Wikipedia afwiki https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Media Spesiaal Bespreking Gebruiker Gebruikerbespreking Wikipedia Wikipediabespreking Lêer Lêerbespreking MediaWiki MediaWikibespreking Sjabloon Sjabloonbespreking Hulp Hulpbespreking Kategorie Kategoriebespreking Portaal Portaalbespreking TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 11 2965493 2923128 2026-09-06T16:47:35Z JMK 649 +prent, byskrif, sp 2965493 wikitext text/x-wiki [[Lêer:O Partenon de Atenas.jpg|duimnael|Antieke Griekse argitektuur]] [[Lêer:Neomodernist facade in Pretoria.JPG|duimnael|Neomodernistiese argitektuur in [[Pretoria]]]] [[Lêer:Eeufeesuitgawe van Die Kerkblad, 7 Desember 1938, valskleur-KI-herskepping.jpg|duimnael|[[Gerard Moerdyk]] se [[1936]] konsep vir die [[Voortrekkermonument]] verenig [[Egiptiese tempel|Egiptiese]] en [[Ou Testament]]iese elemente om 'n sarkofaag binne 'n sentrale heiligdom te plaas.<ref name="bri1">{{cite web |last1=Britz |first1=Dolf |title=Who inspired the design of the Voortrekker Monument: Pharaoh or Abram? |url=https://www.litnet.co.za/inspired-design-voortrekker-monument-pharaoh-abram/ |website=litnet.co.za |publisher=LitNet |access-date=6 September 2026 |datum=17 Mei 2018}}</ref>^{{{tooltip|KI|KI-konsep van Moerdyk se sketsplan, sien lêerinligting}}}]] '''Argitektuur''' (afgelei van die [[Latyn]]se ''architectura'' en ontleen van die Griekse ἀρχιτεκτονία architektonía "boukuns, argitektuur" en ρχιτέκτων ''architekton'' "argitek", 'n samestelling van ρχι- "hoof" en τέκτων "skepper") is die ambag, [[kuns]] en [[wetenskap]] om geboue en strukture te ontwerp. Die presiese definisie van [[boukuns]] en argitektuur bly sedert die vroeë 20ste eeu omstrede - dit is afhanklik van die betrokke konteks. Die ontwerp en verwesenliking van geboue en strukture het dikwels estetiese, tegniese, ekonomiese en politieke implikasies.<ref>[https://www.architekt.de/architektur/architektur_definition_und_theoriebildung.php ''Architekt.de - Forum für Architektur. Besoek op 4 September 2020'']</ref> Gewoonlik word argitektuur as deeldissipline van die bouwese by die ingenieurswetenskappe gereken.<ref>Monika Schill-Fendl: ''Planungsmethoden in der Architektur''. Books on Demand 2004, bl. 51</ref> == Grondbeginsels en moontlike definisies == Argitektoniese ontwerpe, wat materiële gestalte kry as geboue, word dikwels as kulturele simbole en kunswerke waargeneem en kan selfs ikoniese status bereik. 'n Argitek kan derhalwe aanspraak maak op die outeurs- en kopiereg van sy werk. Historiese beskawings word onder meer op die basis van hul argitektoniese prestasies beskryf. Volgens die eerste oorlewende werke van die onderwerp, wat uit die pen van die Romeinse argitek en [[Siviele ingenieurswese|siviele ingenieur]] [[Vitruvius]] (81–15 v.C.) gekom het en waarvolgens boukuns as "die moeder van alle kunste" gedefinieer word, word daar van drie grondbeginsels van argitektuur gepraat: * ''firmitas'' (stabiliteit en vastigheid), * ''utilitas'' (bruikbaarheid) en * ''venustas'' (skoonheid en estetiese genot). Vir die moderne Griekse argitek Aris Konstantinidis (1913–1993) spruit die kunsaspek van argitektuur voort uit die missie wat die argitek vervul. Volgens hom is argitektuur "kuns, 'n kreatiewe werk om ruimtes te vorm vir die lewe van 'n menslike gemeenskap. Met sy werksaamheid vervul die boumeester 'n missie. Sy werk weerspieël nie net die wêreld van tegniek nie, maar ook gedagtes, maatskaplike verhoudings, lewensvorme, tradisies, gewoontes en gevoelens van mense van 'n bepaalde tydperk in 'n land."<ref>Schill-Fendl (2004), bl. 52</ref> Die Duitse digter [[Johann Wolfgang von Goethe]] (1749–1832) het op 'n heel ander aspek van argitektuur gefokus waardeur dit in die kunssfeer gebring word. Vir hom is boukuns gebaseer op die noukeurige kennis van die boumateriaal, op die bepaalde gebruik waarvoor 'n gebou bestem is, die harmonie van die sintuiglike waarneming daarvan en op die "poësie wat van 'n bouwerk werklik 'n kunswerk maak."<ref>Johann Wolfgang von Goethe: ''Gesamtwerk - Berliner Ausgabe''. Boekdeel 19. Berlyn: Aufbau-Verlag 1973</ref> Hierdie subjektiewe definisie fokus sterk op historiese of klassieke argitektuur as boukuns, sowel as die kreatiwiteit en vernuf van die boumeester. == Verwysings == {{Verwysings}} == Bronnelys == * Albertyn, Elizabeth: Die argitektuur van die Paarl tussen die twee wêreldoorloë - 'n kultuur-historiese ondersoek. [[Universiteit van Stellenbosch]]: ongepubliseerde D. Phil.-verhandeling, 1992 * Barnard, Eureka: 'n Evaluering van die volksboukuns van die Swellendam-omgewing. Universiteit van Stellenbosch: ongepubliseerde M.A.-verhandeling, 2003 * Frescura, Franco: Wall art of status. In: Conserva. April 1988, deel 3, nr. 2. ISSN 0258-3313 * Japha, Derek en Vivienne Japha: The landscape and architecture of Montagu, 1850 - 1915. School of Architecture, [[Universiteit van Kaapstad]], 1992. {{ISBN|0-7992-1432-9}} * van der Merwe, Isak: Kultuur gee Identiteit. In: Omgewing RSA. Februarie 1985, deel 12, nr. 2 == Eksterne skakels == ;Loopbaankeuse ---- * [https://jouloopbaan.solidariteit.co.za/om-n-argitek-te-word-2/ ''Solidariteit - Jou loopbaan: Om 'n argitek te word''] * [https://www.vrouekeur.co.za/leefstyl/geld-werk-leefstyl/kies-n-beroep-argitek ''Vrouekeur.co.za: Kies 'n beroep: Argitek''] {{Normdata}} [[Kategorie:Argitektuur| ]] r2kjut048o4t4ydj8sqcl39voi3v1kp 0 41 2965520 2965327 2026-09-06T19:00:21Z SpesBona 2720 Paar goed 2965520 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Land |noem_naam = Republiek Botswana |volle_naam = <small>''Lefatshe la Botswana'' ([[Tswana]])<br />''Republic of Botswana'' ([[Engels]])</small> |algemene_naam = Botswana |beeld_vlag = Flag of Botswana.svg |beeld_wapen = Coat of arms of Botswana.svg |simbool_tipe = Wapen |beeld_kaart = Location Botswana AU Africa.svg |leuse = ''Pula''<br /><small>''(Tswana vir: "Reën")''</small> |volkslied = ''Fatshe leno la rona''<br /><small>''(Tswana vir: "Geseënd is die edele land")''</small><br /><center>[[Lêer:United States Navy Band - Fatshe leno la rona.ogg]]</center> |amptelike_tale = [[Tswana]] en [[Engels]] |hoofstad = [[Gaborone]] {{Koördinate|24|40|S|25|55|O}} |latd = 24 |latm = 40 |latNS = S |longd = 25 |longm = 55 |longEW = O |grootste_stad = [[Gaborone]] |regeringsvorm = Unitêre parlementêre<br />grondwetlike [[republiek]] |leiertitels = <br />• [[President van Botswana|President]]<br />• [[Adjunkpresident]] |leiername = [[Duma Boko]]<br />[[Ndaba Gaolathe]] |oppervlak_rang = 50^ste |oppervlak_grootte = |oppervlak = 581&nbsp;730<ref name="CIA">{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/botswana/|title=Botswana|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=30 Januarie 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260130062034/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/botswana/|archive-date=30 Januarie 2026|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> |oppervlakmi² = 224&nbsp;607 |persent_water = 2,7 |bevolking_skatting = 2&nbsp;450&nbsp;668<ref name="CIA" /> |bevolking_skatting_jaar = 2024 |bevolking_rang = 146^ste |bevolking_sensus = 2&nbsp;359&nbsp;609<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.statsbots.org.bw/sites/default/files/publications/Population%20Distribution%20Structure%20and%20Density%20in%20Botswana.pdf |title=Population and Housing Census 2022 : Population Distribution Structure and Density in Botswana |publisher=Statistiek Botswana |accessdate=3 November 2024}}</ref> |bevolking_sensus_jaar = 2022 |bevolkingsdigtheid = 4,2 |bevolkingsdigtheidmi² = 10,9 |bevolkingsdigtheidrang = 231^ste |BBP_PPP = $53,642&nbsp;miljard<ref name=imf2>{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/October/weo-report?c=616,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=Botswana |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=Oktober 2024 |accessdate=3 November 2024}}</ref> |BBP_PPP_rang = 124^ste |BBP_PPP_jaar = 2024 |BBP_PPP_per_kapita = $19&nbsp;723<ref name=imf2 /> |BBP_PPP_per_kapita_rang = 83^ste |BBP = $19,966&nbsp;miljard<ref name=imf2 /> |BBP_rang = 122^ste |BBP_jaar = 2024 |BBP_per_kapita = $7&nbsp;341<ref name=imf2 /> |BBP_per_kapita_rang = 87^ste |onafhanklikheidstipe = • [[Betsjoeanaland]]<br />• Huidige grondwet |onafhanklikheidsgebeure = |onafhanklikheidsdatums = van die [[Verenigde Koninkryk]]<br />[[1885]]–[[1966]]<br />[[30 September]] [[1966]] |MOI = {{wins}} 0,708<ref>{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf |title=Human Development Report 2023/2024 |publisher=United Nations Development Programme |date=13 Maart 2024 |accessdate=3 November 2024}}</ref> |MOI_rang = 114^de |MOI_jaar = 2022 |MOI_kategorie = {{kleur|#090|hoog}} |Gini = 53,3<ref>{{en}} {{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=BW |title=Gini Index – Botswana |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=3 November 2024}}</ref> |Gini_rang = |Gini_jaar = 2015 |Gini_kategorie = {{kleur|#990000|baie hoog}} |geldeenheid = [[Botswana pula|Pula]] |geldeenheid_kode = BWP |land_kode = BW |tydsone = [[Sentraal-Afrika Tyd|SAT]] |utc_afwyking = [[UTC+02:00|+2]] |tydsone_somer = nie toegepas nie |utc_afwyking_DST = [[UTC+02:00|+2]] |internet_domein = [[.bw]] |skakelkode = 267 |voetskrif = }} '''Botswana''', amptelik die '''Republiek Botswana''' ([[Tswana]]: ''Lefatshe la Botswana'', [[Engels]]: ''Republic of Botswana''), is ’n [[landingeslote land]] in [[Suider-Afrika]]. Die land was voorheen die [[Verenigde Koninkryk|Britse]] [[protektoraat]] [[Betsjoeanaland]] binne die [[Volkebond]]. Met onafhanklikheid op 30 September 1966 verander die land se naam na Botswana.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://generalknowledgefacts.com/2013/09/bechuanaland-was-former-name-of-botswana.html |title=Bechuanaland was the former name of Botswana |website=generalknowledgefacts.com |accessdate=20 Februarie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017225723/http://www.generalknowledgefacts.com/2013/09/bechuanaland-was-former-name-of-botswana.html |archive-date=17 Oktober 2018 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Sedertdien handhaaf Botswana ’n tradisie van ’n stabiele verteenwoordigende republiek met ’n konsekwente stelsel van ononderbroke demokratiese verkiesings<ref name="HAT Taal-en-feitegids">HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}</ref> en die beste posisie van [[Afrika]] in die wêreldwye [[korrupsie]]-indeks sedert sowat 1998.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.transparency.org/research/cpi/overview |title=overview of CPI indices |publisher=Transparency International |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200414092122/https://www.transparency.org/research/cpi/overview |archive-date=14 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Dit is nou Afrika se oudste deurlopende demokrasie.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/431726.stm|title=BBC News {{!}} Africa {{!}} Election for Africa's oldest democracy|website=news.bbc.co.uk|accessdate=19 Julie 2020}}</ref> [[Lêer:Botswana sat.png|duimnael|links|[[Nasa]]-Satellietbeeld van Botswana]] [[Lêer:Kaart Botswana.png|duimnael|links|Kaart van Botswana]] Botswana is ’n droë en topografies platte land, sowat 70% van sy oppervlakte word deur die [[Kalahari]]woestyn beslaan, terwyl die noordooste deur die [[Okavangodelta]] oorheers word. Dit word deur [[Suid-Afrika]] in die suide en suidooste, [[Namibië]] in die weste en noorde, en [[Zimbabwe]] in die noordooste begrens. Die grens met [[Zambië]] in die noorde naby [[Kazungula]] is swak gedefinieer maar is hoogstens ’n paar honderd meter lank.<ref>{{en}} {{cite book|url= http://www.afdb.org/fileadmin/uploads/afdb/Documents/Project-and-Operations/Multinational%20(Zambia-Bostwana)%20-%20AR%20-%20Kazungula%20Bridge%20Project.pdf|title= Kazungula Bridge Project|last= Darwa|first= P. Opoku|publisher= African Development Fund|year= 2011|page= Appendix IV|accessdate= 4 Mei 2012|archive-url= https://web.archive.org/web/20121114113821/http://www.afdb.org/fileadmin/uploads/afdb/Documents/Project-and-Operations/Multinational%20(Zambia-Bostwana)%20-%20AR%20-%20Kazungula%20Bridge%20Project.pdf|archive-date= 14 November 2012}}</ref> Volgens ander menings ontmoet die grense van die vier lande Botswana, Namibië, Zambië en Zimbabwe op een enkele punt en sal vervolgens die enigste internasionale vierlandepunt wêreldwyd vorm. Dié moontlike vierlandepunt is egter sonder algemene internasionale erkenning. Hiervan hang ook die aantal buurlande van Botswana af: drie of vier. In die noorde word Botswana deur die smal Namibiese [[Kaprivistrook]] van [[Angola]] geskei. Die eerste inwoners van die hedendaagse Botswana was sedert 25&nbsp;000 v.C. die [[Boesmans]] wat vir hul [[Boesmanrotskuns|rotstekeninge]] orals in Suider-Afrika bekend staan en veral [[jagter-versamelaar]]s was. Die [[Bantoevolke]] het sowat 1000 jaar gelede Suider-Afrika binne beweeg en hulle hier as [[landbou]]ers en veewagters gevestig. Die land se bevolking bestaan veral uit [[Tswanas|Batswana]] en hul taal is Setswana, ook bekend as Tswana. Tydens die [[Wedloop om Afrika]] het die hedendaagse Botswana in 1885 ’n Britse [[protektoraat]] geword, [[Betsjoeanaland]], om te verhoed dat die gebied by die [[Zuid-Afrikaansche Republiek]] of [[Duits-Suidwes-Afrika]] ingelyf word. Op 30 September 1966 het die land van die [[Verenigde Koninkryk]] onafhanklik geword en sy naam na Botswana (“land van die Tswanas”) verander.<ref>{{en}} {{cite news |title=Botswana profile |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-13041658 |work=BBC News |date=19 Maart 2020 |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200322081533/https://www.bbc.com/news/world-africa-13041658 |archive-date=22 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Botswana is ’n middelgroot land van sowat 2,4 miljoen mense en is een van die [[Lys van lande volgens bevolkingsdigtheid|mins bevolkte lande]] wêreldwyd. Sowat 10% van die bevolking bly in die hoofstad en grootste stad [[Gaborone]]. Botswana was eens een van die armste lande ter wêreld — met ’n BBP per kapita van sowat VS$70 per jaar in die laat 1960’s — maar het sedertdien homself in ’n land met ’n hoër middelinkomste met een van die wêreld se snelgroeiendste ekonomieë omgeskep.<ref>{{en}} {{cite web|title=Consolidating Democratic Governance in Southern Africa : Botswana|url=https://www.africaportal.org/publications/consolidating-democratic-governance-in-southern-africa-botswana/|last1=Maundeni|first1=Zibani|last2=Mpabanga|first2=Dorothy|website=Africa Portal|date=1 Januarie 2007|accessdate=26 Maart 2023|last3=Mfundisi|first3=Adam|archive-url=https://web.archive.org/web/20230326031142/https://www.africaportal.org/publications/consolidating-democratic-governance-in-southern-africa-botswana/|archive-date=26 Maart 2023|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> Die ekonomie, nou verbonde aan [[Ekonomie van Suid-Afrika|dié van Suid-Afrika]], word oorheers deur [[mynbou]], [[bees]]boerdery en [[toerisme]]. Botswana spog met ’n BBP ([[Koopkragpariteit]]) per kapita van omtrent $17&nbsp;500 per jaar in 2023, een van die hoogstes in Afrika.<ref name="CIA" /> Sy hoë bruto nasionale inkomste (volgens sommige ramings die vierde grootste in Afrika) gee die land ’n relatief hoë lewenstandaard en die hoogste [[Menslike-ontwikkelingsindeks]] van die vastelandse [[Afrika suid van die Sahara]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nationsonline.org/oneworld/GNI_PPP_of_countries.htm |title=Gross national income (GNI) – Nations Online Project |publisher=Nationsonline.org |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191010232525/https://www.nationsonline.org/oneworld/GNI_PPP_of_countries.htm |archive-date=10 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Botswana is ’n lidland van die [[Afrika-unie]], [[Suider-Afrikaanse Doeane-unie]], [[Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap]], [[Beweging van Onverbonde Lande]], [[Britse Statebond]] en die [[Verenigde Nasies]]. Die land word erg deur die [[MIV]]/[[Vigs]]-epidemie geraak. Ten spyte van die sukses om behandelings beskikbaar te stel aan diegene wat besmet is, en om die bevolking algemeen in te lig oor hoe om die verspreiding van MIV/vigs te stop, het die aantal mense met MIV/Vigs van 290&nbsp;000 in 2005 tot 320&nbsp;000 in 2013 gestyg.<ref name="Gap">{{en}} {{cite web |url=http://files.unaids.org/en/media/unaids/contentassets/documents/unaidspublication/2014/UNAIDS_Gap_report_en.pdf |title=The Gap Report |publisher=UN AIDS |year=2014 |location=Geneva |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190227164706/http://files.unaids.org/en/media/unaids/contentassets/documents/unaidspublication/2014/UNAIDS_Gap_report_en.pdf |archive-date=27 Februarie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Soos in 2014 het Botswana die derde hoogste voorkomsskoers vir MIV/vigs, aangesien ongeveer 20% van die bevolking besmet is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.avert.org/professionals/hiv-around-world/sub-saharan-africa/botswana |title=HIV and Aids in Botswana |publisher=Avert International Aids Charity |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200425061756/https://www.avert.org/professionals/hiv-around-world/sub-saharan-africa/botswana |archive-date=25 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Daarbenewens sal in die nabye toekoms veral die [[aardverwarming]] en die tekort aan [[vars water]] die grootste uitdagings vir Botswana wees. == Etimologie == Die landsnaam beteken “land van die Tswanas” en verwys na die dominerende [[etniese groep]] van Botswana.<ref name="CIA" /> Die Grondwet van Botswana erken ’n homogene Tswana-staat.<ref>{{en}} {{cite journal |last1=Monaka |first1=Kemmonye Collete |last2=Chebanne |first2=Anderson Monthusi |year=2019 |title=Setswana and the Building of a Nation State |url=https://www.jstor.org/stable/26907070 |journal=Anthropological Linguistics |volume=61 |issue=1 |pages=75–93 |jstor=26907070 |issn=0003-5483 |accessdate=7 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230407005355/https://www.jstor.org/stable/26907070 |archive-date=7 April 2023 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die term ''Batswana'' is oorspronklik op die Tswanas toegepas, wat nog steeds die geval is.<ref>{{en}} {{cite book|last1=Bolaane|first1=Maitseo|last2=Mgadla|first2=Part Themba|title=Batswana|date=1997|publisher=The Rosen Publishing Group|isbn=978-0-8239-2008-2|page=1|url=https://books.google.co.uk/books?id=J6tBlca35ZwC&|accessdate=19 Julie 2020}}</ref> Dit word egter ook algemeen as ’n demoniem vir alle burgers van Botswana gebruik, ongeag hul etniese agtergrond.<ref>{{en}} {{cite web |title=Botswanan or Batswana? It's complicated – Voices of Africa |url=https://voicesofafrica.co.za/botswanan-batswana-its-complicated/ |publisher=Voices of Africa |date=17 Augustus 2015 |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190701094543/https://voicesofafrica.co.za/botswanan-batswana-its-complicated/ |archive-date=1 Julie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In Tswana is ''Batswana'' die [[meervoud]]; die [[enkelvoud]] ''Motswana'' kan na óf ’n enkele lid van die Tswanas óf ná ’n enkele burger van Botswana verwys. == Geskiedenis == === Vroeë geskiedenis === [[Lêer:Two Rhino.jpg|duimnael|links|Rotstekeninge by [[Tsodilo]]]] [[Lêer:Sameul Daniell - Khoisan besig om sprinkane te braai - 1804.jpg|duimnael|''Khoisan besig om sprinkane te braai'' – akwatint in kleur deur [[Samuel Daniell]] in 1804]] [[Lêer:BARROW(1806) p455 BOOSHUANA VILLAGE.jpg|duimnael|Britse koloniale tekening van ’n “Booshuana-dorp” in 1806]] Volgens argeologiese opgrawings is Botswana sedert sowat twee miljoen jaar deur [[hominidae]] bevolk. Klipwerktuie en fauna-oorblyfsels getuig daarvan, dat alle dele van die land minstens sedert 400&nbsp;000 jaar bevolk is.<ref>{{en}} {{cite book|authors=Morton, F.; Ramsay, J. en Mgadla, T.|year=2008|title=Historical Dictionary of Botswana|publisher=Scarecrow Pres|pages=34|isbn=978-0-8108-5467-3}}</ref> In Oktober 2019 het navorsers bekend gemaak dat Botswana sowat 200&nbsp;000 jaar gelede die Wieg van die moderne [[mens]] was.<ref name="NAT-20191028">{{en}} {{cite journal |last1= Chan |first1= Eva KF |last2= Timmermann |first2= Axel |last3= Baldi |first3= Benedetta F. |last4= Moore |first4= Andy E. |last5= Lyons |first5= Ruth J. |last6= Lee |first6= Sun-Seon |last7= Kalsbeek |first7= Anton MF |last8= Petersen |first8= Desiree C. |last9= Rautenbach |first9= Hannes |last10= Förtsch |first10= Hagen EA |last11= Bornman |first11= MS Riana |last12= Hayes |first12= Vanessa M. |date= 28 Oktober 2019 |title= Human origins in a southern African palaeo-wetland and first migrations |url= https://www.nature.com/articles/s41586-019-1714-1 |journal= Nature|publisher= Nature Research |volume= 575 |issue= 7781 |pmid=31659339 |pages= 185–189 |doi= 10.1038/s41586-019-1714-1 |accessdate= 19 Julie 2020 | issn=0028-0836}}</ref><ref name="SA-20191028">{{en}} {{cite news |last=Woodward |first=Aylin |title=New Study Pinpoints The Ancestral Homeland of All Humans Alive Today |url=https://www.sciencealert.com/new-study-finds-the-ancestral-homeland-of-all-humans-alive-today |work=ScienceAlert.com |date=28 Oktober 2019 |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191224173201/https://www.sciencealert.com/new-study-finds-the-ancestral-homeland-of-all-humans-alive-today |archive-date=24 Desember 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Getuienisse van moderne mense soos rotstekeninge is sowat 73&nbsp;000 jaar oud.<ref>{{en}} {{cite journal|pmid=24953669|year=2014|last1=Staurset|first1=S.|title=Sub-surface movement of stone artefacts at White Paintings Shelter, Tsodilo Hills, Botswana: Implications for the Middle Stone Age chronology of central southern Africa|journal=Journal of Human Evolution|volume=75|pages=153–65|last2=Coulson|first2=S.|doi=10.1016/j.jhevol.2014.04.006}}</ref> Die oorspronklike inwoners van Suider-Afrika is die [[Boesman]] (San) en [[Khoikhoi]]-volke, wat dikwels onder die sambreelterm [[Khoisan]] saamgevat word. Albei praat [[Khoisan-tale]], en hulle het oor lang afstande gejag, versamel en verhandel. Toe [[bees]]te ongeveer 2000 jaar gelede vir die eerste keer na Suider-Afrika gebring is, het pastoralisme ’n belangrike kenmerk van die ekonomie geword, aangesien die gebied oor groot grasvlaktes, vry van die [[tsetsevlieg]], beskik.<ref>{{en}} {{cite book|author=E. Wilmsen|year=1989|title=Land Filled With Flies: A Political Economy of the Kalahari|url=https://archive.org/details/landfilledwithfl00wilm_0|location=Chicago|publisher=Chicago University Press|pages=[https://archive.org/details/landfilledwithfl00wilm_0/page/72 71]–5|isbn=978-0-226-90015-5}}</ref> Dit is onbekend wanneer [[Bantoevolke]] hulle vanaf die noorde in die land gevestig het, alhoewel 600 n.C. algemeen aanvaar word. Destyds het die voorvaders van die hedendaagse Kalanga hulle in die noordoostelike gebiede van die land gevestig. Hierdie proto-Kalanga was nou verbonde aan state in [[Zimbabwe]], maar ook aan [[Mapungubwe]] in Suid-Afrika. Dié state, wat buite die huidige Botswana geleë was, het blykbaar groot veekuddes in die sentrale distrik aangehou — glo in getalle soortgelyk aan dié van die moderne veedigtheid.<ref>{{en}} {{cite journal|jstor=181334 |doi=10.1017/S0021853700029170|title=A New Look at the Later Prehistory of the Kalahari |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-african-history_1986_27_1/page/3 |journal=The Journal of African History|volume=27|issue=1|pages=3–28|last1=Denbow|first1=James|year=1986}}</ref> Hierdie massiewe veeteeltkompleks het tot 1300 n.C. voorspoedig geword en blykbaar ná die agteruitgaan van Mapungubwe ineengestort. Gedurende hierdie tydperk het die eerste Tswana-sprekende groepe, die Bakgalagadi, na die suide van die [[Kalahari]] beweeg. Al hierdie verskillende volke is deur handelsroetes langs die Limpoporivier met die [[Indiese Oseaan]] verbind, en handelsgoedere uit [[Asië]] soos krale het in ruil vir [[ivoor]], [[goud]] en [[renoster]]horing waarskynlik hul weg na Botswana gevind.<ref>{{en}} {{cite journal|last1=Denbow|first1=James|last2=Klehm|first2=Carla|last3=Dussubieux|first3=Laure|date=April 2015|title=The glass beads of Kaitshàa and early Indian Ocean trade into the far interior of southern Africa|url=https://www.cambridge.org/core/journals/antiquity/article/glass-beads-of-kaitshaa-and-early-indian-ocean-trade-into-the-far-interior-of-southern-africa/9BB659F4DA38A560EF64C4E8E3F49AFA|journal=Antiquity|volume=89|issue=344|pages=361–377|doi=10.15184/aqy.2014.50|issn=0003-598X}}</ref> Die koms van die Tswana-sprekers se voorouers wat die streek kom beheer het, is nog nie presies gedateer nie. Lede van die Bakwena, ’n kapteinskap onder die legendariese leier Kgabo II, het hulle teen 1500 n.C. in die suidelike Kalahari gevestig, en sy volk het die Bakgalagadi in ’n westelike rigting in die woestyn verdring. Oor die jare heen het verskeie nasate van die Bakwena na aangrensende gebiede beweeg. Die [[Bangwaketse]] het gebiede in die weste bevolk, terwyl die Bangwato hulle in die noordooste, in voormalige Kalanga-gebiede, gevestig het.<ref>{{en}} {{cite book|author=D. Magang|year=2008|title=The Magic of Perseverance: The Autobiography of David Magang|location=[[Kaapstad]]|publisher=CASAS|pages=10–14|isbn=978-1-920287-70-2}}</ref> Nie lank daarna nie, dalk in die 1790’s, het nasate van die Bangwato, die Batawana, na die Okavangodelta beweeg.<ref>{{en}} {{cite journal|last=Tlou|first=T.|date=1974|title=The Nature of Batswana States: Towards a Theory of Batswana Traditional Government – The Batawana Case|journal=Botswana Notes and Records|volume=6|pages=57–75|jstor=40959210|issn=0525-5090}}</ref> === Uitwerking van die Mfecane === {{Hoofartikel|Mfecane}} [[Lêer:Sechele Gustav Fritsch 1865.jpg|duimnael|links|upright|Sechele I (aan bewind in 1831–1892) het ’n Merafe-koalisie teen [[Boere]] aangevoer]] [[Lêer:Chief-khama-III.jpg|duimnael|upright|''[[Kgosi]]'' Khama III (aan bewind in 1872–1873 en 1875–1923)]] Die eerste skriftelike optekeninge rakende die hedendaagse Botswana het in 1824 verskyn. Volgens dié optekeninge het die Bangwaketse die hersende mag in die gebied geword. Onder Makaba II het die Bangwaketse hul groot troppe beeste in goed beskermde woestyngebiede aangehou en hul militêre mag benut om hul bure aan te val.<ref>{{en}} {{cite web|last=Morton|first=Fred|title=The Rise of a Raiding State: Makaba II's Ngwaketse, 1780–1824|url=https://www.academia.edu/11134264}}</ref> Ander destydse kapteinskappe in die gebied het oor bevolkings van sowat 10&nbsp;000 beskik en was redelik welvarend.<ref>{{en}} {{cite journal|author=B. Morton |title=Pre-1904 Population Estimates of the Tswana|journal=Botswana Notes and Records|volume=25 |year=1993|pages=89–99|jstor=40979984 }}</ref> Dié balans is gedurende die [[Mfecane]] (1823–1843) beëindig, toe ’n opeenvolging van indringende mense uit Suid-Afrika die land binnegekom het. Alhoewel die Bangwaketse in staat was om in 1826 die aanvallende Bakololo te verslaan, is oor die tyd heen al die groot kapteinskappe in Botswana aangeval, verswak en verarm. Beide die Bakololo en [[Ndebele (stam)|Amandebele]] het herhaaldelik strooptogte onderneem, en beeste, vroue en kinders in groot getalle van die Batswana gevat — waarvan die meeste in die woestyn of na heiligdomgebiede soos heuwels en grotte verdryf is. Eers na 1843, toe die Amandebele na die weste van Zimbabwe verhuis het, het hierdie bedreiging bedaar.<ref>{{en}} {{cite journal|last=MORTON|first=BARRY|date=2009-01-14|title=The Hunting Trade and the Reconstruction of Northern Tswana Societies after the Difaqane, 1838–1880|journal=South African Historical Journal|volume=36|pages=220–239|doi=10.1080/02582479708671276}}</ref> Gedurende die 1840’s en 1850’s het die handel met die [[Kaapkolonie]] toegeneem en die [[Batswana]]-kapteinskappe in staat gestel om te herbou. Die Bakwena, Bangwaketse, Bangwato en Batawana het saamgespan om die winsgewende ivoorhandel te beheer, en toe die inkomste benut om [[perd]]e en wapens in te voer, en sodoende beheer oor die hedendaagse Botswana te verkry. Dié proses is teen 1880 afgesluit, en sodoende is die Boesmanne, Kalanga, Bakgalagadi en ander hedendaagse minderhede deur die Batswana onderwerp.<ref>{{en}} {{cite journal|doi=10.1080/02582479708671276|title=The Hunting Trade and the Reconstruction of Northern Tswana Societies after the Difaqane, 1838–1880|journal=South African Historical Journal|volume=36|pages=220–239|year=1997|last1=Morton|first1=Barry}}</ref> Ná die [[Groot Trek]] het [[Afrikaners]] van die Kaapkolonie hulle in [[Zuid-Afrikaansche Republiek|Transvaal]] langs die grens van Botswana gevestig. In 1852 het ’n koalisie van Tswana-kapteinskappe onder Sechele I tydens die Slag van Dimawe Afrikaner-invalle afgeweer en in 1860, ná sowat agt jaar se onderbroke spanning en vyandigheid, in [[Potchefstroom]] uiteindelik ’n vredesooreenkoms gesluit. Met dié ooreenkoms is die hedendaagse [[grens tussen Suid-Afrika en Botswana]] vasgelê, en die Afrikaners en Batswana het vreedsaam handel gedryf en saamgewerk.<ref>{{en}} {{cite book|author=D. Magang|year=2008|title=The Magic of Perseverance: The Autobiography of David Magang|location=[[Kaapstad]]|publisher=CASAS|pages=28–38|isbn=978-1-920287-70-2}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal|author=J. Ramsay |title=The Botswana-Boer War of 1852–53: How the Batswana Achieved Victory|journal=Botswana Notes and Records|volume= 23 |year=1991|pages=193–208|jstor=40980851 }}</ref> Weens dié nuwe vreedsame toestande het die handel tussen 1860 en 1880 gedy en [[Christendom|Christelike]] sendelinge het hieruit voordeel getrek. Teen 1856 het beide die [[Lutheranisme|Lutheraanse]] en die [[Londense Sendinggenootskap]] hulle in die land gevestig. Teen 1880 het elke dorp oor ’n inwonende sendeling beskik, en hulle invloed het stadigaan gegroei. [[Khama III]] (aan bewind in 1875–1923) was die eerste van die Tswana-kapteins wat van die Christendom ’n staatsgodsdiens gemaak het, en gevolglik ’n groot deel van die Tswana-gewoontereg verander. Die Christendom het teen die [[Eerste Wêreldoorlog]] die ''[[de facto]]'' amptelike godsdiens in al die owerhede geword.<ref>{{en}} {{cite book|author=P. Landau|year=1995|title=The Realm of the Word: Language, Gender, and Christianity in the Southern African Kingdom|url=https://archive.org/details/realmofwordlangu0000land|publisher=Portsmouth, N.H.: Heinemann}}</ref> Tussen 1881 en 1884 het die Boere en Batswana ’n verdere oorlog gevoer, nadat die Batswana in die suide deur Boerse en Britse huursoldate aangeval is. Vervolgens is op die suidelike gebied van die Batswana die [[Boererepubliek]]e [[Stellaland]] en [[Goosen]] gestig; deels ná onderhandelinge met die plaaslike [[Korana]]. Die twee republieke is egter onder druk van die Britse magnaat [[Cecil John Rhodes]] deur Britse troepe beset en het in 1885 [[Brits-Betsjoeanaland]] geword.<ref>{{en}} {{cite web|authors=Fred Morton, Jeff Ramsay, Part Themba Mgadla|title=Historical Dictionary of Botswana|publisher=Scarecrow Press|location=Lanham, Maryland/Oxford|year=2008|isbn=978-0-8108-6404-7|pages= 46|url=https://books.google.de/books?id=PUwlAgAAQBAJ&dq=Historical+Dictionary+of+Botswana&hl=de&source=gbs_navlinks_s|accessdate=19 Julie 2020}}</ref> Tien jaar later is dit by die Kaapkolonie ingelyf en behoort vandag tot die Suid-Afrikaanse provinsie [[Noordwes]]. === Kolonialisme en Betsjoeanaland === {{Hoofartikel|Betsjoeanaland}} [[Lêer:Kapstaaten 1905.png|duimnael|links|’n Duitse kaart uit 1905 toon nog die onverdeelde Betsjoeanaland-gebied]] [[Lêer:Three Dikgosi Monument, Gaborone, Botswana.jpg|duimnael|Die drie ''Dikgosi'' Khama III, Sebele I en Bathoen I het almal ’n Protektoraat onderhandel]] [[Lêer:1960 6d Bechuanaland Protectorate stamp.jpg|duimnael|Posseël uit [[Betsjoeanaland]] in 1960]] Tydens die [[Wedloop om Afrika]] het die gebied van Botswana die belangstelling van beide die [[Duitse Keiserryk]] en die [[Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Ierland|Verenigde Koninkryk]] gelok. Gedurende die [[Koloniale Konferensie van Berlyn]] het die Britte daarop besluit om Botswana te annekseer om sodoende die pad na die noorde te beveilig en die Kaapkolonie met sy gebiede verder noord te verbind. In Januarie 1885 het hulle Tswana-gebiede eensydig geannekseer en daarna die Warren-ekspedisie noord gestuur om hul beheer oor die gebied te konsolideer en die kapteins te oortuig om die Britse gesag te aanvaar. Ten spyte van hul bekommernisse het hulle uiteindelik tot dié bekwame prestasie ingestem.<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.academia.edu/15645705 |title=The Invention and Perpetuation of Botswana's National Mythology, 1885–1966 |last1=Morton |first1=Barry |last2=Ramsay |first2=Jeff |pages=4–7 |accessdate=19 Julie 2020 |via=academia.edu}}</ref> In 1890 is gebiede noord van die 22ste [[Breedtegraad]] by die nuwe Betsjoeanaland Protektoraat bygevoeg. Gedurende die 1890’s is die nuwe gebied in agt verskillende reservate onderverdeel, met redelike klein hoeveelhede grond wat as vrye besit gelaat is vir wit setlaars. Gedurende die vroeë 1890’s het die Britse regering besluit om die Betsjoeanaland-protektoraat aan die [[British South Africa Company]] te oorhandig. Dié plan was goed op dreef, ten spyte van die versoekings van Tswana-leiers wat in protes na [[Engeland]] opgeruk het, maar dit is deur die mislukking van die [[Jameson-inval]] in Januarie 1896 uiteindelik gefnuik.<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.academia.edu/15645705 |title=The Invention and Perpetuation of Botswana's National Mythology, 1885–1966 |last1=Morton |first1=Barry |last2=Ramsay |first2=Jeff |accessdate=19 Julie 2020 |via=academia.edu|pages=7–11}}</ref><ref>{{en}} {{cite book|author=N. Parsons|year=1998|title=King Khama, Emperor Joe, and the Great White Queen: Victorian Britain Through African Eyes|url=https://archive.org/details/kingkhamaemperor0000pars|location=Chicago|publisher=University of Chicago Press}}</ref> Toe die [[Unie van Suid-Afrika]] in 1910 gestig is uit die vernaamste Britse kolonies in die gebied – die “Hoëkommissarisgebiede” – is die Betsjoeanaland-protektoraat, [[Basoetoland]] (nou [[Lesotho]]) en Swaziland (nou [[Eswatini]]) nie ingesluit nie, maar voorsiening is gemaak vir hul latere inkorporering. ’n Vae onderneming is egter toegestaan om met hul inwoners te konsulteer en alhoewel opeenvolgende Suid-Afrikaanse regerings die gebiede wou laat oordra, het Brittanje die proses voortdurend vertraag; gevolglik het die oordrag nooit plaasgevind nie. Met die verkiesing van die [[Nasionale Party]] in Suid-Afrika en die onttrekking van Suid-Afrika uit die Britse Statebond na Republiekwording in 1961 is enige vooruitskouing van inkorporering beëindig.<ref>{{en}} {{cite journal|last=Hayes|first=Frank|date=1980|title=South Africa's Departure from the Commonwealth, 1960–1961|url=https://archive.org/details/international-history-review_1980-07_2_3/page/453|journal=The International History Review|volume=2|issue=3|pages=453–484|doi=10.1080/07075332.1980.9640222|jstor=40105085|issn=0707-5332}}</ref> ’n Uitbreiding van Britse sentrale owerheid en die ewolusie van stamregering het in 1920 gelei tot die oprigting van twee adviesrade waar Afrikane en Europeërs verteenwoordig is.<ref name=EISA>{{en}} {{cite web |url=http://www.eisa.org.za/WEP/botoverview4.htm |title=Botswana: Late British colonialism (1945–1966) |accessdate=5 Augustus 2019 |website=eisa.org |archive-url=https://web.archive.org/web/20190805115131/https://www.eisa.org.za/wep/botoverview4.htm |archive-date=5 Augustus 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die Afrika-raad het uit die agt hoofde van die Tswana-stamme en enkele verkose lede bestaan.<ref name=EISA /> Proklamasies in 1934 het stamheerskappy en -magte gereguleer. ’n Europeër-Afrikaan-adviesraad is in 1951 opgerig en die grondwet van 1961 het ’n raadplegende wetgewende raad opgerig. {{Sien ook|Posseëls en posgeskiedenis van Betsjoeanaland}} === Ná onafhanklikheid === [[Lêer:Duma Boko, 2019 elections (cropped).png|duimnael|links|upright|[[Duma Boko]] dien sedert 2024 as president van Botswana]] [[Lêer:Botswana Map.jpg|duimnael|Kaart van Botswana. Die landsgrense is sedert sy onafhanklikheid in 1966 stabiel]] In Junie 1964 het die Britse Regering voorstelle vir ’n demokratiese selfregering in Botswana aanvaar. Die setel van die regering is in 1965 van [[Mahikeng|Mafeking]] in Suid-Afrika geskuif na die nuutgestigte Gaborone wat naby die Suid-Afrikaanse grens geleë is. Die grondwet van 1965 het aanleiding gegee tot die eerste algemene verkiesing en ook na onafhanklikheid op 30 September 1966.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.britishempire.co.uk/article/fireworksatmidnight.htm |title=Fireworks at Midnight |website=Britishempire.co.uk |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191025071459/https://www.britishempire.co.uk/article/fireworksatmidnight.htm |archive-date=25 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> [[Seretse Khama]], ’n leier in die onafhanklikheidsbeweging en die regmatige aanspraakmaker op die hoofmanskap van die Mangwatostam, is as eerste [[president van Botswana]] verkies en daarna vir nog twee termyne herkies. In die eerste jare ná sy onafhanklikheid was Botswana as ’t ware van wit beheersde lande omring, aangesien dit in die noordooste aan [[Rhodesië]] (die huidige Zimbabwe), in die suide aan Suid-Afrika onder [[apartheid]] en in die weste aan die Suid-Afrikaans besette [[Suidwes-Afrika]] (die huidige Namibië) gegrens het. Khama se pogings, om die nuwe nasie se betrokkenheid in konflikte met die buurlande te vermy, was suksesvol. Die ekonomiese ontwikkeling van Botswana het in die eerste jare ná sy onafhanklikheid spoedig ontwikkel, nadat in 1967 by [[Orapa]] die eerste groot diamantveld ontdek is. Tot op hede lewer die uitvoer van diamante ’n groot bydrag tot die dekking van die land se uitgawes. Die hoë inkomste het tot ’n spoedige ontwikkeling van die land gelei: Tot in 2003 is sowat 6&nbsp;000&nbsp;km se paaie geteer en 300 sekondêre skole opgerig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://issafrica.org/AF/current/botswanasep03.pdf |title=Botswana: Future Prospects and the Need for Broad-based Development |author=Jenny Clover |publisher=Institute for Security Studies |year=2003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160307081552/https://issafrica.org/AF/current/botswanasep03.pdf |archive-date=7 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Botswana het in 1974 saam met [[Angola]], [[Mosambiek]] en [[Tanzanië]] die “frontlynlande” gevorm en die bevrydingsbewegings in Namibië en die destydse Rhodesië ondersteun. In 1979 het hierdie frontlynlande saam met Lesotho, [[Malawi]], Zambië en Swasiland die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingskonferensie (SAOK) gestig, aan die begin veral as ’n teengewig teenoor Suid-Afrika. In 1977 is die Botswana Weermag gestig om die grense met Rhodesië en later met Suid- en Suidwes-Afrika te beskerm. Die [[Suid-Afrikaanse Weermag]] het Botswana herhaaldelik binnegeval, veral om aktiviste van die [[African National Congress]] en [[SWAPO]] in die hande te kry. Ná die einde van apartheid in Suid-Afrika het dié land in 1992 die SAOK betree, wat sedertdien as die [[Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap]] (SAOG) in Gaborone gesetel is. [[Vlag van Botswana|Botswana se vlag]] getuig tot vandag toe van dié land se alternatiewe benadering van rasverhoudinge teenoor die ou Suid-Afrikaanse apartheidstelsel, aangesien wit en swart vrede en harmonie tussen mense van Afrika- en Europese afkoms in Botswana verteenwoordig.<ref>{{en}} {{cite encyclopedia|first=Whitney|last=Smith|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|title=Botswana, flag of|url=https://www.britannica.com/topic/flag-of-Botswana|accessdate=19 Julie 2020|publisher=Encyclopædia Britannica, Inc.}}</ref><ref>{{en}} {{cite book|url=https://books.google.de/books?id=ZauSgqSl6ekC&pg=PA101&dq=flag+of+botswana&hl=en&sa=X&ei=YEaiUaW6MO220QW_gYGQCQ&redir_esc=y#v=onepage&q=flag%20of%20botswana&f=false|title=Complete Flags of the World|publisher=Dorling Kindersley Ltd.|date=3 November 2008|last=Kindersley|first=Dorling|pages=101|accessdate=19 Julie 2020}}</ref><ref>{{en}} {{cite book|url=https://archive.org/details/botswanainpictur0000behn|url-access=registration|quote=flag of botswana.|title=Botswana in Pictures|publisher=Twenty-First Century Books|year=2009|last=Behnke|first=Alison|pages=[https://archive.org/details/botswanainpictur0000behn/page/51 51]|accessdate=19 Julie 2020}}</ref> Een van die [[Bantoestan]]s wat deur die voormalige Suid-Afrikaanse regering gestig is, was [[Bophuthatswana]], wat vir die Tswana-bevolking in Suid-Afrika gestig is en een van vier amptelik selfregerende Bantoestans was. Botswana het ingestem om “informele ooreenkomste” met Bophuthatswana aan te gaan ten einde makliker oorgrensbewegings te fasiliteer.<ref>{{en}} {{cite book|author=Richard Dale|title=Botswana se soeke na outonomiteit in suider Afrika|publisher=Greenwood Pub Group|year=1995|pages=6, 15}}</ref> Ook in die destydse Suidwes-Afrika het ’n Tswana-Bantoestan net oorkant die grens bestaan, [[Tswanaland]]. Laasgenoemde is nou in die Namibiese [[Omaheke]]-streek geleë. Die presidentskap is oorgegee aan die sittende adjunkpresident, [[Quett Masire]], wat in 1984 verkies is as president en in 1989 en 1994 herkies is. Daarna, in 1999, is sy adjunkpresident, [[Festus Mogae]] tot president verkies en in 2004 herkies. In 2008 is [[Ian Khama]] (seun van sir Seretse Khama), wat op daardie stadium ook adjunkpresident was nadat hy in 1998 as Bevelvoerder van die Botswana Weermag bedank het om in die kabinet te dien, tot president verkies. Ná tien jaar in amp het Ian Khama op 1 April 2018 bedank en is deur adjunkpresident [[Mokgweetsi Masisi]] opgevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.latimes.com/world/africa/la-fg-botswana-president-20180330-story.html |title=This former African president stands out — and not just because he once crashed an air force plane |publisher=[[Los Angeles Times]] |date=1 April 2018 |accessdate=19 Julie 2020 }}</ref> In Oktober 2019 is Masisi as Botswana se president herkies, nadat die [[Botswana Democratic Party]] sy grootste bedreiging van eenheid in meer as vyf dekades beleef het, aangesien Masisi se voorganger, Ian Khama, by die opposisie aangesluit en Masisi van [[outoritarisme]] beskuldig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.ft.com/content/b7362496-f71a-11e9-9ef3-eca8fc8f2d65 |title=President Mokgweetsi Masisi holds on to power in Botswana poll |website=Financial Times |date=25 Oktober 2019 |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200227082948/https://www.ft.com/content/b7362496-f71a-11e9-9ef3-eca8fc8f2d65 |archive-date=27 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Khama is voorheen tydens Masisi se eerste toespraak aan die nasie skerp aangeval.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://bulawayo24.com/index-id-news-sc-national-byo-155276.html |title=Ian Khama, Masisi feud hits alarming levels – coup possible in Botswana? |publisher=bulawayo24.com |date=3 Februarie 2019 |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200430195040/https://bulawayo24.com/index-id-news-sc-national-byo-155276.html |archive-date=30 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> ’n Langlopende geskil oor die noordelike grens met Namibië se [[Kaprivistrook]] was die onderwerp van ’n uitspraak deur die [[Internasionale Geregshof]] in Desember 1999. Die hof het beslis dat die [[Kasikili-eiland]] aan Botswana behoort.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.un.org/press/en/1999/19991213.icj594.doc.html |title=ICJ finds that Kasikili/Sedudu Island forms Part of Territory of Botswana |publisher=[[Verenigde Nasies]] |date=13 Desember 1999 |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190325191209/https://www.un.org/press/en/1999/19991213.icj594.doc.html |archive-date=25 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Tydens die algemene verkiesing op 1 November 2024 het die BDP vir die eerste keer sedert onafhanklikwording in 1966 nie meer ’n volstrekte meerderheid behaal nie en die sittende president [[Mokgweetsi Masisi]] het die regeringsmag aan die [[Umbrella for Democratic Change]] (UDC) oorhandig, waarna [[Duma Boko]] as sy opvolger ingesweer is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/articles/c238n5zr51yo |title=Botswana ruling party rejected after 58 years in power |publisher=[[BBC]] |authors=Wycliffe Muia, Damian Zane |date=1 November 2024 |accessdate=3 November 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/articles/cx2yx5nk1l0o |title=Botswana's politician who did the unthinkable |publisher=[[BBC]] |author=Danai Nesta Kupemba |date=1 November 2024 |accessdate=3 November 2024}}</ref> == Geografie == [[Lêer:Botswana Topography.png|duimnael|Topografiese kaart van Botswana]] Met ’n grootte van 581&nbsp;730&nbsp;km² is Botswana die 47ste grootste land in die wêreld ná [[Madagaskar]] en effens groter as [[Kenia]]. Die land is geleë tussen 17° en 27° suid en 20° en 30° oos. Botswana se gebied is amper driehoekig, met beide 900&nbsp;km in ’n noord-suidelike en ’n wes-oostelike rigting. Die land is oorwegend plat en neig na ’n glooiende tafellandskap. Botswana word oorheers deur die [[Kalahari]]woestyn wat ongeveer 70% van die oppervlak uitmaak. Die [[Okavangodelta]], die grootste binnelandse delta in die wêreld, is in die noordweste. Net suid van die Okavangodelta is die [[Ngamimeer]] geleë. Die Makgadikgadipan, ’n groot soutpan, is in die noorde geleë. Botswana is oorwegend hoogland met min bulte. Net min gebiede soos die Makgadikgadipan en die streek langs die Limpopo is minder as 1&nbsp;000&nbsp;m bo seevlak geleë. Botswana se hoogste bergspits is Monalanongheuwel (1&nbsp;494&nbsp;m)<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=19055 |title=Monalanong Hill, Botswana |publisher=Peakbagger.com |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181218193500/http://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=19055 |archive-date=18 Desember 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> suidwes van die hoofstad Gaborone, terwyl die laagste punt in die ooste van die land by die uitmonding van die Shasherivier in die Limpoporivier geleë is. Die [[Limpopo (rivier)|Limpopostroomgebied]], die grootste terreinvorm in die hele Suider-Afrika, lê gedeeltelik in Botswana, met die stroomgebiede van sy takriviere, die Notwanerivier, Bonwapitserivier, Mahalapswerivier, Lotsanerivier, Moloutserivier en die [[Shasherivier]] wat in die oostelike deel van die land vloei. Die hoofstad kry water vanaf die Notwane deur die Gaboronedam. Die [[Kwandorivier|Choberivier]] vloei na die noorde en vorm die grens tussen Botswana en Namibië in die [[Zambezirivier]]. Die Choberivier mond by Kazungula (dit beteken klein [[worsboom]] en is ’n plek waar Sebitwane en sy Makolostam oor die Zambezi na Zambië gegaan het) in die Zambezirivier in. In die noordooste grens Botswana aan Zambië en dié grens is slegs 200&nbsp;m lank, waardeur Namibië ([[Kaprivistrook]]) en [[Zimbabwe]] van mekaar geskei word. As die vier lande aanmekaar geraak het, sou dit die enigste internasionale vierlandepunt tussen onafhanklike lande gevorm het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.botswanatourism.co.bw/location |title=Location |publisher=Botswana Tourism |accessdate=4 September 2026}}</ref> Dié moontlike vierlandepunt is egter sonder algemene internasionale erkenning.<ref>{{en}} {{cite book |authors=Ian Brownlie, Ian R. Burns |title=African Boundaries: A Legal and Diplomatic Encyclopaedia |chapter=Botswana-Zambia (Quadripoint issue) |publisher=C. Hurst & Co. |location=Londen |year=1979 |isbn=0-903983-87-7 |pages=1098–1108}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |author=Sackey Akweenda |title=International Law and the Protection of Namibia’s Territorial Integrity |chapter=VI: Quadripoint Theory |publisher=Martinus Nijhoff |location=Nederland |date=23 April 1997 |isbn=90-411-0412-7 |pages=201–3}}</ref> === Klimaat === [[Lêer:Botswana map of Köppen climate classification.svg|duimnael|Klimaatsones in Botswana volgens die [[Köppen-klimaatklassifikasie]]]] Botswana se [[klimaat]] is weens die kort reënseisoen halfdor. Die relatiewe hoogte bo seevlak en sy vastelandse ligging sorg egter vir ’n subtropiese klimaat. Die land is die grootste deel van die jaar ver van die lugstroom wat deur vog belaai is. Die droëseisoen duur in die suide vanaf April tot Oktober en tot November in die noorde, waar in totaal meer reën val. Die suide van die land is gedurende [[winter]] (vroeg Mei tot einde Augustus) meer blootgestel aan koue winde, en die gemiddelde temperatuur is rondom 14°C. Die hele land het warm [[somer]]s met gemiddelde temperature van sowat 26°C. Die totale sonskyn is regdeur die jaar hoog, alhoewel die winter die sonnigste periode is. Die hele land is gedurende die droë seisoen winderig en stowwerig.<ref>{{en}} General Survey of Climatology, Landsberg (ed.), Elsevier, 2001</ref> Suider-Afrika is in ’n hoofsaaklik semi-ariede en ariede streek geleë, wat vinnig deur die [[aardverwarming]] geraak kan word. Dit lei tot ’n groter verwarming, langer droogtes en minder neerslae. In Botswana het die gemiddelde temperatuur om sowat 3°C gestyg, die hoogste toename in die [[Suidelike Halfrond]].<ref>{{de}} {{cite web |author=Bartholomäus Grill |url=https://www.spiegel.de/politik/ausland/klimawandel-duerre-in-sambia-afrika-a-1287013.html |title=Drohende Katastrophe in Sambia: „Die fürchterlichste Dürre, an die sich Menschen erinnern können“ |publisher=Spiegel Online |date=16 September 2019 |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200401001148/https://www.spiegel.de/politik/ausland/klimawandel-duerre-in-sambia-afrika-a-1287013.html |archive-date=1 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> === Ekologie === [[Lêer:Flying-female-Lechwe.jpg|duimnael|links|’n [[Rooilechwe]] in die [[Okavangodelta]]]] [[Lêer:Botswana sunrise.jpg|duimnael|Sonsopkoms in Botswana]] Botswana het diverse areas van wildlewehabitate. Buiten die delta- en woestyngebiede is daar [[grasveld]]e en [[savanne]]s waar [[blouwildebees]]te, [[wildsbok]]ke en ander [[soogdier]]e en [[voël]]s te vinde is. In Noord-Botswana is van die min oorblywende bedreigde [[wildehond]]troppe. In die Chobe Nasionale Park, in die Chobedistrik, is die grootste konsentrasie van [[Afrika-olifant]]e in die wêreld; in Botswana leef sowat 130&nbsp;000 olifante, meer as in enige ander Afrikaland.<ref>{{de}} {{cite web |url=http://www.spiegel.de/wissenschaft/natur/elefanten-dramatisches-elefantensterben-in-afrika-a-1110409.html |title=Dramatisches Elefantensterben in Afrika |publisher=Spiegel Online |date=1 September 2016 |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181218050731/http://www.spiegel.de/wissenschaft/natur/elefanten-dramatisches-elefantensterben-in-afrika-a-1110409.html |archive-date=18 Desember 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{de}} {{cite web |url=https://www.srf.ch/news/panorama/kontroverser-artenschutz-elefanten-toeten-damit-sie-ueberleben-koennen |title=Kontroverser Artenschutz – Elefanten töten, damit sie überleben können? |work=srf.ch |author=Cristina Karrer |date=7 Mei 2019 |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190602160341/https://www.srf.ch/news/panorama/kontroverser-artenschutz-elefanten-toeten-damit-sie-ueberleben-koennen |archive-date=2 Junie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die park bedek ongeveer 11&nbsp;000&nbsp;km² en ondersteun ongeveer 350 voëlspesies. Daarbenewens leef in Botswana [[kameelperd]]e, verskeie [[wildsbok]]ke, [[leeu]]s, [[jagluiperd]], [[luiperd]]s, [[renoster]]s en [[kwagga]]s. Die Okavangodelta huisves sowat 400 voëlspesies, 120 soogdierspesies, 71 visspesies, 33 [[amfibieë]] en 64 [[reptiel]]spesies.<ref>{{en}} {{cite web |author=Lars Ramberg |url=https://www.researchgate.net/publication/226358917_Species_diversity_of_the_Okavango_Delta_Botswana |title=Species diversity of the Okavango Delta, Botswana |publisher=researchgate.net |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190422204520/https://www.researchgate.net/publication/226358917_Species_diversity_of_the_Okavango_Delta_Botswana |archive-date=22 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Jaarliks beleef Botswana groot migrasies van kwagga- en [[wildebees]]troppe tussen Chobe en Okavangodelta aan die een kant en die suidelike en suidoostelike gebiede, soos die [[Boteti]], aan die ander kant.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://africageographic.com/blog/botswanas-zebra-migration-africas-longest-mammal-migration/ |title=Botswana’s zebra migration: Africa’s longest mammal migration |publisher=africageographic.com |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190422114430/https://africageographic.com/blog/botswanas-zebra-migration-africas-longest-mammal-migration/ |archive-date=22 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die Chobe Nasionale Park en Moremi Wildreservaat (in die Okavangodelta), asook [[Tsodilo]] is groot toeriste-aanloklikhede. Ander reservate sluit die Sentraal Karoo Wildreservaat (in die Kalahariwoestyn in Ghanzidistrik), die Makgalagadipanne Nasionale Park en die Nxaipan Nasionale Park (in die Sentraaldistrik in die Makgalagadisoutpan) in. Mashatu Wildreservaat is in privaatbesit en is geleë waar die Shasharivier en die Limpopo in die ooste van Botswana saamvloei. Die ander reservaat in privaatbesit is Mokolodi Natuurreservaat naby Gaborone. Daar is ook gespesialiseerde toevlugsoorde soos die Khama Renostertoevlugsoord en die Makgalagaditoevlugsoord (vir [[flamink]]e). Die genoemde toevlugsoorde is albei in die Sentraaldistrik geleë. Die dood van meer as 400 [[Savanne-olifant]] in die Okavangodelta in 2020 is vermoedelik deur ’n gevaarlike neurotoksien veroorsaak. Die olifante het in April 2020 in die vleilandgebied in die noordweste van die land begin sterf. Kalwers en volwasse olifante dwaal verward, uitgeteer en in nood. Hulle val ineen as die vermeende gifstof hul motorfunksies benadeel en hul bene verlam word. Stroping, vergiftiging en [[miltsiekte]] is as moontlike oorsake uitgesluit.<ref>{{en}} {{cite news |url=https://news.yahoo.com/hundreds-elephants-die-mysteriously-botswana-160803566.html?guccounter=1 |title=Nerve agent fear as hundreds of elephants perish mysteriously in Botswana |newspaper=Yahoo |last1=Brown |first1=W. |date=1 Julie 2020 |accessdate=19 Julie 2020}}</ref> Reeds in April 2019 is sowat 100 olifante in Botswana aan onbekende oorsake dood.<ref>{{en}} {{cite news |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-53273361 |title=Botswana: Lab tests to solve mystery of hundreds of dead elephants |publisher=[[BBC]] |date=2 Julie 2020 |accessdate=19 Julie 2020}}</ref> === Omgewingsprobleme === [[Lêer:Baobob tree.jpg|duimnael|links|’n [[Kremetart]]boom (''Adansonia digitata'')]] [[Lêer:Moremi gorge 2.jpg|duimnael|upright|Moremikloof, in die Tswapong Heuwels oos van [[Palapye]], Botswana. Die poreuse rots absorbeer [[reën]]water, wat dan deur syfer om permanente watervalle en poele vorm. Die heuwels bied een van Botswana se twee broeiplekke vir die bedreigde [[kransaasvoël]].]] Botswana staar tans twee groot omgewingsprobleme in die gesig: droogte en woestynvorming. Die woestynvormingsprobleme stam hoofsaaklik uit die erge droogtes in die land. Weens die droogte is 75% van die land se mens- en dierbevolking afhanklik van [[grondwater]]. Die gebruik van grondwater het die effek van droogtes verlig maar het ’n letsel op die land gelaat. Grondwater word bereik deur diep boorgate te boor wat uiteindelik gronderosie tot gevolg het. Oppervlakwater is baie skaars en minder as 5% van die [[landbou]] in die land is volhoubaar met reënval alleen. As gevolg hiervan boer 95% van die bevolking met lewende hawe vir ’n bron van inkomste. Daarom is dit nie verbasend nie dat 71% van die grond aangewend word vir gemeenskaplike weiding wat ’n beduidende oorsaak is van woestynvorming in die land.<ref name="rala.is">{{en}} {{cite web |publisher=Rala |place=IS |url=http://www.rala.is/rade/ralareport/darkoh.pdf |title=Darkoh |format=pdf |accessdate=16 September 2012 |archive-date=10 Oktober 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101010191509/http://www.rala.is/rade/ralareport/darkoh.pdf |url-status=dead }}</ref> Aangesien die boer met vee winsgewend vir inwoners van Botswana is, word die land voortdurend uitgebuit. Die dierbevolkings het dramaties toegeneem. Van 1966 tot 1991 het die veepopulasie toegeneem van 1,7 miljoen na 5,5 miljoen.<ref name="rala.is" /> Die menslike populasie het ook van 574&nbsp;000 in 1971 toegeneem na 1,5 miljoen in 1995, ’n toename van amper 200%. Meer as 50% van alle huishoudings in Botswana besit beeste en dit is tans die grootste bron van landelike inkomste.<ref name="rala.is" /> Daar is al gemeld dat die Okavangodelta opdroog weens die toename in weiding van vee.<ref name="afrol.com">{{en}} {{cite web |url=http://www.afrol.com/articles/21794 |title=Botswana, VS teken 'Skuld-vir-Natuur' ooreenkoms |publisher=Afrol |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181005035803/http://www.afrol.com/articles/21794 |archive-date=5 Oktober 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die Okavangodelta is een van die groot halfbeboste vleilande in Botswana en is die grootste binnelandse delta in die wêreld; dit is ’n baie belangrike ekostelsel vir die oorlewing van ’n aantal diere.<ref name="afrol.com" /> Die Departement van Bosbou en Omvangshulpbronne het reeds begin om ’n projek te implementeer wat inheemse plantegroei in gemeenskappe in Kgalagadi-suid, Kweneng-noord en Bobeti herbekendstel.<ref>{{en}} {{cite web |publisher=UNCCD |url=http://www.unccd.int/iydd/documents/NOTCDIB.pdf |title=NOTCDIB |format=PDF |archive-url=https://web.archive.org/web/20171129034951/http://www.unccd.int/iydd/documents/NOTCDIB.pdf |archive-date=29 November 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Herbekendstelling van inheemse plantegroei sal help om die degradasie van die grond teen te werk. Die Owerheid van die Verenigde State het ook ’n ooreenkoms met Botswana aangegaan deur VS$7 miljoen te gee om Botswana se skuld met VS$8,3 miljoen te laat krimp. Die bepalings van die skuldvermindering is dat Botswana sal fokus op ’n meer uitgebreide bewaring van die land.<ref name="afrol.com" /> Die [[Ontwikkelingsprogram van die Verenigde Nasies]] (UNDP) voer aan dat die vlak van armoede ’n groot probleem skep deur die uitbuiting van hulpbronne in Botswana, insluitend oorbenutting van grond. Om dit te verander, het die UNDP met ’n projek in die suidelike gemeenskap van [[Struizendam]] begin om die “inheemse kennis en tradisionele grondbestuurstelsels” te ontgin. Die leiers van dié beweging is veronderstel om deel van die gemeenskap te wees, sodat groter inkomste en gevolglike vermindering van armoede teweeg gebring kan word. Die UNDP het ook genoem dat die regering effektief beleid moet implementeer wat mense in staat stel om hul eie hulpbronne te bestuur; hulle help dan ook die Botswana-regering met toepaslike beleidvorming.<ref name="afrol1">{{en}} {{cite web |url=http://www.afrol.com/articles/13090 |title=Botswana nedersettings bestry woestynvorming |publisher=Afrol |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181005035810/http://www.afrol.com/articles/13090 |archive-date=5 Oktober 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Politiek == === Regering === [[Lêer:BotswanaParliament.jpg|duimnael|Botswana se parlement in Gaborone]] Botswana is Afrika se oudste demokrasie. Die [[Grondwet van Botswana]] is die oppergesag van die reg, beskerm die burgers se regte en verteenwoordig hul regte. Die politiek van Botswana vind plaas binne ’n raamwerk van ’n verteenwoordigende demokratiese republiek met ’n veelpartystelsel waar die President van Botswana gelyktydig die staatshoof en die hoof van die regering is; hy word deur die parlement verkies en is verantwoordbaar teenoor die parlement. Uitvoerende magte word deur die regering uitgeoefen. Wetgewende magte berus by die regering en die [[Parlement van Botswana]]. Die mees onlangse verkiesing, die twaalfde sedert onafhanklikheid, is op 1 November 2024 gehou. Van die verklaring van onafhanklikheid tot in 2024 is die partystelsel deur die [[Botswana Democratic Party]] oorheers. === Regbank === Die regbank is onafhanklik van die uitvoerende gesag en die wetgewer.<ref>{{en}} {{cite web |title=Botswana 1996 (rev. 2002) |url=https://www.constituteproject.org/constitution/Botswana_2002?lang=en |website=Constitute |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181111215323/https://www.constituteproject.org/constitution/Botswana_2002?lang=en |archive-date=11 November 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Botswana is op die 30ste plek van 167 lande in die Demokrasie-indeks 2012.<ref name=index2012>{{en}} {{cite web |url=http://pages.eiu.com/rs/eiu2/images/Democracy-Index-2012.pdf |title=Democracy index 2012: Democracy at a standstill |publisher=Economist Intelligence Unit |date=14 Maart 2013 |accessdate=21 Maart 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140611085135/http://pages.eiu.com/rs/eiu2/images/Democracy-Index-2012.pdf |archive-date=11 Junie 2014 |url-status=dead}}</ref> Volgens Transparency International is Botswana die mins korrupte land in Afrika en word op dieselfde vlak as [[Portugal]] en [[Suid-Korea]] geplaas.<ref>{{en}} {{cite web |publisher=Transparency International |url=http://www.transparency.org/news_room/in_focus/2008/cpi2008/cpi_2008_table |title=2008 Korrupsie-persepsie-index 2008 |accessdate=9 Januarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121127124017/http://www.transparency.org/news_room/in_focus/2008/cpi2008/cpi_2008_table |archive-date=27 November 2012 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Die land word nietemin beskou as een van die lande in Afrika wat die mees geheimsinnige openbare instellings het.<ref>{{en}} {{cite news |first=Glenda |last=Daniels |url=https://mg.co.za/article/2011-11-11-botswana-southern-africas-most-secretive-state |title=Botswana, suider Afrika se mees geheime staat |publisher=[[Mail & Guardian]] |date=11 November 2011 |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321224523/https://mg.co.za/article/2011-11-11-botswana-southern-africas-most-secretive-state/ |archive-date=21 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Dit bestaan uit ’n tipiese hofstelsel van plaaslike landdroshowe, ’n hooggeregshof en ’n appèlhof. Die hooggeregshof is ’n hoër hof met onbeperkte oorspronklike bevoegdheid om kriminele, burgerlike of grondwetlike sake kragtens enige wet te verhoor en te beslis. Die appèlhof kan appèlle aanhoor. Die hoof van die hooggeregshof is die hoofregter.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.justice.gov.bw/about%20us/background-judiciary|archive-url=https://web.archive.org/web/20150929023917/http://www.justice.gov.bw/about%20us/background-judiciary|url-status=dead|archive-date=29 September 2015|title=Administration of Justice|publisher=Republiek Botswana Regspleging|accessdate=4 Maart 2016}}</ref> Die appèlhof is die hoogste en finale hof in die land en behandel appèlle van die hooggeregshof en die nywerheidshof. Die regterpresident is die hoof van die appèlhof. Regters word deur die president van Botswana op aanbeveling van die Regterlike Dienskommissie aangestel. Alhoewel die Prokureursorde van Botswana al sedert 1997 bestaan,<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.lssa.org.za/upload/SADCLA-2017.pdf |title=18th Annual SADC Lawyers' Association Conference and General Meeting |date=Augustus 2017 |accessdate=10 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171110005020/http://www.lssa.org.za/upload/SADCLA-2017.pdf |archive-date=10 November 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> is daar in hul register van prokureurs nog steeds geen duidelike aanduiding van hoe sekere demografie, soos vroue, op die regsveld gevaar het nie. === Buitelandse betrekkinge === {{Hoofartikel|Buitelandse betrekkinge van Botswana|Suid-Afrika-Botswana-betrekkinge}} [[Lêer:Diplomatic missions of Botswana.PNG|duimnael|links|Plekke oor die wêreld heen waar Botswana ambassadeurs of hoëkommissarisse het]] [[Lêer:Embassy of Botswana, Washington, D.C..jpg|duimnael|Botswana se ambassade in [[Washington, D.C.]]]] Botswana het ’n klein aantal diplomatieke missies in die buiteland. In sy buitelandse betrekkinge plaas Botswana ’n klem op die ekonomiese en politieke integrasie in Suider-Afrika. Botswana poog om van die [[Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap]] (SAOG) ’n werkende instrument vir ekonomiese ontwikkeling te maak, en dit het pogings aangewakker om die streek selfpolisiëerend te maak ten opsigte van voorkomende diplomasie, konflikoplossing en goeie bestuur. Die SAOG-hoofkantoor is in Gaborone gesetel. Die land het [[Suid-Afrika]] na-[[apartheid]] verwelkom as ’n vennoot in hierdie pogings. Botswana sluit aan by die Afrika-konsensus oor die meeste belangrike internasionale aangeleenthede en is ’n lid van internasionale organisasies soos [[Verenigde Nasies]], [[Afrika-unie]], [[Beweging van Onverbonde Lande]] en [[Britse Statebond]]. Botswana is ook ’n lid van die [[Internasionale Strafhof]] met ’n bilaterale immuniteitsooreenkoms vir beskerming van die [[Amerikaanse Weermag]] (soos onder artikel 98 gedek). === Buitelandse militêre en veiligheidsbetrekkinge === [[Lêer:BDF honor guard for William Ward 2007-12-03.jpg|duimnael|links|Presidensiële wag van die Botswana Weermag]] Ten tye van sy onafhanklikheid het Botswana oor geen gewapende magte beskik nie. Eers nadat beide die [[Rhodesië|Rhodesiese]] en die [[Suid-Afrikaanse Leër|Suid-Afrikaanse]] leërs teen onderskeidelik die Zimbabwe People’s Revolutionary Army en [[Umkhonto we Sizwe]] toegeslaan het,<ref>{{en}} {{cite news | url=https://articles.latimes.com/1986-05-20/news/mn-6620_1_african-national-congress | work=Los Angeles Times | first=Michael | last=Parks | title=S. Africa Raids 3 Nearby Nations : Attacks Rebel Bases in Capitals of Zimbabwe, Zambia and Botswana | date=20 Mei 1986 | accessdate=19 Julie 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120111150242/http://articles.latimes.com/1986-05-20/news/mn-6620_1_african-national-congress | archive-date=11 Januarie 2012 | url-status=live | df=dmy-all }}</ref> is in 1977 die Botswana Weermag van stapel gestuur.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.gov.bw/en/Ministries--Authorities/Ministries/State-President/Botswana-Defence-Force-BDF/About-the-BDF1/History-of-the-BDF/ |title=Republic of Botswana – Government portal |publisher=Regering van Botswana |accessdate=27 Oktober 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190915160801/http://www.gov.bw/en/Ministries--Authorities/Ministries/State-President/Botswana-Defence-Force-BDF/About-the-BDF1/History-of-the-BDF/ |archive-date=15 September 2019 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Die president is die hoofbevelvoerder van die gewapende magte en benoem ’n verdedigingsraad en die Botswana Weermag bestaan tans uit sowat 60&nbsp;000 weermaglede. In 2019 het Botswana die VN-verdrag oor die verbod van [[kernwapen]]s onderteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://treaties.un.org/Pages/ViewDetails.aspx?src=TREATY&mtdsg_no=XXVI-9&chapter=26&clang=_en |title=Chapter XXVI: Disarmament&nbsp;– No. 9 Treaty on the Prohibition of Nuclear Weapons |publisher=United Nations Treaty Collection |date=7 Julie 2017 |accessdate=19 Julie 2020}}</ref> Ná politieke veranderinge in Suid-Afrika en die streek fokus die Botswana Weermag se missies toenemend op die voorkoming van stropery, voorbereiding op rampe en buitelandse vredesbewaring. Die Verenigde State was die grootste enkele buitelandse bydraer tot die ontwikkeling van die Botswana Weermag, en ’n groot deel van sy offisierskorps het Amerikaanse opleiding ontvang. Die Botswana-regering het die Verenigde State toestemming gegee om die moontlikheid te ondersoek om ’n Afrika-kommandobasis (AFRICOM) in die land te vestig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.africom.mil/media-room/article/27819/botswana-defence-force-u-s-army-leaders-meet-in-europe |title=Botswana Defence Force, U.S. Army Leaders Meet in Europe |publisher=[[Amerikaanse Gewapende Magte]] in Afrika |author=Lance Pounds |date=14 Desember 2015 |accessdate=12 Desember 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191212205706/https://www.africom.mil/media-room/article/27819/botswana-defence-force-u-s-army-leaders-meet-in-europe |archive-date=12 Desember 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> === Administratiewe distrikte === Botswana is in 15 administratiewe distrikte onderverdeel: nege landelike en ses stedelike distrikte: {{col-begin}} {{col-2}} Die landelike distrikte en hulle hoofstede is: {| class="wikitable sortable zebra" style="text-align:right" |- class=hintergrundfarbe6 ! Distrik ! Hoofstad |- | [[Sentraaldistrik, Botswana|Sentraal]] || [[Serowe]] |- | [[Ghanzidistrik|Ghanzi]] || [[Ghanzi]] |- | [[Kgalagadidistrik|Kgalagadi]] || [[Tshabong]] |- | [[Kgatlengdistrik|Kgatleng]] || [[Mochudi]] |- | [[Kwenengdistrik|Kweneng]] || [[Molepolole]] |- | [[Noordoosdistrik, Botswana|Noordoos]] || [[Masunga]] |- | [[Noordwesdistrik, Botswana|Noordwes]] || [[Maun]] |- | [[Suidoosdistrik, Botswana|Suidoos]] || [[Ramotswa]] |- | [[Suiddistrik, Botswana|Suid]] || [[Kanye]] |} Die stedelike distrikte is: # Stad [[Gaborone]] # Stad [[Francistown]] # Dorp [[Lobatse]] # Dorp [[Selebi-Phikwe]] # Dorp [[Jwaneng]] # Nedersetting [[Sowa, Botswana|Sowa]] {{col-2}} {{Klikbare kaart van Botswana}} {{col-end}} === Menseregte === [[Lêer:Wandering hunters (Masarwa bushmen), North Kalahari Desert.jpg|duimnael|Wandelende jagters (Basarwa Boesmans), Noord-Kalahari-woestyn, ca. 1892]] Baie van die inheemse San is met geweld van hul grond na reservate verskuif. Om hulle te verskuif is hul toegang tot water en hul land geweier en as hulle gejag het, wat die belangrikste voedselbron was, is hulle gearresteer.<ref name=bbc1>{{en}} {{cite news |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-24821867 |title=Botswana bushmen: Modern life is destroying us |publisher=[[BBC]] |date=7 Januarie 2014 |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200312073532/https://www.bbc.com/news/world-africa-24821867 |archive-date=12 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hul land is in die wêreld se rykste [[diamant]]veld geleë. Amptelik ontken die regering dat daar ’n samehang met mynbou bestaan, en beweer die hervestiging teen einde van die bewaring van die natuurlewe en die ekosisteem, al het die San-bevolking sedert millennia volhoubaar op die land gewoon.<ref name="bbc1" /> In die reservate sukkel hulle om werk te kry en alkoholisme is welig.<ref name="bbc1" /> Op 24 Augustus 2018 het die VN se spesiale rapporteur vir minderhede, Fernand de Varennes, ’n verklaring uitgereik waarin hy Botswana versoek om “pogings om die regte van minderhede met betrekking tot openbare dienste, grond- en hulpbrongebruik en die gebruik van minderheidstale in onderwys en ander kritieke gebiede te erken en te beskerm.” Tot in Junie 2019 was [[homoseksualiteit]] in Botswana onwettig. ’n Beslissing van die hooggeregshof in Botswana op 11 Junie daardie jaar het egter bepalings in die strafwet geskrap wat die “vleeslike kennis van enige persoon teen die orde van die natuur” en “dade van growwe onwelvoeglikheid” gestraf het, waarmee Botswana een van slegs 22 Afrikalande geword het wat homoseksualiteit óf gedekriminaliseer óf gewettig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cnn.com/2019/06/11/africa/botswana-lgbtq-ruling-intl/index.html |title=Botswana scraps gay sex laws in big victory for LGBTQ rights in Africa |last=Fox |first=Kara |website=[[CNN]] |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191226221232/https://www.cnn.com/2019/06/11/africa/botswana-lgbtq-ruling-intl/index.html |archive-date=26 Desember 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Botswana volstrek die [[doodstraf]] deur ophanging. Die Botswana Sentrum vir Menseregte, Ditshwanelo, is in 1993 gestig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.ditshwanelo.org.bw/ |title=Ditshwanelo Website |archive-url=https://web.archive.org/web/20180728141118/http://www.ditshwanelo.org.bw/ |archive-date=28 Julie 2018 |url-status=dead |df=dmy-all |accessdate=12 Maart 2020 }}</ref> == Ekonomie == [[Lêer:Gaberone aerial.jpg|duimnael|links|[[Gaborone]] is die hoofstad en grootste stad van Botswana]] [[Lêer:Gaborone skyline.JPG|duimnael|Departement van Belasting en Prokureur-Generaal se kantoorgebou (links) en die gebou van die Ministerie van Gesondheid (regs) in Gaborone, Botswana]] Sedert sy onafhanklikheid het Botswana een van die snelgroeiendste [[Bruto binnelandse produk|BBP’s]] ter wêreld gehad.<ref>{{en}} {{cite web |publisher=US Department of State website |url=https://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/1830.htm#econ |title=Background Note: Botswana |date=Mei 2009 |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190511124237/https://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/1830.htm |archive-date=11 Mei 2019 |url-status=live|df=dmy-all}}</ref> Voorheen was [[landbou]] die land se belangrikste ekonomie, maar intussen is mynbou, beesboerdery en [[toerisme]] die vernaamste ekonomiese sektore. Tussen 1966 en 1999 het Botswana se ekonomie met sowat 9% per jaar gegroei; die meeste van die land se inkomste kom uit [[diamant]]ontginning. In 2007 is [[uraan]] in Botswana ontdek en die ontginning daarvan het in 2010 begin.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.miningweekly.com/article/botswana-may-produce-first-uranium-in-2010-become-second-nambia-acap-ceo-2008-08-01/rep_id:3650 |title=Uraan in Botswana ontdek |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321220018/http://www.miningweekly.com/article/botswana-may-produce-first-uranium-in-2010-become-second-nambia-acap-ceo-2008-08-01/rep_id:3650 |archive-date=21 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Botswana het homself van een van die armste lande in die wêreld omgeskep na ’n land met ’n boonste middelinkomste. Hoewel Botswana oorvloedige hulpbronne gehad het, het ’n goeie institusionele raamwerk die land in staat gestel om hulpbroninkomste her te belê om stabiele toekomstige inkomste te genereer.<ref>{{en}} {{cite book|author=Jörg Baten |title=A History of the Global Economy. From 1500 to the Present.|url=https://archive.org/details/isbn_9781107507180 |date=2016|publisher=Cambridge University Press|page=159|isbn=978-1-107-50718-0}}</ref> Volgens ’n skatting het die land die vierde hoogste bruto nasionale inkomste volgens [[koopkragpariteit]] in Afrika (net na [[Mauritius]], [[Gaboen]] en [[Ekwatoriaal-Guinee]]), wat ’n lewenstandaard vergelykbaar met dié van [[Meksiko]] moontlik maak.<ref>{{en}} {{cite web |author=Klaus Kästle |url=http://www.nationsonline.org/oneworld/GNI_PPP_of_countries.htm |title=GNI PPP table |publisher=Nationsonline.org |date=24 Julie 2009 |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191010232525/https://www.nationsonline.org/oneworld/GNI_PPP_of_countries.htm |archive-date=10 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Dit is selfs meer as dié van Namibië en Suid-Afrika. Die Ministerie van Handel en Nywerheid van Botswana is verantwoordelik vir die bevordering van sake-ontwikkeling in die hele land. Volgens die [[Internasionale Monetêre Fonds]] het Botswana se ekonomie vanaf 1966 tot 1999 jaarliks met sowat 9% gegroei. Botswana geniet in vergelyking met ander Afrikalande ’n hoë vlak van ekonomiese vryheid,<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.mmegi.bw/index.php?sid=4&aid=99&dir=2007/September/Thursday6/|title=Botswana ranked Africa's leader in economic freedom|publisher=mmegi.bw|date=19 Mei 2017|accessdate=19 Julie 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20170822145230/http://www.mmegi.bw/index.php?sid=4&aid=99&dir=2007%2FSeptember%2FThursday6%2F|archive-date=22 Augustus 2017|url-status=live}}</ref> en was in 2019 Afrika se derde beste land volgens ekonomiese vryheid net na Mauritius en [[Rwanda]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.heritage.org/index/ranking |title=Country Rankings: World & Global Economy Rankings on Economic Freedom |website=www.heritage.org |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200430170123/https://www.heritage.org/index/ranking |archive-date=30 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die regering het ’n gesonde fiskale beleid gehandhaaf, ondanks opeenvolgende begrotingstekorte in 2002 en 2003 en ’n geringe mate aan buitelandse skuld. Dit het die hoogste soewereine kredietgradering in Afrika behaal en beskik oor buitelandse valutareserwes van meer as $7 miljard in 2005/2006, wat ongeveer twee en ’n half jaar se huidige invoer beloop. ’n Verskeidenheid aan finansiële instellings oorheers die finansiële stelsel van die land, en beide pensioenfondse en kommersiële banke is volgens bategrootte die twee belangrikste segmente. Banke bly winsgewend, goed gekapitaliseer en likiede as gevolg van die groeiende nasionale hulpbronne en hoë rentekoerse.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.mfw4a.org/botswana/botswana-financial-sector-profile.html |title=MFW4A Botswana Financial Sector Profile |publisher=Mfw4a.org |accessdate=21 Augustus 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190307144918/http://www.mfw4a.org/botswana/botswana-financial-sector-profile.html |archive-date= 7 Maart 2019 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Die Bank van Botswana fungeer as ’n sentrale bank. Die land se geldeenheid is die [[Botswana pula]] (Tswana vir reën) en onderverdeel in 100 ''thebe'' (“skild” in Tswana). Vanaf 1961 tot 1966 was die [[Suid-Afrikaanse rand]] die amptelike geldeenheid in die Betsjoeanaland-protektoraat en tussen 1966 en 1976 in die onafhanklike Botswana. === Mynbou === [[Lêer:Jwaneng Open Mine.jpg|duimnael|Jwaneng-diamantmyn]] Botswana se Orapamyn is die grootste diamantmyn ter wêreld in terme van waarde en hoeveelheid karats wat jaarliks ontgin word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=orapa |title=Orapa Diamond Mine, Botswana – ASTER Image Gallery |website=asterweb.jpl.nasa.gov |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161202080103/http://asterweb.jpl.nasa.gov/gallery-detail.asp?name=orapa |archive-date=2 Desember 2016 |url-status=live|df=dmy-all}}</ref> In 2013 is ’n geraamde 11 miljoen karats ontgin, met ’n gemiddelde prys van $145/karaat, vervolgens het die Orapamyn in 2013 diamante ter waarde van meer as $1,6 miljard gelewer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.kitco.com/ind/Zimnisky/2013-08-20-Ranking-Of-The-World-s-Diamond-Mines-By-Estimated-2013-Production.html |title="Ranking Of The World's Diamond Mines By Estimated 2013 Production" |publisher=Kitco |date=20 Augustus 2013 |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200205093644/https://www.kitco.com/ind/Zimnisky/2013-08-20-Ranking-Of-The-World-s-Diamond-Mines-By-Estimated-2013-Production.html |archive-date=5 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> === Wetenskap en Tegnologie === [[Lêer:KhamaInterior.jpg|duimnael|links|[[Sir Seretse Khama Internasionale Lughawe]]]] [[Lêer:University of Botswana Earth Science.JPG|duimnael|Die Universiteit van Botswana se gebou vir [[Aardwetenskappe]]]] Botswana is tans besig om wetenskap en tegnologie in te span om sy ekonomie te laat diversifiseer en vervolgens minder afhanklik van diamante te word. Met die oog hierop het die regering sedert 2008 ses spilpunte in die sektor vir landbou, diamante, innovasie, vervoer, gesondheid en onderwys opgerig.<ref name=":0" /> Botswana het, binne ’n Unesco-projek wat deur die [[Spanje|Spaanse]] agentskap vir Internasionale Samewerking en Ontwikkeling geborg word,in 2011 sy hersiene “Nasionale beleid oor navorsing, wetenskap en tegnologie” uitgereik. Dié beleid het ten doel om die uitdagings van vinnige tegnologiese evolusie en globalisering die hoof te bied en die bereiking van die nasionale ontwikkelingsdoelwitte, soos geformuleer in hoëvlak strategiese dokumente insluitende Botswana se “Tiende Nasionale Ontwikkelingsplan” vir 2016 en “Visie 2016”.<ref name=":0" /> Die “Nasionale beleid oor navorsing, wetenskap en tegnologie” (2011) bepaal die mikpunt om die bruto binnelandse besteding aan navorsing en ontwikkeling van 0,26% van die BBP in 2012 tot meer as 2% teen 2016 te verhoog. Dié teiken kan slegs binne die gespesifiseerde tydsbestek bereik word deur die verhoging van die openbare besteding aan navorsing en ontwikkeling.<ref name=":0">{{en}} {{cite book|url=http://unesdoc.unesco.org/images/0023/002354/235406e.pdf|title=UNESCO Science Report: towards 2030|publisher=UNESCO|year=2015|isbn=978-92-3-100129-1|location=Parys|pages=546–547|accessdate=19 Julie 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20170322210919/http://unesdoc.unesco.org/images/0023/002354/235406e.pdf|archive-date=22 Maart 2017|url-status=live}}</ref> Ondanks die beskeie vlak van finansiële belegging in navorsing beskik Botswana oor een van die hoogste navorsingsdigthede in Afrika suid van die Sahara: 344 per miljoen inwoners (in hooftellings), in vergelyking met ’n gemiddelde van 91 per miljoen inwoners vir die hele subkontinent in 2013.<ref name=":0" /> In 2009 het Deaftronics, ’n maatskappy wat in Botswana gebaseer is, sy sonkrag-gehoorapparaat bekendgestel, ses jaar nadat die prototipe ontwikkel is. Deaftronics het sedert die bekendstelling van die maatskappy in 2009 meer as 10&nbsp;000 sonkragaangedrewe gehoorapparate verkoop. Met ’n prys van $200 beskik elke eenheid oor vier herlaaibare batterye, wat tot drie jaar se krag kan lewer, en ’n sonkraglaaier vir die herlaaibare batterye. Dié produk is goedkoper as die meeste gewilde gehoorapparate wat vanaf sowat $600 kan kos.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://qz.com/africa/443630/botswanas-hearing-aid-pioneers-are-betting-on-solar-power-to-go-global/ |title=Botswana’s hearing aid pioneers are betting on solar power to go global |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200326190011/https://qz.com/africa/443630/botswanas-hearing-aid-pioneers-are-betting-on-solar-power-to-go-global/ |archive-date=26 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.deutschland.de/en/solar-powered-hearing-aids-botswana |title=Solar Powered Hearing Aids, Botswana |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200326190015/https://www.deutschland.de/en/solar-powered-hearing-aids-botswana |archive-date=26 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In 2011 het Botswana se Department van Landbounavorsing die Musi-ras bekend gestel, gekweek om uiteindelik die algehele doeltreffendheid vir beesvleisproduksie onder Botswana-toestande te optimaliseer. Die proses van selektiewe teling wat dié geharde dier 29 jaar gelede ondergaan het sal die saamgestelde ras volgens verwagtinge tot verhoogde beesvleisproduksie lei. Die doel van dié projek was om ’n genetiese materiaal te vind wat kan presteer soos kruisrasse wat alreeds in Botswana beskikbaar is en ver bo die inheemse Tswana-ras, terwyl die gehardheid en aanpasbaarheid van die inheemse vee in een pakket behou word.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.mmegi.bw/index.php?sid=1&aid=166&dir=2011%2FSeptember%2FThursday8%2F |title=Mmegi Online News |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171118211206/http://www.mmegi.bw/index.php?sid=1 |archive-date=18 November 2017 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> In 2016 het Botswana se Instituut vir Tegnologiese Navorsing en Innovasie (BITNI) in samewerking met die Instituut vir Tegnologiese Navorsing en Innovasie, Botswana se entstofinstituut en die [[Kanada|Kanadese]] agentskap vir voedselinspeksie die vinnige toetsstel vir [[bek-en-klouseer]] ontwikkel. Die bestaande diagnostiese metodes vereis hoogs opgeleide laboratoriumpersoneel, spesiale toerusting wat vertragings in die implementering van beheermaatreëls veroorsaak, terwyl die stel wat in Botswana ontwikkel is, voorsiening maak vir diagnosering op die terrein in geval van ’n vermoedelike uitbraak van die siekte in die bespoediging van die diagnostiese proses.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.rapidmicromethods.com/2016/12/bitri-develops-rapid-foot-and-mouth.html?m=1 |title=BITRI Develops Rapid Foot and Mouth Disease Test Kit |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190414113316/http://news.rapidmicromethods.com/2016/12/bitri-develops-rapid-foot-and-mouth.html?m=1 |archive-date=14 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In die IKT-sektor het in 2016 ’n Botswana-onderneming, Almaz, die eerste rekenaarmonteeronderneming in Botswana geopen. Die onderneming gaan nie net oor rekenaarmontering nie, maar ook oor die uitbreiding van elektroniese vervaardiging en ’n katalisator vir inhoudsontwikkeling in navorsing en ontwikkeling.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.itwebafrica.com/more-countries/botswana/237043-botswana-opens-first-tech-assembly-plant |title=Botswana opens first tech assembly plant |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190915021700/http://www.itwebafrica.com/more-countries/botswana/237043-botswana-opens-first-tech-assembly-plant |archive-date=15 September 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.thepatriot.co.bw/business/item/3389-almaz-enters-botswana-ict-sector.html |title=Almaz enters Botswana ICT sector |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191021163609/http://www.thepatriot.co.bw/business/item/3389-almaz-enters-botswana-ict-sector.html |archive-date=21 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Ditec, ’n Botswana-onderneming, ontwerp, vervaardig en pas selfone aan. Ditec is een van die voorste kenners op die gebied van ontwerp, ontwikkeling en aanpassing van [[Microsoft]]-aangedrewe toestelle.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.botswanayouth.com/youth-company-shines-with-their-locally-made-ditec-pioneer-phone/ |title=Youth Company Shines With Their Locally Made Ditec Pioneer Phone |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200425031102/https://www.botswanayouth.com/youth-company-shines-with-their-locally-made-ditec-pioneer-phone/ |archive-date=25 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> === Vervoer, energie en infrastruktuur === [[Lêer:Botswana rail network map.svg|duimnael|Botswana se spoornetwerk]] Botswana beskik oor 971&nbsp;km se spoorlyne, 18&nbsp;482&nbsp;km se paaie en 92 lughawens, waarvan 12 oor geplaveide aanloopbane beskik. Die ontwerpte geplaveide padnetwerk is feitlik geheel en al sedert onafhanklikheid in 1966 gebou. Botswana word in ’n oos-westelike rigting deur die [[Trans-Kalahari-Grootpad]], wat [[Johannesburg]] in Suid-Afrika met [[Walvisbaai]] in Namibië verbind, en in ’n noord-suidelike rigting deur die [[Kaapstad-Kaïro-Grootpad]] deurkruis; albei grootpaaie ontmoet suid van Gaborone. Die nasionale lugredery is [[Air Botswana]], wat binnelands en na ander Afrikalande vlieg, met sy hoofspilpunt op die [[Sir Seretse Khama Internasionale Lughawe]] van die hoofstad Gaborone. Botswana word ook deur [[Air Namibia]] en die [[Suid-Afrikaanse Lugdiens]] bedien. [[Botswana Railways]] is die nasionale spoorwegonderneming en ’n belangrike skakel in die Suider-Afrikaanse spoorwegstelsel. Botswana Railways bied logistieke oplossings op spoorwegbewegings om ’n reeks kommoditeite vir die mynbousektor en primêre nywerhede, passasierstreindienste en droë hawens te vervoer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.gov.bw/en/ministries--authorities/ministries/ministry-of-transport-and-communications/departments/department-of-roads/divisions/ |title=Ministry of Transport and Communications (MTC) |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200223165725/http://www.gov.bw/en/ministries--authorities/ministries/ministry-of-transport-and-communications/departments/department-of-roads/divisions/ |archive-date=23 Februarie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.botswanarailways.co.bw/profile |title=Profile |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191004054408/http://www.botswanarailways.co.bw/profile |archive-date= 4 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Botswana se spoornetwerk bestaan uit een verbinding tussen Suid-Afrika in die suidooste, deur Gaborone, en Zimbabwe in die noordooste, en ’n stuk of drie sytakke. Botswana produseer steenkool vir elektrisiteit en voer [[ruolie]] uit Suid-Afrika in. Die land se voorsiening van goedere geskied op die landroete met die [[Durban-hawe]] in Suid-Afrika as die belangrikste invoerhawe. In onlangse jare het die land groot belang gestel in hernubare energiebronne en ’n omvattende strategie wat beleggers in die wind-, sonkrag- en biomassa-hernubare energie-industrie sal lok, bekend gestel. Van Botswana se kragstasies sluit in Morupule B-kragstasie (600&nbsp;MW), Morupule A-kragstasie (132&nbsp;MW), Orapa-kragstasie (90&nbsp;MW), Phakalane-kragstasie (1,3&nbsp;MW) en Mmamabula-kragstasie (300&nbsp;MW); laasgenoemde sal in die nabye toekoms by die kragnetwerk inskakel. ’n 200&nbsp;MW sonkragaanleg word tans deur die Department van Minerale Bronne, Groen Tegnologie en Energiesekuriteit beplan en ontwerp.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.sundaystandard.info/unusual-tourism-ministry-solar-power-plant-tender-raises-eyebrows|title=Unusual Tourism ministry solar power plant tender raises eyebrows {{!}} Sunday Standard|website=www.sundaystandard.info|accessdate=8 Oktober 2019}}</ref><ref name="mmegi.bw">{{en}} {{cite web |url=http://www.mmegi.bw/index.php?sid=1&aid=1253&dir=2012/June/Friday22/ |title=Botswana – energy sector overview |archive-url=https://web.archive.org/web/20171118211206/http://www.mmegi.bw/index.php?sid=1 |archive-date=18 November 2017 |url-status=live |df=dmy-all |accessdate=26 Maart 2020 }}</ref><ref name="mmegi.bw" /> Van 2014 af is op die kort grensstuk tussen Botswana en Zambië die [[Kazungulabrug]] opgerig, wat die [[Zambezirivier]] vir 923&nbsp;m oorsteek. Dié brug is op 10 Mei 2021 vir verkeer oopgestel, waarna dit die ou Kazungulaveerboot vervang en ’n nuwe roete tussen die [[Demokratiese Republiek die Kongo]] en die Suid-Afrikaanse hawestad [[Durban]] geskep het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.aljazeera.com/news/2021/5/11/botswana-zambia-iconic-bridge-inaugurated-in-boon-for-the-region |title=In boon for region, bridge linking Botswana, Zambia inaugurated |publisher=Al Jazeera |date=11 Mei 2021 |accessdate=3 November 2024}}</ref> Die brugprojek sluit ’n nuwe spoorweg tussen Botswana en Zambië in.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lusakatimes.com/2014/09/13/zambia-botswana-officially-launche-construction-works-kazungula-bridge-across-zambezi-river/|title=Zambia : Zambia and Botswana officially launche the construction works for Kazungula Bridge across the Zambezi River|publisher=Lusaka Times|date=13 September 2014|accessdate=6 Augustus 2018}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=https://constructionreviewonline.com/2019/07/botswana-zambia-to-construct-railway-across-zambezi/|title=Zambia, Botswana to construct railway across Zambezi|publisher=Construction Review Online|date=30 Julie 2019|accessdate=19 Julie 2020}}</ref> === Toerisme === [[Lêer:Chobe National Park Tourists.jpg|duimnael|links|Toeriste by Chobe Nasionale Park]] [[Lêer:Elephant swimming, Botswana.jpg|duimnael|BW Toerbote]] [[Lêer:Visa policy of Botswana.png|duimnael|links|Burgers van blou lande mag Botswana sonder visum besoek]] [[Lêer:Boat on Cuando River, Botswana.jpg|duimnael|’n Boot op die Choberivier, Botswana]] Die Botswana Toerisme-organisasie<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.botswanatourism.co.bw/ |title=Botswana Tourism Organisation |archive-url=https://web.archive.org/web/20090503122813/http://www.botswanatourism.co.bw/ |archive-date=3 Mei 2009 |publisher=Botswanatourism.co.bw |accessdate=19 Mei 2017}}</ref> is die land se amptelike toerismegroep. Toeriste besoek veral die hoofstad Gaborone, aangesien dié stad baie aktiwiteite vir besoekers bied. Die Leeuparkoord<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.lionpark.co.bw/ |title=Lion Park Resort |publisher=Lionpark.co.bw |date=7 Februarie 2013 |accessdate=19 Mei 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181030144300/http://www.lionpark.co.bw/ |archive-date=30 Oktober 2018 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> is Botswana se eerste permanente pretpark en bied geleenthede soos verjaardagpartytjies vir families. Ander bestemmings in Botswana sluit in die Gaborone Seiljagklub en die Kalahari Hengelklub en natuurlike aantreklikhede soos die Gaboronedam en Mokolodi Natuurreservaat. Daar is ook [[gholf]]bane wat deur die Botswana Gholfunie (BGU) bestuur word.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.botswanagolfunion.org.bw/ |title=Botswana Gholfunie |publisher=Botswana Gholfunie |accessdate=19 Mei 2017 |archive-date=19 Augustus 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130819043616/http://www.botswanagolfunion.org.bw/ |url-status=dead}}</ref> Die Phakalane Gholflandgoed is ’n multimiljoen-dollar klubhuis wat beide hotelverblyf en toegang tot gholfbane bied. Botswana se gewildste toeriste-aantreklikhede sluit in die [[Kgalagadi-vredespark]] op die grens met Suid-Afrika in die suidweste, [[Sentraal Kalahari Wildreservaat]] in die sentrum van die land, asook die [[Unesco]]-[[wêrelderfenisgebied]]e Okavangodelta en [[Tsodilo]] in die noordweste van Botswana. Van die museums in Botswana sluit in: * Botswana Nasionale Museum in Gaborone * Kgosi Bathoen II (Segopotso)-museum in Kanye * Kgosi Sechele I-museum in Molepolole * Khama III Gedenkmuseum in Serowe * Nhabe-museum in Maun * Phuthadikobo-museum in Mochudi * Supa Ngwano Museumsentrum in Francistown == Demografie == {{Sien ook|Lys van stede en dorpe in Botswana|Pleknaamsveranderinge in Botswana}} Botswana het met ’n bevolking van 2&nbsp;450&nbsp;668 die 146ste grootste bevolking in die wêreld, net ná [[Gambië]] en nog voor [[Gaboen]]. Botswana se bevolking is effens kleiner as dié van Namibië, maar aangesien laasgenoemde groter is, het Botswana ’n groter [[bevolkingsdigtheid]] (8,3/km² teenoor 4,2/km²). === Etniese groepe === [[Lêer:Botswana-demography.svg|duimnael|Botswana se bevolkingsgroei (1960–2017)]] Die [[Tswana]] is die grootste etniese groep in Botswana en vorm sowat 79% van die bevolking; die meeste Tswanas, sowat vier miljoen mense, bly egter in Suid-Afrika se Noordwesprovinsie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.statssa.gov.za/census01/html/CInBrief/CIB2001.pdf |title=Census in Brief |publisher=Statssa.gov.za |accessdate=1 Oktober 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140722063856/http://www.statssa.gov.za/census01/HTML/CInBrief/CIB2001.pdf |archive-date=22 Julie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Van die grootste minderhede sluit in die BaKalanga en San of AbaThwa, ook bekend as Basarwa. Ander stamme is Bayei, Bambukushu, Basubia, Baherero en Bakgalagadi. Daarbenewens bly ’n aantal blankes en [[Indië]]rs in Botswana; albei groepe is ongeveer ewe klein. Die Indiërs in Botswana behels verskeie generasies, en sommige het uit [[Mosambiek]], [[Kenia]], [[Tanzanië]], [[Mauritius]], [[Suid-Afrika]] en ander lande na Botswana migreer, maar ook Indiërs wat hulle onlangs uit Indië kom vestig het. As gevolg van die verslegtende ekonomiese toestande in Zimbabwe sedert 2000 het die aantal Zimbabwiërs in Botswana die derduisende ingeskiet.<ref>{{en}} {{cite journal|title=National and international responses to the Zimbabwean exodus: implications for the refugee protection regime|publisher=Policy Development and Evaluation Service, United Nations High Commissioner for Refugees|journal=Research Papers|volume=175|last=Betts|first=Alexander|last2=Kaytaz|first2=Ezra|year=2009|url=http://www.reliefweb.int/rw/rwb.nsf/retrieveattachments?openagent&shortid=MINE-7UL4R6&file=Full_Report.pdf}} {{dooie skakel}}</ref> Minder as 10&nbsp;000 San handhaaf nog hul tradisionele jagter-versamelaar-leefwyse. Sedert die middel-1990’s poog die regering van Botswana om hulle uit hul tradisionele lande te verskuif.<ref>{{en}} {{cite web |author=Stefan Lovgren |date=14 September 2004 |accessdate=8 Augustus 2016 |url=http://news.nationalgeographic.com/news/2004/09/0914_040914_labushmen_2.html |title=African Bushmen Tour U.S. to Fund Fight for Land |publisher=[[National Geographic Society|National Geographic News]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20160808232807/http://news.nationalgeographic.com/news/2004/09/0914_040914_labushmen_2.html |archive-date=8 Augustus 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> James Anaya, spesiale rapporteur oor die situasie van menseregte en fundamentele vryhede van inheemse bevolking vir die Verenigde Nasies in 2010, het die verlies van grond as ’n groot bydraer tot baie van die probleme wat die inheemse bevolking van Botswana in die gesig staar aangehaal en na die uitsetting van die San uit die Sentraal Kalahari Wildreservaat (CKGR) as ’n eksplisiete voorbeeld verwys.<ref name="Anaya" /> Onder Anaya se aanbevelings in ’n verslag aan die Verenigde Nasies se Raad vir Menseregte was die bevordering van ontwikkelingsprogramme in oorweging met inheemse gemeenskappe soos die San- en Bakgalagadi-bevolking se tradisionele jag- en versamelaktiwiteite.<ref name=Anaya>{{en}} {{cite web |author=James Anaya |date=2 Junie 2010 |title=Addendum – The situation of indigenous peoples in Botswana |publisher=United Nations Human Rights Council. A/HRC/15/37/Add.2 |url=http://unsr.jamesanaya.org/docs/countries/2010_report_botswana_en.pdf |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181006041536/http://unsr.jamesanaya.org/docs/countries/2010_report_botswana_en.pdf |archive-date=6 Oktober 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> {{Grootste stede in Botswana}} === Tale === {{Hoofartikel|Tswana}} [[Lêer:PT-Tsala ea Becoana-First Issue-1910.jpg|duimnael|Die eerste uitgawe van ''Tsala ea Becauna'' (“Vriend van die Becuana”), die tweede koerant in Tswana, uitgegee in [[Kimberley]], [[Unie van Suid-Afrika]], in 1910]] Die [[Amptelike taal|amptelike tale]] van Botswana is Engels en Tswana, waarvan laasgenoemde dwarsdeur die land gebesig word. Daarmee is Botswana een van twee lande, waar Tswana ampstaalstatus geniet; die ander is Suid-Afrika, terwyl die grondwet van Namibië Tswana as ’n nasionale taal erken. In Setswana is [[voorvoegsel]]s belangriker as in baie ander tale, aangesien Setswana ’n [[Bantoetale|Bantoetaal]] is en naamwoordklasse met dié voorvoegsels aangedui word. Hulle sluit in ''Bo'', wat na die land verwys, ''Ba'', verwysende na die volk, ''Mo'', na een persoon en ''Se'' na die taal. Byvoorbeeld is die grootste etniese groep van Botswana die Tswana, vandaar die naam Botswana vir hul land. Die volk in sy geheel is die Batswana, een persoon is ’n Motswana en die taal wat hulle praat is Setswana. Ander tale wat in Botswana gebesig word sluit in Kalanga (sekalanga), Sarwa (sesarwa), [[Noord-Ndebele]], Kgalagadi, [[Noord-Sotho (taal)|Tswapong]], !Xóõ, Yeyi en [[Afrikaans]]. Sowat 20&nbsp;000 mense in Botswana praat Afrikaans (byna 1% van die totale bevolking) en veral langs die suidelike grens met Suid-Afrika is talle dorpe met Afrikaanse name te vinde. === Godsdienste === [[Lêer:MolepololeChurch.jpg|duimnael|links|'n Kerk in [[Molepolole]]]] ’n Geskatte 77% van die land se bevolking beskou hulself as [[Christene]]. [[Anglikaanse Kerk van Suider-Afrika|Anglikane]], Metodiste en die Verenigde Kongregasionale Kerk van Suider-Afrika vorm die meerderheid Christene. Daar is ook gemeentes Lutherane, Baptiste, [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke]], [[Kerk van Jesus Christus van die Heiliges van die Laaste Dae]] ([[Mormone]]), [[Nederduitse Gereformeerde Kerkfamilie]], [[Mennonisme|Mennonite]], [[Sewendedagadventisme|Sewendedagadventiste]] en [[Jehovah se Getuies]] in die land. Volgens die 2001-sensus bly sowat 5&nbsp;000 [[Moslem]]s, veral uit [[Suid-Asië]], 3&nbsp;000 [[Hindoeïsme|Hindoes]] en 700 [[Baha’i]]s in die land. Sowat 20% van die bevolking is ongebonde. === Gesondheid === ==== Oorsig ==== Die Ministerie van Gesondheid in Botswana is verantwoordelik vir die toesig oor die gehalte en voorsiening van gesondheidsorg regoor die land. Volgens die [[Wêreldbank]] was die lewensverwagting by geboorte 55 in 2009, wat voorheen gedaal het van ’n hoogtepunt van 64,1 in 1990 tot ’n laagtepunt van 49 in 2002.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://data.worldbank.org/country/botswana |title=World Bank Botswana Data |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200425123423/https://data.worldbank.org/country/botswana |archive-date=25 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Volgens Botswana se 2011-sensus word die huidige lewensverwagting op 54,06 jaar beraam.<ref name="CIA" /> Die Kankervereniging van Botswana is ’n vrywillige nieregeringsorganisasie. Die vereniging is ’n lid van die Unie vir Internasionale Kankerbeheer. Die Vereniging vul bestaande dienste aan deur die voorsiening van kankervoorkomings- en gesondheidsbewustheidsprogramme, deur toegang tot gesondheidsdienste vir kankerpasiënte te vergemaklik en ondersteuning en berading aan diegene wat geraak word, te bied.<ref name="UICC Cancer Association of Botswana">{{en}} {{cite web |url=http://www.uicc.org/membership/cancer-association-botswana |title=Cancer Association of Botswana |publisher=Unie vir Internasionale kankerbeheer |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200326190043/https://www.uicc.org/membership/cancer-association-botswana |archive-date=26 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> ==== MIV/vigs-epidemie ==== [[Lêer:Life expectancy in select Southern African countries 1960-2012.svg|duimnael|links|Die lewensverwagting in verskillende Afrikalande van 1960 tot 2012. Botswana het die hoogste lewensverwagting gehad voordat MIV/vigs dit in die laat 1980’s begin verminder het]] [[Lêer:Scottish Livingstone Hospital 228.jpg|duimnael|Die nuwe Skotse Livingstone-hospitaal in Molepolole]] [[Lêer:Botswana - active pop vs aids.png|duimnael|Projeksie van Botswana se bevolking met en sonder MIV/vigs]] Soos elders in Afrika suid van die Sahara is die [[invloed van vigs op die ekonomie]] aansienlik. Ekonomiese ontwikkelingsbesteding is in 2002–3 met 10% verminder as gevolg van herhalende begrotingstekorte en toenemende uitgawes aan gesondheidsorgdienste. Botswana word baie swaar deur die MIV/vigs-pandemie getref; in 2006 word beraam dat die lewensverwagting by geboorte van 65 tot 35 jaar gedaal het.<ref name="Kallings">{{en}} {{cite journal |journal= J Intern Med |year= 2008 |volume=263 |issue=3 |pages= 218–43 |title=The first postmodern pandemic: 25 years of HIV/AIDS |url= https://archive.org/details/sim_journal-of-internal-medicine_2008-03_263_3/page/n7 |last=Kallings |first= LO |doi= 10.1111/j.1365-2796.2007.01910.x |pmid=18205765 }}</ref> Volgens Botswana se 2011-sensus word die huidige lewensverwagting egter op 54,06 jaar beraam.<ref name="CIA" /> Die voorkoms van MIV/vigs in Botswana word op 25,4% vir volwassenes tussen 15 en 49 jaar in 2009 en 21,9% in 2013 geskat,<ref name="Gap" /> en net deur [[Eswatini]] en [[Lesotho]] in Afrikalande suid van die Sahara oortref. Dit plaas Botswana in 2013 op die derde hoogste voorkoms in die wêreld, terwyl hulle “in die voorkomings- en behandelingsprogramme voorloop".<ref name=Avert>{{en}} {{cite web |url=http://www.avert.org/aidsbotswana.htm |title=HIV and Aids in Botswana |publisher=Avert Internasionale vigs-liefdadigheid |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090228211140/http://www.avert.org/aidsbotswana.htm |archive-date=28 Februarie 2009 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> In 2003 het die regering ’n omvattende program van stapel gestuur met gratis of goedkoop generiese antiretrovirale medisyne, sowel as ’n inligtingsveldtog om die verspreiding van die virus te voorkom; in 2013 het meer as 40% van volwassenes in Botswana toegang tot antiretrovirale terapie geniet.<ref name="Gap" /> In die ouderdomsgroep van 15–19 jaar is die voorkoms op ongeveer 6% vir vroue en 3,5% vir mans in 2013 geskat,<ref name="Gap" /> en in die ouderdomsgroep van 20–24 jaar op 15% vir vroue en 5% vir mans.<ref name=Gap /> Botswana is een van die 21 prioriteitslande wat in 2011 deur die VN-VIGS-groep in die Wêreldplan geïdentifiseer is om nuwe MIV-infeksies onder kinders uit te skakel en om hul moeders aan die lewe te hou.<ref name="Gap" /> Van 2009 tot 2013 het die nuwe MIV-infeksies by kinders met meer as 50% gedaal.<ref name=Gap /> ’n Verdere maatstaf vir die sukses of rede vir hoop in die behandeling van MIV in Botswana is dat minder as 10% van swanger MIV-geïnfekteerde vroue nie in 2013 antiretrovirale medikasie ontvang het nie, met ’n ooreenstemmende afname (meer as 50%) in 2013 in die aantal nuwe MIV-infeksies by kinders jonger as 5.<ref name="Gap" /> Mense wat met MIV in Botswana leef geniet die grootste persentasie antiretrovirale behandeling onder die VN-lande: ongeveer 75% vir volwassenes (15+) en ongeveer 98% vir kinders.<ref name="Gap" /> Met ’n landswye program vir die voorkoming van moeder-tot-kind-oordrag het Botswana MIV-oordrag van besmette moeders na hul kinders van ongeveer 40% tot net 4% verminder. Onder leiding van Festus Mogae het die regering van Botswana vir die bestryding van MIV/vigs hulp gevra en vroeë steun van die Bill en Melinda Gates-stigting, en die Merck-stigting ontvang, en saam het hulle die Afrika-omvattende MIV/vigs-vennootskap (ACHAP) gevorm. Ander vroeë vennote sluit in die Botswana-Harvard MIV/vigs-instituut van die Harvard-skool vir openbare gesondheid en die Botswana-UPenn-vennootskap van die Universiteit van Pennsilvanië. Volgens die UNAIDS-verslag van 2011 is die doel van universele toegang tot behandeling – gedefinieer as 80%-dekking of groter – in Botswana bereik.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.unaids.org/en/media/unaids/contentassets/documents/unaidspublication/2011/JC2216_WorldAIDSday_report_2011_en.pdf |title=World AIDS Day Report |year=2011 |publisher=UNAIDS |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140824062831/http://www.unaids.org/en/media/unaids/contentassets/documents/unaidspublication/2011/JC2216_WorldAIDSday_report_2011_en.pdf |archive-date=24 Augustus 2014 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Potensiële redes vir die hoë voorkoms van MIV in Botswana is onder meer seksuele vennootskappe, transaksionele [[seks]], geslag oor die hele generasie en ’n beduidende aantal mense wat buite hul plaaslike gemeenskappe reis om werk te soek. Die [[Poliamorie|veelkleurige]] aard van baie seksuele verhoudings beïnvloed die gesondheidsituasie verder, tot so ’n mate dat dit aanleiding gegee het tot ’n liefdeswoordeskat<ref>{{en}} {{cite web |url=http://drshem.com/2011/06/16/exposing-botswana-love-vocabulary/ |title=Exposing Botswana's Love Vocabulary |publisher=Dr. Shem |date=16 Junie 2011 |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200326190018/http://drshem.com/2011/06/16/exposing-botswana-love-vocabulary/ |archive-date=26 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> wat uniek is aan die streek. == Kultuur == [[Lêer:Khutse Kalahari Lodge.jpg|duimnael|’n [[Rondawel]] by Khutse Kalahari Lodge, Botswana]] Setswana is, behalwe vir die taal van die dominante bevolkingsgroep in Botswana, die byvoeglike naamwoord wat gebruik word om na die ryk kulturele tradisies van die Batswana te verwys – hetsy vir lede van die Tswana of alle burgers van Botswana. In Botswana het die meeste van die stamme verskeie maniere om mekaar te groet, maar vir ’n maklike kommunikasie en kontak gebruik Batswana ’n drierigtingshanddruk of groet mekaar net deur “Dumelang” te sê; ’n manier om “hallo” te sê sonder fisiese kontak. Tydens gemeenskapsvieringe soos Dikgafela of tydens huwelikseremonies toon Batswana-vroue deur die gebruik van ululasies as deel van hul kultuur opwinding en geluk. === Media === [[Lêer:Radio Personality.jpg|duimnael|Radiopersoneel in Botswana se Staatsradio]] Botswana het vyf televisiestasies, waarvan een (''Botswana television'') aan die regering behoort: ''Now TV'', ''Khuduga HD'', ''Maru TV'', ''EBotswana'', vyf radiostasies (''RB1'', ''RB2'', ''Duma FM'', ''Gabz FM'', ''Yarona FM'') en 13 koerante (''Mmegi'', ''Sunday Standard'', ''The Telegraph'', ''Business Weekely'', ''Botswana Gazette'', ''The Voice'', ''The Guardian'', ''Echo'', ''Botswana Peoples daily'', ''DailyNews'', ''Tswana Times'', ''Weekend Post'', ''The Monitor'') wat weekliks publiseer. Botswana geniet in vergelyking met ander Afrikalande ’n relatief hoë vlak van persvryheid en word in die jaarlikse verslae net deur sy buurlande Namibië en Suid-Afrika oortref.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://rsf.org/en/ranking |title=2019 World Press Freedom Index |work=Verslaggewers sonder grense |year=2019 |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200428075902/https://rsf.org/en/ranking |archive-date=28 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://ourworldindata.org/grapher/world-map-of-the-freedom-of-the-press-status |title=World Map of the Freedom of the Press Status |website=Our World in Data |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200417190155/https://ourworldindata.org/grapher/world-map-of-the-freedom-of-the-press-status |archive-date=17 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> === Filmbedryf === {{Hoofartikel|Botswana se filmbedryf}} Botswana het ’n klein plaaslike rolprentbedryf bekend as “Botswood”.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.balancingact-africa.com/news/broadcast_en/15186/botswood-sees-film-production-start-to-blossom-in-botswana |title=‘Botswood’ sees film production start to blossom in Botswana |publisher=Balancing Act |accessdate=28 Oktober 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211028174404/https://www.balancingact-africa.com/news/broadcast_en/15186/botswood-sees-film-production-start-to-blossom-in-botswana |archive-date=28 Oktober 2021 |url-status=dead}}</ref> Die 1981-komedie “[[The Gods Must Be Crazy]]” speel af in Botswana en het ’n groot internasionale treffer geword; dit strek oor een amptelike en drie nieamptelike vervolgverhale: 1988 se “The Gods Must Be Crazy II” was ook ’n treffer wat beide die rolprente en die Namibiese akteur [[N!xau|Nǃxau ǂToma]] ’n bekende rolprentster gemaak het.<ref>{{af}} {{cite web |url=http://www.rapport.co.za/Weekliks/Nuus/Jamie-se-treffer-Met-Uys-ja-die-wereld-in-20140712 |title=Jamie se treffer: Met Uys, ja – die wêreld in |publisher=[[Rapport]] |author=Boris Gorelik |date=12 Julie 2014 |accessdate=14 Julie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714231833/http://www.rapport.co.za/Weekliks/Nuus/Jamie-se-treffer-Met-Uys-ja-die-wereld-in-20140712 |archive-date=14 Julie 2014 |url-status=dead}}</ref> === Musiek === Botswana se musiek is meestal vokaal en opgevoer, soms – afhangende van die geleentheid – sonder tromme; dikwels word ook [[snaarinstrument]]e ingespan. Botswana se volksmusiek span instrumente soos ''setinkane'' (’n soort miniatuurklavier), ''segankure/segaba'' (’n Botswana-weergawe van die Chinese instrument ''erhu''), ''moropa'' (''meropa'' – meervoud, ’n verskeidenheid dromme), ''phala'' (’n fluitjie wat meestal tydens vieringe gebruik word en in verskillende vorme bestaan). Botswana se kulturele musiekinstrumente bestaan nie net uit snare of tromme nie. Die hande word ook as musiekinstrumente gebruik, deur hulle óf aanmekaar te klap óf teen ''phathisi'' (die bokvel is na buite gedraai, toegedraai om die kalfgebied, en word slegs deur mans gebruik) om musiek en ritme te skep. Die kitaar word die afgelope paar dekades gevier as ’n veelsydige musiekinstrument vir Tswanamusiek, aangesien dit ’n verskeidenheid snare bied wat die ''segaba''-instrument nie het nie. Die nasionale volkslied is ''[[Fatshe leno la rona]]'' (Tswana vir: “Geseënd is die edele land”). Dit is geskryf en komponeer deur Kgalemang Tumediso Motsete, en met onafhanklikheid in 1966 aangeneem.<ref>{{en}} {{cite journal|last=Makgala|first=Christian John|date=2014-07-03|title=Neil Parsons, National Coat of Arms, and Introduction of the Pula Currency in Botswana, 1975–1976|journal=South African Historical Journal|volume=66|issue=3|pages=504–520|doi=10.1080/02582473.2014.898081|issn=0258-2473}}</ref> === Visuele kunste === [[Lêer:Red and White Rock Art Tsodilo.jpg|duimnael|links|[[Boesmanrotskuns]] in [[Tsodilo]]]] In die noordelike dele van Botswana is die vroue van die dorpe Etsha en Gumare bekend vir hul vaardighede om mandjies uit Mokola-palmbome en plaaslike kleurstowwe te maak. Die mandjies word gewoonlik op drie soorte geweef: groot, toegemaakte mandjies wat gebruik word as bergplekke; groot, oop mandjies om voorwerpe op die kop te dra of om gedorste graan te wen; en kleiner mandjies vir die wen van geskilde graan. Die kuns van dié mandjies word deur kleurgebruik en verbeterde ontwerpe geleidelik verbeter namate dit toenemend vir internasionale markte geproduseer word.{{sfn|Cunningham|Milton|1987}} Die oudste skilderye in beide Botswana en Suid-Afrika beeld jag-, dier- en menslike figure uit en is meer as twintigduisend jaar gelede in die Kalahari-woestyn deur die Khoisan (!Kung San/Boesmans) gemaak. === Kookkuns === [[Lêer:Boerewors raw.jpg|duimnael|’n Rol rou boerewors]] Botswana se kookkuns is uniek en bevat meestal ''seswaa'', geskilde vleis gemaak van bokvleis of beesvleis. Botswana se kookkuns deel ’n paar kenmerke met ander kookkunste in Suider-Afrika, veral dié van Namibië en Suid-Afrika. Voorbeelde van Botswana-voedsel sluit in [[Mieliepap|Bogobe]], pap (mieliepap), [[boerewors]], [[Stampmielies|samp]], Magwinya (gebraaide brooddeeg), [[vetkoek]] en [[Mopaniemot|Mopaniewurms]]. === Onderwys === [[Lêer:Lady Physicist.jpg|duimnael|Fisici in ’n laboratorium by die Botswana Internasionale Universiteit van Wetenskap en Tegnologie]] [[Lêer:University of Botswana Administration Building.jpg|duimnael|Die Universiteit van Botswana se administratiewe gebou]] Botswana het sedert sy onafhanklikheid groot vordering in sy opvoedkundige ontwikkeling gemaak. Destyds was daar min afgestudeerdes in die land en net ’n klein persentasie van die bevolking het ’n hoërskool besoek. Botswana het sy geletterdheid onder volwassenes van 69% in 1991 tot 83% in 2008 verbeter.<ref name="ref">{{en}} {{cite web |url=http://stats.uis.unesco.org |title=UNESCO Institute for Statistics |publisher=Stats.uis.unesco.org |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080725065836/http://stats.uis.unesco.org/ |archive-date=25 Julie 2008 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die ontdekking van diamante en die gepaardgaande toename in die regering se inkomste het tot ’n groot onderwysvoorsiening in die land gelei. Vir alle studente is tien jaar se basiese onderwys gewaarborg, en hulle het daarna ’n juniorsertifikaat ontvang. Sowat die helfte van die studente het ’n verdere twee jaar se sekondêre skoolopleiding bygewoon en Botswana se algemene sertifikaat van sekondêre skoolopleiding (BASSS) ontvang. Sekondêre skoolopleiding in Botswana is nóg vry nóg verpligtend. Nadat hulle die skool verlaat het, mag studente aan een van die sewe tegniese kolleges in die land inskryf, of beroepsopleidingskursusse in onderrig of verpleging bywoon. Studente besoek die Universiteit van Botswana, Botswana Kollege van Landbou, Botswana Internasionale Universiteit van Wetenskap en Tegnologie of die Botswana Rekenkundigekollege in Gaborone. Baie ander studente voltooi hul skoolloopbaan in een van verskeie privaat tersiêre onderwyskolleges in die land. Noemenswaardig is die Botho-universiteit, die land se eerste privaatuniversiteit wat voorgraadse programme in rekenkunde, sakeonderneming en rekenaarkunde aanbied. ’n Ander internasionale universiteit is die Limkokwing-universiteit van kreatiewe tegnologie wat verskeie bykomende grade in kreatiewe kunste aanbied.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.limkokwing.net/botswana/ |title=Limkokwing University of Creative Technology |publisher=Limkokwing.net |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190531124428/https://www.limkokwing.net/botswana/ |archive-date=31 Mei 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Van die ander tersiêre institute sluit in Ba Isago, ABM Universiteitskollege (die grootste skool vir onderwys en bestuur, New Era, Gaborone Instituut van professionele studies en Gaborone Universiteitskollege van Reg en Professionele Studies. Groot vordering in die bevordering van kwaliteitsopleiding is deur die aanbieders van privaatonderwys gemaak, waardeur nou ’n groot persentasie van die land se beste studente hul opleiding in hierdie instellings ontvang het. Die oorgrote meerderheid van hierdie studente word deur die regering geborg. Die land se tweede internasionale universiteit, die Botswana Internationale Universiteit van Wetenskap en Tegnologie is in 2011 in [[Palapye]] gebou. Die kwantiteit het nie altyd met die kwaliteit gepaard gegaan nie. Veral primêre skole ly onder ’n gebreek aan hulpmiddels, en die onderwysers ontvang ’n kleiner salaris as hul kollegas by sekondêre skole. Die Departement van Onderwys<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.moe.gov.bw/index.php?id=10 |title=Ministry of Education and Skills Development: Home |publisher=Department van Onderwys |date=27 Julie 2011 |accessdate=21 Augustus 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://archive.today/20120804205657/http://www.moe.gov.bw/index.php?id=10 |archivedate=4 Augustus 2012 }}</ref> is tans besig, in vennootskap met die Afrika-biblioteeksprojek, om biblioteke by primêre skole in te rig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.africanlibraryproject.org/about-us/our-partners/139-library-partner-botswana-ministry-of-education |title=Library Partner – Botswana Ministry of Education |publisher=Africanlibraryproject.org |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180926052611/http://www.africanlibraryproject.org/about-us/our-partners/139-library-partner-botswana-ministry-of-education |archive-date=26 September 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die regering van Botswana hoop dat deur die belê van ’n groot deel van die nasionale inkomste in die onderwysstelsel die land minder afhanklik van diamante vir sy ekonomiese oorlewing en minder afhanklik van buitelandse opgeleide werknemers sal wees.<ref name="UNEVOC">{{en}} {{cite web |url=http://www.unevoc.unesco.org/worldtvetdatabase1.php?ct=BWA |title=UNESCO-UNEVOC's Botswana profile |publisher=Unevoc.unesco.org |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140416191627/http://www.unevoc.unesco.org/worldtvetdatabase1.php?ct=BWA |archive-date=16 April 2014 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Dié doelstellings word deels nagestreef deur beleid ten gunste van beroepsonderwys, versamel binne die NBBOO (Nasionale Beleid van Beroepsonderwys en -opleiding), ten einde van “die verskillende soorte beroepsonderwys en -opleiding in een omvattende stelsel te integreer”.<ref name="UNEVOC" /> Botswana belê 21% van sy nasionale inkomste in die onderwysstelsel.<ref name="ref" /> In Januarie 2006 het Botswana, na twee dekades se gratisonderrig, die herinvoering van skoolgeld aangekondig,<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/4601360.stm |title=Botswana brings back school fees |publisher=[[BBC]] |date=11 Januarie 2006 |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080420150640/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/4601360.stm |archive-date=20 April 2008 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> alhoewel die regering nog steeds volle studiebeurse met lewenskoste aan enige Botswana-burger op universiteit aanbied, hetsy aan die Universiteit van Botswana of – indien die student enige vak wil studeer wat nie plaaslik aangebied word nie – in die buiteland. === Sport === [[Lêer:Montsho Felix Daegu 2011.jpg|duimnael|links|Amantle Montsho het in 2011 Allyson Felix naelskraaps verslaan en Botswana se eerste Wêreld- of Olimpiese baan- en veldkampioen geword]] [[Lêer:800 m men final London 2017.jpg|duimnael|Botswana se Olimpiese medaljewenner [[Nijel Amos]] (middel)]] [[Sokker]] is die gewildste [[sport]]soort in Botswana en hul kwalifisering vir die [[Afrikanasiesbeker]] 2013 is die nasionale span se beste prestasie tot dusver. Ander gewilde sportsoorte sluit in [[sagtebal]], [[krieket]], [[tennis]], [[rugby]], [[pluimbal]], [[handbal]], [[gholf]] en [[atletiek]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.gov.bw/cgi-bin/news.cgi?d=20060126 |title=Sparks to fly at Diamond |publisher=Botswana Press Agency (BOPA) |date=26 Januarie 2006 |accessdate=18 Januarie 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090114095524/http://www.gov.bw/cgi-bin/news.cgi?d=20060126 |archive-date=14 Januarie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.gov.bw/cgi-bin/news.cgi?d=20040813 |title=Opinion the Academic World |publisher=Botswana Press Agency (BOPA) |accessdate=18 Januarie 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090114062620/http://www.gov.bw/cgi-bin/news.cgi?d=20040813 |archive-date=14 Januarie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> Botswana is ’n assosiaatlid van die [[Internasionale Krieketraad]] en ’n volle lid van beide [[FIFA]] en [[Wêreldrugby]]. Botswana het in 1991 ’n lid van die Internasionale Pluimbalfederasie en die Afrika Pluimbalfederasie geword. Die Botswana Gholfunie bied ’n amateur gholfliga waaraan gholfspelers aan toernooie en kampioenskappe deelneem. Botswana het sy eerste Olimpiese medalje in 2012 gewen, toe die hardloper [[Nijel Amos]] tydens die [[Olimpiese Somerspele 2012]] se 800&nbsp;m-item die silwermedalje ingepalm het. In 2011 het [[Amantle Montsho]] wêreldkampioen in die 400&nbsp;m-item geword en Botswana se eerste atletiekmedalje op wêreldvlak gewen. Die hoogspringer [[Kabelo Kgosiemang]] is ’n driemalige Afrikakampioen. Die [[kaartspeletjie]] [[Brug (kaartspeletjie)|brug]] het ’n groot aanhangerskap; dit word sedert meer as 30 jaar in Botswana gespeel en het gedurende die 1980’s groot gewildheid verwerf. Baie uitgewekene Britse onderwysers het die spel informeel in die hoërskole van Botswana aangebied. Die Botswana Brugfederasie (BBF) is in 1988 gestig en organiseer sedertdien toernooie. Brug het gewild gebly en die BBF het meer as 800 lede.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.bnsc.co.bw/affiliates/bridge_federation.htm |title=Botswana Brugfederasie |publisher=Botswana Nasionale Sportraad |accessdate=16 Mei 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090108123239/http://www.bnsc.co.bw/affiliates/bridge_federation.htm |archive-date= 8 Januarie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> In 2007 het die BBF die Engelse Brugunie genooi om in Mei 2008 aan ’n weeklange onderrigprogram deel te neem.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.ebu.co.uk/general/news/2008/BotswanaTrip.htm |title=Engelse Brugunie |publisher=Engelse Brugunie |accessdate=1 Junie 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121010122137/http://www.ebu.co.uk/general/news/2008/BotswanaTrip.htm |archive-date=10 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == ; Algemeen ---- * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Botswana|title=Botswana|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=3 November 2024}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/botswana/|title=Botswana|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=3 November 2024}} ; Ekonomie ---- * {{en}} {{cite web|url=https://economics.mit.edu/files/284 |title=An African Success Story: Botswana |last1=Acemoglu |first1=Daron |last2=Johnson |first2=Simon |last3=Robinson |first3=James A. |format=pdf |date=11 Julie 2001 |via=mit.edu}} * {{en}} Colclough, Christopher en Stephen McCarthy. ''The Political Economy of Botswana: A Study of Growth and Income Distribution'' (Oxford University Press, 1980) * {{en}} {{cite book|first1=A.B.|last1=Cunningham|first2=S.J.|last2=Milton|title=Effects of basket-weaving industry on mokola palm and dye plants in northwestern Botswana|date=1987|publisher=Economic Botany}} ; Geskiedenis ---- * {{en}} Campbell, Alex: Let's try to put the record straight: A Botswana peephole into southern African history. In: Lantern. Tydskrif vir Kennis en Kultuur. Jaargang 35, nr. 1, Januarie 1986 * {{en}} Cohen, Dennis L. "The Botswana Political Elite: Evidence from the 1974 General Election," ''Journal of Southern African Affairs,'' (1979) 4, 347–370. * {{en}} Tlou, Thomas, en Alec C. Campbell. ''History of Botswana'' (Macmillan Botswana, 1984) ; Samelewing ---- * {{en}} {{cite book|last=Denbow |first=James |last2=Thebe |first2=Phenyo C. |title=Culture and Customs of Botswana |url=https://archive.org/details/culturecustomsof0000denb |location=Westport, CT |publisher=Greenwood Press |year=2006 |isbn=978-0-313-33178-7}} * {{en}} Edge, Wayne A. en Mogopodi H. Lekorwe eds. ''Botswana: Politics and Society'' (Pretoria: J.L. van Schaik, 1998) * {{en}} Good, Kenneth. "Interpreting the Exceptionality of Botswana," ''Journal of Modern African Studies'' (1992) 30, 69–95. * {{en}} {{cite journal |last=Good |first=Kenneth |title=Corruption and Mismanagement in Botswana: A Best-Case Example? |journal=Journal of Modern African Studies |date=September 1994 |volume=32 |number=3 |pages=499–521 |url=https://projects.iq.harvard.edu/files/gov2126/files/good.pdf |via=harvard.edu |accessdate=13 Julie 2018 |issn=0022-278X |eissn=1469-7777 |doi=10.1017/S0022278X00015202 |archive-date= 3 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180403150659/http://projects.iq.harvard.edu/files/gov2126/files/good.pdf |url-status=dead }} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie}} {{Wikt}} ; Regering ---- * {{en}} [http://www.gov.bw/ Amptelike webwerf van Botswana se regering] * {{en}} [http://www.government.co.bw/ Regeringsgids vir Botswana] ; Toerisme ---- * {{en}} {{Wikivoyage}} * {{en}} [https://www.botswanatourism.co.bw/ Toerisme in Botswana] {{Geografiese ligging | Senter = {{vlagland|Botswana}} | Noord = {{vlagland|Namibië}} | Noordoos = {{vlagland|Zambië}} | Oos = {{vlagland|Zimbabwe}} • {{vlagland|Suid-Afrika}} | Suidoos = {{vlagland|Suid-Afrika}} | Suid = {{vlagland|Suid-Afrika}} | Suidwes = {{vlagland|Namibië}} • {{vlagland|Suid-Afrika}} | Wes = {{vlagland|Namibië}} | Noordwes = {{vlagland|Namibië}} }} {{en-vertaal|Botswana}} {{Lande van Afrika}} {{Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Botswana| ]] [[Kategorie:Britse Statebond]] [[Kategorie:Voormalige Britse kolonies]] jt8rvz9ghk1vs89171jkb0cktrf8xck 0 221 2965521 2965326 2026-09-06T19:00:24Z SpesBona 2720 Paar goed 2965521 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Land |noem_naam = Namibië |volle_naam = <small>''Republiek van Namibië'' ([[Afrikaans]])<ref>{{af}} {{cite web |url=http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Afrikaans.pdf |title=Communal Land Reform Act, Afrikaans |publisher=Regering van Namibië |accessdate=11 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160225105003/http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Afrikaans.pdf |archive-date=25 Februarie 2016 |url-status=dead}}</ref><br /> ''Republik Namibia'' ([[Duits]])<ref>{{de}} {{cite web |url=http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_German.pdf |title=Communal Land Reform Act, German |publisher=Regering van Namibië |accessdate=11 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009105727/https://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_German.pdf |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=dead}}</ref><br /> ''Republic of Namibia'' ([[Engels]])<br /> ''Republika yaNamibia'' ([[Herero (taal)|Herero]])<ref>{{cite web |url=http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Herero.pdf |title=Communal Land Reform Act, Otjiherero |publisher=Regering van Namibië |accessdate=11 September 2016}} {{dooie skakel}}</ref><br /> ''Republika zaNamibia'' ([[Kwangali]])<ref>{{cite web |url=http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Rukwangali.pdf |title=Communal Land Reform Act, Rukwangali |publisher=Regering van Namibië |accessdate=11 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160225104955/http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Rukwangali.pdf |archive-date=25 Februarie 2016 |url-status=dead}}</ref><br /> ''Namibia ye Lukuluhile'' ([[Lozi]])<ref>{{cite web |url=http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Lozi.pdf |title=Communal Land Reform Act, Lozi |publisher=Regering van Namibië |accessdate=11 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160225104949/http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Lozi.pdf |archive-date=25 Februarie 2016 |url-status=dead}}</ref><br /> ''Namibiab Republiki dib'' ([[Nama]])<ref>{{cite web |url=http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Nama.pdf |title=Communal Land Reform Act, Khoekhoegowab |publisher=Regering van Namibië |accessdate=11 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160225104943/http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Nama.pdf |archive-date=25 Februarie 2016 |url-status=dead}}</ref><br /> ''Orepublika yaNamibia'' ([[Oshiwambo]])<ref>{{cite web |url=http://baslerafrika.ch/wp-content/uploads/Neuerwerbungsliste-2013.pdf |title=Communal Land Reform Act, Oshiwambo|publisher=Regering van Namibië |accessdate=11 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160301124906/http://baslerafrika.ch/wp-content/uploads/Neuerwerbungsliste-2013.pdf |archive-date=1 Maart 2016}}</ref><br /> ''Repaboleki ya Namibia'' ([[Tswana]])<ref>{{cite web |url=http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Setswana.pdf |title=Communal Land Reform Act, Setswana |publisher=Regering van Namibië |accessdate=11 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160225105008/http://209.88.21.36/opencms/export/sites/default/grnnet/MLRR/DocArchive/Land-Reform/Communal_Land_Reform_Act_Setswana.pdf |archive-date=25 Februarie 2016 |url-status=dead}}</ref><br /> ''(al nege name is amptelik)''</small> |algemene_naam = Namibië |beeld_vlag = Flag of Namibia.svg |beeld_wapen = Coat of arms of Namibia.svg |simbool_tipe = Wapen |beeld_kaart = Location Namibia AU Africa.svg |leuse = ''Unity, Liberty, Justice''<br /><small>''(Engels vir: "Eenheid, Vryheid, Geregtigheid")''</small> |volkslied = ''[[Namibia, Land of the Brave]]''<br /><small>''(Engels vir: "Namibië, Land van die Dapper")''</small><br /><center>[[Lêer:Namibia, Land of the Brave (OGG).ogg]]</center> |amptelike_tale = [[Engels]]{{smallsup|a}}<br /><small>'''Nasionale tale''': [[Afrikaans]] (''[[lingua franca]]''), [[Duits]], [[Herero (taal)|Herero]], [[Kwangali]], [[Lozi]], [[Nama]], [[Oshiwambo]], [[Tswana]]</small> |hoofstad = [[Windhoek]] {{Koördinate|22|34|S|17|05|O}} |latd = 22 |latm = 34 |latNS = S |longd = 17 |longm = 05 |longEW = O |grootste_stad = [[Windhoek]] |regeringsvorm = Unitêre semi-presidensiële<br />grondwetlike [[republiek]]<ref>{{en}} {{cite journal |last=Shugart |first=Matthew Søberg |date=September 2005 |title=Semi-Presidential Systems: Dual Executive and Mixed Authority Patterns |url=http://dss.ucsd.edu/~mshugart/semi-presidentialism.pdf |journal=Graduate School of International Relations and Pacific Studies |location=United States |publisher=University of California, San Diego |accessdate=19 Augustus 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080819200307/http://dss.ucsd.edu/~mshugart/semi-presidentialism.pdf |archive-date=19 Augustus 2008 |pages=}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal |last=Shugart |first=Matthew Søberg |date=Desember 2005 |title=Semi-Presidential Systems: Dual Executive And Mixed Authority Patterns |url=https://link.springer.com/content/pdf/10.1057%2Fpalgrave.fp.8200087.pdf |journal=French Politics |publisher=Palgrave Macmillan Journals |volume=3 |issue=3 |pages= 323–351 |doi=10.1057/palgrave.fp.8200087 |issn=1476-3419 |accessdate=21 Maart 2019}}</ref> |leiertitels = <br />• [[President van Namibië|President]]<br />• [[Adjunkpresident van Namibië|Adjunkpresident]]<br />• [[Eerste minister van Namibië|Eerste minister]]<br />• [[Adjunkpremier van Namibië|Adjunkpremier]] |leiername = [[Netumbo Nandi-Ndaitwah]]<br />[[Lucia Witbooi]]<br />[[Elijah Ngurare]]<br />[[Natangwe Ithete]] |oppervlak_rang = 35^ste |oppervlak_grootte = |oppervlak = 824&nbsp;292<ref name="CIA">{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/namibia/|title=Namibia|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=29 Januarie 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260129133058/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/namibia/|archive-date=29 Januarie 2026|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> |oppervlakmi² = 318&nbsp;261 |persent_water = feitlik geen |bevolking_skatting = 2&nbsp;803&nbsp;660<ref name="CIA" /> |bevolking_skatting_jaar = 2024 |bevolking_rang = 141^ste |bevolking_sensus = 3&nbsp;022&nbsp;401<ref>{{en}} {{cite web |url=https://census.nsanamibia.com/wp-content/uploads/2024/10/2023-Population-and-Housing-Census-Main-Report-28-Oct-2024.pdf |title=Namibia 2023 Population and Housing Census Main Report |publisher=Namibiese Statistiekagentskap |accessdate=10 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241110234059/https://census.nsanamibia.com/wp-content/uploads/2024/10/2023-Population-and-Housing-Census-Main-Report-28-Oct-2024.pdf |archive-date=10 November 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> |bevolking_sensus_jaar = 2017 |bevolkingsdigtheid = 3,4 |bevolkingsdigtheidmi² = 8,8 |bevolkingsdigtheidrang = 235^ste |BBP_PPP = $37,200&nbsp;miljard<ref name=imf2>{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/October/weo-report?c=728,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=Namibia |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=Oktober 2024 |accessdate=21 Maart 2025}}</ref> |BBP_PPP_rang = |BBP_PPP_jaar = 2025 |BBP_PPP_per_kapita = $12&nbsp;200<ref name=imf2 /> |BBP_PPP_per_kapita_rang = |BBP = $14,364&nbsp;miljard<ref name=imf2 /> |BBP_rang = |BBP_jaar = 2025 |BBP_per_kapita = $4&nbsp;711<ref name=imf2 /> |BBP_per_kapita_rang = |onafhanklikheidstipe = • [[Duits-Suidwes-Afrika]]<br />• [[Suidwes-Afrika]]<br />• Huidige grondwet<br />• Erken |onafhanklikheidsgebeure = |onafhanklikheidsdatums = van [[Suid-Afrika]]<br />[[1884]]–[[1915]]<br />[[1915]]–[[1990]]<br />[[9 Februarie]] [[1990]]<br />[[21 Maart]] [[1990]] |MOI = {{wins}} 0,610<ref>{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf |title=Human Development Report 2023/2024 |publisher=United Nations Development Programme |date=13 Maart 2024 |accessdate=21 Maart 2025}}</ref> |MOI_rang = 142^ste |MOI_jaar = 2022 |MOI_kategorie = {{kleur|#fc0|medium}} |Gini = 59,1<ref>{{en}} {{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=NA |title=Gini Index – Namibia |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=21 Maart 2025}}</ref> |Gini_rang = |Gini_jaar = 2015 |Gini_kategorie = {{kleur|#990000|hoog}} |geldeenheid = [[Namibiese dollar|Dollar]] |geldeenheid_kode = NAD |land_kode = NA |tydsone = [[Sentraal-Afrika Tyd|SAT]] |utc_afwyking = [[UTC+02:00|+2]] |tydsone_somer = nie toegepas nie |utc_afwyking_DST = [[UTC+02:00|+2]] |internet_domein = [[.na]] |skakelkode = 264 |voetskrif = {{smallsup|a}}<small>[[Duits]] en [[Afrikaans]] was ook amptelike tale tot onafhanklikheid in [[1990]]. Die meerderheid van die bevolking praat Afrikaans as ’n [[tweede taal]], terwyl [[Oshiwambo]] die [[moedertaal]] van die helfte van die bevolking is. Duits is die moedertaal van sowat 32% van die blanke inwoners, terwyl net 3,4% [[Engels]] as huistaal praat.<ref name="CIA" /></small> }} '''Namibië''' ([[Duits]]: ''Namibia'', [naˈmiːbi̯a]; [[Engels]]: ''Namibia'', [nəˈmɪbiə], [næˈmɪbiə], {{Audio|En-ca-Namibia.oga|luister}}), amptelik die '''Republiek van Namibië''' (Engels: ''Republic of Namibia''; Duits: ''Republik Namibia'', {{Audio|De-Republik Namibia.ogg|luister}}), is ’n [[republiek]] in [[Suider-Afrika]] waarvan die westelike grens die [[Atlantiese Oseaan]] is. Die land grens ook aan [[Angola]] en [[Zambië]] in die noorde, [[Botswana]] in die ooste en [[Suid-Afrika]] in die ooste en suide. Hoewel dit nie aan [[Zimbabwe]] grens nie, is Namibië deur 200&nbsp;m van die [[Zambezirivier|Zambezi]] se rivierbedding van Zimbabwe geskei (dit is waar die grens met Zambië en Botswana is). Volgens ander menings ontmoet die grense van die vier lande Botswana, Namibië, Zambië en Zimbabwe op een enkele punt en sal vervolgens die enigste internasionale vierlandepunt wêreldwyd vorm. Namibië land het op 21 Maart 1990 onafhanklikheid van Suid-Afrika gekry na afloop van die [[Namibiese Onafhanklikheidsoorlog]]. Die [[hoofstad]] en grootste stad is [[Windhoek]]. Namibië is ’n lidland van die [[Afrika-unie]], [[Gemeenskaplike Monetêre Gebied]], [[Suider-Afrikaanse Doeane-unie]], [[Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap]], [[Britse Statebond]] en die [[Verenigde Nasies]]. Namibië geniet ’n hoë politieke, ekonomiese en sosiale stabiliteit.<ref name="HAT Taal-en-feitegids">HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}</ref> [[Lêer:Namibia sat.png|duimnael|links|[[Nasa]]-satellietbeeld van Namibië]] [[Lêer:Namibiekaart.png|duimnael|links|Kaart van Namibië]] Die naam "Namibië" is afgelei van die [[Namibwoestyn]], wat die hele kusgebied van dié land beslaan. Dit is as ’n neutrale naam ná dié land se onafhanklikheid gekies om ’n moontlike benadeling van een van die Namibiese volke te voorkom. Mburumba Karina word as Namibië se naamgewer beskou.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.namibian.com.na/index.php?id=127811&page=archive-read|title=The Man Who Named Namibia- Mburumba Kerina|publisher=[[The Namibian]]|date=9 September 2014 |accessdate=21 Maart 2019}}</ref> Namibië is die droogste land in [[Afrika suid van die Sahara]]<ref>{{en}} {{cite web |url=https://edition.cnn.com/2012/10/23/world/africa/namibia-eye-on-country-profile/index.html |title=Namibia country profile: moving on from a difficult past |author=Peter Shadbolt |website=[[CNN]] |date=24 Oktober 2012 |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200220120821/https://edition.cnn.com/2012/10/23/world/africa/namibia-eye-on-country-profile/index.html |archive-date=20 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> en is sedert die vroegste tye deur [[Boesman]]s, [[Damaras]] en [[Namas]] bewoon. Omtrent die 14de eeu n.C. het immigrerende [[Bantoe]]s tydens die Bantoemigrasie die gebied bereik. Sedertdien vorm die Bantoegroepe, waarvan die [[Ovambo's]] die grootste is, die dominante bevolkingsgroep en sedert die laat 19de eeu vorm hulle die bevolkingsmeerderheid. In 1878 het die Britse [[Kaapkolonie]] die hawe van [[Walvisbaai]] en die aflandige [[Pikkewyn-eilande]] geannekseer; met die stigting van die [[Unie van Suid-Afrika]] in 1910 het hulle ’n integrale deel van dié unie geword. In 1884 het die grootste deel van Namibië as [[Duits-Suidwes-Afrika]] ’n protektoraat (''Schutzgebiet'') van die [[Duitse Keiserryk]] geword. Die [[Duitsers]] het met die ontwikkeling van die [[infrastruktuur]] en [[landbou]] begin. Dit het en ’n Duitse kolonie gebly tot aan die einde van die [[Eerste Wêreldoorlog]], nadat die Duitse troepe tydens die [[Suidwes-Afrika-veldtog]] in 1915 deur die [[Suid-Afrikaanse Leër]] verslaan is. In 1920 het die [[Volkebond]] die mandaat aan die [[Verenigde Koninkryk]] onder die administrasie van Suid-Afrika oorgedra. Vervolgens het Suid-Afrika sy wette, insluitende die rasseklassifikasies en reëls, [[Suidwes-Afrika]] opgelê. Vanaf 1948, toe die [[Nasionale Party]] tydens die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1948|algemene verkiesing van 1948]] ’n meerderheid behaal het, het Suid-Afrika sy [[Apartheid]]swette ook op die destydse Suidwes-Afrika toegepas. In die laat 20ste eeu het opstande en eise deur Afrikaleiers wat vir die Namibiese onafhanklikheid gepleit het, daartoe gelei dat die [[Verenigde Nasies]] in 1966 direkte verantwoordelikheid vir die gebied aanvaar het, maar Suidwes-Afrika het ''[[de facto]]'' onder Suid-Afrikaanse gesag gebly. Die VN het in 1973 [[SWAPO]] as die amptelike verteenwoordiger van die Namibiërs erken; dié party is deur die Ovambo's oorheers, wat die grootste deel van die bevolking vorm. Na interne konflikte het Suid-Afrika in 1985 ’n tussentydse administrasie in Namibië ingestel. Namibië het in 1990 volle onafhanklikheid van Suid-Afrika verkry, met die uitsondering van Walvisbaai en die Pikkewyn-eilande wat tot 1994 onder Suid-Afrikaanse beheer gebly het. Namibië het ’n bevolking van 2,8 miljoen en is ’n parlementêre demokrasie met ’n veelpartystelsel. [[Landbou]], veeteelt, [[toerisme]] en [[mynbou]] – insluitend die myn van [[diamant]]e, [[uraan]], [[goud]], [[silwer]] en onedele metale – vorm die ruggraat van die [[Ekonomie van Namibië|Namibiese ekonomie]]. Gegewe die teenwoordigheid van die onherbergsame Namibwoestyn is Namibië een van die ylbevolkste lande ter wêreld. Ongeveer die helfte van die bevolking leef onder die internasionale broodlyn en die land is swaar getref deur die [[Vigs]]-epidemie met 15% van die volwasse bevolking wat teen 2007 besmet was. == Etimologie == Die landsnaam is ontleen aan die Namibwoestyn, die oudste woestyn in die wêreld.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.worldwildlife.org/ecoregions/at1315 |title=Africa: Namibia |author=A. Spriggs |year=2001 |publisher=[[Wêreldnatuurlewefonds]] |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200304162628/https://www.worldwildlife.org/ecoregions/at1315 |archive-date=4 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die naam ''Namib'' is op sigself van [[Nama]]-oorsprong en beteken "groot plek". Voor sy onafhanklikheid in 1990 was die gebied bekend as [[Duits-Suidwes-Afrika]] (''Deutsch-Südwestafrika'') en daarna as Suidwes-Afrika. Dit weerspieël die koloniale besetting van Duitsland en die Suid-Afrikaanse regering namens die Britse kroon (as gevolg van Suid-Afrika se dominiumstatus binne die [[Britse Ryk]]). == Geskiedenis == {{Hoofartikel|Geskiedenis van Namibië}} === Pre-koloniale era === [[Lêer:White lady 2008 08.jpg|duimnael|links|Die ''Wit Vrou'']] Die droë gebiede van Namibië is sedert die vroegste tye bewoon deur [[Boesman]]s, [[Damaras]] en [[Namas]] en sedert ongeveer die 14de eeu deur immigrerende Bantoes wat met die Bantoemigrasie uit sentraal Afrika gekom het. Van die laat 18de eeu en daarna het [[Oorlam]]stamme vanuit die [[Kaapkolonie]] die [[Oranjerivier]] oorgesteek en hulle in die area wat vandag suidelike Namibië is, gevestig.<ref name="KDA">{{en}} {{cite web |url=http://www.klausdierks.com/Biographies/Biographies_A.htm |last=Dierks |first=Klaus |title=Biografieë van Namibiese Persoonlikhede, A |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190804032931/http://www.klausdierks.com/Biographies/Biographies_A.htm |archive-date=4 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hulle ontmoetinge met die nomadiese Namastamme was oorwegend vreedsaam. Die sendelinge wat saam met die Oorlams getrek het, is goed ontvang deur die Namas<ref name="Dierks">{{en}} {{cite web |last=Dierks |first=Klaus |title=Warmbad word tweehonderd |url=http://www.klausdierks.com/Warm_Bath/index.htm |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190821172028/http://www.klausdierks.com/Warm_Bath/index.htm |archive-date=21 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> en die reg om watergate en weiding te gebruik is teen ’n jaarlikse fooi toegestaan.{{sfn|Vedder|1997|p=177}} Op hul pad noordwaarts het die Oorlams ontmoetings met segmente van die [[Herero]]stam by Windhoek, [[Gobabis]] en [[Okahandja]] gehad wat nie so akkommoderend was nie. Die Nama-Herero-oorlog het in 1880 uitgebreek met vyandighede wat eers afgeneem het nadat die Duitse Keiserryk troepe ontplooi het in die betwiste gebiede. Hulle het die status quo tussen die Namas, Oorlams en Herero's gehandhaaf.{{sfn|Vedder|1997|p=659}} [[Lêer:Herero.jpg|duimnael|’n Groep Herero’s, ca. 1910]] Die eerste Europeërs wat voet aan wal gesit en die gebied verken het was die [[Portugal|Portugese]] seevaarder [[Diogo Cão]] in 1485 en [[Bartolomeus Dias]] in 1486; die gebied is egter nie deur die Portugese kroon beset nie. Soos die grootste deel van Afrika suid van die Sahara, is Namibië nie omvangryk verken deur Europeërs tot die 19de eeu nie, toe handelaars en setlaars, hoofsaaklik vanuit Duitsland en [[Swede]], daar aangekom het. In die laat 19de eeu het die [[Dorslandtrek]]kers die gebied oorgesteek op pad van die [[Zuid-Afrikaansche Republiek]] na Angola. Van die Trekkers het in Namibië agtergebly in plaas daarvan om die tog na Angola te voltooi. Andere het na Namibië teruggekeer nadat Angola deur die Portugese hulle tot die katolisisme probeer bekeer het en die gebruik van hul taal in skole verbied het.<ref name="Joubert">{{en}} {{cite web |last=Joubert |first=Bruce |title=’n Historiese perspektief op die gebruik van dierkrag in Suid-Afrika |url=http://www.atnesa.org/sanat/Joubert-95-HistoryanimalpowerSouthAfrica.pdf |publisher=Animal Traction Network for Eastern and Southern Africa |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190302212939/http://www.atnesa.org/sanat/Joubert-95-HistoryanimalpowerSouthAfrica.pdf |archive-date=2 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> === Duitse bewind === {{Hoofartikel|Duits-Suidwes-Afrika|Suidwes-Afrika-veldtog}} [[Lêer:Adolf Lüderitz.jpg|duimnael|links|upright|[[Adolf Lüderitz]], die stigter van [[Duits-Suidwes-Afrika]]]] Namibië het in 1884 onder [[Otto von Bismarck]] ’n Duitse kolonie geword om Britse besetting te voorkom en het bekend gestaan as Duits-Suidwes-Afrika (''Deutsch-Südwestafrika''); in die omgangstaal is hierdie benaming dikwels afgekort tot ''Deutsch-Südwest'' ("Duits-Suidwes").<ref>{{en}} {{cite web |title=Duits-Suidwes-Afrika |work=[[Encyclopædia Britannica]] |url=https://www.britannica.com/place/German-South-West-Africa |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190402183130/https://www.britannica.com/place/German-South-West-Africa |archive-date=2 April 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die Palgrave-sendingstasie van die Britse Goewerneur het bepaal dat slegs die natuurlike diepwaterhawe van Walvisbaai die moeite werd was om te beset – dit is vir die Brittanje deur die Kaapkolonie beset. [[Lêer:Kirche denkmal nam.jpg|duimnael|Die Christuskerk en Ruiterstandbeeld in Windhoek]] Van 1904 tot 1907 het die Herero's en die Namakwas die wapen teen die [[Duitsers]] opgeneem en in die gevolglike [[Namibiese volksmoord 1904–1908|opstand]] het 10&nbsp;000 Namas (ongeveer die helfte van die bevolking) en naastenby 65&nbsp;000 Herero's (ongeveer 80% van die bevolking) omgekom.<ref>{{de}} Drechsler, Horst (1980). Die werklike sterftegevalle in die relatief min veldslae was nie so baie nie, en meeste sterftes het plaasgevind ná die veldslae as gevolg van ’n bevel wat deur [[Lothar von Trotha]] uitgevaardig is. ’n Aansienlike minderheid van Herero's het oor die Kalahari na Betsjoeanaland gegaan waar ’n klein gemeenskap steeds woon (in Wes-Botswana) naby die Namibiese grens. ''Ons sal vegtend sterf'', aanvanklik in 1966 uitgegee onder die titel “Südwestafrika unter deutsche Kolonialherrschaft”. Berlyn: Akademie-Verlag.</ref><ref>{{en}} Mohamed Adhikari, "'Bloedstrome en geldstrome': Nuwe perspektiewe op die uitwissing van die Herero- en Namavolke van Namibië, 1904–1908," ''Kronos: Tydskrif van Kaapse geskiedenis'' 2008 34: 303–320</ref> Nadat die oorlewendes uit aanhouding vrygelaat is, is hulle onderwerp aan onteiening, deportasie, gedwonge arbeid en segregasie. Die meeste Afrikane is beperk tot sogenaamde inboorlinggebiede wat later onder Suid-Afrikaanse regering tot [[Bantoestan]]s verklaar is. Sommige historici gaan selfs sover as om te spekuleer dat die volksmoord in Namibië as model vir die Nazi’s in die [[sjoa]]<ref>{{en}} Benjamin Madley, "Van Afrika na Auschwitz: Hoe Duits-Suidwes-Afrika idees en metodes gekweek het wat deur die Nazi’s in Oos-Europa gebruik is," ''European History Quarterly'' 2005 35(3): 429–464 sê dit het die Nazi’s beïnvloed.</ref> of Joodse volksmoord gedien het, maar die meeste geleerdes meen dat dit nie werklik ’n invloed op die Nazi’s, wat in daardie tyd kinders was, gehad het nie. Die vader van Hermann Göring, [[Heinrich Göring]], was wel op sy dag ’n koloniale goewerneur in Namibië en ’n straat in Swakopmund is na hom vernoem.<ref>{{fr}} Robert Gerwarth, et al. "L'Antichambre de l'Holocauste? A propos du Debat sur les Violences Coloniales et la Guerre d'Extermination Nazie" ("Die voorkamer van die sjoa? Die debat oor koloniale geweld en die Nazi-oorlog van uitwissing") ''Vingtième Siècle'' 2008 (99): 143–159 meen die meeste geleerdes het nie gedink dat die Nazi’s beïnvloed is nie.</ref> Die gedagte van die volksmoord bly relevant tot die etniese identiteit in onafhanklike Namibië en tot verhoudinge met Duitsland.<ref>{{de}} Reinhart Kössler, en Henning Melber, "Völkermord und Gedenken: Der Genozid an den Herero und Nama in Deutsch-Südwestafrika 1904–1908," ("Volksmoord en herinnering: die volksmoord van die Herero en Nama in Duits-Suidwes-Afrika, 1904–08") ''Jahrbuch zur Geschichte und Wirkung des Holocaust'' 2004: 37–75</ref> Die Duitse regering het in 2004 formeel om verskoning gevra vir die Namibiese volksmoord.<ref>{{en}} {{cite web |author=Andrew Meldrum |title=German minister says sorry for genocide in Namibia |url=https://www.theguardian.com/world/2004/aug/16/germany.andrewmeldrum |work=The Guardian |date=15 Augustus 2004 |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200504204816/https://www.theguardian.com/world/2004/aug/16/germany.andrewmeldrum |archive-date=4 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> === Suid-Afrikaanse bewind en die stryd om onafhanklikheid === {{Hoofartikel|Suidwes-Afrika|Namibiese Onafhanklikheidsoorlog}} [[Lêer:Un-namibia1975-263-264.jpg|duimnael|links|VN-[[Posseël]] van 1975, wat die Onafhanklikheid van Namibië eis]] [[Lêer:Plan Odendaal.png|duimnael|Die Odendaal-plan vir [[Bantoestan]]s in Suidwes-Afrika in 1964]] [[Lêer:Namibia homelands 78.jpeg|duimnael|Kaart van tuislande in Suidwes-Afrika in 1978]] Suid-Afrika het die kolonie in 1915 beset nadat die Duitse magte in die Eerste Wêreldoorlog verslaan is. Dit is as ’n mandaatgebied van die Volkebond vanaf 1919 geadministreer. Hoewel die Suid-Afrikaanse regering Suidwes in sy eie gebied wou inkorporeer, het dit nooit amptelik gebeur nie maar dit is deurgaans as die de facto ‘vyfde provinsie’ bestuur met die bevolking van Namibië wat verteenwoordiging in die Parlement van Suid-Afrika geniet het. Hulle het ook hul eie administrasie en Wetgewende Vergadering gekies. Die Suid-Afrikaanse regering het ’n administrateur vir SWA aangestel wat uitgebreide magte gehad het. Na die Volkebond se tersydestelling en die ontstaan van die Verenigde Nasies in 1946 het Suid-Afrika geweier dat sy vroeëre mandaat deur ’n Trusteeskap van die Verenigde Nasies vervang moet word (wat nadere internasionale monitering van die gebied se administrasie saam met ’n definitiewe onafhenklikheidskedule vereis het). Die Herero's se Raad van Hoofmanne het ’n aantal petisies by die VN ingedien om te vra vir Namibië se onafhanklikheid gedurende die 1950’s. Gedurende die 1960’s, toe Europese moondhede onafhanklikheid aan hul kolonies en trustgebiede begin gee het, het die druk op Suid-Afrika begin toeneem om dieselfde met Namibië te doen. In 1966 het die [[Internasionale Geregshof]] ’n klag teen Suid-Afrika se volgehoue teenwoordigheid in die gebied van [[Ethiopië]] en [[Liberië]] van die hand gewys maar die VN se Algemene Vergadering het uiteindelik Suid-Afrika se mandaat teruggetrek. In 1971 het die Internasionale Geregshof ’n “adviserende mening” uitgebring waarin verklaar is dat Suid-Afrika se volgehoue administrasie van die gebied onwettig is.<ref>{{en}} {{cite web |publisher=Armed Conflict Events Database |title=Namibiese Onafhanklikheidsoorlog 1966–1988 |url=https://www.onwar.com/aced/chrono/index2010.htm |accessdate=21 Maart 2019 |archive-date=1 Mei 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180501171609/https://www.onwar.com/aced/chrono/index2010.htm |url-status=dead}}</ref> In reaksie op die 1966-beslissing deur die Internasionale Geregshof het SWAPO se militêre vleuel, Volksbevrydingsleër van Namibië (PLAN), ’n guerrilla-oorlog begin voer in die stryd om onafhanklikheid<ref>{{en}} {{cite news |author=Petronella Sibeene |publisher=[[New Era (Namibië)|New Era]] |title=Swapo word 49 |url=http://www.newera.com.na/article.php?articleid=3769 |date=17 April 2009 |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120218185514/http://www.newera.com.na/article.php?articleid=3769 |archive-date=18 Februarie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> maar dit was eers in 1988 wat Suid-Afrika ingestem het om die besetting van Namibië op te hef,<ref>{{en}} [http://www.klausdierks.com/Chronology/119.htm Klaus Dierks] Chronologie van Namibiese Geskiedenis, 1977</ref> in ooreenstemming met ’n VN-vredesplan vir die hele gebied. Buite die sentraal-suidelike gebied van Namibië (bekend as die “Polisie-sone” sedert die Duitse era en waar die hoof dorpe, industrieë, myne en landbougrond was) is die land opgedeel in “tuislande‘, soortgelyk aan die Suid-Afrikaanse Bantoestans maar die Swart bevolking het nie hul samewerking gegee nie. Na baie onsuksesvolle pogings deur die VN om Suid-Afrika te oorreed om in te stem tot die VN-besluit 435 te implementeer, wat in 1978 deur die VN se [[Veiligheidsraad]] aanvaar is as die internasionaal-ooreengekome dekoloniseringsplan vir Namibië. In 1988 het die oorgang na onafhanklikheid begin onder ’n drieledige diplomatieke ooreenkoms tussen Suid-Afrika, Angola en Kuba, met die VSA en die USSR as waarnemers, waaronder Suid-Afrika ingestem het om uit die gebied te onttrek en sy troepe te demobiliseer en Kuba ingestem het om sy troepe vanuit suid-Angola, wat gestuur is om die MPLA te ondersteun in sy stryd om Angola teen UNITA. ’n Gekombineerde VN Burgerlike en vredesmag onder die Finse diplomaat Martti Ahtisaari het toesig gehou oor die militêre onttrekkings, die terugkeer van SWAPO-bannelinge en die hou van Namibië se eerste verkiesing vir ’n grondwetlike vergadering in Oktober 1989. SWAPO het gewen maar nie hul eie verwagting van ’n twee-derde meerderheid gekry nie; die Suid-Afrikaans gesteunde [[Demokratiese Turnhalle-alliansie]] (DTA) het die amptelike opposisie geword. Na die aanvaarding van die Namibiese grondwet, wat beskerming van menseregte, vergoeding vir staatsonteienings van privaat eiendom, ’n onafhanklike regbank en ’n uitvoerende presidensie (die grondwetgewende vergadering het die nasionale vergadering geword), ingesluit het, het Namibië op 21 Maart 1990 amptelik onafhanklik geword. [[Sam Nujoma]] is ingesweer as die eerste [[President van Namibië]] met verteenwoordigers van 147 lande, insluitend 20 staatshoofde, wat die plegtigheid bygewoon het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.klausdierks.com/Chronology/132.htm |title=Chronologie van Namibiese Onafhanklikheid |publisher=Klausdierks.com |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200523021428/http://www.klausdierks.com/Chronology/132.htm |archive-date=23 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Dié seremonie is ook deur die Suid-Afrikaanse [[Nelson Mandela]], wat die vorige maand uit die tronk vrygelaat is, bygewoon. Na die einde van Apartheid in 1994 is die Walvisbaai en die Pikkewyn-eilande deur Suid-Afrika aan Namibië afgestaan.<ref>{{en}} {{cite web |title=Treaty between the Government of the Republic of South Africa and the Government of the Republic of Namibia with respect to Walvis Bay and the off-shore Islands, 28 February 1994 |url=https://www.un.org/Depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/TREATIES/ZAF-NAM1994OI.PDF |website=Verenigde Nasies |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200519121348/https://www.un.org/Depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/TREATIES/ZAF-NAM1994OI.PDF |archive-date=19 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> {{Sien ook|Verenigde Nasionale Suidwes-party}} === Ná onafhanklikheid === [[Lêer:Netumbo Nandi-Ndaitwah Namibia's Deputy Prime Minister (cropped).jpg|duimnael|upright|[[Netumbo Nandi-Ndaitwah]], die huidige president van Namibië (sedert 2025)]] Veelpartydemokrasie is ingestel en is volhou, ten spyte daarvan dat SWAPO telkens die verkiesings met ’n oorweldigende meerderheid wen, en verkiesings word gereeld op plaaslike, provinsiale en nasionale vlak gehou. Verskeie geregistreerde politieke partye is aktief en word in die Nasionale Vergadering verteenwoordig.<ref>{{en}} {{cite web |title=Landverslag: Fokus op Namibië |publisher=Statebond-sekretariaat |url=http://www.thecommonwealth.org/news/34580/34581/224187/250510spotlightonnamibia.htm |accessdate=21 Maart 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120924024752/http://www.thecommonwealth.org/news/34580/34581/224187/250510spotlightonnamibia.htm |archive-date=24 September 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die oorgang van die 15 jaarbewind van president Nujoma na sy opvolger [[Hifikepunye Pohamba]] op 21 Maart 2005 het glad verloop.<ref name="IRIN">{{en}} {{cite web |title=IRIN-landprofiel vir Namibië |publisher=IRIN |url=http://www.irinnews.org/country.aspx?CountryCode=NA&RegionCode=SAF |accessdate=21 Maart 2015 |archive-date=17 Februarie 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100217173041/http://www.irinnews.org/country.aspx?CountryCode=NA&RegionCode=SAF |url-status=dead}}</ref> Pohamba is op 21 Maart 2015, Namibië se 25ste onafhanklikheidsdag, deur [[Hage Geingob]] opgevolg. Geingob is op 4 Februarie 2024 aan kanker oorlede en deur adjunkpresident [[Nangolo Mbumba]] opgevolg, wat tot in 2025 gedien het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-68196412 |title=Hage Geingob: Namibia's president dies aged 82 |publisher=[[BBC]] |date=4 Februarie 2024 |accessdate=21 Maart 2025}}</ref> Op 21 Maart 2025, die land se 35ste onafhanklikheidsdag, is [[Netumbo Nandi-Ndaitwah]] as Namibië se eerste vrou in dié pos ingesweer.<ref name="NNN">{{en}} {{cite web |url=https://www.namibian.com.na/namibias-35th-independence-day-anniversary-and-swearing-in-of-the-5th-president-of-namibia/ |title=Namibia’s 35th Independence Day Anniversary and Swearing-in of the 5th President of Namibia |publisher=[[The Namibian]] |date=21 Maart 2025 |accessdate=21 Maart 2025}}</ref> Die Namibiese regering het ’n beleid van nasionale versoening bevorder en amnestie gegee aan mense wat aan beide kante van die oorlog geveg het. Die burgeroorlog in Angola het ’n beperkte impak gehad op Namibiërs wat in die noorde van die land woon. In 1998 het die Namibiese Weermagtroepe na die [[Demokratiese Republiek van die Kongo]] gestuur as deel van ’n [[Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap]]-kontingent. In Augustus 1999 is ’n poging tot afskeiding in die noordoostelike [[Kaprivistrook]] suksesvol onderdruk.<ref name="IRIN" /> Die Kaprivikonflik is deur die Caprivi Liberation Army (CLA), ’n rebelgroep onder leiding van Mishake Muyongo, geïnisieer. Dit wou hê dat die Kaprivistrook ten einde van sy eie samelewing van Namibië moet skei. ’n Langlopende geskil oor die suidelike grens van Namibië se Kaprivistrook met Botswana was die onderwerp van ’n uitspraak deur die [[Internasionale Geregshof]] in Desember 1999. Die hof het beslis dat die [[Kasikili-eiland]] aan Botswana behoort.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.un.org/press/en/1999/19991213.icj594.doc.html |title=ICJ FINDS THAT KASIKILI/SEDUDU ISLAND FORMS PART OF TERRITORY OF BOTSWANA |publisher=[[Verenigde Nasies]] |date=13 Desember 1999 |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190325191209/https://www.un.org/press/en/1999/19991213.icj594.doc.html |archive-date=25 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Politiek == === Regering === {{Hoofartikel|Politiek van Namibië}} [[Lêer:Tintenpalast-Windhoek.jpg|duimnael|Die [[Tintenpalast]], setel van die Namibiese regering]] Die Namibiese politiek vind plaas in die raamwerk van ’n presidensiële verteenwoordigende demokratiese republiek waar die president van Namibië vir ’n vyf-jaar termyn verkies word en die staatshoof asook die hoof van die regering is.<ref>{{en}} [http://www.eisa.org.za/WEP/nam5.htm Namibian_President/Constitution eisa.org.za: ''Namibia: Constitution''] Besoek op 21 Maart 2015.</ref> Die Grondwet van Namibië waarborg die [[Trias politica|skeiding van magte]]:<ref name="Bösl">{{en}} {{cite book |last1=Shivute |first1=Peter |editor1-last=Bösl |editor1-first=Anton |editor2-last=Horn |editor2-first=Nico |url=https://www.kas.de/c/document_library/get_file?uuid=f4281780-d707-58d1-179c-fcf53a38c317&groupId=252038 |format=pdf |chapter=Voorwoord |page=10 |title=Die onafhanklikheid van die regbank in Namibië |publisher=Macmillan Education Namibia |series= Publications sponsored by Konrad Adenauer Stiftung |isbn=978-99916-0-807-5 |year=2008 |accessdate=21 Maart 2019 }}</ref> * Uitvoerende mag word deur die president en die Namibiese kabinet uitgevier. * Wetgewende mag: Namibië het ’n [[Parlement van Namibië|tweekamerstelselparlement]] met die [[Nasionale Vergadering van Namibië|Nasionale Vergadering]] as laerhuis en die [[Nasionale Raad van Namibië|Nasionale Raad]] as hoërhuis. * Regbank: Namibië het ’n hofstelsel wat die reg in die naam van die staat interpreteer en toepas. Hoewel die grondwet ’n veelpartystelsel beoog vir Namibië se regering beoog het, lyk dit meer na ’n eenpartystaat met SWAPO wat sedert 1990 elke verkiesing gedomineer het.<ref>{{en}} [http://www.swapoparty.org/throw_out_nyamu_motion.html swapoparty.org: ''SWAPO: Dominant party?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303222946/http://www.swapoparty.org/throw_out_nyamu_motion.html |date=3 Maart 2016}}. Besoek op 21 Maart 2019.</ref> In Desember 2019 is President Hage Geingob tydens die algemene verkiesing vir ’n tweede termyn verkies met 56,3% van die stemme.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-50618516 |title=Namibia's President Hage Geingob wins re-election |publisher=[[BBC]] |date=1 Desember 2019 |accessdate=11 Oktober 2022}}</ref> Geingob is op 4 Februarie 2024 oorlede en deur adjunkpresident [[Nangolo Mbumba]] opgevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.the-star.co.ke/news/2024-02-04-nangolo-mbumba-sworn-in-as-namibias-fourth-president/ |title=Nangolo Mbumba sworn in as Namibia’s fourth President |publisher=The Star Kenya |author=Maureen Kinyanjui |date=4 Februarie 2024 |accessdate=21 Maart 2025}}</ref> Mbumba is op 21 Maart 2025 deur [[Netumbo Nandi-Ndaitwah]] opgevolg.<ref name="NNN" /> === Buitelandse betrekkinge === {{Hoofartikel|Buitelandse betrekkinge van Namibië|Suid-Afrika-Namibië-betrekkinge}} [[Lêer:Diplomatic missions of Namibia.png|duimnael|links|Plekke oor die wêreld heen waar Namibië ambassadeurs of hoëkommissarisse het]] [[Lêer:Platanenallee 36, Reichsstraße 17 (09096391) 002.jpg|duimnael|Namibiese Ambassade in [[Berlyn]]]] Namibië volg ’n grootliks onafhanklike buitelandse beleid met voortslepende affiliasies met state wat bygestaan het in die stryd om onafhanklikheid, insluitend [[Libië]], [[Kuba]] en die [[Volksrepubliek China]]. Met ’n klein weermag en ’n swak ekonomie was die Namibiese regering se vernaamste buitelandse beleid gemoeid met die ontwikkeling van sterker bande met die ander lande in Suider-Afrika. As ’n dinamiese lid van die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap is Namibië ’n uitgesproke voorstander vir groter streeksintegrasie. Namibië het op 23 April 1990 die 160ste lid van die Verenigde Nasies geword. Dit het ook met onafhanklikheid die vyftiende lid van die [[Britse Statebond]] geword.<ref>{{en}} [https://www.thoughtco.com/africa-and-the-commonwealth-of-nations-43744 africanhistory.about.com: ''Africa and the CON'']. Besoek op 21 Maart 2019.</ref> === Weermag === [[Lêer:Flag of the Namibian Defence Force.svg|duimnael|Vlag van die Namibiese Weermag]] Namibië het geen vyande in sy onmiddellike omgewing nie maar spandeer gedurig meer geld op sy weermag as ander lande in Suider-Afrika (behalwe vir Angola). Militêre uitgawes het toegeneem van 2,7% van die BBP in 2000 tot 3,7% van BBP in 2009 en die koms van 12 Chengdu F-7 Airguard-stralers in 2006 en 2008 het Namibië vir ’n kort rukkie die grootste wapeninvoerder in Afrika suid van die Sahara gemaak.<ref name=flying>{{en}} {{cite news |title=Vlieg hoog |last=Hopwood |first=Graham |date=Februarie 2012 |work=Insight Namibia }}</ref> Die Namibiese grondwet beskryf die rol van die weermag as die “''verdediging van die gebied en nasionale belange''”. Namibië het die Namibiese Weermag (NW) gestig wat uit voormalige vyande in die 23-jarige bosoorlog bestaan: die Volksbevrydingsleër van Namibië (PLAN) en die Suidwes-Afrikaanse Gebiedsmag (SWAGM)<!-- South West African Territorial Force, SWATF -->. Brittanje het die plan vir die integrasie van hierdie magte opgestel en met opleiding van die NW begin. Die NW bestaan uit ’n klein hoofkantoor en vyf bataljons. Die Verenigde Nasies se Oorgangshulpgroep (UNTAG)se Keniaanse infanteriebataljon het vir drie maande na die verkryging van onafhanklikheid in Namibië gebly om te help om die NW op te lei en om die noorde van die land te stabiliseer. Volgens die Namibiese Ministerie van Verdediging sal daar nie meer as 7&nbsp;500 weermaglede (manlik en vroulik ingesluit) wees nie. === Administratiewe streke === {{Hoofartikel|Lys van administratiewe streke van Namibië}} Namibië is sedert 8 Augustus 2013 opgedeel in 14 streke en onderverdeel in 121 kiesafdelings. Die administratiewe streke van Namibië word deur die ''Afbakeningskomitee'' ter tafel gelê en aanvaar of verwerp deur die Nasionale Vergadering. Sedert die stigting van die staat was daar reeds drie Afbakeningskomitees, met die mees onlangse een in 2013 onder leiding van regter Alfred Siboleka.<ref>{{en}} {{cite book |title=Fokus op: Khomas-streek |chapter=Khomas-streek, ’n konstitusionele, politieke en geografiese hibriede |last=Matundu-Tjiparuro |first=Mae |publisher=[[New Era (Namibië)|New Era]] |page=3 |date=28 Februarie 2011}}</ref><ref>{{af}} [http://praag.co.za/?p=16037 ''Caprivi en Lüderitz kry nuwe name''] {{dooie skakel}}, ''[[Die Republikein]]'', besoek op 9 Augustus 2013</ref> Streeksraadslede word direk verkies deur ’n geheime stemming (in streeksverkiesings) deur die inwoners van hul kiesafdelings.<ref>{{en}} {{cite web |title=Namibië Nasionale Raad |url=http://archive.ipu.org/parline/reports/2226.htm |publisher=Inter-Parliamentêre Unie |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180525132836/http://archive.ipu.org/parline/reports/2226.htm |archive-date=25 Mei 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Plaaslike owerhede in Namibië kan in die vorm van munisipaliteite (hetsy deel 1 of deel 2 munisipaliteite), stadsrade of dorpe wees.<ref name=alan>{{en}} {{cite web |title=Local Authorities |url=http://www.alan.org.na/?q=localauthorities/list |publisher=Association of Local Authorities in Namibia |accessdate=21 Maart 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190216094129/http://www.alan.org.na/?q=localauthorities%2Flist |archive-date=16 Februarie 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> [[Lêer:Namibia 14 regions-numbered.svg|duimnael|Kaart van Namibië se 14 streke (in Engels)]] [[Lêer:Namibia Population Density (2011).jpg|duimnael|Namibiese administratiewe streke volgens bevolkingsdigtheid (2011-sensus)]] {| class="wikitable sortable zebra" style="text-align:right" |- class=hintergrundfarbe6 ! No. ! Streek ! Vorige name ! [[ISO 3166-2:NA|ISO 3166-2]] ! Hoofstad |- | style=text-align:left | 1 | style=text-align:left | [[Kunene]] | style=text-align:left | | style=text-align:left | NA-KU | [[Opuwo]] |- | style=text-align:left | 2 | style=text-align:left | [[Omoesati]] | style=text-align:left | | style=text-align:left | NA-OS | [[Outapi]] |- | style=text-align:left | 3 | style=text-align:left | [[Osjana]] | style=text-align:left | | style=text-align:left | NA-ON | [[Oshakati]] |- | style=text-align:left | 4 | style=text-align:left | [[Ohangwena]] | style=text-align:left | | style=text-align:left | NA-OW | [[Eenhana]] |- | style=text-align:left | 5 | style=text-align:left | [[Osjikoto]] | style=text-align:left | | style=text-align:left | NA-OT | [[Omuthiya]]<br />(tot 2008 [[Tsumeb]]) |- | style=text-align:left | 6 | style=text-align:left | [[Kawango-Oos]] | style=text-align:left | Kawango (tot 2013) | style=text-align:left | NA-KE | [[Rundu]] |- | style=text-align:left | 7 | style=text-align:left | [[Sambesi]] | style=text-align:left | Caprivi (?–2013)<br />Liambezi (1992–?) | style=text-align:left | NA-CA | [[Katima Mulilo]] |- | style=text-align:left | 8 | style=text-align:left | [[Erongo]] | style=text-align:left | | style=text-align:left | NA-ER | [[Swakopmund]] |- | style=text-align:left | 9 | style=text-align:left | [[Otjozondjoepa]] | style=text-align:left | dalk ook Othozondjoepa | style=text-align:left | NA-OD | [[Otjiwarongo]] |- | style=text-align:left | 10 | style=text-align:left | [[Omaheke]] | style=text-align:left | | style=text-align:left | NA-OH | [[Gobabis]] |- | style=text-align:left | 11 | style=text-align:left | [[Khomas]] | style=text-align:left | | style=text-align:left | NA-KH | [[Windhoek]] |- | style=text-align:left | 12 | style=text-align:left | [[Hardap]] | style=text-align:left | | style=text-align:left | NA-HA | [[Mariental]] |- | style=text-align:left | 13 | style=text-align:left | [[ǁKaras]] | style=text-align:left | Karas (tot 2013)<br />!Karas<br />ǁKaras (2013–2015) | style=text-align:left | NA-KA | [[Keetmanshoop]] |- | style=text-align:left | 14 | style=text-align:left | [[Kawango-Wes]] | style=text-align:left | Kawango (tot 2013) | style=text-align:left | NA-KW | [[Nkurenkuru]] |} == Geografie == {{Hoofartikel|Geografie van Namibië}} [[Lêer:Namibia map of Köppen climate classification.svg|duimnael|links|Klimaatsones in Namibië volgens die [[Köppen-klimaatklassifikasie]]]] [[Lêer:Namib Desert Namibia(2).jpg|duimnael|Sandduine in die [[Namibwoestyn]]]] [[Lêer:Namibia Natural Earth 1.jpg|duimnael|Geskakeerde reliëfkaart van Namibië]] Met ’n grootte van 824&nbsp;292&nbsp;km²<ref name="CIA" /> is Namibië die vyf-en-dertigste grootste land (net na [[Venezuela]]) in die wêreld. Dit lê tussen 17°en 29° suiderbreedte (’n klein area is noord van 17°) en 11° en 26° oosterlengte. In geologiese opsig word Namibië as een van die oudste dele van die Afrika-vasteland beskou. Lank voordat die reusevasteland [[Gondwana]]land ontstaan het, het in die gebied van die huidige Afrika twee plato’s gevorm – die Kongo- en die Kalahari-Kraton. Die laasgenoemde beslaan groot dele van die huidige Namibië. Die vastelandgebied van Gondwana, wat destyds dele van Afrika, [[Suid-Amerika]], [[Australië]], [[Indië]] en [[Antarktika]] bevat het, het eers sowat 550 miljoen jaar gelede as gevolg van tektoniese prosesse ontstaan. Sowat 150 miljoen jaar gelede het Gondwana uitmekaar gebreek, om sodoende die huidige vastelande te vorm. Namibië se [[klimaat]]toestande het oor ’n lang tydperk feitlik onveranderd gebly, en baie geologiese strukture, prosesse en verskynsels is tot vandag toe baie goed bewaar. Een van die bekendste voorbeelde is die Namibwoestyn, wat as die oudste ter wêreld beskou word. In die noordooste kom die lande [[Zimbabwe]] en Namibië ([[Kaprivistrook]]) baie naby aan mekaar en dié twee lande word slegs deur 200&nbsp;m se gebied in [[Botswana]], wat op sy beurt aan [[Zambië]] grens, van mekaar geskei. As die vier lande aanmekaar geraak het, sou dit die enigste internasionale vierlandepunt tussen onafhanklike lande gevorm het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.botswanatourism.co.bw/location |title=Location |publisher=Botswana Tourism |accessdate=4 September 2026}}</ref> Dié moontlike vierlandepunt is egter sonder algemene internasionale erkenning.<ref>{{en}} {{cite book |authors=Ian Brownlie, Ian R. Burns |title=African Boundaries: A Legal and Diplomatic Encyclopaedia |chapter=Botswana-Zambia (Quadripoint issue) |publisher=C. Hurst & Co. |location=Londen |year=1979 |isbn=0-903983-87-7 |pages=1098–1108}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |author=Sackey Akweenda |title=International Law and the Protection of Namibia’s Territorial Integrity |chapter=VI: Quadripoint Theory |publisher=Martinus Nijhoff |location=Nederland |date=23 April 1997 |isbn=90-411-0412-7 |pages=201–3}}</ref> === Geografiese streke === Die Namibiese landskap bestaan algemeen uit vyf geografiese streke, elk met sy eie unieke abiotiese faktore en plantegroei met sommige variasie in en oorvleueling tussen die streke: die Sentrale Plato, die Namibwoestyn, die Groot Platorand, die Bosveld en die [[Kalahari]]. ==== Sentrale plato ==== <!---Moet asb. nie hierdie beelde opskuif nie aangesien dit die uitleg beïnvloed wanneer op ’n wye skerm gewerk word.---> [[Lêer:SAC Namibia-cactus.jpg|duimnael|[[Visrivier-canyon]]]] [[Lêer:SAC Namibia-desert-1.jpg|duimnael|[[Namibwoestyn]]]] [[Lêer:SAC Namibia-escarpment2.jpg|duimnael|Namib Platorand]] [[Lêer:Kalahari C17.JPG|duimnael|Die [[Kalahari]]]] [[Lêer:Windhoek-Skyline.jpg|duimnael|[[Windhoek]] se kimlyn]] Die Sentrale Plato lê van noord na suid en word begrens deur die Skedelkus na die noordweste, die Namibwoestyn en sy kusvlaktes na die suidweste, die [[Oranjerivier]] na die suide en die Kalahari na die ooste. Die hoogste punt in Namibië, die [[Brandberg]] (2&nbsp;606&nbsp;m) is in die Sentrale Plato.<ref name="elevation">{{en}} {{cite web |url=http://landsat.usgs.gov/gallery/detail/367/ |title=Landsat.usgs.gov |publisher=Landsat.usgs.gov |accessdate=21 Maart 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080907062948/http://landsat.usgs.gov/gallery/detail/367/ |archive-date=7 September 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Binne die wye plat Sentrale Plato is die meerderheid van Namibië se bevolking en ekonomiese aktiwiteit. Windhoek, die hoofstad, is hier geleë asook. Die beste landbougrond is ook in hierdie gebied. Hoewel landbougrond slegs 1% van die land se oppervlak uitmaak word ongeveer die helfte van die land se bevolking deur landbou in diens geneem.<ref name="World Almanac 2004">{{en}} World Almanac. 2004.</ref> Die abiotiese faktore in die plato is naastenby dieselfde as op die platorand maar die topografiese kompleksiteit is egter verminder. Somertemperature kan so hoog as 40&nbsp;°C word en ryp is algemeen in die winter. ==== Namibwoestyn ==== {{Hoofartikel|Namibwoestyn}} Die Namibwoestyn is ’n wye uitspansel van hiperonvrugbare gruisvlaktes en duine wat langs die hele Namibiese kuslyn strek. Dit wissel van 100 tot honderde kilometer in breedte. Areas in die Namib sluit die Skedelkus en die [[Kaokoveld]] in die noorde in asook die uitgebreide Namib Sandsee langs die sentrale kus.<ref name="Spriggs, A. 2001.(AT1315)">{{en}} Spriggs, A. 2001.(AT1315)</ref> Die sand waaruit die sandsee bestaan ontstaan uit ’n erosieproses wat in die Oranjeriviervallei in die suide plaasvind. Soos wat sandbelaaide water hul swewende belastings in die [[Atlantiese Oseaan]] laat uitspoel, word dit weer op land uitgespoel deur seestrome. Die heersende suidwestelike winde tel dit dan op en plaas dit in die vorm van reuse sandduine in die wydverspreide sandsee. So word die grootste sandduine in die wêreld gevorm. In areas waar die sandaanvoer afgeneem het weens die onvermoë van die sand om rivierbeddings oor te steek, skuur die wind die land om groot gruisvlaktes te vorm. In baie areas van die Namibwoestyn is daar bitter min plantegroei behalwe vir korsmosse wat in die gruisvlaktes en opgedroogte rivierbeddings gevind word waar plante toegang het tot ondergrondse water. ==== Groot Platorand ==== Die Groot Platorand styg tot meer as 2&nbsp;000&nbsp;m. Gemiddelde temperature neem toe hoe verder ’n mens van die koue Atlantiese waters beweeg terwyl die talmende kusmis stadig afneem. Hoewel die streek rotserig is met swak ontwikkelde grond, is dit nietemin aansienlik meer produktief as die Namibwoestyn. Soos somerwinde oor die platorand geforseer word, word vog as neerslag onttrek.<ref name="Spriggs, A. 2001.(AT1316)">{{en}} Spriggs, A. 2001.(AT1316)</ref> Die water, saam met die vinnig veranderende topografie, is verantwoordelik vir die voortbringing van mikrohabitatte wat ’n wye verskeidenheid organismes huisves waarvan baie endemies is. Plantegroei op die platorand wissel in vorm en digtheid met gemeenskapstrukture wat wissel van digte bosse na meer struikagtige gebiede en verspreide bome. ’n Aantal [[Acacia]]-spesies word hier aangetref asook grasse en ander struikagtige plante. ==== Bosveld ==== Die Bosveld is in die noordooste van die land langs die grens met Angola en in die Kaprivistrook, wat die oorblyfsel is van ’n nou gang is waardeur die Duitse Keiserryk die [[Zambezirivier]] bereik het, aangetref. Die area kry aansienlik meer reën as die res van die land met ’n gemiddeld van ongeveer 400&nbsp;mm per jaar. Temperature is ook koeler en meer gematig, met benaderde seisoenvariasies van tussen 10&nbsp;°C en 30&nbsp;°C. Die gebied is oor die algemeen plat en die grond is sanderig sodat dit nie goed water hou nie.<ref name="Cowling, bl. 2001">{{en}} Cowling, bl. 2001.</ref> Reg langs die Bosveld in noord-sentraal Namibië is een van die natuur se groot wonderwerke: die [[Etoshapan]]. Dit is vir die grootste gedeelte van die jaar ’n droë, sout woesteny maar gedurende die nat seisoen vorm daar ’n vlak meer wat oor meer as 6&nbsp;000&nbsp;km² strek. Die area is van ekologiese belang vir die groot getalle [[voël]]s en diere van die omliggende [[savanne]] wat deur droogte na die watergate om die meer gedwing word. Die bosveldstreek is deur die Wêreld Wildlewefonds afgebaken as deel van die Angola Mopane-boomveld ekogebied wat tot noord verby die [[Kunenerivier]] tot in Angola strek. ==== Kalahari ==== {{Hoofartikel|Kalahari}} Die Kalahari is waarskynlik Namibië se bekendste geografiese kenmerk. Dit word gedeel met Suid-Afrika en Botswana en het ’n verskeidenheid van gelokaliseerde omgewings wat wissel van hiperonvrugbare sanderige woestyn tot areas wat nie in die algemene beskrywing van woestyn inpas nie. Een van hierdie areas, bekend as die [[Sukkulente Karoo]], is die tuiste van meer as 5&nbsp;000 plantspesies waarvan meer as die helfte endemies is; een derde van die wêreld se [[vetplant]]e word in die Karoo aangetref. Die rede vir hierdie hoë produktiwiteit en endemisiteit is waarskynlik die relatief stabiele aard van neerslag.<ref name="Spriggs, A. 2001.(AT0709)">{{en}} Spriggs, A. 2001.(AT0709)</ref> Die Karoo ervaar nie op ’n gereelde basis droogte nie, en alhoewel die gebied tegnies woestyn is, bied gereelde winterreën genoeg vog om die gebied se interessante plantgemeenskap te onderhou. ’n Ander eienskap van die Kalahari en ook ander gebiede van Namibië, is koppe, geïsoleerde bergies wat mikroklimate en -habitatte vir organismes skep wat nie aangepas is om in die omliggende woestyngebied te oorleef nie. ==== Kuswoestyn ==== [[Lêer:Sossusvlei creek.JPG|duimnael|Die Sesriemcanyon in die Namibwoestyn]] Namibië se kuswoestyne is een van die oudste woestyne ter wêreld. Die sandduine, wat geskep is deur sterk landwaartse winde, is die hoogste in die wêreld.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nasa.gov/multimedia/imagegallery/image_feature_540.html |title=NASA – Namibië se Kuswoestyn |publisher=www.nasa.gov |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321190008/https://www.nasa.gov/multimedia/imagegallery/image_feature_540.html |archive-date=21 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die Namibwoestyn en die [[Namib-Naukluft Nasionale Park]] is hier geleë. Die Namibiese kuswoestyne is een van die rykste diamantvelde ter wêreld. Die area is opgedeel in die noordelike Skedelkus en die suidelike Diamantkus. Weens die ligging van die kuslyn – op die punt waar die koue water van die Atlantiese Oseaan by Afrika uitkom – is daar dikwels baie digte mis.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.geographia.com/namibia/ |title=’n Inleiding tot Namibië |publisher=www.geographia.com |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20010604205022/http://www.geographia.com/namibia/ |archive-date=4 Junie 2001 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> 54% van die kuslyn is sanderige strande, 28% is sand en rots deurmekaar en 16% is slegs rotsagtig. Die kusvlaktes is “duinevelde” met korsmosse en ’n paar verspreide soutpanne. Naby die kus is daar gebiede waar die duine met plante bedek is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.nacoma.org.na/Our_Coast/WalkOnOurCoastline.htm |title=NACOMA – Namibiese Kusbewaring- en Bestuursprojek |publisher=www.nacoma.org.na |accessdate=21 Maart 2015 |archive-date=21 Julie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090721154939/http://www.nacoma.org.na/Our_Coast/WalkOnOurCoastline.htm |url-status=dead }}</ref> Namibië is ryk aan kus- en seehulpbronne wat grootliks onverken is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://afraf.oxfordjournals.org/cgi/pdf_extract/83/333/477 |title=Namibië se kus- en see-ontwikkelingspotensiaal – Sparks 83 (333): 477 – African Affairs |publisher=afraf.oxfordjournals.org |accessdate=21 Maart 2015 |last=Sparks |first=Donald L. }}</ref> === Weer en klimaat === [[Lêer:Namib Desert Namibia(1).jpg|duimnael|Sandduine in die Namibwoestyn teen aandskemer]] [[Lêer:Namibia-1113.jpg|duimnael|Namibië is hoofsaaklik ’n groot woestyn en halfwoestyn plato]] Namibië is geleë in die subtropiese hoëdrukgordel en neem af van sub-vogtig (gemiddelde neerslag hoër as 500&nbsp;mm), na halfdroog (tussen 300&nbsp;mm en 500&nbsp;mm met die grootste gedeelte van die Kalahari wat in Namibië val) na onvrugbaar (tussen 150&nbsp;mm en 300&nbsp;mm). Hierdie drie klimaatstreke is landwaarts van die westelike platorand na die hiper-droë kusvlakte waar die neerslag minder as 100&nbsp;mm gemiddeld is. Veranderlikheid in reënval en temperatuur is die kenmerk van die onvrugbare klimaat. Reënvalgemiddeldes wissel van minder as 100&nbsp;mm per jaar oor die lengte van die Namibwoestyn tot 700&nbsp;mm per jaar vir [[Katima Mulilo]] en die oostelike punt van die [[Sambesi]]; veranderlikheid wissel van geen reënval na soveel as 800&nbsp;mm en meer in ’n oorvloedige seisoen. Hoewel die kern van die reënvalseisoen – Januarie tot Maart – ongeveer 70% van die algehele reën kry word dit tot soveel as 95% wanneer November, Desember en April bygereken word. Reën is egter nie beperk tot hierdie maande nie. Dit is slegs in die [[Kawango]] en die Kaprivistrook se reënvalstasies waar die maandelikse minimum ten minste een reëndag het. Die verre-suidweste, vernaam by [[Rosh Pinah]] se stasie is die swaarste reënval kwalik meer as 10&nbsp;mm in een dag. Winterreëns is voorspelbaar in die [[Karas]] en [[Hardap]]-streke en bied vogtigheid vir die omgewing. Die subtropiese hoëdrukgordel het gewoonlik wolklose dae en daar is meer as 300 sonskyndae per jaar. Dit is geleë aan die duidelike rand van die trope; die [[Steenbokskeerkring]] loop naastenby in die middel van die land deur. Die winter is gewoonlik droog met reënval wat normaalweg in die somer plaasvind. Die klein reënseisoen is tussen September en November en die groot reënseisoen is tussen Februarie en April.<ref>{{en}} {{cite web |publisher=Real Namibia |title=Die Reënseisoen |url=http://www.realnamibia.com/rn_028rainyseason.htm |accessdate=21 Maart 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160101084530/http://www.realnamibia.com/rn_028rainyseason.htm |archive-date=1 Januarie 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Humiditeit is laag en die gemiddelde reënval wissel van amper geen in die kuswoestyn tot meer as 600&nbsp;mm in die Kaprivistrook. Reënval is egter hoogs veranderlik en droogtes is algemeen.<ref name="EBClimate">{{en}} {{cite web |title=Namibië |url=https://www.britannica.com/place/Namibia |publisher=[[Encyclopædia Britannica]] |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200510165738/https://www.britannica.com/place/Namibia |archive-date=10 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Weer en klimaat in die kusgebied word oorheers deur die koue, noordvloeiende [[Benguela-stroom]] van die [[Atlantiese Oseaan]] wat verantwoordelik is vir ’n baie lae neerslag (gemiddeld 50&nbsp;mm of minder per jaar), gereelde digte mis en algemeen laer temperature as in die res van die land.<ref name="EBClimate" /> In die winter kom [[bergwind]]e of oosweer soms voor. Dit is ’n warm droë wind wat van die binneland na die kus waai. Aangesien die area agter die kus woestyn is kan hierdie winde in sandstorms ontwikkel, soveel so dat sandstortings in die Atlantiese Oseaan op satellietbeelde sigbaar is.<ref name="Olszewski2">{{en}} {{cite news |last=Olszewski |first=John |newspaper=Namibia Economist |title=Om weer te begryp – nie te voorspel nie |url=http://www.economist.com.na/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=575&Itemid=54&limitstart=5 |date=25 Junie 2010 }}</ref> Die Sentrale Plato en Kalahari het wye daaglikse temperatuurvariasies van soveel as 30°C.<ref name="EBClimate" /> ''Efundja'', die jaarlikse vloede in die noordelike dele van die land het dikwels skade aan infrastruktuur en lewensverlies tot gevolg.<ref>{{en}} {{cite news |url=http://www.unmultimedia.org/radio/english/2011/04/debilitating-floods-hit-northern-and-central-namibia/ |title=Verlammende vloede tref noordelike en sentraal-Namibië |last=Adams |first=Gerry |date=15 April 2011 |publisher=United Nations Radio |archive-url=https://web.archive.org/web/20161220185613/http://www.unmultimedia.org/radio/english/2011/04/debilitating-floods-hit-northern-and-central-namibia/ |archive-date=20 Desember 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die reën wat hierdie vloede veroorsaak het hul oorsprong in Angola vanwaar dit in Namibië se Cuvelai-kom vloei en die vloedvlaktes (''Oshanas'' in [[Oshiwambo]]) opvul. Die ergste vloede het in Maart 2011 plaasgevind en 21,000 mense moes verplaas word.<ref>{{en}} {{cite news |url=http://www.namibian.com.na/index.php?id=28&tx_ttnews%5Btt_news%5D=79689&no_cache=1 |title=Swaarste vloede nog ooit in Namibië |last=van den Bosch |first=Servaas |date=29 Maart 2011 |work=[[The Namibian]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20180822014824/https://www.namibian.com.na/index.php?id=28 |archive-date=22 Augustus 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Ekonomie == {{Hoofartikel|Ekonomie van Namibië}} [[Lêer:Tsumeb-Main Road.JPG|duimnael|[[Tsumeb]] se hoofstraat]] Namibië se ekonomie is as gevolg van sy geskiedenis nou verbind met dié van Suid-Afrika.<ref name="Intelligence1">{{en}} ([[Central Intelligence Agency]], 2007)</ref><ref name="Department1">{{en}} (Amerikaanse Departement van Buitelandse Sake, 2007)</ref> Die grootste ekonomiese sektore is mynbou (10,4% van die bruto binnelandse produk in 2009), landbou (5,0%), vervaardiging (13,5%) en toerisme.<ref name=usds>{{en}} {{cite web |url=https://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/5472.htm |title=Agtergrondnota: Namibië |publisher=VS Departement van Buitelandse Sake |date=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190512170904/https://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/5472.htm |archive-date=12 Mei 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Namibië het ’n hoogs ontwikkelde banksektor met moderne infrastruktuur soos aanlyn-bankwese, selfoon-bankwese ens. Die Bank van Namibië (BoN) is die sentrale bank van Namibië en is verantwoordelik vir alle pligte van ’n sentrale bank. Die vier grootste handelsbanke in Namibië is: Bank Windhoek, Eerste Nasionale Bank, Nedbank en Standard Bank.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bon.com.na/ |title=Bank van Namibië (BoN) |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200515032858/https://www.bon.com.na/ |archive-date=15 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Namibië het ’n hoë werksloosheidskoers. “Streng werkloosheid” (mense wat aktief na werk soek) was in 2000 20,2%, in 2004 was dit 21,9% en in 2008 was dit 29,4%. Onder ’n breë definisie (insluitend mense wat opgehou soek het na werk) het werkloosheid van 36,7% in 2004 gestyg na 51,2% in 2008. Hierdie skatting ag mense in die informele werksektor as werksaam. Die Minister van Arbeid en Sosiale Welstand, [[Immanuel Ngatjizeko]] het die studie in 2008 geloof as “by verre beter in omvang en kwaliteit as enigiets wat dit vooraf gegaan het”<ref>{{en}} {{cite news |url=http://www.namibian.com.na/news-articles/national/full-story/archive/2010/february/article/half-of-all-namibians-unemployed/ |title=Helfte van alle Namibiërs werkloos |newspaper=The Namibian |date=4 Februarie 2010 |first=Jo-Mare |last=Duddy |archive-url=https://web.archive.org/web/20120303042203/http://www.namibian.com.na/news-articles/national/full-story/archive/2010/february/article/half-of-all-namibians-unemployed/ |archive-date=3 Maart 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> maar hierdie metodologie het kritiek ontlok.<ref>{{af}} {{cite news |url=http://www.newera.com.na/article.php?articleid=41737 |title=Mwinga praat oor sy bevindinge |last=Ndjebela |first=Toivo |date=18 November 2011 |newspaper=[[New Era (Namibië)|New Era]] |accessdate=12 Januarie 2013 |archive-url=https://archive.ph/20130112001055/http://www.newera.com.na/article.php?articleid=41737 |archive-date=12 Januarie 2013 |url-status=dead}}</ref> Ongeveer die helfte van die bevolking leef onder die internasionale broodlyn van VS$1,25 per dag.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://hdr.undp.org/en/media/HDI_2008_EN_Tables.pdf |title=Menslike Ontwikklingsindekse, tabel 3: Menslike en inkomste-armoede |accessdate=21 Maart 2019 |format=pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20200520061654/http://hdr.undp.org/en/media/HDI_2008_EN_Tables.pdf |archive-date=20 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Daar is ’n aantal wetgewende maatreëls in plek om armoede en werkloosheid te verlig. In 2004 is ’n arbeidswet afgekondig wat mense teen werksdiskriminasie op grond van hul MIV/Vigs-status beskerm. Vroeg in 2010 het die regering se tenderraad aangekondig dat “100 persent van alle ongeskoolde en halfgeskoolde arbeid voortaan sonder uitsondering vanuit Namibië bekom moet word”.<ref>{{en}} {{cite news |url=http://www.namibian.com.na/news/full-story/archive/2010/february/article/tender-board-tightens-rules-to-protect-jobs |newspaper=The Namibian |date=3 Februarie 2010 |title=Tenderraad lê strenger reêls neer om werke te beskerm |first=Tileni |last=Mongudhi |archive-url=https://web.archive.org/web/20120303042154/http://www.namibian.com.na/news/full-story/archive/2010/february/article/tender-board-tightens-rules-to-protect-jobs/ |archive-date=3 Maart 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> === Vervoer === [[Lêer:Sandstorm while driving from Swakopmund to Walfish Bay, 2005.jpg|duimnael|Die [[B2-hoofweg (Namibië)|B2]] tussen [[Swakopmund]] en [[Walvisbaai]], Namibië]] Ten spyte van die afgeleë aard van groot dele van die land, het Namibië hawens, lughawens, snelweë en spoorweë (smalspoor). Die land streef daarna om ’n middelpunt vir vervoer in die gebied te word; dit het ’n belangrike hawe en verskeie land-ingeslote bure. Die Sentrale Plato dien reeds as ’n vervoerdeurgang vir die digter bevolkte noorde van Suid-Afrika (die bron van vier vyfdes van Namibië se invoere).<ref name="World Almanac 2004" /> === Landbou === [[Lêer:Schildburgsdorf.jpg|duimnael|Verwelkomingsbord van die plaas ''Burgsdorf'' in [[Hardap]]]] Ongeveer die helfte van die bevolking is van landbou afhanklik (hoofsaaklik bestaansboerdery) vir hul lewensbestaan maar Namibië moet nietemin kos invoer. Hoewel die BBP per capita vyf keer hoër is as dié van Afrika se armste lande, woon die meeste van Namibië se bevolking in landelike gebiede en voer ’n bestaansleefwyse. Namibië het een van die wêreld se hoogste koerse van inkomste-ongelykheid, deels weens die feit dat daar ’n stedelike ekonomie en ’n landelike kontantlose ekonomie is. Die ongelykheidsyfer neem dus mense in ag wat nie werklik op die formele economie steun vir hul oorlewing nie. Omstreeks 4&nbsp;000 kommersiële boere besit ongeveer die helfte van Namibië se bewerkbare grond.<ref>{{en}} {{cite news |url=https://www.nytimes.com/2004/12/25/world/africa/tensions-simmer-as-namibia-divides-its-farmland.html |title=Spanning sluimer soos Namibië boerderygrond opdeel |newspaper=The New York Times |date=25 Desember 2004 |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190831003205/https://www.nytimes.com/2004/12/25/world/africa/tensions-simmer-as-namibia-divides-its-farmland.html |archive-date=31 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die regerings van Duitsland en Groot-Brittanje finansier Namibië se grondhervormingsproses en die Namibiese regering het reeds grond van blanke boere begin onteien om grondlose swart Namibiërs van grond te voorsien.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.thenewhumanitarian.org/news/2004/10/01/key-step-land-reform-completed |title=Namibië: Sleutel stap in grondhervorming afgehandel |publisher=The New Humanitarian |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190831003156/http://www.thenewhumanitarian.org/news/2004/10/01/key-step-land-reform-completed |archive-date=31 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Daar is ooreengekom op die privatisering van verskeie ondernemings in die hoop dat dit buitelandse belegging sal stimuleer. Herbelegging van omgewingsafgeleide kapitaal het die Namibiese per capita-inkomste egter gekniehalter.<ref>{{en}} (Lange, 2004)</ref> Een van die vinnig groeiende areas van ekonomiese ontwikkeling in Namibië is die toename van wildbewaringsgebiede. Hierdie natuurreservate is veral belangrik vir die landelike oorwegend werklose bevolking. ’n Watervoerende laag genaamd “Ohangwena II” is ontdek wat 800&nbsp;000 mense in die noorde vir 400 jaar van water kan voorsien.<ref name=aqui>{{en}} {{cite web |last=McGrath |first=Matt |url=https://www.bbc.com/news/science-environment-18875385 |title=Groot waterdraende laag in Namibië gevind, kan vir eeue hou |publisher=BBC World Service |date=20 Julie 2012 |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200203120632/https://www.bbc.com/news/science-environment-18875385 |archive-date=3 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Kundiges skat dat Namibië 7720&nbsp;km³ se ondergrondse water het.<ref name=afr>{{en}} {{cite web |last=McGrath |first=Matt |url=https://www.bbc.com/news/science-environment-17775211 |title='Groot' waterhulpbron bestaan onder Afrika |publisher=BBC World Service |date=20 April 2012 |accessdate=21 Maart 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191005065039/https://www.bbc.com/news/science-environment-17775211 |archive-date=5 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name=aqmap>{{en}} {{cite journal |authors=A.M. MacDonald; Bonsor, H.C.; Dochartaigh, B.É.Ó.; Taylor, R.G. |url=https://iopscience.iop.org/article/10.1088/1748-9326/7/2/024009 |title=Kwantitatiewe kaarte van ondergrondse waterhulpbronne in Afrika |journal=British Geological Survey |volume=7 |issue=2 |doi=10.1088/1748-9326/7/2/024009 |date=19 April 2012 |accessdate=21 Maart 2019}}</ref> === Mynbou en elektrisiteit === [[Lêer:Arandis Mine quer.jpg|duimnael|Myn naby Arandis]] Mynbou is die belangrikste bydrae tot die Namibiese ekonomie en verskaf 25% van die inkomste.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.nied.edu.na/divisions/projects/SEEN/SEEN%20Publications/Environmental%20Information%20Sheets/Development%20and%20Environment/4.%20Mining%20in%20Namibia.pdf |title=Mynbou in Namibië |format=PDF |publisher=NIED |accessdate=21 Maart 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131018235504/http://www.nied.edu.na/divisions/projects/SEEN/SEEN%20Publications/Environmental%20Information%20Sheets/Development%20and%20Environment/4.%20Mining%20in%20Namibia.pdf |archive-date=18 Oktober 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Namibië is die vierde grootste uitvoerder van nie-brandstof minerale in Afrika en wêreld se vierde grootste produsent van [[uraan]]. Daar is ’n noemenswaardige belegging in uraan-ontginning en Namibië gaan moontlik teen 2015 die wêreld se grootste uitvoerder van uraan wees.<ref>{{en}} {{cite web |first=Dan |last=Oancea |title=Uraan-ontginning by Namibië se Heinrich-myn |url=http://www.infomine.com/publications/docs/Mining.com/Feb2008e.pdf |format=pdf }}</ref> Ryk spoeldiamantvelde maak Namibië ’n primêre bron van juweelkwaliteit diamante.<ref>{{en}} {{cite web |first=Dan |last=Oancea |title=Diepsee-ontginning en verkenning |url=http://technology.infomine.com/articles/1/99/deep-sea-mining.undersea-miners.black-smoker/deep-sea.mining.and.aspx |accessdate=27 Junie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170627093407/http://technology.infomine.com/articles/1/99/deep-sea-mining.undersea-miners.black-smoker/deep-sea.mining.and.aspx |archive-date=27 Junie 2017 |url-status=dead}}</ref> Hoewel Namibië hoofsaaklik bekend is vir sy juweel[[diamant]]e en uraanvelde word ’n aantal ander minerale soos [[lood]], [[wolfram]], [[tin]], [[vloeispaat]], [[mangaan]], [[marmer]], [[koper]] en [[sink]] ontgin. Daar is aflandige gasvelde in die Atlantiese Oseaan wat waarskynlik in die toekoms ontgin gaan word.<ref name="usds" /> Volgens ''Die Diamantondersoek'' (''The Diamond Investigation''), ’n boek oor die wêreldwye diamantmark sedert 1978, het [[De Beers]], die wêreld se grootste diamantmaatskappy, die meeste van die Namibiese diamante gekoop en sal hulle voortgaan om dit te doen omdat “watter regering ookal oorneem uiteindelik die inkomste nodig sal hê om te oorleef”.<ref>{{en}} {{cite book |url=http://www.edwardjayepstein.com/diamond/chap1.htm |title=Die Diamantondersoek |chapter=1 |first=Edward Jay |last=Epstein }} in ’n onderhoud met [[Harry Frederick Oppenheimer]], eienaar van De Beers.</ref> Binnelandse toevoerspanning is 220V (wisselstroom). Elektrisiteit word hoofsaaklik deur termiese en hidro-elektriese kragstasies van Nampower opgewek. Nie-konvensionele metodes van elektrisiteitsopwekking speel ook ’n rol. Die Namibiese regering word deur die ryk uraanvelde aangemoedig om teen 2018 ’n kernkragstasie op te rig. Dit blyk ook of uraanverryking plaaslik gedoen gaan word.<ref name=Saveorsink>{{en}} {{cite news |title=Uraan: Help dit om Namibië te red of te verdrink? |last=Weidlich |first=Brigitte |newspaper=[[The Namibian]] |date=7 Januarie 2011 |url=http://www.namibian.com.na/news/full-story/archive/2011/january/article/uranium-saving-or-sinking-namibia/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20120516011631/http://www.namibian.com.na/news/full-story/archive/2011/january/article/uranium-saving-or-sinking-namibia/ |archive-date=16 Mei 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> === Ruolie en aardgas === Volgens ramings in 2022 kan een eksplorasieskag in die aflandige [[Oranjekom]] twee miljard vate olie hou, terwyl ’n tweede drie miljard vate kan hou. Die verwagte inkomste kan Namibië se binnelandse ekonomie transformeer en volhoubare ontwikkelingsdoelwitte fasiliteer.<ref>{{en}} {{cite news |last1=Brandt |first1=Edgar |title=Namibia: Orange Basin potential shoots up to billions of barrels |url=https://allafrica.com/stories/202204080598.html |accessdate=13 April 2022 |agency=allafrica.com |publisher=All Africa |date=8 April 2022}}</ref> === Toerisme === [[Lêer:Visa policy of Namibia.png|duimnael|links|Burgers van lande in groen mag Namibië sonder visum besoek]] [[Lêer:Equus burchelli 4.jpg|duimnael|’n Voorbeeld van Namibiese wild, die [[Bontkwagga]], ’n toerismefokus]] Toerisme is ’n groot bydraer (14,5%) tot Namibië se BBP wat duisende werkgeleenthede skep (18,2% van Namibië se beroepsbevolking). Dit dien jaarliks meer as ’n miljoen toeriste op ’n direkte of indirekte wyse.<ref>{{en}} {{cite web |title=’n Raamwerk/Model om torisme-BBP in Suid-Afrika te normaliseer |publisher=Pan African Research & Investment Services |page=34 |date=Maart 2010 |url=http://www.southafrica.net/sat/action/media/downloadFile?media_fileid=29571}}</ref> Die land is onder die hoofbestemmings in Afrika en is bekend vir [[ekotoerisme]] waarvan Namibië se uitgebreide wildlewe ’n kenmerk is.<ref name=goodshape>{{en}} {{cite news |title=Toerisme in goeie kondisie – Minister |last=Hartman |first=Adam |newspaper=[[The Namibian]] |date=30 September 2009 |url=http://www.namibian.com.na/index.php?id=28&tx_ttnews%5Btt_news%5D=51487&no_cache=1}}</ref> Daar is baie jaghuise en reservate om ekotoeriste te akkommodeer. Sportjag is ook gewild en speel ’n al hoe belangriker rol in die Namibiese ekonomie. 14% van die totale jaarlikse toerisme in 2000 (of VS$19,6&nbsp;miljoen) was gewy aan sportjag deurdat baie spesies gesog is onder internasionale sportjagters.<ref>{{en}} {{cite journal |authors=Michael N Humavindu, Jonothan I. Barnes |title=Trofeejag in die Namibiese ekonomie: ’n Assessering. |publisher=Omgewingsekonomie-eenheid, Direktoraat van Omgewingsake, Ministerie van Omgeing en Toerisme, Namibië. |journal=South African Journal of Wildlife Research |volume=33 |issue=2 |pages=65–70 |date=Oktober 2003 }}</ref> Daarnaas is ekstreme sportsoorte soos sandplank en 4x4-veldry ook gewild en daar is baie maatskappye wat toere aanbied. Die gunstelingplekke, wat deur toeriste besoek word, sluit die Kaprivistrook, die [[Visrivier-canyon]], [[Sossusvlei]], die Skedelkus, [[Sesriem]], die Etoshapan en die kusdorpe [[Swakopmund]], [[Walvisbaai]] en [[Lüderitz]] in.<ref>{{en}} [http://www.namibiatourism.com.na/namibia-top-attractions/ namibiatourism.com.na: ''Namibia top tourist destinations''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161227102320/http://www.namibiatourism.com.na/namibia-top-attractions/ |date=27 Desember 2016 }}. Besoek op 21 Maart 2015.</ref> === Belasting en lewenskoste in Namibië === Lewenskoste in Namibië is relatief hoog omdat die meeste goedere ingevoer moet word. Sakemonopolië in sekere sektore sorg ook vir hoër winsmarges en verdere stygings in pryse. Windhoek is gelys as die 150ste duurste plek in die wêreld vir uitgewekenes.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.xpatulator.com/cost-of-living-review/Namibia-Windhoek_142.cfm |title=Namibië, Windhoek Lewenskoste |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190831003155/https://www.xpatulator.com/cost-of-living-review/Namibia-Windhoek_142.cfm |archive-date=31 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Persoonlike belasting is van toepassing op totale belasbare inkomste van ’n indiwidu en dit word op progressief marginale koerse oor ’n aantal inkomstegroepe belas. Belasting op toegevoegde waarde (BTW) is van toepassing op die meeste handelsware en dienste.<ref>{{en}} PAYE12 Volume 18 uitgegee deur Die Ministerie van Finansies in Namibië</ref> == Demografie == [[Lêer:Herero women.jpg|duimnael|links|Herero-vroue in Windhoek]] [[Lêer:Namibie Himba 0720a.jpg|duimnael|upright|’n Jong [[Himba]]-vrou in Namibië]] [[Lêer:Children in Namibia(1 cropped).jpg|duimnael|links|Kinders in Khorixas, Namibië]] [[Lêer:San tribesman.jpg|duimnael|upright|’n San-man in Namibië]] [[Lêer:Keetmanshoop 1926.jpg|duimnael|links|Duitse Namibiërs in Keetmanshoop, 1926]] Namibië het die tweede laagste bevolkingsdigtheid van enige soewereine staat (na [[Mongolië]]).<ref name=unpop>{{en}} {{cite journal |url=http://www.un.org/esa/population/publications/wpp2008/wpp2008_text_tables.pdf |title=Wêreld Bevolkingsvooruitskatting, Tabel A.1 |version=2008-hersiening |format=pdf |publisher=Verenigde Nasies |journal=Departement van Ekonomiese en Sosiale Sake Bevolkingsafdeling |year=2009 |accessdate=21 Maart 2015}}</ref> Die meerderheid van die Namibiese bevolking is van Bantoe-sprekende oorsprong – hoofsaaklik van Ovambo-etnisiteit (wat ongeveer die helfte van die bevolking uitmaak) en is woonagtig in die noorde van die land. Hulle is egter nou regoor Namibië versprei. Ander etniese groepe is die Herero's en [[Himba]] (wat ’n soortgelyke taal praat) en die Damaras wat dieselfde kliktaal as die Namas praat. Benewens die Bantoe-meerderheid is daar groot groepe Khoisan-mense (soos die Namas en Boesmans) wat afstammelinge is van die oorspronklike bewoners van suider Afrika. Die land het ook afstammelinge van Angolese vlugtelinge. Daar is ook twee groepe van mense met gemengde rasse, genaamd die [[Bruin mense|Bruines]] en die [[Rehoboth-basters|Basters]]. Saam maak hulle 6,6% van die bevolking uit. Daar is ook ’n aantal [[Han-Sjinese]] in Namibië.<ref>{{en}} [http://www.migrationinformation.org/Feature/display.cfm?id=690 Sjina en Afrika: Sterker ekonomiese bande beteken meer migrasie], deur Malia Politzer, ''Migration Information Source'', Augustus 2008</ref> Blankes van [[Portugese]], [[Nederlanders|Nederlandse]], Duitse, Britse en [[Franse]] oorsprong maak ongeveer 6,4% van die bevolking uit; hulle is getalsgewys die tweede grootste populasie van Europese oorsprong naas Suid-Afrika in [[Afrika suid van die Sahara]].<ref name="CIA" /> Die meeste blanke Namibiërs en omtrent almal van gemengde herkoms praat [[Afrikaans]] en deel dieselfde oorsprong, kultuur en geloof as die blanke en bruin bevolkings van Suid-Afrika. ’n Kleiner verhouding van blankes (ongeveer 30&nbsp;000) kan hul stambome direk terugvoer na Duitse koloniale setlaars en behou die Duitse kultuur en onderwysinstellings. Naastenby alle Portugese setlaars het uit die voormalige [[Portugees-Wes-Afrika|Portugese kolonie]] van Angola na Namibië gekom.<ref>{{en}} [https://www.economist.com/middle-east-and-africa/1975/08/16/flight-from-angola Vlug van Angola], ''The Economist '', 16 Augustus 1975, besoek op 21 Maart 2019.</ref> Volgens die sensus van 1960 was daar 526&nbsp;004 mense in Suidwes-Afrika, insluitend 73&nbsp;464 blankes (14%).<ref>{{en}} {{cite book |author=Lalita Prasad Singh |title=Die Verenigde Nasies en Namibië |publisher=East African Publishing House |year=1980}}</ref> Daar is elke tien jaar ’n sensus in Namibië. Na onafhanklikheid is die eerste Bevolkings- en Behuisingsensus in 1991 gehou, met daaropvolgende sensusse in 2001 en 2011.<ref name=2001Census>{{en}} {{cite web |url=http://www.npc.gov.na/census/index.htm |title=Sensus opsommende verslag |publisher=Nasionale Beplanningskommissie van Namibië |accessdate=21 Maart 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130828154120/http://www.npc.gov.na/census/index.htm |archive-date=28 Augustus 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die metode van dataversameling is om elke persoon wat in Namibië woon op die nag van die sensus te tel, waarookal hulle mag wees – ’n statistiese prosedure wat ''de facto''-metode genoem word.<ref>{{en}} {{cite news |url=http://allafrica.com/stories/201108080754.html |title=Namibië: 2011-sensus amptelik afgeskop |last=Kapitako |first=Alvine |date=8 Augustus 2011 |work=[[New Era (Namibië)|New Era]] |publisher=via allafrica.com}}</ref> Vir opsommingsdoeleindes word die land in 4042 ''opsommingsareas'' opgedeel. Hierdie areas oorvleuel nie met die grense van kiesafdelings nie sodat betroubare gegewens vir verkiesingsdoeleindes ook verkry kan word.<ref name=2001Census /> Die Bevolkings- en Behuisingsensus van 2011 het ’n bevolking van 2&nbsp;113&nbsp;077 in Namibië getel. Tussen 2001 en 2011 was die jaarlikse bevolkingsgroeikoers 1,4%, ’n neerdaal <!-- wat is ’n neerdaal en is dit persentasie of persentasiepunte? -->van 2,6% in die vorige tydperk van tien jaar.<ref>{{en}} {{cite news |url=http://allafrica.com/stories/201303280355.html |title=Census gives snapshot of Namibia's population |last=Duddy |first=Jo Maré |publisher=[[The Namibian]] |date=28 Maart 2013 |accessdate=11 September 2016}}</ref> === Grootste stede === {{Grootste stede in Namibië}} === Godsdiens === [[Lêer:Kirche Windhuk.JPG|duimnael|links|Die [[Christuskerk, Windhoek|Christuskerk]] in [[Windhoek]]]] [[Lêer:St. Marien-Kathedrale Windhoek.jpg|duimnael|Die Sint Mariakerk in Windhoek]] Die Christelike gemeenskap maak tussen 80% en 90% van die Namibiese bevolking uit met minstens 50% hiervan [[Lutheranisme|Luthers]], 20% [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke]], 5% [[Nederduitse Gereformeerde Kerk|Nederduitse Gereformeerdes]] en 5% [[Anglikaanse Gemeenskap|Anglikane]] en ander denominasies.<ref>{{de}} [http://www.bpb.de/nachschlagen/lexika/fischer-weltalmanach/65751/namibia ''www.bpb.de: Lexika – Fischer Weltalmanach 2013: Namibia'']</ref> 10% tot 20% van die bevolking beoefen inheemse gelowe.<ref name="CIA" /> Van die Duitse bevolking is sowat 5&nbsp;200 lidmate van die [[Evangelies-Lutherse Kerk in Namibië (DELK)]]. Die kerk bedryf drie ouetehuise en twee preprimêre skole. Sendingwerk gedurende die 1800’s, deur onder meer die [[Rynse Sendinggenootskap]], het baie Namibiërs tot die Christenskap bekeer. Hoewel die meeste Namibiërs Luthers is, is daar ook Rooms-Katolieke, [[Metodisme|Metodistiese]], Anglikaanse, Afrika Metodistiese Episkopaalse, [[Gereformeerde Kerke in Namibië|Gereformeerde]] en [[Rynse Sendinggenootskap|Rynse]] Christene. Daarbenewens is daar ook [[Mormone]] (Heiliges van die Laaste Dae) en sowat 100 [[Jode]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/5472.htm |title=U.S. Department of State |publisher=State.gov |date=10 Junie 2010 |accessdate=21 Maart 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190512170904/https://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/5472.htm |archive-date=12 Mei 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} [https://www.jewishvirtuallibrary.org/namibia-virtual-jewish-history-tour Jewish Vritual Library]. URL besoek op 21 Maart 2019.</ref> === Taal === [[Lêer:NamibiaMehrsprachigkeit.jpg|duimnael|Hoewel die amptelike taal Engels is, kan uit hierdie foto (met voorbeelde van Engels, Duits, Afrikaans en Oshivambu) gesien word dat Namibië ’n veeltalige land is]] Die land se amptelike taal is Engels. Tot 1990 het Duits en Afrikaans hierdie status met Engels gedeel. Lank voor Namibië se onafhanklikheid van Suid-Afrika het SWAPO besluit dat die land amptelik eentalig moet wees. Dit was ’n bewustelike besluit wat in teenstelling met sy buurlande beskou is as “ ’n doelbewuste beleid van etnolinguïstieke fragmentasie.”<ref>{{en}} Pütz, Martin. ''Amptelike eentaligheid in Afrika: ’n sosiolinguïstieke assessering van linguistieke en kulturele pluralisme in Afrika.'' in: Diskriminasie deur taal in Afrika? Perspektiewe op die Namibiese ervaring. Mouton de Gruyter. Berlin: 1995. bl. 155.</ref> Gevolglik het Engels die enigste amptelike taal van Namibië geword. Party ander tale het halfamptelike erkenning geniet deur toegelaat te word as onderrigmedium in primêre skole. Die meerderheid van Namibiërs wat in die noorde van die land woon praat [[Oshivambo]] maar die taal wat naastenby oral verstaan en gepraat kan word is Afrikaans. Onder die jonger geslagte is Engels en Afrikaans die tale wat wyd verstaan word. Afrikaans en Engels word primêr gebruik as die tweede taal vir openbare kommunikasie, maar klein gemeenskappe moedertaalsprekers van hierdie tale bestaan regdeur die land. Hoewel Engels die enigste amptelike taal is, praat die blanke bevolking merendeels Duits of Afrikaans. Selfs 90 jaar na die einde van die Duitse koloniale era speel Duits steeds ’n leidende rol as kommersiële taal. Afrikaans word deur 60% van die blanke bevolking gepraat, Duits deur 32%, Engels deur 7% en [[Portugees]] deur 1%.<ref name="CIA" /> Die ligging naby die Portugeessprekende Angola verklaar die relatief hoë getal Portugeessprekendes.<ref>{{en}} {{citation |first=Catherine |last=Sasman |date=15 Augustus 2011 |url=http://www.namibian.com.na/index.php?id=28&tx_ttnews%5Btt_news%5D=85817&no_cache=1 |title=Portugees gaan in skole ingevoer word |periodical=The Namibian |accessdate=21 Maart 2015}}</ref> [[Kombuis-Duits]], ’n vereenvoudigde kontak- of mengeltaal, wat tydens die Duitse koloniale bewind ontwikkel is, word nog deur sowat 15&nbsp;000 meestal bejaarde Namibiërs gepraat. ==== Afrikaans in Namibië ==== ===== Afrikaans as vroeë verkeerstaal ===== Alhoewel Afrikaanssprekendes hulle al vroeër in Namaland gevestig het, dateer die eerste verwysing na hul aanwesigheid uit 1738. Jagters, handelaars en nuuskierige reisigers het dikwels besoeke aan die gebied gebring, terwyl Namakwa-gesinne en ander hulle daar gevestig het. Robert Gordon, ’n offisier in diens van die [[Verenigde Oos-Indiese Kompanjie]], het die Gariep in 1777 ter ere van die [[Nederland]]se [[Huis van Oranje-Nassau]], die Oranjerivier genoem. Gedurende die 1780's het drie Afrikanerboere hulle tydelik so ver noord as Swartmodder, die huidige Keetmanshoop, gevestig. In 1796 het ’n groot groep Oorlamses, wat na hulself as Afrikaners verwys, hulle in ’n gebied net noord van die Oranjerivier in die suidooste van die land gevestig. ’n Deel van hierdie Afrikaanssprekende gemeenskap het later, in 1835, noordwaarts getrek na Aigams, ’n plek wat hulle Windhoek genoem het en wat vanaf 1890 as administratiewe sentrum van die Duitse kolonie Suidwes-Afrika sou dien. Ander groepe van Oorlamses uit die Kaapkolonie, wat in 1806 onder Britse bewind gekom het, het later gevolg en hulle op plekke soos Bethanien, Gibeon en Naosanabis naby Gobabis gevestig. Afrikaans het sodoende as omgangstaal oor die hele suide van Namibië versprei. Sedert die 1820's het ook steeds groter getalle Afrikaanssprekende Basters uit die Kaapkolonie ’n nuwe tuiste in Namaland gevind en hulle so ver as Walvisbaai aan die Atlantiese Oseaankus gevestig. Hulle was hoofsaaklik in nedersettings soos Rehoboth suid van Windhoek en Rietfontein aan die rand van die Namibwoestyn in Oos-Namibië saamgetrek. In die omgewing van Walvisbaai, wat reeds in 1793 onder hierdie naam bekend gestaan het, het daar al vroeg ’n behoefte aan ’n verkeerstaal ontstaan. Weens die oorheersende posisie, wat Afrikaanssprekende Oorlamses in Windhoek ingeneem het, en die aanwesigheid van Afrikaanssprekende gemeenskappe langs die [[Swakoprivier]], die hoofroete tussen die kusgebied en die binneland, was kennis van Afrikaans ’n noodsaaklikheid vir reisigers, handelaars en jagters wat besoeke aan Herero- en Damaraland gebring het. Reisigers soos Sir Francis Galton, Charles John Anderson, James Chapman en William Coates Palgrave was tydens hul toere in die gebied op Afrikaanssprekende tolke aangewese. Die gebruik en status van Afrikaans is in die 19de eeu deur ’n aantal faktore bevorder. Sendinggenootskappe – soos die [[Londense Sendinggenootskap|Londense]], [[Rynse Sendinggenootskap|Rynse]] en Wesleyaanse Sendinggenootskap – het die Christelike godsdiens vanaf 1805 in die suidelike en vanaf 1842 in die sentrale dele ingevoer. Terwyl sendelinge moeite gedoen het om inheemse tale soos Nama en Herero vir hulle sendingwerk aan te leer, het almal dit nuttig gevind om ook Afrikaans of [[Nederlands]] vir hierdie doelwit te gebruik. Afrikaanse taallesse was dus ook deel van die opleiding aan die Augustineum, ’n opvoedkundige instelling vir sendelinge wat in 1864 op [[Otjimbingwe]] gevestig is, ’n plek aan die oewer van die Swakoprivier wat vinnig tot ’n smeltkroes van kulture ontwikkel het. Namahoofde soos David Christiaan in Bethanien en Oorlamse leiers soos Jonker Afrikaner in Windhoek en Moses Witbooi in [[Gibeon]] het daarop aangedring dat kinders in Afrikaans (destyds gewoonlik "Hollands" genoem) onderrig moes word. Afrikaans het daarnaas die status van saketaal gehad waarin feitlik alle handelsaktiwiteite plaasgevind het. Jonker Afrikaner het handelsbande aktief bevorder deur die bou van paaie wat deur die bergagtige terrein van Auas en die Khomas-hoogland rondom Windhoek geloop het. ’n Derde faktor, wat die status van Afrikaans bevorder het, was die feit dat die taal nie net op hoëfunksie-gebiede soos onderwys en godsdiens gebruik is nie, maar ook vir formele onderhandelinge en ooreenkomste. Belangrike vredesooreenkomste tussen Nama-, Oorlams-, Baster- en Herero-partye is in respektiewelik Nederlands en Afrikaans gesluit, en die taal is ook in alle dokumente gebruik wat by grondverkope onderteken moes word. In die suide was Afrikaans die taal van die plaaslike administrasies wat deur hoofde en hul rade gebesig is. Afrikaans het sodoende in die tyd voor die Duitse kolonisasie op ’n informele wyse die status van ampstaal geniet. Vir twee derdes van die gebied van die huidige Namibië het Afrikaans as algemene moeder- en verkeerstaal in die privaat sfeer, in onderwys en in die kerklike lewe gedien. Terwyl ’n aantal handelaars van hoofsaaklik Engelse afkoms hulle op verskillende plekke in die land gevestig het, het Afrikaanssprende blankes vanaf 1885 na die gebied geïmmigreer. Deur grond van Namas, Oorlamses en Basters te koop of te leen, het hierdie Afrikaners, wat hulle permanent as boere in die land gevestig het, ’n deel van die Namibiese bevolking geword. ===== Afrikaans gedurende die Duitse koloniale bewind ===== Gedurende die 18de en vir die grootste deel van die 19de eeu het alle taalkundige ontwikkelinge in die land op ’n natuurlike wyse plaasgevind. Die prentjie het egter verander toe die Duitse Ryk die gebied tussen die Kunenerivier in die noorde, die Oranjerivier in die suide, die Atlantiese Oseaan in die weste en die Kalahariwoestyn in die ooste as sy oorsese besitting oorgeneem het. Die koloniale bewind is deur ’n verdragstelsel gevestig waarvolgens inheemse bevolkingsgroepe hulle aan die gesag van die Duitse keiser onderwerp het. In ruil hiervoor is hulle onder sy "beskerming" geplaas. Sommige gemeenskappe soos die Oorlamses onder Witbooi en die Herero's in die Gobabisgebied het weerstand teen die Duitsers gebied, maar in 1894 was die hele land suid van die Etoshapan onder Duitse koloniale bewind. Die Duitse bewind was daarop gemik om ’n Duitse karakter aan die kolonie te gee, veral deur die stigting van Duitse instellings en die bevordering van Duitse immigrasie, maar aanvanklik is Afrikaans se status nie aangetas nie. Afrikaans is steeds gebruik vir briefwisseling, onderhandelinge en ooreenkomste. Omstreeks 1900 is van Duitse amptenare egter verwag om Duits as enigste ampstaal te vestig. So is daarop aangedring dat die [[Rynse Sendinggenootskap]] in sy skole Afrikaans deur Duits moes vervang. Sendelinge het wel ingestem om Duits as bykomende skoolvak te onderrig, maar gewaarsku dat dit in opvoedkundige opsig nie raadsaam sou wees om Duits as onderrigmedium af te dwing nie, juis omdat Afrikaans al lank as algemene omgangstaal gevestig was. ===== Afrikaans tydens die Suid-Afrikaanse administrasie van Suidwes-Afrika ===== Taalkundige inmenging van regeringskant was iets wat versigtig gehandhaaf moes word, nie net tydens die Duitse bewind tussen 1884 en 1915 nie, maar ook nadat die kolonie ná die Eerste Wêreldoorlog as mandaatsgebied van die Volkebond deur die [[Unie van Suid-Afrika]] geadministreer is. Net soos in Suid-Afrika is Nederlands en Engels as ampstale ingevoer. Aanvanklik is hoofsaaklik Engels as administratiewe taal gebruik, en eers nadat Afrikaans Nederlands in 1925 as ampstaal in Suid-Afrika vervang het, het dié taal toenemend ingang tot regeringsake gevind. In die volgende dekades is Afrikaans, net soos in Suid-Afrika, deur sommige politieke kringe met die beleid van rasseskeiding verbind. ===== Afrikaans in die onafhanklike Namibië ===== [[Lêer:Distribution of Afrikaans in Namibia.png|duimnael|Die verspreiding van Afrikaans in Namibië volgens die Sensus van 2001]] Toe Namibië in 1990 onafhanklik geword het, het Afrikaans, net soos Duits, sy status as ampstaal kwytgeraak. Nogtans was in 1991 sowat die helfte van alle 765&nbsp;000 geletterdes in die land Afrikaanssprekend. Afrikaans was ook allesbehalwe ’n taal van blanke Afrikaners, maar is van begin af deur mense van alle etniese groepe gebesig sodat blanke Afrikaanssprekendes steeds ’n minderheid verteenwoordig het. Afrikaanssprekende Namibianers is trots op hulle afkoms, en wys dit deur hul taalgebruik. Namibië se Afrikaanse dagblad, ''Die Republikein'', het die tweede grootste sirkulasie na die anglofone ''The Namibian'', terwyl die Namibiese uitsaaikorporasie NBC steeds Afrikaanse programme uitsaai. Die getal Afrikaanse radiostasies, media en boekvrystellings het selfs gegroei.<ref>{{af}} [http://www.namibianederland.net/img/pdf/dk2_ch3.pdf ''www.namibianederland.net: Só het Afrikaans na Namibië gekom'']</ref> Tans kan driekwart van die Namibiese bevolking Afrikaans praat of verstaan, en dit is nie waarskynlik dat die taal ooit sal verdwyn nie. Weens die oorheersende rol van Engels as onderwystaal (moedertaalonderrig in openbare skole is beperk tot grade 1 tot 3) sal Afrikaanse lees- en skryfvaardighede onder jongmense moontlik gaandeweg afneem, net soos die belangrikheid van Afrikaans as verkeerstaal. Volgens berigte word in biblioteke teen Afrikaans gediskrimineer, en al is dit geen amptelike beleid nie, word geen nuwe Afrikaanse boeke aangeskaf nie.<ref>{{af}} [http://fak.org.za/afrikaans-in-namibie/ ''fak.org.za: Afrikaans in Namibië''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305005732/http://www.fak.org.za/afrikaans-in-namibie/ |date=5 Maart 2016}}</ref> === Gesondheid === [[Lêer:AIDS-Namibie.JPG|duimnael|Verspreiding van Vigs in Namibië]] By geboorte was die [[Lys van lande volgens lewensverwagting|lewensverwagting]] van ’n Namibiër 52,2 jaar in 2012 – onder die laagste in die wêreld.<ref name="CIA" /> Die Vigsepidemie is ’n groot probleem in Namibië. Hoewel die omvang van infeksie aansienlik laer is as Botswana, het ongeveer 13,1% van die volwasse bevolking MIV.<ref>{{en}} [http://www.hivinsight.com/global?page=cr09-wa-00 Hivinsight.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140707115125/http://www.hivinsight.com/global?page=cr09-wa-00 |date=7 Julie 2014}}, MIV InSite Kennisbasis, Omvattende opdatum inligting oor MIV/Vigs-behandeling, -voorkoming en -beleid van die Universiteit van Kalifornië San Francisco</ref> In 2001 was daar ’n geraamde 210&nbsp;000 mense wat MIV gehad het en in 2003 was die sterfte as gevolg daarvan 16&nbsp;000. Volgens UNAIDS se 2011-verslag “wil dit voorkom of die epidemie afplat.”<ref>{{en}} {{citation |url=http://files.unaids.org/en/media/unaids/contentassets/documents/unaidspublication/2011/JC2216_WorldAIDSday_report_2011_en.pdf |title=UNAIDS Wêreld Vigsdagverslag 2011 |publisher=UNAIDS |accessdate=17 Junie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200617224932/https://files.unaids.org/en/media/unaids/contentassets/documents/unaidspublication/2011/JC2216_WorldAIDSday_report_2011_en.pdf |archive-date=17 Junie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Soos wat die epidemie die ouer bevolking laat krimp het, het die getal weeskinders toegeneem. Die onus lê op die regering om opvoeding, kos, skuiling en klerasie aan hierdie wesies te bied.<ref>{{en}} (aidsinafrica.net, 2007)</ref> Die probleem van [[malaria]] word ook nog vererger deur die Vigsepidemie. Navorsing toon dat die risiko in Namibië 14,5% groter is om malaria te kry indien ’n persoon ook Vigs het. Die sterfterisiko van malaria neem ook toe met 50% wanneer daar ’n gelyklopende MIV-infeksie is.<ref>{{en}} (Korenromp, et al. 2005)</ref> Gegewe die koers van infeksie van malaria, kan dit vir die regering moeilik wees om die mediese en ekonomiese impakte van die epidemie te hanteer. In 2002 was daar slegs 2002 dokters in Namibië.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.afro.who.int/home/countries/fact_sheets/namibia.pdf |title=Who.int |publisher=Afro.who.int |accessdate=21 Maart 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100107105806/http://www.afro.who.int/home/countries/fact_sheets/namibia.pdf |archive-date=7 Januarie 2010 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> == Kultuur == === Opvoeding === [[Lêer:42817 06.JPG|duimnael|Hoërskoolleerders]] [[Lêer:Namibia classroom.jpg|duimnael|Klaskamer van ’n Namibiese staatskool]] [[Lêer:UNAM Campus Ongwediva 1.jpg|duimnael|Ingang van die Hifikepunye Pohamba-kampus van die [[Universiteit van Namibië]] in [[Ongwediva]]]] [[Lêer:Himba Mobile School.JPG|duimnael|’n Regering-befondsde mobiele skool vir [[Himba]]-kinders in Ottati, Kunene-streek]] Namibië het ’n verpligte gratis opvoedingstelsel vir kinders tussen 6 en 16. Grade 1–7 is laeronderwys en grade 8–12 is hoëronderwys. In 1998 was daar 400&nbsp;325 leerlinge in laerskole en 115&nbsp;237 in hoërskole. Die leerling-onderwyserverhouding is in 1999 geskat as 32:1 met ongeveer 8% van die BBP wat op opvoeding spandeer word.<ref>{{en}} [https://www.nationsencyclopedia.com/Africa/Namibia-EDUCATION.html Ensiklopedie van Nasies] Namibië – Opvoeding</ref> Kurrikulumontwikkeling, opvoedkundige navorsing en professionele ontwikkeling van onderwysers word deur die Nasionale Instituut vir Opvoedkundige Ontwikkeling in Okahandja georganiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.nied.edu.na/ |title=Nasionale Instituut vir Opvoedkundige Ontwikkeling |publisher=Nied.edu.na |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200512213852/http://www.nied.edu.na/ |archive-date=12 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die meeste skole in Namibië is staatskole maar daar is ook ’n aantal privaat skole wat deel uitmaak van die land se opvoedingstelsel. Daar is vier onderwyskolleges, drie landboukolleges, ’n polisie-opleidingskollege, die [[Namibiese Universiteit van Wetenskap en Tegnologie]] (eertydse Politegnikum van Namibië) en ’n [[Universiteit van Namibië|nasionale universiteit]]. Sedert onafhanklikwording het onder meer die volgende privaat skole tot stand gekom: {| class="wikitable sortable" ! Naam !! Ligging !! Onderrigmedium !! Jaar gestig || Webtuiste |- | Privaatskool Moria|| Outjo || Afrikaans || 1991 || [http://www.privaatskool-moria.com/Index.html Privaatskool-Moria.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160311004435/http://privaatskool-moria.com/index.html |date=11 Maart 2016 }} |- | [[Windhoek Afrikaanse Privaatskool]] || [[Windhoek]] || Afrikaans || 1995 || [http://www.wap.edu.na/ Wap.edu.za] |- | Constantia Private School || [[Windhoek]] || Engels || || [http://www.cpsgo.org/ Cpsgo.org] |- | Windhoek Gymnasium || [[Windhoek]] || Eng. (Afr. gr. 1–7) || 2007 || [http://www.windhoekgymnasium.com/general-info/basic-principles WindhoekGymnasium.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121014050422/http://www.windhoekgymnasium.com/general-info/basic-principles |date=14 Oktober 2012 }} |- | [[Privaatskool Swakopmund]] || [[Swakopmund]] || Eng. (Duits gr. 1–7) || Onbekend || [http://www.pss.com.na/ PSS.com.na] |- | [[Privaatskool Elnatan]] || [[Stampriet]] || Afrikaans || 1992 || [http://www.privaatskool-elnatan.com/index.html Privaatskool-Elnatan.com] |- | Zambezi Privaatskool || [[Katima Mulilo]] || Afrikaans || Onbekend || Onbekend |- | Tsumeb Gimnasium || [[Tsumeb]] || Afrikaans || Onbekend || [https://www.tsumeb-gimnasium.com/af// Tsumeb-Gimnasium.com] |- | Berg-op Akademie || [[Okahandja]] || Afr. gr. 1–3, Eng. gr. 4–12 || 2008 || [http://www.bergopakademie.com/ BergopAkademie.com] |- | Pro-Ed Akademie || [[Swakopmund]] || Afr. gr. 1–12, Eng. 1–5, 8–10 || 1995 || [http://www.proedakademie.com/ Pro-Ed-Swakopmund.com] |- | Edugate Akademie || [[Otjiwarongo]] || Afr. gr. 1–4, Eng. gr. 5–12 || 2003 || [http://edugate.org.na/ Edugate.org.za] |- | Excelsior Privaatskool || [[Aroab]] || Afrikaans || Onbekend || Onbekend |- | [[Keetmanshoop Privaatskool]] || [[Keetmanshoop]] || Afrikaans || 1996 || [http://www.keetmanshoop-privaatskool.com/ Keetmanshoop-Privaatskool.com] |- | Mariental Gymnasium Private School || [[Mariental]] || Engels || 2016 || Onbekend |- | Grootfontein Agri College || [[Grootfontein]] || Afrikaans || 2011 || Onbekend |- | Gobabis Gimnasium || [[Gobabis]] || Afr. gr. 1–3, Eng. gr. 4–12 || 2000 || [http://www.gymnasiumgobabis.com/ GobabisGymansium.edu.za] |- | Privaat Hoërskool Walvisbaai || [[Walvisbaai]] || Eng. (sedert 1995) || 1961 || [http://www.wbphs.com/ WBPHS.com] |} === Gemeenskapsgebaseerde wildbewaringsgebiede === [[Lêer:SAC Namibia-bushveld.jpg|duimnael|links|Kokerboomwoud, Bosveld]] Namibië is een van min lande in die wêreld wat die bewaring en beskerming van natuurlike hulpbronne spesifiek in sy grondwet aanspreek.<ref name="Stefanova">{{en}} (Stefanova 2005)</ref> Artikel 95 lui “Die Staat sal die welstand van die mense aktief bevorder en onderhou deur internasionale beleide te aanvaar wat op die volgende gemik is: onderhoud van ekostelsels, noodsaaklike ekologiese prosesse en biologiese verskeidenheid van Namibië en die gebruik van lewende natuurlike hulpbronne op ’n volhoubare basis tot voordeel van alle Namibiërs, nou en in die toekoms.”<ref name="Stefanova" /> In 1993 het die Namibiese regering befondsing van die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] se Agentskap vir Internasionale Ontwikkeling (USAID) ontvang deur sy projek Leef in ’n Beperkte Omgewing (LIFE).<ref>{{en}} (Gemeenskapsgebaseerde Natuurlike Hulpbronbestuur, datum onbekend)</ref> Die Ministerie van Omgewing en Toerisme vorm saam met organisasies soos USAID, die Bedreidge Wildlewetrust, die Wêreldwye Natuurfonds en die Kanadese Ambassadeursfonds ’n Gemeenskapsgebaseerde Natuurlike Hulpbronbestuur-ontersteuningstruktuur. Die hoofdoel van hierdie projek is om volhoubare natuurlike hulpbronbestuur te bevorder deur plaaslike gemeenskappe regte tot wildsbestuur en toerisme te gee.<ref>{{en}} (UNEP ''et al''. 2005)</ref> === Sport === [[Lêer:SamNujomaStadium.JPG|duimnael|[[Windhoek]] se [[Sam Nujoma-stadion]] net voor ’n o/20-[[sokker]]wedstryd tussen Namibië en Suid-Afrika in Maart 2008]] [[Lêer:Namibia NT 2015 RWC New Zealand.jpg|duimnael|Die [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibiese rugbyspan]]]] In 1990 het die Republiek van Namibië ’n lidland van die Britse Statebond geword en ook sy [[Nasionale Olimpiese Komitee]] (NOK) gevestig om sy belange in die [[Internasionale Olimpiese Komitee]] (IOK) te behartig. Die Namibiese NOK is in die volgende jaar amptelik deur die IOK erken. Die nasionale span het sy debuut tydens die [[Statebondspele]] van 1994 gemaak wat in [[Victoria, Brits-Columbië|Victoria]], [[Kanada]], gehou is. Sedertdien het Namibiese atlete hul land gereeld by die Statebondspele verteenwoordig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.thecgf.com/countries/intro.asp?loc=NAM |title=Namibia |publisher=The Commonwealth Games Federation |accessdate=28 Julie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140728153652/http://www.thecgf.com/countries/intro.asp?loc=NAM |archive-date=28 Julie 2014}}</ref> Namibië se nasionale sportsoorte is [[netbal]], [[rugby]] en [[sokker]],<ref>{{en}} ''Cabinet approves categorisation of sports codes.'' Namibia Press Agency, 2 Augustus 2018.</ref> waarvan laasgenoemde dié land se gewildste sportsoort is. Die [[Namibiese nasionale sokkerspan|Namibiese sokkerspan]] het vir die [[Afrikanasiesbeker]] 2008 gekwalifiseer maar kon nog nie vir ’n [[Sokker-Wêreldbeker]]toernooi kwalifiseer nie. Die nasionale span met die meeste sukses is egter die [[Namibiese nasionale rugbyspan|nasionale rugbyspan]] wat al aan sewe [[rugbywêreldbeker]]toernooie deelgeneem het. Namibië is verteenwoordig by die [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] en [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]]-toernooie. Die span word as die naasbeste Afrikaspan na die Suid-Afrikaanse [[Springbokke]] beskou en ding gereeld met ander opkomende rugbyspanne in die Afrikabeker mee. Hulle het dié toernooi al nege keer gewen, meer as enige ander span. [[Krieket]] is ook gewild en die [[Namibiese nasionale krieketspan|nasionale krieketspan]] het aan die [[Krieketwêreldbeker 2003]], wat in Suid-Afrika, Kenia en Zimbabwe aangebied is, deelgeneem. In Desember 2017 het die Namibiese Krieketraad vir die eerste keer die eindstryd van die Suid-Afrikaanse Provinsiale Krieket-Eendag-uitdaging bereik.<ref name=NCYR>{{en}} {{cite web |title=Namibia Cricket Year Review |author=Helge Schütz |url=https://www.namibian.com.na/172785/archive-read/Namibia-Cricket-Year-Review |publisher=[[The Namibian]] |date=19 Desember 2017 |accessdate=24 Augustus 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009105718/https://www.namibian.com.na/172785/archive-read/Namibia-Cricket-Year-Review |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In Februarie 2018 het Namibië die IKR Wêreld Krieketliga se Divisie 2 met Namibië, [[Keniaanse nasionale krieketspan|Kenia]], die [[Verenigde Arabiese Emirate se nasionale krieketspan|Verenigde Arabiese Emirate]], [[Nepalese nasionale krieketspan|Nepal]], [[Kanadese nasionale krieketspan|Kanada]] en [[Omanse nasionale krieketspan|Oman]] gehuisves, ’n uitspeelrondte ter voorbereiding op die [[Krieketwêreldbeker 2019]]-kwalifisering van 2018 in Zimbabwe, waartydens vir die laaste twee plekke meegeding is.<ref name="NCYR" /> Die Namibiese krieketspan het tot dusver vir vier [[T20I-wêreldbeker]]toernooie (in [[T20I-wêreldbeker 2021|2021]], [[T20I-wêreldbeker 2022|2022]], [[T20I-wêreldbeker 2024|2024]] en [[T20I-wêreldbeker 2026|2026]]) gekwalifiseer en tydens die 2021-toernooi vir die eerste keer die tweede rondte gehaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/cricket/black-caps/126880270/late-batting-surge-sets-black-caps-up-to-beat-namibia-at-twenty20-world-cup |title=Late batting surge sets Black Caps up to beat Namibia at Twenty20 World Cup |publisher=Stuff |author=Andrew Voerman |date=6 November 2021 |accessdate=9 November 2021}}</ref> In November 2021 is Namibië saam met Suid-Afrika en Zimbabwe as medegasheer vir die [[Krieketwêreldbeker 2027]] benoem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/usa-co-hosts-for-2024-t20-wc-pakistan-gets-2025-champions-trophy-india-and-bangladesh-2031-world-cup-1289589 |title=USA co-hosts for 2024 T20 WC, Pakistan gets 2025 Champions Trophy, India and Bangladesh 2031 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi |date=16 November 2021 |accessdate=16 November 2021}}</ref> Rolskaatshokkie is vir die eerste keer in 1995 gespeel en het ook toegeneem in gewildheid. Die nasionale vroue rolskaatshokkiespan het in die Wêreldkampioenskap 2008 van die [[Internasionale Rolskaatssportfederasie]] deelgeneem. Namibië bied een van die strafste wedlope, die Namibiese ultramarathon, aan. Die bekendste Namibiese naelloper is [[Frankie Fredericks]]. Hy het vier Olimpiese silwermedaljes gewen (1992 en 1996) en het ook medaljes van verskeie Wêreldatletiekkampioenskappe. Hy is ook bekend vir sy humanitêre aktiwiteite binne en buite Namibië.<ref>{{en}} Tonchi, Victor L., William A. Lindeke, and John J. Grotpeter, "Frederics, Frankie (1967- )" Historical Dictionary of Namibia. 2nd edition. Toronto: The Scarecrow Press, Inc, bl. 129.</ref> Frankie Fredericks is die mees bekende Namibiese naelloper en het hom in die 100 en 200&nbsp;m gespesialiseer. Hy het al vier Olimpiese silwermedaljes (in [[Olimpiese Somerspele 1992|1992]] en [[Olimpiese Somerspele 1996|1996]]), maar ook verskeie medaljes tydens IAAF se Atletiese Wêreldkampioenskappe gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.gbrathletics.com/ic/wc.htm |title=IAAF World Championships in Athletics |website=www.gbrathletics.com |accessdate=20 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191120030558/http://www.gbrathletics.com/ic/wc.htm |archive-date=20 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Die gholfspeler [[Trevor Dodds]] het in 1998 die Groter Greensboro-ope, en van 15 toernooie in sy loopbaan, ingepalm. Hy het in dieselfde jaar sy beste rang op die wêreldranglys behaal, naamlik 79.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://dps.endavadigital.net/owgr/doc/content/archive/1998/owgr19f1998.pdf |title=Week 19 1998 Ending 10 May 1998 |website=Official World Golf Ranking |accessdate=20 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190925070000/http://dps.endavadigital.net/owgr/doc/content/archive/1998/owgr19f1998.pdf |archive-date=25 September 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die beroepsfietsryer en Namibiese padwedloopkampioen [[Dan Craven]] het Namibië tydens die [[Olimpiese Somerspele 2016]] in beide padwedloop en individuele tydtoets verteenwoordig.<ref>{{de}} {{cite web |url=https://www.watson.ch/sport/velo/933716775-der-letzte-als-grosser-sieger-dan-craven-baertiger-veloprofi-aus-namibia |title=Der Letzte, der auch ein grosser Sieger ist: Dan Craven, der bärtige Veloprofi aus Namibia |website=watson.ch |accessdate=20 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200523043259/https://www.watson.ch/sport/velo/933716775-der-letzte-als-grosser-sieger-dan-craven-baertiger-veloprofi-aus-namibia |archive-date=23 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die bokser [[Julius Indongo]] was in 2016 en 2017 die wêreldkampioen in die WBA, IBF en IBO se onderskeidelike ligte weltergewig-afdelings.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/boxing/39611722 |title=Ricky Burns loses WBA super-lightweight belt to Julius Indongo in Glasgow |publisher=[[BBC]] |date=16 April 2017 |accessdate=20 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181229034959/https://www.bbc.com/sport/boxing/39611722 |archive-date=29 Desember 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> === Media === [[Lêer:Windhoek Observer offices.jpg|duimnael|Die Windhoek Observer se hoofkantoor]] [[Lêer:Die Republikein.png|duimnael|Kenteken van die Republikein]] [[Lêer:Schriftzug der Allgemeinen Zeitung (Namibia) seit 14.1.2013.jpg|duimnael|Kenteken van die Allgemeine Zeitung]] Hoewel Namibië se bevolking betreklik klein is, het die land ’n wye mediaverskeidenheid: twee televisiestasies, 19 radiostasies (gemeenskapsradiostasies is nie ingesluit nie), 5 dagblaaie, verskeie weekblaaie en spesiale publikasies ding mee om ’n gehoor. Daarbenewens is daar ook baie buitelandse media, veral vanuit Suid-Afrika, beskikbaar. Aanlynmedia is hoofsaaklik gebaseer op die inhoud van gedrukte media. Namibië het ’n staatsbeheerde persagentskap genaamd NAMPA (Namibiese Persagentskap).<ref name=Rothe>{{en}} Rothe, Andreas (2010): Mediastelsels en nuusseleksie in Namibië. bl. 14–96</ref> ==== Geskiedenis ==== Die eerste koerant in Namibië was die ''[[Windhoek Anzeiger]]'' wat in 1898 gestig is. Radio is in 1969 bekendgestel en televisie in 1981. Gedurende die Duitse bewind het die koerante hoofsaaklik nuus aan die Duitssprekende gemeenskap gebied. Die media is ook grootliks beïnvloed deur Suid-Afrika. ==== Gedrukte media ==== [[The Namibian]], [[Republikein]] (die enigste Afrikaanse dagblad buite Suid-Afrika), [[Allgemeine Zeitung (Namibië)|Allgemeine Zeitung]] (die enigste Duitse dagblad in Afrika),<ref>{{en}} [http://namibiamediaholdings.com/our-history Die geskiedenis van Namibia Media Holdings] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170316211432/http://namibiamediaholdings.com/our-history |date=16 Maart 2017 }}. URL besoek op 30 Oktober 2017.</ref> die [[Namibian Sun]] en die staatsbeheerde [[New Era (Namibië)|New Era]] is dagblaaie in Namibië. Buiten die grootste dagblad, "The Namibian", wat deur ’n trust besit word, en New Era, is die ander koerante privaat blaaie en deel van Namibia Media Holdings (NMH, tot 2014 bekend as Democratic Media Holdings).<ref name=Rothe /> Ander noemenswaardige nuusblaaie is die poniekoerant [[Informanté]] wat deur TrustCo besit word, die weekblaaie [[Windhoek Observer]] en [[Namibia Economist]] en die streeksblad [[Namib Times]] (gemik op [[Swakopmund]] en [[Walvisbaai]]). [[Insight Namibia]] en [[Prime Focus]] is tydskrifte wat aktuele sake bespreek. [[Sister Namibia]] staan uit as die langslopende tydskrif van ’n nieregeringsorganisasie in Namibië terwyl [[Namibia Sport]] die enigste nasionale sporttydskrif is. Voorts word die drukmark aangevul deur partypublikasies, studenteblaaie en tydskrifte van openbare betrekkinge.<ref name=Rothe /> ==== Uitsaaiwese ==== Die uitsaaisektor word oorheers deur die staatsbeheerde [[Namibiese Uitsaaikorporasie]] (nbc). Die openbare uitsaaier bied ’n televisiestasie asook ’n “Nasionale Radio” in Engels en nege taaldienste in inheemse tale. Die nege privaat radiostasies in die land is hoofsaaklik Engels behalwe vir Radio Omulunga (Oshiwambo) en Kosmos 94.1 (Afrikaans). Sedert die 2000’s het One Africa Television wat in privaatbesit is, met die Namibiese Uitsaaikorporasie begin meeding.<ref name=Rothe /><ref name="oneafricabackground">{{en}} [http://www.oneafrica.tv/node/2 One Africa TV – agtergrond] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100928202233/http://www.oneafrica.tv/node/2 |date=28 September 2010 }}</ref> ==== Vryheid ==== Vergeleke met buurlande het Namibië sterk mediavryheid. Oor die laaste paar jaar is die land gewoonlik in die boonste kwart van die statistiek van Verslaggewers Sonder Grense, en was 21ste in 2010.<ref>{{en}} [http://en.rsf.org/press-freedom-index-2010,1034.html Persvryheidsindeks 2010 – Verslaggewers Sonder Grense] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101124050702/http://en.rsf.org/press-freedom-index-2010,1034.html |date=24 November 2010 }}</ref> Die land is dus gelyk met Kanada en is die besgeplaasde Afrikaland. Die Persvryheidsindeks en die Afrika-mediabarometer toon soortgelyke positiewe resultate. Soos in ander lande is daar egter steeds noemenswaardige invloed van staats- en ekonomiese verteenwoordigers op die media in Namibië.<ref name=Rothe /> Sommige van hierdie probleme word gereflekteer in die val na 44ste op die 2009-lys van die Verslaggewers Sonder Grense.<ref>{{en}} [http://en.rsf.org/spip.php?page=classement&id_rubrique=1001 Persvryheidsindeks 2009 – Verslaggewers Sonder Grense] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120128213104/http://en.rsf.org/spip.php?page=classement&id_rubrique=1001 |date=28 Januarie 2012 }}</ref> ==== Organisasies ==== Media en joernaliste in Namibië word verteenwoordig deur die Namibiese afdeling van die Media Instituut van Suider-Afrika en die Redakteursforum van Namibië. ’n Onafhanklike media-ombudsman is in 2009 aangestel om ’n staatsbeheerde mediaraad te voorkom.<ref name=Rothe /> == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == ; Algemeen ---- * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Namibia|title=Namibia|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=21 Maart 2025}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/namibia/|title=Namibia|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=21 Maart 2025}} ; Geskiedenis ---- * {{de}} {{cite book |last=Vedder |first=Heinrich |authorlink=Heinrich Vedder |title=Das alte Südwestafrika. Südwestafrikas Geschichte bis zum Tode Mahareros 1890 (Die ou Suidwes-Afrika. Suidwes-Afrika se geskiedenis tot Maharero se dood in 1890) |year=1997 |edition=7de |publisher=Namibië Wetenskaplike Vereniging |location=Windhoek |isbn=0-949995-33-9}} * {{en}} {{cite book |last=Olusoga |first=David |last2=Erichsen |first2=Casper W. |title=The Kaiser’s Holocaust: Germany’s Forgotten Genocide |url=https://archive.org/details/kaisersholocaust0000unse |year=2010 |publisher=Farber and Farber |location=[[Londen]] |isbn=978-0-571-23142-3}} * {{af}} [http://www.oulitnet.co.za/akademies_geestes/pdf/LA_7_3_groenewald.pdf ''Gerald Groenewald: Afrikaans as lingua franca in Namibië, ca. 1800–1920. In: LitNet Akademies, jaargang 7 (3), Desember 2010''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140705180412/http://www.oulitnet.co.za/akademies_geestes/pdf/LA_7_3_groenewald.pdf |date=5 Julie 2014}} ; Algemeen ---- * {{en}} AIDSinAfrica.net Web Publikasie (2007), URL besoek op 20 Mei 2007. Van [http://www.aidsinafrica.net/ Aidsinafrica.net] * {{en}} Christy, S.A. (2007) Namibiese Reisfotografie * {{en}} Gemeenskapsgebaseerde Natuurlike Hulpbronbestuur (CBNRM) Programbesonderhede (s.a.). [http://www.met.gov.na/programmes/cbnrm/cbnrmHome.htm Met.gov.na] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070609180850/http://www.met.gov.na/programmes/cbnrm/cbnrmHome.htm |date=9 Junie 2007}} * {{en}} Cowling, S. 2001. Vetplant-Karoo (AT 1322) Wêreld Wildlefefonds-webblad: [http://worldwildlife.org/wildworld/profiles/terrestrial/at/at1322_full.html Worldwildlife.org] * {{en}} Horn, N/Bösl, A (reds), Menseregte en die oppergesag van die reg in Namibië, Macmillan Namibia 2008. * {{en}} Horn, N/Bösl, A (reds), Die onafhanklikheid van die regbank in Namibië, Macmillan Namibia 2008. * {{en}} KAS Feiteboek Namibië, Feite en syfers omtrent die status en ontwikkeling van Namibië, Ed. Konrad-Adenauer-Stiftung e.V. * {{en}} Korenromp, E.L., Williams, B.G., de Vlas, S.J., Gouws, E., Gilks, C.F., Ghys, P.D., Nahlen, B.L. (2005). Malaria toe te skryf aan dieMIV-1 epidemie, Sub-Sahara Afrika. ''Emerging Infectious Diseases'', 11(9):1410–1419. * {{en}} Lange, Glenn-marie. 2004. Rykdom, natuurlike kapitaal en volhoubare ontwikkeling: teenstrydige voorbeelde van Botswana en Namibië. ''Environmental & Resource Economics'', 29(3):257–83, Nov. * {{fr}} Fritz, Jean-Claude. La Namibie indépendante. Les coûts d'une décolonisation retardée, Paris, L'Harmattan, 1991. * {{en}} Spriggs, A. 2001. Namibwoestyn (AT1315) Wêreld Wildlefefonds-webblad: [http://www.worldwildlife.org/wildworld/profiles/terrestrial/at/at1315_full.html Worldwildlife.org] * {{en}} Spriggs, A. 2001. Namibiese Savanne-boomveld (AT1316) Wêreld Wildlefefonds-webblad: [http://www.worldwildlife.org/wildworld/profiles/terrestrial/at/at1316_full.html Worldwildlife.org] * {{en}} Spriggs, A. 2001. Namibian Savanne-boomveld (AT0709) Wêreld Wildlefefonds-webblad: [http://www.worldwildlife.org/wildworld/profiles/terrestrial/at/at0709_full.html Worldwildlife.org] * {{en}} [http://usinfo.state.gov/journals/ites/0805/ijee/stefanova.htm Stefanova K. 2005. Die beskerming van Namibië se natuurlike hulpbronne. EjournalUSA.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080110052258/http://usinfo.state.gov/journals/ites/0805/ijee/stefanova.htm |date=10 Januarie 2008 }} * {{en}} UNEP, UNDP, WRI, en World Bank. 2005. Natuur in plaaslike hande: ’n saak vir Namibië se bewareas. [http://www.wri.org/biodiv/pubs_content_text.cfm?cid=3842 Wri.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070715215231/http://www.wri.org/biodiv/pubs_content_text.cfm?cid=3842 |date=15 Julie 2007 }} * {{en}} World Almanac. 2004. World Almanac Books. New York, NY == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Namibia|Namibië}} {{Wikt|Namibië}} ; Regering ---- * {{en}} [http://www.gov.na/ Regering van Namibië] * {{en}} [http://www.op.gov.na/ President van Namibië] * {{en}} [http://www.opm.gov.na/ Eerste minister van Namibië] * {{en}} [http://www.biodiversity.org.na/ Biodiversiteit van Namibië] – Gedeeltelik in Afrikaans beskikbaar ; Toerisme ---- * {{en}} {{Wikivoyage|Namibia|Namibië}} * {{en}} [https://visitnamibia.com.na/ Toerisme in Namibië] {{Geografiese ligging | Senter = {{vlagland|Namibië}} | Noord = {{vlagland|Angola}} | Noordoos = {{vlagland|Zambië}} • {{vlagland|Zimbabwe}} | Oos = {{vlagland|Botswana}} | Suidoos = {{vlagland|Suid-Afrika}} | Suid = {{vlagland|Suid-Afrika}} | Suidwes = {{vlagland|Tristan da Cunha}} • [[Atlantiese Oseaan]] | Wes = [[Atlantiese Oseaan]] | Noordwes = {{vlagland|Sint Helena}} • [[Atlantiese Oseaan]] }} {{en-vertaal|Namibia}} {{Artikels oor Namibië}} {{Lande van Afrika}} {{Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Namibie}} [[Kategorie:Namibië| ]] [[Kategorie:Britse Statebond]] [[Kategorie:Voormalige Duitse kolonies]] r9vjpycac7jco3sw5bi1fv2ww1zqx9c 0 287 2965522 2965403 2026-09-06T19:00:31Z SpesBona 2720 Paar goed 2965522 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Land |noem_naam = Suid-Afrika |volle_naam = <small>Republiek van Suid-Afrika ([[Afrikaans]])<br /> Republic of South Africa ([[Engels]])<br /> Rephaboliki ya Afrika-Borwa ([[Noord-Sotho (taal)|Noord-Sotho]])<br /> IRiphabliki yeSewula Afrika ([[Suid-Ndebele]])<br /> Rephaboliki ya Afrika Borwa ([[Suid-Sotho]])<br /> IRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika ([[Swazi]])<br /> Riphabliki ra Afrika Dzonga ([[Tsonga]])<br /> Rephaboliki ya Aforika Borwa ([[Tswana]])<br /> Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe ([[Venda (taal)|Venda]])<br /> IRiphabliki yaseMzantsi Afrika ([[Xhosa]])<br /> IRiphabliki yaseNingizimu Afrika ([[Zoeloe]])<br /> ''(al elf name is amptelik)''</small><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.constitutionalcourt.org.za/site/theconstitution/thetext.htm |title=The Constitution |publisher=[[Konstitusionele Hof van Suid-Afrika]] |accessdate=31 Julie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130731185940/http://www.constitutionalcourt.org.za/site/theconstitution/thetext.htm |archive-date=31 Julie 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> |algemene_naam = Suid-Afrika |beeld_vlag = Flag of South Africa.svg |beeld_wapen = Wapen van Suid-Afrika.png |simbool_tipe = Wapen |beeld_kaart = Location South Africa AU Africa.svg |leuse = ''!ke e: ǀxarra ǁke''<br /><small>''([[ǀXam]] vir: "Verskillende mense verenig")''</small> |volkslied = ''[[Nasionale lied van Suid-Afrika]]''<br /><center>[[Lêer:South African national anthem.oga]]</center> |amptelike_tale = [[Afrikaans]], [[Engels]], [[Noord-Sotho (taal)|Noord-Sotho]], [[Suid-Ndebele]], [[Suid-Sotho]], [[Swazi]], [[Tsonga]], [[Tswana]], [[Venda (taal)|Venda]], [[Xhosa]], [[Zoeloe]] en [[Gebaretaal]]<ref name="Nuus24">{{en}} {{cite web |url=https://www.news24.com/news24/southafrica/news/sign-language-officially-becomes-sas-12th-official-language-20230719 |title=Sign language officially becomes SA's 12th official language |publisher=[[Nuus24]] |author=Alex Patrick, Cebelihle Bhengu |date=19 Julie 2023 |accessdate=2 Julie 2024}}</ref> |hoofstad = [[Kaapstad]] (wetgewend)<ref name="South Africa at a glance">{{en}} {{cite web |url=https://www.gov.za/about-sa/south-africa-glance |title=South Africa at a glance |publisher=[[Regering van Suid-Afrika]] |accessdate=26 Mei 2020}}</ref><br />[[Pretoria]] (administratief)<ref name="South Africa at a glance" /><br />[[Bloemfontein]] (geregtelik)<ref name="South Africa at a glance" /> |latd = 33 |latm = 55 |latNS = S |longd = 18 |longm = 25 |longEW = O |grootste_stad = [[Johannesburg]] <small>(2006)</small><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.citypopulation.de/en/world/agglomerations/ |title=Principal Agglomerations of the World |publisher=Citypopulation.de |accessdate=2 Julie 2024}}</ref> {{Koördinate|26|12|S|28|2|O}} |regeringsvorm = Unitêre grondwetlike<br />parlementêre [[republiek]] |leiertitels = <br />• [[President van Suid-Afrika|President]]<br />• [[Adjunkpresident van Suid-Afrika|Adjunkpresident]]<br />• [[Nasionale Raad van Provinsies|Voorsitter van die NRP]]<br />• [[Speaker van die Nasionale Vergadering|Speaker van die NV]]<br />• [[Hoofregter van Suid-Afrika|Hoofregter]] |leiername = [[Cyril Ramaphosa]]<br />[[Paul Mashatile]]<br />[[Refilwe Mtsweni-Tsipane]]<br />[[Thoko Didiza]]<br />[[Mandisa Maya]] |oppervlak_rang = 24^ste |oppervlak_grootte = |oppervlak = 1&nbsp;220&nbsp;813<ref name="South Africa at a glance" /> |oppervlakmi² = 471&nbsp;359 |persent_water = 0,380 |bevolking_skatting = 59&nbsp;620&nbsp;000<ref name="South Africa at a glance" /> |bevolking_skatting_jaar = 2023 |bevolking_rang = 25^ste |bevolking_sensus = 62&nbsp;027&nbsp;503<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.gov.za/sites/default/files/P03014_Census_2022_Statistical_Release.pdf |title=Census 2022 |publisher=[[Regering van Suid-Afrika]] |date=10 Oktober 2023 |accessdate=2 Julie 2024}}</ref> |bevolking_sensus_jaar = 2022 |bevolkingsdigtheid = 48,8 |bevolkingsdigtheidmi² = 126,5 |bevolkingsdigtheidrang = 169^ste |BBP_PPP = $1&nbsp;026&nbsp;miljard<ref name=imf2>{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/April/weo-report?c=199,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=South Africa |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=April 2024 |accessdate=2 Julie 2024}}</ref> |BBP_PPP_rang = 32^ste |BBP_PPP_jaar = 2024 |BBP_PPP_per_kapita = $16&nbsp;424<ref name="imf2" /> |BBP_PPP_per_kapita_rang = 95^ste |BBP = $373,233&nbsp;miljard<ref name="imf2" /> |BBP_rang = 38^ste |BBP_jaar = 2024 |BBP_per_kapita = $5&nbsp;975<ref name="imf2" /> |BBP_per_kapita_rang = 98^ste |onafhanklikheidstipe = • [[Unie van Suid-Afrika]]<br />• [[Statuut van Westminster 1931|Statuut van Westminster]]<br />• Republiek<br />• [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1994|Demokratisering]]<br />• [[Grondwet van Suid-Afrika|Huidige grondwet]] |onafhanklikheidsgebeure = |onafhanklikheidsdatums = van die [[Verenigde Koninkryk]]<br />[[31 Mei]] [[1910]]<br />[[11 Desember]] [[1931]]<br />[[31 Mei]] [[1961]]<br />[[27 April]] [[1994]]<br />[[4 Februarie]] [[1997]] |MOI = {{wins}} 0,717<ref>{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf |title=Human Development Report 2023/2024 |publisher=United Nations Development Programme |date=13 Maart 2024 |accessdate=2 Julie 2024}}</ref> |MOI_rang = 110^de |MOI_jaar = 2022 |MOI_kategorie = {{kleur|#090|hoog}} |Gini = 63<ref>{{en}} {{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=ZA |title=Gini Index – South Africa |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=2 Julie 2024}}</ref> |Gini_rang = 2^de |Gini_jaar = 2014 |Gini_kategorie = {{kleur|#990000|baie hoog}} |geldeenheid = [[Suid-Afrikaanse rand|Rand]] |geldeenheid_kode = ZAR |land_kode = ZA |tydsone = [[Suid-Afrikaanse Standaardtyd|SAST]] |utc_afwyking = [[UTC+02:00|+2]] |tydsone_somer = nie toegepas nie |utc_afwyking_DST = [[UTC+02:00|+2]] |internet_domein = [[.za]] |skakelkode = 27 |voetskrif = '''&sup1;''''n klein aantal Suid-Afrikaners gebruik die naam '''[[Azanië]]''' eerder as 'Suid-Afrika', wat hulle verwerp weens die koloniale oorsprong daarvan. Hulle is meestal lede van partye wat vanuit 'n [[Afrosentrisme|Afrosentriese]] tradisie kom, soos die ''[[Pan Africanist Congress]] of Azania'', en groepe wat uit skeurings daarvan ontstaan het, soos die ''[[Pan Africanist Congress of Azania]] (AZAPO)''. }} '''Suid-Afrika''', amptelik die '''Republiek van Suid-Afrika''', is 'n [[republiek]] aan die suidpunt van [[Afrika]]. Dit grens in die noorde aan [[Namibië]] (1&nbsp;005&nbsp;km [[Grens tussen Suid-Afrika en Namibië|grens]]), [[Botswana]] (1&nbsp;969&nbsp;km [[Grens tussen Suid-Afrika en Botswana|grens]]) en [[Zimbabwe]] (230&nbsp;km [[Grens tussen Suid-Afrika en Zimbabwe|grens]]), en in die noordooste aan [[Mosambiek]] (496&nbsp;km [[Grens tussen Suid-Afrika en Mosambiek|grens]]) en [[Eswatini]] (438&nbsp;km [[Grens tussen Suid-Afrika en Eswatini|grens]]). [[Lesotho]] (1&nbsp;106&nbsp;km [[Grens tussen Suid-Afrika en Lesotho|grens]]) vorm 'n [[enklawe]] binne die grense van Suid-Afrika.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa/ |title=South Africa |publisher=The World Factbook |author=[[Central Intelligence Agency]] |date=2 Maart 2023 |accessdate=29 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260129033245/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa/ |archive-date=29 Januarie 2026 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> [[Lêer:Composite satellite image of South Africa in November 2002.jpg|duimnael|links|Saamgestelde [[Nasa]]-satellietbeeld van Suid-Afrika, geneem in November 2002]] Suid-Afrika is een van die mees etnies diverse lande in Afrika. Die land het meer [[Europa|Europese]] immigrante ontvang as enige ander land in Afrika en het die hoogste bevolking van Europese, Indiese en gemengde afkoms. Rasse- en etniese stryd was nog altyd 'n groot deel van die geskiedenis en politiek van die land. 'n Ander belangrike faktor in die ontwikkeling van die land is die ryk mineraalbronne waaroor die land beskik. [[Ekonomie van Suid-Afrika|Die land se ekonomie]] is die grootste en mees ontwikkelde op die kontinent met moderne [[infrastruktuur]] oor die hele land. Suid-Afrika is 'n lidland van die [[Afrika-unie]], [[Gemeenskaplike Monetêre Gebied]], [[Suider-Afrikaanse Doeane-unie]], [[Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap]], [[Britse Statebond]] en die [[Verenigde Nasies]]. Daarbenewens is Suid-Afrika die enigste Afrikaland van die [[Groep van 20]] en het in 2010 by BRIC aangesluit, wat vervolgens [[BRICS]] geword het. Rassekonflik tussen die wit minderheid en die swart meerderheid het die Suid-Afrikaanse geskiedenis en politiek lank oorheers. Die tema het 'n hoogtepunt bereik met die [[apartheid]]sbewind tussen 1948 en die negentien-negentigs. Nadat die [[Nasionale Party]] na die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1948|verkiesing van 1948]] aan bewind gekom het, is verskeie stelsels ingestel gegrond op eie rasse-ontwikkeling. Wette wat suiwer op eie rasse-ontwikkeling gegrond is, is vanaf 1990 afgeskaf na 'n lang en soms gewelddadige stryd teen apartheid waarin [[swart mense]] die leiding geneem het. [[Blanke Suid-Afrikaners|Wit]], [[Bruin mense|Bruin]] en [[Asiatiese Suid-Afrikaners|Indiër-Suid-Afrikaners]] het egter ook deelgeneem en buitelandse druk was 'n belangrike faktor in die uiteindelike aftakeling van apartheid. Die dramatiese verandering in die politieke stelsel is egter op die ou einde op wonderbaarlike wyse relatief vreedsaam bewerkstellig. Suid-Afrika is een van die min lande in Afrika (en die res van die ontwikkelende lande) wat nie 'n staatsgreep ondergaan het nie. Die [[Onderhandelinge om apartheid te beëindig|veelpartysamesprekings]], waarvolgens die ''nuwe Suid-Afrika'' in plek gestel is, het gelei tot die ontwikkeling van die [[Grondwet van Suid-Afrika]] met stewige beskerming van [[menseregte]]. Vandag word daar gereeld na Suid-Afrika as die ''Reënboognasie'' verwys – 'n term wat aanvanklik deur Aartsbiskop [[Desmond Tutu]] bedink is en later op uitgebrei is deur die toenmalige president [[Nelson Mandela]] – as 'n metafoor vir die land se nuutgevonde multikulturele diversiteit na die beëindiging van die skeiding wat deur die apartheidsideologie meegebring is. Suid-Afrika is die eerste, en sover enigste, land wat [[kernwapen]]s ontwikkel het en daarna vrywillig sy hele kernwapenprogram ontbind het. == Naam == Suid-Afrika het [[Tale in Suid-Afrika|twaalf amptelike tale]], met slegs [[Zimbabwe]], [[Bolivië]] en [[Meksiko]] wat meer het. As gevolg hiervan is daar elf amptelike name vir dié land. Sewe nieamptelike tale word ook erken: [[Fanagalo]], Lobedu, [[Noord-Ndebele]], Phuthi, Khoe, [[Nama]] en San. Die naam "Suid-Afrika" is afgelei van dié land se geografiese ligging aan die suidelike punt van Afrika. By sy vorming is dié land in [[Engels]] ''[[Unie van Suid-Afrika|Union of South Africa]]'' genoem, wat sy oorsprong uit die eenwording van vier voorheen afsonderlike [[Britse Ryk|Britse kolonies]] weerspieël. Sedert die Republiekwording in 1961 is die respektiewelik die Afrikaanse en Engelse langname ''Republiek van Suid-Afrika'' en ''Republic of South Africa'' gebruik, met RSA as amptelike afkorting. Sedert 1994 het die RSA in elkeen van sy elf amptelike tale 'n amptelike naam. ''Mzansi'', afgelei van die [[Xhosa]]-naamwoord ''umzantsi'', letterlik "suide", is 'n algemene naam vir Suid-Afrika,<ref>{{en}} {{cite book|editor-first1=Sarah|editor-first2=Achille|last=Livermon|first=Xavier|title=Johannesburg: The Elusive Metropolis|chapter=Sounds in the City|year=2008|publisher=Duke University Press|location=Durham|isbn=978-0-8223-8121-1|page=283|url=https://books.google.de/books?id=hNONyzwm420C&redir_esc=y|quote=''Mzansi'' is another black urban vernacular term popular with the youth and standing for South Africa.|editor-last=Nuttall|editor2-last=Mbembé}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |title=Mzansi DiToloki |url=http://www.deafsa.co.za/mzansi_ditoloki/ |publisher=Deaf Federation of South Africa |accessdate=15 Januarie 2014 |quote=uMzantsi in Xhosa means 'south', Mzansi means this country, South Africa |archive-url=https://web.archive.org/web/20141009113606/http://www.deafsa.co.za/mzansi_ditoloki/ |archive-date=9 Oktober 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> terwyl sommige Pan-Afrikanistiese politieke partye die naam "[[Azanië]]" gebruik.<ref>{{en}} {{cite news |url=https://www.voanews.com/a/south-african-party-says-call-it-azania/1855679.html |title=South African Party Says Call Their Country ‘Azania’ |last=Taylor |first=Darren |newspaper=VOA |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321203007/https://www.voanews.com/a/south-african-party-says-call-it-azania/1855679.html |archive-date=21 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Geskiedenis == {{Hoofartikel|Geskiedenis van Suid-Afrika}} === Prehistoriese geskiedenis === [[Lêer:San Painting, Ukalamba Drakensberge 1.JPG|duimnael|links|Rotstekeninge van die San in die [[Drakensberge]]]] [[Lêer:Maropeng visitor centre, Cradle of Humankind, South Africa.jpg|duimnael|Vooraansig van die Maropeng-sentrum by die [[Wieg van die Mensdom]]]] [[Lêer:MapungubweHill.jpg|duimnael|Die Mapungubweberg, waar die hoofstad van die voormalige Koninkryk van Mapungubwe geleë was]] Suid-Afrika het een van die oudste [[argeologie]]se terreine in Afrika. Uitgebreide [[fossiel]]oorblyfsels by die [[Sterkfontein]]-, [[Kromdraai-fossielterrein|Kromdraai]]- en Makapansgatgrotte dui aan dat verskeie lede van ''[[Australopithecus]]'' in Suid-Afrika gewoon het vanaf ongeveer drie miljoen jaar gelede. Hulle is gevolg deur verskeie ''[[Homo]]''-spesies insluitend ''[[Homo habilis]]'', ''[[Homo erectus]]'' en die moderne mens, ''[[Homo sapiens]]''. Bantoe ystergebruikende landbouers en veewagters het teen die 4de- of 5de eeu suid oor die [[Limpopo (rivier)|Limpoporivier]] in hedendaagse Suid-Afrika in beweeg (die Bantoe-uitbreiding). Hulle het stadig verder suid getrek, waar die vroegste ystergieterye in die hedendaagse [[KwaZulu-Natal]]provinsie uit ongeveer 1050 gedateer word. Die mees suidelike groep was die [[Xhosas]] wat tot by die [[Groot-Visrivier]] getrek het, wat vandag in die [[Oos-Kaap]]provinsie lê. Die [[ystertydperk]]groepe het vroeëre jagter-versamelaargroepe verplaas soos hulle suid getrek het. === Vroeë Europese kontak === {{Hoofartikel|Europese verkenning van Suid-Afrika}} [[Lêer:ZA-WC-mosselbay-diazm-2.jpg|duimnael|Replika van Dias se karveel in Mosselbaai]] [[Bartholomeus Dias|Dias]] het op 12 Maart 1488 'n 2 meter hoë [[padrão]] naby die monding van die [[Boesmansrivier (Oos-Kaap)|Rio do Infante]] te [[Kwaaihoek]] op die kruin van strandduin geplant. Dit was die verste punt van hierdie Portugese ontdekkingsreis wat namens die [[Johan II van Portugal|Portugese hof]] onderneem is. Met die terugtog is 'n tweede klipkruis op 6 Junie by [[Kaap die Goeie Hoop|Cabo de Boa Esperanza]]<!--nie reeds Cabo Tormentoso nie--> geplant. Met sy reis vanaf 1497 het [[Vasco da Gama|da Gama]] op 7 November by [[St. Helenabaai]] en op 25 November by São Brás (d.i. [[Mosselbaai]]) aangedoen. Op 25 Desember vaar hy langs die [[Pondoland]]se of [[KwaZulu-Natal|Natalse]] kus en noem dit Terra do Natal. Op 24 Mei 1500 het Dias se skip vergaan voor hy weer om die Kaap kon vaar. Met Pedro de Ataíde (in [[Pedro Álvares Cabral|Cabral]] se vloot) se terugkeer het hy Dias se dood bekend gemaak deur 'n brief by die [[Mosselbaai|Poskantoorboom]] agter te laat, waar dit meer as 'n jaar later deur João da Nova gevind is. In 1503 het [[Antonio de Saldanha|Saldanha]] in [[Tafelbaai]] geland en selfs [[Tafelberg]] uitgeklim. Op 28 Februarie 1510 het [[Francisco de Almeida|Almeida]] en 65 van sy manskappe egter in Tafelbaai voor die aanslag van 'n [[Khoikhoi]]stam gesneuwel, en in 1525 word [[Robbeneiland]] as Portugese gevangenis gebruik. In 1552 het Portugese skeepsmanne aan die ooskus (huidige KwaZulu-Natal) gestrand, en hul dagboeke getuig van 'n groot Bantoesprekende bevolking. Op 25 Maart 1593 het die Santo Alberto op die [[Wildekus]] gestrand en 125 Portugese en 160 slawe het 'n oorlewingstog aangepak. Op hul binnelandse roete het hulle einde-April die sneeubedekte [[Drakensberge]] opgemerk, en in Julie 1595 het die oorlewendes Delagoabaai bereik. In 1594 het die Nederlander [[Cornelius Houtman|Houtman]] na die Ooste vertrek, nadat die seeroete aan hom bekend geword het. Ook die Britte was gou op die toneel, en in 1615 reeds word hulle gevangenes op Robbeneiland aangehou. In 1616 het [[Dirk Hartog|Hartog]] by die Kaap aangedoen net voor sy ontdekking van Australië en [[Adam Willaerts|Willaerts]] se skildery van 1636 toon die oorlogskip Amsterdam en ander Nederlandse skepe in Tafelbaai geanker. Op 22 Maart 1647 het die Haarlem in Tafelbaai gestrand, en etlike Nederlandse matrose moes in tente binne 'n fort op 'n strandduin agterbly. Die fort het hulle Sandenburgh genoem, en 'n positiewe verslag is oor hul verblyf en hulle suksesvolle aanplantings gelewer. Die [[Verenigde Oos-Indiese Kompanjie|VOC]] is hierin aangemoedig om die Kaap as halfweghawe te oorweeg, en [[Jan van Riebeeck]], wat die Kaap reeds in die Haerlem besoek het, sou ook hierdie verslag onder oë kry en repliek daarop lewer. In 1648 het van Riebeeck weereens in Tafelbaai aan land gegaan toe hy aan boord van 'n Nederlandse vloot uit [[Batavië]] arriveer. Hy het die skiereiland tot in [[Houtbaai]] verken, en twee jaar later het die VOC amptelik besluit om 'n halfwegstasie aan die Kaap de Goede Hoop te vestig. === Nederlanders en Xhosas in die Kaap === {{Hoofartikel|Nederlandse Kaapkolonie|Kaapse grensoorloë}} [[Lêer:Charles Bell - Jan van Riebeeck se aankoms aan die Kaap.jpg|duimnael|Skildery wat Jan van Riebeeck se aankoms in die Kaap uitbeeld]] Die geskrewe geskiedenis van Suid-Afrika begin op 6 April 1652 toe 'n verversingstasie by die [[Kaap die Goeie Hoop]] deur [[Jan van Riebeeck]] namens die [[Verenigde Oos-Indiese Kompanjie]] gevestig is. Wat hulle hier gevind het was geen universiteite, geen biblioteke, geen tegnologie en geen kultuur. Hulle het 'n mensdom hier ontmoet genaamd die Koi San, wat op die brink van die oermens gevestig was. Dié antieke mensdom het op daardie stadium nog nie eers die wiel ontdek nie. In die Kaap was geen sien van enige ander beskawings behalwe die Koi San. Vir die grootste deel van die 17de en 18de eeue was die vestiging, wat stadig aan die uitbrei was, 'n [[Nederland]]se besitting. Die [[Pioniers (1652–1820)|Nederlandse setlaars]] het uiteindelik naby die Visrivier met die [[Xhosas]], wat besig was om in 'n suidwestelike rigting uit te brei, in aanraking gekom. Ook hulle was 'n baie primitiewe en selde beskaafde nomadiese trekvolk wat in hulle beslag geen form van ontwikkeling of tegnologie gehad het, behalwe die vorm van ystertydperk tipe assegaaie nie. Ook hulle het nog nie die wiel uitgevind nie en was afhanklik van die spies en die assegaai op oorlewing. 'n Reeks oorloë, wat as die [[Kaapse grensoorloë]] bekend staan, het hierop gevolg. Die oorloë is meestal deur botsende belange veroorsaak en veediefstal. Om arbeidstekorte in die Kaap te verlig, is [[slawerny|slawe]] uit [[Indonesië]], [[Madagaskar]], en Indië deur die Nederlandse owerheid ingevoer. Die meeste afstammelinge van dié slawe, wat gereeld met Nederlandse setlaars getrou het, is later saam met die oorblyfsels van die oorspronklike [[Khoikhoi]] as "Kaapse Kleurlinge" en "[[Kaapse Maleiers]]" geklassifiseer. Hierdie twee groepe verteenwoordig sowat vyftig persent van die bevolking van die provinsie [[Wes-Kaap]]. Die Europese immigrante uit Nederland is onder meer aangevul deur [[Duitsers]] en [[Franse]] [[Hugenoot|Hugenote]]. === Britse kolonie === {{Hoofartikel|Kaapkolonie}} [[Lêer:Cape Colony00.jpg|duimnael|links|Kaart van die Kaapkolonie in 1809]] [[Lêer:Storming the Cape 1806.jpg|duimnael|Die [[Slag van Blaauwberg]] op 8 Januarie 1806]] [[Lêer:Langlaagte.jpg|duimnael|Die eerste [[goud]]myne in Johannesburg]] [[Verenigde Koninkryk|Groot-Brittanje]] neem die Kaap die Goeie Hoop in 1797 vir die eerste keer tydens die Vierde Engelse-Nederlandse oorlog in besit. Nederland is in 1795 deur die Franse weermag onder die leierskap van [[Napoleon Bonaparte]] oorwin. Brittanje wou verhoed dat die Kaap in Franse hande val en die Britse weermag, onder Generaal Sir [[James Henry Craig]] vaar na Kaapstad om die kolonie te beskerm namens die Stadhouer [[Prins Willem V van Oranje]]. Die goewerneur van Kaapstad weier aanvanklik om enige instruksies van die prins te gehoorsaam, maar na die Britte gedreig het om kragdadig op te tree, stem hy in. In Februarie 1803 lei die [[Vrede van Amiens]] daartoe dat die kolonie weer onder Nederlandse beheer kom in die vorm van die [[Bataafse Republiek]]. Ná oorlog weer uitbreek, word 'n Britse mag weereens na die Kaap gestuur en na 'n slag in Januarie 1806 op die strande van Tafelbaai gee die Nederlandse vesting van die Kasteel oor aan die Britte onder Sir [[David Baird]], en die Britte annekseer die [[Kaapkolonie]] in 1806. Die Britte sit die oorlog teen die Xhosas voort en stoot die oostelike grens ooswaarts tot by 'n lyn van [[fort]]e, wat langs die Visrivier opgerig is, en konsolideer die gebied deur [[1820-Setlaars|Britse Setlaars]] aan te moedig om hulle in dié gebied te vestig. As gevolg van druk deur afskaffingsverenigings in Brittanje, beëindig die Britse parlement sy wêreldwye slawehandel in 1806 en skaf slawerny in al sy kolonies af in 1833. Die voortslepende grensoorloë, ongelukkigheid met die wyse waarop slawerny afgeskaf is en ander verskille met die Britse owerheid lei daartoe dat 'n gedeelte van die Nederlandssprekende bevolking as deel van die [[Groot Trek]] verder in die binneland in trek buite Britse beheer. Die groep, wat eers as [[Voortrekkers]] en later as [[Boere]] bekend sou staan, kom in teenstand met swart stamme soos die [[Zoeloes]]. Hulle vestig 'n reeks [[Boererepubliek]]e, waarvan die [[Transvaal|Zuid-Afrikaansche Republiek]] en [[Oranje-Vrystaat]] die belangrikste is. === Eerste en Tweede Vryheidsoorloë === {{Hoofartikel|Eerste Vryheidsoorlog|Tweede Vryheidsoorlog}} [[Lêer:Boers at Spion Kop, 1900 - Project Gutenberg eText 16462.jpg|duimnael|Boere by Spioenkop in 1900]] Die ontdekking van [[diamant]]e in 1867 en [[goud]] in 1886 het ekonomiese groei en immigrasie aangemoedig wat tot verdere onderdrukking van die plaaslike bevolking gelei het. Die Boere weer Britse indringing in die [[Eerste Vryheidsoorlog]] (1880–1881) suksesvol af deur taktiek wat baie meer gepas tot plaaslike toestande is, te gebruik. Die Boere het byvoorbeeld kakiekleure gedra wat dieselfde kleur as die veld was terwyl die Britte helderrooi baadjies gedra het wat hulle maklike teikens vir die Boereskerpskutters gemaak het. Die Britte keer ondanks teenstand deur die Liberale Party in die Britse Parlement in die [[Tweede Vryheidsoorlog]] (1899–1902) in groter getalle terug. Ondanks aanvanklike suksesse en verbete weerstand deur die Boere, oorweldig die Britse magte die Boere as gevolg van hulle getalleoorwig en beter toevoerlyne. Nadat die Boere tot [[guerilla-oorlogvoering]] oorgaan, slaag die Britte eers daarin om die Boere tot oorgawe te dwing toe hulle die [[geskroeide aarde beleid]] en gepaardgaande [[konsentrasiekamp]]e gebruik om dit vir die Boere onmoontlik te maak om verder te veg. Met die [[Verdrag van Vereeniging]] word volle heerskappy oor die Suid-Afrikaanse republieke aan Brittanje gegee. Die Britse regering kom ooreen om die £3&nbsp;000&nbsp;000 oorlogskuld van die Boereregerings oor te neem. === Unie van Suid-Afrika === {{Hoofartikel|Unie van Suid-Afrika}} [[Lêer:Kaart van die provinsies van Suid-Afrika 1910-1976 met Afrikaanse byskrifte.svg|duimnael|Die vier provinsies van die destydse Unie van Suid-Afrika]] Na vier jaar van onderhandelinge is die Unie van Suid-Afrika geskep uit die [[Kaapkolonie|Kaap]]- en [[Natalkolonie]]s en die [[Oranje-Vrystaat]] en [[Zuid-Afrikaansche Republiek|Transvaalse Republieke]] op 31 Mei 1910, presies agt jaar na die einde van die Tweede Vryheidsoorlog. Die nuut geskepte Unie van Suid-Afrika was 'n Britse dominium. In 1934 smelt die [[Suid-Afrikaanse Party]] en die Nasionale Party saam om die [[Verenigde Party]] te vorm, wat versoening tussen Afrikaners en Engelssprekende blankes nagestreef het. Dit skeur egter in 1939 oor die Unie se deelname aan die [[Tweede Wêreldoorlog]] as 'n bondgenoot van die [[Verenigde Koninkryk]]. Die Nasionale Party het met [[Nazi-Duitsland]] gesimpatiseer omdat baie [[Boere]] dit nie goed gedink het om die Kakies te ondersteun na wat hulle als aan die Boere volk gedoen het nie. === Bosoorlog 1966–1989 === {{Hoofartikel|Suid-Afrikaanse Grensoorlog}} Geskiedenis omtrent hierdie oorlog is 'n baie omstrede onderwerp in Suid-Afrika en word inligting oor veldslae, oorwinnings, helde en nederlae tot nog toe nie aan die wye publiek bekend gemaak nie. === Apartheid en die Nuwe Suid-Afrika === {{Hoofartikel|Apartheid}} [[Lêer:Bantustans in South Africa.svg|duimnael|links|Kaart van voormalige [[Bantoestan]]s in Suid-Afrika]] [[Lêer:Apartheid.jpg|duimnael|'n Kennisgewing in die [[apartheid]]sera]] [[Lêer:SafrikaIMG 8414.JPG|duimnael|links|Gevangenisgeboue op [[Robbeneiland]], met die [[Tafelberg]] in die agtergrond]] In 1948 verslaan die Nasionale Party die Verenigde Party van genl. [[Jan Christian Smuts]] in die algemene verkiesing en mettertyd word 'n reeks strawwe afsonderingswette ingestel om die apartheidsbeleid te implementeer. Onder apartheid, is mense van verskillende rasse geskei en is swart mense stemreg binne die "wit Suid-Afrika" ontsê. Implementering van die beleid veroorsaak oneindige leed aan miljoene Suid-Afrikaners deur gedwonge verskuiwings, beperkings op beweging, indiensneming en gewelddadige onderdrukking van die stryd teen apartheid. Apartheid knou ook die ekonomiese vooruitgang van veral swart Suid-Afrikaners. Terwyl die wit minderheid van die hoogste lewenstandaarde in Afrika geniet het, in baie opsigte soortgelyk aan die in die "eerste wêreld" se westerse lande, is die swart meerderheid agtergelaat in terme van byna elke moontlike meetbare standaard, insluitend inkomste, opvoeding, behuising, en lewensverwagting. Apartheid het al hoe meer omstrede geword in die internasionale arena wat tot sanksies en onttrekking van beleggings gelei het, wat gepaard gegaan het met al hoe erger onluste. Die spanning het 'n hoogtepunt bereik in 1984–85 toe die regering met al hoe strawwer teenmaatreëls reageer. Dit het weer gelei tot feller weerstand van [[anti-apartheidbeweging]]s (veral die [[African National Congress]]). Weerstandsbewegings soos MK onder leiding van Nelson Mandela self het talle mense vermoor. Die land is geruk deur die kombinasie van internasionale boikotte en ekonomiese sanksies, stakings, optogte, betogings, en sabotasie. In 1990 doen die Nasionale Partyregering die eerste stappe tot 'n onderhandelde skikking toe dit die ANC en ander politieke organisasies ontban en ANC-leier Nelson Mandela na 27 jaar in die tronk vrylaat. Die tronk waaruit hy vrygelaat is, was nie die sel op Robbeneiland nie, maar die [[Victor Verster-gevangenis]] buite [[Paarl]]. Apartheidwetgewing is geleidelik geskrap en die eerste veelrassige verkiesing is in 1994 gehou. Die ANC het met 'n oorweldigende meerderheid gewen en is steeds aan bewind. Korrupsie en wanbesteding van staatsfondse en belastingbetalers se geld was nog nooit in die geskiedenis van Suid-Afrika so erg nie. Ten spyte van die beëindiging van Apartheid leef miljoene swart Suid-Afrikaners, maar ook honderdduisende blankes steeds in armoede. Terwyl swart armoede gereeld toegeskryf word aan die nalatingskap van apartheid, skenk min waarnemers aandag aan die feit dat Suid-Afrika se ekonomiese en politieke raamwerk nooit dié van 'n moderne welvaartstaat gevolg het nie, maar dat dit eerder op 'n neoliberale vryemarkekonomie berus wat aan markkragte en globalisering blootgestel is. Al is daar ook druk op die huidige regering om dienslewering op te knap en sosiale vraagstukke aan te spreek en is baie vordering gemaak wat betref behuising, elektrisiteitsvoorsiening en toegang tot water, sal miljoene armes, wat nie by die vereistes van 'n geglobaliseerde ekonomie kan aanpas nie, die verloorders wees. So word na raming reeds 400&nbsp;000 blanke Suid-Afrikaners in krotbuurte en plakkerskampe gehuisves.<ref>{{en}} [http://www.bbc.co.uk/news/magazine-22554709 ''BBC News Magazine, 19 Mei 2013: Do white people have a future in South Africa?'']</ref> Terwyl die ANC-regering hom tot die bou van 'n nierassige samelewing verbind het, word sy strategie in hierdie verband – die beleid van swart ekonomiese bemagtiging – dikwels bevraagteken. Terwyl hierdie beleid die vorming van 'n groeiende swart bourgeoisie en middelklas bevorder en versnel het, lewer ander sosiale groepe kritiek op die newe-effekte van dié beleid – [[nepotisme]], die akkumulasie van kapitaal in min swart hande, groeiende ongelykheid en inkomstegaping binne die swart gemeenskappe, en voortgesette diskriminasie teen blanke werknemers waardeur die ekonomie en die hele samelewing ook dekades ná die einde van apartheid volgens rasselyne georganiseer word.<ref>{{en}} Okechukwu C. Iheduru: ''Black economic power and nation-building in post-apartheid South Africa''. In: ''The Journal of Modern African Studies'', jaargang 42, nommer 1, Maart 2004, bl. 1–30</ref> Tydens die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2024|2024-verkiesing]] het die ANC vir die eerste keer sedert 1994 nie meer 'n volstrekte meerderheid behaal nie en was vervolgens op koalisievennote aangewese. Voor die verkiesing het Ramaphosa se voorganger Zuma by die nuwe [[Umkhonto we Sizwe (politieke party)|uMkhonto we Sizwe]] aangesluit, wat tydens die verkiesing die derde meeste stemme op hom verenig het. Ramaphosa het ná die verkiesing 'n [[nasionale eenheidsregering]] gevorm met die [[Demokratiese Alliansie]], die [[Inkatha-Vryheidsparty]] en ander kleiner partye.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.africanews.com/2024/07/01/south-africas-president-ramaphosa-unveils-new-cabinet/ |title=South Africa's President Ramaphosa unveils new cabinet |publisher=Africanews |date=1 Julie 2024 |accessdate=2 Julie 2024}}</ref> == Politiek == === Regering === [[Lêer:Pretoria CBD1.jpg|duimnael|links|Die stadskern van Pretoria, die administratiewe hoofstad van Suid-Afrika, soos vanaf [[Lukasrand]] gesien, 2006]] [[Lêer:Houses of Parliament (Cape Town).jpg|duimnael|Gebou van die [[Parlement van Suid-Afrika|Parlement]] in Kaapstad, setel van die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika|Nasionale Vergadering]] en die [[Nasionale Raad van Provinsies]]]] [[Lêer:Supreme Court of Appeal, Bloemfontein, South Africa.jpg|duimnael|Die [[Appèlhof van Suid-Afrika]] in Bloemfontein]] Suid-Afrika het 'n [[Parlement van Suid-Afrika|tweekamerparlement]] wat bestaan uit 'n [[Nasionale Raad van Provinsies]] (of hoërhuis) met 90 lede en 'n [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika|Nasionale Vergadering]] (of laerhuis) met 400 lede. Lede van die laerhuis word volgens proporsionele verteenwoordiging verkies: helfte van die lede word direk verkies op grond van nasionale lyste en die ander helfte word verkies uit provinsiale lyste. Tien lede word verkies om elke provinsie in die Nasionale Raad van Provinsies te verteenwoordig, ongeag die bevolkingsgrootte van die provinsie. Verkiesings vir beide kamers word elke vyf jaar gehou. Die regering word in die laerhuis gevorm en die leier van die meerderheidsparty in die Nasionale Vergadering is die President. Tans word Suid-Afrikaanse politiek oorheers deur die [[African National Congress]] (ANC) wat 40,18% van die stemme in die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2024|algemene verkiesing van 2024]] ontvang het, gevolg deur die [[Demokratiese Alliansie]] (DA) wat 21,81% van die stemme ontvang het. Die derde party is die nuutgestigte [[Umkhonto we Sizwe (politieke party)|uMkhonto we Sizwe]] (MK) wat 14,58% van die stemme ontvang het, gevolg deur die [[Ekonomiese Vryheidsvegters]] (EFF) met 9,52%. Die voorheen dominante [[Nuwe Nasionale Party]] (NNP), waarvan die voorganger, die Nasionale Party, apartheid aanvanklik ingestel het, het na 1994 spoedig steun verloor en het op 9 April 2005 gestem om finaal te ontbind. Die [[Suid-Afrikaanse munisipale verkiesing van 2016|munisipale verkiesing van 2016]] het 'n groot skuif in die land se politiek gewys, waar die heersende ANC-party sy meerderheid verloor het en klein partye soos die EFF en IVP groot minderhede behaal het. Sedertdien word [[Stad Johannesburg Metropolitaanse Munisipaliteit|Stad Johannesburg]] ([[Mpho Phalatse]]) en [[Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit|Stad Tshwane]] (Randall Williams) saam met [[Stad Kaapstad Metropolitaanse Munisipaliteit|Stad Kaapstad]] (sedert 2006) en die Wes-Kaap (sedert 2009), deur die DA of DA-koalisies regeer. === Politieke partye in die parlement sedert 2024 === [[Lêer:2024 South African National Assembly.svg|duimnael|links|Setels in die Nasionale vergadering na die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2024|2024-verkiesing]] volgens aantal setels: {{columns-list|2| {{sleutel|#006600|[[African National Congress|ANC]]: 159}} {{sleutel|#005BA6|[[Demokratiese Alliansie|DA]]: 87}} {{sleutel|#56AA48|[[Umkhonto we Sizwe (politieke party)|MK]]: 58}} {{sleutel|#852A2A|[[Ekonomiese Vryheidsvegters|EFF]]: 39}} {{sleutel|#FD0000|[[Inkatha-Vryheidsparty|IVP]]: 17}} {{sleutel|#378D34|[[Patriotic Alliance|PA]]: 9}} {{sleutel|#05B615|[[ActionSA]]: 6}} {{sleutel|#FF6600|[[Vryheidsfront Plus|VF+]]: 6}} {{sleutel|#B40B2D|[[Afrika Christen Demokratiese Party|ACDP]]: 3}} {{sleutel|#FFB300|[[United Democratic Movement|UDM]]: 3}} {{sleutel|#1B8C66|[[Al Jama-ah]]: 2}} {{sleutel|#00A7E6|[[African Transformation Movement|ATM]]: 2}} {{sleutel|#E7B04A|[[Build One South Africa|BOSA]]: 2}} {{sleutel|#000000|[[National Coloured Congress|CCC]]: 2}} {{sleutel|#0336D8|[[RISE Mzansi]]: 2}} {{sleutel|#EA6500|[[GOOD]]: 1}} {{sleutel|#008718|[[Pan Africanist Congress of Azania|PAC]]: 1}} {{sleutel|#363362|[[United Africans Transformation|UAT]]: 1}} }}]] [[Lêer:National Assembly of South Africa 2007.jpg|duimnael|Raadsaal van die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika|Nasionale Vergadering]]]] * [[African National Congress]] (159) * [[Demokratiese Alliansie]] (87) * [[Umkhonto we Sizwe (politieke party)|MK]] (58) * [[Ekonomiese Vryheidsvegters]] (39) * [[Inkatha-Vryheidsparty]] (17) * [[Patriotic Alliance]] (9) * [[Vryheidsfront Plus]] (6) * [[ActionSA]] (6) * [[Afrika Christen Demokratiese Party]] (3) * [[United Democratic Movement]] (3) * [[African Transformation Movement]] (2) * [[Al Jama-ah]] (2) * [[Build One South Africa|BOSA]] (2) * [[RISE Mzansi]] (2) * [[National Coloured Congress|CCC]] (2) * [[GOOD]] (1) * [[United Africans Transformation|UAT]] (1) * [[Pan Africanist Congress of Azania|Pan Africanist Congress]] (1) === Politieke ontwikkeling === [[Lêer:Uniegebou.jpg|duimnael|links|Die [[Uniegebou]] in Pretoria, setel van die [[Regering van Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse regering]]]] [[Lêer:ConstitutionalCourtofSouthAfrica-entrance-20070622.jpg|duimnael|Die [[Grondwetlike Hof van Suid-Afrika]] in Johannesburg]] Ondanks alle retoriek van 'n "reënboognasie" weerspieël verkiesingsresultate in Suid-Afrika steeds die demografiese verdeling van sy bevolking. Swart kiesers het 'n sterk neiging om vir die ANC te stem, blankes en bruines steun die DA, die OD word merendeels deur die minderheidsgroepe (bruines, blankes, Indiërs) verkies. Nasionale verkiesings het sodoende die karakter van 'n etniese sensus.<ref>{{de}} [http://www.bpb.de/gesellschaft/sport/fussball-wm-2010/64167/anc-forever?p=0 ''bpb – Helga Dickow: ANC forever? Innenpolitische Entwicklungen und Parteien in Südafrika. Besoek op 18 Junie 2013'']</ref> 'n Hoë persentasie stemburgers uit minderheidsgroepe is veronseker en bly buite stemming in verkiesings. Diegene, wat wél hul stemme uitbring, stem volgens rasionale oorwegings – en verkies diegene politieke leiers waarvan verwag kan word dat hulle hul eie etniese groep min of meer sal bevoordeel. Al word 'n sodanige indruk deur verkiesingsresultate geskep, vorm swart kiesers allesbehalwe 'n monolitiese blok. Verskille tussen armes en welvarendes het groter geword in die nuwe Suid-Afrika, en dit is tot dusver veral 'n klein, alhoewel groeiende, swart middelklas wat die meeste ekonomiese voordeel uit die nuwe bedeling kan trek. Hulle was die teikengroep vir die nuwe swart opposisieparty COPE wat dan ook min stemme in landelike omgewings of benadeelde woonbuurte getrek het. Binne- en buitelandse waarnemers verwys na die gevare wat die oorheersende posisie van die regerende ANC vir Suid-Afrika se demokratiese stelsel kan inhou. Tans vind ideologiese debatte eerder plaas tussen die verskillende politieke vleuels van dié party as tussen regerings- en opposisiepartye. Maar Suid-Afrika is nie die enigste demokrasie wat dekades lank deur 'n dominante meerderheidsparty geregeer is nie. Lande soos Indië (dekades lank oorheers deur die Kongresparty), Japan (oorheers deur die Liberaaldemokratiese Party) of Italië (wat lange jare deur die dominante Democrazia Cristiana geregeer is) het dieselfde politieke pad geloop voordat opposisiepartye 'n oorwinning behaal het. Die stabiliteit van dié lande se demokratiese bedeling is nooit in twyfel getrek nie. Tans word Suid-Afrika se onafhanklike regstelsel as 'n waarborg vir 'n demokratiese toekoms beskou waarin die skeiding van magte in dié Afrikaland verskans sal bly. === Buitelandse betrekkinge === {{Hoofartikel|Buitelandse betrekkinge van Suid-Afrika|Lys van diplomatieke missies in Suid-Afrika|Lys van diplomatieke missies van Suid-Afrika}} [[Lêer:Diplomatic missions of South Africa.png|duimnael|links|Plekke oor die wêreld heen waar Suid-Afrika ambassadeurs of hoëkommissarisse het]] [[Lêer:Indian High Commission in Pretoria.JPG|duimnael|Indië se Hoë Kommissie in Pretoria]] [[Lêer:Joint photo session before the start of the 2016 BRICS summit in Goa.jpg|duimnael|Deelnemers aan die 8ste [[BRICS]]-spitsberaad in [[Goa]], Indië, in 2016. Van links na regs: President [[Michel Temer]] (Brasilië), president [[Wladimir Poetin]] (Russiese Federasie), premier [[Narendra Modi]] (Indië), president [[Xi Jinping]] (Volksrepubliek China) en president [[Jacob Zuma]]]] Suid-Afrika is 'n streeksmoondheid in [[Afrika suid van die Sahara]] wat in baie opsigte 'n baanbrekerrol speel en as voorbeeld vir ander Afrikalande kan dien. Ná dekades van internasionale isolasie gedurende die apartheidjare het die buitelandse beleid onder president Nelson Mandela (1994–1999) nog in 'n fase van heroriëntasie en versigtige hertoetreding tot die internasionale gemeenskap geval. Mandela se opvolger, [[Thabo Mbeki]] (1999–2008), het gedurende sy ampstermyn reeds die kans vir die herdefinisie van Suid-Afrika se buitelandse beleid gesien wat volgens hom op twee pilare gerus het – die voortsetting van strategiese samewerking met die Noorde, maar as gelykwaardige vennoot, en die uitbreiding van koöperasie met die Suide. Sentraal in die konsep van Suid-Suid-samewerking het die uitbou van bestaande multinasionale instellings op die Afrikavasteland gestaan (die sogenaamde "[[Afrika Renaissance]]"), waaronder die [[Afrika-unie]] (AU) en die [[Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap]] (SADC), en die sogenaamde "skoenlapper-strategie" gestaan waarvolgens die samewerking met [[Asië]] en [[Latyns-Amerika]] uitgebou is, met Afrika in die sentrum.<ref name="rennkamp">{{de}} Britta Rennkamp: ''Außenpolitik und gesellschaftliche Entwicklung in Südafrika und Brasilien''. In: ''APuZ. Aus Politik und Zeitgeschichte''. Jaargang 63, nommer 50–51/2013, 2 Desember 2013, bl. 41</ref> Vanweë Mbeki se agterlike beleid ten opsigte van kwelvrae soos [[Vigs]] – hy het onder meer enige samehang tussen die [[MIV]]-virus en Vigs ontken – het sy internasionale reputasie egter heelwat skade gely.<ref name="rennkamp" /> Gedurende die presidentskap van [[Jacob Zuma]] het Suid-Afrika se buitelandse beleid steeds op die samewerking met ander ontluikende lande gefokus, maar hoe meer aandag aan binnelandse kwessies geskenk word, hoe meer het die Zuma-regering wegbeweeg van die vorige konsep van "presidensiële diplomasie". 'n Kernbeleid in die vroeë 21ste eeu is die samewerking met [[Brasilië]], Indië, [[Volksrepubliek China]] en [[Rusland]] binne die sogenaamde [[BRICS]]-groep van ontluikende ekonomieë nadat Suid-Afrika in 2010 uitgenooi is om tot die destydse BRIC-groep toe te tree. Ten spyte van Suid-Afrika se relatief klein ekonomie is daar tydens die jaarlikse BRICS-spitsberade konsensus met die groter lidlande oor 'n verskeidenheid politieke kwessies bereik. Met die BRICS-spitsberaad van 2013, wat in die Suid-Afrikaanse hawestad Durban gehou is, het die BRICS-groep se rol as ekonomiese belangegroep sterker na vore getree. In die eThekwini-verklaring het die staats- en regeringshoofde vier hoofdoelwitte geformuleer: die beplande daarstelling van 'n gemeenskaplike BRICS-ontwikkelingsbank, die daarstelling van 'n fonds vir onverwagte uitgawes (''Contingent Reserve Agreement, CRA''), die daarstelling van 'n sakeraad vir ondernemings en handel (''Business Council'') en die daarstelling van 'n raad wat die samewerking tussen dinkskrums uit die vyf BRICS-lande sal koördineer. Die Suid-Afrikaanse regering pleit vir die reg op [[selfbeskikking]] van beide die [[Sahrawis]] in die deur [[Marokko]] opgeëiste en deels besette [[Wes-Sahara]] as [[Arabiese Demokratiese Republiek Sahara]]<ref>{{en}} {{cite web |url=https://allafrica.com/stories/201901210558.html |title=Western Sahara: Algeria and South Africa Renew Their Support to Saharawi People Right to Self-Determination and Freedom |publisher=allafrica.com |date=15 Januarie 2019 |accessdate=30 Oktober 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321203005/https://allafrica.com/stories/201901210558.html |archive-date=21 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> en die [[Palestyne]] in die deur [[Israel]] opgeëiste en deels besette [[Palestynse Grondgebiede]] as [[Staat Palestina]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://allafrica.com/stories/201811300320.html |title=South Africa: SA Reiterates Palestine Support |publisher=allafrica.com |date=29 November 2018 |accessdate=30 Oktober 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321203025/https://allafrica.com/stories/201811300320.html |archive-date=21 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> === Provinsies === {{Hoofartikel|Provinsies van Suid-Afrika}} Suid-Afrika het tot 1994 uit slegs vier provinsies bestaan: [[Transvaal]], [[Oranje-Vrystaat]], [[Natal]] en die [[Kaapprovinsie]]. Sedert die totstandkoming van die volskaalse demokratiese Suid-Afrika in 1994 word die land onderverdeel in nege provinsies: [[Lêer:Kaart van Suid-Afrika met Afrikaanse byskrifte.svg|duimnael|Die nege provinsies van Suid-Afrika]] {| class="wikitable sortable" style="text-align: right;" ! Provinsie ! Naam in die mees gebruikte taal ! [[ISO 3166-2:ZA]]<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.iso.org/files/live/sites/isoorg/files/archive/pdf/en/newsletter_i-9.pdf |title=Changes in the list of subdivision names and code elements |publisher=[[ISO|Internasionale Standaardeorganisasie, (ISO)]] |date=28 November 2007 |accessdate=2 Junie 2025}}</ref> ! Hoofstad ! Grootste stad ! Voormalige provinsie of [[Bantoestan]] |- | align="left"| [[Lêer:Flag of the Gauteng Province.png|20px|raam]] [[Gauteng]] ||align="left"| ''eGoli'' ([[Zoeloe]]) ||align="left"| ZA-GP ||colspan="2" align="center"| [[Johannesburg]] ||align="left"| [[Transvaal]] |- | align="left"| [[Lêer:Flag of the KwaZulu-Natal Province.png|20px|raam]] [[KwaZulu-Natal]] ||align="left"| ''iKwaZulu-Natali'' ([[Zoeloe]]) ||align="left"| ZA-KZN ||align="left"| [[Pietermaritzburg]] ||align="left"| [[Durban]] ||align="left"| [[Natal (provinsie)|Natal]]<br />[[KwaZulu]], [[Transkei]] |- | align="left"| [[Lêer:Flag of the Limpopo Province.png|20px|raam]] [[Limpopo]] ||align="left"| ''Limpopo'' ([[Noord-Sotho (taal)|Noord-Sotho]]) ||align="left"| ZA-LP ||colspan="2" align="center"| [[Polokwane]] (Pietersburg) ||align="left"| Transvaal<br />[[Venda (tuisland)|Venda]], [[Lebowa]], [[Gazankulu]] |- | align="left"| [[Lêer:Flag of the Mpumalanga Province.png|20px|raam]] [[Mpumalanga]] ||align="left"| ''iMpumalanga'' ([[Swazi]]) ||align="left"| ZA-MP ||colspan="2" align="center"| [[Nelspruit|Mbombela]] (Nelspruit) ||align="left"| Transvaal<br />[[KwaNdebele]], [[KaNgwane]], [[Bophuthatswana]], Lebowa |- | align="left"| [[Lêer:Flag of the Northern Cape Province.png|20px|raam]] [[Noord-Kaap]] ||align="left"| ''Noord-Kaap'' ([[Afrikaans]]) ||align="left"| ZA-NC ||colspan="2" align="center"| [[Kimberley]] ||align="left"| [[Kaapprovinsie|Kaap]] |- | align="left"| [[Lêer:Flag of the North West Province.png|20px|raam]] [[Noordwes]] ||align="left"| ''Bokone Bophirima'' ([[Tswana]]) ||align="left"| ZA-NW ||align="left"| [[Mahikeng]] (Mafikeng) || align="left" | [[Rustenburg]] ||align="left"| Transvaal, Kaap<br />Bophuthatswana |- | align="left"| [[Lêer:Flag of the Eastern Cape Province.png|20px|raam]] [[Oos-Kaap]] || align="left" | ''iMpuma-Kapa'' ([[Xhosa]]) ||align="left"| ZA-EC ||align="left"| [[Bhisho]] (Bisho) ||align="left"| [[Gqeberha]] (Port Elizabeth) ||align="left"| Kaap<br />Transkei, [[Ciskei]] |- | align="left"| [[Lêer:Flag of the Free State Province.png|20px|raam]] [[Vrystaat]] ||align="left"| ''Freistata'' ([[Suid-Sotho]]) ||align="left"| ZA-FS ||colspan="2" align="center"| [[Bloemfontein]] ||align="left"| [[Oranje-Vrystaat]]<br />Bophuthatswana, [[Qwaqwa]] |- | align="left"| [[Lêer:Flag of the Western Cape Province.png|20px|raam]] [[Wes-Kaap]] || align="left" | ''Wes-Kaap'' ([[Afrikaans]]) ||align="left"| ZA-WC ||colspan="2" align="center"| [[Kaapstad]] ||align="left"| Kaap |} == Geografie == {{Hoofartikel|Geografie van Suid-Afrika}} [[Lêer:Namaqua park flowers pompes a eau.jpg|duimnael|links|Windpomp in Namakwaland (Noord-Kaap)]] [[Lêer:Kaart Suid-Afrika.png|duimnael|Kaart van Suid-Afrika]] [[Lêer:Upland South Africa Savanna.jpg|duimnael|links|Bosveld van die [[KwaZulu-Natal Middeland]] naby Pietermaritzburg]] [[Lêer:South Africa map of Köppen climate classification.svg|duimnael|Klimaatsones in Suid-Afrika volgens die [[Köppen-klimaatklassifikasie]]]] Suid-Afrika is aan die heel suidelikste deel van Afrika geleë met 'n lang kuslyn van meer as 2&nbsp;500&nbsp;kilometer (1&nbsp;550&nbsp;myl) wat oor twee oseane strek (die [[Atlantiese Oseaan|Atlantiese]] en [[Indiese Oseaan|Indiese]]). Suid-Afrika het 'n groot verskeidenheid klimaatsones, van die woestyntoestande in die [[Kalahari]] naby [[Namibië]] tot welige subtropiese klimaat langs die grens met [[Mosambiek]]. Dit rys vinnig oor 'n bergagtige platorand tot die binnelandse plato wat as die hoëveld bekend staan. Selfs al word Suid-Afrika as semi-droog beskou, is daar aansienlike wisseling in klimaat sowel as topografie. Ondanks sy ligging in die subtropiese klimaatsone word groot dele van die land danksy die invloed van die oseane en die feit dat die sentrale gebiede meer as 1&nbsp;000 meter bo [[seevlak]] geleë is eerder deur 'n gematigde en sonnige klimaat gekenmerk. Pretoria se gemiddelde jaarlikse temperatuur is net 0,5&nbsp;°C hoër as dié van Kaapstad. Kaapstad se gemiddelde 8,6 daaglikse sonskynure vergelyk baie gunstig met byvoorbeeld die [[Spanje|Spaanse]] hoofstad [[Madrid]] (7,9 ure) en die [[Italië|Italiaanse]] hoofstad [[Rome]] (6,5 ure). Die Suid-Afrikaanse binneland wissel van die bergagtige en yl bevolkte [[Karoo]] tot [[grasveld|gras-]] en [[bosveld]] in die noordelike dele van die land. Die ooste van die land lê in die somerreënstreek – die oostelike kuslyn kry heelwat reën en is amper tropies in aard. Die heel suidwestelike gedeelte van die land is weer mediterreens met nat winters en warm, droë somers. Die suidwestelike gebiede van die Wes-Kaap produseer die meeste van [[Suid-Afrikaanse wyn|Suid-Afrika se wyn]]. Dit word gekenmerk deur wind, wat die grootste deel van die jaar met tussenposes in Maart en April waai. Kaapstad staan veral bekend vir sy suidoosterwind. Die felheid van die winde het die vaart om die kus van die Kaap van Goeie Hoop in die verlede lewensgevaarlik vir seevaarders gemaak en baie skipbreuke is daardeur veroorsaak. Effens verder oos aan die suidkus van die land, waar reënval in die vorm van kort buie meer gereeld deur die jaar is, word die [[Tuinroete]] aangetref, wat bestaan uit 'n beeldskone groen landskap. === Metropolitaanse gebiede === [[Lêer:Map of the metropolitan municipalities of South Africa (2016).svg|duimnael|Kaart van die agt Suid-Afrikaanse [[metropolitaanse munisipaliteit]]e in 2016]] Tydens die groot munisipale hervorming in 2000 is baie Suid-Afrikaanse stede met hul omliggende gemeentes en [[township]]s saamgesmelt. Van dié nuwe metropolitaanse gebiede is hernoem, waarvan die meeste name van [[Bantoetale]] afkomstig is en die nuwe Suid-Afrika sal verteenwoordig. {| class="wikitable sortable zebra" |- ! Rang ! Gemeente ! Grootste stad ! Provinsie |- | 1 || [[Stad Johannesburg Metropolitaanse Munisipaliteit|Stad Johannesburg]] || [[Johannesburg]] || [[Gauteng]] |- | 2 || [[Stad Kaapstad Metropolitaanse Munisipaliteit|Stad Kaapstad]] || [[Kaapstad]] || [[Wes-Kaap]] |- | 3 || [[eThekwini Metropolitaanse Munisipaliteit|eThekwini]] || [[Durban]] || [[KwaZulu-Natal]] |- | 4 || [[Ekurhuleni Metropolitaanse Munisipaliteit|Ekurhuleni]] || [[Germiston]] || [[Gauteng]] |- | 5 || [[Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit|Stad Tshwane]] || [[Pretoria]] || [[Gauteng]] |- | 6 || [[Nelson Mandelabaai Metropolitaanse Munisipaliteit|Nelson Mandelabaai]] || [[Gqeberha]] || [[Oos-Kaap]] |- | 7 || [[Buffalo City Metropolitaanse Munisipaliteit|Buffalo City]] || [[Oos-Londen]] || [[Oos-Kaap]] |- | 8 || [[Mangaung Metropolitaanse Munisipaliteit|Mangaung]] || [[Bloemfontein]] || [[Vrystaat]] |} {{Sien ook|Lys van munisipaliteite in Suid-Afrika|Lys van nedersettings in Suid-Afrika}} === Plant- en dierelewe === [[Lêer:Fynbos.jpg|duimnael|links|Fynbos, 'n plantkoninkryk uniek aan Suid-Afrika word naby [[Kaapstad]] aangetref]] Suid-Afrika het meer as 20&nbsp;000 verskillende inheemse plante, of omtrent 10% van alle spesies op aarde, wat beteken dat dit baie ryk aan [[biodiversiteit]] is. Suid-Afrika se mees algemene [[bioom]] is [[grasveld]], veral op die Hoëveld waar die plantegroei oorheers word deur verskillende grasse, lae struike en doringbome, hoofsaaklik [[kameeldoring]] en witdoring. Plantegroei is selfs yler in die noordweste as gevolg van die lae reënval. Dáár kom verskeie vetplantspesies voor wat water stoor soos [[aalwyn]]e en [[Naboom|nabome]] in die baie warm en droë Namakwaland. Die gras- en doringsavanne verander stadig in bosveld in die noordooste van die land met digter plantegroei. Daar is ook 'n beduidende hoeveelheid [[kremetartboom|kremetartbome]] in die gebied naby die noordelike punt van die [[Krugerwildtuin]]. == Ekonomie == {{Hoofartikel|Ekonomie van Suid-Afrika|Politieke ekonomie van Suid-Afrika|Geskiedenis van die ekonomiese ontwikkeling van Suid-Afrika}} [[Lêer:Johannesburg Stock Exchange.jpg|duimnael|Die Johannesburgse Aandelebeurs is die grootste aandelebeurs in [[Afrika]]]] Suid-Afrika se nywerheidsektor is die grootste en belangrikste op die vasteland van Afrika, en met sy rykdom minerale is die republiek ook een van die wêreld se voorste mynboulande. Nogtans het die land nooit daarin geslaag om tot 'n nywerheidsland te ontwikkel nie – 'n feit wat deur sommige deskundiges aan Suid-Afrika se vroeëre beleid van Apartheid toegeskryf word.<ref>{{de}} [http://liportal.inwent.org/suedafrika/wirtschaft-entwicklung.html ''liportal.inwent.org: Suid-Afrika – Ekonomie''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091031142327/http://liportal.inwent.org/suedafrika/wirtschaft-entwicklung.html |date=31 Oktober 2009 }}</ref> Een van die grootste uitdagings vir die land bly dan ook om die swart bevolking te leer dat deur hard te werk, die regverdige verdeling van rykdom en hulpbronne dan moontlik is. Die algemene verstaan van die begrip van regverdige verdeling van rykdom en hulpbronne word deur politieke figure soos Julius Malema verdraai deur om sy ondersteuners te vertel dat 'n mens nie nodig het om hard te werk nie. Hy glo sy ondersteuners is geregtig op grond en rykdom sonder om 'n vinger te lig. === Mynbou === {{Hoofartikel|Mynbedryf van Suid-Afrika}} [[Lêer:South Africa-Cullinan Premier Mine01.jpg|duimnael|links|Die Premier-diamantmyn, Cullinan, Gauteng, Suid-Afrika]] Suid-Afrika beskik oor die wêreld se grootste reserwes goud en [[platinum]], asook reuse-reserwes van ander metale en minerale soos [[chroom]], [[mangaan]], [[steenkool]] en ystererts. Die enigste belangrike natuurlike hulpbronne, wat nie plaaslik voorkom nie, is [[bauxiet]] en ru-olie. Jaarliks word minerale en metale ter waarde van sowat 700 miljard ZAR gemyn wat grotendeels uitgevoer word. Die mynbousektor lewer 'n baie groot persentasie van die land se uitvoere en dra tussen sewe en agt persent tot Suid-Afrika se bruto geografiese produk (BGP) by. Terwyl die ontginning van goud ondanks gevorderde tegnologieë sy tradisioneel leidende rol geleidelik verloor, word platinum, steenkool en ystererts steeds belangriker. Suid-Afrika lewer tans byna 80 persent van die platinum op die wêreldmark op. In die vroeë 21ste eeu het kragtekorte die mynboubedryf belemmer en produksie met tot twintig persent verminder. === Landbou === {{Hoofartikel|Landbou in Suid-Afrika}} [[Lêer:Gauteng-Sheep Farming-001.jpg|duimnael|'n Skaapplaas in [[Gauteng]]]] Naas mynbouprodukte bly die uitvoergerigte landbou die tweede belangrikste verskaffer van buitelandse valuta vir die land. Dit lewer sowat drie persent van die BGP op. Veral Suid-Afrikaanse wyn, vrugte en groente is gewild op oorsese markte. Danksy gunstige klimaattoestande trek veral die provinsie Wes-Kaap voordeel uit die – in vergelyking met die Noordelike Halfrond – teenoorgestelde seisoene. Verskeie produkte kan sodoende langer na Europese bestemmings gelewer word. Landbou in die res van die land word egter deur swak grondgehalte, watertekorte en grondeise gestrem. === Wynbou === [[Lêer:Vignes palissées à Stellenbosch.jpg|duimnael|links|Wingerd in Stellenbosch]] [[Lêer:Harvest Parade 2014 121.jpg|duimnael|Die Stellenbosse Oesparade in 2014]] Volgens historiese oorlewering is die eerste wyn aan die Kaap reeds op 2 Februarie 1659 gekelder.<ref>{{de}} Suid-Afrikaanse Toerismeraad: ''Südafrika. Rebe, Wein und Jahrgang''. Brosjure (1984), bl. 4</ref> Maar dit was veral Franse Hugenote-vlugtelinge uit tradisionele Franse wynboustreke wat in 1688 gevorderde kennis en tegnologie van wynbou na Suid-Afrika gebring het. Hul besonderse wynvermoëns en -geheime het verseker dat duursame wyn aan die Kaap geproduseer is, wat onontbeerlik was vir verbygaande skepe. Hierdie geheimenisse van wynvervaardiging is oor generasies heen binne families bewaar wat van Hugenote-immigrante die leidende wynprodusente gemaak het.<ref>{{af}} [http://www.scielo.org.za/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0041-47512011000300005 '''n Ongelyke oes: die Franse Hugenote en die vroeë Kaapse wynbedryf''. In: ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', volume 51, nommer 3, Pretoria 2011]{{dooie skakel}}</ref> In die laat 18de eeu het die wynmaker Hendrik Cloete internasionale erkenning vir sy rooi en wit-dessertwyne gekry wat op die landgoed Constantia naby Kaapstad geproduseer is. Die deurbraak vir droë witwyne het in 1957 gekom toe op die wyngoed Twee Jonge Gezellen vir die eerste keer koue fermentasie toegepas is.<ref>{{af}} [http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1993/09/22/16/6.html ''Die Burger, 22 September 1993: Twee Jonge Gezellen-wyne uniek. Besoek op 5 April 2016'']</ref> Hierdie proses van gekontroleerde fermentasie is oorbodig in Europa waar die stoor van wyne in ondergrondse kelders en koeler temperature in die najaar, wanneer druiwe geoes word, wyn van hoë gehalte waarborg. Om die fermentasieproses te optimaliseer en tot twee of drie weke te verleng, word jong witwyne aan die Kaap tot 15&nbsp;°C verkoel. Suid-Afrika is met 2,7 persent van die jaarlikse produksie, wat gelykstaan aan 730 miljoen liter, tans die negende grootste wynprodusent ter wêreld en die vierde grootste buite Europa. Sowat 4&nbsp;450 wynprodusente is in die land geregistreer. Die gewildste soorte vir die internasionale mark is [[Chenin Blanc]] en [[Cabernet Sauvignon]]. Danksy die toenemende internasionale gewildheid van Suid-Afrikaanse wyne het die uitvoersyfers sedert die jare negentig skerp gestyg en in 2010 reeds byna 400&nbsp;miljoen&nbsp;liter beloop (teenoor 'n skrale 25&nbsp;miljoen in 1991). So het Suid-Afrikaanse wynuitvoerders byvoorbeeld in 2009 op die Britse mark by hul Franse eweknieë verbygesteek en van die RSA die vierde grootste verskaffer van wyn gemaak.<ref>{{en}} [http://www.southafrica.info/business/trade/export/ukwine-290310.htm#.UavTnduiN8w ''www.southafrica.info: SA overtakes France in UK wine sales, 29 Maart 2010''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140802081300/http://www.southafrica.info/business/trade/export/ukwine-290310.htm#.UavTnduiN8w |date= 2 Augustus 2014 }}</ref> {{Sien ook|Suid-Afrikaanse wyn|Lys van wynkelders in Suid-Afrika}} === Verwerkende nywerhede === [[Lêer:Graaff Fruit-Ceres packing.jpg|duimnael|Werkers verpak pere vir uitvoer in die [[Ceres]]-vallei]] Net soos Suid-Afrika se mynbou- en landbousektor is ook die land se verwerkende nywerhede sedert 1994 aan skerp internasionale mededinging en aanhoudende prysdruk op die wêreldmark blootgestel. Die plaaslike verwerking en veredeling van die land se minerale-skatte, swaar nywerhede en vervaardiging van masjiene het steeds belangriker geword. Die sterk groei in 'n aantal nywerheidsektore soos die boubedryf word deur die binnelandse vraag gedryf. Die tweede grootste nywerheidsbedryf met 'n lang tradisie van plaaslike vervaardiging is die motorbedryf. Groot Duitse produsente soos [[BMW]] en [[Volkswagen]] het 'n beduidende persentasie van hul vervaardigingskapasiteite na Suid-Afrika uitgeplaas en produseer hier ook vir oorsese markte. Nogtans het die bedryf 'n sterk sikliese karakter – weens dalende vraag van oorsese ekonomieë is produksie in 2008 en 2009 merkbaar verminder. Ander belangrike nywerheidsektore sluit chemie, inligtings- en kommunikasietegnologie asook tekstiele in. === Energiebedryf === Suid-Afrika se energiebedryf beleef in die vroeë 21ste eeu ingrypende strukturele verandering. Dit dra tans reeds sowat 15 persent tot die BGP by en sal as gevolg van stygende binnelandse vraag verdere groei toon. Om in die land se toekomstige kragbehoeftes te kan voorsien, sal nuwe kragsentrales opgerig moet word. Die nasionale energieverskaffer Eskom sal danksy 'n lening van die [[Wêreldbank]] byna vier miljard VSA-$ in sy Medupi-projek belê, tog bly hierdie konvensionele termiese kragsentrale by Suid-Afrikaanse en buitelandse nie-regeringsorganisasies omstrede. Kritici wys op die hoë koolstofdioksied-emissies van steenkoolkragsentrales. === Infrastruktuur === [[Lêer:Gautrain-rail reserve-Midrand-001.jpg|duimnael|links|Die Gautrein se dubbelspoorlyn in Midrand]] [[Lêer:Map of the National Roads of South Africa with labels.svg|duimnael|Kaart van Suid-Afrika se [[Nasionale paaie in Suid-Afrika|Nasionale Padstelsel]]]] Sedert 1994 met die oorgaan na 'n demokrasie en ook die oorgaan tot 'n vryemark stelsel, het die Suid-Afrikaanse infrastruktuur tot 'n hewige stilstand gekom. Waar daar voor 1994 nog stelselmatig aan die infrastruktuur gewerk is as gevolg van die feit dat die spoorweë, paaie en publieke vervoer aan staatbeheer onderworpe was, het die ANC as nuwe regerende party 'n liberale ekonomiese beleid gevolg en hierdie instansies geprivatiseer. Die uitbrei van infrastruktuur en die onderhoud van die alreeds bestaande infrastruktuur is vervolgens onder meer as gevolg van korrupsie tot 'n halt geruk het. Sedert 1994 is baie selde aandag aan nuwe infrastruktuurprojekte geskenk. As gevolg hiervan het die spoorlynstelsel, wat nog in 1992 as die rugstring van die Suid-Afrikaanse ekonomie bestempel is, agteruit beweeg en het die spoorlyn al hoe gevaarliker geword. Dit het beteken dat 'n groot persentasie van die spoorlynvragte deur besighede van die spoorlyne af verwyder is, en eerder aan die privaatsektor se transportryers en vervoermaatskappye oorgelaat is. Dit het opsig self ook 'n groter druk op die land se paaie geplaas, en met die instandhouding van die paaie wat sedert 1994 agteruit gegaan het, het dit beteken dat die land se paaie vandag as van die slegstes in die wêreld beskou word. Die eerste werklike poging van die nuwe bedeling om 'n plan te maak ten opsigte van infrastruktuur, is met die koms van die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010]] onderneem. 'n Oormaat toeriste is verwag, en dus het die regerende party dit goed gedink om die wol oor almal die wêreld heen se oë te trek met die bou van snelweë en 'n passasierstreinstelsel genaamd die [[Gautrein]]. Daar is met mooi praat en beloftes aan die bevolking van Suid-Afrika vertel dat die opgradering van die infrastruktuur meestal vir die koms van toeriste sou wees met die aanbied van die Sokker-Wêreldbekertoernooi. Dit was nie die geval nie en het die regering dit goed gedink om al die kostes wat hulle aangegaan het met 'n elektroniese tolstelsel genaamd [[E-tol]] op te maak. Dit het eers na die tyd aan die lig gekom dat dit die regering se plan van die begin af was om die tolstelsel te gebruik om hulself en hul pensioenfonds aan te vul en te verryk. Dus betaal Suid-Afrikaners vandag 'n duur prys vir 'n elitegroep se voordele en vryheid. === Toerisme === [[Lêer:Pafuri Gate (North Entrance Kruger Park).jpg|duimnael|Die [[Krugerwildtuin]] se ingang]] Volgens 'n ondersoek, wat deur ''Standard Bank'' gedoen is, is [[toerisme]] tans een van die belangrikste [[Verskaffer (ekonomie)|verskaffers]] van buitelandse valuta vir die land, met 'n inkomste van R53,9&nbsp;miljard in 2003 (of sewe persent van die bruto binnelandse produk) – nog voor die goudmynbou, wat R35,3&nbsp;miljard verdien het. Volgens die voormalige minister van toerisme, [[Marthinus van Schalkwyk]], het die aantal buitelandse toeriste wat Suid-Afrika in 2009 besoek het, eksponensieel gegroei tot meer as 9,9 miljoen. Die toerismesektor se direkte en indirekte bydrae tot die ekonomie het tussen 1994 en 2009 byna verdubbel – van 4,9 tot 7,9 persent of ZAR 89,4 miljard.<ref>{{af}} [http://www.nuus24.com/Reis/Nuus/Kortbroek-Toeriste-stroom-na-Suid-Afrika-20100930 ''nuus24.com – Kortbroek: Toeriste stroom na Suid-Afrika. (Besoek op 30 September 2010)''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101003210419/http://www.nuus24.com/Reis/Nuus/Kortbroek-Toeriste-stroom-na-Suid-Afrika-20100930 |date= 3 Oktober 2010 }}</ref> {{Sien ook|Toerismesyfers van Suid-Afrika}} == Vervoer == === Lugvervoer === [[Lêer:Ekurhuleni Aerotropolis.jpg|duimnael|Die Internasionale Oliver Tambo-lughawe is die besigste in Afrika]] Suid-Afrika se besigste lughawe is die [[O.R. Tambo Internasionale Lughawe]] naby Johannesburg, gevolg deur die [[Kaapstad Internasionale Lughawe]] naby Kaapstad. [[Suid-Afrikaanse Lugdiens]], Suid-Afrika se staatslugredery, bied internasionale verbindings na en van hierdie twee lughawens. Daarbenewens bied ook ander groot internasionale lugrederye soos [[British Airways]], [[KLM]], [[Lufthansa]]/[[Swiss International Air Lines|Swiss]], [[IBERIA]] en [[Air France]] daaglikse vlugte na Johannesburg of Kaapstad. Vir binnelandse vlugte in Suid-Afrika of vlugte na buurlande is daar verskeie lugrederye soos [[Airlink]], [[Comair]], [[Kulula.com]], [[Mango (lugredery)|Mango]], [[Air Namibia]], [[Safair]] en [[South African Express]]. Kleiner lughawens in Suid-Afrika sluit in [[Bram Fischer Internasionale Lughawe]] by Bloemfontein, [[Koning Shaka Internasionale Lughawe]] by Durban, [[Kruger Mpumalanga Internasionale Lughawe]], [[Oos-Londenlughawe]], [[Polokwane Internasionale Lughawe]] en [[Port Elizabeth-lughawe]]. === Spoorvervoer === {{Hoofartikel|Spoorvervoer in Suid-Afrika}} [[Lêer:South Africa rail network map with cities.svg|duimnael|links|Die Suid-Afrikaanse spoornetwerk]] [[Lêer:Shosholoza Meyl roete 2012.svg|duimnael|Spoornetwerk van die Shosholoza Meyl]] [[Lêer:Kalk Bay Station 3.jpg|duimnael|'n [[Metrorail]]-trein verlaat die [[Kalkbaai]]-stasie op pad na [[Kaapstad]]]] Die diamant-, goud- en steenkoolmynbedryf in Suid-Afrika was van die begin af op spoorlyne aangewese om mynbouprodukte, wat vir uitvoer na oorsese bestemmings bestem was, na die land se seehawens te vervoer. Om koste te bespaar, het die Britse koloniale bewindhebbers spoorlyne nie volgens die Europese standaardspoorwydte van 4 voet 8,5 duim laat bou nie, maar in die smaller spoorwydte van 1067 millimeter wat oorspronklik deur die [[Noorweë|Noorse]] ingenieur Carl Abraham Pihl ontwikkel en waarna volgens sy inisiale aanvanklik as CAP-spoorwydte verwys is. Dié spoorwydte is wêreldwyd op nuwe spoorlyne toegepas, maar dit het veral in Suid-Afrika algemeen gebruiklik geword. Hier het mense ook gaandeweg hul eie etimologie vir dié spoorwydte ontwikkel en dit "Kaapspoor" begin noem.<ref>{{de}} Michael Dörflinger: ''Das große Buch der Lokomotiven. Illustrierte Technikgeschichte mit den besten Modellen der Welt.'' Zug (sonder jaargetal): Planet Medien AG, bl. 70</ref> Kaapstad is deur die Britse kolonialis Cecil John Rhodes as die beginpunt van 'n beplande [[Kaap-tot-Kairo-spoorlyn|spoorverbinding]] tussen die Kaap en [[Kairo]] aangewys wat egter nooit verwesenlik is nie. Die eerste Suid-Afrikaanse stoomtrein het op 26 Junie 1860 tussen Durban en Durban-Punt geloop. Hierdie eerste amptelike treinrit in die land oor 'n afstand van 3,2&nbsp;km het slegs sowat vyf minute geneem, maar was die beginpunt vir die bou van 'n uitgebreide spoorwegnetwerk. 'n Tweede spoorwegverbinding tussen Kaapstad en Eersterivier is op 13 Februarie 1862 amptelik geopen.<ref>{{en}} [http://www.sahistory.org.za/dated-event/first-railway-line-south-africa-between-durban-and-point-officially-opened ''South African History Online: 26 June, 1860 – The first railway line in South Africa, between Durban and the Point, is officially opened. Besoek op 28 Desember 2014'']</ref> Die vinnige ontwikkeling van Suid-Afrika se mynboubedryf het die bou van steeds meer spoorlyne noodsaaklik gemaak, waaronder die Kaapse hoofspoorlyn tussen De Aar en Kimberley. Die [[stoomlokomotief|stoomlokomotiewe]] op Suid-Afrikaanse spoorweë is aanvanklik in Engelse en Skotse fabrieke vervaardig. Eers vanaf die 1920's is hulle ook uit ander lande ingevoer. Een van die belangrikste reekse was [[Klas 19-stoomlokomotief|Klas 19D-lokomotiewe]] wat vanaf 1936 deur die Duitse vervaardigers Krupp en Borsig verskaf is. Hierdie 2’D1’-lokomotiewe, waarvan sommige ook ná die Tweede Wêreldoorlog deur Britse fabrieke volgens die Duitse ontwerpe gebou is, het hoofsaaklik goederetreine getrek. Om ook gebiede, wat anderkant uitgestrekte woestyne geleë was, vir spoorvervoer te ontsluit, was een van die grootste uitdagings. Gedurende die Tweede Wêreldoorlog het Duitse ingenieurs vir die steppegebiede van die suidelike [[Sowjetunie]] sogenaamde kondenswaterlokomotiewe ontwikkel wat die grootste deel van hul stoomketelwater vir herhaalde gebruik kon herwin. Die waterverbruik kon sodoende aansienlik verminder word en het hierdie tipe lokomotiewe uiters geskik vir spoorvervoer in droë streke gemaak. Weens die hoër onderhoudkoste is kondenswaterlokomotiewe selde gebruik, maar die Suid-Afrikaanse Spoorweë het besluit om die nuwe tegnologie op sy lyne in te span. [[Klas 25-stoomlokomotief|Klas 25-kondenswaterlokomotiewe]] vir die plaaslike mark is deur [[North British Locomotive Company]] (NBL) in [[Glasgow]] en Henschel in [[Kassel]], [[Duitsland]], vervaardig. Een van hulle, Henschel se ''Red Devil'', is tans die sterkste smalspoorlokomotief ter wêreld.<ref>{{de}} Dörflinger, bl. 71</ref> 'n Tweede belangrike ontwerp vir gebruik op Suid-Afrikaanse spoorweë was [[Garratt-stoomlokomotief|Garratt-stoomlokomotiewe]] met twee dryfwiele waardeur die las op die draaionderdele beter verdeel kon word. Kenmerkend vir dié lokomotiewe was die groot stoomwaterketel op die voorste dryfwiel. 'n Belangrike reeks was [[Suid-Afrikaanse Klas NG G13 2-6-2+2-6-2|Klas NGG 13-lokomotiewe]] wat in 1927 en 1928 deur Hanomag in [[Hannover]], Duitsland, vervaardig is. Aangesien steenkool as brandstof hier volop en goedkoop was, was Suid-Afrika een van die laaste lande wat stoomlokomotiewe buite diens gestel het. == Misdaad == [[Lêer:Hi-jacking hot spot.JPG|duimnael|'n Straatbord naby Witbank waarsku teen motorkapers op die N4-snelweg]] [[Lêer:Plaas-Moored.jpg|duimnael|Naasbestaandes plant kruise vir slagoffers van [[Plaasmoorde in Suid-Afrika|plaasaanvalle]]]] [[Lêer:People's March Anti Xenophobia.jpg|duimnael|'n Protesoptog teen xenofobie in April 2015 in Jeppestraat ("Klein-Ethiopië"), Johannesburg]] Naas die vigs-epidemie word [[misdaad]] in Suid-Afrika as 'n nasionale krisis beskou. Gepaardgaande met hierdie misdaad syfer kan 'n geweldige moord syfer en verkragtings syfer ook gevind word. Die moord op Afrikaners en [[plaasmoorde]] word ten sterkste deur die huidige regering ontken, maar is 'n werklikheid en 'n grootskaalse probleem wat gekoppel word aan [[volksuitwissing]] (Eng.: ''Genocide''). Suid-Afrika is een van vyf lande wêreldwyd waar georganiseerde misdaad 'n negatiewe effek op die ekonomie het en hoë ekstra koste veroorsaak. Volgens 'n ondersoek van 1997 deur die Duitse Handelskamer het sowat 15 persent van die ondernemings wat deelgeneem het, nuwe beleggings weens die hoë misdaadsyfers gestaak. Meer as tweederdes het gekla oor inbrake en motordiefstalle. Misdaad word volgens die ondersoek deur Duitse bestuurders en hulle gesinne ook as 'n persoonlike bedreiging beskou. Oor 'n gemiddelde tydsduur van sowat 18 maande word elkeen van hulle of 'n familielid die slagoffer van 'n misdaad. Twintig persent van die ondernemings het in die twee jaar voor die ondersoek medewerkers as gevolg van moord verloor. By 47 persent van die ondernemings het bestuurders of hooggekwalifiseerdes die land weens die misdaadprobleem verlaat. In 1995 was die moordsyfer in Suid-Afrika reeds van die hoogste ter wêreld – daar is gemiddeld twee mense per uur vermoor. Die provinsies Gauteng en Wes-Kaap word die meeste geraak; na Johannesburg is in dié verband in 1998 in 'n spesiale uitgawe van die Duitse tydskrif "DEG aktuell" selfs as die "wêreld se moordhoofstad van die jaar 1997" verwys. Die Amerikaanse Departement van Buitelandse Sake waarsku VSA-burgers dat Suid-Afrika 'n swak rekord vir misdaadbekamping het.<ref name="mg">{{en}} [https://www.osac.gov/Reports/report.cfm?contentID=61632 Overseas Security Advisory Council: South Africa 2007 Crime & Safety Report] {{dooie skakel}}, besoek op 22 Februarie 2007</ref> Die situasie het blykbaar sedert 2006 verder versleg, aangesien buitelanders nou ook in welvarende voorstede deur kriminele bendes bedreig word. In Februarie 2007 het ses Amerikaanse diplomate in Pretoria die slagoffers van 'n gewapende roof geword, en nuusberigte staaf dat buitelandse diplomate se vrees vir misdaad ná 'n reeks soortgelyke voorvalle steeds groter word. Dwelmhandel vier sedert die einde van die apartheid eweneens hoogty in die land, wat vroeër danksy sy isolasie nouliks deur hierdie probleem geraak is. Kaapstad dien nou naas [[Lagos]] in Nigerië as een van die Suid-Amerikaanse en Asiatiese kartelle se hoofinvoerhawe vir dwelmmiddels in Afrika. Suid-Afrika is een van die belangrikste lande vir die internasionale dwelmhandel en het ook die grootste produsent van dagga geword. Dagga ter waarde van 45 miljard rand is hier reeds in 1994 op 83&nbsp;000 hektaar verbou. As gevolg van politiese steunwerwing, het sekere politieke figure ook geweldmisdaad aangeblaas ter ondersteuning van hulle politiese ideale. Hierdie geweldmisdaad word veral teen sagte teikens soos plaasbewoners gepleeg. Veral [[Plaasmoorde in Suid-Afrika|plaasmoorde]], die afmaai en vermoor van meestal wit plaaseienaars en hul gesinne, trek die aandag van Suid-Afrikaanse en internasionale media. Sommige van die slagoffers van plaasmoorde is nog kinders en sommige is bejaarde mense wat in hul eie kapasiteit geen bedreiging vir misdadigers kan inhou nie en as weerloos bestempel word. Politici van die regerende ANC ontken die verskynsel en maak dit af as bog. Hulle verwys na plaasmoorde, wat deur baie Afrikaners as volksmoord bestempel word, as net deel van die algemene misdaadstatistiek en weier om enige aandag daaraan te skenk. As gevolg hiervan is geen werklike statistiek daaroor beskikbaar nie, alhoewel sekere privaat instansies probeer om die syfers en getalle op te neem. Die werklike syfers van rasgebaseerde moorde in stedelike gebiede is nog minder duidelik.<ref name="Plaasmoorde">{{af}} [https://www.beeld.com/nuus/2013-06-18-plaasmoorde-hartseer-erger], besoek op 18 Junie 2013</ref> == Demografie == {{Hoofartikel|Demografie van Suid-Afrika}} === Groei van die blanke bevolking === [[Lêer:South Africa - population migrations.svg|duimnael|links|Migrasies wat die moderne Reënboognasie gevorm het]] [[Lêer:South Africa dominant population group map.svg|duimnael|Dominante bevolkingsgroepe in Suid-Afrika {{columns-list|2| {{sleutel|#fb8072|[[Swart mense|Swartes]]}} {{sleutel|#8dd3c7|[[Bruin mense|Bruines]]}} {{sleutel|#80b1d3|[[Asiatiese Suid-Afrikaners|Asiërs]]}} {{sleutel|#ffffb3|[[Blanke Suid-Afrikaners|Blankes]]}}}} {{sleutel|#bebada|Geen dominante nie}}]] Suid-Afrika se blanke bevolking is die enigste etniese groep waarvan die demografiese groei vanaf die middel van die 17de eeu deur amptelike sensusse en ander statistieke gedokumenteer is. Die eerste landswye sensus volgens moderne metodes het egter eers in 1904 plaasgevind sodat vroeëre statistieke nie altyd as akkuraat beskou kan word nie. Die eerste bevolkingsopname is in 1658 deur die [[Verenigde Oos-Indiese Kompanjie]] (VOIK) gedoen, ses jaar nadat Kaapstad as verversingspos vir VOIK-skepe op pad na Oos-Indië gestig is. Die blanke bevolking het destyds slegs 166 beloop. As aandelemaatskappy het die VOIK uitsluitlik in die winsgewendheid van sy onderneming belang gestel, en daar kon dus geen sprake wees van doelgerigte kolonisasie nie. So het die blanke bevolking teen 'n baie stadige koers gegroei. Teen die begin van die 18de eeu was daar 1&nbsp;300 Europese setlaars aan die Kaap, en toe in 1731 'n bevolkingsopname gedoen is, het die blanke bevolking op 1&nbsp;544 gestaan. Dit het verder gegroei tot 10&nbsp;000 in 1778 en sowat 22&nbsp;000 teen die einde van die eeu.<ref>{{en}} N. Worden e.a.: ''Cape Town: the making of a city''. Kaapstad: David Philip 1998, bl. 26 en 50</ref> In 1855 was daar 155&nbsp;000 blanke Suid-Afrikaners, en eers daarna het groter getalle immigrante na die Britse Kaapkolonie en die Boererepublieke gestroom nadat diamante en goud ontdek is. So het die getal blanke inwoners in 1891 620&nbsp;000, in 1904 reeds meer as 1,1 miljoen en in 1913, toe die eerste nasionale volkstelling gehou is, 1,3 miljoen beloop. In 1938 was 'n vyfde van die totale blanke bevolking, wat destyds op 2,1 miljoen beraam is, in die buiteland gebore. Die bydrae van internasionale migrasie, hoofsaaklik uit Europa, tot die groei van Suid-Afrika se blanke bevolking was aansienlik, veral in die tydperk ná die Tweede Wêreldoorlog. Gedurende die ekonomiese opbloei van die 1960's het die invloei van migrante merkbaar toegeen en in 1976 sy hoogtepunt bereik. Maar ook die getal emigrante het sedert 1945 merkbaar toegeneem. Tussen 1924 en 1990 het 1,86 miljoen blankes hulle in die land gevestig en 530&nbsp;000 geëmigreer; die migrasiewins was dus 1,33 miljoen.<ref>WP Mostert, BE Hofmeyer en JS Oosthuizen: ''Demografie. Handboek vir die Suid-Afrikaanse student''. Pretoria: Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing 1997, bl. 210</ref> === Britse immigrasie === ==== Vroeë kolonisasieprojekte ==== [[Lêer:Eastern Frontier, Cape of Good Hope, ca 1835.png|duimnael|Die ligging van plase in die Oos-Kaapse Albany-distrik waarop 1820-Setlaars geboer het]] [[Lêer:Thomas Baines - The British Settlers of 1820 Landing in Algoa Bay - 1853.png|duimnael|"Die Britse setlaars van 1820 land in Algoabaai", deur Thomas Baines, 1853]] [[Lêer:PMB Town Hall.JPG|duimnael|Victoriaanse boukuns in Suid-Afrika: die Raadsaal in [[Pietermaritzburg]], KwaZulu-Natal]] In die vroeë 19de eeu is Britse immigrasie na Suid-Afrika grotendeels deur die Britse regering of weldadigheidsorganisasies bevorder en gefinansier. Nadat die Kaapkolonie in 1806 onder Britse bewind gekom het, is drie klein privaat kolonisasieprojekte van stapel gestuur wat die vestiging van immigrante georganiseer het. Die belangrikste hiervan was dié van 196 arm en werklose leerjongens wat in 1817 onder leiding van ene [[Benjamin Moodie]] vanuit Leith in Skotland vertrek het om 'n nuwe heenkome aan die Kaap te vind. Die meeste van hulle was meganici of ongeskoolde werkers wat kontrakte aangegaan het om in Suid-Afrika te werk. Ná hul aankoms het die meeste van hierdie immigrante egter hul kontrakte verbreek en ander, meer lukratiewe werkgeleenthede aanvaar. Die kolonisasieprojek was onsuksesvol, en Moodie het bankrot gespeel.<ref>{{en}} William E. Van Vugt en G. Daan Cloete: ''Race and Reconciliation in South Africa. A Multicultural Dialogue in Comparative Perspective''. Lanham, Maryland: Lexington Books 2000, bl. 22–23</ref> ==== Die 1820-Setlaars ==== {{Hoofartikel|1820-Setlaars}} Die Britse regering het sy houding teenoor die vestiging van Britse setlaars vanaf 1819 om strategiese redes verander. Die Kaapkolonie, wat die Verenigde Koninkryk van Nederland oorgeneem het, was immers merendeels deur [[inheemse volke]] bewoon, en ter stabilisering van die Britse bewind was dit raadsaam om die kolonie deur middel van blanke immigrasie te ontwikkel en uit te brei en so sterk moontlik te angliseer. In 1820 het die regering 'n bedrag van £50&nbsp;000 beskikbaar gestel om sowat 5&nbsp;000 Britse setlaars – wat later as 1820-Setlaars bekend sou staan – in die Albany-gebied naby [[Algoabaai]], nie ver van die huidige [[Port Elizabeth]] nie, te vestig. Protestants-Christelike etiek en liberale houdings het by die projek hul invloed laat geld. So het die setlaars vrye landbougrond ontvang, maar hul kontrakte was aan sekere voorwaardes gebonde. Hulle is verbied om slawe aan te hou of om inboorlinge in diens te neem. Anders sou hulle hul grond weer kwytraak. Die owerheid het sowat 90&nbsp;000 aansoeke van voornemende emigrante ontvang. ==== Sosiale agtergrond ==== Vir Britse emigrante in dié tyd sou Noord-Amerika 'n meer gewilde bestemming gewees het. Alhoewel die beroepsagtergrond en -ervaring van die 5&nbsp;000 suksesvolle aansoekers op die oog af met dié van tipiese emigrante op pad na die Verenigde State ooreengekom het – sowat veertig persent was voorheen in die landboubedryf werksaam, 'n derde was opgeleide ambagsmanne of meganici, 'n tiende was in die handel werksaam en die res ander geskooldes, was daar 'n groot verskil: die meeste van hulle was werkloos of het hulle om ander redes in 'n moeilike situasie bevind. Emigrasie na 'n oorsese bestemming was dus 'n uitweg. Maar aangesien hulle nie oor die nodige finansiële middele vir emigrasie beskik het nie, was hulle aangewese op staatsubsidies. Historici het na die feit verwys dat 'n relatief groot persentasie van hierdie vroeë Britse immigrante uit ekonomies benadeelde streke in Engeland gekom het – anders as voornemende immigrante wat die VSA as bestemming gekies het. Hulle het dikwels uit graafskappe gekom waar nywerhede gefloreer en hoë lone betaal is. Nogtans was 'n groot persentasie van vroeë Britse immigrante in Suid-Afrika geletterd, in teenstelling met inheemses, en die stigting van skole, biblioteke en 'n vrye pers aan die Kaap was, net soos die verbeterde onderwys vir inheemses, aan hulle invloed te danke. Onafhanklike, selfstandige denke is deur hulle net soos die konsep van selfregering bevorder, en dit was Britse setlaars wat 'n stedelike en kommersiële beskawing na die binneland van Suider-Afrika gebring het. Die 1820-Setlaars was om verskillende redes nie suksesvol as boere nie. Hulle het nie oor die nodige landboukennis beskik nie, min van die grond wat aan hulle gegee is was werklik geskik vir boerdery, en hul plase met 'n oppervlak van gewoonlik slegs eenhonderd akkers was nie groot genoeg om 'n hele gesin te voed nie. So het baie verstedelik om in hul vroeëre beroepe te werk. Hul bydrae tot die ekonomiese ontwikkeling van die Oos-Kaap was uiteindelik groter as beplan en het die basis vir die wol- en ander florerende uitvoergerigte bedrywe geskep. Hulle het hul misnoeë oor outokratiese bewindhebbers met koloniste in Noord-Amerika gedeel en was vasbeslote om vir hul regte te baklei. Toe die kaptein van 'n Britse skip met Ierse gevangenes aan boord in 1848 in die Kaap wou aandoen, het Britse setlaars en Afrikaners saamgespan om die skip af te wys. Suid-Afrika het sodoende nooit as strafkolonie gedien nie. In 1853 het die Kaapkolonie 'n grondwet gekry wat voorsiening vir verteenwoordigende selfregering gemaak het. Ten spyte van hul relatief klein getal het Britse immigrante beslissende invloed op die Suid-Afrikaanse samelewing uitgeoefen. In die dekades tot 1840 het die meeste Britse immigrante hul vaart na Suid-Afrika self betaal, maar slegs enkele honderd het jaarliks na die Kaap vertrek. Die oorgrote meerderheid emigrante het hulle in Noord-Amerika gevestig. Eers met die [[Groot Ierse Hongersnood|Groot Hongersnood in Ierland]] het die getal Britse immigrante in Suid-Afrika toegeneem. Volgens die ''Colonial Land and Emigration Commission Reports'' vir 1851 het nogtans vir elke Brit, wat hom in Suid-Afrika gevestig het, vier na Australië en Nieu-Seeland vertrek, sewe na Brits-Noord-Amerika (tans Kanada), en 49 na die Verenigde State.<ref name="Van Vugt/Cloete 2000, bl. 25">{{en}} Van Vugt/Cloete (2000), bl. 25</ref> ==== Nuwe emigrasiepatrone ==== Tussen 1825 en 1845 het Britse immigrante geen finansiële steun van regeringskant of privaat liggame ontvang nie. Amptelike rekords vir dié periode gee 'n totaal van 5&nbsp;345 immigrante uit Groot-Brittanje en Ierland. Daar word geen verskil gemaak tussen Engelse, Skotse, Walliese en Ierse immigrante nie.<ref>{{en}} Van Vugt/Cloete (2000), bl. 34</ref> Teen die middel van die 19de eeu het emigrasiepatrone met betrekking tot Suid-Afrika ingrypend verander. Net soos die 1820-Setlaars het baie van die emigrante in dié periode staatsubsidies ontvang, hoofsaaklik om die Britse Ryk te stabiliseer en uit te bou, terwyl ander deur kapitaliste ondersteun is wat finansiële voordeel uit die ekonomiese ontwikkeling van die Kaapkolonie kon trek. So het in die periode tussen 1847 en 1866 byna 11&nbsp;000 Engelse, Skotse en Walliese immigrante danksy regeringsubsidies in Suid-Afrika aangekom om hulle in die Kaapkolonie of in Natal te vestig, terwyl ander met behulp van privaat immigrasieskema's 'n nuwe tuiste in die land gevind het. ==== Immigrasie na Natal ==== [[Lêer:West Street, Durban - ca. 1900.jpg|duimnael|West Street, Durban, omstreeks 1900]] [[Lêer:COLLECTIE TROPENMUSEUM De City Hall in Durban TMnr 20014807.jpg|duimnael|Vir die ontwerp van Durban se stadhuis het ''Belfast City Hall'' in [[Noord-Ierland]] as voorbeeld gedien]] Nadat Natal in 1843 tot Britse kolonie verklaar is, was die plaaslike immigrasiebeleid weer eens daarop gemik om die Britse bewind te stabiliseer en te verhoed dat die gebied tot "'n kolonie van inboorlinge sou degenereer", soos die destydse goewerneur Sir P. Maitland dit gestel het.<ref name="Van Vugt/Cloete 2000, bl. 25" /> Ooreenkomstig die koloniale regering se beleid is 'n aantal immigrasieskema's in werking gestel waarvolgens Britse immigrante finansiële steun ontvang het. Tussen 1849 en 1852 het byna 5&nbsp;000 Engelse en Skotse immigrante in Natal aangekom. Baie van hulle is met beloftes van vrye grond en 'n aangename lewe in 'n "land van melk en heuning" na die kolonie gelok. Sowat twee derdes van die Natalse [[Byrne-Setlaars|immigrante]] het onder leiding van Joseph Charles Byrne na die kolonie gekom. Byrne, die seun van 'n Ierse veehandelaar wat tydelik na Australië geëmigreer en op sy terugvaart na Groot-Brittanje in Kaapstad aangekom het, het daar sakemanne ontmoet wat van voorneme was om Natal ekonomies te ontwikkel. Terug in Engeland, het Byrne 'n fortuin met spekulatiewe transaksies verdien en kennis gemaak met sakelui in die skeepvaartbedryf wat dieselfde belang in die ontwikkeling van Natal gestel het. Byrne het 'n ooreenkoms met die Britse ''Colonial Office'' aangegaan waarvolgens hy die vervoer van Britse emigrante na Natal sou reël. Mits die setlaars met sukses op plase in Natal gevestig sou word, sou die ''Colonial Office'' sy koste vergoed. Vir Byrne was dit duidelik dat die kolonie slegs deur boere met kapitaal en ambagsmanne ontwikkel kon word, en so het hy 'n aansoekprosedure ontwikkel wat daarop gemik was om boere, plaaswerkers en ambagsmanne te werf. Die aansoeke, wat ontvang is, het uiteindelik van stedelike fabriekarbeiders, dagloner en klerke gekom wat hulle as landboukundiges voorgegee het – moontlik het slegs een persent van die applikante werklik oor die nodige kennis en ervaring vir suksesvolle boerdery beskik. Daarbenewens was die grond, wat in Natal aan voornemende boere beskikbaar gestel is, nie geskik vir kleinboere nie. So het Byrne sy belegging van £14&nbsp;000 kwytgeraak en moes bankrot speel. Die immigrante was beter daaraan toe. Sowat 1&nbsp;000 van hulle het in 1852 na Australië vertrek nadat daar goud ontdek is. Die res het uit Byrne se skema bedank en hulle in die nuut ontwikkelende stedelike nedersettings, veral Durban, gevestig waar hulle hul oorspronklike beroepe weer uitgeoefen of werk in ander bedrywe gevind het. Net soos die 1820-Setlaars het ook die Natalse immigrante uiteindelik grootliks bygedra tot die ontwikkeling van die kolonie, al was dit op 'n heel ander manier as beplan. Sommige het selfs aktief aan die politieke lewe deelgeneem, maar in 'n omgewing waar daar geen Afrikaners was nie, was hulle ook nie genoodsaak om kragte met bruines of swartes saam te snoer om 'n teengewig teen 'n Afrikanermeerderheid te vorm nie. So het hulle die liberale houding, wat kenmerkend vir die Kaapse samelewing was, laat vaar en 'n beleid van wit bevoorregting en rasseskeiding ingestel. Daardie beleid was gedeeltelik ook die gevolg van ekonomiese en politieke druk wat deur vroeëre Britse immigrante uitgeoefen is. Baie van hulle het hulle in die Oos-Kaap as suksesvolle skaapboere, wolprodusente en handelaars bekwaam en het nou daarop aangedring dat hulle weivelde in rigting van Ciskei uitgebrei moes word. ==== Immigrasie van vroue ==== Daar was ook suksesvolle pogings om arm jong vroue in Suid-Afrika te vestig. So het byvoorbeeld vroulike huisbediendes finansiële steun ontvang om die tekort aan vroue in Suid-Afrika effens te probeer verlig. In 1857 het sowat 1&nbsp;000 Ierse vroue in Suid-Afrika aangekom.<ref>{{de}} Ulrike Kirchberger: ''Aspekte deutsch-britischer Expansion. Die Überseeinteressen der deutschen Migranten in Großbritannien in der Mitte des 19. Jahrhunderts''. Stuttgart: Franz Steiner Verlag 1999, bl. 80</ref> Ander skema's, soos dié wat deur die ''Female Middle Class Emigration Society'' van stapel gestuur is, het die immigrasie van gekwalifiseerde en gesofistikeerde vroue bevorder wat as sendelinge en onderwysers gewerk het en 'n waardevolle bydrae tot die opvoeding van inheemses gelewer en op politieke en sosiale hervorming aangedring het. ==== Laat 19de eeuse immigrasie ==== [[Lêer:Gold Reef City 002.jpg|duimnael|Die sitkamer van 'n vroeë 20ste eeuse huis waarin mynwerkers gevestig is.<br /><small>Gold Reef City, Johannesburg</small>]] In die 1870's en 1880's het jaarliks duisende Britte na Suid-Afrika geëmigreer, waarby immigrasieskema's steeds 'n belangruike rol gespeel het. In die dekade tussen 1873 en 1883 het byvoorbeeld 22&nbsp;300 Britse immigrante finansiële steun ontvang. Die koloniale owerheid aan die Kaap het hiervoor 'n kwartmiljoen pond beskikbaar gestel. Van die laat 19de eeuse immigrante was kunshandwerkers en ambagsmanne wat as gevolg van ekonomiese depressie en meganisering in die Verenigde Koninkryk na die buiteland uitgewyk het, spoorwegarbeiders, ongeskoolde werkers en gekwalifiseerdes uit die mynboubedryf. In 1891 het Suid-Afrika se Britsgebore bevolking op 188&nbsp;000 gestaan. Migrasiesyfers in [[Cornwall]] was die hoogstes in die Verenigde Koninkryk, veral in 'n tyd toe die Corniese tin- en mangaanmyne uitgeput was. Cornwallisers was meestal bereid om te migreer indien mynbouaktiwiteite elders werkgeleenthede vir hulle kon bied, en so het baie van hulle ook in Suid-Afrika aangekom. Die eerste Corniese immigrante was steengroefwerkers wat saam met die 1820-Setlaars na die Kaap geëmigreer het en stene vir die eerste permanente geboue ontgin het. Toe die Britse koloniale grens in 1847 tot by die Oranjerivier geskuif is, het Corniese mynwerkers, wat in Engels dikwels ''Cousin Jacks'' genoem word, met die ontginning van kopermyne in Namakwaland begin. In 1854 en 1855 het koperontginning in Suid-Afrika 'n nuwe hoogtepunt bereik, en dit was veral Corniese immigrante wat in die vraag na gekwalifiseerde mynbouwerkers voorsien het. Omstreeks 1900 was 'n kwart van die blanke mynwerkers aan die Witwatersrand Corniese immigrante. Die meeste van hulle het as ongetroude mans na die Kaap gekom, en 'n relatief groot persentasie het vanweë die skaarste aan Corniese vroue met inheemse swartes getrou. Corniese immigrante het hul spore in die bou- en [[Suid-Afrikaanse kookkuns|kookkuns]] gelaat, en daar is tans nog meer as honderd plekname van Corniese oorsprong in Suid-Afrika. Britse mynbouwerkers het daarnaas ook hul tradisionele vakbondstrukture na die land gebring. Die verdraagsaamheid van Corniese immigrante teenoor swart Suid-Afrikaners het onder meer uit godsdienstige tradisies voortgespruit. So was baie van hulle Wesleyaanse Metodiste wat 'n matigende invloed op die ruwe leefwyse in Suid-Afrikaanse mynbougemeenskappe uitgeoefen het. Hoë misdaadsyfers en drankmisbruik was die knellendste vraagstukke. Corniese immigrante het kerkgemeentes en krieketspanne gestig waarby, soos in die geval van Namakwaland, ook swart spelers welkom was. ==== Sosiale gaping ==== [[Lêer:Boerfamily1886.jpg|duimnael|Wit armoede: 'n Afrikanergesin in 1886]] [[Lêer:SouthAfricaTownship1989.jpg|duimnael|Kinders in 'n [[township]] naby Kaapstad in 1989]] Die unieke geologie van Suid-Afrika het die sosiale gaping tussen hoogs gekwalifiseerde mynboudeskundiges en ongeskoolde werkers nog versterk. Die land se laegraadse goud- en ertsneerslae lê diep sodat die plaaslike mynboubedryf op ingenieurs en kapitaal aangewese is. Die Britse immigrante, wat poste in die bedryf gevul het, net soos dié in ander sektore soos handel en finansies, het 'n elite gevorm. Mynbou-ondernemings se aggressiewe uitbreiding was een van die beslissende faktore wat die ontstaan van 'n rasgebaseerde, ongelyke arbeidsmark met wetlike en sosiale benadeling vir swartes bevorder het.<ref>{{en}} Van Vugt/Cloete (2000), bl. 31–32</ref> Maar ook Afrikaners is deur die vestiging van 'n mynboubedryf en die toenemende industrialisasie geraak. Groot getalle arm blankes het na die stede gestroom waar veelrassige krotbuurte ontstaan het. Vanaf die 1880's tot in die laat 1930's het 'n reeks natuurrampe, oorloë en ekonomiese agteruitgang tienduisende Afrikaanssprekendes in grootskeepse armoede gedompel. Terwyl die getal armblankes in amptelike statistieke op meer as 121&nbsp;000 beraam is, het omstreeks 1924 reeds 'n kwart van die Afrikanerbevolking in die armblanke-kategorie geval. Die situasie het dramaties versleg met die ekonomiese insinkings van die Groot Depressie waartydens 'n derde van alle Afrikaners, sowat 300&nbsp;000 mense, as armlastig beskou is.<ref>{{af}} Edward-John Bottomley: ''Armblankes''. e-Boek//Kindle-uitgawe. Kaapstad: Tafelberg, pos. 60</ref> Vir die koloniale owerheid – en latere blanke Suid-Afrikaanse regerings – was wit armoede 'n besondere probleem wat wit aansien kon bedreig. Deur middel van rasseskeiding, waarby benadeelde blankes in die volgende dekades in wit enklawes van armoede en in werkskeppingskemas van staatsondernemings en nywerhede in staatsbesit weggesteek is, is die vraagstuk opgelos totdat dit in 1994 skielik weer opgeduik het. Die Tweede Suid-Afrikaanse Oorlog het potensiële immigrante afgeskrik sodat min Britte hulle in die laaste jare van die 19de eeu aan die Kaap gevestig het. Die Britse besluit om Afrikanervroue en -kinders as 'n soort gyselaars in konsentrasiekampe aan te hou, het net soos die Afrikaners se guerilla-oorlogtaktiek verbittering veroorsaak. Uiteindelik was blanke politieke eenheid, en die stabiliteit wat dit vir die Britse Ryk in Suider-Afrika sou verseker, vir die Britse ''Colonial Office'' meer belangrik as die politieke regte van swart en bruin Suid-Afrikaners. Toe die land in 1910 selfregering as Unie van Suid-Afrika gekry het en 'n einde aan politieke inmenging uit Londen gemaak is, is die weg gebaan vir 'n politieke stelsel wat dekades lank op rasseskeiding berus het. Nog voor die Uniewording het Groot-Brittanje pogings onderneem om meer Britse immigrante as boere na die Suid-Afrikaanse platteland te bring. Een doelwit was om die kloof tussen die twee wit bevolkingsgroepe te oorbrug, 'n ander was die bestryding van Afrikanernasionalisme deur anglisering. Die skema is uiteindelik gestaak aangesien ander oorsese bestemmings soos Kanada en Australië met hul eie skema's vir Britse immigrante meer aanloklik was. Die hoeveelheid geskikte landbougrond in Suid-Afrika was beperk, en die nuut ontwikkelende nywerheidsektor was danksy die beskikbaarheid van swart mannekrag nie aangewese op groot getalle immigrante nie. Britse immigrasie was dus beperk. In 1910 het 8&nbsp;314 Britse immigrante in Suid-Afrika aangekom, in 1913 (een van min jare in dié tyd met uitvoerige statistieke) het 14&nbsp;251 nuwe aankomelinge hulle in die land gevestig, waarvan 10&nbsp;009 Britte.<ref>{{en}} Stephen Constantine (red.): ''Emigrants and Empire. British Settlement in the Dominions Between the Wars''. Manchester: Manchester University Press 1990, bl. 174</ref> Maar ook in die volgende dekades het Britte hulle in Suid-Afrika gevestig, en immigrasiesyfers het in die tyd ná die Tweede Wêreldoorlog selfs gestyg. Tradisioneel is Britse immigrante en hul nakomelinge as meer liberaal gesind beskou as Afrikaners, tog is hierdie soort stereotipes in die nuwe Suid-Afrika afgebreek. Die aantal Britse migrante in Suid-Afrika is in 2015 op 318&nbsp;000 beraam.<ref>{{en}} [http://www.bbc.com/news/uk-politics-eu-referendum-36560519 ''BBC News, 17 Junie 2016: Reality Check: Which EU countries have the most UK citizens? Besoek op 19 Junie 2016'']</ref> === Duitse immigrasie === [[Lêer:Natal 1910 BomannMuseum@20150903.JPG|duimnael|'n Kaart van die Hermannsburgse sending in Natal]] [[Lêer:Martin Melck House, Strand Street.jpg|duimnael|[[Martin Melck Huis|Martin Melck-huis]] in Strandstraat, Kaapstad, met versierings van [[Anton Anreith]]]] [[Lêer:German colonial claims in South Africa 1880s.jpg|duimnael|Afrika suid van die ewenaar, met politieke grense van die 1880's. Die Berlynse Koloniale Konferensie van 1884 was verantwoordelik vir die onderlinge afbakening en beslissing van koloniale gebiedsaansprake]] Volgens skeepslyste was sowat veertig persent van die eerste setlaars aan die Kaap Duitsers wat in diens van die Verenigde Oos-Indiese Kompanie (VOIK) op Nederlandse skepe gevaar het. Volgens 'n verordening van die VOIK, wat in 1657 uitgereik is, is slegs [[Nederlanders]] en Duitsers in diens geneem. Gewoonlik was Duitse bemanningslede op VOIK-skepe van Nederduitse afkoms en het sodoende min moeite ondervind om Nederlands aan te leer. Vyf van die eerste vryburgers aan die Kaap, wat in 1657 uit hul diens by die VOIK getree het om hulle as boere te vestig, was van Duitse afkoms. Steeds meer Duitse immigrante het na die Kaap gestroom en, weens die gebrek aan Duitse vroue, dikwels met Nederlandse, Franse of slawevroue uit Afrika en Asië getrou. Duitse huursoldate en ander personeel in diens van die VOIK was, anders as die breë massa in hul tyd, meestal geletterd. Baie van hulle het weens die moeilike ekonomiese situasie in Duitsland ná die einde van die [[Dertigjarige Oorlog]] na Nederland geëmigreer. So verskyn op VOIK-lyste onder meer seuns van dominees en amptenare, adellikes en sakelui, en selfs akademici soos wiskundiges, landopmeters en botanici.<ref>{{de}} Dieter en Elke Losskarn: ''Südafrika''. Ostfildern: Dumont 2006, bl. 40</ref> Die eerste wetenskaplike publikasies oor Suid-Afrika se natuurlewe en ander onderwerpe is deur Duitse navorsers geskryf wat verskeie kere verkenningstogte in die binneland van Suid-Afrika onderneem het. Die eerste Khoi-woordeboek is in die vroeë 1660's deur 'n boorling van [[Hannover]], Georg Friedrich Wende, saamgestel. Naas Franse Hugenote het Duitse immigrante 'n belangrike rol by die vestiging van die wynboubedryf aan die Kaap gespeel. Een van hulle, Henning Hüsing, het sy loopbaan as arm soldaat by die VOIK en veewagter begin. As vryburger was hy een van vyf boere wat hulle as veetelers bekwaam en vleis aan die VOIK verskaf het. As een van die welvarendste burgers aan die Kaap het Hüsing later groot graanvelde aangelê en raadslid in Stellenbosch geword waar hy herehuise soos [[Meerlust]] en ander woongeboue laat bou het. Volgens oorlewerings het hy meer as 100&nbsp;000 wingerdstokke geplant. 'n Ander wynboer was Carl Georg Wieser, 'n boorling van [[Heidelberg, Duitsland|Heidelberg]], wat ná sy loopbaan as soldaat in 1731 met 'n Kaapstadse vrou getrou en later die Constantia-wyngoed gekoop het. Suksesvolle huwelike het van [[Martin Melck]], 'n boorling van [[Oos-Pruise]], die welvarendste man aan die 18de eeuse Kaap gemaak. Baie wynboere het hulle wonings deur Duitse boumeesters laat bou. Die bekendste van hulle was [[Anton Anreith]] (1754–1822), 'n boorling van [[Freiburg im Breisgau]], wat sy kunsvolle gewels en houtsnywerk in Constantia en Kaapstad (soos die leeue waarmee die kansel van die Lutherse kerk versier is) geskep het. Ander domeine van Duitse immigrante was gesondheidsdienste en politiek. In die Nederlandse tyd het sowat vyftig Duitse geneeskundiges aan die Kaap gepraktiseer. Jan van Riebeeck se opvolger as kommandeur was Zacharias Wagenaar (Wagner), 'n boorling van [[Dresden]]. Maar dit was ook Duitsers wat dikwels protes teen VOIK-besluite aangeteken het. Boeregesinne van Duitse afkoms soos die Bothas, Pretoriuse en Albrechts was in die geledere van die eerste groep van die Groot Trek. Die tweede groep is aangevoer deur Johannes van Rensburg, 'n boorling van Rendsburg in [[Sleeswyk-Holstein]]. Die derde Boereleier, Andries Hendrik Potgieter, het sy wortels in [[Osnabrück]] gehad. 'n Voorouer van [[Paul Kruger]], die latere president van die Zuid-Afrikaansche Republiek (Transvaal), Jacob(us) Kruger (ook Cruger of Krüger gespel), is in 1690 in [[Prignitz]], 'n streek in [[Brandenburg]] gebore en het in 1713 as soldaat in diens van die VOIK getree. Tussen 1848 en 1858 het groot getalle Duitse immigrante hulle in die Oos-Kaap, veral rondom Oos-Londen, gevestig – in 'n gebied wat deur die Britse koloniale owerheid as 'n soort buffersone tussen blanke gebiede en die Xhosa-stamland geskep is. Sowat 4&nbsp;000 Duitse setlaars het hier 'n nuwe tuiste gevind nadat hulle gratis seevervoer en finansiële steun ontvang het. Die Duitse invloed is steeds sterk, sowel op ekonomiese asook kulturele gebied. Suid-Afrika is daarnaas 'n gewilde reisbestemming vir Duitse toeriste asook die gewildste bestemming vir Duitse emigrante op die vasteland van Afrika. Volgens amptelike Duitse statistieke het in 2013 1&nbsp;100 Duitsers na Suid-Afrika geëmigreer, terwyl 1&nbsp;102 na hul geboorteland teruggekeer het.<ref>{{de}} [http://auswandern-info.com/suedafrika.html ''Auswandern nach Südafrika aktuell. Besoek op 2 Junie 2015''] {{dooie skakel}}</ref> In 2018 het 798 Duitsers hulle in Suid-Afrika gevestig, terwyl 1&nbsp;216 burgers met 'n Duitse paspoort na Duitsland teruggekeer het. In die dekade tussen 2008 en 2017 het altesaam 10&nbsp;375 Duitsers hulle volgens amptelike statistieke hier gevestig, terwyl 11&nbsp;195 na Duitsland verhuis het.<ref>{{de}} [https://auswandern-info.com/suedafrika ''auswandern-info.com: Auswandern nach Südafrika aktuell – Infos zur Einwanderung. Besoek op 20 November 2019'']</ref> {{Sien ook|Duitsers in Natal}} === Noorse immigrasie === 'n Dertigtal Noorse gesinne uit Ålesund het op 29 Augustus 1882 in Natal aangekom. Voor 1880 het Noorse emigrante hulle merendeels in die Verenigde State gevestig, maar danksy die persartikels van 'n Noorse sendeling in Zululand, ene kaptein Landmark, het voornemende Noorse emigrante belang daarin gestel om 'n nuwe tuiste in Natal te vind. Hul vaart na Natal is onder meer deur die Regering van Natal se agente in Londen gereël. Nakomelinge van die Noorse immigrante het die ''Norwegian Settlers Association of Marburg'' gestig.<ref>{{en}} [http://www.norsettler.co.za/history.htm ''www.norsettler.co.za: How it began. Besoek op 17 Maart 2016'']</ref> === Joodse immigrasie === {{Hoofartikel|Jode in Suid-Afrika}} [[Lêer:Helen Suzman.jpg|duimnael|Helen Suzman in 1959]] Al het die eerste Joodse immigrante hulle reeds in die 17de eeu aan die Kaap gevestig, kon daar eers met die grootskaalse immigrasie van Russies-Litause [[Jode]] vanaf die 1880's sprake van 'n georganiseerde Joodse gemeentelewe in Suid-Afrika wees. Omstreeks 1880 is die plaaslike Joodse bevolking op sowat 4&nbsp;000 beraam, met 40&nbsp;000 nuwe aankomelinge in die volgende drie dekades. Gedurende die 1930's was Suid-Afrika 'n toevlugsoord vir Joodse vlugtelinge uit die Duitse Ryk. So het die Joodse bevolking gegroei tot 90&nbsp;000 in 1936 en 115&nbsp;000&nbsp; in 1960.<ref name="Brenner">{{de}} {{cite book |last=Brenner |first= Michael |title=Kleine jüdische Geschichte|year=2008 |page=341, 342|publisher= C.H. Beck/Bundeszentrale für politische Bildung|location= München en Bonn}}</ref> In die ou bedeling het Joodse burgers dieselfde bevoorregte status geniet soos ander blankes, ondanks anti-semitiese tendense in bepaalde nasionalistiese Afrikanerkringe, so in die verregse vleuel van die regerende Nasionale Party. Die anti-semitiese rassisme in dele van Europa, wat sy hoogtepunt in die stelselmatige [[Sjoa|Sjoa-volksmoord]] deur die Nasionaal-Sosialistiese Duitse bewind tydens die Tweede Wêreldoorlog gevind het, was vir baie Suid-Afrikaanse Jode rede genoeg om openlik weerstand te bied teen die beleid van rasseskeiding. So het 'n relatief groot persentasie Joodse Suid-Afrikaners by die anti-Apartheid-beweging aangesluit, onder wie die skryweres en wenner van die [[Nobelprys vir Letterkunde]], [[Nadine Gordimer]], die politikus [[Helen Suzman]] wat jare lank, tussen 1961 en 1974, die enigste afgevaardigde van die [[Progressiewe Party]] in die Suid-Afrikaanse parlement was, en [[Joe Slovo]], 'n kommunistiese stryder wat – ná meer as twintig jaar in ballingskap – na Suid-Afrika teruggekeer het as een van min blanke leiersfigure in die African National Congress.<ref name="Brenner" /> Ander Joodse burgers het die NP-bewind gesteun. Opvallend was die groot persentasie aanhangers van Sionisme wat nou betrekkinge met Israel gehandhaaf het – meer as in enige ander land. So het Suid-Afrika voor 1994 steeds goeie betrekkinge met Israel onderhou, ondanks dié land se afkeuring van Pretoria se rassebeleid. Ná die eerste demokratiese verkiesing in 1994 het baie Joodse inwoners by die groot golf van blanke emigrante aangesluit.<ref name="Brenner" /> === Immigrasiebeleid voor 1994 === [[Lêer:The National Archives UK - CO 1069-1-9.jpg|duimnael|Februarie 1960: die Britse premier Harold Macmillan bring 'n amptelike besoek aan Suid-Afrika en lewer sy befaamde "Wind-van-verandering"-toespraak in die Suid-Afrikaanse parlement. Desondanks stroom duisende Britse immigrante na die Kaap<br /><small>The National Archives UK</small>]] Saam met die implementering van die Apartheids-wetgewing, waarvolgens die toegang van swart Suid-Afrikaners tot die arbeidsmark in 'n toenemende mate gereguleer en beperk is, net soos die vrye beweging van swart werknemers, en met die oog op die beplande uiteindelike ontneming van Suid-Afrikaanse burgerskap van swart inwoners in die laaste stadium van die Apartheidstelsel, was daar 'n dringende behoefte om die getalle van gekwalifiseerde blankes te verhoog. In 1958 het die Viljoen-kommissie, wat die toekomstige ontwikkeling van Suid-Afrika se nywerheidsektor ondersoek het, in sy verslag bevind dat die heersende groeikoers van die ekonomie net volgehou kon word met die werwing van jaarliks sowat 25&nbsp;000 immigrante.<ref>{{en}} Daniel Conway and Pauline Leonard: ''Migration, Space and Transnational Identities. The British in South Africa''. Basingstoke: Palgrave Macmillan 2014, bl. 39</ref> Die NP-bewind het die Suid-Afrikaanse Immigrante-organisasie (Samorgan) in die lewe geroep om blanke immigrasie te bevorder, maar hierby aanvanklik veral op Nederland en Duitsland gefokus – en nie op die Verenigde Koninkryk as die tradisioneel belangrikste land van herkoms van immigrante nie. Vir die eerste minister Hendrik F. Verwoerd, 'n immigrant van Nederlandse herkoms, was Suid-Afrika se republiekwording en onttrekking aan die Britse Gemenebes in 1960/1961 'n persoonlike triomf wat hy as een van die beslissende gebeurtenisse in die geskiedenis van die land en as die Afrikanervolk se uiteindelike onafhanklikwording van Britse kolonialisme beskou het. Gevolglik het die NP-bewind se houding teenoor Britse immigrasie ingrypend verander. Gepaardgaande met hierdie maatreëls is Engelssprekende Suid-Afrikaners stelselmatig uit die staatsburokrasie en die weermag verwyder en is die grense van kiesafdelings aangepas om meerderhede vir NP-kandidate te verseker en die Verenigde Party se politieke invloed te verminder. Verwoerd was daarvan oortuig dat Engelssprekende Suid-Afrikaners in die nuutgestigte republiek maklik aan Afrikaners geassimileer kon word en dat Britse immigrante sodoende nie meer as 'n moontlike nasionale bedreiging beskou moes word nie. Met jaarlikse groeisyfers van tussen ses en agt persent in die periode tussen 1964 en 1972 en voortgesette werkreservering, wat wit en bruin Suid-Afrikaners bevoorregte toegang tot sekere kategorieë werk gegee het, was die Suid-Afrikaanse ekonomie dringend aangewese op gekwalifiseerde immigrante. Die nuut benoemde Engelssprekende minister van immigrasie, A. E. Trollip, het dit duidelik gestel dat die ekonomie sonder immigrasie sou disintegreer. In 1961 is 'n nuwe immigrasieskema ingevoer wat voorsiening vir ruim finansiële bystand aan immigrante gemaak het, en die regering was realisties genoeg om weer op voornemende immigrante uit die Verenigde Koninkryk te fokus. Die regering se doelwit was om jaarliks sowat 30&nbsp;000 immigrante te werf. Immigrasie het inderdaad skerp toegeneem van net 9&nbsp;789 blankes in 1960 tot 48&nbsp;048 in 1966. Die staat het tagtig persent van gekwalifiseerde immigrante se reiskoste oorgeneem, ruim lenings toegestaan (wat in 1966 deur skenkings vervang is), gratis huisvesting vir 'n beperkte tydperk ná aankoms in Suid-Afrika gewaarborg en geen minimum-verblyfvereistes gestel nie. Met dié skema was die Suid-Afrikaanse regering destyds vrygewiger as byvoorbeeld Kanada of Australië. Naas sy bestaande immigrasiekantoor in [[Suid-Afrika-huis (Londen)|Suid-Afrika-huis]] op Londen se [[Trafalgarplein]] het Samorgan nuwe kantore in Cockspur-straat, Londen (in dieselfde gebou waar amptenare van die 1820 Settlers Memorial Association gesetel was), Manchester, Birmingham, Glasgow, Sheffield en Newcastle geopen. Vir voornemende Britse immigrante was die vooruitsig op 'n beter toekoms vir hul kinders in 'n opkomende land, 'n hoër lewensstandaard, die aangename klimaat en laer belastingtariewe aantreklik genoeg om immigrasiesyfers te laat styg. In die na-oorlogse periode voor die invoering van die nuwe immigrasieskema (tussen 1946 en 1961) het 115&nbsp;395 Britse burgers hulle in Suid-Afrika gevestig. In die periode tussen 1961 en 1977, toe die Europese immigrasie na die Kaap danksy die finansiële bystand van regeringskant sy hoogtepunt bereik het, het dié getal toegeneem tot 243&nbsp;000. Nettomigrasie het vanaf die 1960's tot en met 1975 jaarliks tussen 20&nbsp;000 en 35&nbsp;000 beloop. Immigrasie het met 46 persent byna die helfte bygedra tot die blanke bevolkingsgroei in dié tydperk. === Onlangse bevolkingsopnames === [[Lêer:South-africa-demography.svg|duimnael|Ontwikkeling van Suid-Afrika se bevolking]] In Julie 2017 is die bevolking van Suid-Afrika deur Statistieke Suid-Afrika op 56&nbsp;520&nbsp;000 geskat. Dit verteenwoordig 'n styging van meer as 1,5 miljoen sedert die middel van 2015 toe dit op 54&nbsp;956&nbsp;900 beraam is, onder wie 44&nbsp;228&nbsp;000 swartes (80,5 persent van die totale bevolking), 4&nbsp;832&nbsp;900 bruinmense (8,8 persent), 4&nbsp;534&nbsp;000 blankes (8,3 persent) en 1&nbsp;362&nbsp;000 Asiërs (2,5 persent) was. Van die totale bevolking was 28&nbsp;900&nbsp;000 mense vroulik en 27&nbsp;600&nbsp;000 manlik.<ref>{{en}} [http://www.statssa.gov.za/publications/P0302/P03022015.pdf ''Statistieke Suid-Afrika – Mid-year population estimates 2015'']</ref> Teen die middel van 2017 is die swart bevolking op 45&nbsp;656&nbsp;400 of 80,8 persent van die totale bevolking beraam. 4&nbsp;962&nbsp;900 was bruin Suid-Afrikaners (8,8 persent), 4&nbsp;493&nbsp;500 blankes (8,0 persent) en 1&nbsp;409&nbsp;100 Asiërs (2,5 persent).<ref>{{en}} [http://www.statssa.gov.za/publications/P0302/P03022017.pdf ''Stats SA: Mid-year population estimates 2017. Besoek op 31 Julie 2017'']</ref> In die sensus van 9 Oktober 2011 het 41 miljoen Suid-Afrikaners hulself as swart beskryf, 4,62 miljoen as bruin, 4,59 miljoen as wit en 1,3 miljoen as Indiërs of ander Asiërs. 0,3 miljoen mense het hulself as "ander" beskryf – 'n kategorie wat ook mense insluit wat volgens sensusbeamptes weier om hulself in terme van ras of etniese groep te beskryf. Die totale bevolking het op die dag van die sensus 51,8 miljoen beloop. Die aantal ekonomiese immigrante, wat onwettiglik in die land bly, word op tussen drie en vier miljoen beraam.<ref>{{af}} [http://www.nuus24.com/Suid-Afrika/Nuus/Ses-buitelanders-vas-vir-vals-paspoorte-20100625 ''nuus24.com: Ses buitelanders vas vir vals paspoorte, 25 Junie 2010''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100709032257/http://www.nuus24.com/Suid-Afrika/Nuus/Ses-buitelanders-vas-vir-vals-paspoorte-20100625 |date= 9 Julie 2010 }}</ref> === Godsdiens === {{Hoofartikel|Boeddhisme in Suid-Afrika|Godsdiens in Suid-Afrika|Islam in Suid-Afrika|Jode in Suid-Afrika}} [[Lêer:Groote Kerk Adderley Street Cape Town - Frontal view.JPG|duimnael|Die Groote Kerk in Kaapstad is die oudste bestaande kerk in Suider-Afrika]] [[Lêer:South Africa-Ladysmith-Sufi Mosque-01.jpg|duimnael|Soefi-[[Moskee]] in [[Ladysmith]], KwaZulu-Natal]] Omtrent 63% van Suid-Afrikaners is religieus.<ref>{{en}} http://www.news24.com/SouthAfrica/News/Fewer-religious-people-in-SA-survey-20120810 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191009125315/https://www.news24.com/SouthAfrica/News/Fewer-religious-people-in-SA-survey-20120810 |date= 9 Oktober 2019 }}</ref> Die grootste godsdiens is die [[Christendom]] met sowat 80% van die totale bevolking in 2001, gevolg deur 15% ongebonde, 1,5% [[Moslem]]s, 1,2% [[Hindoeïsme|Hindoes]], 0,3% tradisionele Afrika-godsdienste en 0,2% Jode. Ondanks 'n meerderheid aan Christene is daar nie een dominante denominasie nie. Belangrike Christelike kerke sluit in die [[Rooms-Katolieke Kerk]] (7,1%), die Nederduits Gereformeerde kerke ([[Nederduitse Gereformeerde Kerk]], [[Nederduitsch Hervormde Kerk]] en [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] met 6,7%) en die [[Anglikaanse Kerk van Suider-Afrika]] (3,8%). Volgens die sensus van 1991 was blanke Suid-Afrikaners hoofsaaklik Protestants (70 persent), Rooms-Katoliek of Grieks-Ortodoks (7 persent) of Joods (1 persent). 21 persent het nie aan enige godsdiens of kerk behoort nie of wou gedurende die sensus geen inligting omtrent hul geloofsoortuiging verstrek nie.<ref>WP Mostert, BE Hofmeyer en JS Oosthuizen (1997), bl. 129-130</ref> Die [[Islam]] het Suid-Afrika in drie fases bereik. Die eerste het met die aankoms van die Nederlandse koloniste in die 17de eeu begin. Die eerste Moslems is as slawe deur die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie uit die [[Maleise argipel]] aan die Kaap gebring en was die voorouers van die Kaapse Maleiers. Die tweede was die immigrasie van Indiërs uit [[Brits-Indië]] ná die [[Natal (kolonie)|Natalkolonie]], waar hulle in die Britse suikerplantasies gewerk het. Sowat 176&nbsp;000 Indiërs van alle gelowe is ná Natal gebring, waarvan 7–10% Moslems. Die derde fase het met die einde van Apartheid begin, nadat Moslems uit Afrika en Indië ná Suid-Afrika begin migreer. Die meeste Moslems is Soenniete, gevolg deur Ahmadi, veral in Kaapstad.<ref>{{en}} {{cite book |url=https://books.google.co.uk/books?id=eR019JqPbBkC&pg=PA104&dq&hl=en&sa=X&ei=ibqJU8mLNYO7PeKPgfgK&ved=0CEUQ6AEwBA#v=onepage&q&f=false | title=Islamic Resurgence in South Africa: The Muslim Youth Movement | author=Abdulkader Tayob | page=104 | accessdate=21 Maart 2019}}</ref> [[Lêer:Old Sinagogue, Pretoria.JPG|duimnael|Die [[Sinagoge, Paul Krugerstraat|Sinagoge in Paul Krugerstraat]], Pretoria]] In Suid-Afrika leef sowat 70&nbsp;000 Jode, die grootste groep in Afrika. Die eerste Jode het tydens die Britse Kaapkolonie in die 19de eeu ná Suid-Afrika gekom. Tydens die apartheidsbewind het Suid-Afrikaanse Jode 'n belangrike rol in die Anti-apartheidsbeweging gespeel, terwyl ander hulself vir nou bande tussen Suid-Afrika en Israel beywer het.<ref>{{en}} {{cite news |url=http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1162378307806&pagename=JPost/JPArticle/ShowFull |title=P.W. Botha felt Israel had betrayed him |accessdate=2 November 2006 |publisher=Jerusalem Post |date=2 November 2006 |archive-date= 6 Julie 2013 |archive-url=https://archive.is/20130706010337/http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1162378307806&pagename=JPost/JPArticle/ShowFull |url-status=dead }}</ref> Suid-Afrika se 550&nbsp;000 Hindoes vorm die tweede grootste Hindoebevolking in Afrika ná dié van [[Mauritius]], waarvan die meeste in die provinsie KwaZulu-Natal leef.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.state.gov/j/drl/rls/irf/2005/51496.htm |title=South Africa – Section I. Religious Demography |publisher=U.S. Department of State |accessdate=21 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190502215032/https://www.state.gov/j/drl/rls/irf/2005/51496.htm |archive-date=2 Mei 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die meeste Hindoes is nakomelinge van Indiërs wat uit Brits-Indië ná KwaZulu-Natal geneem is om daar te werk. Suid-Afrika beskik moontlik oor die grootste bevolking aan Boeddhiste in Afrika, waarvan die meeste van Asiatiese afkoms is. === Internasionale net-migrasie === Die blanke bevolking het as gevolg van laer geboortesyfers en migrasie na oorsese bestemmings sedert 1986 merkbaar afgeneem. {| class="wikitable" ! Periode !! Afrikane !! Indiërs/Asiate !! Blankes |- | 1986–2000 || 828&nbsp;750 || 14&nbsp;476 || -304&nbsp;512 |- | 2001–2005 || 561&nbsp;398 || 23&nbsp;335 || -133&nbsp;782 |- | 2006–2011 || 673&nbsp;706 || 34&nbsp;689 || -112&nbsp;046 |- | 2011–2015 || 779&nbsp;593 || 40&nbsp;929 || -95&nbsp;158 |} === Verstedeliking === [[Lêer:Johannesburg CBD.jpg|duimnael|Johannesburg is die grootste stedelike sentrum van Suid-Afrika]] In 2000 was 95 persent van die Blanke en Asiatiese, 79 persent van die [[Bruin mense|Bruin]] en 41 persent van die Swart bevolking verstedelik. Die persentasie van die totale bevolking, wat in stedelike nedersettings woon, het tussen 2005 en 2015 gestyg van 59,5 tot 64,8 persent.<ref>{{en}} [https://www.statista.com/statistics/455931/urbanization-in-south-africa/ ''statista – The Statistics Portal: South Africa: Urbanization from 2005 to 2015. Besoek op 8 Oktober 2017'']</ref> Behuisingstekorte en onvoldoende infrastruktuur is veral in die metropolitaanse gebiede 'n groot probleem, en as gevolg daarvan word veral die randgebiede van stede deur informele woonstrukture soos plakkerskampe gekenmerk. Die boubedryf is tans nie in staat om in die groeiende aanvraag na behuising te voorsien nie. Swart stedelike gebiede soos Soweto ly onder oorbevolking; in hierdie stad woon nog steeds tussen drie en vier miljoen mense op 'n oppervlakte van net 130 vierkante kilometer. Tradisioneel-blanke woongebiede van die middel- en opperklas is minder geraak deur die sosiale veranderings ná die einde van die geografiese rasseskeiding. Die ou stelsel van "groepsgebiede" word hier grotendeels nog bewaar, aangesien net 'n minderheid van Swartes huispryse en huurgelde in hierdie gebiede kan bekostig. Die klein getalle nie-blanke bewoners, wat na die eertydse blanke woongebiede verhuis, kan maklik geïntegreer word. Die verstedelikingsproses van die swart bevolking sal ook in die vroeë dekades van die 21ste eeu voortgaan, terwyl die landelike bevolking met tussen vyf en tien persent sal krimp. === Uitdagings vir plattelandse gemeenskappe === [[Lêer:SouthAfricaFieldwork21989.jpg|duimnael|Suid-Afrikaanse plaaswerkers in 1989]] Nedersettings op die platteland staar, net soos hul eweknieë elders op aarde, ernstige uitdagings in die gesig. Volgens die sensus van 2011 word 61 persent van die Suid-Afrikaanse bevolking in nedersettings buite die munisipale grense van metropolitaanse gebiede gehuisves. Terwyl die vyf grootste metropolitaanse gebiede die ekonomie oorheers en meer as die helfte van die bruto toegevoegde waarde genereer, is die ekonomiese agteruitgang van groot dele van die platteland reeds in akademiese ondersoeke van die 1980's beskryf. Dit geld ook vir streke met 'n groeiende bevolking.<ref>{{en}} Ronnie Donaldson: ''Small Town Tourism in South Africa''. Cham: Springer International Publishing 2018, bl. 3</ref> Die agteruitgang van plattelandse nedersettings het menigvuldige oorsake: * Oorspronklik welvarende mynbounedersettings – soos dié in KwaZulu-Natal se steenkoolstreke – het as gevolg van veranderende vraag ekonomiese agteruitgang ervaar. Dieselfde geld vir nedersettings waar ekonomiese vooruitgang op vervoerinfrastruktuur soos spoorweë gesteun het. * Met die afname in tradisionele landbou-aktiwiteite het baie landelike nedersettings hul oorspronklike rol as plaaslike kleinhandel- en dienstespilpunte kwytgeraak. * Die beskikbaarheid van meer gevorderde vervoergeriewe, wat toegang tot verder af geleë streekspilpunte vergemaklik, en veranderende strukture in die kleinhandelbedryf het eweneens bygedra tot die agteruitgang van kleiner dorpe wat as diensverskaffers vir die landbousektor gedien het. * Die samesmelting van nedersettings tot nuwe, groter administratiewe eenhede het baie dorpe van hul vroeëre plaaslike regerings beroof, terwyl die nuwe munisipaliteite weens 'n gebrek aan fondse en behoorlik opgeleide personeel nie in staat is om benodigde munisipale dienste te verskaf nie. * Daarnaas het groter nedersettings, wat reeds voor die ANC-owerheid se munisipale hervormings bestaan het, hul dienste- en ander sektore uitgebrei tot 'n punt waar hulle groter geografiese streke kan bedien en sodoende die ekonomiese funksies van omliggende kleiner sentrums maklik absorbeer.<ref>{{en}} Donaldson (2018), bl. 4</ref> {{Sien ook|Lys van dorpe in Suid-Afrika}} === Sosiale struktuur === Suid-Afrika bly 'n land wat langs ras-, etniese-, taal-, godsdiens- en klaslyne, maar ook langs die lyn tussen sentrum en periferie verdeel is. Die plaaslike historiese ontwikkeling het van die Suid-Afrikaanse samelewing 'n soort rasgebaseerde kastestelsel gemaak – ras en velkleur het daarin meer betekenis gekry as klas, taal en ander sosiale kriteria.<ref>{{de}} [http://liportal.inwent.org/suedafrika/gesellschaft.html#c1608 ''liportal.inwent.org: Suid-Afrika – Samelewing en kultuur'']</ref> === Engels in Suid-Afrika === [[Lêer:South Africa 2011 English speakers proportion map.svg|duimnael|Suid-Afrikaanse distrikte met 'n meerderheid van Engelstaliges in 2011 {{columns-list|2| {{sleutel|#EDF8E9|0–20%}} {{sleutel|#BAE4B3|20–40%}} {{sleutel|#74C476|40–60%}} {{sleutel|#31A354|60–80%}} {{sleutel|#006D2C|80–100%}}}}]] [[Lêer:South Africa 2011 English speakers density map.svg|duimnael|Geografiese verspreiding van Engels in Suid-Afrika volgens bevolkingsdigtheid per vierkante kilometer in 2011 {{columns-list|2| {{sleutel|#ffffcc|&lt;1/km²}} {{sleutel|#ffeda0|1–3/km²}} {{sleutel|#fed976|3–10/km²}} {{sleutel|#feb24c|10–30/km²}} {{sleutel|#fd8d3c|30–100/km²}} {{sleutel|#fc4e2a|100–300/km²}} {{sleutel|#e31a1c|300–1000/km²}} {{sleutel|#bc0026|1000–3000/km²}} {{sleutel|#800026|&gt;3000/km²}}}}]] Terwyl Suid-Afrika algemeen as 'n multikulturele, veelrassige en veeltalige staat beskryf word, het Engels – ongeag sy relatief klein demografiese basis van ongeveer drie miljoen moedertaalsprekers en sy beperkte geografiese verspreiding – tans die status van 'n [[lingua franca]] in die meeste openbare domeine, waaronder politiek en ekonomie. Hoe meer dit as 'n taal van hoër status waargeneem word, hoe meer vind taalverskuiwing plaas. Daarnaas word dit ter wille van kostebesparing (vertalings in die ander tien ampstale geniet lae prioriteit as beskikbare finansiële middele beperk is) en om praktiese redes (daar word veronderstel dat die meeste Suid-Afrikaners Engels min of meer magtig as) bo Suid-Afrika se ander tale verkies, ongeag die feit dat die regering homself tot veeltaligheid verbind het. So word die aktiewe gebruik van Afrikaans toenemend beperk tot die gesinsdomein, opvoedkundige instellings wat die beginsel van moedertaalonderwys volg, die Afrikaanse kultuurbedryf en Afrikaanse media. Van alle openbare domeine is godsdiens die minste geraak deur taalverskuiwing na Engels. In sy gesproke vorm toon Engels in Suid-Afrika dieselfde dinamiese ontwikkeling soos in ander Afrikalande waar Engels as oorkoepelende taal dien. Naas Engels as tweede taal, soos dit deur baie swart Suid-Afrikaners gebesig word, vorm Britse immigrante, wat hul streeksgebonde moedertaalvariëteit van Engels na die Kaap saamgebring het, en vastelandse Europese en Asiatiese immigrante, wat deur Britse Engelssprekendes geassimileer is, die demografiese basis van Suid-Afrikaanse Engels. Net soos in ander Britse kolonies is Engels aanvanklik deur soldate en amptenare aan die Kaap ingevoer. Hulle is opgevolg deur sendelinge, setlaars en fortuinsoekers.<ref>{{en}} [http://public.oed.com/aspects-of-english/english-in-use/south-african-english/ ''Oxford English Dictionary: South African English. Besoek op 16 Maart 2016''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160316120134/http://public.oed.com/aspects-of-english/english-in-use/south-african-english/ |date=16 Maart 2016 }}</ref> Met die stigting van Engelse nedersettings in die Oos-Kaap vanaf 1820 en in Natal (1841–51) asook die diamantstormloop van Kimberley en die goudstormloop aan die Witwatersrand het Engels posgevat as een van die tale van Suider-Afrika. Die vroegste variëteit van Engels was dié van Suidoos-Engeland se laer klasse wat deur die eerste Britse immigrante, onder wie die 1820-setlaars, gepraat is en vanweë vergelykbare immigrasiepatrone baie ooreenkomste, veral ten opsigte van uitspraakgewoontes, met Australiese Engels toon sodat daar dikwels na 'n gemeenskaplike variëteit van Suidelike Halfrond-Engels verwys word.<ref>{{de}} Gerhard Leitner: ''Weltsprache Englisch. Vom angelsächsischen Dialekt zur globalen Lingua franca''. München: C. H. Beck 2009, bl. 214</ref> 'n Tweede golf van Engelssprekende setlaars het tussen die 1840's en laat 1860's in Suid-Afrika aangekom. Hul sosiale, kulturele en geografiese agtergrond het merkbaar verskil van dié van vroeëre immigrante. So was die meeste setlaars in dié periode afkomstig uit die middelklas van die ''Midlands'' van Sentraal-Engeland en die noorde van Engeland en hulle vestigingsgebied hoofsaaklik beperk tot Natal. Naas die breë werkersklasaksent van die Kaap is sodoende 'n tweede variëteit van Engels in Suid-Afrika gevestig wat as meer respektabel geag is. Anders as byvoorbeld in Australië het die verskillende variëteite in Suid-Afrika min neiging getoon om met mekaar te vermeng. Die derde golf van immigrante uit Europa, Australië en die Verenigde State, wat ná die ontdekking van diamante en goud na Suid-Afrika gestroom het, het Engels as algemene omgangstaal van stedelike omgewings en die sakesektor gevestig en sodoende ook taalverskuiwing van Afrikaans na Engels in groter omvang tot gevolg gehad. Die status en rol van Engels is van begin af bepaal deur politieke omstandighede. Engels was in die 19de eeu die taal van die bewindhebbers wat in 1822 Nederlands as ampstaal van die Kaapkolonie vervang het. Die bevordering van Afrikaans was een van die hoofdoelwitte van 20ste eeuse Afrikaner-nasionaliste wat ná die regeringsoorname deur die Nasionale Party (NP) in 1948 verwesenlik is deur die verdringing van Engels op regerings- en administratiewe vlak, binne die polisie en die weermag. Nogtans het Engels sy oorheersende rol in die sakelewe en die tersiêre onderwys gedurende die NP-bewind, wat tot 1994 sou voortduur, nooit ingeboet nie. Dit was ook die taal wat deur die African National Congress en ander swart bevrydingsbewegings vir hul kommunikasie met sowel sprekers van Suid-Afrika se ander inheemse tale asook die buitewêreld gekies is – 'n keuse wat nog verstewig is deur die feit dat baie ANC-lede hul ballingskap in Engelssprekende omgewings soos die Verenigde Koninkryk deurgebring het. === Taalbeleid === {{Hoofartikel|Tale in Suid-Afrika}} [[Lêer:South Africa 2011 dominant language map.svg|duimnael|'n Kaart wat die meerderheidstale in Suid-Afrikaanse aandui {{columns-list|2| {{sleutel|#8dd3c7|[[Afrikaans]]}} {{sleutel|#ffffb3|[[Engels]]}} {{sleutel|#bebada|[[Suid-Ndebele]]}} {{sleutel|#fb8072|[[Xhosa]]}} {{sleutel|#80b1d3|[[Zoeloe]]}} {{sleutel|#fdb462|[[Noord-Sotho (taal)|Noord-Sotho]]}} {{sleutel|#b3de69|[[Suid-Sotho]]}} {{sleutel|#fccde5|[[Tswana]]}} {{sleutel|#bc80bd|[[Swazi]]}} {{sleutel|#ccebc5|[[Venda (taal)|Venda]]}} {{sleutel|#ffed6f|[[Tsonga]]}} {{sleutel|#d0d0d0|Geen}}}}]] Gedurende die Britse koloniale bewind in Suid-Afrika is Afrikaans as die sentrale element van Afrikaneridentiteit beskou. Die Britse beleid van assimilasie was dus hoofsaaklik daarop gemik om Afrikaans deur Engels te vervang – 'n doelwit wat, gegewe die beperkte hulpbronne, onmoontlik geblyk het om te bereik. 'n Verslag oor die onderwysstelsel het in 1901 getoon dat die status van Afrikaans en Nederlands as omgangstaal onaanvegbaar was.<ref>{{en}} Jon Orman: ''Language Policy and Nation-Building in Post-Apartheid South Africa''. Springer Science + Business Media B.V. 2008, bl. 84</ref> Maar ook swart Suid-Afrikaners was teikens van die Britse beleid van taalkundige en kulturele assimilasie. Veral Engelsmedium-sendingskole het 'n belangrike bydrae gelewer om Britse invloed nie net op godsdienstige en ekonomiese gebied te versterk nie, maar ook om 'n hele kulturele konteks te skep waarin Engelse gedagtes, tradisies en waardes kon floreer en waarin vroue en mans met 'n uitstekende taalvaardigheid in Engels opgevoed is. Hierdie beleid het steeds uitwerkings op Suid-Afrika se politieke, kulturele en sosiale lewe waar 'n klein geangliseerde swart elite taalvaardigheid in Engels as paspoort vir opwaartse sosiale en ekonomiese mobiliteit beskou. Die gaping tussen hierdie elitêre swart minderheidsbewind en die groot onderdrukte massa het groter geword en sal deur die volgende generasies nie maklik oorbrug kan word nie.<ref>{{en}} Orman (2008), bl. 84</ref> Volgens sy [[Grondwet van Suid-Afrika|1996-grondwet]] het Suid-Afrika elf [[Amptelike taal|amptelike tale]]: [[Afrikaans]], [[Engels]], [[Noord-Sotho (taal)|Noord-Sotho]], [[Suid-Ndebele]], [[Suid-Sotho]], [[Swazi]], [[Tsonga]], [[Tswana]], [[Venda (taal)|Venda]], [[Xhosa]] en [[Zoeloe]].<ref name="Grondwet">{{af}} {{cite web |url=https://www.justice.gov.za/constitution/SAConstitution-web-afr.pdf |title=Die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika, 1996 |publisher=[[Regering van Suid-Afrika]] |accessdate=7 Februarie 2025}}</ref> In 2023 het die [[Gebaretaal]] Suid-Afrika se twaalfde ampstaal geword.<ref name="Nuus24" /> Volgens die grondwet moet die ampstale gelyk en billik behandel word. Die [[Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad]] het die grondwetlike mandaat om die ampstale se ontwikkeling en gebruik te bevorder. Dieselfde geld vir die [[Khoisan-tale|Khoisan]]- en [[Nama]]-tale asook die Gebaretaal. Die Suid-Afrikaanse grondwet erken daarnaas ook [[Duits]], [[Grieks]], [[Goedjarati]], [[Hindi]], [[Portugees]], [[Tamil]], [[Telugu]] en [[Oerdoe]] as tale van gemeenskappe asook [[Arabies]], [[Hebreeus]] en [[Sanskrit]] as godsdienstale. Die Taalraad het die grondwetlike mandaat, respek vir dié tale te bevorder en te verseker.<ref name="Grondwet" /> == Onderwys == {{Hoofartikel|Onderwys in Suid-Afrika}} === Opvoedkundige beleid === [[Lêer:Die skip University of pretoria.JPG|duimnael|"[[Administrasiegebou UP|Die skip]]", 'n administratiewe gebou van die [[Universiteit van Pretoria]] (UP)]] Die herorganisasie van Suid-Afrika se onderwysstelsel en sy nasionale opvoedkundige beleid word deur die ANC-regering as 'n sleuteltaak van sy kulturele beleid beskou. Die onderwysstelsel van die ou bedeling is vanweë sy rasseskeiding en die beperking van kwaliteitonderwys tot blanke leerders steeds as een van die ooglopendste kenmerke van die apartheidsteldsel ervaar.<ref>{{de}} [http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/de/Laenderinformationen/Suedafrika/Kultur-UndBildungspolitik.html ''Duitse Departement van Buitelandse Sake: Suid-Afrika – Kulturele en opvoedkundige beleid''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100724010502/http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/de/Laenderinformationen/Suedafrika/Kultur-UndBildungspolitik.html |date=24 Julie 2010 }}</ref> Suid-Afrikaanse openbare skole het hul deure eers in April 1994 vir leerders van alle bevolkingsgroepe geopen. Op hierdie datum is 'n nuwe nie-rasgebaseerde nasionale onderwysstelsel en algemene skoolplig ingevoer. Hervormings ten opsigte van kurrikula en onderwysstrukture is daarop gemik om toegang tot en beskikbaarheid van gehalte-onderwys vir alle Suid-Afrikaanse leerders te verseker. In Februarie 2010 is die Departement van Onderwys in twee nuwe departemente verdeel: die Departement van Basiese Onderwys (onderrig tot matriekvlak) en die Departement van Hoër Onderwys en Opleiding. In die praktyk word die kanse van Suid-Afrikaanse leerders en studente op gehalte-onderwys egter deur die HIV/Vigs-problematiek, skool-, universiteitslosies- en klasgelde, die tekort aan wiskunde- en natuurwetenskappe-onderwysers asook die feit dat daar min aansporing vir matrikulante is om 'n onderwyskwalifikasie te behaal, ondermyn. Die veeltaligheid van Suid-Afrika word van regeringskant in beginsel erken, met slagspreuke soos "Eenheid in verskeidenheid", en naas die elf amptelike word ook dertien vreemde tale bevorder. === Hoër onderwys === [[Lêer:Mitchells-plain-schoolkids.jpg|duimnael|Skoolkinders in [[Mitchells Plein]]]] Met die Wet op Hoër Onderwys het die regering in 1997 begin om die Suid-Afrikaanse universiteitstelsel te transformeer. Die aantal tersiêre instellings (waaronder universiteite en tegnikons) is in 2004 en 2005 verminder van 36 tot 21, onder meer om die ou skeiding tussen "blanke" en "nie-blanke" instellings uit te wis. Hierdie ingewikkelde proses sal nie oor die kort termyn afgesluit kan wees nie, en verskeie kwessies wat steeds bestaan – onder meer bekommernis oor Afrikaans se toekomstige rol as wetenskapstaal – het net soos die gebrek aan finansiële hulpbronne tot studenteproteste gelei. == Boukuns == === Kaap-Hollandse boustyl === [[Lêer:Reinet House Graaff Reinet-001.jpg|duimnael|Die Reinethuis in [[Graaff-Reinet]] met neo-klassieke driehoekige Rhône-gewel]] [[Lêer:Old house in Tulbagh.jpg|duimnael|Wittedrif-herehuis in Tulbagh met oorspronklike barokgewel (Joostenberg-Languedoc-styl), maklik herkenbaar aan sy sagte kurwes]] Die Kaap-Hollandse boustyl is vanaf die laat 17de eeu in Kaapstad en omgewing ontwikkel. Sy mees uitstaande kenmerk, die sentrale voorgewel oor die ingang, is aan [[Amsterdam]] se gegewelde huise ontleen. Daar is egter ook Franse en Maleise invloed as voorbeeld gedien het, het vakmanne uit die Ooste, wat as slawe na die Kaap geneem is, hul invloed by die ontwikkeling van 'n eie Kaapse boukuns gespeel. Ewe belangrik was die beperkings wat boumeesters aan die Kaap opgelê is – deur klimaatsomstandighede en die gebrek aan tradisionele Europese boumateriale. Kaap-Hollandse huise het simmetriese fasades, dik, witgekalkte mure en grasrietdakke gehad waarby die twee laasgenoemdes geskikte teenvoeters teen temperatuurskommelinge was. Die vroegste Kaapse gewels was sogenaamde solder- of skaapboudgewels. Hulle is opgevolg deur sogenaamde Joostenberg-gewels wat veral gewild was in die tydperk tussen 1780 en 1800 en verder onderverdeel kan word in Klipheuwel- en Languedoc-styl. Die derde styl het die baroktradisie voortgesit, maar in plaas van sagte kurwes is die voorkeur aan neo-klassieke stylelemente gegee, gewoonlik driehoekige pedimente met pleisterwerkkruike aan weerskante. Hierdie gewels word deur argitektuurhistorici as Rhône-gewels beskryf. Gewels was geen suiwer versierings nie. 'n Klein venster in die solder het daglig binnegelaat, terwyl bewoners teen reënwater beskerm is wat van die grasdak af op die stoep kon afdrup. Omrede rietdakke vinnig aan die brand kon raak, het gewels vlugtende bewoners ook teen brandende [[Elegia tectorum|dekriet]] beskerm. Gewels het mettertyd statussimbole en dus hoër, swieriger en kronkelend geword. Dikwels is hulle van gevormde omlystings voorsien (as sogenaamde holbolgewels), terwyl die voorkant met figure verfraai is. Gewilde motiewe was diere, blomme, vrugte, harte of sterre. Die vroegste omlystings en versierings word as die werk van Oosterse slawe beskou. Wit gewels het mooi gekontrasteer met rietdakke. === 19de eeuse koloniale boukuns === [[Lêer:Paleis van Justitie, noordekant, Pretoria.jpg|duimnael|Die [[Paleis van Justisie, Pretoria|Paleis van Justisie]] in Pretoria]] Met die Britse bewind aan die Kaap en in Natal het koloniale Victoriaanse boukuns ingang tot Suid-Afrika gevind. Kunsvolle openbare geboue soos Pietermaritzburg se stadsaal weerspieël die ambisies van 'n nuwe Engelssprekende burgerklas. Ook in die onafhanklike Afrikanerrepublieke Transvaal en Oranje-Vrystaat het boumeesters die voorkeur gegee aan massiewe, statige geboue soos dié wat rondom Pretoria se Kerkplein en langs Bloemfontein se Brandstraat ontstaan het – in 'n styl wat as Eklektiese Wilhelmiense boukuns beskryf word. Groeiende ekonomiese welvaart in Johannesburg is in die vroeë 20ste eeu weerspieël in Edwardiaanse, Georgiaanse en neoklassieke ontwerpe. 'n Eie Suid-Afrikaanse vormtaal, waarin Britse periodestyle met die plaaslike landskap en inheemse boumateriale versmelt, is deur Sir Herbert Baker ontwikkel. Sy belangrikste werk, die Uniegebou in Pretoria, word onder Suid-Afrika se mees elegante ontwerpe gereken. === 20ste eeuse style === Vir hul ontwerpe in stedelike omgewings het Suid-Afrikaanse argitekte Europese en Amerikaanse style toegepas. So het in die 1930's [[Art Deco]]-geboue in Kaapstad, Durban en Johannesburg ontstaan. Maar reeds laat in dié dekade het radikale nuwe gedagtes hul invloed laat geld. Modernistiese boukuns, ook bekend as [[Internasionale Styl]], wat in Europa met meesters soos [[Le Corbusier]] en [[Ludwig Mies van der Rohe]] verbind is, is deur geesdriftige argitekte, wat hul opleiding aan die Universiteit van die Witwatersrand gevolg het, ook in Suid-Afrika ingevoer. Noemenswaardig was die bydraes van [[Rex Distin Martienssen]] en die sogenaamde [[Transvaal-groep]]. Martienssen se streng modernisme is vanaf die laat 1940's deur Transvaalse argitekte soos Norman Hansen en Roy Kantorowich nuut gedefinieer en versag. In Suid-Afrika se metropole was argitekte in pas met die nuutste strominge in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]]. In Johannesburg, of "Manhattan van die Veld", soos dit soms genoem is, het ook ander tendense soos [[Oscar Niemeyer]] se [[Brasilië|Brasiliaanse]] modernisme hul invloed laat geld, so in die voorstad [[Hillbrow]] wat – nadat hoogtebeperkings op geboue opgehef is – vanaf die 1950's tot 'n [[wolkekrabber]]buurt gegroei het.<ref>{{en}} Philip Harrison: ''Arts & Culture''. Kenilworth: Spearhead / New Africa Books 2005, bl. 25</ref> == Kultuur == {{Hoofartikel|Kultuur in Suid-Afrika}} === Kuns === {{Hoofartikel|Suid-Afrikaanse kuns}} [[Lêer:Thomas Baines Baobab.jpg|duimnael|Thomas Baines: Kremetartboom]] Die Suid-Afrikaanse kunstradisie kan as die oudste in die menslike geskiedenis beskryf word – die [[rotskuns]] van inheemse San of Boesmans het 'n ononderbroke tradisie wat tot in prehistoriese tye terugstrek en tot in die 19de eeu gedokumenteer kan word. Hul skilderye en rotstekeninge kan op meer as 3&nbsp;000 plekke in die land aangetref word.<ref>{{de}} Johannes Haape (red.): ''Südafrika''. München: APA Publications 1997, bl. 89</ref> Houtsnykuns, pêrelwerk, mandjiewerk en pottebakkery is al eeue lank kenmerkend vir Suid-Afrikaanse kunshandwerk wat in baie landsdele steeds beoefen word. Tans word dikwels ook moderne materiale soos kunsvesels gebruik. Europese ontdekkingsreisigers en geograwe het Westerse invloede na Suid-Afrika gebring. Skilders soos [[John Thomas Baines|Thomas Baines]] (1820–1875), [[Frederick Timpson l'Ons]] (1802–1887) en [[Thomas Bowler]] (1812–1869) is bekende verteenwoordigers van Suid-Afrika se vroeë moderne skilderkuns wat homself veral op landskapskilderye toegespits het. Hierdie tradisie is voortgesit deur skilders soos [[Frans Oerder]] (1867–1944) en [[Pieter Wenning]] (1873–1921) wat hul opleiding in Nederland ontvang en groot invloed op skilders soos [[Jan Volschenk|J.E.A. Volschenk]] (1853–1936) en [[Hugo Naudé]] (1869–1938) uitgeoefen het. Ander bekende Suid-Afrikaanse landskapskilders sluit [[Jacobus Hendrik Pierneef]] (1886–1957) en lede van die [[Die Everard-groep|Everard-groep]] in. === Musiek === ==== Europese en Afrika-erfenis ==== [[Lêer:Sontonga.jpg|duimnael|upright|[[Enoch Sontonga]], die komponis van [[Nkosi Sikelel' iAfrika]]]] Blanke Suid-Afrikaners put uit die bronne van Europese musikale tradisies en het 'n hoogs gesofistikeerde musikale kultuur in die land gevestig wat vakkennis, besondere vaardighede en 'n musikale opleiding aan die kant van die luisteraar vereis. 'n Tiental departemente aan universiteite bied professionele akademiese opleiding vir musikale kunstenaars, komponiste en onderwysers aan. 'n Tweede komponent naas Europese tradisies, wat na die Kaap oorgeplant is, is musiektradisies wat in die San-beskawing en in swart gemeenskappe ontwikkel is. Afrikamusiek is dikwels vol energie en passie en vereis aktiewe deelname om 'n gemeenskaplike belewenis te kan wees. Die San het 'n soort boog as musiekinstrument gebruik. Volgens oorlewerings is die [[Portugal|Portugese]] ontdekkingsreisiger Vasco da Gama deur die inheemse Khoi-khoi met 'n soort fluitkonsert verwelkom toe hy in 1497 naby die huidige Mosselbaai voet aan wal gesit het. Waarskynlik is destyds 'n melodie met vier tone op vier fluite gespeel – 'n musikale beginsel wat vandag nog steeds deur die Venda in die noorde van die land toegepas word, al gebruik hulle 'n groter aantal fluitspelers wat almal byna, maar nie presies dieselfde toonhoogte speel nie. Die resultaat is 'n konglomeraat van klein toonverskille rondom vier basistone. ==== Die musiek van Kaapse Maleiers en bruin Afrikane ==== [[Lêer:Malay Choir Competition.jpg|duimnael|'n Koorkompetisie van [[Kaapse Maleiers]]]] Toe Maleisiese slawe uit die Nederlandse besittings in Oos-Indië na die Kaap oorgeplant is, is die kulturele spektrum van die land deur 'n baie musikale etniese groep verryk. Dikwels het Nederlandse base hul Maleisiese slawe gedwing om 'n musikale bydrae tot plegtige bankette te lewer. Asiatiese invloede kan maklik in die musiekstyle van Kaapse Maleiers herken word – in ritmiese instrumente soos draagbare tromme, die rebana-tamboeryn en die tipiese sangstyl met "karienkels" of stemglydings rondom bepaalde melodietone. Tradisionele sangvorme uit Oos-Indië is deur die eeue bewaar, soms met 'n godsdienstige agtergrond. Maar ook twee eeue van slawerny word weerspieël. Kaapse Maleiers en bruin Afrikane het daarnaas musiekstyle ontwikkel wat ten opsigte van die taal by die inheemse Afrikaanse musiektradisies gereken kan word en sy besondere karakter aan improvisasies, dinamiese ritmes en die oorheersende banjo-klanke te danke het. [[Ghomma]]- of piekniekliedere val in hierdie kategorie. ==== Afrikaanse volksmusiek ==== Die tradisionele Afrikaner-dansmusiek sluit laat 19de eeuse balsaal-styldanse in wat by Europeërs dwarsoor die wêreld gewild was. In Suid-Afrika was dit veral wals (wat, soos die meeste ander genoemde danse, heel waarskynlik deur Britse militêre orkeste aan die Kaap ingevoer is), polkas, settees (ook gespel as setees in Afrikaans) en masurka (in Kaapstad gedans sedert 1848), maar ook danse soos kadriel (''quadrille''), ''cotillions'' en kontradanse. Die 19de eeuse kadriel het in Ierland bekend gestaan as ''set dance'', ''[[square dance]]'' in die Verenigde State en as ''quadrille'' in Engeland en Australië.<ref>Dan M. Worrall: ''The Anglo-German Concertina. A Social History''. Volume 2. Third edition. Fulshear, TX: Concertina Press 2010, bl. 18</ref> Trekklavier en konsertina was die gewildste musiekinstrumente vir die blanke Afrikaanssprekende bevolking. Afrikaanse volks- of boeremusiek – 'n term wat eers in die vroeë 20ste eeu gebruiklik geraak en hoofsaaklik na dansmusiek verwys het – het sy oorsprong in skuurpartytjies. Nuwe instrumente soos banjo of kitaar het bygedra tot dié musiek se besonderse karakter, terwyl omstreeks 1930 die vastrap as nuwe plaaslike dansstyl in die mode was. Tiekiedraai was een van die gewildste (en vinnigste) danse waarby paartjies in die rondte gedraai het – in 'n spasie wat so groot was soos 'n tiekie.<ref>''Alles oor Suid-Afrika; Ons Land, sy Mense, Geskiedenis, Kulture, Ekonomie en Natuurlewe'' Sewende uitgawe. Kaapstad: Struik Lifestyle 2013, bl. 59</ref> ==== Moderne musiekstyle ==== [[Lêer:Drum Struck Gumboots.jpg|duimnael|Swart Suid-Afrikaners se waterstewel- of ''gumboot''-dans is in die mynwerkerskampe van die land gebore, met kunstige uitdrukkings en polsende ritmes]] Die kulturele veelsydigheid van Suid-Afrika word weerspieël in 'n groot verskeidenheid moderne musiekstyle. Suid-Afrikaanse musikante het oorsese musiekstyle soos [[jazz]], rhythm & blues, Christelike gospelliedere en disco-musiek oorgeneem, maar ook hul eie musikale tradisies ontwikkel waarin hulle hul lewensgevoel vertolk het. 'n Spesifieke vorm van protes- en vryheidsliedere liedere het in die konteks van diskriminasie en apartheid ontstaan, en dit was nie beperk tot swart etniese groepe nie. Ook Afrikaanse musikante – veral die sogenaamde Voëlvrybeweging – het in die 1980's hul misnoeë oor die apartheidsbewind met musiek laat blyk.<ref>{{af}} [http://m.news24.com/beeld/By/Nuus/Skiet-die-vul-iets-hier-in-20110218 Albert Grundlingh: ''Skiet die (vul hier iets in...)''. In: ''Beeld'', 19 Februarie 2011]</ref> Huidige Afrikaanse [[protesmusiek]] behandel politieke en kulturele ontworteling, misdaad en korrupsie. Moderne Afro-popmusiek – 'n mengsel van stedelike en elektroniese ritmes – het as dansmusiek ook by gehore buite Suid-Afrika aanklank gevind. Groepe soos ''Malaika'' en ''Mafikizolo'' het oorsee sukses behaal, net soos ''[[Freshlyground]]'' wat in 2006 'n MTV-Award ontvang het. Suid-Afrikaanse beatmusiek word veral deur ''[[kwaito]]'' verteenwoordig, 'n musiekstyl wat invloede van house-musiek, rhythm & blues, hip hop en tradisionele swart musiek toon. Swart woonbuurte was die bakermat van kwaito waarin swart jongmense van hul droom sing dat hulle eendag 'n musikale loopbaan sal begin wat hulle in staat stel om 'n nuwe lewe buite hul krotbuurt te begin. Bekende sterre soos [[Brenda Fassie]], Dantai en TKZee het kwaito tot spreekbuis van Suid-Afrika se swart jeug gemaak en ook in Europa en Amerika sukses behaal. === Rolprentbedryf === [[Lêer:AIRSCREEN Africa.jpg|duimnael|Opelug-bioskoop in Johannesburg]] Die eerste weeklikse nuusbulletin, wat plaaslik vervaardig en in rolprentteaters vertoon is, het gedurende die Anglo-Boereoorlog (1899–1902) ontstaan. Hierdie weeklikse nuusoorsig is vervolgens meer as ses dekades lank in Suid-Afrikaanse bioskope aangebied. Die [[Suid-Afrikaanse filmbedryf|plaaslike vervaardiging van rolprente]] het in 1916 begin toe [[Isidore W. Schlesinger]] sy [[Killarney-ateljee|Killarney-filmateljee]] in Johannesburg gevestig het. Tussen 1916 en 1922 is altesaam 42 rolprente in dié ateljee vervaardig, maar die beperkte toegang tot die internasionale mark gedurende die 1920's het nadelige invloed op die bedryf gehad. Dit het eers weer in die 1950's 'n oplewing getoon met die nuwe belangstelling van Afrikaanse rolprentmakers. Gedurende die 1980's het die Suid-Afrikaanse regering belastingvoordele aan internasionale vervaardigers verskaf wat rolprente plaaslik geskiet het.<ref>{{en}} [http://www.gcis.gov.za/sites/www.gcis.gov.za/files/docs/resourcecentre/yearbook/ArtsCulture-SAYB1516_0.pdf ''South Africa Yearbook 2015/16: Arts and Culture. Besoek op 17 Januarie 2017''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170108183548/http://www.gcis.gov.za/sites/www.gcis.gov.za/files/docs/resourcecentre/yearbook/ArtsCulture-SAYB1516_0.pdf |date= 8 Januarie 2017 }}</ref> === Mode === [[Lêer:Abigail Keats Autumn winter 2010 3.JPG|duimnael|links|upright|Abigail Keats: herfs-&nbsp;/wintermodeversameling 2010<br /><small>Sandton Convention Centre, Johannesburg</small>]] [[Lêer:Abigail Keats photo.jpg|duimnael|Die Suid-Afrikaanse mode-ontwerper [[Abigail Keats]]]] [[Lêer:Suzaan in her Johannesburg Studio.jpg|duimnael|Die Johannesburgse mode-ontwerper [[Suzaan Heyns]] in haar ateljee]] Ontwerpers soos Gavin Rajah en Jenni Button en etikette soos ''Stoned Cherrie'' en ''Sun Goddess'' het Suid-Afrika op die internasionale kaart van [[mode]] geplaas. Kaapstad en Johannesburg is die land se leidende modesentrums vanwaar plaaslike mode-etikette en -ontwerpers ook na Europese markte begin uitvoer het en hul verskyning op Paryse en Londense modeskoue gemaak het. Johannesburg is sedert 1997 die gasheerstad vir die ''Sanlam SA Modeweek'' wat jaarliks in April (lente- en somerreekse) en in Oktober (herfs- en wintermodeversamelings) gehou word. 'n Tweede skou, die Joburg-modeweek, vind jaaliks in laat Augustus plaas. Die Goudstad se modebedryf is in die sogenaamde Modedistrik gekonsentreer waar meer as 100 modeondernemings – van tekstielprodusente tot top-ontwerpers – hul fabrieke en ateljees gevestig het. Die modewinkelsentrum ''Fashion Kapitol'' fungeer met 'n dertigtal boetieke as die Modedistrik se middelpunt. Hier word ook gereeld modeskoue gehou. Kaapstad is die gasheerstad vir die internasionaal belangrikste modeskou in Afrika, die Kaapstad Modeweek, wat jaarliks vroeg in Augustus plaasvind en meer as 30&nbsp;000 besoekers, mediaverslaggewers en inkopers lok. === Sport === [[Lêer:Toutrek.jpg|duimnael|Toutrek, 'n tradisionele Afrikanersport, tydens 'n Afrikanersportfees in Namibië]] Suid-Afrika se gewildste [[sport]]soorte is [[krieket]], [[rugby]] en [[sokker]].<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.southafrica.info/about/sport/sportsa.htm|title=Sport in South Africa|publisher=SouthAfrica.info|accessdate=21 September 2016|archive-date=29 Junie 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100629152527/http://www.southafrica.info/about/sport/sportsa.htm|url-status=dead}}</ref> Ander sporte met 'n belangrike ondersteuning is [[swem]], [[atletiek]], [[gholf]], [[boks]], [[tennis]], [[netbal]] en [[veldhokkie]]. Sportsoorte wat in Suid-Afrika ontstaan het sluit in [[jukskei]], [[musangwe]], [[ringbal]], [[stokgevegte]] en [[spinning]] ('n soort fietstrap). Die Suid-Afrikaanse sport is onder toesig van die Minister van Sport, Kuns & Kultuur, tans [[Nathi Mthethwa]] ([[ANC|African National Congress]]). Die nasionale beheerliggaam vir alle sport in Suid-Afrika is die [[Suid-Afrikaanse Sportkonfederasie en Olimpiese Komitee]] (SASKOK). {{Sien ook|Suid-Afrika op die Olimpiese Spele}} ==== Krieket ==== [[Lêer:South African Cricket team 2008.jpg|duimnael|links|Die Suid-Afrikaanse [[Proteas]] in 2008]] Krieket is tradisioneel die sport van die [[Anglo-Afrikane]] en die [[Indiese Suid-Afrikaners]], maar word vandag deur mense van al die [[etniese groep]]e beoefen. Suid-Afrika se nasionale krieketspan staan bekend as die [[Proteas]] en neem as volle lid van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) aan [[toetskrieket]] sowel as [[Internasionale eendagwedstryd]]e (EDIs) en [[Twintig20]] (T20Is) deel. Suid-Afrika het sedert [[Krieketwêreldbeker 1992|1992]] vir elke [[krieketwêreldbeker]]toernooi gekwalifiseer en reeds vyf keer die halfeindrondte gehaal (in [[Krieketwêreldbeker 1992|1992]], [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]], [[Krieketwêreldbeker 2007|2007]], [[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] en [[Krieketwêreldbeker 2023|2023]]), maar kon dié toernooi tot op hede nie wen nie. Tydens die [[Kampioenetrofee 1998]] kon Suid-Afrika sy eerste vername internasionale kriekettitel inpalm en by die [[T20I-wêreldbeker 2024]] het die Proteas vir die eerste keer die eindstryd van ’n krieket- of [[T20I-wêreldbeker]]toernooi vir mans gehaal. In Junie 2025 het Suid-Afrika in die eindstryd van die [[Wêreldtoetskampioenskap 2023–2025|derde Wêreldtoetskampioenskap]] [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] met vyf paaltjies verslaan en sodoende sy tweede IKR-titel ingepalm.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-test-championship-2023-2025-1345943/australia-vs-south-africa-final-1449769/match-report-4 |title=Markram delivers WTC glory to end South Africa's history of heartbreak |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew McGlashan |date=14 Junie 2025 |accessdate=15 Junie 2025}}</ref> Suid-Afrika het in [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]] saam met Kenia en Zimbabwe as gasheer van die krieketwêreldbeker opgetree, wat deur Australië gewen is. Daarbenewens was Suid-Afrika gasheer van die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2005]], die [[T20I-wêreldbeker 2007]], die [[Kampioenetrofee 2009]] en die [[T20I-vrouewêreldbeker 2023]], waartydens die [[Suid-Afrikaanse nasionale vrouekrieketspan|nasionale vrouekrieketspan]] die eerste Suid-Afrikaanse span geword het wat 'n wêreldbekereindstryd gehaal het. In November 2021 is Suid-Afrika saam met Namibië en Zimbabwe as medegasheer vir die [[Krieketwêreldbeker 2027]] benoem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/usa-co-hosts-for-2024-t20-wc-pakistan-gets-2025-champions-trophy-india-and-bangladesh-2031-world-cup-1289589 |title=USA co-hosts for 2024 T20 WC, Pakistan gets 2025 Champions Trophy, India and Bangladesh 2031 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi |date=16 November 2021 |accessdate=2 Julie 2024}}</ref> Tydens beide die [[T20I-vrouewêreldbeker 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025]] het die nasionale vrouekrieketspan hul prestasie herhaal en telkens in die eindstryd verskyn. ==== Rugby ==== [[Lêer:Springbok parade.jpg|duimnael|Die [[Springbokke]] nadat hulle die [[Rugbywêreldbeker 2007]] gewen het]] Rugby is histories veral gewild onder persone van Afrikaanse afkoms. Suid-Afrika se nasionale rugbyspan staan bekend as die [[Springbokke]] en het sedert 1995 aan elke [[rugbywêreldbeker]]toernooi deelgeneem en reeds 'n rekord van vier keer gewen (in [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] op eie bodem, [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] in [[Frankryk]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] in [[Japan]] en [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] in Frankryk). Suid-Afrika is een van die sterkste rugbyspanne en neem gereeld aan toernooie soos [[die Rugbykampioenskap]] (saam met [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]], [[Wallabies|Australië]] en [[All Blacks|Nieu-Seeland]]) deel. Voorheen het Suid-Afrikaanse rugbyspanne met spanne uit [[Australië]] en [[Nieu-Seeland]] asook een span elk van [[Argentinië]] en [[Japan]] die jaarlikse [[Superrugby]]-toernooi uitgespook. Die Suid-Afrikaanse [[Bulls (Verenigde Rugbykampioenskap)|Bulls]] kon hierdie toernooi tot op hede drie keer wen. Sedert die 2021-’22-seisoen ding vier Suid-Afrikaanse spanne, die [[Bulls (Verenigde Rugbykampioenskap)|Bulls]], [[Lions (Verenigde Rugbykampioenskap)|Lions]], [[Sharks (Verenigde Rugbykampioenskap)|Sharks]] en [[Stormers (Verenigde Rugbykampioenskap)|Stormers]], met spanne uit Ierland, Italië, Skotland en Wallis in die [[Verenigde Rugbykampioenskap]]-kompetisie (voorheen die Pro14) mee. Met hul eerste deelname het die Stormers met die titel weggestap. Die [[Suid-Afrikaanse nasionale vrouerugbyspan]] neem ook gereeld aan [[vrouerugbywêreldbeker]]toernooie deel en hul beste prestasie tot dusver was die kwarteindrondte in [[Vrouerugbywêreldbeker 2025|2025]]. Die tweede nasionale rugbyspan staan bekend as die [[Opkomende Springbokke]] en word saamgestel uit spelers wat nog nie vir die Springbokke uitgedraf het nie. Die [[Junior Bokke]] is Suid-Afrika se nasionale onder-20 rugbyspan en neem sedert 2008 aan Wêreldrugby se [[Wêreldrugby o/20-kampioenskap|o/20-kampioenskap]] deel. Die nasionale [[sewesrugby]]span word die [[Blitsbokke]] genoem en verteenwoordig Suid-Afrika tydens die Wêreldrugby Sewesreeks, die Sewesrugbywêreldbeker, die [[Olimpiese Somerspele]] en die [[Statebondspele]]. ==== Sokker ==== [[Lêer:Southafrica soccerteam.PNG|duimnael|links|[[Bafana-Bafana]] tydens 'n opwarmingswedstryd in 2008]] Sokker is Suid-Afrika se gewildste sportsoort, veral onder swart mense. Die hoogste sokkerafdeling is die [[Premiersokkerliga]] en bekende sokkerspanne sluit in [[Mamelodi Sundowns]], [[Orlando Pirates FC]] en [[Kaizer Chiefs]]. Suid-Afrika se nasionale sokkerspan staan bekend as [[Suid-Afrikaanse nasionale sokkerspan|Bafana-Bafana]], terwyl die vrouesokkerspan [[Banyana-Banyana]] genoem word. Bafana-Bafana het tot op hede aan drie [[Sokker-Wêreldbeker]]toernooie deelgeneem (in [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]] en [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]]), maar kon nie een keer tot die uitklopfase deurdring nie. Suid-Afrika self het die Sokker-Wêreldbekertoernooi van 2010 aangebied, wat deur [[Spanje]] gewen is. In voorbereiding op dié toernooi het Suid-Afrika die [[FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 2009]] aangebied. [[CAF]] se [[Afrikanasiesbeker]] het Suid-Afrika twee keer aangebied, in [[Afrikanasiesbeker 1996|1996]] en in [[Afrikanasiesbeker 2013|2013]] en een keer gewen, in 1996. In vergelyking met die mansspan is die vrouespan meer suksesvol en hulle kon die Afrikanasiesbeker 2022 wen. ==== Branderplankry ==== [[Lêer:JBay-BillabongPro-001.JPG|duimnael|Strandaktiwiteite tydens die Vereniging van Beroepsbranderplankryers (ASP) se jaarlikse "Billabong Pro" in Jeffreysbaai, Oos-Kaap]] Branderplankry het in die jare ná die Eerste Wêreldoorlog in Suid-Afrika posgevat. Soos elders op aarde is aanvanklik baie lang en swaar borde van hout gebruik wat beweeglikheid beperk het. Met die beskikbaarheid van smaller en ligter borde het 'n verskeidenheid nuwe branderplankstyle ontwikkel. Suid-Afrika het wêreldkampioene soos Shaun Thomson en Jordy Smith voortgebring. In [[Jeffreysbaai]] naby Gqeberha word jaarliks 'n Billabong Pro-byeenkoms aangebied waarby in sommige jare ook vroue in 'n eie afdeling deelgeneem het. Ander Billabong Pro-wedstryde, wat deur die Australiese branderplankpak-vervaardiger Billabong geborg word, is of word op North Shore, Oahu (Amerikaanse deelstaat Hawaii), in Queensland, Australië en op Tahiti gehou. Op Jeffreysbaai word die klemtoon eerder op gehaltegolwe gelê as op beach break-skoue soos byvoorbeeld in die Kaliforniese Huntington Beach en Rio de Janeiro. In 1983 is ''The Jeffreys Bay Country Feeling Surf Classic'' gevestig.<ref>{{en}} Matt Warshaw: ''The Encyclopedia of Surfing''. Orlando • Austin • New York • San Diego • Toronto • London: Harvest/Harcourt Inc. 2005, bl. 62</ref> === Vakansiedae === {{Hoofartikel|Lys van openbare vakansiedae in Suid-Afrika}} [[Lêer:Cilliers-gelofte, 1938-film, Die bou van 'n nasie.jpg||duimnael|Uitbeelding van Cilliers se voordrag van die gelofte in die rolprent [[Bou van ’n Nasie]]]] [[Lêer:Stephanie Traynor SA Freedom Day.jpg|duimnael|Suid-Afrika se [[Vryheidsdag]] word in Londen gevier]] {|border="2" align="center" cellpadding="2" cellspacing="1" class="wikitable" |- bgcolor=#eeeeee !Datum !Naam !Opmerkings |- |[[1 Januarie]] |[[Nuwejaarsdag]] |Eerste dag van die jaar. |- |[[21 Maart]] |[[Menseregtedag]] |Ter nagedagtenis aan die [[Sharpeville-slagting]] in 1960. |- | |[[Goeie Vrydag]] |Vrydag voor [[Paasfees]]. |- | |[[Gesinsdag]] |Maandag ná Paasfees. |- |[[27 April]] |[[Vryheidsdag]] |Herdenking van [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1994|eerste demokratiese verkiesing in 1994]]. |- |[[1 Mei]] |[[Werkersdag]] |Solidariteit met die internasionale arbeidersbewegings. |- |[[16 Junie]] |[[Jeugdag]] |Die dag van die [[Soweto-opstand]] in 1976. |- |[[9 Augustus]] |[[Nasionale Vrouedag]] |In herinnering aan die nasionale optog van vroue op hierdie dag in 1956. |- |[[24 September]] |[[Erfenisdag (Suid-Afrika)|Erfenisdag]] |Voorheen Shakadag. |- |[[16 Desember]] |[[Geloftedag]] |Voorheen Geloftedag of Dingaansdag. |- |[[25 Desember]] |[[Kersfees|Kersdag]] |Die Geboortedag van [[Jesus van Nasaret|Jesus]]. |- |[[26 Desember]] |[[Welwillendheidsdag]] |Dag ná Kersdag. |} == Simbole == {{Suid-Afrika Simbole}} == Sien ook == ; Posgeskiedenis * [[Posseëls en posgeskiedenis van die Kaap die Goeie Hoop]] * [[Posseëls en posgeskiedenis van Natal]] * [[Posseëls en posgeskiedenis van die Oranje-Vrystaat]] * [[Posseëls en posgeskiedenis van Transvaal]] ; Suid-Afrikaanse lyste * [[Lys van jare in Suid-Afrika]] * [[Lys van Suid-Afrikaanse digters]] * [[Lys van Suid-Afrikaanse entrepreneurs]] * [[Lys van Suid-Afrikaanse komponiste]] * [[Lys van Suid-Afrikaanse kunstenaars]] * [[Lys van Suid-Afrikaanse musikante]] * [[Lys van Suid-Afrikaanse politici]] * [[Lys van Suid-Afrikaanse skrywers]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == ; Algemeen ---- * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/South-Africa|title=South Africa|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=2 Julie 2024}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/south-africa/|title=South Africa|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=2 Julie 2024}} ; Misdaad ---- * {{de}} Brandt, H.: ''Leben mit dem Verbrechen''. In: DEG aktuell, Sonderausgabe 1/1998, S. 16–18 * {{de}} FAZ, DEG, Afrika-Verein, Safri, Deloitte & Touche: ''Investitionsführer Südliches Afrika''. Frankfurt am Main 2000: F.A.Z-Institut für Management-, Markt- und Medieninformationen GmbH * {{de}} Ulrich Jürgens: ''Alte und neue Disparitäten in Südafrika''. In: Geographie und Schule, vol. 21, nommer 121, bladsye 20–29 * {{en}} Daniel D. Ntanda Nsereko: ''When Crime Crosses Borders. A Southern African Perspective''. In: Journal of African Law, Vol. 41, nommer 2 (1997), bladsye 192–200 * {{en}} Martin Pabst: ''Südafrika''. München 1997: C.H. Beck * {{en}} SADC/EU (uitgewers): ''Regional Conference on Illicit Cross-Border Drug Trafficking'' (1995) == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|South Africa|Suid-Afrika}} {{Wikt|Suid-Afrika}} {{Wikinews-kategorie|Suid-Afrika}} ; Regering ---- * {{en}} [http://www.gov.za/ Regering van Suid-Afrika] * {{en}} [http://www.thepresidency.gov.za/ Presidentskap van Suid-Afrika] ; Inligting ---- * {{en}} [https://www.brandsouthafrica.com/ ''Brand South Africa''] ; Toerisme ---- * {{en}} {{Wikivoyage|South_Africa|Suid-Afrika}} * {{en}} [https://visitsouthafrica.co/ Toerisme in Suid-Afrika] ; Betrekkinge met die Verenigde Koninkryk ---- * {{en}} [https://www.gov.uk/world/south-africa/news ''Gov.uk: South Africa and the UK''] ; Betrekkinge met die Verenigde State | U.S. Relations With South Africa ---- * {{en}} [https://www.state.gov/u-s-relations-with-south-africa/ ''U.S. Department of State: U.S. Relations With South Africa''] * {{en}} [https://history.state.gov/countries/south-africa ''Office of the Historian: A Guide to the United States’ History of Recognition, Diplomatic, and Consular Relations, by Country, since 1776: South Africa''] {{Geografiese ligging | Senter = {{vlagland|Suid-Afrika}} | Noord = {{vlagland|Botswana}} | Noordoos = {{vlagland|Zimbabwe}} • {{vlagland|Mosambiek}}<br />{{vlagland|eSwatini}} | Oos = [[Indiese Oseaan]] | Suidoos = [[Indiese Oseaan]] | Suid = [[Indiese Oseaan]] | Suidwes = {{vlagland|Tristan da Cunha}} • [[Atlantiese Oseaan]] | Wes = {{vlagland|Namibië}}<br />[[Atlantiese Oseaan]] | Noordwes = {{vlagland|Namibië}} }} {{Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap}} {{Lande van Afrika}} {{G20}} {{Artikels oor Suid-Afrika}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Suid-Afrika| ]] [[Kategorie:Britse Statebond]] [[Kategorie:Voormalige Britse kolonies]] 4xcsqdmhzuxe7puauee8hvgcjy1x3rr 0 387 2965506 2965299 2026-09-06T18:00:29Z SpesBona 2720 Bygewerk, nog besig 2965506 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Land |noem_naam = |volle_naam = Republiek Zimbabwe<ref group="nota">Die volgende 15 name is amptelik: ''Republic of Zimbabwe'' ([[Engels]]), ''Nyika yeZimbabwe'' ([[Shona (taal)|Shona]]), ''Ilizwe leZimbabwe'' ([[Noord-Ndebele]]), ''Dziko la Zimbabwe'' ([[Chichewa]]), ''Dziko la Zimbabwe'' ([[Chisena]]), ''Hango yeZimbabwe'' ([[Kalanga]]), ''Zimbabwe Nù'' ([[Khoisan-tale|Khoisan]]), ''Inyika yeZimbabwe'' ([[Nambya]]), ''Nyika yeZimbabwe'' ([[Ndau]]), ''Tiko ra Zimbabwe'' ([[Tsonga|Shangani]]), ''Naha ya Zimbabwe'' ([[Suid-Sotho]]), ''Cisi ca Zimbabwe'' ([[Chitonga]]), ''Naga ya Zimbabwe'' ([[Tswana]]), ''Shango ḽa Zimbabwe'' ([[Venda (taal)|Venda]]), ''Ilizwe leZimbabwe'' ([[Xhosa]]).</ref> |algemene_naam = Zimbabwe |beeld_vlag = Flag of Zimbabwe.svg |beeld_wapen = Coat of arms of Zimbabwe.svg |simbool_tipe = Wapen |beeld_kaart = Location Zimbabwe AU Africa.svg |leuse = ''Unity, Freedom, Work''<ref name="BEAVERCT">{{en}} {{cite journal |url=https://news.google.com/newspapers?id=AFwtAAAAIBAJ&sjid=ydkFAAAAIBAJ&pg=3340,2548451&dq=zimbabwe+unity-freedom-work&hl=en |title=Zimbabwe |journal=The Beaver County Times |date=13 September 1981 |accessdate=1 Mei 2018}}</ref><br /><small>''([[Engels]] vir: "Eenheid, vryheid, werk")''</small> |volkslied = ''Blessed be the land of Zimbabwe''<ref name="CIA">{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/zimbabwe/|title=Zimbabwe|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=30 Januarie 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260130224726/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/zimbabwe/|archive-date=30 Januarie 2026|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref><br /><small>(''Engels vir: "Geseënd is die land van Zimbabwe")''</small><br /><center>[[Lêer:National Anthem of Zimbabwe.ogg]]</center> |amptelike_tale = [[Chichewa]], [[Chisena]], [[Chitonga]], [[Engels]], [[Gebaretaal]], [[Kalanga]], [[Khoisan-tale|Khoisan]], [[Nambya]], [[Ndau]], [[Noord-Ndebele]], [[Tsonga|Shangani]], [[Shona (taal)|Shona]], [[Suid-Sotho]], [[Tswana]], [[Venda (taal)|Venda]] en [[Xhosa]]<ref name="Grondwet">{{en}} {{cite web |url=https://www.constituteproject.org/constitution/Zimbabwe_2013.pdf |title=Zimbabwe's Constitution of 2013 |publisher=Constitution Project |date=27 Julie 2018 |accessdate=6 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190906054210/https://www.constituteproject.org/constitution/Zimbabwe_2013.pdf |archive-date=6 September 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> |hoofstad = [[Harare]] {{Koördinate|17|50|S|31|3|O}} |latd = 17 |latm = 50 |latNS = S |longd = 31 |longm = 3 |longEW = O |grootste_stad = [[Harare]] |regeringsvorm = Unitêre parlementêre [[republiek]]<br />met 'n uitvoerende presidentskap |leiertitels = <br />• [[President]]<br />• 1ste [[adjunkpresident]]<br />• 2de adjunkpresident |leiername = [[Emmerson Mnangagwa]]<br />[[Constantino Chiwenga]]<br />[[Kembo Mohadi]] |oppervlak_rang = 62^ste |oppervlak_grootte = |oppervlak = 390&nbsp;757<ref name="CIA" /> |oppervlakmi² = 150&nbsp;872 |persent_water = 1 |bevolking_skatting = 17&nbsp;150&nbsp;352<ref name="CIA" /> |bevolking_skatting_jaar = 2024 |bevolking_rang = 72^ste |bevolking_sensus = 15&nbsp;178&nbsp;957<ref>{{en}} {{cite web |url=https://zimbabwe.opendataforafrica.org/anjlptc/2022-population-housing-census |title=2022 Population & Housing Census |publisher=Ministerie van Finansies en Ekonomiese Ontwikkeling |accessdate=4 September 2026}}</ref> |bevolking_sensus_jaar = 2022 |bevolkingsdigtheid = 43,9 |bevolkingsdigtheidmi² = 113,7 |bevolkingsdigtheidrang = 179^ste |BBP_PPP = $100,373&nbsp;miljard<ref name="imf2">{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/publications/weo/weo-database/2025/april/weo-report?c=698&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC&sy=2025&ey=2027&ssm=0&scsm=1&ssd=1&scc=1&ssc=1&sic=0&sort=country&ds=.&br=0 |title=Zimbabwe |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=April 2025 |accessdate=4 September 2026}}</ref> |BBP_PPP_rang = 104^de |BBP_PPP_jaar = 2026 |BBP_PPP_per_kapita = $5&nbsp;662<ref name="imf2" /> |BBP_PPP_per_kapita_rang = 151^ste |BBP = $39,491&nbsp;miljard<ref name="imf2" /> |BBP_rang = 101^ste |BBP_jaar = 2026 |BBP_per_kapita = $2&nbsp;228<ref name="imf2" /> |BBP_per_kapita_rang = 152^ste |onafhanklikheidstipe = • [[Suid-Rhodesië]]<br />• [[Sentraal-Afrikaanse Federasie]]<br />• [[Rhodesië]]<br />• Republiek<br />• [[Zimbabwe-Rhodesië]]<br />• Erken<br />• Huidige grondwet |onafhanklikheidsgebeure = |onafhanklikheidsdatums = van die [[Verenigde Koninkryk]]<br />[[1 Oktober]] [[1923]]<br />[[1 Augustus]] [[1953]]<br />[[11 November]] [[1965]]<br />[[2 Maart]] [[1970]]<br />[[1 Junie]] [[1979]]<br />[[18 April]] [[1980]]<br />[[15 Mei]] [[2013]] |MOI = {{wins}} 0,598<ref>{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |title=Human Development Report 2025 |publisher=United Nations Development Programme |date=6 Mei 2025 |accessdate=4 September 2026}}</ref> |MOI_rang = 153^ste |MOI_jaar = 2023 |MOI_kategorie = {{kleur|#fc0|medium}} |Gini = 50,3<ref>{{en}} {{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=ZW |title=Gini index – Zimbabwe |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=4 September 2026}}</ref> |Gini_rang = |Gini_jaar = 2019 |Gini_kategorie = {{kleur|#990000|hoog}} |geldeenheid = ''[[De jure]]'': [[Zimbabwe Goud]] (ZWG)<ref>{{en}} {{cite web |url=https://apnews.com/article/zimbabwe-new-currency-inflation-us-dollar-06a656260462d9651112e394e125c5e6 |title=Zimbabwe introduces new currency as depreciation and rising inflation stoke economic turmoil |publisher=AP News |author=Farai Mutsaka |date=5 April 2024 |accessdate=4 September 2026}}</ref><br />''[[De facto]]'': [[Amerikaanse dollar|VS-dollar]] (VS$),<ref name="Geldeenheid">{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/world/africa/zimbabwe-adopts-new-inflation-rate-based-us-dollar-local-currency-2023-03-03/ |title=Zimbabwe adopts new inflation rate based on U.S. dollar, local currency |publisher=[[Reuters]] |date=3 Maart 2023 |accessdate=4 September 2026}}</ref><br />[[Suid-Afrikaanse rand]] (R);<ref name="Geldeenheid" /><br />Verskeie nieamptelike^a |geldeenheid_kode = – |land_kode = ZW |tydsone = [[Sentraal-Afrika Tyd|SAT]] |utc_afwyking = [[UTC+02:00|+2]] |tydsone_somer = nie toegepas nie |utc_afwyking_DST = [[UTC+02:00|+2]] |internet_domein = [[.zw]] |skakelkode = 263 |voetskrif = ^aDie [[Zimbabwiese dollar]] word nie langer gebruik nie nadat dit deur die regering weens hiperinflasie amptelik opgeskort is. Die [[Amerikaanse dollar]] (VS$), [[Suid-Afrikaanse rand]] (R), [[Botswana pula]] (P), [[pond sterling]] (£), [[euro]] (€), [[Indiese roepee]] (₹), [[Australiese dollar]] (A$), Chinese [[renminbi]] (元/¥) en Japannese [[jen]] (¥) word pleks daarvan gebruik.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://wwp.greenwichmeantime.com/time-zone/africa/zimbabwe/currency/ |title=Currency in Zimbabwe |publisher=Greenwich 2000 |accessdate=19 Julie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719182003/http://wwp.greenwichmeantime.com/time-zone/africa/zimbabwe/currency/ |archive-date=19 Julie 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-26034078 |title=Zimbabwe’s multi-currency confusion |publisher=[[BBC]] |author=Brian Hungwe |date=6 Februarie 2014 |accessdate=4 September 2026}}</ref> }} '''Zimbabwe''', amptelik die '''Republiek Zimbabwe''' ([[Engels]]: ''Republic of Zimbabwe''), is 'n [[landingeslote land]] in [[Suider-Afrika]] tussen die [[Zambezirivier|Zambezi]] in die noorde en die [[Limpopo (rivier)|Limpopo]] in die suide wat aan [[Zambië]] in die noordweste, [[Mosambiek]] in die noordooste, [[Suid-Afrika]] in die suide en [[Botswana]] in die suidweste grens. Hoewel dit nie aan [[Namibië]] grens nie, is Zimbabwe deur 200&nbsp;m van die Zambezi se rivierbedding van Namibië geskei (dit is waar die grens met Zambië en Botswana is). Volgens ander menings ontmoet die grense van die vier lande Botswana, Namibië, Zambië en Zimbabwe op een enkele punt en sal vervolgens die enigste internasionale vierlandepunt wêreldwyd vorm. Die [[hoofstad]] en grootste stad is [[Harare]], tot 1980 Salisbury genoem, terwyl [[Bulawayo]] die tweede grootste stad van die land is.<ref name="CIA" /> [[Lêer:Satellite image of Zimbabwe in December 2002.jpg|duimnael|links|[[Nasa]]-satellietbeeld van Zimbabwe]] Zimbabwe beslaan 'n oppervlakte van 390&nbsp;757&nbsp;km² en het in 2024 'n bevolking van 17&nbsp;150&nbsp;352 gehad.<ref name="CIA" /> Zimbabwe is 'n multi-etniese land en die [[Mashona]] is die belangrikste inheemse [[etniese groep]], gevolg deur die [[Ndebele (stam)|Ndebeles]]; altwee vorm sowat 95% van die land se bevolking. Dié land het 16 [[Amptelike taal|amptelike tale]], waarvan Engels, [[Shona (taal)|Shona]] en [[Noord-Ndebele]] die mees verspreide tale is. Daarmee het Zimbabwe meer ampstale as sy suidelike buurland Suid-Afrika met twaalf ampstale. Zimbabwe is 'n lidland van die [[Verenigde Nasies]], die [[Afrika-unie]], die [[Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap]] en die [[Beweging van Onverbonde Lande]]. Die streek was lank reeds deur [[Boesman|San]] bevolk en sowat 2&nbsp;000 jaar gelede het [[Bantoevolke]] hulle ook in die gebied gevestig. In die 11de eeu het die Mashona begin met die oprigting van die stad [[Groot-Zimbabwe]] wat in die 13de eeu een van die vernaamste handelsplekke in Afrika geword het. Dit het die sentrum van die Koninkryk Groot-Zimbabwe geword, wat deur die [[Monomotapa]]- en Rozvi-ryke opgevolg is. Die [[Britse Ryk]] het beheer oor die gebied begin konsolideer na die Britse ultimatum van 1890 aan die Portugese, wat in die "pienk kaart" van 1885 die gebied tussen [[Angola]] en [[Mosambiek]] opgeëis het. Die [[British South Africa Company]] (BSAC) van [[Cecil John Rhodes]] het in 1890 die gebied [[Rhodesië]] afgebaken, nadat hulle [[Masjonaland]] en in 1893 [[Matabeleland]] tydens die [[Eerste Matabele-oorlog]] verower het. Die BSAC-heerskappy het in 1923 met die stigting van [[Suid-Rhodesië]] as 'n selfregerende Britse kolonie geëindig. In 1965 het die [[Blanke Zimbabwiërs|wit]] minderheitsregering eensydig Rhodesië se onafhanklikheid verklaar. Dié staat het internasionale isolasie en 'n 15-jarige [[Rhodesiese Bosoorlog|guerilla-oorlog]] teen swart rebellegroepe in die gesig gestaar; dit het gelei tot die [[Lancasterhuis-ooreenkoms]], waarmee in April 1980 die huidige Zimbabwe as [[Zimbabwe-Rhodesië]] sy internasionaal erkende onafhanklikheid verkry het. In 1980 het [[Robert Mugabe]] die eerste minister van Zimbabwe geword; ná die omskepping van die land se oorspronklike parlementêre in 'n presidensiële stelsel was hy van 1987 tot sy bedanking in 2017 Zimbabwe se president. Tydens Mugabe se [[Outoritarisme|outoritêre]] regime het die staat se veiligheidsapparaat die samelewing beheer en was verantwoordelik vir wydverspreide [[menseregte]]skendings wat wêreldwyd veroordeel is. Van 1997 tot 2008 het die [[Ekonomie van Zimbabwe|ekonomie]] bestendige agteruitgang beleef en selfs hiperinflasie. Nadat ander geldeenhede pleks van die [[Zimbabwiese dollar]] begin gebruik is, het dit 'n vinnige groei ervaar. Ná een jaar se protes teen sy regering asook vanweë Zimbabwe se krimpende ekonomie het 'n [[staatsgreep]] in 2017 tot Mugabe se bedanking gelei. Sedertdien dien [[Emmerson Mnangagwa]] as Zimbabwe se president. == Etimologie == [[Lêer:Great-Zimbabwe-2.jpg|duimnael|links|Die landsnaam "Zimbabwe" is van [[Groot-Zimbabwe]] afgelei]] [[Lêer:Rhodesia map EB1911.png|duimnael|links|'n Kaart van "Rhodesië" in die [[Encyclopædia Britannica]], 1911]] Die naam "Zimbabwe" is afgelei van 'n [[Shona (taal)|Shona-term]] vir [[Groot-Zimbabwe]], 'n [[Middeleeue|middeleeuse]] stad in die land se suidooste naby [[Masvingo]]. Daar is twee uiteenlopende teorieë oor die oorsprong van dié naam. Volgens baie bronne is "Zimbabwe" afgelei van ''dzimba-dza-mabwe'', vertaal uit Shona se Karanga-dialek as "huise uit klippe" (''dzimba'' = meervoud van ''imba'', "huis"; ''mabwe'' = meervoud van ''ibwe'', "klip").<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.somalipress.com/zimbabwe-overview/zimbabwe-big-house-stone-1145.html |title=Zimbabwe – big house of stone |publisher=Somali Press |accessdate=3 Mei 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110503184153/http://www.somalipress.com/zimbabwe-overview/zimbabwe-big-house-stone-1145.html |archive-date=3 Mei 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal |url=http://archive.lib.msu.edu/DMC/African%20Journals/pdfs/Journal%20of%20the%20University%20of%20Zimbabwe/vol21n1/juz021001005.pdf |title=Shona Class 5 revisited: a case against *ri as Class 5 nominal prefix |journal=Zambezia |year=1994 |volume=21 |pages=51–80 |author=Michel Lafon}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal |title=Mediated monuments and national identity |author=Lawrence J. Vale |doi=10.1080/136023699373774 |journal=Journal of Architecture |volume=4 |year=1999 |pages=391–408 |issue=4 |issn =1360-2365}}</ref> Die Karanga-sprekende Mashona leef rondom Groot-Zimbabwe in die huidige [[Masvingo (provinsie)|Masvingo-provinsie]]. Volgens die argeoloog [[Peter Garlake]] is "Zimbabwe" 'n verkorte vorm van ''dzimba-hwe'' wat "eerbiedige huise" in die Zezuru-dialek van Shona beteken en gewoonlik na kapteins se huise of grafte verwys.<ref>{{en}} {{cite book |author=Peter Garlake |title=Great Zimbabwe: New Aspects of Archaeology |url=https://archive.org/details/greatzimbabwe0000garl |year=1973 |publisher=Thames & Hudson |location=Londen |isbn=978-0-8128-1599-3 |page=[https://archive.org/details/greatzimbabwe0000garl/page/13 13]}}</ref> Zimbabwe was voorheen bekend as [[Suid-Rhodesië]] (1898), [[Rhodesië]] (1965) en [[Zimbabwe-Rhodesië]] (1979). Die eerste opgetekende gebruik van "Zimbabwe" as 'n nasionale term dateer uit 1960 op 'n muntstuk deur die swart nasionalis Michael Mawema,<ref name="fontein119120" /> wie se Zimbabwe National Party die eerste was wat in 1961 die naam gebruik het.<ref name=ndlovugatsheni113114>{{en}} {{cite book |author=Sabelo J. Ndlovu-Gatsheni |title=Do "Zimbabweans" Exist? Trajectories of Nationalism, National Identity Formation and Crisis in a Postcolonial State |publisher=Peter Lang AG |location=Bern |year= 2009 |edition=1ste |isbn= 978-3-03911-941-7 |pages=113–14}}</ref> Die term "Rhodesië" – afgelei van [[Cecil John Rhodes|Cecil Rhodes]] se van, die primêre aanstigter van Britse kolonisasie in die gebied – is deur Afrikanasionaliste as onvanpas beskou weens sy koloniale oorsprong en verbintenis.<ref name=fontein119120>{{en}} {{cite book |title=The Silence of Great Zimbabwe: Contested Landscapes and the Power of Heritage |url=https://archive.org/details/silenceofgreatzi0000font |author=Joost Fontein |publisher=University College London Press |location=Londen |date=September 2006 |edition=1ste |isbn=978-1-84472-123-8 |pages=[https://archive.org/details/silenceofgreatzi0000font/page/119 119]–20}}</ref> Volgens Mawema het swart nasionaliste in 1960 vergader om 'n alternatiewe naam vir die land te kies en name soos "Matshobana" en "[[Monomotapa]]" voorgestel, voordat sy voorstel "Zimbabwe" geseëvier het.<ref>{{en}} {{cite journal |url=https://books.google.com/books?id=92goAQAAMAAJ&q=%22What%27s+in+a+Name |title=What's in a Name? Welcome to the 'Republic of Machobana' |journal=Read on |publisher=Training Aids Development Group |location=Harare |year=1991 |page=40}}</ref> Dit was aanvanklik onduidelik hoe die gekose term gebruik sou word – Mawema het in 'n 1961-letter die naam "Zimbabweland" gebruik<ref name="ndlovugatsheni113114" /> – maar "Zimbabwe" was teen 1962 genoegsaam gevestig om die swart nasionalistiese beweging se algemene voorkeurterm te word.<ref name="fontein119120" /> Soos baie name van Afrikalande wat tydens die [[Koue Oorlog]] [[Dekolonisasie (Afrika)|onafhanklik]] geword het, is ''Zimbabwe'' 'n etnies neutrale naam. Dit is debatteerbaar tot watter mate Zimbabwe, wat meer as 80% homogeen Shona is en op verskeie maniere deur hulle oorheers word, as 'n volkstaat beskryf kan word.<ref name=":7">{{en}} {{cite journal |author=Alois S. Mlambo |title=Becoming Zimbabwe or Becoming Zimbabwean: Identity, Nationalism and State-building |url=https://www.jstor.org/stable/43941319 |journal=Africa Spectrum |date=2013 |volume=48 |issue=1 |pages=49–70 |doi=10.1177/000203971304800103 |jstor=43941319 |s2cid=127302759 |issn=0002-0397 |hdl=2263/41913}}</ref> Die grondwet erken 16 tale, maar slegs twee van hulle op nasionale vlak, naamlik Shona en Engels. In teenstelling met [[Noord-Ndebele]] word Shona algemeen aan skole onderrig. Boonop het Zimbabwe nog nooit 'n nie-Shona-staatshoof gehad nie.<ref name=":7" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://tradmag.ca/season-1/government/from-a-kingdom-to-a-nation-a-shona-awakening-2/ |title=From a kingdom to a nation: A Shona awakening |publisher=Trad Magazine |date=29 November 2020 |accessdate=18 Mei 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240518174617/https://tradmag.ca/season-1/government/from-a-kingdom-to-a-nation-a-shona-awakening-2/ |archive-date=18 Mei 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> == Geografie == [[Lêer:Zimbabwekaart.png|duimnael|Kaart van Zimbabwe]] Zimbabwe beslaan 'n gedeelte van die groot [[plato]] in [[Suider-Afrika]] en dit is 'n [[landingeslote land]] sonder enige kus. Die hoëveld met 'n lengte van 1&nbsp;525 meter het twee hoofriviere, naamlik die [[Zambezirivier|Zambezi]] in die noorde wat die grens tot Zambië vorm en die [[Limpopo (rivier)|Limpopo]] in die suide wat die grens met Suid-Afrika vorm. Die [[Karibadam|Karibameer]] is net stroomaf van die [[Victoria-waterval]] in die Zambezi op die grens met [[Zambië]] en is een van die grootste mensgemaakte mere in die wêreld. In die noordweste kom die lande [[Namibië]] ([[Caprivistrook]]) en Zimbabwe baie naby aan mekaar en dié twee lande word slegs deur 200&nbsp;m se gebied in [[Botswana]], wat op sy beurt aan [[Zambië]] grens, van mekaar geskei. As die vier lande aanmekaar geraak het, sou dit die enigste internasionale vierlandepunt tussen onafhanklike lande gevorm het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.botswanatourism.co.bw/location |title=Location |publisher=Botswana Tourism |accessdate=4 September 2026}}</ref> Dié moontlike vierlandepunt is egter sonder algemene internasionale erkenning.<ref>{{en}} {{cite book |authors=Ian Brownlie, Ian R. Burns |title=African Boundaries: A Legal and Diplomatic Encyclopaedia |chapter=Botswana-Zambia (Quadripoint issue) |publisher=C. Hurst & Co. |location=Londen |year=1979 |isbn=0-903983-87-7 |pages=1098–1108}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |author=Sackey Akweenda |title=International Law and the Protection of Namibia’s Territorial Integrity |chapter=VI: Quadripoint Theory |publisher=Martinus Nijhoff |location=Nederland |date=23 April 1997 |isbn=90-411-0412-7 |pages=201–3}}</ref> Die [[grens tussen Suid-Afrika en Zimbabwe]] is 230&nbsp;km lank en word in sy geheel deur die Limpoporivier gevorm. Die belangrikste grenspos is [[Beitbrug]] langs die [[Beitbrug-Bulawayo Spoorweg]]. === Klimaat === [[Lêer:Zimbabwe map of Köppen climate classification.svg|duimnael|Klimaatsones in Zimbabwe volgens die [[Köppen-klimaatklassifikasie]]]] Zimbabwe het 'n [[Subtropiese klimaat|subtropiese]] tot [[Trope|tropiese]] [[klimaat]] met vogtige en warm [[somer]]s (tot meer as 35°C) en droë [[winter]]s met 'n aangename warmte (ca. 25°C). In die Hoëveld wat oor die grootste gedeelte van die land strek, is die warm somers gematigd (25 tot 30°C) en in die winter is nagryp moontlik (tot −5&nbsp;°C). Die [[reën]]seisoen duur van November tot Maart met meer as 90% van die jaarlikse neerslag wat gemiddeld 1000&nbsp;mm beloop. Die [[aardverwarming]] se gevolge in Zimbabwe sluit 'n om 5% verminderde neerslag in die 20ste eeu (tot 2017) in; daarbenewens is 'n onvoorspelbare reën op uiteenlopende plekke en verskillende tye asook 'n toename aan droogtes en hittegolwe waarneembaar.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://reliefweb.int/report/zimbabwe/zimbabwe-human-development-report-2017-climate-change-human-development-towards |title=Zimbabwe Human Development Report 2017 – Climate Change & Human Development: Towards Building a Climate Resilient Nation |publisher=Verenigde Nasies se Ontwikkelingsprogram |date=18 Maart 2018 |accessdate=4 September 2026}}</ref> Oorstromings kom meer en meer voor, soos in 2007/2008, waartydens mense dood en oeste bedreig is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7196068.stm |title=Zambia declares floods 'disaster' |publisher=[[BBC]] |date=18 Januarie 2008 |accessdate=4 September 2026}}</ref> Daarteenoor het Suider- en Oos-Afrika in 2015/2016 onder 'n ernstige droogte gebuk gegaan. === Riviere === [[Lêer:Rivers of Zimbabwe.svg|duimnael|'n Kaart met Zimbabwe se belangrikste rivierlope]] Zimbabwe word in 'n [[hidrologie]]se opsig deur die van suidwes na noordoos loopende Ovambo-Kalahari-Zimbabwe-breuk (''OKZ Axis'')<ref>{{en}} Andy Moore, Tom Blenkinsop, Fenton (Woody) Cotterill: ''Southern African topography and erosion history: plumes or platetectonics?'' In: ''Terra Nova.'' Band 21, 2009, Nr. 4, 310–315 ([https://orca.cf.ac.uk/56860/1/Moore%2C%20Blenkinsop%2C%20Cotterill%20-%202009%20-%20Southern%20African%20topography%20and%20erosion%20history%20plumes%20or%20plate%20tectonics.pdf orca.cf.ac.uk], PDF).</ref><ref>{{en}} René A. Pelletier: ''Mineral Resources of South-Central Africa.'' Oxford University Press, Cape Town, London, New York, Toronto 1964, bl. 137.</ref> as die sentrale [[waterskeiding]] (''Central Zimbabwe Watershed''<ref>{{en}} A. E. Moore, F. P. D (Woody) Cotterill, T. Broderick & D. Plowes: ''Landscape evolution in Zimbabwefrom the Permian to present, with implications for kimberlite prospecting.'' In: ''South African Journal of Geology.'' Band 112, 2009, bl. 65–88 ([https://www.mantleplumes.org/WebDocuments/Moore2009_2.pdf www.mantleplumes.org], PDF).</ref>) in twee gedeel. Die [[Zambezirivier|Zambezi]] se [[opvanggebied]] in die noorde is met sowat 50% die belangrikste. Die suide ontwater deels in die [[Limpopo (rivier)|Limpopo]] en die [[Saverivier]]. Nog verder oos vloei kleiner riviere in die [[Buzirivier|Buzi]] en die [[Pungwerivier|Pungwe]] en 'n kleiner gebied in die weste wat oor die [[Natarivier|Nata]] in die [[Makgadikgadi-soutvlakte]] uitmond. === Omgewing === Van Zimbabwe se bekendste nasionale parke sluit in [[Gonarezhou Nasionale Park|Gonarezhou]], [[Groter Limpopo-vredespark]], [[Mana Pools]] en [[Matopos]]. === Flora en fauna === Die land is grootliks deur droë savanne bedek, waar veral [[Miombo]]- en [[Mopanie]]-boomvelde oorheers. [[Adansonia digitata|Boabab]] en [[worsboom]] kom algemeen voor, asook die [[haak-en-steek]]. Die savanne se gras is gedurende die droë seisoen bruin en verdor, maar aan die einde van die reëntyd bereik dit hoogtes van tot twee meter en is die [[voedsel]]bron vir talle diere. == Geskiedenis == === Voorgeskiedenis === Volgens argeologiese uitgrawings dateer argaïese menslike teenwoordigheid in die huidige Zimbabwe op sowat 500&nbsp;000 jaar gelede.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.britannica.com/place/Zimbabwe/Cultural-life |title=Zimbabwe – Cultural life |publisher=[[Encyclopædia Britannica]] |accessdate=4 September 2026}}</ref> Zimbabwe se vroegste bekende inwoners is waarskynlik die [[Boesman|San-mense]] wat spore soos pylpunte en [[rotskuns]] agtergelaat het. Sowat 2&nbsp;000 jaar gelede, in die [[ystydperk]], het die eerste [[Bantoevolke|Bantoesprekende]] boere tydens die Bantoemigrasie hulle in Zimbabwe gevestig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sahistory.org.za/article/pre-colonial-history-southern-africa |title=Pre-colonial history of Southern Africa |publisher=South African History Online |date=30 Junie 2026 |accessdate=4 September 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://sahistory.org.za/place/zimbabwe |title=Zimbabwe |publisher=South African History Online |date=21 Julie 2026 |accessdate=4 September 2026}}</ref> === Monomotapa === {{Hoofartikel|Monomotapa}} [[Lêer:Great-zim-aerial-looking-West.JPG|duimnael|'n Lugbeeld van [[Groot-Zimbabwe]]]] Onder die Bantoevolke was die voorsate van die [[Mashona]] wat vandag met sowat 76% die bevolkingsmeerderheid vorm. Van die 11de tot die 15de eeu het die Bantoes 'n belangrike beskawing gevorm met die ruïnes van [[Groot-Zimbabwe]], hoofstad van die Koninkryk Monomotapa, as die bekenste baken. Groot-Zimbabwe het homself as een van die vernaamste handelsplekke in Afrika gevestig.<ref>{{en}} {{cite encyclopedia |author=Innocent Pikirayi |title=Great Zimbabwe, 1100–1600 AD, Rise, Development, and Demise of |date=2020 |pages=4696–4709 |editor=Claire Smith |url=https://link.springer.com/rwe/10.1007/978-3-030-30018-0_2666 |accessdate=4 September 2026 |place=Cham |publisher=Springer International Publishing |doi=10.1007/978-3-030-30018-0_2666 |isbn=978-3-030-30018-0 |encyclopedia=Encyclopedia of Global Archaeology}}</ref> Die vroeë geskiedenis van die Koninkryk Monomotapa (wat eintlik "Heer van die Myne" beteken) is onbekend; dit het reeds sedert die [[Middeleeue]] bestaan. Ná die hoofstad Groot-Zimbabwe met sy ringmuur, tempel en tweeverdiepinghuise wat uit stene gebou is, was daar honderde dorpe waarvan sommige ook 'n stadsuitleg gehad het. [[Landbou]], veeteelt en [[mynbou]] was die [[ekonomie]]se fondament van die ryk. Danksy die [[goud]]mynbou kon die [[koninkryk]] handel met [[Arabiere]], [[Persiese Ryk|Perse]] en [[Ethiopië]]rs dryf. Goud, [[ivoor]] en [[Slawerny|slawe]] is teen [[spesery]]e, [[yster]], [[tafelsout|sout]] en ander Oosterse ware geruil. [[Islam]]itiese handelaars wat hulle langs die Oos-Afrikaanse kus gevestig het, het die latere [[Swahili (volk)|Swahili-kultuur]] geword. Die Zimbabwe-beskawing het duidelik van dié van die Swahili verkil. In die middel-15de eeu het met die agteruitgang van die goudmynbou die mag van die konings verswak en die Zimbabwe-kultuur se sentrums is verskuif, langs die kus is die Swahili-handelaars meer en meer deur [[Portugal|Portugese]] verdring; in 1607 moes hulle die myne aan die [[Portugese]] afstaan. In 1629 het die koninkryk 'n [[vasalstaat]] van Portugal geword. Die Portugese het ook [[koper]], [[yster]], [[lood]] en [[tin]] begin ontgin en landbou op grootplase bedryf. In 1837 is die Mashona-state verower deur die [[Ndebele (stam)|Ndebele]], wat tydens die [[Mfecane]] vanuit die huidige [[Suid-Afrika]] noord getrek het. === British South Africa Company en Suid-Rhodesië === {{Hoofartikel|British South Africa Company|Sentraal-Afrikaanse Federasie|Suid-Rhodesië}} [[Lêer:Hoisting the flag at Fort Salisbury.png|duimnael|Die [[Vlag van die Verenigde Koninkryk|Britse vlag]] is op 13 September 1890 in [[Harare|Fort Salisbury]] gehys]] [[Lêer:BSAC settlers Southern Rhodesia.jpg|duimnael|Koloniale setlaars van die British South Africa Company (BSAC) in 1922]] Die [[Britse Ryk]] het ná 1890 beheer oor die huidige Zimbabwe begin oorneem, nadat hulle 'n ultimatum aan [[Portugal]] oorhandig het wat in sy "pienk kaart" van 1885 die gebied tussen [[Angola]] en [[Mosambiek]] opgeëis het. Aangesien die Britte al die gebied tussen die Kaap en [[Kaïro]] wou beheer, het albei aansprake gebots (sien [[Stormloop vir Afrika]]).<ref>{{en}} {{cite book |author=Charles E. Nowell |title=The Rose-colored Map: Portugal's Attempt to Build an African Empire from the Atlantic to the Indian Ocean |publisher=Junta de Investigações Científicas do Ultramar |date=1982 |url=https://books.google.com/books?id=I9QqAAAAMAAJ |accessdate=4 September 2026}}</ref> Gevolglik het [[Cecil John Rhodes]] se British South Africa Company (BSAC) van 1893 af die Ndebele se land gekoop en ná bloedige veroweringsoorloë die ontginning van die hulpbronne, die vrugbare grond en die inheemse mense se arbeidsmag aan die Britse setlaars oorgelaat. Na hom is die latere Britse kolonie [[Rhodesië]] in die [[Suider-Afrika]]anse binneland genoem, wat in 1911 in [[Noord-Rhodesië]] (die huidige [[Zambië]]) en Suid-Rhodesië (die huidige Zimbabwe), verdeel is. Die suidelike deel met sy gematigde klimaat is in 1922 tot 'n nedersettingskolonie verklaar. Met die landwet van 1930 het die Britse koloniale owerhede besluit, dat grondbesit, veral in die vrugbare streke van die land, uitsluitlik deur wit kolonialiste toegelaat is. Mans en vroue kon aan die verkiesings in 1930 deelneem. Aangesien die aktiewe en passiewe stemreg aan opvoedkundige kriteria's soos die betaling van inkomstebelasting of grondbesit geheg was, kon minder as 2&nbsp;000 vroulike en manlike Afrikane van hulle stemreg gebruik maak.<ref>{{en}} {{cite book |authors=June Hannam, Mitzi Auchterlonie, Katherine Holden |title=International Encyclopedia of Women’s Suffrage. |publisher=ABC-Clio |location=Santa Barbara, Denver, Oxford |year=2000 |isbn=1-57607-064-6 |pages=272}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |author=Mart Martin |title=The Almanac of Women and Minorities in World Politics. |publisher=Westview Press Boulder |location=Colorado |year=2000 |pages=339}}</ref> Die Afrikane se landbou is na onvrugbare gebiede verskuif. Die koloniale owerhede moes hulle toestemming vir setlaars uit die moederland gee. Europese vlugtelinge was onwelkom, waarvolgens 'n moontlike bevolkingsgroei van wit setlaars ná 1945 nie gebeur het nie. Van 1 Augustus 1953 tot 31 Desember 1963 was Suid-Rhodesië saam met Noord-Rhodesië en [[Njassaland]] (die huidige [[Malawi]]) deel van die Sentraal-Afrikaanse Federasie. Destyds is die stemreg in Zimbabwe vir die eerste keer op swart vroue uitgebrei.<ref name="Hannam7" /> Voor 1957 kon slegs mans en Europese vroue stem. Van 1957 af is aan getroude swart vroue 'n beperkte stemreg toegestaan wat daarna stadigaan uitgebrei is.<ref name="Mart Martin 2000">{{en}} {{cite book |author=Mart Martin |title=The Almanac of Women and Minorities in World Politics. |publisher=Westview Press Boulder |location=Colorado |year=2000 |pages=429}}</ref> Vir die registrasie van kiesers was daar 'n spesiale lys vir swart vroue, waarin hulle onder sekere voorwaardes (opvoeding, rykdom) ingeskryf is.<ref name="Hannam7">{{en}} {{cite book |authors=June Hannam, Mitzi Auchterlonie, Katherine Holden |title=International Encyclopedia of Women’s Suffrage. |publisher=ABC-Clio |location=Santa Barbara, Denver, Oxford |year=2000 |isbn=1-57607-064-6 |pages=7}}</ref> Die vroue was volgens die kieswet gelykwaardig aan mans; in die geval van 'n [[poligamie]] was dit egter slegs op die eerste vrou van toepassing.<ref name="ipu-313560" /> Getroude vroue moes Engels kon lees en skryf en ook 'n skoolbesoek kon bewys het.<ref name="ipu-313560" /> Om vir 'n verkiesing te kon registreer moes 'n kieser aan een van die vier voorwaardes voldoen: 'n jaarlikse inkomste van 720£ of grondbesit ter waarde van minstens 1&nbsp;500£; 'n jaarlikse inkomste van 3&nbsp;480£ en grondbesit ter waarde van 1&nbsp;000£ asook 'n voltooide basiese onderwys, wat aan sekere standaarde voldoen het; 'n godsdienstige leierskap, nadat die kieser 'n sekere opleiding voltooi het, 'n sekere ampstermyn kon bewys en slegs as daar geen ander beroep uitgevoer is nie; politieke leier (hoof) volgens wettige voorskrifte.<ref name="ipu-313560">{{en}} {{cite web |url=https://data.ipu.org/parliament/ZW/ZW-LC01/elections/historical-data-on-women/ |title=New Parline: the IPU’s Open Data Platform (beta) |publisher=Interparlementêre Unie |accessdate=4 September 2026}}</ref> Dié ingewikkelde voorwaardes vir die stemreg is in die 1961-grondwet ingeskryf. Vir die swart bevolkingsmeerderheid was 15 parlementêre parlementsetels gereserveer.<ref name="Hannam7" /> Daarmee kon sowat 50&nbsp;000 swart mense 'n beperkte politieke mag uitoefen.<ref name="Hannam7" /> Ná die ontbinding van die Sentraal-Afrikaanse Federasie was Suid-Rhodesië tot in 1965 'n Britse kolonie. === Rhodesië === {{Hoofartikel|Rhodesië|Zimbabwe-Rhodesië}} [[Lêer:Ian Smith 1975.jpg|duimnael|upright|Die Rhodesiese eerste minister Ian Smith in 1975]] Terwyl in die buurlande Noord-Rhodesië en Njassaland swart meerderheidsregerings die mag oorgeneem het, het – sterk aangemoedig deur die aan 'n [[apartheid]]sbeleid geïnteresseerde Suid-Afrikaanse regering – op 11 November 1965 'n wit minderheidsregering onder [[Ian Smith]] eensydig "Rhodesië" se onafhanklikheid uitgeroep, wat aanvanklik 'n [[Britse Statebond|monargie onder die Britse kroon]] gebly het. Die Britse regering het dié onafhanklikheidsbeweging vanweë die swart meerderheidsbevolking se ontoereikende politieke deelname in die kroonkolonie verwerp en die stap as onwettig verklaar. Die in 1963 gestigte intelligensiediens [[Central Intelligence Organisation]], wat steeds van die vervolging van opposisielede beskuldig word, is behou. Die in 1965 verklaarde onafhanklikheid is, behalwe vir Suid-Afrika, deur geen ander staat erken nie. In 1969 is 'n nuwe grondwet aangekondig.<ref name="Hannam7" /> Dit het die swart kiesers se mag beperk, veral dié van die vroue, aangesien die helfte van die vir swart mense gereserveerde setels deur 'n uit mans bestaande kieskollege toegeken is.<ref name="Hannam7" /> Eers in 1978 is die algemene aktiewe en passiewe vrouestemreg ingevoer.<ref name="Mart Martin 2000" /><ref>{{en}} {{cite book |author=Caroline Daley |editor=Melanie Nolan |title=Suffrage and Beyond. International Feminist Perspectives. |publisher=New York University Press |location=New York |year=1994 |pages=352}}</ref> (Suid-)Rhodesië was volgens die ontwikkelinge in die ander Britse nedersettingskolonies amptelik 'n parlementêre demokrasie, waar aan die swart meerderheidsbevolking eers in 1978 gelykwaardige politieke deelname toegestaan is. Die [[eerste minister]] was die [[regeringshoof]]. Ná die eensydige onafhanklikheidsverklaring was die Britse monarg steeds die [[staatshoof]], verteenwoordig deur 'n ''Officer Administering the Government of Rhodesia'' ("Beampte wat die Regering van Rhodesië administreer") en met die instelling van die republikeinse grondwet op 2 Maart 1970 'n president. Die swart opposisie, wat veral uit die bevrydingsbewegings [[Zimbabwe African National Union|ZANU]] en [[Zimbabwean African People's Union|ZAPU]] bestaan het, het in die tydperk tussen 1973 en 1980 'n gewapende stryd teen die wit regering gevoer. In dié gewapende stryd, wat deel was van die [[Rhodesiese Bosoorlog]], is [[Rhodesië]] deur Suid-Afrika en Portugal ondersteun, terwyl die guerillamagte deur [[Angola]], [[Mosambiek]], [[Tanzanië]] en [[Zambië]] bygestaan is. === Ná onafhanklikheid === [[Lêer:President Zimbabwe, Robert Mugabe bezoekt Nederland Robert Mugabe, kop, Bestanddeelnr 932-1922.jpg|duimnael|upright|Die Zimbabwiese eerste minister Robert Mugabe in 1982]] Op 18 April 1980 het, volgens die deur die verskeie partye uitgevaardigde [[Lancasterhuis-ooreenkoms]], die land onder die naam "Zimbabwe" sy internasionaal erkende onafhanklikheid bereik. Die Lancasterhuis-ooreenkoms van 21 Desember 1979 het voorsiening gemaak vir die land se tydelike terugkeer na Britse bewind onder die goewerneur [[Christopher Soames]], 'n nuwe, parlementêre grondwet asook sekere, op sewe tot tien jaar beperkte waarborge vir die wit minderheidsbevolking, waaronder die reservering van 20% van die parlementsetels uitsluitlik vir wit mense.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sas-space.sas.ac.uk/5847/5/1979_Lancaster_House_Agreement.pdf |title=Lancester House Agreement |date=21 Desember 1979 |accessdate=4 September 2026}}</ref> In Augustus dieselfde jaar het dit 'n lidland van die [[Verenigde Nasies]] (VN) geword.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sahistory.org.za/dated-event/zimbabwe-becomes-member-united-nations-un |title=Zimbabwe becomes a member of the United Nations (UN) |publisher=South African History Online |date=30 September 2019 |accessdate=4 September 2026}}</ref> ==== Eerste jare onder Mugabe ==== [[Lêer:Shona farms Zimbabwe.jpg|duimnael|Mashona-plase naby Murewa]] Die parlementêre regeringstelsel is ná 1980 aanvanklik behou; [[Canaan Banana]] was die president en [[Robert Mugabe]] die regeringshoof. Die wetgewende gesag het bestaan uit die Nasionale Vergadering met 100 Afgevaardigdes wat al om die vyf jaar verkies is, waarvan 20 setels tot in 1987 vir die wit minderheidsbevolking gereserveer was, en die tot in 1989 bestaande Senaat met 40 lede wat meerendeels deur die Nasionale Vergadering verkies is en 'n kleiner aantal deur die stamhoofde en die president benoem is. 20% van die Senaat se setels was ook vir die wit minderheidsbevolking gereserveer. Oor die jare heen het Mugabe die land toenemend outokraties en diktatories begin regeer, ook met behulp van die vorige regering se intelligensiediens ''Central Intelligence Organisation''. Met die jaarwisseling 1987/1988 is wysigings aan die Zimbabwiese grondwet aangebring wat volgens waarnemers op lang termyn die weg gebaan het vir die stigting van 'n [[Sosialisme|sosialistiese]] eenpartystaat.<ref>{{de}} Reinhard Paesler: ''Simbabwe.'' in ''Staatslexikon.'' Band 7, 7de uitgawe, Freiburg im Breisgau, 1993, bl. 639</ref> Zimbabwe is in 'n presidensiële republiek omskep, die amp van eerste minister is geskrap en die ampsbekleër het staatspresident geword met die magte van 'n regeringshoof. Ná sy ampsoorname in 1980 het Mugabe se regering kleinboere ondersteun en verskeie regeringsprogramme geloods, onder andere in die gesondheids- en onderwyssektore. Die kleinboere se ekonomiese uitset het gegroei (met 3,6% jaarliks). Die ander programme was ook suksesvol en die sosiale indikatore het aansienlik verbeter. Onder andere het die aantal kinders met [[wanvoeding]] van 22% (in 1980) tot 12 % (in 1990) gedaal.<ref name="Wêreldbank">{{en}} {{cite web |url=http://www-wds.worldbank.org/servlet/WDSContentServer/WDSP/IB/1995/04/21/000009265_3961019095856/Rendered/PDF/multi0page.pdf |title=Zimbabwe Achieving Shared Growth |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=19 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419192030/http://www-wds.worldbank.org/servlet/WDSContentServer/WDSP/IB/1995/04/21/000009265_3961019095856/Rendered/PDF/multi0page.pdf |archive-date=19 April 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Daar was egter ook van die begin af ernstige [[menseregte]]skendings en onderdrukking van minderhede. In die 1980's is tydens die [[Gukurahundi]] meer as 10&nbsp;000 Noord-Ndebeles deur die Zimbabwiese weermag vermoor.<ref>{{en}} {{cite book |author=Geoff Hill |title=The Battle for Zimbabwe: The Final Countdown |publisher=Struik |location=Johannesburg |year=2005 |isbn=1-86872-652-5}}</ref> Die lewensverwagting het tussen 1980 en 1990 aansienlik gegroei, die kindersterftes het van 86 promille op 49 gedaal.<ref name="Wêreldbank" /> Die hoë bevolkingsgroei het egter 'n negatiewe impak op die [[werkloosheid]] gehad, alhoewel die aantal werknemers van 1980 tot 1991 met meer as 20% gegroei het.<ref name="Wêreldbank" /> Die jaarlikse gemiddelde ekonomiese groei van 1980 tot 1989 het 4,5% van die [[bruto binnelandse produk]] beloop (onder die vorige regering van 1966 tot 1979 was dit 3,8%).<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www-wds.worldbank.org/external/default/WDSContentServer/WDSP/IB/1991/09/01/000009265_3961001225713/Rendered/PDF/multi0page.pdf |title=World Bank Report |publisher=[[Wêreldbank]] |date=1991 |accessdate=18 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120418093628/http://www-wds.worldbank.org/external/default/WDSContentServer/WDSP/IB/1991/09/01/000009265_3961001225713/Rendered/PDF/multi0page.pdf |archive-date=18 April 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die president word sedert 1990 in direkte verkiesings vir 'n ampstermyn van ses jaar verkies. Ná 1991 het die regering onder Mugabe as deel van 'n deur die [[Wêreldbank]] en [[Internasionale Monetêre Fonds]] aanbevole strukturele hervormingsprogram sy ekonomiese beleid aansienlik aangepas na 'n liberalisering en deregulering van die markte. Dié stap is veral geneem om meer buitelandse beleggings deur oorsese maatskappye na Zimbabwe te lok. Die regeringsprogramme is aansienlik besnoei. Die Wêreldbank het in sy 1995-verslag 'n kritieke standpunt ingeneem rakende die gevolge: "Groot dele van die bevolking, waaronder baie kleinboere en kleinbesighede, het hulle in 'n kwesbare posisie met beperkte middele bevind om op die nuwe marktoestande te reageer." Volgens dié verslag was die oorsake veral die gebrek aan toegang tot natuurlike, tegniese en finansiële hulpbronne, asook die afname van openbare dienste vir die bevolking.<ref name="Wêreldbank" /> Die aantal werknemers het ook aansienlik gekrimp<ref name="Wêreldbank" /> en die ekonomie het begin stagneer. Slegs die onderwysstelsel was vir 'n [[ontwikkelende land]] op 'n hoë vlak. Nadat Mugabe se voorgestelde grondwet tydens 'n volksstemming in 2000 deur die bevolkingsmeerderheid verwerp is, het politici van die ZANU-PF vir die eerste keer sedert onafhanklikheidwording vir hul mag gevrees. Die regering het met aanvalle en onderdrukking op talle organisasies, opposisiepartye, verenigings en vakbonde asook plaaswerkers gereageer.<ref>{{de}} {{cite web |url=http://www.monde-diplomatique.de/pm/2005/09/16.mondeText.artikel,a0062.idx,23 |title=Mugabes eiserne Hand |publisher=Le Monde diplomatique |author=Augusta Conchiglia |date=16 September 2005 |accessdate=7 Desember 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051207025627/http://www.monde-diplomatique.de/pm/2005/09/16.mondeText.artikel,a0062.idx,23 |archive-date=7 Desember 2005 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ==== Landhervorming ==== [[Lêer:Election campaign March 2005.jpg|duimnael|'n MDC-optog in Bulawayo, 2005]] [[Lêer:Food insecurity in Zimbabwe.svg|duimnael|Kaart van die voedselonsekerheid in Zimbabwe in Junie 2008]] Die landhervorming ter herverdeling van landbougrond van die koloniste se wit nasate ten gunste van die swart bevolking is in die eerste jare ná onafhanklikwording as gevolg van 'n klousule in die Lancasterhuis-ooreenkoms beperk. Gevolglik kon landbougrond slegs onteien word as die eienaars ingestem het om hul grond te verkoop, alhoewel die grond tydens die koloniale tydperk gewelddadig gevat is. Dié probeerslag van landhervorming op grond van die "Gewillige Verkoper, Gewillige Koper"-beginsel word oor die algemeen as 'n mislukking beskou, aangesien slegs min boere hul grond wou verkoop en in die eerste drie jaar slegs drie van die oorspronklik beplande agt miljoen hektaar herverdeel is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.undg.org/docs/12123/Zimbabwe-Country-Analysis-2010-Report_05-09-11.pdf |title=Zimbabwe Country Analysis |publisher=[[Verenigde Nasies]] |date=2010 |pages=26–27 |accessdate=14 Januarie 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150114214750/http://www.undg.org/docs/12123/Zimbabwe-Country-Analysis-2010-Report_05-09-11.pdf |archive-date=14 Januarie 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In 2000 is die landhervorming uiteindelik met geweld uitgevoer. President Robert Mugabe het in verskeie stappe sowat elf miljoen hektaar grond van die wit boere onteien en herverdeel – amptelik aan sowat 300&nbsp;000 kleinboere, terwyl die wit boere volgens die sogenoemde Wet op Grondverkryging vir hulle eiendom op die grond vergoed sou word. Baie plase het egter sonder enige vergoeding aan politici van Mugabe se regeringsparty ZANU-PF gegaan. Baie wit setlaars het gevlug, is uitgesit of vermoor, vee en masjinerie is geplunder.<ref>{{de}} {{cite web |url=https://www.spiegel.de/politik/ausland/enteignungen-in-simbabwe-weisse-farmer-leisten-widerstand-gegen-diktator-mugabe-a-210469.html |title=Enteignungen in Simbabwe: Weiße Farmer leisten Widerstand gegen Diktator Mugabe |publisher=Der Spiegel |author=Rüdiger Strauch |date=22 Augustus 2002 |accessdate=4 September 2026}}</ref><ref>{{de}} {{cite web |url=http://www.weltwoche.ch/ausgaben/2008-27/artikel-2008-27-absturz-eines-he.html |title=Absturz eines Helden |publisher=Die Weltwoche |author=Jean Ziegler |date=2 Februarie 2014 |accessdate=2 Februarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202112718/http://www.weltwoche.ch/ausgaben/2008-27/artikel-2008-27-absturz-eines-he.html |archive-date=2 Februarie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Deur dié soort "landhervorming" is die voormalige "broodmandjie" van Afrika in 'n deur hongersnode en wanvoeding geteisterde, permanent van voedselinvoere afhanklike land omskep.<ref>{{de}} {{cite web |url=https://www.zeit.de/2005/13/Simbabwe |title=Simbabwe: Leitfaden für Diktatoren |publisher=Die Zeit |author=Bartholomäus Grill |date=27 Maart 2008 |accessdate=4 September 2026}}</ref> As gevolg daarvan gaan groot dele van die bevolking gebuk onder werkloosheid; die monetêre ekonomie word deur 'n galopperende inflasie geaffekteer. Die vragverkeer is grootliks op ruilhandel beperk, die algemene vlak van voorsiening moet op [[bestaansboerdery]] staat maak.<ref>{{de}} {{cite web |url=https://www.sueddeutsche.de/wirtschaft/simbabwe-hyperinflation-erreicht-11-2-millionen-prozent-1.583416 |title=Hyperinflation erreicht 11,2 Millionen Prozent |publisher=Süddeutsche |date=17 Mei 2010 |accessdate=4 September 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://magma.nationalgeographic.com/ngm/0308/feature5/fulltext.html |title=Ein Land der Narben |publisher=[[National Geographic Society]] |date=Augustus 2003 |accessdate=4 November 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061104213128/http://magma.nationalgeographic.com/ngm/0308/feature5/fulltext.html |archive-date=4 November 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In 2005 is die Senaat as tweede kamer van die wetgewende gesag heringevoer. Lede van die opposisiepartye – veral aanhangers van die [[Movement for Democratic Change]] (MDC) – en ander regeringskritiese mensegroepe is in 'n toenemende mate geïntimideer en soms vermoor. Daarmee het die regering daarin geslaag om hul onmiddellike invloed op die oorblywende landsbevolking te versterk en die werkers van die (politieke) invloed deur die opposisie, veral dié van die MDC, te ontneem. Aangesien die MDC steeds gewildheid kon verwerf, het die regering onder Robert Mugabe 'n konsekwente [[diktatuur]] ingestel. Gevolglik is die regterlike gesag en media gelykgeskakel, die [[vryheid van spraak]] en vergadering aansienlik besnoei en massiewe maatreëls teen andersdenkendes ingestel. Gevolglik was volgens waarnemings deur die min toegelate verkiesingswaarnemers die uitslae van die parlementsverkiesings in 2000 en 2005 asook die presidentsverkiesing 2002 in 'n groot mate vervals. Die daaropvolgende afbreking van arm voorstede met 'n groot aantal MDC-kiesers ("Operasie Murambatsvina") het internasionale skokgolwe veroorsaak. Die verkiesing se omstandighede het nog in dieselfde jaar tot Zimbabwe se skorsing uit die Britse Statebond gelei.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.humanrightsfirst.org/media/2003_alerts/1208.htm |title=Zimbabwe Suspended Indefinitely from Commonwealth |publisher=Human Rights First |date=29 Junie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070629145037/http://www.humanrightsfirst.org/media/2003_alerts/1208.htm |archive-date=29 Junie 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Een jaar later het Zimbabwe die Britse Statebond amptelik verlaat.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.thecommonwealth.org/press/31555/34582/35505/zimbabwes_withdrawal_from_the_commonwealth.htm |title=Commonwealth website confirms Zimbabwe "terminated" its membership with effect from 7 December 2003 |publisher=[[Britse Statebond]] |date=12 Desember 2003 |accessdate=5 Julie 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080705162909/http://www.thecommonwealth.org/press/31555/34582/35505/zimbabwes_withdrawal_from_the_commonwealth.htm |archive-date=5 Julie 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Mugabe se voortgesette ignorering van die internasionale kritiek het die diktatoriese regime toenemend geïsoleerd gelaat wat – aangehits deur die bevolking se toenemende ontevredenheid – Zimbabwe se ekonomie tot op die rand van ineenstorting gebring het. In 2001 het die Verenigde Nasies die ''Zimbabwe Democracy and Economic Recovery Act'' ingestel wat in 2002 in werking getree en Zimbabwiese krediete bevries het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.govtrack.us/congress/bills/107/s494/text |title=S. 494 (107th): Zimbabwe Democracy and Economic Recovery Act of 2001 |publisher=GovTrack |date=12 Desember 2001 |accessdate=4 September 2026}}</ref> ==== Koalisie tussen ZANU-PF en MDC ==== [[Lêer:Morgan Tsvangirai Oslo 2009 (flipped).jpg|duimnael|upright|Die Zimbabwiese eerste minister Morgan Tsvangirai in 2009]] [[Lêer:2008 Zimbabwe Cholera Outbreak Combined.svg|duimnael|Kaart van die cholera-epidemie in Zimbabwe in 2008]] Tydens die presidentsverkiesings op 29 Maart 2008 het die destyds 84-jarige Mugabe vir 'n sesde ampstermyn gestaan. Ná die voormalige minister van finansies, [[Simba Makoni]], het ook die opposisieleier [[Morgan Tsvangirai]] van die MDC in die verkiesings gestaan. Die parlemente en die president is terselfdertyd verkies. Aangesien die peilings voor die verkiesing 'n oorwinning vir die opposisie voorspel het, is die verkiesings ook internasionaal dopgehou, maar daar is min verkiesingswaarnemers toegelaat. Ná vertragings in die stemtelling het die opposisie homself tot wenner verklaar. Volgens eerste projeksies op 2 April sou die MDC die verkiesings wen en hul presidentskandidaat 'n absolute meerderheid verower. Volgens die amptelike verkiesingsuitslae uit [[Harare]] het egter geen presidentskandidaat 'n absolute meerderheid behaal nie. Tsvangirai wou in die tweede verkiesing teen Mugabe staan, maar hy het, ingevolge van voortgesette, massiewe onderdrukking en geweld teen MDC-lede deur die Mugabe-regime, einde Junie 2008 sy kandidatuur teruggetrek, waarvolgens Mugabe 'n groot meerderheid op hom kon verenig. Op 15 September 2008 het die twee vyandige politici Mugabe en Tsvangirai in Harare onder bemiddeling deur die Suid-Afrikaanse president [[Thabo Mbeki]] op 'n magsdeling ooreengekom.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://edition.cnn.com/2008/WORLD/africa/09/15/zimbabwe.powershare/ |title=Rivals sign Zimbabwe power-share deal |publisher=[[CNN]] |date=16 September 2008 |accessdate=4 September 2026}}</ref> 'n Skip wat bedoel was om wapens en ammunisie af te lewer wat Zimbabwe in die [[Volksrepubliek China]] gekoop het, het in 2008 opslae gemaak. Nadat aan die lig gekom het dat die ''An Yue Jiang'' in die [[Durban-hawe|hawe]] van [[Durban]] ([[Suid-Afrika]]) afgelaai sou word, het daar in die openbare mening 'n oproer ontstaan, omdat daar gevrees is dat die wapens teen die bevolking gebruik sou kon word. Die dokwerkers het geweier om die vrag af te laai, wat oor land na Zimbabwe vervoer sou word. Die skip moes op 25 April 2008 saam met die vrag na die Volksrepubliek China terugkeer, alhoewel die Suid-Afrikaanse regering die vrag aanvanklik na Zimbabwe wou laat vervoer. Ander state het ook geweier om die vrag oor hulle gebied af te laai en te laat vervoer. Dié uiteinde van die "''An Yue Jiang''-affêre" is as 'n oorwinning vir die Suid-Afrikaanse burgerlike samelewing geag.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/7366599.stm |title=Civil society's triumph on Zimbabwe |publisher=[[BBC]] |author=Peter Greste |date=25 April 2008 |accessdate=4 September 2026}}</ref> In Augustus 2008 het in Zimbabwe 'n [[cholera]]-epidemie uitgebreek, waarvolgens op 4 Desember 2008 'n noodtoestand afgekondig is. Teen 16 Maart 2009 was daar reeds meer as 90&nbsp;000 besmette mense en sowat 4&nbsp;030 sterftes.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.who.int/hac/crises/zwe/en/index.html |title=Zimbabwe Situation Report |publisher=[[Wêreldgesondheidsorganisasie]] |accessdate=8 Februarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130208162641/https://www.who.int/hac/crises/zwe/en/index.html |archive-date=8 Februarie 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Volgens die magsooreenkoms is in Februarie 2009 Tsvangirai as eerste minister en Mugabe weereens as president ingesweer.<ref>{{de}} {{cite web |url=https://www.welt.de/politik/article3185479/Vereidigung-in-Simbabwe-Tsvangirai-ist-neuer-Regent-von-Mugabes-Gnaden.html |title=Vereidigung in Simbabwe: Tsvangirai ist neuer Regent von Mugabes Gnaden |publisher=Die Welt |date=11 Februarie 2009 |accessdate=4 September 2026}}</ref> Die regeringsvorming is egter vertraag, aangesien die aangewese adjunkminister vir landbou, [[Roy Bennett]] (MDC), van terrorisme verdink en deur die polisie in hegtenis geneem is.<ref>{{de}} {{cite web |url=http://www.az.com.na/afrika/ein-schwarzer-freitag-roy-bennett-verschleppt-az-dabei.80674.php |title=Ein schwarzer Freitag: Roy Bennett verschleppt – AZ dabei |publisher=[[Allgemeine Zeitung (Namibië)|Allgemeine Zeitung]] |date=19 Februarie 2009 |accessdate=19 Februarie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090219163409/http://www.az.com.na/afrika/ein-schwarzer-freitag-roy-bennett-verschleppt-az-dabei.80674.php |archive-date=19 Februarie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Op 6 Oktober 2009 het Mugabe in die parlement in Harare vir die [[Weste]]rse regerings "koöperatiewe betrekkinge" aangebied. As voorwaarde het hy die opheffing van die sanksies teen Zimbabwe geëis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://mg.co.za/news/south-africa/2009-10-06-mugabe-zim-ready-for-friendly-relations-with-west/ |title=Mugabe: Zim ready for friendly relations with West |publisher=[[Mail & Guardian]] |date=6 Oktober 2009 |accessdate=4 September 2026}}</ref> Onder die eenheidsregering het die land se swak ekonomiese situasie aanvanklik voortgegaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8403701.stm |title=Zimbabwe exodus to South Africa continues |publisher=[[BBC]] |author=Pumza Fihlani |date=10 Desember 2009 |accessdate=4 September 2026}}</ref> Die vlak aan geweld het egter afgeneem en die ekonomiese situasie het ná 2010 weer ietwat herstel.<ref>{{de}} {{cite web |url=https://www.ag-friedensforschung.de/regionen/Simbabwe/30jahre-neu.html |title=Simbabwe hat wenig Grund zum Feiern |publisher=AG Friedensforschung |author=Georg Krase |date=17 April 2010 |accessdate=4 September 2026}}</ref> Aan die begin van 2011 het sowat drie miljoen Zimbabwiërs in Suid-Afrika gebly.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/6667941.stm |title=SA braced for big Zimbabwe influx |publisher=[[BBC]] |date=18 Mei 2007 |accessdate=4 September 2026}}</ref> Een van die eenheidsregering se doelwitte was die opstelling van 'n nuwe grondwet, waaroor op 16 Maart 2013 'n stemming gehou is. Dié ontwerp is met 95% van die drie miljoen stemgeregtigdes goedgekeur.<ref>{{de}} {{cite web |url=http://www.tagesschau.de/ausland/simbabwe596.html |title=Tagesschau: Grosse Mehrheit stimmt in Simbabwe für neue Verfassung |publisher=Tagesschau |date=19 Maart 2013 |accessdate=30 Mei 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130530234939/http://www.tagesschau.de/ausland/simbabwe596.html |archive-date=30 Mei 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-21845444 |title=Zimbabwe approves new constitution |publisher=[[BBC]] |date=19 Maart 2013 |accessdate=4 September 2026}}</ref> Die presidents- en parlementsverkiesings op 31 Julie 2013 is weereens deur ernstige bewerings van bedrog begelei, waaronder vervalste kieserslyste en kiesers wat afgewys is. Mugabe en Tsvangirai het opnuut teen mekaar te staan gekom. Die destydse [[sekretaris-generaal van die Verenigde Nasies]], [[Ban Ki-moon]], het die grootliks vreedsame afloop van die verkiesings geloof en gevra dat die bewerings op die "gevestigde kanale" ondersoek sou word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.un.org/sg/en/content/former-secretary-general/statements/2013-08-02/statement-attributable-the-spokesperson-for-the-secretary-general-elections-zimbabwe |title=Statement Attributable to the Spokesperson for the Secretary-General on elections in Zimbabwe |publisher=[[Verenigde Nasies]] |author=[[Ban Ki-moon]] |date=2 Augustus 2013 |accessdate=4 September 2026}}</ref> Reeds op die dag ná die verkiesing en voor die afsluiting van die stemtelling het Mugabe homself tot wenner verklaar.<ref>{{de}} {{cite web |url=https://www.spiegel.de/politik/ausland/robert-mugabe-zanu-pf-laesst-sich-zum-wahlsieger-in-simbabwe-erklaeren-a-914261.html |title=Wahlen in Simbabwe: Mugabe lässt sich zum Sieger erklären |publisher=Der Spiegel |date=1 Augustus 2013 |accessdate=4 September 2026}}</ref> Op 3 August is Mugabe ná die stemtelling van die eerste rondte met sowat 61% tot wenner verklaar, Tsvangirai het sowat 34% op hom verenig.<ref>{{de}} {{cite web |url=https://www.bpb.de/themen/kriege-konflikte/dossier-kriege-konflikte/54685/simbabwe/ |title=BpB Dossier Innerstaatliche Konflikte – Simbabwe |publisher=Bundeszentrale für politische Bildung |author=Locardia Shayamunda |date=14 April 2021 |accessdate=4 September 2026}}</ref> In die parlement het die ZANU-PF 197 van die 270 setels gewen<ref>{{de}} {{cite web |url=https://www.auswaertiges-amt.de/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/01-Nodes_Uebersichtsseiten/Simbabwe_node.html |title=Länderinformationen Simbabwe |publisher=Auswärtiges Amt |accessdate=20 Februarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140220035533/https://www.auswaertiges-amt.de/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/01-Nodes_Uebersichtsseiten/Simbabwe_node.html |archive-date=20 Februarie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> 'n tweederdemeerderheid, waarmee hulle ook die grondwet kon wysig. Tsvangirai het aangekondig om die verkiesings in die hof te betwis en die regering te boikot. Die [[Afrika-unie]] se verkiesingswaarnemers het in 'n voorlopige verslag "onreëlmatighede" beskryf, maar verbeteringe teenoor die 2008-verkiesings aangedui. Die [[Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap]] (SAOG) het die verkiesings voorlopig as "vry en vreedsaam" bestempel, maar nie as "billik" nie, wat die SAOG se doelwit vir hul verkiesingswaarneming was.<ref>{{de}} {{cite web |url=https://taz.de/Wahlen-in-Simbabwe/!5061943/ |title=Wahlen in Simbabwe – Mugabes deutlicher Doppelsieg |publisher=Die Tageszeitung |date=3 Augustus 2013 |accessdate=4 September 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sadc.int/files/4313/7545/6616/FINAL_Preliminary_Statement_of_the_SADC_Election_Observer_Mission_to_the_July_31_2013_Zimbabwe_Harmonised_Elections_as_at1148_on__August_02_2013.pdf |title=SADC Election Observation Mission to the Republic of Zimbabwe Preliminary Statement by Hon. Bernard Kamillius Membe Minister of Foreign Affairs and International Cooperation of the United Republic of Tanzania and Head of the SADC Election Observation Mission to the Harmonised Elections of the Republic of Zimbabwe Held on 31 July 2013 |publisher=[[Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap]] |date=2 Augustus 2013 |accessdate=3 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190303082451/https://www.sadc.int/files/4313/7545/6616/FINAL_Preliminary_Statement_of_the_SADC_Election_Observer_Mission_to_the_July_31_2013_Zimbabwe_Harmonised_Elections_as_at1148_on__August_02_2013.pdf |archive-date=3 Maart 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://pa.au.int/en/sites/default/files/Final%20Copy%20Preliminary%20Statement%20Zimbabwe%202013_0.pdf |title=African Union Election Observation Mission to the Harmonised Elections of 31 July 2013 in the Republic of Zimbabwe – Preliminary Statement |publisher=[[Afrika-unie]] |date=2 Augustus 2013 |accessdate=14 Oktober 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141014222145/http://pa.au.int/en/sites/default/files/Final%20Copy%20Preliminary%20Statement%20Zimbabwe%202013_0.pdf |archive-date=14 Oktober 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ==== Afsetting van Robert Mugabe ==== [[Lêer:A tank in harare during the coup.jpg|duimnael|'n Tenk in Harare tydens die 2017-staatsgreep]] Nadat die 90-jarige Mugabe geen gewilligheid getoon het om van sy presidentskap afstand te doen nie en daar tekens was dat hy sy vrou [[Grace Mugabe]] as sy opvolger wou voorberei, het ook binne die ZANU-PF die kritiek aan hom toegeneem. Op 15 November 2017, na een jaar se protes teen sy regering asook Zimbabwe se vinnig dalende ekonomie, is Mugabe tydens 'n [[staatsgreep]] deur dié land se gewapende magte onder huisarres geplaas.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://edition.cnn.com/2017/11/14/africa/zimbabwe-military-chief-treasonable-conduct/index.html |title=Zimbabwe in turmoil after apparent coup |publisher=[[CNN]] |authors=David McKenzie, Brent Swails en Angela Dewan |date=16 November 2017 |accessdate=4 September 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/world/live/2017/nov/15/zimbabwe-army-control-harare-coup-robert-mugabe-live |title=Zimbabwe's Robert Mugabe confined to home as army takes control |publisher=[[The Guardian]] |date=15 November 2017 |accessdate=4 September 2026}}</ref> Op 19 November 2017 het [[ZANU–PF]] Robert Mugabe gedwing om as partyleier te bedank en hom met die voormalige adjunkpresident [[Emmerson Mnangagwa]] vervang.<ref>{{en}} {{cite web |title=Ruling party sacks Mugabe as leader |url=http://www.bbc.com/news/world-africa-42043370 |publisher=[[BBC]] |date=19 November 2017 |accessdate=4 September 2026}}</ref> Op 21 November 2017 het Mugabe sy bedanking aangebied voordat die vervolgingsverrigtinge voltooi is.<ref>{{en}} {{cite web |title=Zimbabwe's President Mugabe 'resigns' |url=http://www.bbc.com/news/world-africa-42071488 |publisher=[[BBC]] |date=21 November 2017 |accessdate=4 September 2026}}</ref> == Politiek == === Regering === [[Lêer:New Parliament of Zimbabwe August 2024.jpg|duimnael|Die nuwe parlementsgebou in Harare]] Zimbabwe is 'n parlementêre republiek met 'n uitvoerende president in 'n eenheidstaat.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.longdom.org/open-access/a-critical-analysis-of-the-dynamics-of-intergovernmental-relations-in-zimbabwe-2332-0761-1000326.pdf |title=A Critical Analysis of the Dynamics of Intergovernmental Relations in Zimbabwe |publisher=OMICS Publishing Group |author=Chakunda V |date=5 Mei 2015 |accessdate=4 September 2026}}</ref> Die presidensiële stelsel is in 2026 met die ondertekening van grondwetlike wysigings afgeskaf.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rfi.fr/en/africa/20260709-zimbabwe-s-ruling-party-accused-of-hollowing-out-parliamentary-oversight |title=Zimbabwe's ruling party accused of hollowing out parliamentary oversight |publisher=[[Radio France Internationale]] |date=9 Julie 2026 |accessdate=4 September 2026}}</ref> Met die grondwetlike veranderinge in 2005 is die Senaat as die hoërhuis heringevoer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.kubatana.net/html/archive/legisl/050916czamd17ac.asp?sector=LEGISL |title=Constitution of Zimbabwe Amendment (No. 17) Act, 2005 |publisher=NGO Network Alliance Project |date=16 September 2005 |accessdate=27 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927233356/http://www.kubatana.net/html/archive/legisl/050916czamd17ac.asp?sector=LEGISL |archive-date=27 September 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die Nasionale Vergadering is die laerhuis van die parlement. In 1987 het Mugabe die grondwet verander en daarmee die seremoniële presidentskap en die amp van eerste minister geskrap om 'n uitvoerende presidentskap in te voer — 'n presidensiële stelsel. Sy ZANU-PF-party het sedert onafhanklikwording elke verkiesing gewen — in die 1990-verkiesing het die tweede geplaaste party, [[Edgar Tekere]] se Zimbabwe Unity Movement (ZUM), 20% van die stemme op hom verenig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.newzimbabwe.com/pages/review27.15680.html |title=Tekere says Mugabe 'insecure' in new book |publisher=New Zimbabwe |date=27 Desember 2007 |accessdate=27 Desember 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071227185709/http://www.newzimbabwe.com/pages/review27.15680.html |archive-date=27 Desember 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.britannica.com/biography/Robert-Mugabe |title=Robert Mugabe |publisher=[[Encyclopædia Britannica]] |accessdate=4 September 2026}}</ref> Die amp van eerste minister, wat in 2009 heringevoer is, is met die goedkeuring van die nuwe grondwet in 2013 weer geskrap. === Buitelandse betrekkinge === {{Hoofartikel|Buitelandse betrekkinge van Zimbabwe|Suid-Afrika-Zimbabwe-betrekkinge}} [[Lêer:Diplomatic missions of Zimbabwe.PNG|duimnael|links|Diplomatieke missies van Zimbabwe in die buiteland]] Die buitelandse betrekkinge van Zimbabwe fokus op nou bande met die [[Volksrepubliek China]]<ref>{{en}} {{cite book|title=The Great Wall and the Empty Fortress: China's Search for Security|page=48}}</ref> en [[Suid-Afrika]]. Zimbabwe het bilaterale betrekkinge met verskeie lande. Ná Ian Smith se eensydige onafhanklikheidsverklaring van die Verenigde Koninkryk in 1965 is Rhodesië se diplomatieke teenwoordigheid dramaties regoor die wêreld teruggerol. Teen tye van die Lancasterhuis-ooreenkoms in 1979 het Rhodesië slegs verteenwoordigende kantore in [[Londen]], [[Bonn]], [[Pretoria]], [[Washington, D.C.]] en [[Tokio]] gehad. Sendings in [[Maputo]] (destyds Lourenço Marques) en [[Lissabon]] is in 1975 gesluit ná die Angelierrewolusie in [[Portugal]]. Onder Robert Mugabe het Zimbabwe 'n nuwe buitelandse beleid gevoer wat nouer saamwerk met Afrika-, [[Oosblok]]- en [[Beweging van Onverbonde Lande|Onverbonde]]-lande. Die hoofstad van die land, Harare, huisves tans 51 ambassades. Verskeie ander lande het ambassadeurs van ander hoofstede, veral Pretoria en [[Addis Abeba]], geakkrediteer. === Provinsies === [[Lêer:Administrative Divisions of Zimbabwe.svg|duimnael|Zimbabwe se provinsies]] [[Lêer:Zimbabwe districts with names.svg|duimnael|Zimbabwe se distrikte]] Zimbabwe word administratief onderverdeel in agt provinsies en twee stede met provinsiale status, [[Harare]] en [[Bulawayo]]. Die provinsies word verder onderverdeel in 91 distrikte en 1&nbsp;200 munisipaliteite (sogenaamde ''wards'') wat elk uit 'n aantal nedersettings bestaan. {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! rowspan="2" scope="col" |Provinsie ! colspan="2" scope="col" |Stede ! rowspan="2" scope="col" |Stigting |- ! scope="col" |Hoofstad ! scope="col" |Grootste stad |- ! scope="row" |[[Bulawayo]] | colspan="2" |Bulawayo |1997 |- ! scope="row" |[[Harare]] | colspan="2" |Harare |1997 |- ! scope="row" |[[Manicaland]] | colspan="2" |[[Mutare]] |1897 |- ! scope="row" |[[Masjonaland-Sentraal]] | colspan="2" |[[Bindura]] |1983 |- ! scope="row" |[[Masjonaland-Oos]] | colspan="2" |[[Marondera]] |? |- ! scope="row" |[[Masjonaland-Wes]] |[[Chinhoyi]] |[[Kadoma]] |1983 |- ! scope="row" |[[Masvingo (provinsie)|Masvingo]] | colspan="2" |[[Masvingo]] |? |- ! scope="row" |[[Matabeleland-Noord]] |[[Lupane]] |[[Victoria Falls]] |1973 |- ! scope="row" |[[Matabeleland-Suid]] |[[Gwanda]] |[[Beitbrug, Zimbabwe|Beitbrug]] |1973 |- ! scope="row" |[[Midlands (provinsie)|Midlands]] | colspan="2" |[[Gweru]] |? |} === Menseregte === [[Lêer:Demonstration against Mugabe.JPG|duimnael|Demonstrasie teen Robert Mugabe in [[Londen]]]] Daar was baie berigte van [[menseregte]]skendings in Zimbabwe onder die Mugabe-bewind en die oorheersende ZANU-PF-party.<ref>{{en}} {{cite journal |author=Rhoda E. Howard-Hassmann |title=Mugabe's Zimbabwe, 2000–2009: Massive Human Rights Violations and the Failure to Protect |journal=Human Rights Quarterly |volume=32 |issue=4 |pages=898–920 |doi=10.1353/hrq.2010.0030 |s2cid=143046672 |issn=1085-794X |date=24 November 2010}}</ref> Volgens menseregte-organisasies soos [[Amnestie Internasionaal]]<ref name="AI">{{en}} {{cite web |url=http://web.amnesty.org/report2005/zwe-summary-eng |title=Zimbabwe |publisher=[[Amnestie Internasionaal]] |accessdate=3 Desember 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071203015112/http://web.amnesty.org/report2005/zwe-summary-eng |archive-date=3 Desember 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> en [[Human Rights Watch]]<ref name="hrw">{{en}} {{cite web |url=https://www.hrw.org/englishwr2k7/docs/2007/01/11/zimbab14720.htm |title=Zimbabwe – Events of 2006 |publisher=Human Rights Watch |accessdate=11 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071011095246/http://hrw.org/englishwr2k7/docs/2007/01/11/zimbab14720.htm |archive-date=11 Oktober 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> het die Zimbabwiese regering die regte op skuiling, voedsel, vryheid van beweging en verblyf, vryheid van vergadering en die [[oppergesag van die reg]] geskend. In 2009 het [[Gregory Stanton]], president van die Internasionale Vereniging van Volksmoordgeleerdes, aangevoer dat daar "duidelike bewyse [is] dat die Mugabe-regering skuldig was aan misdade teen die mensdom en dat daar voldoende bewyse van misdade teen die mensdom was om Mugabe voor die [[Internasionale Strafhof]] te verhoor."<ref>{{en}} Howard-Hassmann 2010, bl. 909</ref> In Zimbabwe is manlike [[homoseksualiteit]] onwettig. Van 1995 af het die regering veldtogte teen beide homoseksuele mans en vroue van stapel gestuur.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://ilga.org/downloads/02_ILGA_State_Sponsored_Homophobia_2016_ENG_WEB_150516.pdf |title=State Sponsored Homophobia 2016: A world survey of sexual orientation laws: criminalisation, protection and recognition |publisher=International Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association |date=17 Mei 2016 |accessdate=2 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170902183618/http://ilga.org/downloads/02_ILGA_State_Sponsored_Homophobia_2016_ENG_WEB_150516.pdf |archive-date=2 September 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> President Mugabe het [[gay]]s vir baie van Zimbabwe se probleme blameer en homoseksualiteit as 'n "on-Afrika"- en immorele kultuur beskryf wat deur Europese koloniste saamgebring en slegs deur "'n paar blankes" in sy land beoefen is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/523162.stm |title=World: Africa – Zimbabwe gay rights face dim future |publisher=[[BBC]] |date=17 November 1999 |accessdate=4 September 2026}}</ref> Byeenkomste deur opposisiegroepe is gereeld onderworpe aan vergelding deur die polisie soos die onderdrukking van 'n MDC-optog op 11 Maart 2007 en verskeie andere tydens die 2008-verkiesingsveldtog.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.nzherald.co.nz/world/news/article.cfm?c_id=2&objectid=10517688 |title=Zimbabwe election violence spreads to Harare |publisher=[[The New Zealand Herald]] |author=Raymond Whitaker |date=22 Junie 2008 |accessdate=24 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924183016/http://www.nzherald.co.nz/world/news/article.cfm?c_id=2&objectid=10517688 |archive-date=24 September 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Polisie-aksies is sterk veroordeel deur die [[Sekretaris-generaal van die Verenigde Nasies]], [[Ban Ki-moon]], die [[Europese Unie]] en die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/6449691.stm |title=Unbowed Tsvangirai urges defiance |publisher=[[BBC]] |date=14 Maart 2007 |accessdate=4 September 2026}}</ref> Die Zimbabwiese regering word van die onderdrukking van beide persvryheid en die vryheid van spraak beskuldig.<ref name="AI" /> Die regering word ook gereeld daarvan beskuldig dat dit die openbare uitsaaier, die [[Zimbabwe Broadcasting Corporation]], as 'n propaganda-instrument misbruik.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.pressreference.com/Uz-Z/Zimbabwe.html |title=Zimbabwe Press, Media, TV, Radio, Newspapers |publisher=Press Reference |date=2006 |accessdate=4 September 2026}}</ref> Koerante wat krities oor die regering berig, soos die ''Daily News'' het gesluit nadat bomme voor hulle kantore ontplof het en die regering geweier het om hulle lisensies te hernu.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/1141168.stm |title=Zimbabwe newspaper bombed |publisher=[[BBC]] |date=28 Januarie 2001 |accessdate=4 September 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/2004/02/07/world/world-briefing-africa-zimbabwe-newspaper-silenced.html |title=Zimbabwe: Newspaper Silenced |publisher=[[The New York Times]] |author=Michael Wines |date=7 Februarie 2004 |accessdate=4 September 2026}}</ref> [[BBC]], [[Sky News]] en [[CNN]] is verbied om in Zimbabwe opnames te doen of om uit die land te berig. In 2009 is verslagbeperkings op beide BBC en CNN gelig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/zimbabwe/5935043/Zimbabwe-lifts-reporting-ban-on-BBC-and-CNN-after-eight-years.html |title=Zimbabwe lifts reporting ban on BBC and CNN after eight years |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Urmee Khan |date=30 July 2009 |accessdate=4 September 2026}}</ref> Sky News hou aan om verslag te doen oor gebeure in Zimbabwe vanuit buurlande soos Suid-Afrika.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/newswatch/ukfs/hi/newsid_4400000/newsid_4401700/4401767.stm |title=Why did Zimbabwe ban the BBC? |publisher=[[BBC]] |author=Milton Nkosi |date=1 April 2005 |accessdate=4 September 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://zimbabwemetro.com/2008/06/22/al-jazeera-kicked-out-of-zimbabwe |title=Al Jazeera kicked out of Zimbabwe |publisher=Zimbabwe Metro |accessdate=23 Junie 2008l}}</ref> == Ekonomie == {{Hoofartikel|Ekonomie van Zimbabwe}} [[Lêer:Harare secondst.jpg|duimnael|Moderne kantoorgeboue in Harare]] Zimbabwe is 'n [[ontwikkelende land]] en die ekonomiese ontwikkeling word veral deur hiperinflasie gekniehalter. Veral [[landbou]] en [[mynbou]] produseer uitvoergoedere. Die land beskik oor metallurgiese [[chromiet]]. Van die ander [[mineraal]]afsettings sluit in [[steenkool]], [[diamant]]e, [[litium]], [[asbes]], [[koper]], [[nikkel]], [[goud]], [[platinum]] en [[yster]]erts.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sadc.int/member-states/zimbabwe |title=Zimbabwe |publisher=[[Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap]] |accessdate=4 September 2026}}</ref> Sedert die einde van die burgeroorlog in 1980 het Zimbabwe 'n onstuimige ekonomie gehad en van Afrika se broodmandjie in 'n land verander waar teen Maart 2025 meer as 'n derde van sy bevolking gebuk gaan onder wanvoeding.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.wfp.org/countries/zimbabwe |title=Zimbabwe |publisher=Wêreldvoedselprogram |accessdate=4 September 2026}}</ref> In 1997 het die land oor een van die welvarendste ekonomieë in Afrika beskik, maar in 2015 was sy ekonomiese groei met 1,5% die swakste in Suider-Afrika.<ref name="vermis">{{en}} {{cite web |url=http://www.finanzen100.de/finanznachrichten/wirtschaft/kuriose-entwicklung-simbabwe-enteignete-weisse-farmer-jetzt-vermisst-es-sie_H2128242699_207330/ |title=Kuriose Entwicklung: Simbabwe enteignete weiße Farmer – jetzt vermisst es sie |publisher=Finanzen 100 |accessdate=26 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150926113456/http://www.finanzen100.de/finanznachrichten/wirtschaft/kuriose-entwicklung-simbabwe-enteignete-weisse-farmer-jetzt-vermisst-es-sie_H2128242699_207330/ |archive-date=26 September 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Vanweë die diktatoriese politieke beleid het die uitsig vir die eens groeiende ekonomie sedert die 1990's aansienlik verswak. Van 1998 tot 2008 het die ekonomie met sowat die helfte gekrimp. Aan die einde van 2008 het vanweë hiperinflasie, 'n buitelandse valutatekort, 'n gebrek aan beleggings, invoer- en uitvoerbeperkings, asook 'n energietekort al die ekonomiese sektore byna tot stilstand gekom. Die instelling van 'n multi-geldeenheidstelsel ná die ineenstorting van die inheemse geldeenheid (die inflasiekoers het in 2008 100&nbsp;000% beloop) met die [[Amerikaanse dollar]] as die reserwegeldeenheid het ná 2009/2010 slegs 'n tydelike verbetering gebring. Byna al die sektore van die vervaardigingsbedryf het groot inkomsteverliese gely. Daarbenewens het die oorlogsverwikkelinge in die [[Demokratiese Republiek die Kongo]] die ekonomie van devises ter waarde van etlike miljoen Amerikaanse dollar ontneem. Die [[werkloosheid]] is in 2005 op sowat 80% geskat, volgens ander parameters in 2009 op 95%.<ref name=":2">{{en}} {{cite web |url=https://www.theodora.com/wfbcurrent/zimbabwe/zimbabwe_economy.html |title=Zimbabwe Economy – 2024 |date=4 Mei 2024 |accessdate=4 September 2026}}</ref> In 2021 is dit op 5% geskat.<ref name=":2" /> === Geldeenheid === [[Lêer:Tenbillion zimbabwe.jpg|duimnael|10 Miljard ([[Engels]]: ''billion'') Zimbabwiese Dollar-noot uitgegee tydens [[hiperinflasie]] in 2008]] [[Lêer:Zimbabwe $100 trillion 2009 Obverse.jpg|duimnael|100 Biljoen (''trillion'') Zimbabwiese Dollar-noot uitgegee tydens hiperinflasie in 2009]] Die [[Zimbabwiese dollar]] (Z$)<ref>{{de}} Helmut Kahnt, Bernd Knorr: ''Alte Maße, Münzen und Gewichte. Ein Lexikon.'' Bibliographisches Institut, Leipzig 1986, Lizenzausgabe Mannheim/Wien/Zürich 1987, ISBN 3-411-02148-9, bl. 379.</ref> is in 1980 ná Zimbabwe se erkende onafhanklikwording onder 'n swart meerderheidsregering ingevoer. Ná 'n hiperinflasie is op 12 April 2009 die geldeenheid se gebruik vir een jaar uitgestel, nadat dit fakties met buitelandse geldeenhede vervang is. Pleks daarvan is in Januarie 2009 verskeie buitelandse geldeenhede toegelaat, waaronder die [[Amerikaanse dollar]], die [[Suid-Afrikaanse rand]] en die [[euro]]. In 2015 het die Chinese [[renminbi]] ook 'n amptelike geldeenheid geword, nadat die [[Volksrepubliek China]] $40 miljoen se skuld kwytgeskeld het.<ref>{{de}} {{cite web |url=http://www.finanzen100.de/finanznachrichten/wirtschaft/tauschhandel-simbabwe-fuehrt-yuan-als-waehrung-ein-china-erlaesst-dafuer-schulden_H1327974758_234062/ |title=Simbabwe führt Yuan als Währung ein – China erlässt dafür Schulden |publisher=Finanzen 100 |date=22 Desember 2015 |accessdate=21 Februarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160221014054/http://www.finanzen100.de/finanznachrichten/wirtschaft/tauschhandel-simbabwe-fuehrt-yuan-als-waehrung-ein-china-erlaesst-dafuer-schulden_H1327974758_234062/ |archive-date=21 Februarie 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Op 1 Oktober 2015 is die Zimbabwiese dollar amptelik as geldeenheid geskrap.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rbz.co.zw/pdfs/Public%20Notices/2015/Demonetisation%20Press%20Statement%209%20June%202015.pdf |title=Press Statement: Demonetization of the Zimbabwe Dollar |publisher=Reserwebank van Zimbabwe |date=11 Junie 2015 |accessdate=14 Junie 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150614145914/http://www.rbz.co.zw/pdfs/Public%20Notices/2015/Demonetisation%20Press%20Statement%209%20June%202015.pdf |archive-date=14 Junie 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die tekort aan banknote het in September 2016 die reserwebank genoop om skulderkennings as 'n tweede geldeenheid uit te reik. Op 31 Oktober 2016 het president Mugabe die skulderkennings ingestel, waarmee die ekonomie gestabiliseer sou word,<ref>{{de}} ''Bargeldknappheit in Simbabwe''; Neue Zürcher Zeitung, 2 November 2016.</ref> maar dit is in Februarie 2019 van die Amerikaanse dollar ontkoppel en met die RTGS-dollar vervang.<ref>{{de}} {{cite web |url=https://www.fin24.com/Economy/Africa/zim-says-exchange-rate-to-strengthen-thanks-to-new-currency-20190222 |title=Zim says exchange rate to strengthen, thanks to 'new currency' |publisher=Fin 24 |author=Antony Sguazzin |date=22 Februarie 2019 |accessdate=28 Februarie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228192419/https://www.fin24.com/Economy/Africa/zim-says-exchange-rate-to-strengthen-thanks-to-new-currency-20190222 |archive-date=28 Februarie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Op 24 Junie 2019 is die Zimbabwiese dollar as die enigste wettige geldeenheid heringevoer, terwyl die gebruik van buitelandse geldeenhede verbied is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.fin24.com/Economy/zim-dollars-only-finance-minister-ncube-bans-foreign-currency-20190624 |title=Zim dollars only: Finance minister Ncube bans foreign currency |publisher=Fin 24 |author=Memory Mataranyika |date=24 Junie 2019 |accessdate=24 Junie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190624125008/https://www.fin24.com/Economy/zim-dollars-only-finance-minister-ncube-bans-foreign-currency-20190624 |archive-date=24 Junie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Op 5 April 2024 is die instelling van 'n nuwe geldeenheid, [[Zimbabwe Goud]] ("ZiG", ZWG) in die banknote ter waarde van 1 tot 200 aangekondig. Daar sou ook muntstukke uitgereik word. Die goewerneur van die reserwebank, John Mushayavanhu, het verduidelik dat die nuwe geldeenheid deur [[Edelmetaal|edelmetale]] (veral goud) en valuta gedek sou wees. Dié stap is geneem in reaksie op die galopperende inflasie, waarvolgens die RTGS-dollar sedert die begin van die jaar driekwart van sy monetêre waarde verloor het. In Maart 2024 het die inflasie 55% beloop. Daarbenewens het die Zimbabwiese ekonomie die gevolge van 'n ernstige droogte in die gesig gestaar, waardeur sowat die helfte van die [[mielie]]oeste verlore gegaan het. Die banke en burgers van Zimbabwe is aangemoedig om binne 21 dae hulle RTGS-dollar vir Zimbabwe Goud te ruil. Die Amerikaanse dollar, wat volgens skattings vir sowat 85% van al die transaksies gebruik word, het 'n wettige geldeenheid gebly. Waarnemers het verwag dat weens die gebrekkige vertroue in die regering se ekonomiese beleid die Amerikaanse dollar die verkose geldeenheid sou bly.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-68736155 |title=Zimbabwe launches new gold-backed currency – ZiG |publisher=[[BBC]] |author=Shingai Nyoka |date=5 April 2024 |accessdate=4 September 2026}}</ref><ref>{{de}} {{cite web |url=https://www.handelszeitung.ch/newsticker/simbabwe-fuhrt-an-gold-gekoppelte-wahrung-ein-699810-1 |title=Simbabwe führt an Gold gekoppelte Währung ein |publisher=Handelszeitung |date=5 April 2024 |accessdate=16 April 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240416150833/https://www.handelszeitung.ch/newsticker/simbabwe-fuhrt-an-gold-gekoppelte-wahrung-ein-699810-1 |archive-date=16 April 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Op 30 April het die reserwebank die Zimbabwe Goud begin uitgee.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://apnews.com/article/zimbabwe-zig-new-currency-5173a73586eef8ad413964f33419068d |title=Zimbabwe’s ZiG is the world’s newest currency and its latest attempt to resolve a money crisis |publisher=Associated Press |author=Farai Mutsaka |date=1 Mei 2024 |accessdate=4 September 2026}}</ref> === Infrastruktuur === ==== Energiebedryf ==== [[Lêer:Harare International Airport.jpg|duimnael|Die internasionale lughawe in Harare]] Sowat 'n derde van Zimbabwe se elektrisiteit word in waterkragsentrales opgewek waarvan die Karibadamprojek die bekendste en belangrikste is. Toe dit in 1960 beplan is, was dit die grootse hidroëlektriese aanleg ter wêreld. Termiese kragsentrales voorsien in die res van die land se kragbehoefte. ==== Spoorweë, pad- en lugvervoer ==== Zimbabwe se nasionale spoorweë bedryf een van die gevorderdste netwerke in [[Afrika suid van die Sahara]] met 'n totale lengte van sowat 2&nbsp;700&nbsp;km, waarvan sowat tien persent geëlektrifiseer is. Dit word aangevul deur 'n uitgebreide padnetwerk waarvan 'n vyfde geasfalteer is. Harare se internasionale lughawe verbind die land met bestemmings in Afrika en oorsee. Die nasionale lugvervoernetwerk verbind die grootste stedelike sentra met mekaar. === Toerisme === [[Lêer:Victoria Falls aerial view September 2003.jpg|duimnael|Die [[Victoria-waterval]] op die grens tussen Zambië en Zimbabwe is 'n vername toeristebestemming]] Zimbabwe spog met verskeie toeristeaantreklikhede. Die [[Victoria-waterval]] by die Zambezi op die grens met Zambië is in die noordweste van Zimbabwe geleë. Dit word as die grootste waterval in die wêreld beskou.<ref name=":5">{{en}} {{cite web |url=https://www.countryreports.org/country/Zimbabwe/geography |title=Geography and Environment of Zimbabwe |publisher=Country Reports |accessdate=4 September 2026}}</ref> Voor die ekonomiese ingrypings het die meeste toeriste die Zimbabwiese kant van dié baken besoek, maar vandag bat veral Zambië by die besoekers. Die Victoria-waterval Nasionale Park is ook hier geleë en dit is een van die elf nasionale parke van die land,<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.zimbabwetourism.net/index.php/where-to-go/destinations/hwange-national-park |title=Hwange National Park |publisher=Zimbabwe Tourim |date=26 Maart 2014 |accessdate=17 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140417005200/http://www.zimbabwetourism.net/index.php/where-to-go/destinations/hwange-national-park |archive-date=17 April 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> waarvan [[Hwange Nasionale Park]] die grootste is. Die [[Karibadam]] is 'n ander toeristebestemming en die grootste dam wêreldwyd.<ref name=":5" /> Zimbabwe is ongewoon in Afrika, aangesien daar 'n aantal antieke en middeleeuse ruïnestede is wat in 'n unieke droë klipmuurstyl opgerig is. Groot Zimbabwe naby Masvingo is die bekendste van dié stede. Van die ander ruïnestede sluit in [[Khami]], [[Danamombe]] en [[Naletale]]. Zimbabwe beskik oor vyf [[Unesco]]-[[wêrelderfenisgebied]]e: Groot-Zimbabwe, Khami, [[Mana Pools]], [[Matopos]] en die Victoria-waterval.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/statesparties/zw |title=Zimbabwe |publisher=[[Unesco]] |accessdate=4 September 2026}}</ref> Die land het ook elf nasionale parke: [[Chimanimaniberge|Chimanimani]], [[Gonarezhou Nasionale Park|Chizarira]], Gonarezhou, Hwange, Kazuma Pan, Mana Pools, Matopos, Matusadona, Nyanga, Victoria-waterval en Zambezi. Daar is ook vier vredesparke wat na ander lande strek: Chimanimaniberge op die grens met Mosambiek, [[Groter Limpopo-vredespark]] op die grens met Mosambiek en Suid-Afrika, Groot Mapungubwe Oorgrensbewaringsgebied op die grens met Botswana en Suid-Afrika en Kavango-Zambezi Oorgrensbewaringsgebied. == Demografie == === Etniese groepe === [[Lêer:Historical population of Zimbabwe.svg|duimnael|Zimbabwe se bevolkingsgroei (1801–2023)]] Zimbabwe is 'n multi-etniese land en die [[Mashona]] vorm met 84% die grootste [[etniese groep]], gevolg deur die [[Ndebele (stam)|Ndebeles]] met 14% van die bevolking. Die Mashona bly veral in die [[Masjonaland]] in die noorde met [[Harare]] as hulle sentrum, terwyl die Ndebele die [[Matabeleland]] in die suide en weste bewoon met [[Bulawayo]] as die grootste stad. As gevolg van etniese spanning het veral onder Robert Mugabe se bewind baie Ndebeles uit die land gevlug, waarvan die meeste na Suid-Afrika. Van die ander etniese groepe in Zimbabwe sluit in [[Vendas]], [[Tongas]], [[Tsongas]], [[Kalangas]], [[Basotho]], [[Ndaus]], [[Nambyas]], [[Tswanas]], [[Xhosas]] en [[Lozis]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://issafrica.org/country-file-zimbabwe/society |title=Ethnic composition |publisher=Institute for Security Studies |accessdate=4 September 2026}}</ref> Van die etniese minderhede sluit in [[Blanke Zimbabwiërs]] wat veral van Britse herkoms is en in 'n mindere mate [[Afrikaners]] en [[Portugese]]. In 1975 het sowat 278&nbsp;000, oftewel 4,3% van die totale bevolking, wit mense in die destydse Rhodesië gewoon.<ref>{{en}} {{cite book |authors=David Wiley, Allen F. Isaacman |title=Southern Africa: society, economy, and liberation |publisher=Michigan State University, University of Minnesota |year=1981 |pages=55}}</ref> Ná Mugabe se landhervorming, uitsetting en moorde op wit mense het baie die land ontvlug, waarvan die meeste na Suid-Afrika en die Verenigde Koninkryk. Nadat Mugabe in 2017 afgeset en met Emmerson Mnangagwa as president vervang is, het baie wit mense na die land teruggekeer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/global-health/climate-and-people/white-farmers-return-to-zimbabwe-agriculture-boost/ |title=Hundreds of white farmers return to Zimbabwe in boost for agriculture |publisher=[[Daily Telegraph]] |authors=Ben Farmer, Peta Thornycroft |date=4 September 2023 |accessdate=4 September 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://iol.co.za/news/politics/2025-07-29-even-white-zimbabweans-are-returning-zanu-pf-insists-exiles-are-flocking-back-home/ |title='Even white Zimbabweans are returning': Zanu-PF insists exiles are flocking back home |publisher=Independent Online |author=Jonisayi Maromo |date=29 Julie 2025 |accessdate=4 September 2026}}</ref> === Tale === [[Lêer:Victoria-Falls-willk-stein.jpg|duimnael|Teken by die [[Victoria-waterval]] in Engels, met die waterval se naam in Lozi]] As gevolg van die etniese diversiteit word daar ook uiteenlopende tale in Zimbabwe gepraat. Die [[Bantoetale]] [[Shona (taal)|Shona]] (78%) en [[Noord-Ndebele]] (20%) is die twee mees gebruikte tale in die land. Daarna word ander Bantoe-minderheidstale soos [[Chichewa]], [[Chisena]], [[Chitonga]], [[Kalanga]], [[Khoisan-tale|Khoisan]], [[Nambya]], [[Ndau]], [[Noord-Ndebele]], [[Tsonga|Shangani]], [[Shona (taal)|Shona]], [[Suid-Sotho]], [[Tswana]], [[Venda (taal)|Venda]] en [[Xhosa]] gepraat. [[Engels]] word veral deur wit en bruin Zimbabwiërs gepraat, waarvolgens minder as 2,5% van die bevolking Engels as hulle [[moedertaal]] besig. Met die goedkeuring van die nuwe grondwet in 2013 het Zimbabwe 16 amptelike tale.<ref name="Grondwet" /> In 'n minder mate word daar in Zimbabwe ook [[Afrikaans]] gepraat, veral deur Blanke Zimbabwiërs.<ref>{{en}} {{cite book |last1=Salawu |first1=Abiodun |last2=Molale |first2=Tshepang Bright |last3=Uribe-Jongbloed |first3=Enrique |last4=Ullah |first4=Mohammad Sahid |title=Indigenous Language for Development Communication in the Global South |publisher=Rowman & Littlefield |isbn=978-1-66691-202-9 |url=https://books.google.de/books?id=0uqfEAAAQBAJ&pg=PA217&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |date=23 November 2022 |accessdate=4 September 2026}}</ref> === Godsdiens === [[Lêer:Sacred Heart Cathedral, Harare.jpg|duimnael|uprigt|'n [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke]] kerk in Harare]] Volgens die Intersensale Demografie-opname deur die Zimbabwiese Nasionale Statistiekagentskap is 84% van die Zimbabwiërs [[Christene]], 10% ongebonde en 0,7% is [[Moslem]]s.<ref name="2017survey">{{en}} {{cite web |url=https://zimbabwe.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/Inter%20Censal%20Demography%20Survey%202017%20Report.pdf |title=Inter Censal Demography Survey 2017 Report |publisher=Zimbabwiese Nasionale Statistiekagentskap |date=2017 |accessdate=4 September 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.pewforum.org/files/2012/12/globalReligion-tables.pdf |title=Table: Religious Composition by Country |publisher=Pew Research Center |date=2012 |accessdate=10 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160310101254/https://www.pewforum.org/files/2012/12/globalReligion-tables.pdf |archive-date=10 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2005/51503.htm |title=Zimbabwe – International Religious Freedom Report 2005 |publisher=United States Department of State |accessdate=4 September 2026}}</ref> Volgens skattings woon 62% van die bevolking gereeld godsdienste by.<ref>{{en}} {{cite encyclopedia |url=http://encarta.msn.com/encyclopedia_761575825_3/Zimbabwe.html |title=Zimbabwe |publisher=[[Encarta]] |accessdate=31 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071031022353/http://encarta.msn.com/encyclopedia_761575825_3/Zimbabwe.html |archive-date=31 Oktober 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Sowat 69% van die Zimbabwiërs is [[Protestantisme|Protestante]], terwyl 8% [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke]] is.<ref name="2017survey" /> Pinksterbewegings het veral in onlangse jare 'n sterk groei ervaar en speel 'n belangrike rol in die openbare, sosiale en politieke samelewing.<ref>{{en}} {{cite book |author=Ezra Chitando |title=Innovation and Competition in Zimbabwean Pentecostalism |publisher=Bloomsbury |year=2021 |isbn=978-1-350-17601-0}}</ref> Die grootste Christelike kerke is [[Anglikaanse Kerk|Anglikaanse|Anglikanisme]], die Rooms-Katolieke Kerk, [[Sewendedagadventisme]]<ref>{{en}} {{cite web |url=http://adventistatlas.org/ViewCountry.asp?CtryCode=zw |title=Zimbabwe |publisher=Adventist Atlas |accessdate=24 Julie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110724224739/http://adventistatlas.org/ViewCountry.asp?CtryCode=zw |archive-date=24 Julie 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> en [[Metodisme]]. Soos in ander Afrikalande met 'n koloniale geskiedenis word die Christendom soms met [[Tradisionele Afrika-godsdiens]]te gemeng. Die inheemse godsdiens, wat uit voorkoloniale tye dateer, het aansienlik verdwyn, maar dit bly 'n belangrike deel van die Zimbabwiese godsdienstige samelewing.<ref>{{en}} {{cite book |author=Tabona Shoko |title=Karanga Indigenous Religion in Zimbabwe: Health and Well-Being |publisher=Routledge |year=2007 |isbn=978-0-7546-5881-8 |location=Londen}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |author=Method Moyo |title=Traditional Religion and Its Impact on the Practices of Apostolic and Zionist Churches in Zimbabwe |publisher=GRIN Verlag |year=2020 |isbn=978-3-346-21835-3}}</ref> [[Voorvaderaanbidding]] is die mees uitgeoefende nie-Christelike godsdiens en behels geestelike voorbidding. Die sentrale element in baie seremoniële verrigtinge is die ''mbira dzavadzimu'', wat "stem van die voorouers" beteken, 'n instrument wat verwant is aan baie lamellofones wat alomteenwoordig is dwarsdeur Afrika. Inheemse volke soos die [[Lemba]] het hul eie tradisionele [[Monoteïsme]] wat baie interessante ooreenkomste met [[Judaïsme]] toon. == Kultuur == === Nasionale simbole === {{Hoofartikel|Vlag van Zimbabwe}} [[Lêer:Zim-bird.jpg|duimnael|links|upright|Die Zimbabwe-voël is die nasionale simbool van Zimbabwe]] Die in klip gekerfde Zimbabwe-voël is die nasionale simbool van Zimbabwe en dit verskyn op die nasionale vlag en die landswapen van beide Zimbabwe en Rhodesië, asook op die banknote en muntstukke (eers op die Rhodesiese pond en daarna op die Rhodesiese dollar). Dit verteenwoordig moontlik die [[berghaan]] of die [[visarend]].<ref>{{en}} {{cite journal|title=The Soapstone Birds from Great Zimbabwe|journal=African Arts|year=1985|volume=18|pages=68–73, 99–100|author=Thomas HuffmanN.|jstor=3336358|issue=3|doi=10.2307/3336358}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal|title=Review: The Soapstone Birds of Great Zimbabwe Symbols of a Nation by Edward Matenga|journal=The South African Archaeological Bulletin|year=2001|volume=56|pages=105–106|author=Paul Sinclair|jstor=3889033|issue=173/174|doi=10.2307/3889033}}</ref> Die bekende gekerfde seepsteenvoël het op mure en monoliete van die antieke stad Groot-Zimbabwe gestaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://usp.nus.edu.sg/post/zimbabwe/art/greatzim/gz1.html |title=Great Zimbabwe |publisher=Brown University |accessdate=9 Augustus 2007 |author=George P. Landow |archive-url=https://web.archive.org/web/20070809145423/http://usp.nus.edu.sg/post/zimbabwe/art/greatzim/gz1.html |archive-date=9 Augustus 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die ontwerp van Zimbabwe se huidige vlag is op 18 April 1980 aanvaar. Die vlag van Zimbabwe het sewe horisontale bane in groen, goud, rooi, swart, rooi, goud, groen en 'n swart omlynde wit driehoek met 'n rooi vyfstralige ster en 'n goue voël. Elkeen van die bane het 'n simboliese betekenis. Groen verteenwoordig die [[Plant|flora]] en [[natuurlike hulpbron]]ne van Zimbabwe, goud die rykdom aan [[Mineraal|minerale]], rooi die [[bloed]] wat tydens die vryheidstryd vergiet is, swart die [[Swart mense|swart bevolking]], die wit driehoek die [[vrede]] en die "pad vooruit", die rooi ster die [[internasionalisme]] en vrede, maar ook die [[Sosialisme|sosialistiese]] oortuigings van die regerende party. Die "Zimbabwe-voël" is ontleen aan 'n afbeelding uit die bouvalle van die geskiedkundige stad [[Groot-Zimbabwe]] en is Zimbabwe se nasionale embleem. === Sport === [[Lêer:Zimbabwe Sevens Rugby Team.jpg|duimnael|Die Zimbabwiese [[sewesrugby]]span tydens die Hong Kong Sevens in 2009]] [[Lêer:Zimbabwean Players Take The Drinks Break.jpg|duimnael|Die [[Zimbabwiese nasionale krieketspan]] tydens hul ODI-wedstryd teen [[Bengaalse nasionale krieketspan|Bangladesj]] op 23 Januarie 2009 in [[Dhaka]]]] In Zimbabwe word verskeie sportsoorte soos [[krieket]], [[rugby]] en [[sokker]] beoefen, waarvan sommige hul oorsprong in die [[Verenigde Koninkryk]] het. [[Cara Black]] (saam met haar Amerikaanse dubbelspeelvennoot [[Liezel Huber]]) en [[Kevin Ullyett]] (saam met die Sweedse [[Jonas Björkman]]) was van die bestes ter wêreld in [[tennis]]dubbelspelkompetisies. Nog meer bekend is egter die uitstekende swemmer [[Kirsty Coventry]], wat met haar Olimpiese oorwinnings in [[Olimpiese Somerspele 2004|2004]] en [[Olimpiese Somerspele 2008|2008]] 'n volksheldin en baken van hoop vir haar land geword het; sy het twee goue medaljes aan Zimbabwe op Olimpiese Spele besorg, die enigste ander was deur die nasionale vroue[[veldhokkie]]span tydens die [[Olimpiese Somerspele 1980]] in [[Moskou]]. Sedert 2025 dien Coventry as die [[Internasionale Olimpiese Komitee]] se president.<ref>{{af}} {{cite web |url=https://www.netwerk24.com/sport/olimpiese-spele/kirsty-coventry-nuwe-baas-van-iok-20250320 |title=Kirsty Coventry nuwe baas van IOK |publisher=[[Nuus24]] |date=20 Maart 2025 |accessdate=4 September 2026}}</ref> Sokker is Zimbabwe se gewildste [[sport]]soort. Die [[Zimbabwiese nasionale sokkerspan]] kon ses keer vir die [[Afrikanasiesbeker]] kwalifiseer (in 2004, 2006, 2017, 2019, 2021 en 2025). Hulle kon egter nog nie vir 'n [[FIFA]] [[Sokker-Wêreldbeker]]toernooi kwalifiseer nie. Van die bekendste Zimbabwiese sokkerspelers sluit in [[Matthew Rusike]] en [[Tawanda Maswanhise]]. Die voormalige nasionale doelwagter [[Bruce Grobbelaar]] het in die 1980's en 1990's gespeel vir die Engelse sokkerklub [[Liverpool FC]] en saam met hulle talle titels ingepalm. [[Dynamos FC]] is tot dusver die enigste Zimbabwiese sokkerklub wat die [[CAF Kampioene-liga]]-eindstryd gehaal het. Rugby is ook 'n belangrike sportsoort in Zimbabwe en die [[Zimbabwiese nasionale rugbyspan]] het drie keer vir 'n [[rugbywêreldbeker]]toernooi gekwalifiseer (in [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] en [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]]). Die span word as een van die sterker Afrikaspanne na die Suid-Afrikaanse [[Springbokke]] en die Namibiese [[Namibiese nasionale rugbyspan|''Welwitschias'']] beskou en ding gereeld met ander opkomende rugbyspanne in die Afrikabeker mee. Hulle het dié toernooi reeds drie keer gewen (in 2012, 2024 en 2025) en drie keer as naaswenner geëindig. Van die bekendste Zimbabwiese rugbyspelers sluit in [[Tonderai Chavhanga]], [[Ian McIntosh]], [[Ray Mordt]], [[Tendai Mtawarira]], [[Bobby Skinstad]] en [[Gary Teichmann]] wat almal ook noue verbindings met die Suid-Afrikaanse [[Springbokke]] het. Krieket word veral deur [[Blanke Zimbabwiërs]] beoefen en dié land is een van die [[toetskrieket]]lande. Die beheerliggaam [[Zimbabwe Krieket]] is in 1992 gestig en sedertdien 'n volle lidland van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR). Die [[Zimbabwiese nasionale krieketspan]] het van 1983 tot 2015 vir elke [[krieketwêreldbeker]]toernooi gekwalifiseer en twee keer die Super Ses gehaal (in [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] en [[Krieketwêreldbeker 2003|2003]]), maar daarna het hulle nie meer vir dié toernooi gekwalifiseer nie. In 2003 het Zimbabwe saam met Suid-Afrika en Kenia die eerste krieketwêreldbekertoernooi in Afrika aangebied, wat deur [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] gewen is. Hulle het tot dusver ook aan sewe [[T20I-wêreldbeker]]toernooie deelgeneem en twee keer die tweede rondte gehaal (in [[T20I-wêreldbeker 2022|2022]] en [[T20I-wêreldbeker 2026|2026]]). In November 2021 is Zimbabwe saam met Namibië en Suid-Afrika as medegasheer van die [[Krieketwêreldbeker 2027]] aangewys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/usa-co-hosts-for-2024-t20-wc-pakistan-gets-2025-champions-trophy-india-and-bangladesh-2031-world-cup-1289589 |title=USA co-hosts for 2024 T20 WC, Pakistan gets 2025 Champions Trophy, India and Bangladesh 2031 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi |date=16 November 2021 |accessdate=9 Junie 2023}}</ref> Van die bekendste Zimbabwiese krieketspelers sluit in die broers [[Andy Flower|Andy]] en [[Grant Flower]], asook [[Brendan Taylor]]. == Notas == {{Verwysings|group=nota}} == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == ; Algemeen ---- * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Zimbabwe|title=Zimbabwe|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=4 September 2026}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/zimbabwe/|title=Zimbabwe|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=4 September 2026}} ; Geskiedenis ---- * {{en}} Arnold, Marion: The stone sculpture of Zimbabwe. In: Lantern. Tydskrif vir Kuns, Kennis en Kultuur. Jaargang 31, nr. 4, September 1982 * {{af}} Louw, A.A. (ds.): Die môrester in Mashonaland. Stellenbosch: C.S.V.-boekhandel, 1954. == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie}} * {{en}} {{Wikivoyage}} * {{Wikt-inlyn}} * {{en}} [https://www.zim.gov.zw/ Amptelike webwerf van die Zimbabwiese regering] * {{en}} [https://www.parlzim.gov.zw/ Amptelike webwerf van die Zimbabwiese parlement] {{Geografiese ligging | Senter = {{vlagland|Zimbabwe}} | Noord = {{vlagland|Zambië}} • {{vlagland|Mosambiek}} | Noordoos = {{vlagland|Mosambiek}} | Oos = {{vlagland|Mosambiek}} | Suidoos = {{vlagland|Mosambiek}} | Suid = {{vlagland|Suid-Afrika}} | Suidwes = {{vlagland|Botswana}} | Wes = {{vlagland|Namibië}} | Noordwes = {{vlagland|Zambië}} }} {{Lande van Afrika}} {{Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap}} {{Normdata}} [[Kategorie:Voormalige Britse kolonies]] [[Kategorie:Zimbabwe| ]] 3yxzpmt4asdy5p32ixs7ztn0m1t8lwu 0 492 2965508 2908062 2026-09-06T18:11:03Z JMK 649 +item 2965508 wikitext text/x-wiki {{jare|beeld=Mustafa Kemal Atatürk and Edward VIII.jpg|teks=[[Mustafa Kemal Atatürk]] van Turkye met koning [[Edward VIII van die Verenigde Koninkryk|Eduard VIII]]}} Die '''jaar 1936''' was 'n [[skrikkeljaar]] wat volgens die [[Gregoriaanse kalender]] op 'n [[Woensdag]] begin het. Dit was die 36ste jaar van die [[20ste eeu]] n.C. In teenstelling met [[gewone jaar|gewone jare]] het die jaar 366 dae en 'n [[29 Februarie]] gehad. == Gebeure == * Voltooiing van die [[Golden Gate-brug]] in [[San Francisco]] ([[Verenigde State]]). * [[Johannesburg]] vier sy Goue Eeufees. * Februarie – Die [[Duitsland|Duitse]] motorvervaardiger [[Mercedes-Benz]] stel sy [[Mercedes-Benz W136|170 V-sedan (W136)]] bekend. * April – [[Gerard Moerdyk]] se ontwerp vir die [[Voortrekkermonument]] deur die [[Sentrale Volksmonumentekomitee|Volksmonumentekomitee]] aanvaar * [[6 Februarie|6]]-[[16 Februarie]] – Die vierde [[Olimpiese Winterspele 1936|Olimpiese Winterspele]] word in [[Garmisch-Partenkirchen]], [[Duitsland]], aangebied. * [[30 Junie]] – die roman ''Gone with the Wind'' word deur [[Margaret Mitchell]] uitgegee. * [[17 Julie]] – Die [[Spaanse Burgeroorlog]], wat tot [[1939]] sou duur, begin met 'n militêre staatsgreep deur die regse nasionaliste onder generaal [[Francisco Franco]] in Spaans-Marokko. * [[1 Augustus]] – Die [[Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie]] (SAUK) kom tot stand. * 1-[[16 Augustus]] – Die elfde [[Olimpiese Somerspele 1936|Olimpiese Somerspele]] word in [[Berlyn]], [[Duitsland]], aangebied. * [[25 November]] – Die [[Anti-Kominternpakt]] word deur Duitsland en Japan geteken. * [[11 Desember]] – [[Edward VIII van die Verenigde Koninkryk|Edward VIII]] se abdikasie as koning van die [[Verenigde Koninkryk]] tree in werking. == Geboortes == * [[8 Januarie]] – [[Ferdi Hartzenberg]], Suid-Afrikaanse politikus († [[2021]]). * [[10 Januarie]] – [[Stephen E. Ambrose]], [[Amerikaanse]] [[geskiedkundige]] en biograaf van twee voormalige [[President van die Verenigde State van Amerika|V.S. presidente]] († [[2002]]). * [[22 Januarie]] – [[Clive Derby-Lewis]], Suid-Afrikaanse politikus, vir sy aandeel in die Chris Hani-moord gevonnis († [[2016]]). * [[11 Februarie]] – [[Burt Reynolds]], Amerikaanse akteur, rolprentregisseur en -vervaardiger († [[2018]]). * [[16 Februarie]] – [[Eliahu Inbal]], Israelse dirigent. * [[17 Februarie]] – [[Jim Brown]], Amerikaanse akteur, vervaardiger, voetbalspeler en regisseur († [[2023]]). * [[20 Februarie]] – [[Marj Dusay]], Amerikaanse aktrise († [[2020]]). * [[22 Februarie]] – [[Jans Rautenbach]], Suid-Afrikaanse draaiboekskrywer, rolprentvervaardiger en regisseur († [[2016]]). * [[29 Februarie]] – [[Alex Rocco]], Amerikaanse akteur († [[2015]]). * [[4 Maart]] – [[Jim Clark]], Skotse Formule 1-renjaer († [[1968]]). * [[10 Maart]] – [[Sepp Blatter]], agste [[president]] van die [[FIFA]]-[[sokker|wêreldsokkerbond]]. * [[11 Maart]] – [[Antonin Scalia]], regter van die hooggeregshof van die Verenigde State († [[2016]]). * [[17 Maart]] – [[Ken Mattingly]], Amerikaanse ruimtemaan en bevelvoerder van [[Apollo 16]] se beheermodule († [[2023]]). * [[18 Maart]] – [[Frederik Willem de Klerk]], Suid-Afrikaanse politikus ([[Nasionale Party]]) en laaste blanke [[President van Suid-Afrika|staatspresident]] († [[2021]]). * [[19 Maart]] – [[Ken Higgins]], Suid-Afrikaanse pianis († [[2016]]). * [[22 Maart]] – [[Roger Whittaker]], Britse sanger-liedjieskrywer en musikant († [[2023]]). * [[9 April]] – [[Jerzy Maksymiuk]], [[Pole|Poolse]] [[dirigent]], [[pianis]] en [[komponis]]. * [[23 April]] – [[Roy Orbison]], Amerikaanse sanger-liedjieskrywer en musikant († [[1988]]). * [[24 April]] – [[Jill Ireland]], Britse aktrise († [[1990]]). * [[29 April]] – [[Zubin Mehta]], Indiese musikant. * 29 April – [[Jacob Rothschild]], Britse bankier en lid van Rothschild-bankfamilie. * [[2 Mei]] – [[Engelbert Humperdinck (sanger)|Engelbert Humperdinck]], Amerikaanse sanger. * [[9 Mei]] – [[Albert Finney]], Britse akteur († [[2019]]). * 9 Mei – [[Glenda Jackson]], Britse aktrise en politikus. * [[3 Junie]] – [[Colin Meads]], [[All Blacks|Nieu-Seelandse rugbyspeler]] († [[2017]]). * [[9 Junie]] – [[Pieter Pieterse]], Afrikaanse skrywer († [[2002]]). * [[17 Junie]] – [[Samuel Pauw]], Suid-Afrikaanse argitek († [[2016]]). * [[22 Junie]] – [[Kris Kristofferson]], Amerikaanse akteur en komponis († [[2024]]). * [[30 Junie]] – [[Jan Spies]], Namibiese skrywer en storieverteller († [[1996]]). * [[2 Julie]] – [[Rex Gildo]], Duitse akteur en popsanger († [[1999]]). * [[25 Julie]] – [[Glenn Murcutt]], [[Australië|Australiese]] argitek. * [[1 Augustus]] – [[Yves Saint Laurent]], Franse mode-ontwerper († [[2008]]). * [[8 Augustus]] – [[Hans Strydom (verslaggewer)|Hans Strydom]], Suid-Afrikaanse joernalis, skrywer en kunstenaar († [[2004]]). * [[18 Augustus]] – [[Robert Redford]], Amerikaanse akteur († [[2025]]). * [[4 September]] – [[Judea Pearl]], Israelies-Amerikaanse rekenaarwetenskaplike en filosoof. * [[24 Augustus]] – [[Mof Myburgh]], [[Springbokrugbyspeler]] († [[2012]]). * [[25 Augustus]] – [[Johan Velde van der Merwe]], Suid-Afrikaanse Polisiekommissaris († [[2022]]). * [[29 Augustus]] – [[John McCain]], Amerikaanse politikus († [[2018]]). * [[25 September]] – [[Juliet Prowse]], Amerikaanse aktrise († [[1996]]). * [[26 September]] – [[Winnie Madikizela-Mandela]], [[Apartheid|anti-apartheidsaktivis]] en tweede vrou van [[Nelson Mandela]] († [[2018]]). * 26 September – [[Luis Fernando Verissimo]], [[Brasilië|Brasiliaanse]] skrywer. * [[2 Oktober]] − [[Sandra Seacat]], Amerikaanse aktrise en leermeesteres († [[2023]]). * [[3 Oktober]] − [[Steve Reich]], Amerikaanse komponis van ''minimal music'' (minimalistiese musiek). * [[26 Oktober]] – [[Shelley Morrison]], Amerikaanse aktrise en vervaardiger († [[2019]]). * [[2 November]] – [[Boet Troskie]], Suid-Afrikaanse sakeman en rolprentvervaardiger († [[2022]]). * [[18 November]] – [[Don Cherry]], Amerikaanse jazzmusikant († [[1995]]). * [[26 November]] – [[Min Shaw]], Suid-Afrikaanse [[sanger]]es. * [[3 Desember]] – [[Mary Alice]], Amerikaanse aktrise († [[2022]]). * [[4 Desember]] – [[Joe Nhlanhla]], Suid-Afrikaanse ANC-[[politikus]] († [[2008]]). * [[7 Desember]] – [[Wim Bosman]], strokiesprentkunstenaar († [[2019]]). * [[13 Desember]] – [[Aga Khan IV]], 49ste Imam van die Isma'ilisme († [[2025]]). * [[16 Desember]] – [[Nigel Weiss]], Suid-Afrikaanse sterrekundige en wiskundige († [[2020]]). * [[17 Desember]] – [[Jorge Mario Bergoglio]], (later [[Pous Franciscus]]), 266ste [[pous]] van die [[Rooms-Katolieke Kerk]] († [[2025]]). * [[21 Desember]] – [[Adam Small]], Afrikaanse digter en dramaturg († [[2016]]). * [[23 Desember]] – [[James Stacy]], Amerikaanse akteur († 2016). * [[24 Desember]] – [[Pieter Spaarwater]], rubriekskrywer, motorredakteur en omroeper († [[2020]]). * [[27 Desember]] – [[Ena Murray]], Afrikaanse skryfster († [[2015]]). * [[29 Desember]] – [[Mary Tyler Moore]], Amerikaanse aktrise en komediant († [[2017]]). == Sterftes == * [[12 Januarie]] – [[Frederick Charles Kolbe]], 'n Suid-Afrikaanse Katolieke geleerde, digter, skrywer, filosoof en plantkundige (* [[1854]]). * [[18 Januarie]] – [[Rudyard Kipling]], Engelse skrywer en digter (* [[1865]]). * [[20 Januarie]] – [[George V van die Verenigde Koninkryk|George V]], koning van [[Groot-Brittanje]] (* 1865). * [[22 Januarie]] – [[Jan Volschenk]], Suid-Afrikaanse skilder (* [[1853]]). * [[16 Maart]] – [[Marguerite Durand]], 'n Franse verhoogaktrise, joernalis, en 'n leidende suffragette (* [[1864]]). * [[29 Maart]] – [[Eugene Marais]], [[Suid-Afrikaanse]] skrywer en digter (* [[1871]]). * [[5 Junie]] – [[Ida Darling]], Amerikaanse aktrise (* [[1880]]). * [[12 Junie]] – [[Karl Kraus]], Oostenrykse skrywer, joernalis, polemikus, satirikus, essayis, dramaturg en digter (* [[1874]]). * [[14 Junie]] – [[G. K. Chesterton]], Engelse skrywer, teoloog, filosoof, dramaturg, joernalis, redenaar, literatuur- en kunskritikus, biograaf en Christelike apologeet (* [[1874]]). * [[2 Julie]] – [[Lionel Phillips]], Suid-Afrikaanse mynboumagnaat en politikus (* [[1855]]). * [[8 Julie]] – [[Samuel Cronwright]], Suid-Afrikaanse politikus, boer en skrywer (* [[1863]]). * [[24 Julie]] – Sir [[Arnold Theiler]], Suid-Afrikaanse bakterioloog (* [[1867]]). * [[2 Augustus]] – [[Louis Blériot]], [[Franse]] ontdekker en ingenieur (* [[1872]]). * [[16 September]] – Sir [[James Molteno]], die laaste [[speaker]] van die Kaapse Wetgewer en die eerste van die [[Volksraad van die Unie van Suid-Afrika|Unie-Volksraad]] (* [[1865]]). * [[19 Oktober]] – [[Lu Xun]], Chinese romanskrywer en essayis (* [[1881]]). [[Kategorie:1936| ]] [[Kategorie:20ste eeu]] 4r5wrth3sotnxf2rjh76xni8vrfm3yw 2965509 2965508 2026-09-06T18:22:11Z JMK 649 +item 2965509 wikitext text/x-wiki {{jare|beeld=Mustafa Kemal Atatürk and Edward VIII.jpg|teks=[[Mustafa Kemal Atatürk]] van Turkye met koning [[Edward VIII van die Verenigde Koninkryk|Eduard VIII]]}} Die '''jaar 1936''' was 'n [[skrikkeljaar]] wat volgens die [[Gregoriaanse kalender]] op 'n [[Woensdag]] begin het. Dit was die 36ste jaar van die [[20ste eeu]] n.C. In teenstelling met [[gewone jaar|gewone jare]] het die jaar 366 dae en 'n [[29 Februarie]] gehad. == Gebeure == * Voltooiing van die [[Golden Gate-brug]] in [[San Francisco]] ([[Verenigde State]]). * [[Johannesburg]] vier sy Goue Eeufees. * Eerwaarde J. Calata word leier van die [[African National Congress|ANC]]. * Februarie – Die [[Duitsland|Duitse]] motorvervaardiger [[Mercedes-Benz]] stel sy [[Mercedes-Benz W136|170 V-sedan (W136)]] bekend. * [[6 Februarie|6]]-[[16 Februarie]] – Die vierde [[Olimpiese Winterspele 1936|Olimpiese Winterspele]] word in [[Garmisch-Partenkirchen]], [[Duitsland]], aangebied. * April – [[Gerard Moerdyk]] se ontwerp vir die [[Voortrekkermonument]] deur die [[Sentrale Volksmonumentekomitee|Volksmonumentekomitee]] aanvaar * [[30 Junie]] – die roman ''Gone with the Wind'' word deur [[Margaret Mitchell]] uitgegee. * [[17 Julie]] – Die [[Spaanse Burgeroorlog]], wat tot [[1939]] sou duur, begin met 'n militêre staatsgreep deur die regse nasionaliste onder generaal [[Francisco Franco]] in Spaans-Marokko. * [[1 Augustus]] – Die [[Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie]] (SAUK) kom tot stand. * 1-[[16 Augustus]] – Die elfde [[Olimpiese Somerspele 1936|Olimpiese Somerspele]] word in [[Berlyn]], [[Duitsland]], aangebied. * [[25 November]] – Die [[Anti-Kominternpakt]] word deur Duitsland en Japan geteken. * [[11 Desember]] – [[Edward VIII van die Verenigde Koninkryk|Edward VIII]] se abdikasie as koning van die [[Verenigde Koninkryk]] tree in werking. == Geboortes == * [[8 Januarie]] – [[Ferdi Hartzenberg]], Suid-Afrikaanse politikus († [[2021]]). * [[10 Januarie]] – [[Stephen E. Ambrose]], [[Amerikaanse]] [[geskiedkundige]] en biograaf van twee voormalige [[President van die Verenigde State van Amerika|V.S. presidente]] († [[2002]]). * [[22 Januarie]] – [[Clive Derby-Lewis]], Suid-Afrikaanse politikus, vir sy aandeel in die Chris Hani-moord gevonnis († [[2016]]). * [[11 Februarie]] – [[Burt Reynolds]], Amerikaanse akteur, rolprentregisseur en -vervaardiger († [[2018]]). * [[16 Februarie]] – [[Eliahu Inbal]], Israelse dirigent. * [[17 Februarie]] – [[Jim Brown]], Amerikaanse akteur, vervaardiger, voetbalspeler en regisseur († [[2023]]). * [[20 Februarie]] – [[Marj Dusay]], Amerikaanse aktrise († [[2020]]). * [[22 Februarie]] – [[Jans Rautenbach]], Suid-Afrikaanse draaiboekskrywer, rolprentvervaardiger en regisseur († [[2016]]). * [[29 Februarie]] – [[Alex Rocco]], Amerikaanse akteur († [[2015]]). * [[4 Maart]] – [[Jim Clark]], Skotse Formule 1-renjaer († [[1968]]). * [[10 Maart]] – [[Sepp Blatter]], agste [[president]] van die [[FIFA]]-[[sokker|wêreldsokkerbond]]. * [[11 Maart]] – [[Antonin Scalia]], regter van die hooggeregshof van die Verenigde State († [[2016]]). * [[17 Maart]] – [[Ken Mattingly]], Amerikaanse ruimtemaan en bevelvoerder van [[Apollo 16]] se beheermodule († [[2023]]). * [[18 Maart]] – [[Frederik Willem de Klerk]], Suid-Afrikaanse politikus ([[Nasionale Party]]) en laaste blanke [[President van Suid-Afrika|staatspresident]] († [[2021]]). * [[19 Maart]] – [[Ken Higgins]], Suid-Afrikaanse pianis († [[2016]]). * [[22 Maart]] – [[Roger Whittaker]], Britse sanger-liedjieskrywer en musikant († [[2023]]). * [[9 April]] – [[Jerzy Maksymiuk]], [[Pole|Poolse]] [[dirigent]], [[pianis]] en [[komponis]]. * [[23 April]] – [[Roy Orbison]], Amerikaanse sanger-liedjieskrywer en musikant († [[1988]]). * [[24 April]] – [[Jill Ireland]], Britse aktrise († [[1990]]). * [[29 April]] – [[Zubin Mehta]], Indiese musikant. * 29 April – [[Jacob Rothschild]], Britse bankier en lid van Rothschild-bankfamilie. * [[2 Mei]] – [[Engelbert Humperdinck (sanger)|Engelbert Humperdinck]], Amerikaanse sanger. * [[9 Mei]] – [[Albert Finney]], Britse akteur († [[2019]]). * 9 Mei – [[Glenda Jackson]], Britse aktrise en politikus. * [[3 Junie]] – [[Colin Meads]], [[All Blacks|Nieu-Seelandse rugbyspeler]] († [[2017]]). * [[9 Junie]] – [[Pieter Pieterse]], Afrikaanse skrywer († [[2002]]). * [[17 Junie]] – [[Samuel Pauw]], Suid-Afrikaanse argitek († [[2016]]). * [[22 Junie]] – [[Kris Kristofferson]], Amerikaanse akteur en komponis († [[2024]]). * [[30 Junie]] – [[Jan Spies]], Namibiese skrywer en storieverteller († [[1996]]). * [[2 Julie]] – [[Rex Gildo]], Duitse akteur en popsanger († [[1999]]). * [[25 Julie]] – [[Glenn Murcutt]], [[Australië|Australiese]] argitek. * [[1 Augustus]] – [[Yves Saint Laurent]], Franse mode-ontwerper († [[2008]]). * [[8 Augustus]] – [[Hans Strydom (verslaggewer)|Hans Strydom]], Suid-Afrikaanse joernalis, skrywer en kunstenaar († [[2004]]). * [[18 Augustus]] – [[Robert Redford]], Amerikaanse akteur († [[2025]]). * [[4 September]] – [[Judea Pearl]], Israelies-Amerikaanse rekenaarwetenskaplike en filosoof. * [[24 Augustus]] – [[Mof Myburgh]], [[Springbokrugbyspeler]] († [[2012]]). * [[25 Augustus]] – [[Johan Velde van der Merwe]], Suid-Afrikaanse Polisiekommissaris († [[2022]]). * [[29 Augustus]] – [[John McCain]], Amerikaanse politikus († [[2018]]). * [[25 September]] – [[Juliet Prowse]], Amerikaanse aktrise († [[1996]]). * [[26 September]] – [[Winnie Madikizela-Mandela]], [[Apartheid|anti-apartheidsaktivis]] en tweede vrou van [[Nelson Mandela]] († [[2018]]). * 26 September – [[Luis Fernando Verissimo]], [[Brasilië|Brasiliaanse]] skrywer. * [[2 Oktober]] − [[Sandra Seacat]], Amerikaanse aktrise en leermeesteres († [[2023]]). * [[3 Oktober]] − [[Steve Reich]], Amerikaanse komponis van ''minimal music'' (minimalistiese musiek). * [[26 Oktober]] – [[Shelley Morrison]], Amerikaanse aktrise en vervaardiger († [[2019]]). * [[2 November]] – [[Boet Troskie]], Suid-Afrikaanse sakeman en rolprentvervaardiger († [[2022]]). * [[18 November]] – [[Don Cherry]], Amerikaanse jazzmusikant († [[1995]]). * [[26 November]] – [[Min Shaw]], Suid-Afrikaanse [[sanger]]es. * [[3 Desember]] – [[Mary Alice]], Amerikaanse aktrise († [[2022]]). * [[4 Desember]] – [[Joe Nhlanhla]], Suid-Afrikaanse ANC-[[politikus]] († [[2008]]). * [[7 Desember]] – [[Wim Bosman]], strokiesprentkunstenaar († [[2019]]). * [[13 Desember]] – [[Aga Khan IV]], 49ste Imam van die Isma'ilisme († [[2025]]). * [[16 Desember]] – [[Nigel Weiss]], Suid-Afrikaanse sterrekundige en wiskundige († [[2020]]). * [[17 Desember]] – [[Jorge Mario Bergoglio]], (later [[Pous Franciscus]]), 266ste [[pous]] van die [[Rooms-Katolieke Kerk]] († [[2025]]). * [[21 Desember]] – [[Adam Small]], Afrikaanse digter en dramaturg († [[2016]]). * [[23 Desember]] – [[James Stacy]], Amerikaanse akteur († 2016). * [[24 Desember]] – [[Pieter Spaarwater]], rubriekskrywer, motorredakteur en omroeper († [[2020]]). * [[27 Desember]] – [[Ena Murray]], Afrikaanse skryfster († [[2015]]). * [[29 Desember]] – [[Mary Tyler Moore]], Amerikaanse aktrise en komediant († [[2017]]). == Sterftes == * [[12 Januarie]] – [[Frederick Charles Kolbe]], 'n Suid-Afrikaanse Katolieke geleerde, digter, skrywer, filosoof en plantkundige (* [[1854]]). * [[18 Januarie]] – [[Rudyard Kipling]], Engelse skrywer en digter (* [[1865]]). * [[20 Januarie]] – [[George V van die Verenigde Koninkryk|George V]], koning van [[Groot-Brittanje]] (* 1865). * [[22 Januarie]] – [[Jan Volschenk]], Suid-Afrikaanse skilder (* [[1853]]). * [[16 Maart]] – [[Marguerite Durand]], 'n Franse verhoogaktrise, joernalis, en 'n leidende suffragette (* [[1864]]). * [[29 Maart]] – [[Eugene Marais]], [[Suid-Afrikaanse]] skrywer en digter (* [[1871]]). * [[5 Junie]] – [[Ida Darling]], Amerikaanse aktrise (* [[1880]]). * [[12 Junie]] – [[Karl Kraus]], Oostenrykse skrywer, joernalis, polemikus, satirikus, essayis, dramaturg en digter (* [[1874]]). * [[14 Junie]] – [[G. K. Chesterton]], Engelse skrywer, teoloog, filosoof, dramaturg, joernalis, redenaar, literatuur- en kunskritikus, biograaf en Christelike apologeet (* [[1874]]). * [[2 Julie]] – [[Lionel Phillips]], Suid-Afrikaanse mynboumagnaat en politikus (* [[1855]]). * [[8 Julie]] – [[Samuel Cronwright]], Suid-Afrikaanse politikus, boer en skrywer (* [[1863]]). * [[24 Julie]] – Sir [[Arnold Theiler]], Suid-Afrikaanse bakterioloog (* [[1867]]). * [[2 Augustus]] – [[Louis Blériot]], [[Franse]] ontdekker en ingenieur (* [[1872]]). * [[16 September]] – Sir [[James Molteno]], die laaste [[speaker]] van die Kaapse Wetgewer en die eerste van die [[Volksraad van die Unie van Suid-Afrika|Unie-Volksraad]] (* [[1865]]). * [[19 Oktober]] – [[Lu Xun]], Chinese romanskrywer en essayis (* [[1881]]). [[Kategorie:1936| ]] [[Kategorie:20ste eeu]] srkiizn6k6b12p7u4lthr5fqv42942m 2 1380 2965524 2645210 2026-09-06T19:02:59Z Oesjaar 7467 Hy is ook deel van die 20-jaar gemeenskap. 2965524 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Editor - iron star.jpg|regs|duimnael|120px|Veteraanredigeerder (10 000+).<br/> Toegeken deur Aliwal2012.]] Jcwf, alias Jaap Folmer, is Nederlander, woon nou in die VSA, het voorheen in die Oos-Kaap gebly. My Afrikaans is nie so goed nie, maar ek probeer (vanaf 2002) reëlmatig bydraes te lewer. Ek dink my Afrikaans word stadig 'n bietjie beter, maar dit bly moeilik en ek sal steeds foute maak. Verbeter my asseblief! Ek skryf nou veral oor chemie (my vak) en oor plantjies. Suid-Afrika het derduisende van hulle en Afrikaans is een van die min tale wat name vir heelparty van hulle het. Ek probeer nou 'n [[:Kategorie:Flora van Suid-Afrika|Flora van Suid-Afrika]] te maak, maar as daar ekologiese inligtings daaroor is, skryf ek ook graag oor die [[:Kategorie:Ekostreke van Suid-Afrika|ekostreke]] van Suid-Afrika of sy bure. {{twintigjaargemeenskap}} {{User nl}} [[Gebruiker:Jcwf/Sandkas]] 7pteapg7gsceh19hgm9a78tj1sbgtqu 3 2430 2965563 2225911 2026-09-07T05:58:10Z Oesjaar 7467 /* Entada genus */ nuwe afdeling 2965563 wikitext text/x-wiki Is there someone here who would like to take up sysop role on the af: wikipedia? The person would have the possibility to delete articles, protect them or block users, and probably soon also to run SQL-queries. Of course all to be used only in concurrence with the wish of the other users. [[Gebruiker:Andre Engels|Andre Engels]] 18:22, 7 02 2004 (UTC) == Datums == Hi Andre, Dankie vir jou konstante betrokkenheid hier by ons - ek neem aan jy is baie besig met al jou betrokkenheid by al die projekte. Ons is besig om al die datumartikels te verbeter en te skuif na die ##_Maand-formaat. Die ##-##-formaat en Maand-##-formaat sal hopelik alles REDIRECTs wees na die nuwe formaat. Groete, [[Gebruiker:Alias|Alias]] 22:56, 11 12 2004 (UTC) :Thanks for the explanation, I had already expected something like that. I have added the redirects in a few cases where both types exist, because they cause problems with the interwiki bot (finding 2 pages on a subject on af:, it tells me there's an error). - [[Gebruiker:Andre Engels|Andre Engels]] 14:40, 16 12 2004 (UTC) :Hallo Andre, ek wou jou net gou weer herinner dat die ##_Maand die korrekte formaat is waarna ons werk. Die redirects moet dus na [[26 Oktober]] (byvoorbeeld) wys. Dankie vir jou hulp hier! Groete, [[Gebruiker:Alias|Alias]] 15:37, 14 Mrt 2005 (UTC) ==sysop== Hi Andre, Als de andere gebruikers dit goed vinden zou ik best wat willen sysoppen hier. Hetzefde geldt voor de xhosa wiki die zo nu en dan wat tekens van leven begint te vertonen [[gebruiker:Jcwf]] :Momenteel is het Steward-schap door een bug niet actief. Ikzelf denk dat dit een goed idee is, maar het is de 'locale gemeenschap' die hier uiteindelijk over moet beslissen. Als je dus een vermelding op een publieke plaats (is er hier zoiets als de kroeg?) wilt doen en/of je persoonlijk bij actieve medewerkers wilt kenbaar maken, dan zou ik dit apprecieren. Kom dan na een paar dagen of een week nog eens terug (ik hoop dat tegen die tijd ook de bug weer verholpen is). De Xhosa-Wikipedia is dusdanig gebruikers-arm dat ik je daar wel sysop wil maken op niet meer dan jouw wens en mijn wetenschap dat je een redelijke Wikipediaan bent. - [[Gebruiker:Andre Engels|Andre Engels]] 15:32, 17 12 2004 (UTC) ::Andre, Er is inmiddels in het geselshoekie een kandidatuur ronde geweest, waar drie kandidaten alleen positieve reacties verkregen hebben. Ik zou het op prijs stellen als je ons sysop wilt maken Jcwf == Robbot == Andre, Is Robbot geklasifiseer as 'n robot? As ek na Onlangse wysigings kyk dan wys Robbot altyd, al gebruik ek hidebots=1. Maak ek dalk 'n fout? --[[Gebruiker:Alias|Alias]] 13:11, 15 Mrt 2005 (UTC) :Nee, het is inderdaad niet als zodanig geclassificeerd. Classificatie doe ik alleen op verzoek van de 'locale' populatie van een wiki. Ik zal jouw vraag als een dusdanig verzoek beschouwen. - [[Gebruiker:Andre Engels|Andre Engels]] 14:30, 15 Mrt 2005 (UTC) ::Asseblief. En baie dankie vir die moeite met die datums! Ek het ongelukkig nog nie veel tyd gehad om al daardies self te doen nie. Groete, [[Gebruiker:Alias|Alias]] 13:48, 16 Mrt 2005 (UTC) ==Removal of interwiki from [[Elektriese stroom]]== Hi, Andre Why [http://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Elektriese_stroom&diff=391002&oldid=222041 this edit]? As far as I can see at least the English and Polish articles are still there. (The Malayalam has an article, but I have no way of confirming the subject.) [[Gebruiker:Anrie|Anrie]] ([[Gebruikerbespreking:Anrie|kontak]]) 19:43, 26 Oktober 2008 (UTC) :There were some problems with the page, and I tried to remove the links that were problematic at af:, hoping that would solve things, but it didn't, and then I still had the bot open without actually looking at it. I'm going to work on the page some more, I hope. - [[Gebruiker:Andre Engels|Andre Engels]] ([[Gebruikerbespreking:Andre Engels#top|kontak]]) 20:30, 26 Oktober 2008 (UTC) ::Hmmm... I broke off my attempt - I really don't know whether I should link [[:pl:Natężenie prądu elektrycznego|Natężenie prądu elektrycznego]] or [[:pl:Prądu elektrycznego|Prądu elektrycznego]] at pl:... - [[Gebruiker:Andre Engels|Andre Engels]] ([[Gebruikerbespreking:Andre Engels#top|kontak]]) 20:39, 26 Oktober 2008 (UTC) == [[Fynbos]] project including proteas. == Hi there! Please hold your horses with the merge template as I have been busy with all [[Fynbos]] for the past three months and have in the process created almost 400 articles with another 40 to come... Please remove the merge templates. Regards. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:38, 2 Julie 2020 (UTC) == Entada genus == {{ping|Andre Engels}} I see you are working on the above genus. Since I have created these articles about the species I have discovered a better, more updated South African database [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/ Biodiversity]. I will rework all these species. Regards. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:58, 7 September 2026 (UTC) lqh77h2u9zqhe1v649wnlufvueg0xvl 4 5209 2965458 2965282 2026-09-06T15:02:52Z Oesjaar 7467 /* Twintigjaargemeenskap. */ nuwe afdeling 2965458 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]<!-- [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]] [[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]] [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Jy het jou huiswerk gedoen... == ...as die Engelse Wikipedia sê dat van hulle artikels met 'n Afrikaanse (of Duitse artikel) uitgebrei kan word. Ek het onlangs twee voorbeelde rakende my sportartikels gesien: * [[:en:South Korea national rugby union team]] wat met hulp van beide die [[:af:Koreaanse nasionale rugbyspan|Afrikaanse voorbladartikel]] en die [[:de:Südkoreanische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Duitse lesenswaardige artikel]] verbeter kan word. * [[:en:Tanzania national cricket team]] wat met hulp van die [[:de:Tansanische Cricket-Nationalmannschaft|nuwe Duitse lesenswaardige artikel]] (laas maand aangewys) verbeter kan word. Myns insiens is dit baie interessant dat die Afrikaanse en Duitse Wikipedia in beide krieket en rugby (hoegenaamd dié Engelse sportsoorte) deels beter artikels het as die Engelse Wikipedia. My doel was nog altyd om met artikels oor nasionale spanne en wêreldbekertoernooie die Engelse artikel te klop, nou word in die een of ander amptelik daarna verwys dat dit wel die geval is. Volgens my beskeie mening is dit die geval by die meeste artikels oor nasionale spanne, en hulle het in Afrikaans en Duits altyd dieselfde inhoud. Terloops, die Swahili-Wikipedia (Swahili is 'n ampstaal in Kenia, Rwanda, Tanzanië en Uganda) het nie een artikel oor nasionale krieket- of rugbyspanne nie. Tydens laasjaar se Wikimania in Nairobi wou ek 'n projek van stapel stuur om hulle ook te betrek, maar my versoek het nie geslaag nie (ek was nie daar nie). Hulle het wel artikels soos [[:sw:Steve Tikolo]] waar ek met 'n inligtingskas kon help, maar hulle het nie iets soos [[:sw:Timu ya kriketi ya Kenya]] ([[Keniaanse nasionale krieketspan]]) nie. Gemeenskap, dit is wat van my sportartikels vir die Afrikaanse Wikipedia (en Duitse ook) kan bied en myns insiens is dit een van baie moontlikhede om Afrikaans volstoom te ondersteun: '''met kwaliteit bo kwantiteit'''. Daarmee kan ons veral lesers lok, dink ek. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:45, 13 Julie 2026 (UTC) :In die kol. Weens die druk op Afrikaanse onderwys-instellings moet daar aanlyn-aktiwiteit oor 'n alternatiewe en breë front wees. Die wiki-artikels oor gewilde onderwerpe plaas terminologie in die volksmond, en is beleggings in die taaltoekoms. 'n Leserspubliek wat meer lees, meer krities lees en meer in feite belangstel sal wel ook help. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 21:09, 18 Julie 2026 (UTC) == Maria == Kan iemand asb. vir my die artikel "Maria Boleyn" skep sodat ek kan sien of ek dit op hierdie gemors van 'n app kan doen - die app waarop ek glo geblokkeer is? Hoe is dit moontlik? - Burgert [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-40485-20|&#126;2026-40485-20]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-40485-20|talk]]) 04:46, 20 Julie 2026 (UTC) ::{{ping|Rooiratel}}, enige raad hier? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:07, 20 Julie 2026 (UTC) :::Bedoel jy die Selfoon app? Dit werk net so 'n klein bietjie vir my, soms... maar ek vermy dit soos die pes vir bydraes. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:38, 20 Julie 2026 (UTC) ::::Ek het nog nie die app gebruik nie. As mens jou gewone gebruikersnaam en wagwoord gebruik on aan te meld, dan sien ek nie hoekom jy op die app geblokkeer sal wees, maar nie op die webwerf nie. As die app 'n probleem is, gebruik net die webwerf. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:48, 1 Augustus 2026 (UTC) == [[Wikipedia:Bladsyverwydering]] == Admins, daar is 'n bietjie werk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:55, 21 Julie 2026 (UTC) [[Lêer:Radio Overberg Advertensie 29 Julie 2026.jpg|duimnael|met Jimmy Wales]] == Wikimania 2026 == As ‘n ontvanger van ‘n beurs van [[Wikimedia ZA]], is ek in Parys om [[Wikimania]] 2026 in [[Parys]] by te woon. My eerste Wikimania. Vandag was die voorkonferensie vir gebruikers met spesiale regte wat inderdaad weereens die omvang van aktiwiteite binne Wikimedia onder aandag bring. Mens kan uiteraard ook aanlyn verskeie van die sessies van more bywoon deur te registreer op die Wikimania 2026 blad. Die weeklikse radio inset by [[Overvaal Stereo]] is ook vandag van die byeenkoms gedoen. ‘n Volledige verslag van Wikimedia 2026 sal na afloop van die konferensie gedoen word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:48, 21 Julie 2026 (UTC) : Ek is ook hier. Uiteindelik [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ontmoet. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 15:26, 22 Julie 2026 (UTC) ::Lekker julle manne, geniet dit terdeë! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:02, 22 Julie 2026 (UTC) ::: Ja, dis goed om Dumbassman uiteindelik te ontmoet. Ek het ook twee Duitse gebruikers raakgeloop wat al artikels op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Die een wat oorspronklik van Suid-Afrika kom, het aangedui hy mag weer betrokke word. Ek het hom sterk aangemoedig. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:34, 22 Julie 2026 (UTC) {{uitkeep}} Oesjaar, is jy nie weg Frankryk toe vir Wikimania 2026 nie? [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:50, 21 Julie 2026 (UTC) : Nee ongelukkig nie. As pensioenaris met inkomste van R0.00 per maand kon ek nie die Schengen Visa bekostig nie, my bakkie het dringend instandhouding vereis. So werk dit maar. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:58, 21 Julie 2026 (UTC) ::Jammer om te hoor, miskien kan jy nog virtueel aanbied? Sopas self ook R11750 vir my Mercedes se diens moes uithaal! Groete tuis, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:54, 21 Julie 2026 (UTC) ::: [[Gebruiker:Discott]] bied namens my aan. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:02, 21 Julie 2026 (UTC) :::: "Gebruiker Discott het 'n uitstekende 5 minute aanbieding "''Rooting for Knowledge: Why we need a Wiki-Botanist Action Group Today'' aangebied oor die werk wat op die Afrikaanse Wikipedia gedoen word deur gebruiker Oesjaar en Prof van Wyk. Lyk of die vraag beantwoord gaan word, aangesien dit aanleiding gegee het tot die begin van werk om 'n Wiki Biodiversiteit ontmoeting voor die opkomende [[Internasionale Botaniese Kongres]] in 2029 in [[Kaapstad]] aan te bied. Die Afrikaanse Wikipedia het 'n globale inpak. Puik werk Oesjaar en Prof van Wyk. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 21:00, 25 Julie 2026 (UTC) == RFC oor KI-gegenereerde inhoud in Commons (en ter plaatse) == Soos op 23 Junie hier genoem, is Commons nog besig om uit te werk wat hulle presies wil hê wat beelde betref wat deur KI geskep is. Hulle is veral versigtig vir beelde wat werklike mense uitbeeld, selfs as dié historiese figure is, waar etiese oorwegings (soos persoonsregte) effektief geen rol speel nie. Ook hou hulle nie daarvan in enige wetenskaplike aanwending nie. Sulke beelde noem hulle spekulatief, ensomeer, en wil nie valse inligting die wêreld instuur nie. Ook beskou sommige persone daar KI-beelde as opvoedkundig waardeloos, en byna enige menslike poging as baie beter. Ons het natuurlik talle artikels aangaande historiese figure waar die uitbeelding volkome spekulatief is, soos [[Plautus]] en baie ander, alhoewel dan nie KI nie. By die Commons-bespreking word gemeld: :"Groot getalle beelde wat nie die werklikheid weerspieël nie, word [op commons] opgelaai. Wanneer 'n minderwaardige KI-beeld in 'n artikel ingevoeg word, ontmoedig dit werklike fotograwe en grafiese kunstenaars om beelde te skep, omdat hulle meer geneig is om 'n beeld te skep vir 'n artikel wat geen illustrasie het nie. Hierdie opdatering vereis dat sommige KI-inhoud as sodanig in-beeld gemerk word. Hierdie opdatering redaksioneer andersins nié projekte buite Commons nie. Commons het geen voorneme om ander projekte te redaksioneer nie, ons wil net verseker dat óns nie bydra tot die waninligting van die publiek nie." Die kwessie dus: af.wiki moet nog besluit wat ons plaaslike beleid is, want wikimedia gaan nie aan ons voorskryf nie.<br> :a) Word <u>oplaai</u> van KI-beelde hier op af.wiki toegelaat, benewens waar dit KI-konsepte self illustreer?<br> :b) Word dit toegelaat waar dit werklike mense illustreer? Hier dink mens bv. aan gevalle waar ons 'n vae foto of illustrasie het, wat deur KI in 'n meer realistiese of gekleurde portret (maar met onafwendbare spekulatiewe elemente) omskep kan word.<br> :c) Word KI-beelde enigsins in artikels toegelaat?<br> Op en.wiki word dit oorwegend nie toegelaat nie. Ons moet ook in ag neem, dat selfs indien dit nie in ons artikels toegelaat word nie, dit steeds vir die publiek en private webwerwe nuttig mag wees. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:31, 22 Julie 2026 (UTC) ::Ek verstaan... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:35, 22 Julie 2026 (UTC) :::Vandag ‘n Wikimania 2026 paneelbespreking oor [[Kunsmatige intelligensie|KI]] binne die Wiki-omgewing bygewoon. Beide die potensiële bedreigings en moontlike voordele daarvan, is deur die paneellede geopper. Selfs oor die idee van ‘n aanvanklike sentrale beleid daaroor of gedesentraliseerde benadering, was daar nie eenstemmigheid nie. Aangesien daar konsensus was dat dit ‘n realiteit is wat hanteer sal moet word, gaan gesprekvoering voort en hopelik gaan meer duidelike riglyne in dié verband ontwikkel word. :::Ek gaan poog om ‘n oog op die verwikkelinge te hou en wat ons in die interim selfs in die Afrikaanse Wikipedia kan begin bespreek. Meer as een paneellid het daarop gewys dat selfs in van die groot Wikipedia’s daar nog nie voldoende kennis is oor wat werklik die implikasies van KI is nie. [[Jimmy Wales]] het ook indirek daarna verwys in sy openingstoespraak. Wikipedia se rol in die era van [[groot taalmodel]]le kan self nog belangriker word, in sy toespraak ‘n optimistiese toon oor die toekoms van Wikipedia en sê dat die dood van Wikipedia al van die begin af voorspel is, dit nog steeds van krag tot krag sal gaan. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:21, 22 Julie 2026 (UTC) == Gebruiker:Elmarie Waltman == Gemeenskap, dit is vir my 'n plesier om julle voor te stel aan [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie]]. Sy het ingestem om ons te help met Admin werk, meer hieroor later. Sy gaan ook deel van die Radiospan wees. Welkom hier by ons Elmarie. Onthou, hierdie klomp ou toppies hier betrokke se blaf is erger as hulle byt! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:46, 24 Julie 2026 (UTC) :Hoe lekker lag ek nou! Dankie Deon, hoop om die Wikipedia naam op al die platforms hoog te hou. [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 09:02, 24 Julie 2026 (UTC) ::Baie welkom Elmarie, ons hoop jy geniet jou tyd hier terdeë! Sien uit na jou bydrae. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:48, 24 Julie 2026 (UTC) ::: Welkom Elmarie, geniet dit! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 10:36, 25 Julie 2026 (UTC) ::::Baie welkom hier @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:38, 1 Augustus 2026 (UTC) == Versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Julle word uitgenooi om jul mening te lug in 'n [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:24, 24 Julie 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> : Kan iemand vir my sê wat Abstrakte Wikipedia is? Of word ek nou te oud? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:34, 24 Julie 2026 (UTC) ::Weet ook nie, maar volgens google: Abstrakte Wikipedia is 'n Wikimedia-projek wat Wikifunksies en Wikidata gebruik om 'n taalonafhanklike weergawe van Wikipedia te skep. Dit het ten doel om inhoud in enige natuurlike taal te genereer om artikels oor kleiner taaluitgawes uit te brei. ::'''Die kernkomponente is''' ::* Wikidata wat die gestruktureerde kerndata- en kennisbasis verskaf en ::* Wikifunksies wat kode en funksies verskaf om abstrakte data in mensleesbare sinne te omskep. ::Die taalonafhanklikheid laat gebruikers toe om artikellogika te skep en te onderhou sonder om dit aan 'n enkele gesproke taal te koppel. ::'''Die projekdoelwitte is''' ::* taalgelykheid, aangesien kleiner taalwiki's bygestaan word om hul artikeltellings vinnig te laat groei, en ::* globale reikwydte aangesien mense bemagtig word om kennis in hul moedertaal te lees en mee te deel. ::[[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:00, 24 Julie 2026 (UTC) == Inligtingskas Vliegtuigenjins == Gemeenskap, kan enige van die slimmer jongmanne asb. vir ons ''Infobox aero engine'' vertaal? Ook, het ons die ekwivalent van ''Infobox sportsperson''? Ek word graag bederf... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:36, 28 Julie 2026 (UTC) : {{ping|Pynappel}}, met al jou nuwe energie, kan jy dalk hier help asb? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:53, 23 Augustus 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ek het beide nou geskep. Dit is gewoonlik baie maklik om 'n sjabloon van die Engelse Wikipedia oor te dra: ::1. Kopieer die bronteks en stoor dit ::2. Gebruik die "Wys voorskou"-funksie om al die ontbrekende sjablone en modules te identifiseer en bring hulle ook oor. ::3. Herhaal stap 2 totdat al die skakels blou is ::4. Vertaal teks wat sigbaar aan gebruikers is na Afrikaans, bv. die etikette in 'n inligtingskas, kategoriename, ens. ::Die belangrikste ding om in gedagte te hou is watter bestaande sjablone en modules ekwivalent is met die Engelse Wikipedia s'n. Die Engelse [[:en:Template:Infobox]] is vir historiese redes nie ekwivalent met ons {{ss|Infobox}} nie. Jy sal dus gewoonlik oral waar {{ss|Infobox}} in 'n nuwe sjabloon geroep word, moet verander na {{ss|Inligtingskas4}}, wat op sigself die module [[Module:Infobox]] roep, wat dit moontlik maak om maklik nuwe inligtingskaste op die Afrikaanse Wikipedia te skep deur sjablone vanaf die Engelse Wikipedia te kopieer. Ons kan later daarna kyk om die teenstrydigheid tussen {{ss|Infobox}} en {{ss|Inligtingskas4}} op te klaar, maar ek vermoed dit gaan 'n groter taak wees. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 20:09, 23 Augustus 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] as jy vashaak kan jy maar vir my of @[[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ping. Ek is nou hier, maar gaan weens ander verpligtinge weer van môre af skaars wees. Ek sal so nou-en-dan inloer om te kyk of ek ge-ping is. As ek iets gebreek het, gebruik maar daai rol-terug-knoppie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 20:10, 23 Augustus 2026 (UTC) ::: Dankie. Hierdie ou oom gaan sy bes probeer! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:11, 23 Augustus 2026 (UTC) == Help met kassie, asb. == Kan iemand my asb. help om {{sj|Inligtingskas Planeet}} reg te maak? Ek het net "symbol" ondertoe geskuif, en nou gee hy snaakse goed by elke planeetkassie. Dankie! [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:32, 30 Julie 2026 (UTC) :Sien die tweede reël in [[Makemake]]. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:35, 30 Julie 2026 (UTC) ::Dankie vir niks. Ek het sommer net "symbol" uitgehaal, en nou is die sjabloon reg. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 12:55, 31 Julie 2026 (UTC) == Taaldinge op RSG: 2 Aug. 2026 == Gemeenskap, neem kennis dat ek nou Sondag om 10:00 weer op Taaldinge met Ina Strydom gesels. Ek gaan verwys na twee dinge wat redelik onbekend is: die Digitalisering van Vakkundige Woordeboeke, prof. [[Gerhard van Huyssteen]] en prof. Martin Puttkammer van NWU help ons daarmee. Ek sal dit eers werklik bemark as die eerste produk gelewer word; ons gaan dit definitief ook op Wikiwoordeboek laai. Tweedens verwys ek na Projek VOS (Vingers op sleutelbord). Die gedagte is dat daar op een dag volgende jaar bv. 'n Saterdag 'n klomp mense in verskeie lokale in stede en dorpe bymekaar kom en ons via TV/dataskakels hulle lei en aan die gang kry. Waar ons kan moet ons van ons gebruikers in persoon daar hê wat as fasiliteerders sal optree. Ja, dit gaan geld kos, ek het juis met van die Afrikaanse organisasies agter die skerms begin gesels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:42, 31 Julie 2026 (UTC) :Klink goed! [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-42919-45|&#126;2026-42919-45]] 14:49, 2 Augustus 2026 (Wie is hierdie skim?) ::Ook ingeskakel op RSG, dankie Oesjaar! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:46, 3 Augustus 2026 (UTC) ::: Volgens my rekords was dit die 100ste uitsending in ons klankargief. Baie Geluk! Dit beteken daar was seker al baie meer as 200 uitsendings aangesien ons nie klankgrepe van al die uitsendings kry nie. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:05, 5 Augustus 2026 (UTC) == Besoeke vir Julie == Gemeenskap, die besoeke vir Julie is 3,2 miljoen! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:56, 1 Augustus 2026 (UTC) == Die kontakbladsy == Hallo almal. Daar was besprekings 'n tyd gelede oor ons kontakbladsy. Die een hier: [[Wikipedia:Kontak]] En spesifiek oor die e-posadresse op daardie bladsy. Wie beheer dit? Lees enigiemand die e-pos ens.? Ek het 'n bietjie ondersoek ingestel en die meeste van die antwoorde wat ons nodig gehad het gekry. In opsomming word daai e-posadresse beheer deur spesiale sagteware wat Wikimedia gebruik. En Wikipedia gebruikers moet aansoek doen om lede te word van 'n spesiale span wat toegang kry tot die sagteware. Ek gaan aansoek doen (in 'n dag of twee) vir myself, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] en @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] om deel te wees van die span. Ek gaan net tydelik deel wees om uit te werk hoe alles werk, en dit te dokumenteer. As julle meer wil weet, of self by die span wil aansluit, lees dan die bladsye wat ek onlangs geskep/vertaal het: [[Hulp:Kontakbladsy]] en [[Wikipedia:Vrywillige Reaksiespan]]. Die bladsye is nie volledig nie, en hulp word waardeer. Ek verbeter dit soos ek meer leer/tyd kry. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:48, 1 Augustus 2026 (UTC) :Dankie Rooiratel, ek sien nou die nuutste boodskappe is heel onder aan die bladsy. Sal dit beslis nou meer gereeld lees en opvolg. [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-42919-45|&#126;2026-42919-45]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-42919-45|talk]]) 14:47, 2 Augustus 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ek het nou aansoek gedoen. Sien hier : https://meta.wikimedia.org/wiki/Volunteer_Response_Team/Volunteering#Rooiratel_&_Oesjaar_&_Elmarie_Waltman - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 20:49, 30 Augustus 2026 (UTC) == 130 000 artikel mylpaal! == Gemeenskap: daar is ons verby die 130 000 artikel mylpaal! Dankie aan almal wat bydraes gemaak het die afgelope tyd! 'n Ware spanpoging! Nou het ons iets om te bemark! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:57, 1 Augustus 2026 (UTC) :Fantasties! [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 14:11, 5 Augustus 2026 (UTC) == Kopiereg op foto's == Ek wil net seker maak dat ek die SA-kopiereg op foto's verstaan, want ons benodig by etlike persone foto's wat algemeen op die internet beskikbaar is. Google stel dit so: :In Suid-Afrika verval kopiereg op foto's 50 jaar vanaf die jaareinde waarin die foto aan die publiek beskikbaar gestel is, vir die eerste keer gepubliseer is, of geskep is indien dit ongepubliseer is. :Volgens die SA Regering se Kopieregwet hang die presiese vervaltyd af van spesifieke vrystellingsmylpale: *Gepubliseer of Openbaargemaak: "vyftig jaar na die jaareinde van die jaar waarin die werk wettiglik aan die publiek beskikbaar gestel of vir die eerste keer gepubliseer word, watter termyn ook al die langer is", soos deur Lexology opgemerk. *Ongepubliseer: Indien die foto nie binne 50 jaar na die skepping daarvan gepubliseer of aan die publiek vertoon word nie, verval kopiereg "vyftig jaar na die jaareinde van die jaar waarin die werk gemaak is", volgens Lexology. Ander webblaaie soos [https://www.svw.co.za/copyright-photographs/] blyk dit te bevestig. Mag ons dus Suid-Afrikaanse promosiefoto's van pre-31 Desember 1975 hier oplaai en gebruik? [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:56, 3 Augustus 2026 (UTC) :{{ping|JMK}}, ek het gekyk wie van my vriende daar buite kan help... Nie hierdie keer nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:27, 3 Augustus 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:JMK|JMK]] vir moderne fotos is dit is beter en makliker om die kopiereghouer van 'n foto (die een wat die foto geneem het) te vra om dit onder 'n gebruikbare lisensie (vir wiki Commons) vry te stel (soos CC-BY-SA, of CC0) as om vir 50 jaar te wag. ::Vir ouer fotos, moet ons maar wag as ons nie die fotograaf kan kontak en vra om dit met 'n vrye lisensie vrystel nie. So ja, enige foto meer as 50 jaar na die publikasiedatum kan ons hier gebruik. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:36, 4 Augustus 2026 (UTC) == Sintaksfoute soos op 1 Augustus == Gemeenskap: [https://checkwiki.toolforge.org/cgi-bin/checkwiki.cgi?project=afwiki&view=project Sintaksfoute] Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:55, 4 Augustus 2026 (UTC) == Ons Bakkiesblad... == Gemeenskap, sien die positiewe terugvoer hier... [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Bakkiesblad] Lekker [[Gebruiker:Sobaka]]! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:06, 6 Augustus 2026 (UTC) == [[Baccalaureus Artium]] == Gemeenskap, moet die woord "artium" nie met 'n hoofletter geskryf word nie soos bv. [[Baccalaureus Pharmaciae]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:59, 11 Augustus 2026 (UTC) :Volgens die WAT wel. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:11, 11 Augustus 2026 (UTC) ::{{ping|Pynappel}}, dan neem ek aan ''Magister artium'' moet ook verander word? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:29, 11 Augustus 2026 (UTC) :::Ja, ook volgens die WAT. Het nie nou tyd om dit self te doen nie - sal waardeer indien iemand anders kan. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:32, 11 Augustus 2026 (UTC) ::::Wat is die konteks van die bespreking? My BSc-sertifikaat van die Universiteit van Natal in 1969 was alles in Latyn en verklaar dat die "Gradum Scientiae Baccalaurei" aan my toegeken is. Watter tale is vir die Baccalaureus Pharamaciae sertifikaat gebruik? Latyn? Afrikaans? Engels? Engels en Afrikaans? Kan 'n mens net sommer "BA graad" of "BSc graad" of "MA graad" skryf? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 14:59, 13 Augustus 2026 (UTC) :::::Volgens die WAT is MA (sonder punte) die afkorting vir mega-[[ampère]] en BA die landkode vir [[Birma]] of die motorkenteken vir [[Maseru]], [[Basoetoland]]. B.A. is die afkorting vir [[Baccalaureus Artium]] en al die voorbeeldsinne gebruik die afkorting (met punte). So-ook is M.A. (met punte) die afkorting vir [[Magister Artium]] en al die voorbeeldsinne gebruik M.A. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:05, 14 Augustus 2026 (UTC) ::::::Dit moet dalk ook genoem word dat die hoofinskrywings in die WAT onder B.A. en M.A. is. Daar is geen inskrywings vir Baccalaureus Artium en Magister Artium nie. Laat ek 'n bietjie later in ander woordeboeke kyk. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:09, 14 Augustus 2026 (UTC) :::::::Die WAT, AWS 9 en AWS 11 gee almal Baccalaureus Artium en Magister Artium slegs met aanvangshoofletters. Die WAT en AWS 9 gee die afkortings B.A. en M.A. met punte en AWS 9 en AWS 11 gee die afkortings BA en MA sonder punte. Let op dat AWS 11 nie die afkortings met punte gee nie. Interessant genoeg gee die WAT slegs Baccalaureus met 'n aanvangshoofletter, maar baccalaureaat met 'n aanvangskleinletter. AWS 9 en 11 gee beide slegs baccalaureus met 'n aanvangskleinletter. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 19:00, 15 Augustus 2026 (UTC) :{{ping|Pynappel}}, ek het alle plekke waar BA en MA voorkom na die punt weergawes verander. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:21, 18 Augustus 2026 (UTC) ::Baie dankie vir jou moeite, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]. Volgens [[Wikipedia:Titelriglyne]] geniet die AWS egter voorkeur. ::{{cquote|Hou by Afrikaanse spelling soos voorgeskryf in die Afrikaanse woordelys en spelreëls. HAT, WAT en Pharos se Afrikaans-English/Engels-Afrikaanse woordeboeke word ook as gesaghebbend beskou. Waar die bronne verskil word voorkeur gegee in die volgorde wat die bronne hier gelys is.}} ::Moet ek 'n robot gebruik om die punte by al die afkortings van grade te verwyder? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:54, 18 Augustus 2026 (UTC) :::[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] , ja asb! Ten minste is almal nou dieselfde. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:26, 19 Augustus 2026 (UTC) == LitNet oor Wikipedia en terugvoer van Wikimania 2026 == "Van mens tot masjien: Wikipedia en die voortbestaan van betroubare kennis", meningsartikel gebaseer op my Wikimania 2026 ervaring. https://www.litnet.co.za/van-mens-tot-masjien-wikipedia-en-die-voortbestaan-van-betroubare-kennis/ [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 06:51, 13 Augustus 2026 (UTC) Terugvoer oor Wikimania 2026 is beskikbaar by die projekblad: [[Wikipedia:Afrikaanse Wikipedia by Wikimania 2026]] [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:32, 15 Augustus 2026 (UTC) == Geregistreerde gebruikers == Gemeenskap, ek sien ons Geregistreerde gebruikers is nou meer as 210,000! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:10, 13 Augustus 2026 (UTC) :Dit is tans 210 455 volgens die [[Afrikaanse Wikipedia]]-artikel. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:38, 18 Augustus 2026 (UTC) == Inhoudsopgawe == Ons prente het skielik 'n inhoudsopgawe bo die prent. Enige rede daarvoor? Dis onnodig en neem ruimte op. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:31, 14 Augustus 2026 (UTC) :Iemand het bg. na 'n meer sinvolle posisie geskuif. Nou baie beter. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 22:04, 20 Augustus 2026 (UTC) == [[Wikipedia:Titelriglyne (geografiese name)]] == Ek het 'n nuwe beleidsbladsy vir titelriglyne vir geografiese name m.b.v. Claude geskep. Dit is gebaseer op die Engelse weergawe [[:en:Wikipedia:Naming conventions (geographic names)]], maar aangepas vir die Afrikaanse Wikipedia. Dit lyk vir my sover soos 'n heel redelike vertrekpunt, maar gaan kyk gerus daarna en laat weet indien daar enige groot probleme is. Vir klein goed of voorgestelde veranderings, wysig die bladsy sommer direk. Indien daar 'n meningsverskil oor enigiets ontstaan, kan ons dit op die besprekingsbladsy daar bespreek. Nadat daar 'n konsensus ontstaan het, kan ons {{ss|beleid}} bo-aan voeg. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:32, 18 Augustus 2026 (UTC) : Die "prompt" (por?) wat ek gebruik het, is: ''Vertaal hierdie Wikipedia-konvensie na Afrikaans en pas dit aan vir die Afrikaanse Wikipedia:''. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:33, 18 Augustus 2026 (UTC) == Kunsmatige intelligensie en Wikipedia == Ek deel hiermee ‘n e-pos van Gebruiker Eugene Egbe (Franse Wikipedia) wat op die Wikimedia netwerke versend is vir diegene wat geïnteresseer is in [[kunsmatige intelligensie]] en die impak daarvan. “Geagte Gemeenskapsleiers/lede, Tydens Wikimania in Parys het ek die kans gehad om met 'n paar gemeenskapslede te gesels wat hul kommer uitgespreek het en die behoefte aan 'n bespreking oor die gebruik van KI-platforms in ons gemeenskap en daaglikse werk. Hierdie besprekings vind al in ander gemeenskappe plaas, daarom dink ons dit sal goed wees om 'n oorsig van ons gemeenskap en die impak wat KI veroorsaak, te hê. Vir hierdie doel doen ons 'n kort opname om te verstaan hoe gemeenskappe soos joune dink oor en KI gebruik, en ons sal graag jou hulp wil hê om dit voor jou lede te kry tydens byeenkomste of *'n Paar dinge wat ons hoop jy kan doen:* 1. Deel die opname met jou gemeenskapslede — dit neem ongeveer 5 minute om te voltooi. Hier is die skakel: *Opnameskakel*<https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeBkEfLmmmpCyKjWv-zMrFEfa55w1x0vWvi7JTP-2LGNhF5EQ/viewform?usp=header> 2. Sluit aan by 'n kort oproep (of stuur 'n verteenwoordiger) om jou gemeenskap se perspektief op KI direk te deel. Ons beoog om dit tot [30–45] minute te hou en beplan dit vir iewers in *middel-September*. As 'n oproep vir jou werk, antwoord net met 'n paar tye wat jou pas (of wys ons na wie ook al in jou span die regte persoon sou wees), en ons sal iets op die kalender kry. Baie dankie dat jy dit oorweeg het. Jou persoonlike en gemeenskap se insette sal werklik vorm wat ons in hierdie studie leer.” Deel gerus enige voorlopige opmerkings of belangstelling oor bogenoemde hier. Die vraelys bo is baie generies en nie spesifiek op Wikipedia gerig nie maar gee ‘n opsie om jou e-pos adres te deel om in verdere gesprekke deel te neem. Dit is seker een van vele inisiatiewe wat oor hierdie onderwerp sal volg. Groete [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 15:28, 20 Augustus 2026 (UTC) :Ek het 'n probleem raakgeloop. Vir een opsie wat ek nee geantwoord het, wil hy nie aanvaar nie. Jammer. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:19, 20 Augustus 2026 (UTC) As ons nou hier oor die gebruik van KI op Wikipedia gesels: Ek sien nou 'n klomp artikels wat met KI uit Engels vertaal word. Een van die Wikipedia-beleid is dat mense artikels volgens bronne self skryf. Jy lees die bron en brei daarvolgens die artikel uit. Wikipedia is 'n ensiklopedie en dit noem ons ensiklopediese werk. As 'n KI 'n artikel vertaal, is dit hoogs onwaarskynlik dat die bronne volgens ensiklopediese waardes geraadpleeg is. Ook op die Engelse Wikipedia kan daar foute in enige artikel wees wat jy self moet uitsorteer volgens die bronne wat gelys is. Byvoorbeeld is die gebruik van KI vir artikelwerk op die [[:de:Wikipedia:Künstliche Intelligenz|Duitse Wikipedia]] ontoelaatbaar. Sodra jy een artikel met hulp van KI uitbrei, was dit jou laaste aksie daar. Die [[:nl:Wikipedia:AI en Wikipedia|Nederlandse Wikipedia]] wil dit ook nie hê nie, dieselfde op die [[:en:Wikipedia:Editing policy#Artificial_intelligence_additions|Engelse Wikipedia]]. Ander neem weke om een artikel tot op meer as 30&nbsp;000 of 40&nbsp;000 uit te brei omdat die bronne geraadpleeg word, maar nou sien ek 'n klomp uitgebreide artikels binne een dag, ook sensitiewe onderwerpe soos [[Mekka]], [[Jerusalem]], ens. Gemeenskap, wat is julle mening daaroor? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:47, 23 Augustus 2026 (UTC) :Die onbesonne gebruik van KI is 'n ernstige probleem. My antwoord op die vraag wat my meeste bekommer was: ::''> Bad results; inaccurate information; perpetuation/reflection of popular human bias, AI fabrication/ hallucination; AI agents wilfully steering people towards a synthesised opinion. People losing independent abilities and the ability to think logically. '' :Masjiengeskrewe teks het nie lekker idiomatiese taalgebruik nie, maar as mens dit met versigtigheid benader, is dit 'n handige hulpmiddel. Ek het al 'n dosyn artikels met die hulp van masjienvertaling opgestel en niemand het nog werklik gekla oor my taal nie. Ons moet oppas om die baba met die badwater uit te gooi. :Mense kan snert skryf sonder KI, hoewel KI dit moontlik maak om groot volumes snert te skryf wat baie moeilik raak om te identifiseer en taalkundig reg te trek na die tyd. :Wie van ons kyk nog na die lyste [https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Artikels_wat_geproeflees_moet_word Artikels wat geproeflees moet word] en [https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Kategorie:Gaan_taal_na Gaan taal na]? :[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:44, 24 Augustus 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] dit is 'n gebruik van die begin van hierdie taalweergawe van Wikipedia om artikels uit ander taalweergawes te vertaal. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:51, 24 Augustus 2026 (UTC) :::Die grootste gevaar met die gebruik van KI op Wikipedia lê waarskynlik nie in die tegnologie self nie, maar in onbeheerde en ongekontroleerde gebruik daarvan. KI kan feite verkeerd weergee, bestaande foute uit ander taalweergawes versterk en, besonder ernstig vir ’n ensiklopedie, bronne hallusineer of selfs geloofwaardige maar geheel en al fiktiewe verwysings skep. Dit sou egter na my mening uiters kortsigtig wees om KI daarom volledig op die Afrikaanse Wikipedia te verbied. Ons werk met ’n betreklik klein aktiewe gebruikersbasis en ’n enorme hoeveelheid kennis wat nog in Afrikaans ontsluit moet word; verantwoordelike KI-gebruik kan vertaling, taalversorging, opsomming en die aanvanklike verwerking van bronne aansienlik vergemaklik. Die kernbeginsel behoort eerder te wees dat die '''menslike redigeerder verantwoordelik bly vir die finale inhoud''': feite en verwysings moet teen die oorspronklike bronne nagegaan word, KI-gegenereerde bronne mag nooit sonder verifikasie aanvaar word nie, en sensitiewe of omstrede onderwerpe behoort aan strenger kontrole onderwerp te word. Wat ons dus nodig het, is nie ’n algehele verbod nie, maar ’n stel duidelike "beginsels vir die verantwoordelike gebruik van KI" wat Wikipedia se bestaande vereistes van verifieerbaarheid, neutraliteit en betroubare brongebruik versterk. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 14:51, 24 Augustus 2026 (UTC) : Ons slim manne {{Ping|SpesBona|Rooiratel|Pynappel|Sobaka|BurgertB|Naudefj}}, kom ons probeer die volgende: Pynappel sê hy gebruik tans Claude Code as vertaler. Neem die inhoud van [[kapasitor]] wat hy vertaal het en vertaal dit weer met Claude Code. Vergelyk met sy weergawe. Vertaal dit dan met sê drie ander taalmodelle, ek wil bitter graag sien wat dit ons gaan vertel. As kontrolemaatreël kan ons die eksperiment herhaal met 'n ander artikel wat Pynappel gedoen het. Julle het my nuuskierig gemaak... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:14, 24 Augustus 2026 (UTC) ::Goeie idee @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]! Ek stem saam dat ons KI kan gebruik om vir foute te kontroleer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:17, 24 Augustus 2026 (UTC) :::Ek het die bywerking aan die artikel [[Nasionalisme]] deurgegaan, aangesien dit ’n onderwerp is waarmee ek vertroud is. Die vertaling was oor die algemeen akkuraat; die enigste werklike fout wat ek kon opspoor en regstel, was ’n verkeerde skakel na ’n persoon met dieselfde naam. :::Wat belangrik is, is dat Gebruiker:Pynappel ook sy [[porboodskap]] uiteengesit het by [[Gebruiker:Pynappel/monster]]. Dit toon duidelik hoe [[Claude (groot taalmodel)|Claude]] die vertaling moet benader. Dit is belangrik vir deursigtigheid, omdat ander gebruikers kan sien watter instruksies aan die taalmodel gegee is en die vertaalstrategie daarvolgens kan beoordeel. :::Ek het nie die hele nuwe vertaling deur [[ChatGPT]] laat vergelyk nie. Daar sal uiteraard stilistiese verskille tussen taalmodelle wees — en selfs binne dieselfde taalmodel kan uitsette met verloop van tyd verskil — en ’n volledige vergelyking sou ’n omvangryke taak wees. Ek het daarom ’n ietwat obskure paragraaf oor nasionaal-anargisme gekies om die vertalings van Claude en ChatGPT met mekaar te vergelyk. :::Die opdrag aan ChatGPT was: “Vergelyk hierdie twee vertalings. Is daar enige fundamentele verskille of probleme? Uiteraard hoef die vertalings nie identies te wees nie, maar sou daar enige probleme wees met die laaste vertaling, dus dié van Claude?” :::ChatGPT se antwoord was onder meer: “Daar is geen fundamentele inhoudelike probleem met die laaste vertaling wat jy aanhaal nie. Dit dra die kern van die Engelse teks redelik akkuraat oor en is selfs meer kompak en geskik vir ’n Wikipedia-artikel. Daar is egter ’n paar plekke waar ek dit sou aanpas, hoofsaaklik om betekenisnuanses, terminologie en neutraliteit te verbeter.” :::Ek het na die voorstelle gekyk. Sommige daarvan het beslis meriete gehad, maar die meeste was eerder stilistiese verfynings as noodsaaklike regstellings. ChatGPT het afgesluit met: “Kortom: die vertaling is bruikbaar en bevat geen ernstige verdraaiing van die oorspronklike nie. Die twee terme wat ek beslis sou regstel, is ‘gemeenskaplike’ → ‘kommunitaristiese’ en ‘versoen’ → ‘kombineer’. Die res is hoofsaaklik stilistiese verfyning en die vraag hoeveel van die oorspronklike detail jy wil behou.” :::Ek het dié twee veranderinge aangebring. Hulle was waarskynlik nie krities nie, maar ek stem saam dat die aangepaste terme in die betrokke konteks meer akkuraat is. :::Op grond van hierdie beperkte evaluasie kan ek nie fout vind met Pynappel se benadering nie. Dit bly uiteraard wenslik dat gebruikers nuwe teks self deurgaan en nie bloot die uitset van ’n taalmodel ongekontroleerd aanvaar nie. Veral skakels, eiename, vakterminologie, betekenisnuanses en die verband tussen stellings en aangehaalde bronne behoort nagegaan te word. :::Die risiko van hallusinasies is in hierdie soort taak waarskynlik laer as wanneer ’n taalmodel gevra word om nuwe inhoud uit eie kennis te skep, omdat dit hoofsaaklik ’n bestaande teks vertaal. Die risiko is egter nie nul nie. ’n Taalmodel kan steeds ’n naam verkeerd interpreteer, ’n skakel met die verkeerde persoon verbind, ’n betekenisnuanse verander, ’n term te vry vertaal, of selfs ’n stellingsverband subtiel verskuif. Die belangrike beginsel behoort dus nie te wees dat KI-vertalings sonder meer aanvaar of verwerp word nie, maar dat die uitset verifieerbaar moet wees en deur ’n gebruiker nagegaan word voordat dit as betroubare ensiklopediese teks beskou word. :::Vir my is die nuttigste aspek van Pynappel se benadering juis die deursigtigheid daarvan: die bronmateriaal is bekend, die porboodskap is beskikbaar en die vertaalproses kan deur ander gebruikers nagegaan en herhaal word. Dit maak gemeenskapskontrole moontlik en bied ’n veel beter vertrekpunt vir verantwoordelike gebruik van KI as ’n proses waarvan die instruksies en werkswyse onbekend is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:39, 24 Augustus 2026 (UTC) :::Die outeur wat inligting op Wikipedia plaas, is verplig om dit volgens die bronne wat verskaf is, te verifieer. '''Altyd.''' Dit is nie onderhandelbaar nie. Sien [[Wikipedia:Verifieerbaarheid]] en [[Wikipedia:Haal bronne aan]]. Dit is onmoontlik dat al hierdie artikels binne een dag self gelees en die inhoud volgens die bronne geverifieer is. Om somer so reuse Wikipediaartikels met KI te vertaal maak Wikipedia fakties die bron, en Wikipedia is nie 'n bron vir Wikipedia nie. Hoekom sit ander dan vir dae of self weke aan een artikel en vertaal dit stiptelik volgens die bronne wat aangegee is? Probeer maar een KI-artikel op die Duitse, Engelse of Nederlandse Wikipedia te plaas. Ek haal my bogenoemde aan, dit word op ander taalweergawes nie toegelaat nie. Wikipedia is 'n betroubare ensiklopedie en dit is ensiklopediese werk om die bronne te lees en daarvolgens die artikel te skryf. Artikels word slegs deur mense geskryf wat die bronne lees. Dit geld ook vir vertaalde artikels. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:41, 24 Augustus 2026 (UTC) ::::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] is jy seker dit geld ook vir vertaalde artikels? As 'n mens die inhoud van 'n ander taalweergawe vertaal en die aangehaalde bronne saam oorbring, dan aanvaar 'n mens dat die oorspronklike outeur die bronne nagegaan het. Ander Wikipedias het immers ook die vereistes van verifieerbaarheid en om betroubare bronne aan te haal. As daar van vertalers verwag word om elke bron na te gaan, dan sal ons wiki bitter stadig groei, en ons sal duisende artikels wat reeds geskep is en waarvan die bronne wat oorgebring is, nie weer nagegaan is nie, moet skrap. Indien dit ons beleid is, moet ons dit dalk hersien, want vertalers hier werk al jare so. Myns insiens is daar geen rede om so 'n beleid te hê nie. Ek stem saam met @[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] dat artikels nie geskep moet word met die afvoer van 'n KI wat gepor is om uit eie kennis of navorsing nuwe inhoud te skep nie. Ek kan nie sien hoe dit sin maak om die blote vertaling van teks wat reeds nagegaan is en met bronne gestaaf is, te verbied nie. Dalk moet ons dringend 'n beleid hier opstel sodat almal op dieselfde bladsy in verband met hierdie kwessie is. Terloops, Google Translate gebruik ook KI, en ek dink nie enigiemand gaan voorstel dat dit verbied moet word nie. Maar ek kan sien dat jy bekommerd is dat die nuwe volume van inhoud moeilik is om na te gaan. My voorstel daar sou wees om soos verder bo genoem en soos Sobaka reeds gedoen het, ook 'n KI te gebruik vir hierdie kontrole. Ek wil die 1&nbsp;000 artikels in [[:meta:List_of_articles_every_Wikipedia_should_have]], waarvan baie op afwiki na 20 jaar van afwiki se bestaan steeds saadjies is of verouderd is of foute bevat of selfs masjienvertalings is, met behulp van KI verbeter en uitbrei. Maar ek sal dit vir eers stadig vat, aangesien daar nou 'n gesprek hieroor plaasvind en ek in elk geval ander dinge het om te doen. Intussen nooi ek jou uit om na die ca. 50 artikels op [[Gebruiker:Pynappel/monster]] wat reeds met behulp van KI uitgebrei is, te gaan kyk, en oorweeg of die nuwe weergawes na uitbreiding met KI beter is as die vorige weergawes, ten spyte van enige foute wat van die Engelse weergawe oorgedra is of self deur die KI begaan is. Intussen gaan ek voort met saadjies oor poskodes in Lesotho. Ek gebruik Pywikibot hiervoor, nie 'n KI nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:10, 24 Augustus 2026 (UTC) :::::{{Ping|Pynappel}} myns insiens geld dit veral vir vertaalde artikels, omrede Wikipedia nie 'n bron vir Wikipedia is nie. Die outeurs aan die ander kant is mos ook mense en mense maak foute. Ek sien gereeld foute op die Engelse Wikipedia of inhoud wat nie deur die genoemde bron gestaaf word nie. Ek het egter nie die tyd om hulle foute te verbeter nie, ek is reeds besig met my eie foute. ;) Kyk nou wat ek sedert dae doen, ek verskaf nog bronne vir my ou voorbladartikels en al die bronne het ek geraadpleeg. As ek vashaak met Afrikaans gebruik ek ook Google Translate, maar oorwegend skryf ek die sin dan self omdat ek nie tevrede is met die vertaling nie. Myns insiens het dit in die afgelope jare verswak. Ek vermy rekenaarvertaalde inhoud soos die pes. Ek wil Afrikaanssprekendes nie kwaad maak met onverstaanbare artikels nie. Myns insiens is dit 'n klap in die gesig vir 'n moedertaalspreker as jy sy taal nie respekteer nie en swak inhoud lewer (hier verwys ek na al die "gaantaalna"-artikels). :::::Ek raak net bekommerd oor die grote en hoeveelheid van al die KI-artikels. Ander mense neem baie tyd vir die uitbreiding van een artikel. Sien my werk vandag, drie artikels waaraan ek my vrye tyd spandeer het, al die bygevoegde bronne het ek geraadpleeg. Ek kon staat maak op die Engelse Wikipedia, maar ek doen nie, ek lees die bron. As die bron nie hulle inhoud staaf nie, dra ek dit nie oor nie. Bv. bevolkingsgetalle. Ek wil hulle in 'n amptelike bron self sien, nie op die Engelse Wikipedia nie. Ek beskou dit as "blind" om volledig op die Engelse Wikipedia te vertrou en hulle goed oor te dra sonder om die bronne te raadpleeg. Wat my betref is dit nie ensiklopediese werk nie. Lees maar net die eerste sin op [[:de:Wikipedia:Künstliche Intelligenz]]: ''Die Wikipedia ist ein Projekt mit '''von Menschen für Menschen''' recherchierten und geschriebenen Inhalten.'' :::::Google Translate: "Wikipedia is 'n projek met inhoud wat deur mense, vir mense, nagevors en geskryf is." :::::My vertaling: "Wikipedia is 'n projek met inhoud nagevors en geskryf deur mense vir mense." Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:31, 24 Augustus 2026 (UTC) ::::::Dit lyk my waar ons verskil is oor die vertalingsproses, en hoe daardie proses moet lyk en watter hulpbronne gebruik mag word en of bronne wat oorgebring word, nagegaan moet word. In my opinie word by vertaling Wikipedia nie as 'n bron gebruik nie, want die bronteks is op sigself op bronne gebaseer, en is deur 'n mens nagevors en geskryf. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:44, 24 Augustus 2026 (UTC) :::::::{{Ping|Pynappel}} lyk my die Duitse Wikipedia is streng wat vertalings betref: [[:de:Wikipedia:Übersetzungen#Wikipedia ist keine Quelle]]: ''Anderssprachige Artikel können daher zwar als Vorlage für das Erstellen eines deutschsprachigen Artikels dienen, jedoch sollte der Übersetzer selbst sicherstellen, dass sein Text durch reputable externe Quellen gedeckt ist. Das bedeutet, dass der Übersetzer alle übernommenen Inhalte auf Korrektheit prüfen sollte und auch die dafür verwendeten Quellen prüft, bevor er sie als Beleg (zum Beispiel als Einzelnachweise) angibt.'' :::::::"Anderstalige artikels mag as 'n sjabloon vir die skepping van 'n nuwe Duitse artikel dien, maar die Vertaler moet self seker maak, dat sy teks deur betroubare eksterne bronne gestaaf word. Dit beteken, dat die vertaler al die oorgeplaaste inhoud vir korrektheid moet nagaan en ook die daarvoor geraadpleegde bronne nagaan, voordat hy hulle (bv. as 'n verwysing) aanhaal." :::::::Sien, met ander woorde is die vertaler verplig om te sorg dat die teks wat hy plaas akkuraat is. Niemand anders is daarvoor verantwoordelik nie, al het 100 skrywers die oorspronklike artikel saamgestel. Jy plaas die teks, jy is verantwoordelik daarvoor. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:56, 24 Augustus 2026 (UTC) ::::::::Dit is inderdaad strenger as die ''de facto'' situasie tans hier en is iets waaroor ons dan nou voor die naderende KI-storm uitsluitsel sal moet kry. Soos reeds gesê, sal ek vir eers terwyl ons hierdie onderwerp bespreek nie nuwe artikels in my monster met KI uitbrei nie. Intussen gaan ek voort met my saadjies oor poskodes in Lesotho, waarvoor ons al 20 jaar wag en ek seker is almal baie opgewonde oor is. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:00, 24 Augustus 2026 (UTC) Ek stem saam met SpesBona dat die volume van die onlangse plasings ’n geldige bekommernis is. My grootste voorbehoud geld egter oor meer tegniese artikels soos [[kapasitor]] en [[waarskynlikheidsleer]], waar gespesialiseerde vakterminologie voorkom en ’n KI-vertaling maklik ’n Afrikaanse term kan kies wat taalkundig aanvaarbaar lyk, maar vakinhoudelik verkeerd of ongebruiklik is. Ongeag watter hulpmiddel vir vertaling gebruik word, behoort die hoeveelheid nuwe inhoud dus binne perke te bly wat realistiese menslike nasiening moontlik maak. Ek dink Pynappel het terselfdertyd ’n belangrike punt beet dat ons moet onderskei tussen KI wat nuwe inhoud uit eie “kennis” genereer en KI wat gebruik word as hulpmiddel om bestaande, reeds verwysde Wikipedia-inhoud te vertaal of te verbeter. Die vraag oor hoe deeglik elke oorgebringde bron weer nagegaan moet word, is waarskynlik iets waaroor ons as gemeenskap uitdruklik uitsluitsel moet kry. Dit is duidelik dat daar tans verskillende praktyke en verwagtings bestaan. Die menslike aard van die Wikimedia-projekte moet uiteraard beskerm word. Op langer termyn wil ons juis ’n moontlike [[Dooie-internetteorie|dooie-internet]] help voorkom – ’n internet waarin KI-gegenereerde inhoud oorheers, masjiene toenemend ander masjiene as bronne gebruik en oorspronklike, naspeurbare menslike kennis geleidelik onder ’n vloed sintetiese inhoud verdwyn. Wikipedia se besondere waarde lê juis daarin dat mense verantwoordelikheid aanvaar vir wat hulle skryf, vertaal, verifieer en verbeter. Dit beteken egter nie dat ons die moontlikhede wat KI bied, moet verwerp nie. Veral op ’n kleiner Wikipedia kan dit, indien dit verantwoordelik gebruik word, help om bestaande inhoud te verbeter, agterstande aan te spreek en ons kennisbasis uit te bou. Pynappel se inisiatief het in dié opsig ’n nuttige gesprek ontketen en die Afrikaanse Wikipedia nogal wakker geskud oor ’n vraag waarmee ons in elk geval toenemend gekonfronteer gaan word. Ek is daarom besig om ’n konsep, “'''Beginsels vir die verantwoordelike gebruik van KI op die Afrikaanse Wikipedia'''”, op te stel. Ek sal dit binnekort plaas, nie as ’n finale beleid nie, maar as vertrekpunt vir gemeenskapsbespreking oor onder meer menslike verantwoordelikheid, bronverifiëring, vertaling, vakterminologie, deursigtigheid en die tempo waarteen KI-ondersteunde inhoud geplaas behoort te word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:53, 25 Augustus 2026 (UTC) :Sien die verwante gesprek by [[Bespreking:Zimbabwiese nasionale rugbyspan]]. Ek stem wel saam dat, sou ons KI-ondersteunde bydraes vir 'n aantal spesifieke gebruike toelaat, die volume van bydraes te veel kan wees vir menslike bydraers om na te gaan. Daardie probleem kan dalk opgelos word deur 'n plafon op die aantal KI-ondersteunde wysigings per tipe bydrae (bv. skep van nuwe artikels of uitbreiding van bestaande artikels deur middel van vertaling) en gebruiker, asook 'n plafon op die totale aantal KI-ondersteunde bydraes vir die hele projek per maand of ander tydperk, saam met 'n kontrolelys van hierdie bydraes en of dit deur 'n mens nagegaan is. Hierdie kontrolelys kan bv. 'n kategorie wees wat deur 'n sjabloon op die bladsy gevoeg word. Die sjabloon kan ook lesers waarsku dat die artikel deur KI bygewerk is. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:37, 26 Augustus 2026 (UTC) ::{{Ping|Pynappel}} die voordele van KI: wat die een binne sekondes kry, beteken vyf uur se werk vir die ander. Ek was vyf uur met dié goed besig en van die punte is as verkeerd bewys. KI ontneem jy nie daarvan om self die bronne te lees nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:06, 26 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] dankie, ek dink die artikel is nou beter, en wanneer die volgende model op die artikel opgelei word, sal sy afvoere ook meer akkuraat wees. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 19:23, 26 Augustus 2026 (UTC) ::::{{Ping|Pynappel}} dit raak die punt oor vertalings direk, aangesien die Duitse en Afrikaanse artikels identies is. Die meeste bronne is aan my bekend en ek kan die artikel daarvolgens aanpas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:32, 26 Augustus 2026 (UTC) :::::Ek het nou uiteindelik opgevang met al die gesprekke op geselshoekie. Daar is nou baie woorde, en baie emosies oor die onderwerp. Soos ek dit sien is die hoof-kwessies: :::::# Gebruik KI vir nuwe inhoud of nie. (Lyk my meeste mense stem saam NEE). :::::# Gebruik KI vir vertalings of nie. (Die vraag lei na kwessie #3) :::::# Inhoud op afwiki wat vertaal is van 'n ander wiki vereis dat die vertaler elke bron verifieer. :::::# As ons KI gebruik om groot volume artikels/inhoud te skep, hoe gaan ons tred hou? :::::<br /> :::::Kwessie 1 dink ek nie ons hoef dit verder te bespreek nie. Maak kom ons maak dit 'n amptelike beleid. :::::Kwessie 2 hang af aan kwessie 3. :::::Kwessie 3 dink ek vereis 'n stem van al die lede van afwiki. Ek dink nie @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] se standpunt hieroor is die norm nie. :::::Kwessie 4 moet nog verder bespreek word. :::::<br /> :::::Het ek enige iets gemis? - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:47, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::::Gister se eksperiment by [[Bespreking:Zimbabwiese nasionale rugbyspan]] het juis bewys dat jy die bronne moet raadpleeg as jy 'n artikel wil vertaal. KI het probeer om foute in my vertaling te vind en misluk. Die artikel was net hier en daar verouderd; slegs een, twee klein foutjies: 'n verkeerde datum en 'n verkeerde plek. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:19, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::Nee, dit het die teendeel bewys: dat mense en KI foute maak. Foute word nie uitgeskakel deur 'n verbod op KI nie. Die KI gaan aanhou beter raak en gaan binnekort minder foute as mense maak. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:28, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::::::Dan is mense binnekort onnodig hier. 'n Bot skryf artikels, 'n KI brei dit uit en 'n bot hou dit op datum. Dan kan ek maar iets anders doen in my vrye tyd. Soos om mense te ontmoet. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:39, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::::"Dan is mense binnekort onnodig hier." Verduidelik asb. vir ons hoe jy tot hierdie gevolgtrekking kom sodat ons ook jou argument kan volg. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:47, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::::My gevolgtrekking uit "Die KI gaan aanhou beter raak en gaan binnekort minder foute as mense maak." Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:56, 27 Augustus 2026 (UTC) : Ek begin al hoe meer en meer ontuis hier voel... [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:30, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Dis eintlik net SpesBona sover wat kla. Kom ons hoor wat sê die ander. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:37, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Dieselfde gevoel hier. Al die jare vir kwaliteit in Afrikaans geoffer. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:39, 27 Augustus 2026 (UTC) ::: Al julle antwoorde is spekulatief van aard bv. KI gaan verbeter. Jammer, ek is realis, antwoorde moet presies wees. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:54, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::Ek gebruik lankal ChatGPT vir die vertaling van dele van fliekartikels en het nog nie foute teengekom nie. Ek skryf wel groot stukke oor, want die taal is nie te waffers nie en hy vertaal baie goed direk uit Engels. Ek werk nog daaraan dat hy beter taal gebruik. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 17:45, 4 September 2026 (UTC) == Officer's mess == Hulle sê: "An officer's mess is more than just a dining room; it is a complete building or dedicated facility where commissioned military officers eat, relax, and socialize." Wat sou dit op Afrikaans wees? Duits gebruik "Messe", maar ek twyfel of dit goed oordra na Afrikaans. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 25 Augustus 2026 (UTC) :Sou offisiersklub kon werk? [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:07, 25 Augustus 2026 (UTC) ::Dit is 'n Menasie of offisiersmenasie. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 13:39, 25 Augustus 2026 (UTC) :::Dankie vir albei voorstelle. Ek vermoed "menasie" is die woord wat my ontgaan het. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:04, 25 Augustus 2026 (UTC) == Werkswinkels wat deur Wikimedia ZA gefasiliteer sal word in September 2026 == Gebruikers neem kennis van die werkswinkels gedurende September 2026. Boodskap van Wikimedia ZA: “Hierdie werkswinkels sal studente, dosente en bibliotekarisse by hoër onderwysinstellings betrek en hulle bekendstel aan die basiese beginsels van die redigering van Wikipedia in alle Suid-Afrikaanse tale. Sommige deelnemers mag Afrikaans as eerstetaalsprekers wees, en die opleiding sal die volgende dek: Wat Wikipedia is Die Vyf Pilare van Wikipedia Die vertaling van bestaande artikels met behulp van die Vertaalinstrument Die skep van nuwe artikels Die byvoeg van verwysings en beelde Ons wil graag die Afrikaanse Wikipedia-gemeenskap vooraf oor hierdie werkswinkels inlig. Aangesien hierdie sessies 'n toestroming van nuwe bydraes van eerstekeerredakteurs tot gevolg kan hê, sal ons die gemeenskap se bewustheid en ondersteuning waardeer om hierdie nuwelinge gepaste leiding, geduld en goeie trou te gee soos hulle begin bydra. Komende Werkswinkels SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit Stellenbosch '''7–8 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Durban Universiteit van Tegnologie '''10–11 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit van KwaZulu-Natal, Pinetown-kampus '''17–18 September 2026''' Dankie dat u ons help om te verseker dat die betrokke gemeenskap bewus is van hierdie aktiwiteite en die nuwe bydraers kan ondersteun.” [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:12, 25 Augustus 2026 (UTC) == Erfenismaand: Inheemse Taalvertaal-uitdaging == Inisiatief vir Erfenismaand vir enige belangstellendes: “Beste Wikimediane, Sluit by ons aan vir die Erfenismaand se 30-dae Inheemse Taalvertaal-uitdaging hierdie September! Help om Suid-Afrikaanse erfenis te vier deur artikels oor die teiken inheemse taal Wikipedias uit te brei en te verbeter. ;Belangrike Besonderhede Datums: 1–30 September 2026 - Teikentale: isiZulu, isiXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Xitsonga, isiSwati, Tshivenḓa, isiNdebele, en Afrikaans - Daaglikse Doelwit: Vertaal 1 artikel per dag oor Suid-Afrikaanse kookkuns, gebruike, klere, kuns, geskiedenis of letterkunde. Hoe om Deel te Neem 1. Voeg jou gebruikersnaam by die projekbladsy en sluit aan by die Geleentheidsdashboard <https://meta.wikimedia.org/wiki/WMZA_Heritage_Month_30-Day_Translation_Campaign> (Wagwoord: Heritage). 2. Kies 'n Suid-Afrikaanse erfenisartikel op Engelse Wikipedia. 3. Vertaal dit in jou teikentaal (met behulp van die Inhoudvertalingsinstrument of handmatig) en publiseer. Opleidingswerkswinkel Leer hoe om die Inhoudvertalingsinstrument en dashboard te gebruik: Datum en tyd: Saterdag, 29 Augustus 2026 | 10:00 vm. – 12:00 nm. SAST - Skakel: Sluit aan by Google Meet <https://meet.google.com/xuv-gwfo-ztq?authuser=1&hs=122> Pryse (geskenkbewyse) Top bydraers gekies op grond van vertalingskwaliteit, volledigheid en formatering: - 1ste Plek: R5,000 - 2de Plek: R3,000 - 3de Plek: R2,000 Kontak info@wikimedia.org.za Vriendelike groete WikimediaZA Nomfundo Zungu: Kommunikasie-intern” [Hier geplaas deur [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 26 Augustus 2026 (UTC)] :@[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] mag ons vir hierdie spesifieke gebeurtenis KI gebruik om die vertaling te behartig, mits ons die [[porboodskap]] wat ons gebruik het, publiseer, en met die veronderstelling dat bronne wat saam met stellings oorgebring word, reeds in die oorspronklike weergawe nagegaan is en dus nie weer individueel nagegaan hoef te word by die eerste weergawe van die vertaling nie? Gebruikers kan natuurlik enige stelling later bevraagteken en bronne nagaan en stellings wat nie geverifieer kan word nie, verwyder. Ek vra hierdie net vir praktiese redes om in staat te wees om die eerste weergawe van die vertaling te kan plaas. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:13, 26 Augustus 2026 (UTC) ::My opinie is: ja, ons mag, want Wikipedia word nie as 'n bron gebruik nie, die bronne word saam oorgebring, en ander Wikipedia's vereis ook verifieerbaarheid en die aanhaal van bronne, en die KI-model word gevra om 'n nugtere vertaling te doen, nie om eie kennis te gebruik of eie navorsing te doen nie, dus is die risiko van hallusinasies laag. Natuurlik kan die oorspronklike weergawe foute bevat, en die foute word dan met die vertaling oorgebring, maar dit is 'n risiko by enige vertaling en foute kan selfs in betroubare bronne bestaan, dus is dit nie 'n risiko uniek aan KI nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:32, 26 Augustus 2026 (UTC) :::{{Ping|Sobaka|Pynappel}} Myns insiens is dit nie die doelwit van dié kompetisie om met KI-geskepte artikels mee te ding nie. Die een skryf met die hand en die ander met KI? Ek dink nie dit is billik in 'n kompetisie nie. Ek sou dit as 'n soort ''doping'' beskou. Met die hoeveelheid KI-inhoud kan mens ook nie van ander verwag om die inhoud na te gaan nie. My mening. Jou laaste aanmerking oor foute in die oorspronklike artikel is juis die rede waarom die Duitse Wikipedia van die vertaler verwag om die inhoud stiptelik na te gaan. Andersins loop jy gevaar om verkeerde inhoud te versprei. Ek beskou die vertaler steeds as verantwoordelik vir die teks wat hy plaas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:55, 26 Augustus 2026 (UTC) ::::@[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]], ek dink ons moet hier twee sake onderskei. Eerstens is dit ’n kompetisie wat deur WikimediaZA gereël word, en ek kan dus nie namens hulle bepaal of KI-ondersteunde vertaling vir die doeleindes van die kompetisie toegelaat word of presies watter voorwaardes daarvoor geld nie. Dit sal jy verkieslik met die organiseerders moet uitgeklaar. ::::Tweedens is ons op die Afrikaanse Wikipedia nog besig om gemeenskapsbeginsels vir die verantwoordelike gebruik van KI te ontwikkel, en ek wil nie daardie gesprek vooruitloop nie. Persoonlik sien ek wel ’n belangrike onderskeid tussen die gebruik van KI as ’n vertalingshulpmiddel en die gebruik daarvan om self nuwe ensiklopediese inhoud en bronne te genereer. KI-ondersteunde vertaling behoort dus nie noodwendig uitgesluit te word nie, mits die gebruiker die finale teks self deeglik nagaan en verantwoordelikheid daarvoor aanvaar. ::::Ek sou egter versigtig wees met die aanname dat bronne bloot omdat hulle uit die oorspronklike artikel oorgedra word, glad nie nagegaan hoef te word nie. Niemand verwag noodwendig dat elke bron volledig van nuuts af ondersoek moet word voordat ’n vertaling gepubliseer word nie, maar die vertaler behoort minstens seker te maak dat die vertaalde teks die oorspronklike artikel getrou weergee, dat die verwysings korrek oorgedra is en dat daar nie deur die vertaalproses nuwe stellings, betekenisverskuiwings of foutiewe terminologie ontstaan het nie. ::::Wat die publisering van die porboodskap betref, dink ek dit is ’n nuttige vorm van deursigtigheid, maar dit is iets waaroor die gemeenskap nog ’n beginsel moet vasstel. Vir hierdie spesifieke kompetisie sou ek dus voorstel dat WikimediaZA eers bevestig wat hulle reëls oor KI-gebruik is; daarna geld uiteraard steeds die Afrikaanse Wikipedia se gewone vereistes ten opsigte van kwaliteit, verifieerbaarheid en die verantwoordelikheid van die redigeerder. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:04, 26 Augustus 2026 (UTC) == Nuwe botartikels == Gemeenskap, ek mis die gemeenskapsbesluit om met nuwe botartikels te groei. Ons het byna 400 nuwe botartikels met 'n klein inligtingskassie en een sin. (As jy die res soek, moet jy die Engels lees.) Myns insiens voeg dit min waarde by, wat dink julle? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg waarde by. Ek sien nie hoe die aantal van 400 relevant is nie. Daar is poskodes in Lesotho en Sentraal-Afrikaanse Republiek waaroor 'n Afrikaanse leser mag leer, en waaroor daar regtig min bekend is, soos slegs die ligging en koördinate. Sien geen rede hoekom hierdie onderwerpe van die ensiklopedie uitgesluit moet word nie; ander weergawes sluit hierdie onderwerpe in, maar ek hoor graag ander se menings. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:14, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Gee ons asb 'n voorbeeld of 2 vd poskodes in Lesotho wat jy gedoen het. Ek kan nie veel van Kabouterbot onthou nie...ouderdom! ::PS Kabouterbot het vannag 'n fokop gemaak by [[Nana-Bakassa]] ("Koördinate: Missing latitude") ::[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:37, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] [[Hleoheng]] [[Fenyane]]. Ek moet nog die kategorieë byvoeg. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] reggemaak, dankie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg net so veel waarde as al die saadjies oor plantspesies. Maak nie saak of dit nou deur 'n bot geskep is of nie. @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] jou vraag is eintlik oor die nuttingheid van saadjies, en ek dink ons het daardie bespreking al baie keer gehad. :Party mense vind die artikels interessant, al is daar min inligting. Dit kan altyd verder uitgebrei word. Dit is ook goed vir ander artikels wat plekname benoem (soos 'n artikel oor 'n ramp of iets), minder rooi skakels ens. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] [[Tim Curry]] is onlangs oorlede. Die artikel is ook deur 'n robot begin. Kyk hoe lyk dit vandag. Die feit dat dit deur 'n robot begin is, doen geen afbreek aan ander artikels nie, en skep 'n raamwerk vir ander gebruikers om maklik by te dra. Ek kan onthou jy het destyds ook vreeslik gekla oor die artikels oor akteurs wat deur 'n robot geskep is. Dit staan jou vry om enige artikel wat jy dink te kort is, uit te brei. En as die onderwerp jou nie interesseer nie, hoef jy nie die artikel te lees nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:41, 27 Augustus 2026 (UTC) :Intussen meer as 410. Die aantal is belangrik, aangesien kwantiteit die kwaliteit van die Afrikaanse Wikipedia raak. Daar is ook botartikels oor Russiese rajons, Australiese plaaslikeowerheidsgebied en Haïtiaanse departements. Terloops, ek het ander projekte as om 410 botartikels uit te brei. Myns insiens raak dit dieselfde tema: Ons skryf artikels '''deur mense vir mense'''. Tel asb. al die [[:Kategorie:Saadjies]] vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Wat is die verskil tussen 410 en 410&nbsp;000? Hoe raak dit die kwaliteit van ander artikels? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:48, 27 Augustus 2026 (UTC) :::Inderdaad. Niemand kla oor enwiki se kwaliteit nie, en hulle het meer as 2 miljoen saadjies. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:54, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::Hoe meer botartikels ons het, hoe meer lesers kom daarop af en sien een-sin-saadjies. Dit raak die reputasie van die hele projek. Daar is mense wat ure, maande, jare vir kwaliteit offer. Hoe aktief is die Cebuano- en Waray-Waray-Wikipedias? [[:en:Cebuano Wikipedia]], [[:de:Cebuanosprachige Wikipedia]], [[:en:Waray Wikipedia]] en [[:de:Waray-Waray-Wikipedia]] vertel baie vir my. Die botartikels het niks gehelp nie. Op die [[:en:Swedish Wikipedia#Massive deletions in robot-made articles]] het hulle intussen baie botartikels geskrap. Die Engelse Wikipedia het sewe miljoen artikels en die nodige mannekrag met dié wêreldtaal! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:00, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] moet ons [[Tim Curry]] skrap? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:03, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::::{{Ping|Pynappel}} Ons kan wel artikels oor mense deur mense laat skryf. Soos [[Dolly Parton]], [[Bonnie Tyler]] en [[Gunther von Hagens]]. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:10, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::Kom ons hoor wat sê die res van die gemeenskap. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) : Honderde saadjies beteken nie veel nie. Dit groei nie. Kyk na die sponsies. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:51, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Hallo @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek stem saam dat dit dalk nie veel beteken nie, maar dit het nie noodwendig 'n negatiewe impak nie. Trouens, my punt is juis dat dit 'n goeie impak het omdat dit 'n bestaande artikel verskaf waartoe gebruikers kan bydra. Ek wonder hoeveel gebruikers wysig bestaande artikels eerder as om nuwe artikels te skep. Dit sal interessant wees om hierdie statistiek van 'n groot Wikipedia soos Engels of Duits te kry. Intussen deel ek 'n lys van artikels wat deur kabouter geskep is en wat sedertdien gegroei het. Dit is almal akteurs, vermoedelik omdat dit 'n onderwerp is waarin meer mense geïnteresseerd is, terwyl die sponse 'n baie kleiner gehoor het, maar daardie gehoor verdien steeds om artikels op Wikipedia in Afrikaans te kan raadpleeg en wysigings daarby aan te bring en ja, as hulle die vermoë het, self artikels te begin. ::* [[Shailene Woodley]] ::* [[Jenna Ortega]] ::* [[Anna Held]] ::* [[Elton John]] ::* [[IJustine]] ::* [[Sydney Sweeney]] ::* [[Beatrice Straight]] ::* [[Alec Baldwin]] ::* [[Raquel Welch]] ::* [[Timothée Chalamet]] ::* [[Rami Malek]] ::* [[George Carlin]] ::– 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:20, 27 Augustus 2026 (UTC) == Voorstel: 'n Konsep-naamruimte (ns 118) == Hallo almal Ek wil graag voorstel dat ons vir die Afrikaanse Wikipedia 'n aparte '''Konsep'''-naamruimte aanvra. Dit is die ekwivalent van die Engelse ''Draft:'' (naamruimte 118). Tans het 'n onvoltooide artikel net twee tuistes: die hoofnaamruimte, waar lesers en soekenjins dit sien, of 'n gebruikersubblad of [[Wikipedia:Sandput]]. 'n Konsep-naamruimte gee 'n derde plek: * Konsepte tel nie as artikels nie en beïnvloed nie ons artikeltelling nie. * Konsepte word outomaties nie deur soekenjins geïndekseer nie, dus skaad 'n onvoltooide bladsy nie die projek se aansien nie. * Nuwelinge kan aan 'n artikel werk sonder dat dit binne minute vir verwydering genomineer word. * Wanneer die artikel gereed is, word dit eenvoudig na die hoofnaamruimte geskuif en die volledige geskiedenis bly behoue. Meer as 25 Wikipedias het reeds so 'n naamruimte. === Wat presies aangevra sal word === * Naamruimte 118 = Konsep, naamruimte 119 = Konsepbespreking * 'n Alias sodat ''Draft:'' ook na dieselfde naamruimte wys * Subbladsye aangeskakel * ''noindex'' sodat konsepte nie deur soekenjins geïndekseer word nie * Konsepte tel nie as inhoudsbladsye nie (dus nie in die artikeltelling nie) * VisualEditor beskikbaar in die nuwe naamruimte === Punte waaroor ons moet besluit === # '''Die naam.''' "Konsep" / "Konsepbespreking", of eerder "Klad" / "Kladbespreking"? Ander voorstelle is welkom. # '''Wie mag 'n konsep na die hoofnaamruimte skuif?''' Enigeen, of net gebruikers wat outomaties bevestig is (''autoconfirmed'')? # '''Verlate konsepte.''' Op die Engelse Wikipedia kan 'n konsep wat ses maande lank onaangeraak bly, verwyder word, met 'n kennisgewing aan die skepper. Wil ons iets soortgelyks, en met watter tydperk? # '''Soekresultate.''' Moet konsepte by verstek in ons interne soektog verskyn, of net wanneer 'n mens dit uitdruklik kies? === Hoe dit tegnies werk === Ons kan dit nie self aanskakel nie. Dit is 'n konfigurasieverandering aan Wikimedia se bedieners. Die pad is: # Konsensus hier op die Geselshoekie, met die besonderhede hierbo beslis. # 'n Versoek op Phabricator onder ''Wikimedia-Site-requests'', met 'n permanente skakel na hierdie bespreking (sien [[m:Requesting wiki configuration changes]]). # 'n Ontwikkelaar dien die wysiging in Gerrit in en dit word ontplooi. Dit neem gewoonlik 'n paar weke. Vir 'n kleiner wiki is 'n handjievol steunstemme genoeg: die Birmaanse Wikipedia se versoek ([[phab:T352424]]) is met twee steunstemme goedgekeur. === Alternatief === As die gemeenskap voel 'n eie naamruimte is oorbodig, kan ons byna dieselfde werkvloei kry sonder enige tegniese versoek, deur subbladsye soos ''Wikipedia:Konsepte/Artikelnaam'' te gebruik. Die verskil is dat ''noindex'' dan nie outomaties geld nie, dat konsepte nie 'n eie filter in onlangse wysigings en die soekfunksie kry nie, en dat die naam vir nuwelinge minder duidelik is. === Steun, teen, kommentaar === Ek stel voor ons hou die bespreking ten minste twee weke oop sodat almal kans kry om te reageer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:51, 27 Augustus 2026 (UTC) : Ek ondersteun die voorstel in beginsel. Hou vir twee weke. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:43, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{Ondersteun}} idee ::#Konsepartikel ::#Gebruikers wat bevestig is ::#Ses maande klink redelik ::#Net by keuse, maar as iemand nou dieselfde artikel wil skep, moet dit duidelik wees dat daar reeds ‘n konsepartikel is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:16, 28 Augustus 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} Een van die grootste voordele sal wees as daar kompetisies of werkwinkels is, sodat ander gebruikers weet om die gebruiker spasie te gee. Dit kan dalk ook help dat nuwelinge meer vrymoedigheid het...(dalk?) :Net 'n vraag: as die blad geskuif word sonder 'n aanstuur, wat oorbodig sal wees, tel dit as 'n bladsyverwydering? [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 14:19, 1 September 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] soos sake tans staan, ja, maar slegs administrateurs kan skuif sonder 'n aanstuur. As ander gebruikers bladsye skuif, dan word 'n aanstuur outomaties agtergelaat. Op die Engelse Wikipedia het hulle 'n spesifieke gebruikersgroep, nl. ''page movers'', wat bladsye sonder 'n aanstuur kan skuif. Ons kan oorweeg om ook so 'n groep op die Afrikaanse Wikipedia te hê. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:12, 1 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} al vier punte hier bo. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 20:41, 4 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:08, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Briljante idee. Laat dit goed gaan, [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 17:34, 5 September 2026 (UTC) :{{Neutraal}} – Ek is tans bietjie uitgebrand! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:30, 5 September 2026 (UTC) == Malfunction... == Die taalkundiges: beste vertaling - faal of wanfunksioneer? Of hang dit af van die gebruik van die woord? Ek verkies eersgenoemde! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:34, 28 Augustus 2026 (UTC) :Ja, wanfunksioneer as werkwoord. Ook dalk :* nie behoorlik funksioneer nie :* foutief funksioneer :* gebrekkig funksioneer Informeel: Die masjien het begin probleme gee. :As selfstandige naamwoord: Fout :* The system experienced a hardware malfunction that caused unexpected server reboots. :: Die stelsel het 'n hardewarefout ondervind wat onverwagte herlaaie van die bediener veroorsaak het. :* Engineers traced the vehicle's sudden loss of power to an electronic control unit malfunction. :: Ingenieurs het die voertuig se skielike verlies aan krag nagespoor na 'n fout in die elektroniese beheereenheid. :[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:59, 28 Augustus 2026 (UTC) ::Volgens [https://translate.google.co.uk/ Google Translate], lui die Afrikaans vertaaling: ::*Die stelsel het 'n hardeware-wanfunksie ondervind wat onverwagte bedienerherlaai veroorsaak het. ::*Ingenieurs het die voertuig se skielike kragverlies na 'n wanfunksionering in die elektroniese beheereenheid teruggevoer. ::[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 14:55, 28 Augustus 2026 (UTC) :::Ai tog, Martin..! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:46, 31 Augustus 2026 (UTC) ::::Nee Martin, gaan kyk terug in jou skoolboeke. Google Translate gee maar swak vertalings! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:59, 31 Augustus 2026 (UTC) == [[Ratko Mladic]] == Goeiedag, ek wil graag hoor of ek hierdie konsep na die hoofnaamruimte mag skuif. Dit is 'n KI-vertaling van die Engelse weergawe. Ek het nie al die bronne noukeurig deurgegaan nie, maar die resultaat lyk ooglopend korrek. Is daar enige groot probleme met die artikel wat verhoed dat dit gepubliseer kan word? Dit kan natuurlik in sy konsepvorm en na publikasie steeds gewysig word om enige foute te korrigeer of nuwe inligting by te werk. Ek hoor graag van u. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:49, 28 Augustus 2026 (UTC) :Hallo Pynappel, ja dis skaflik, haal net asb al die rooi skakels in die inleiding uit. :Iets soos--- ''Sien ook: [[Kroasiese Onafhanklikheidsoorlog]] en [[Bosniese Oorlog]]'' --- het geen nut nie. :Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:11, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{uitgevoer}} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:05, 28 Augustus 2026 (UTC) == FAK-voorsitters == Het die voorsitterlys van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]] probeer opdateer, maar daar is nog datum-gapings, wat ook bevestig kan word. Daar mag ook 'n Prof. Jan de Koning tussen Cillié en Heyns wees, maar ek vind baie min inligting oor hom. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 11:21, 1 September 2026 (UTC) == Twintigjaargemeenskap. == Gemeenskap, kan al die bestaande lede van die 15 jaar gemeenskap net laat weet of hulle dalk al deel van die twintigjaargemeenskap moes gewees het? Ek het [[Gebruiker:Sobaka]] opdateer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:02, 6 September 2026 (UTC) jr21afso7yeimpuwpti64fofggsxz9m 2965516 2965458 2026-09-06T18:57:08Z Oesjaar 7467 /* Twintigjaargemeenskap. */ Geluk en dankie JMK! 2965516 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]<!-- [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]] [[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]] [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Jy het jou huiswerk gedoen... == ...as die Engelse Wikipedia sê dat van hulle artikels met 'n Afrikaanse (of Duitse artikel) uitgebrei kan word. Ek het onlangs twee voorbeelde rakende my sportartikels gesien: * [[:en:South Korea national rugby union team]] wat met hulp van beide die [[:af:Koreaanse nasionale rugbyspan|Afrikaanse voorbladartikel]] en die [[:de:Südkoreanische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Duitse lesenswaardige artikel]] verbeter kan word. * [[:en:Tanzania national cricket team]] wat met hulp van die [[:de:Tansanische Cricket-Nationalmannschaft|nuwe Duitse lesenswaardige artikel]] (laas maand aangewys) verbeter kan word. Myns insiens is dit baie interessant dat die Afrikaanse en Duitse Wikipedia in beide krieket en rugby (hoegenaamd dié Engelse sportsoorte) deels beter artikels het as die Engelse Wikipedia. My doel was nog altyd om met artikels oor nasionale spanne en wêreldbekertoernooie die Engelse artikel te klop, nou word in die een of ander amptelik daarna verwys dat dit wel die geval is. Volgens my beskeie mening is dit die geval by die meeste artikels oor nasionale spanne, en hulle het in Afrikaans en Duits altyd dieselfde inhoud. Terloops, die Swahili-Wikipedia (Swahili is 'n ampstaal in Kenia, Rwanda, Tanzanië en Uganda) het nie een artikel oor nasionale krieket- of rugbyspanne nie. Tydens laasjaar se Wikimania in Nairobi wou ek 'n projek van stapel stuur om hulle ook te betrek, maar my versoek het nie geslaag nie (ek was nie daar nie). Hulle het wel artikels soos [[:sw:Steve Tikolo]] waar ek met 'n inligtingskas kon help, maar hulle het nie iets soos [[:sw:Timu ya kriketi ya Kenya]] ([[Keniaanse nasionale krieketspan]]) nie. Gemeenskap, dit is wat van my sportartikels vir die Afrikaanse Wikipedia (en Duitse ook) kan bied en myns insiens is dit een van baie moontlikhede om Afrikaans volstoom te ondersteun: '''met kwaliteit bo kwantiteit'''. Daarmee kan ons veral lesers lok, dink ek. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:45, 13 Julie 2026 (UTC) :In die kol. Weens die druk op Afrikaanse onderwys-instellings moet daar aanlyn-aktiwiteit oor 'n alternatiewe en breë front wees. Die wiki-artikels oor gewilde onderwerpe plaas terminologie in die volksmond, en is beleggings in die taaltoekoms. 'n Leserspubliek wat meer lees, meer krities lees en meer in feite belangstel sal wel ook help. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 21:09, 18 Julie 2026 (UTC) == Maria == Kan iemand asb. vir my die artikel "Maria Boleyn" skep sodat ek kan sien of ek dit op hierdie gemors van 'n app kan doen - die app waarop ek glo geblokkeer is? Hoe is dit moontlik? - Burgert [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-40485-20|&#126;2026-40485-20]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-40485-20|talk]]) 04:46, 20 Julie 2026 (UTC) ::{{ping|Rooiratel}}, enige raad hier? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:07, 20 Julie 2026 (UTC) :::Bedoel jy die Selfoon app? Dit werk net so 'n klein bietjie vir my, soms... maar ek vermy dit soos die pes vir bydraes. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:38, 20 Julie 2026 (UTC) ::::Ek het nog nie die app gebruik nie. As mens jou gewone gebruikersnaam en wagwoord gebruik on aan te meld, dan sien ek nie hoekom jy op die app geblokkeer sal wees, maar nie op die webwerf nie. As die app 'n probleem is, gebruik net die webwerf. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:48, 1 Augustus 2026 (UTC) == [[Wikipedia:Bladsyverwydering]] == Admins, daar is 'n bietjie werk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:55, 21 Julie 2026 (UTC) [[Lêer:Radio Overberg Advertensie 29 Julie 2026.jpg|duimnael|met Jimmy Wales]] == Wikimania 2026 == As ‘n ontvanger van ‘n beurs van [[Wikimedia ZA]], is ek in Parys om [[Wikimania]] 2026 in [[Parys]] by te woon. My eerste Wikimania. Vandag was die voorkonferensie vir gebruikers met spesiale regte wat inderdaad weereens die omvang van aktiwiteite binne Wikimedia onder aandag bring. Mens kan uiteraard ook aanlyn verskeie van die sessies van more bywoon deur te registreer op die Wikimania 2026 blad. Die weeklikse radio inset by [[Overvaal Stereo]] is ook vandag van die byeenkoms gedoen. ‘n Volledige verslag van Wikimedia 2026 sal na afloop van die konferensie gedoen word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:48, 21 Julie 2026 (UTC) : Ek is ook hier. Uiteindelik [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ontmoet. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 15:26, 22 Julie 2026 (UTC) ::Lekker julle manne, geniet dit terdeë! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:02, 22 Julie 2026 (UTC) ::: Ja, dis goed om Dumbassman uiteindelik te ontmoet. Ek het ook twee Duitse gebruikers raakgeloop wat al artikels op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Die een wat oorspronklik van Suid-Afrika kom, het aangedui hy mag weer betrokke word. Ek het hom sterk aangemoedig. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:34, 22 Julie 2026 (UTC) {{uitkeep}} Oesjaar, is jy nie weg Frankryk toe vir Wikimania 2026 nie? [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:50, 21 Julie 2026 (UTC) : Nee ongelukkig nie. As pensioenaris met inkomste van R0.00 per maand kon ek nie die Schengen Visa bekostig nie, my bakkie het dringend instandhouding vereis. So werk dit maar. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:58, 21 Julie 2026 (UTC) ::Jammer om te hoor, miskien kan jy nog virtueel aanbied? Sopas self ook R11750 vir my Mercedes se diens moes uithaal! Groete tuis, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:54, 21 Julie 2026 (UTC) ::: [[Gebruiker:Discott]] bied namens my aan. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:02, 21 Julie 2026 (UTC) :::: "Gebruiker Discott het 'n uitstekende 5 minute aanbieding "''Rooting for Knowledge: Why we need a Wiki-Botanist Action Group Today'' aangebied oor die werk wat op die Afrikaanse Wikipedia gedoen word deur gebruiker Oesjaar en Prof van Wyk. Lyk of die vraag beantwoord gaan word, aangesien dit aanleiding gegee het tot die begin van werk om 'n Wiki Biodiversiteit ontmoeting voor die opkomende [[Internasionale Botaniese Kongres]] in 2029 in [[Kaapstad]] aan te bied. Die Afrikaanse Wikipedia het 'n globale inpak. Puik werk Oesjaar en Prof van Wyk. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 21:00, 25 Julie 2026 (UTC) == RFC oor KI-gegenereerde inhoud in Commons (en ter plaatse) == Soos op 23 Junie hier genoem, is Commons nog besig om uit te werk wat hulle presies wil hê wat beelde betref wat deur KI geskep is. Hulle is veral versigtig vir beelde wat werklike mense uitbeeld, selfs as dié historiese figure is, waar etiese oorwegings (soos persoonsregte) effektief geen rol speel nie. Ook hou hulle nie daarvan in enige wetenskaplike aanwending nie. Sulke beelde noem hulle spekulatief, ensomeer, en wil nie valse inligting die wêreld instuur nie. Ook beskou sommige persone daar KI-beelde as opvoedkundig waardeloos, en byna enige menslike poging as baie beter. Ons het natuurlik talle artikels aangaande historiese figure waar die uitbeelding volkome spekulatief is, soos [[Plautus]] en baie ander, alhoewel dan nie KI nie. By die Commons-bespreking word gemeld: :"Groot getalle beelde wat nie die werklikheid weerspieël nie, word [op commons] opgelaai. Wanneer 'n minderwaardige KI-beeld in 'n artikel ingevoeg word, ontmoedig dit werklike fotograwe en grafiese kunstenaars om beelde te skep, omdat hulle meer geneig is om 'n beeld te skep vir 'n artikel wat geen illustrasie het nie. Hierdie opdatering vereis dat sommige KI-inhoud as sodanig in-beeld gemerk word. Hierdie opdatering redaksioneer andersins nié projekte buite Commons nie. Commons het geen voorneme om ander projekte te redaksioneer nie, ons wil net verseker dat óns nie bydra tot die waninligting van die publiek nie." Die kwessie dus: af.wiki moet nog besluit wat ons plaaslike beleid is, want wikimedia gaan nie aan ons voorskryf nie.<br> :a) Word <u>oplaai</u> van KI-beelde hier op af.wiki toegelaat, benewens waar dit KI-konsepte self illustreer?<br> :b) Word dit toegelaat waar dit werklike mense illustreer? Hier dink mens bv. aan gevalle waar ons 'n vae foto of illustrasie het, wat deur KI in 'n meer realistiese of gekleurde portret (maar met onafwendbare spekulatiewe elemente) omskep kan word.<br> :c) Word KI-beelde enigsins in artikels toegelaat?<br> Op en.wiki word dit oorwegend nie toegelaat nie. Ons moet ook in ag neem, dat selfs indien dit nie in ons artikels toegelaat word nie, dit steeds vir die publiek en private webwerwe nuttig mag wees. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:31, 22 Julie 2026 (UTC) ::Ek verstaan... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:35, 22 Julie 2026 (UTC) :::Vandag ‘n Wikimania 2026 paneelbespreking oor [[Kunsmatige intelligensie|KI]] binne die Wiki-omgewing bygewoon. Beide die potensiële bedreigings en moontlike voordele daarvan, is deur die paneellede geopper. Selfs oor die idee van ‘n aanvanklike sentrale beleid daaroor of gedesentraliseerde benadering, was daar nie eenstemmigheid nie. Aangesien daar konsensus was dat dit ‘n realiteit is wat hanteer sal moet word, gaan gesprekvoering voort en hopelik gaan meer duidelike riglyne in dié verband ontwikkel word. :::Ek gaan poog om ‘n oog op die verwikkelinge te hou en wat ons in die interim selfs in die Afrikaanse Wikipedia kan begin bespreek. Meer as een paneellid het daarop gewys dat selfs in van die groot Wikipedia’s daar nog nie voldoende kennis is oor wat werklik die implikasies van KI is nie. [[Jimmy Wales]] het ook indirek daarna verwys in sy openingstoespraak. Wikipedia se rol in die era van [[groot taalmodel]]le kan self nog belangriker word, in sy toespraak ‘n optimistiese toon oor die toekoms van Wikipedia en sê dat die dood van Wikipedia al van die begin af voorspel is, dit nog steeds van krag tot krag sal gaan. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:21, 22 Julie 2026 (UTC) == Gebruiker:Elmarie Waltman == Gemeenskap, dit is vir my 'n plesier om julle voor te stel aan [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie]]. Sy het ingestem om ons te help met Admin werk, meer hieroor later. Sy gaan ook deel van die Radiospan wees. Welkom hier by ons Elmarie. Onthou, hierdie klomp ou toppies hier betrokke se blaf is erger as hulle byt! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:46, 24 Julie 2026 (UTC) :Hoe lekker lag ek nou! Dankie Deon, hoop om die Wikipedia naam op al die platforms hoog te hou. [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 09:02, 24 Julie 2026 (UTC) ::Baie welkom Elmarie, ons hoop jy geniet jou tyd hier terdeë! Sien uit na jou bydrae. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:48, 24 Julie 2026 (UTC) ::: Welkom Elmarie, geniet dit! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 10:36, 25 Julie 2026 (UTC) ::::Baie welkom hier @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:38, 1 Augustus 2026 (UTC) == Versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Julle word uitgenooi om jul mening te lug in 'n [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:24, 24 Julie 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> : Kan iemand vir my sê wat Abstrakte Wikipedia is? Of word ek nou te oud? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:34, 24 Julie 2026 (UTC) ::Weet ook nie, maar volgens google: Abstrakte Wikipedia is 'n Wikimedia-projek wat Wikifunksies en Wikidata gebruik om 'n taalonafhanklike weergawe van Wikipedia te skep. Dit het ten doel om inhoud in enige natuurlike taal te genereer om artikels oor kleiner taaluitgawes uit te brei. ::'''Die kernkomponente is''' ::* Wikidata wat die gestruktureerde kerndata- en kennisbasis verskaf en ::* Wikifunksies wat kode en funksies verskaf om abstrakte data in mensleesbare sinne te omskep. ::Die taalonafhanklikheid laat gebruikers toe om artikellogika te skep en te onderhou sonder om dit aan 'n enkele gesproke taal te koppel. ::'''Die projekdoelwitte is''' ::* taalgelykheid, aangesien kleiner taalwiki's bygestaan word om hul artikeltellings vinnig te laat groei, en ::* globale reikwydte aangesien mense bemagtig word om kennis in hul moedertaal te lees en mee te deel. ::[[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:00, 24 Julie 2026 (UTC) == Inligtingskas Vliegtuigenjins == Gemeenskap, kan enige van die slimmer jongmanne asb. vir ons ''Infobox aero engine'' vertaal? Ook, het ons die ekwivalent van ''Infobox sportsperson''? Ek word graag bederf... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:36, 28 Julie 2026 (UTC) : {{ping|Pynappel}}, met al jou nuwe energie, kan jy dalk hier help asb? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:53, 23 Augustus 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ek het beide nou geskep. Dit is gewoonlik baie maklik om 'n sjabloon van die Engelse Wikipedia oor te dra: ::1. Kopieer die bronteks en stoor dit ::2. Gebruik die "Wys voorskou"-funksie om al die ontbrekende sjablone en modules te identifiseer en bring hulle ook oor. ::3. Herhaal stap 2 totdat al die skakels blou is ::4. Vertaal teks wat sigbaar aan gebruikers is na Afrikaans, bv. die etikette in 'n inligtingskas, kategoriename, ens. ::Die belangrikste ding om in gedagte te hou is watter bestaande sjablone en modules ekwivalent is met die Engelse Wikipedia s'n. Die Engelse [[:en:Template:Infobox]] is vir historiese redes nie ekwivalent met ons {{ss|Infobox}} nie. Jy sal dus gewoonlik oral waar {{ss|Infobox}} in 'n nuwe sjabloon geroep word, moet verander na {{ss|Inligtingskas4}}, wat op sigself die module [[Module:Infobox]] roep, wat dit moontlik maak om maklik nuwe inligtingskaste op die Afrikaanse Wikipedia te skep deur sjablone vanaf die Engelse Wikipedia te kopieer. Ons kan later daarna kyk om die teenstrydigheid tussen {{ss|Infobox}} en {{ss|Inligtingskas4}} op te klaar, maar ek vermoed dit gaan 'n groter taak wees. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 20:09, 23 Augustus 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] as jy vashaak kan jy maar vir my of @[[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ping. Ek is nou hier, maar gaan weens ander verpligtinge weer van môre af skaars wees. Ek sal so nou-en-dan inloer om te kyk of ek ge-ping is. As ek iets gebreek het, gebruik maar daai rol-terug-knoppie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 20:10, 23 Augustus 2026 (UTC) ::: Dankie. Hierdie ou oom gaan sy bes probeer! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:11, 23 Augustus 2026 (UTC) == Help met kassie, asb. == Kan iemand my asb. help om {{sj|Inligtingskas Planeet}} reg te maak? Ek het net "symbol" ondertoe geskuif, en nou gee hy snaakse goed by elke planeetkassie. Dankie! [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:32, 30 Julie 2026 (UTC) :Sien die tweede reël in [[Makemake]]. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:35, 30 Julie 2026 (UTC) ::Dankie vir niks. Ek het sommer net "symbol" uitgehaal, en nou is die sjabloon reg. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 12:55, 31 Julie 2026 (UTC) == Taaldinge op RSG: 2 Aug. 2026 == Gemeenskap, neem kennis dat ek nou Sondag om 10:00 weer op Taaldinge met Ina Strydom gesels. Ek gaan verwys na twee dinge wat redelik onbekend is: die Digitalisering van Vakkundige Woordeboeke, prof. [[Gerhard van Huyssteen]] en prof. Martin Puttkammer van NWU help ons daarmee. Ek sal dit eers werklik bemark as die eerste produk gelewer word; ons gaan dit definitief ook op Wikiwoordeboek laai. Tweedens verwys ek na Projek VOS (Vingers op sleutelbord). Die gedagte is dat daar op een dag volgende jaar bv. 'n Saterdag 'n klomp mense in verskeie lokale in stede en dorpe bymekaar kom en ons via TV/dataskakels hulle lei en aan die gang kry. Waar ons kan moet ons van ons gebruikers in persoon daar hê wat as fasiliteerders sal optree. Ja, dit gaan geld kos, ek het juis met van die Afrikaanse organisasies agter die skerms begin gesels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:42, 31 Julie 2026 (UTC) :Klink goed! [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-42919-45|&#126;2026-42919-45]] 14:49, 2 Augustus 2026 (Wie is hierdie skim?) ::Ook ingeskakel op RSG, dankie Oesjaar! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:46, 3 Augustus 2026 (UTC) ::: Volgens my rekords was dit die 100ste uitsending in ons klankargief. Baie Geluk! Dit beteken daar was seker al baie meer as 200 uitsendings aangesien ons nie klankgrepe van al die uitsendings kry nie. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:05, 5 Augustus 2026 (UTC) == Besoeke vir Julie == Gemeenskap, die besoeke vir Julie is 3,2 miljoen! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:56, 1 Augustus 2026 (UTC) == Die kontakbladsy == Hallo almal. Daar was besprekings 'n tyd gelede oor ons kontakbladsy. Die een hier: [[Wikipedia:Kontak]] En spesifiek oor die e-posadresse op daardie bladsy. Wie beheer dit? Lees enigiemand die e-pos ens.? Ek het 'n bietjie ondersoek ingestel en die meeste van die antwoorde wat ons nodig gehad het gekry. In opsomming word daai e-posadresse beheer deur spesiale sagteware wat Wikimedia gebruik. En Wikipedia gebruikers moet aansoek doen om lede te word van 'n spesiale span wat toegang kry tot die sagteware. Ek gaan aansoek doen (in 'n dag of twee) vir myself, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] en @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] om deel te wees van die span. Ek gaan net tydelik deel wees om uit te werk hoe alles werk, en dit te dokumenteer. As julle meer wil weet, of self by die span wil aansluit, lees dan die bladsye wat ek onlangs geskep/vertaal het: [[Hulp:Kontakbladsy]] en [[Wikipedia:Vrywillige Reaksiespan]]. Die bladsye is nie volledig nie, en hulp word waardeer. Ek verbeter dit soos ek meer leer/tyd kry. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:48, 1 Augustus 2026 (UTC) :Dankie Rooiratel, ek sien nou die nuutste boodskappe is heel onder aan die bladsy. Sal dit beslis nou meer gereeld lees en opvolg. [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-42919-45|&#126;2026-42919-45]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-42919-45|talk]]) 14:47, 2 Augustus 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ek het nou aansoek gedoen. Sien hier : https://meta.wikimedia.org/wiki/Volunteer_Response_Team/Volunteering#Rooiratel_&_Oesjaar_&_Elmarie_Waltman - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 20:49, 30 Augustus 2026 (UTC) == 130 000 artikel mylpaal! == Gemeenskap: daar is ons verby die 130 000 artikel mylpaal! Dankie aan almal wat bydraes gemaak het die afgelope tyd! 'n Ware spanpoging! Nou het ons iets om te bemark! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:57, 1 Augustus 2026 (UTC) :Fantasties! [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 14:11, 5 Augustus 2026 (UTC) == Kopiereg op foto's == Ek wil net seker maak dat ek die SA-kopiereg op foto's verstaan, want ons benodig by etlike persone foto's wat algemeen op die internet beskikbaar is. Google stel dit so: :In Suid-Afrika verval kopiereg op foto's 50 jaar vanaf die jaareinde waarin die foto aan die publiek beskikbaar gestel is, vir die eerste keer gepubliseer is, of geskep is indien dit ongepubliseer is. :Volgens die SA Regering se Kopieregwet hang die presiese vervaltyd af van spesifieke vrystellingsmylpale: *Gepubliseer of Openbaargemaak: "vyftig jaar na die jaareinde van die jaar waarin die werk wettiglik aan die publiek beskikbaar gestel of vir die eerste keer gepubliseer word, watter termyn ook al die langer is", soos deur Lexology opgemerk. *Ongepubliseer: Indien die foto nie binne 50 jaar na die skepping daarvan gepubliseer of aan die publiek vertoon word nie, verval kopiereg "vyftig jaar na die jaareinde van die jaar waarin die werk gemaak is", volgens Lexology. Ander webblaaie soos [https://www.svw.co.za/copyright-photographs/] blyk dit te bevestig. Mag ons dus Suid-Afrikaanse promosiefoto's van pre-31 Desember 1975 hier oplaai en gebruik? [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:56, 3 Augustus 2026 (UTC) :{{ping|JMK}}, ek het gekyk wie van my vriende daar buite kan help... Nie hierdie keer nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:27, 3 Augustus 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:JMK|JMK]] vir moderne fotos is dit is beter en makliker om die kopiereghouer van 'n foto (die een wat die foto geneem het) te vra om dit onder 'n gebruikbare lisensie (vir wiki Commons) vry te stel (soos CC-BY-SA, of CC0) as om vir 50 jaar te wag. ::Vir ouer fotos, moet ons maar wag as ons nie die fotograaf kan kontak en vra om dit met 'n vrye lisensie vrystel nie. So ja, enige foto meer as 50 jaar na die publikasiedatum kan ons hier gebruik. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:36, 4 Augustus 2026 (UTC) == Sintaksfoute soos op 1 Augustus == Gemeenskap: [https://checkwiki.toolforge.org/cgi-bin/checkwiki.cgi?project=afwiki&view=project Sintaksfoute] Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:55, 4 Augustus 2026 (UTC) == Ons Bakkiesblad... == Gemeenskap, sien die positiewe terugvoer hier... [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Bakkiesblad] Lekker [[Gebruiker:Sobaka]]! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:06, 6 Augustus 2026 (UTC) == [[Baccalaureus Artium]] == Gemeenskap, moet die woord "artium" nie met 'n hoofletter geskryf word nie soos bv. [[Baccalaureus Pharmaciae]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:59, 11 Augustus 2026 (UTC) :Volgens die WAT wel. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:11, 11 Augustus 2026 (UTC) ::{{ping|Pynappel}}, dan neem ek aan ''Magister artium'' moet ook verander word? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:29, 11 Augustus 2026 (UTC) :::Ja, ook volgens die WAT. Het nie nou tyd om dit self te doen nie - sal waardeer indien iemand anders kan. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:32, 11 Augustus 2026 (UTC) ::::Wat is die konteks van die bespreking? My BSc-sertifikaat van die Universiteit van Natal in 1969 was alles in Latyn en verklaar dat die "Gradum Scientiae Baccalaurei" aan my toegeken is. Watter tale is vir die Baccalaureus Pharamaciae sertifikaat gebruik? Latyn? Afrikaans? Engels? Engels en Afrikaans? Kan 'n mens net sommer "BA graad" of "BSc graad" of "MA graad" skryf? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 14:59, 13 Augustus 2026 (UTC) :::::Volgens die WAT is MA (sonder punte) die afkorting vir mega-[[ampère]] en BA die landkode vir [[Birma]] of die motorkenteken vir [[Maseru]], [[Basoetoland]]. B.A. is die afkorting vir [[Baccalaureus Artium]] en al die voorbeeldsinne gebruik die afkorting (met punte). So-ook is M.A. (met punte) die afkorting vir [[Magister Artium]] en al die voorbeeldsinne gebruik M.A. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:05, 14 Augustus 2026 (UTC) ::::::Dit moet dalk ook genoem word dat die hoofinskrywings in die WAT onder B.A. en M.A. is. Daar is geen inskrywings vir Baccalaureus Artium en Magister Artium nie. Laat ek 'n bietjie later in ander woordeboeke kyk. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:09, 14 Augustus 2026 (UTC) :::::::Die WAT, AWS 9 en AWS 11 gee almal Baccalaureus Artium en Magister Artium slegs met aanvangshoofletters. Die WAT en AWS 9 gee die afkortings B.A. en M.A. met punte en AWS 9 en AWS 11 gee die afkortings BA en MA sonder punte. Let op dat AWS 11 nie die afkortings met punte gee nie. Interessant genoeg gee die WAT slegs Baccalaureus met 'n aanvangshoofletter, maar baccalaureaat met 'n aanvangskleinletter. AWS 9 en 11 gee beide slegs baccalaureus met 'n aanvangskleinletter. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 19:00, 15 Augustus 2026 (UTC) :{{ping|Pynappel}}, ek het alle plekke waar BA en MA voorkom na die punt weergawes verander. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:21, 18 Augustus 2026 (UTC) ::Baie dankie vir jou moeite, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]. Volgens [[Wikipedia:Titelriglyne]] geniet die AWS egter voorkeur. ::{{cquote|Hou by Afrikaanse spelling soos voorgeskryf in die Afrikaanse woordelys en spelreëls. HAT, WAT en Pharos se Afrikaans-English/Engels-Afrikaanse woordeboeke word ook as gesaghebbend beskou. Waar die bronne verskil word voorkeur gegee in die volgorde wat die bronne hier gelys is.}} ::Moet ek 'n robot gebruik om die punte by al die afkortings van grade te verwyder? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:54, 18 Augustus 2026 (UTC) :::[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] , ja asb! Ten minste is almal nou dieselfde. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:26, 19 Augustus 2026 (UTC) == LitNet oor Wikipedia en terugvoer van Wikimania 2026 == "Van mens tot masjien: Wikipedia en die voortbestaan van betroubare kennis", meningsartikel gebaseer op my Wikimania 2026 ervaring. https://www.litnet.co.za/van-mens-tot-masjien-wikipedia-en-die-voortbestaan-van-betroubare-kennis/ [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 06:51, 13 Augustus 2026 (UTC) Terugvoer oor Wikimania 2026 is beskikbaar by die projekblad: [[Wikipedia:Afrikaanse Wikipedia by Wikimania 2026]] [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:32, 15 Augustus 2026 (UTC) == Geregistreerde gebruikers == Gemeenskap, ek sien ons Geregistreerde gebruikers is nou meer as 210,000! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:10, 13 Augustus 2026 (UTC) :Dit is tans 210 455 volgens die [[Afrikaanse Wikipedia]]-artikel. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:38, 18 Augustus 2026 (UTC) == Inhoudsopgawe == Ons prente het skielik 'n inhoudsopgawe bo die prent. Enige rede daarvoor? Dis onnodig en neem ruimte op. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:31, 14 Augustus 2026 (UTC) :Iemand het bg. na 'n meer sinvolle posisie geskuif. Nou baie beter. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 22:04, 20 Augustus 2026 (UTC) == [[Wikipedia:Titelriglyne (geografiese name)]] == Ek het 'n nuwe beleidsbladsy vir titelriglyne vir geografiese name m.b.v. Claude geskep. Dit is gebaseer op die Engelse weergawe [[:en:Wikipedia:Naming conventions (geographic names)]], maar aangepas vir die Afrikaanse Wikipedia. Dit lyk vir my sover soos 'n heel redelike vertrekpunt, maar gaan kyk gerus daarna en laat weet indien daar enige groot probleme is. Vir klein goed of voorgestelde veranderings, wysig die bladsy sommer direk. Indien daar 'n meningsverskil oor enigiets ontstaan, kan ons dit op die besprekingsbladsy daar bespreek. Nadat daar 'n konsensus ontstaan het, kan ons {{ss|beleid}} bo-aan voeg. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:32, 18 Augustus 2026 (UTC) : Die "prompt" (por?) wat ek gebruik het, is: ''Vertaal hierdie Wikipedia-konvensie na Afrikaans en pas dit aan vir die Afrikaanse Wikipedia:''. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:33, 18 Augustus 2026 (UTC) == Kunsmatige intelligensie en Wikipedia == Ek deel hiermee ‘n e-pos van Gebruiker Eugene Egbe (Franse Wikipedia) wat op die Wikimedia netwerke versend is vir diegene wat geïnteresseer is in [[kunsmatige intelligensie]] en die impak daarvan. “Geagte Gemeenskapsleiers/lede, Tydens Wikimania in Parys het ek die kans gehad om met 'n paar gemeenskapslede te gesels wat hul kommer uitgespreek het en die behoefte aan 'n bespreking oor die gebruik van KI-platforms in ons gemeenskap en daaglikse werk. Hierdie besprekings vind al in ander gemeenskappe plaas, daarom dink ons dit sal goed wees om 'n oorsig van ons gemeenskap en die impak wat KI veroorsaak, te hê. Vir hierdie doel doen ons 'n kort opname om te verstaan hoe gemeenskappe soos joune dink oor en KI gebruik, en ons sal graag jou hulp wil hê om dit voor jou lede te kry tydens byeenkomste of *'n Paar dinge wat ons hoop jy kan doen:* 1. Deel die opname met jou gemeenskapslede — dit neem ongeveer 5 minute om te voltooi. Hier is die skakel: *Opnameskakel*<https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeBkEfLmmmpCyKjWv-zMrFEfa55w1x0vWvi7JTP-2LGNhF5EQ/viewform?usp=header> 2. Sluit aan by 'n kort oproep (of stuur 'n verteenwoordiger) om jou gemeenskap se perspektief op KI direk te deel. Ons beoog om dit tot [30–45] minute te hou en beplan dit vir iewers in *middel-September*. As 'n oproep vir jou werk, antwoord net met 'n paar tye wat jou pas (of wys ons na wie ook al in jou span die regte persoon sou wees), en ons sal iets op die kalender kry. Baie dankie dat jy dit oorweeg het. Jou persoonlike en gemeenskap se insette sal werklik vorm wat ons in hierdie studie leer.” Deel gerus enige voorlopige opmerkings of belangstelling oor bogenoemde hier. Die vraelys bo is baie generies en nie spesifiek op Wikipedia gerig nie maar gee ‘n opsie om jou e-pos adres te deel om in verdere gesprekke deel te neem. Dit is seker een van vele inisiatiewe wat oor hierdie onderwerp sal volg. Groete [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 15:28, 20 Augustus 2026 (UTC) :Ek het 'n probleem raakgeloop. Vir een opsie wat ek nee geantwoord het, wil hy nie aanvaar nie. Jammer. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:19, 20 Augustus 2026 (UTC) As ons nou hier oor die gebruik van KI op Wikipedia gesels: Ek sien nou 'n klomp artikels wat met KI uit Engels vertaal word. Een van die Wikipedia-beleid is dat mense artikels volgens bronne self skryf. Jy lees die bron en brei daarvolgens die artikel uit. Wikipedia is 'n ensiklopedie en dit noem ons ensiklopediese werk. As 'n KI 'n artikel vertaal, is dit hoogs onwaarskynlik dat die bronne volgens ensiklopediese waardes geraadpleeg is. Ook op die Engelse Wikipedia kan daar foute in enige artikel wees wat jy self moet uitsorteer volgens die bronne wat gelys is. Byvoorbeeld is die gebruik van KI vir artikelwerk op die [[:de:Wikipedia:Künstliche Intelligenz|Duitse Wikipedia]] ontoelaatbaar. Sodra jy een artikel met hulp van KI uitbrei, was dit jou laaste aksie daar. Die [[:nl:Wikipedia:AI en Wikipedia|Nederlandse Wikipedia]] wil dit ook nie hê nie, dieselfde op die [[:en:Wikipedia:Editing policy#Artificial_intelligence_additions|Engelse Wikipedia]]. Ander neem weke om een artikel tot op meer as 30&nbsp;000 of 40&nbsp;000 uit te brei omdat die bronne geraadpleeg word, maar nou sien ek 'n klomp uitgebreide artikels binne een dag, ook sensitiewe onderwerpe soos [[Mekka]], [[Jerusalem]], ens. Gemeenskap, wat is julle mening daaroor? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:47, 23 Augustus 2026 (UTC) :Die onbesonne gebruik van KI is 'n ernstige probleem. My antwoord op die vraag wat my meeste bekommer was: ::''> Bad results; inaccurate information; perpetuation/reflection of popular human bias, AI fabrication/ hallucination; AI agents wilfully steering people towards a synthesised opinion. People losing independent abilities and the ability to think logically. '' :Masjiengeskrewe teks het nie lekker idiomatiese taalgebruik nie, maar as mens dit met versigtigheid benader, is dit 'n handige hulpmiddel. Ek het al 'n dosyn artikels met die hulp van masjienvertaling opgestel en niemand het nog werklik gekla oor my taal nie. Ons moet oppas om die baba met die badwater uit te gooi. :Mense kan snert skryf sonder KI, hoewel KI dit moontlik maak om groot volumes snert te skryf wat baie moeilik raak om te identifiseer en taalkundig reg te trek na die tyd. :Wie van ons kyk nog na die lyste [https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Artikels_wat_geproeflees_moet_word Artikels wat geproeflees moet word] en [https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Kategorie:Gaan_taal_na Gaan taal na]? :[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:44, 24 Augustus 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] dit is 'n gebruik van die begin van hierdie taalweergawe van Wikipedia om artikels uit ander taalweergawes te vertaal. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:51, 24 Augustus 2026 (UTC) :::Die grootste gevaar met die gebruik van KI op Wikipedia lê waarskynlik nie in die tegnologie self nie, maar in onbeheerde en ongekontroleerde gebruik daarvan. KI kan feite verkeerd weergee, bestaande foute uit ander taalweergawes versterk en, besonder ernstig vir ’n ensiklopedie, bronne hallusineer of selfs geloofwaardige maar geheel en al fiktiewe verwysings skep. Dit sou egter na my mening uiters kortsigtig wees om KI daarom volledig op die Afrikaanse Wikipedia te verbied. Ons werk met ’n betreklik klein aktiewe gebruikersbasis en ’n enorme hoeveelheid kennis wat nog in Afrikaans ontsluit moet word; verantwoordelike KI-gebruik kan vertaling, taalversorging, opsomming en die aanvanklike verwerking van bronne aansienlik vergemaklik. Die kernbeginsel behoort eerder te wees dat die '''menslike redigeerder verantwoordelik bly vir die finale inhoud''': feite en verwysings moet teen die oorspronklike bronne nagegaan word, KI-gegenereerde bronne mag nooit sonder verifikasie aanvaar word nie, en sensitiewe of omstrede onderwerpe behoort aan strenger kontrole onderwerp te word. Wat ons dus nodig het, is nie ’n algehele verbod nie, maar ’n stel duidelike "beginsels vir die verantwoordelike gebruik van KI" wat Wikipedia se bestaande vereistes van verifieerbaarheid, neutraliteit en betroubare brongebruik versterk. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 14:51, 24 Augustus 2026 (UTC) : Ons slim manne {{Ping|SpesBona|Rooiratel|Pynappel|Sobaka|BurgertB|Naudefj}}, kom ons probeer die volgende: Pynappel sê hy gebruik tans Claude Code as vertaler. Neem die inhoud van [[kapasitor]] wat hy vertaal het en vertaal dit weer met Claude Code. Vergelyk met sy weergawe. Vertaal dit dan met sê drie ander taalmodelle, ek wil bitter graag sien wat dit ons gaan vertel. As kontrolemaatreël kan ons die eksperiment herhaal met 'n ander artikel wat Pynappel gedoen het. Julle het my nuuskierig gemaak... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:14, 24 Augustus 2026 (UTC) ::Goeie idee @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]! Ek stem saam dat ons KI kan gebruik om vir foute te kontroleer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:17, 24 Augustus 2026 (UTC) :::Ek het die bywerking aan die artikel [[Nasionalisme]] deurgegaan, aangesien dit ’n onderwerp is waarmee ek vertroud is. Die vertaling was oor die algemeen akkuraat; die enigste werklike fout wat ek kon opspoor en regstel, was ’n verkeerde skakel na ’n persoon met dieselfde naam. :::Wat belangrik is, is dat Gebruiker:Pynappel ook sy [[porboodskap]] uiteengesit het by [[Gebruiker:Pynappel/monster]]. Dit toon duidelik hoe [[Claude (groot taalmodel)|Claude]] die vertaling moet benader. Dit is belangrik vir deursigtigheid, omdat ander gebruikers kan sien watter instruksies aan die taalmodel gegee is en die vertaalstrategie daarvolgens kan beoordeel. :::Ek het nie die hele nuwe vertaling deur [[ChatGPT]] laat vergelyk nie. Daar sal uiteraard stilistiese verskille tussen taalmodelle wees — en selfs binne dieselfde taalmodel kan uitsette met verloop van tyd verskil — en ’n volledige vergelyking sou ’n omvangryke taak wees. Ek het daarom ’n ietwat obskure paragraaf oor nasionaal-anargisme gekies om die vertalings van Claude en ChatGPT met mekaar te vergelyk. :::Die opdrag aan ChatGPT was: “Vergelyk hierdie twee vertalings. Is daar enige fundamentele verskille of probleme? Uiteraard hoef die vertalings nie identies te wees nie, maar sou daar enige probleme wees met die laaste vertaling, dus dié van Claude?” :::ChatGPT se antwoord was onder meer: “Daar is geen fundamentele inhoudelike probleem met die laaste vertaling wat jy aanhaal nie. Dit dra die kern van die Engelse teks redelik akkuraat oor en is selfs meer kompak en geskik vir ’n Wikipedia-artikel. Daar is egter ’n paar plekke waar ek dit sou aanpas, hoofsaaklik om betekenisnuanses, terminologie en neutraliteit te verbeter.” :::Ek het na die voorstelle gekyk. Sommige daarvan het beslis meriete gehad, maar die meeste was eerder stilistiese verfynings as noodsaaklike regstellings. ChatGPT het afgesluit met: “Kortom: die vertaling is bruikbaar en bevat geen ernstige verdraaiing van die oorspronklike nie. Die twee terme wat ek beslis sou regstel, is ‘gemeenskaplike’ → ‘kommunitaristiese’ en ‘versoen’ → ‘kombineer’. Die res is hoofsaaklik stilistiese verfyning en die vraag hoeveel van die oorspronklike detail jy wil behou.” :::Ek het dié twee veranderinge aangebring. Hulle was waarskynlik nie krities nie, maar ek stem saam dat die aangepaste terme in die betrokke konteks meer akkuraat is. :::Op grond van hierdie beperkte evaluasie kan ek nie fout vind met Pynappel se benadering nie. Dit bly uiteraard wenslik dat gebruikers nuwe teks self deurgaan en nie bloot die uitset van ’n taalmodel ongekontroleerd aanvaar nie. Veral skakels, eiename, vakterminologie, betekenisnuanses en die verband tussen stellings en aangehaalde bronne behoort nagegaan te word. :::Die risiko van hallusinasies is in hierdie soort taak waarskynlik laer as wanneer ’n taalmodel gevra word om nuwe inhoud uit eie kennis te skep, omdat dit hoofsaaklik ’n bestaande teks vertaal. Die risiko is egter nie nul nie. ’n Taalmodel kan steeds ’n naam verkeerd interpreteer, ’n skakel met die verkeerde persoon verbind, ’n betekenisnuanse verander, ’n term te vry vertaal, of selfs ’n stellingsverband subtiel verskuif. Die belangrike beginsel behoort dus nie te wees dat KI-vertalings sonder meer aanvaar of verwerp word nie, maar dat die uitset verifieerbaar moet wees en deur ’n gebruiker nagegaan word voordat dit as betroubare ensiklopediese teks beskou word. :::Vir my is die nuttigste aspek van Pynappel se benadering juis die deursigtigheid daarvan: die bronmateriaal is bekend, die porboodskap is beskikbaar en die vertaalproses kan deur ander gebruikers nagegaan en herhaal word. Dit maak gemeenskapskontrole moontlik en bied ’n veel beter vertrekpunt vir verantwoordelike gebruik van KI as ’n proses waarvan die instruksies en werkswyse onbekend is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:39, 24 Augustus 2026 (UTC) :::Die outeur wat inligting op Wikipedia plaas, is verplig om dit volgens die bronne wat verskaf is, te verifieer. '''Altyd.''' Dit is nie onderhandelbaar nie. Sien [[Wikipedia:Verifieerbaarheid]] en [[Wikipedia:Haal bronne aan]]. Dit is onmoontlik dat al hierdie artikels binne een dag self gelees en die inhoud volgens die bronne geverifieer is. Om somer so reuse Wikipediaartikels met KI te vertaal maak Wikipedia fakties die bron, en Wikipedia is nie 'n bron vir Wikipedia nie. Hoekom sit ander dan vir dae of self weke aan een artikel en vertaal dit stiptelik volgens die bronne wat aangegee is? Probeer maar een KI-artikel op die Duitse, Engelse of Nederlandse Wikipedia te plaas. Ek haal my bogenoemde aan, dit word op ander taalweergawes nie toegelaat nie. Wikipedia is 'n betroubare ensiklopedie en dit is ensiklopediese werk om die bronne te lees en daarvolgens die artikel te skryf. Artikels word slegs deur mense geskryf wat die bronne lees. Dit geld ook vir vertaalde artikels. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:41, 24 Augustus 2026 (UTC) ::::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] is jy seker dit geld ook vir vertaalde artikels? As 'n mens die inhoud van 'n ander taalweergawe vertaal en die aangehaalde bronne saam oorbring, dan aanvaar 'n mens dat die oorspronklike outeur die bronne nagegaan het. Ander Wikipedias het immers ook die vereistes van verifieerbaarheid en om betroubare bronne aan te haal. As daar van vertalers verwag word om elke bron na te gaan, dan sal ons wiki bitter stadig groei, en ons sal duisende artikels wat reeds geskep is en waarvan die bronne wat oorgebring is, nie weer nagegaan is nie, moet skrap. Indien dit ons beleid is, moet ons dit dalk hersien, want vertalers hier werk al jare so. Myns insiens is daar geen rede om so 'n beleid te hê nie. Ek stem saam met @[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] dat artikels nie geskep moet word met die afvoer van 'n KI wat gepor is om uit eie kennis of navorsing nuwe inhoud te skep nie. Ek kan nie sien hoe dit sin maak om die blote vertaling van teks wat reeds nagegaan is en met bronne gestaaf is, te verbied nie. Dalk moet ons dringend 'n beleid hier opstel sodat almal op dieselfde bladsy in verband met hierdie kwessie is. Terloops, Google Translate gebruik ook KI, en ek dink nie enigiemand gaan voorstel dat dit verbied moet word nie. Maar ek kan sien dat jy bekommerd is dat die nuwe volume van inhoud moeilik is om na te gaan. My voorstel daar sou wees om soos verder bo genoem en soos Sobaka reeds gedoen het, ook 'n KI te gebruik vir hierdie kontrole. Ek wil die 1&nbsp;000 artikels in [[:meta:List_of_articles_every_Wikipedia_should_have]], waarvan baie op afwiki na 20 jaar van afwiki se bestaan steeds saadjies is of verouderd is of foute bevat of selfs masjienvertalings is, met behulp van KI verbeter en uitbrei. Maar ek sal dit vir eers stadig vat, aangesien daar nou 'n gesprek hieroor plaasvind en ek in elk geval ander dinge het om te doen. Intussen nooi ek jou uit om na die ca. 50 artikels op [[Gebruiker:Pynappel/monster]] wat reeds met behulp van KI uitgebrei is, te gaan kyk, en oorweeg of die nuwe weergawes na uitbreiding met KI beter is as die vorige weergawes, ten spyte van enige foute wat van die Engelse weergawe oorgedra is of self deur die KI begaan is. Intussen gaan ek voort met saadjies oor poskodes in Lesotho. Ek gebruik Pywikibot hiervoor, nie 'n KI nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:10, 24 Augustus 2026 (UTC) :::::{{Ping|Pynappel}} myns insiens geld dit veral vir vertaalde artikels, omrede Wikipedia nie 'n bron vir Wikipedia is nie. Die outeurs aan die ander kant is mos ook mense en mense maak foute. Ek sien gereeld foute op die Engelse Wikipedia of inhoud wat nie deur die genoemde bron gestaaf word nie. Ek het egter nie die tyd om hulle foute te verbeter nie, ek is reeds besig met my eie foute. ;) Kyk nou wat ek sedert dae doen, ek verskaf nog bronne vir my ou voorbladartikels en al die bronne het ek geraadpleeg. As ek vashaak met Afrikaans gebruik ek ook Google Translate, maar oorwegend skryf ek die sin dan self omdat ek nie tevrede is met die vertaling nie. Myns insiens het dit in die afgelope jare verswak. Ek vermy rekenaarvertaalde inhoud soos die pes. Ek wil Afrikaanssprekendes nie kwaad maak met onverstaanbare artikels nie. Myns insiens is dit 'n klap in die gesig vir 'n moedertaalspreker as jy sy taal nie respekteer nie en swak inhoud lewer (hier verwys ek na al die "gaantaalna"-artikels). :::::Ek raak net bekommerd oor die grote en hoeveelheid van al die KI-artikels. Ander mense neem baie tyd vir die uitbreiding van een artikel. Sien my werk vandag, drie artikels waaraan ek my vrye tyd spandeer het, al die bygevoegde bronne het ek geraadpleeg. Ek kon staat maak op die Engelse Wikipedia, maar ek doen nie, ek lees die bron. As die bron nie hulle inhoud staaf nie, dra ek dit nie oor nie. Bv. bevolkingsgetalle. Ek wil hulle in 'n amptelike bron self sien, nie op die Engelse Wikipedia nie. Ek beskou dit as "blind" om volledig op die Engelse Wikipedia te vertrou en hulle goed oor te dra sonder om die bronne te raadpleeg. Wat my betref is dit nie ensiklopediese werk nie. Lees maar net die eerste sin op [[:de:Wikipedia:Künstliche Intelligenz]]: ''Die Wikipedia ist ein Projekt mit '''von Menschen für Menschen''' recherchierten und geschriebenen Inhalten.'' :::::Google Translate: "Wikipedia is 'n projek met inhoud wat deur mense, vir mense, nagevors en geskryf is." :::::My vertaling: "Wikipedia is 'n projek met inhoud nagevors en geskryf deur mense vir mense." Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:31, 24 Augustus 2026 (UTC) ::::::Dit lyk my waar ons verskil is oor die vertalingsproses, en hoe daardie proses moet lyk en watter hulpbronne gebruik mag word en of bronne wat oorgebring word, nagegaan moet word. In my opinie word by vertaling Wikipedia nie as 'n bron gebruik nie, want die bronteks is op sigself op bronne gebaseer, en is deur 'n mens nagevors en geskryf. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:44, 24 Augustus 2026 (UTC) :::::::{{Ping|Pynappel}} lyk my die Duitse Wikipedia is streng wat vertalings betref: [[:de:Wikipedia:Übersetzungen#Wikipedia ist keine Quelle]]: ''Anderssprachige Artikel können daher zwar als Vorlage für das Erstellen eines deutschsprachigen Artikels dienen, jedoch sollte der Übersetzer selbst sicherstellen, dass sein Text durch reputable externe Quellen gedeckt ist. Das bedeutet, dass der Übersetzer alle übernommenen Inhalte auf Korrektheit prüfen sollte und auch die dafür verwendeten Quellen prüft, bevor er sie als Beleg (zum Beispiel als Einzelnachweise) angibt.'' :::::::"Anderstalige artikels mag as 'n sjabloon vir die skepping van 'n nuwe Duitse artikel dien, maar die Vertaler moet self seker maak, dat sy teks deur betroubare eksterne bronne gestaaf word. Dit beteken, dat die vertaler al die oorgeplaaste inhoud vir korrektheid moet nagaan en ook die daarvoor geraadpleegde bronne nagaan, voordat hy hulle (bv. as 'n verwysing) aanhaal." :::::::Sien, met ander woorde is die vertaler verplig om te sorg dat die teks wat hy plaas akkuraat is. Niemand anders is daarvoor verantwoordelik nie, al het 100 skrywers die oorspronklike artikel saamgestel. Jy plaas die teks, jy is verantwoordelik daarvoor. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:56, 24 Augustus 2026 (UTC) ::::::::Dit is inderdaad strenger as die ''de facto'' situasie tans hier en is iets waaroor ons dan nou voor die naderende KI-storm uitsluitsel sal moet kry. Soos reeds gesê, sal ek vir eers terwyl ons hierdie onderwerp bespreek nie nuwe artikels in my monster met KI uitbrei nie. Intussen gaan ek voort met my saadjies oor poskodes in Lesotho, waarvoor ons al 20 jaar wag en ek seker is almal baie opgewonde oor is. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:00, 24 Augustus 2026 (UTC) Ek stem saam met SpesBona dat die volume van die onlangse plasings ’n geldige bekommernis is. My grootste voorbehoud geld egter oor meer tegniese artikels soos [[kapasitor]] en [[waarskynlikheidsleer]], waar gespesialiseerde vakterminologie voorkom en ’n KI-vertaling maklik ’n Afrikaanse term kan kies wat taalkundig aanvaarbaar lyk, maar vakinhoudelik verkeerd of ongebruiklik is. Ongeag watter hulpmiddel vir vertaling gebruik word, behoort die hoeveelheid nuwe inhoud dus binne perke te bly wat realistiese menslike nasiening moontlik maak. Ek dink Pynappel het terselfdertyd ’n belangrike punt beet dat ons moet onderskei tussen KI wat nuwe inhoud uit eie “kennis” genereer en KI wat gebruik word as hulpmiddel om bestaande, reeds verwysde Wikipedia-inhoud te vertaal of te verbeter. Die vraag oor hoe deeglik elke oorgebringde bron weer nagegaan moet word, is waarskynlik iets waaroor ons as gemeenskap uitdruklik uitsluitsel moet kry. Dit is duidelik dat daar tans verskillende praktyke en verwagtings bestaan. Die menslike aard van die Wikimedia-projekte moet uiteraard beskerm word. Op langer termyn wil ons juis ’n moontlike [[Dooie-internetteorie|dooie-internet]] help voorkom – ’n internet waarin KI-gegenereerde inhoud oorheers, masjiene toenemend ander masjiene as bronne gebruik en oorspronklike, naspeurbare menslike kennis geleidelik onder ’n vloed sintetiese inhoud verdwyn. Wikipedia se besondere waarde lê juis daarin dat mense verantwoordelikheid aanvaar vir wat hulle skryf, vertaal, verifieer en verbeter. Dit beteken egter nie dat ons die moontlikhede wat KI bied, moet verwerp nie. Veral op ’n kleiner Wikipedia kan dit, indien dit verantwoordelik gebruik word, help om bestaande inhoud te verbeter, agterstande aan te spreek en ons kennisbasis uit te bou. Pynappel se inisiatief het in dié opsig ’n nuttige gesprek ontketen en die Afrikaanse Wikipedia nogal wakker geskud oor ’n vraag waarmee ons in elk geval toenemend gekonfronteer gaan word. Ek is daarom besig om ’n konsep, “'''Beginsels vir die verantwoordelike gebruik van KI op die Afrikaanse Wikipedia'''”, op te stel. Ek sal dit binnekort plaas, nie as ’n finale beleid nie, maar as vertrekpunt vir gemeenskapsbespreking oor onder meer menslike verantwoordelikheid, bronverifiëring, vertaling, vakterminologie, deursigtigheid en die tempo waarteen KI-ondersteunde inhoud geplaas behoort te word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:53, 25 Augustus 2026 (UTC) :Sien die verwante gesprek by [[Bespreking:Zimbabwiese nasionale rugbyspan]]. Ek stem wel saam dat, sou ons KI-ondersteunde bydraes vir 'n aantal spesifieke gebruike toelaat, die volume van bydraes te veel kan wees vir menslike bydraers om na te gaan. Daardie probleem kan dalk opgelos word deur 'n plafon op die aantal KI-ondersteunde wysigings per tipe bydrae (bv. skep van nuwe artikels of uitbreiding van bestaande artikels deur middel van vertaling) en gebruiker, asook 'n plafon op die totale aantal KI-ondersteunde bydraes vir die hele projek per maand of ander tydperk, saam met 'n kontrolelys van hierdie bydraes en of dit deur 'n mens nagegaan is. Hierdie kontrolelys kan bv. 'n kategorie wees wat deur 'n sjabloon op die bladsy gevoeg word. Die sjabloon kan ook lesers waarsku dat die artikel deur KI bygewerk is. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:37, 26 Augustus 2026 (UTC) ::{{Ping|Pynappel}} die voordele van KI: wat die een binne sekondes kry, beteken vyf uur se werk vir die ander. Ek was vyf uur met dié goed besig en van die punte is as verkeerd bewys. KI ontneem jy nie daarvan om self die bronne te lees nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:06, 26 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] dankie, ek dink die artikel is nou beter, en wanneer die volgende model op die artikel opgelei word, sal sy afvoere ook meer akkuraat wees. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 19:23, 26 Augustus 2026 (UTC) ::::{{Ping|Pynappel}} dit raak die punt oor vertalings direk, aangesien die Duitse en Afrikaanse artikels identies is. Die meeste bronne is aan my bekend en ek kan die artikel daarvolgens aanpas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:32, 26 Augustus 2026 (UTC) :::::Ek het nou uiteindelik opgevang met al die gesprekke op geselshoekie. Daar is nou baie woorde, en baie emosies oor die onderwerp. Soos ek dit sien is die hoof-kwessies: :::::# Gebruik KI vir nuwe inhoud of nie. (Lyk my meeste mense stem saam NEE). :::::# Gebruik KI vir vertalings of nie. (Die vraag lei na kwessie #3) :::::# Inhoud op afwiki wat vertaal is van 'n ander wiki vereis dat die vertaler elke bron verifieer. :::::# As ons KI gebruik om groot volume artikels/inhoud te skep, hoe gaan ons tred hou? :::::<br /> :::::Kwessie 1 dink ek nie ons hoef dit verder te bespreek nie. Maak kom ons maak dit 'n amptelike beleid. :::::Kwessie 2 hang af aan kwessie 3. :::::Kwessie 3 dink ek vereis 'n stem van al die lede van afwiki. Ek dink nie @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] se standpunt hieroor is die norm nie. :::::Kwessie 4 moet nog verder bespreek word. :::::<br /> :::::Het ek enige iets gemis? - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:47, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::::Gister se eksperiment by [[Bespreking:Zimbabwiese nasionale rugbyspan]] het juis bewys dat jy die bronne moet raadpleeg as jy 'n artikel wil vertaal. KI het probeer om foute in my vertaling te vind en misluk. Die artikel was net hier en daar verouderd; slegs een, twee klein foutjies: 'n verkeerde datum en 'n verkeerde plek. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:19, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::Nee, dit het die teendeel bewys: dat mense en KI foute maak. Foute word nie uitgeskakel deur 'n verbod op KI nie. Die KI gaan aanhou beter raak en gaan binnekort minder foute as mense maak. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:28, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::::::Dan is mense binnekort onnodig hier. 'n Bot skryf artikels, 'n KI brei dit uit en 'n bot hou dit op datum. Dan kan ek maar iets anders doen in my vrye tyd. Soos om mense te ontmoet. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:39, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::::"Dan is mense binnekort onnodig hier." Verduidelik asb. vir ons hoe jy tot hierdie gevolgtrekking kom sodat ons ook jou argument kan volg. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:47, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::::My gevolgtrekking uit "Die KI gaan aanhou beter raak en gaan binnekort minder foute as mense maak." Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:56, 27 Augustus 2026 (UTC) : Ek begin al hoe meer en meer ontuis hier voel... [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:30, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Dis eintlik net SpesBona sover wat kla. Kom ons hoor wat sê die ander. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:37, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Dieselfde gevoel hier. Al die jare vir kwaliteit in Afrikaans geoffer. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:39, 27 Augustus 2026 (UTC) ::: Al julle antwoorde is spekulatief van aard bv. KI gaan verbeter. Jammer, ek is realis, antwoorde moet presies wees. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:54, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::Ek gebruik lankal ChatGPT vir die vertaling van dele van fliekartikels en het nog nie foute teengekom nie. Ek skryf wel groot stukke oor, want die taal is nie te waffers nie en hy vertaal baie goed direk uit Engels. Ek werk nog daaraan dat hy beter taal gebruik. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 17:45, 4 September 2026 (UTC) == Officer's mess == Hulle sê: "An officer's mess is more than just a dining room; it is a complete building or dedicated facility where commissioned military officers eat, relax, and socialize." Wat sou dit op Afrikaans wees? Duits gebruik "Messe", maar ek twyfel of dit goed oordra na Afrikaans. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 25 Augustus 2026 (UTC) :Sou offisiersklub kon werk? [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:07, 25 Augustus 2026 (UTC) ::Dit is 'n Menasie of offisiersmenasie. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 13:39, 25 Augustus 2026 (UTC) :::Dankie vir albei voorstelle. Ek vermoed "menasie" is die woord wat my ontgaan het. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:04, 25 Augustus 2026 (UTC) == Werkswinkels wat deur Wikimedia ZA gefasiliteer sal word in September 2026 == Gebruikers neem kennis van die werkswinkels gedurende September 2026. Boodskap van Wikimedia ZA: “Hierdie werkswinkels sal studente, dosente en bibliotekarisse by hoër onderwysinstellings betrek en hulle bekendstel aan die basiese beginsels van die redigering van Wikipedia in alle Suid-Afrikaanse tale. Sommige deelnemers mag Afrikaans as eerstetaalsprekers wees, en die opleiding sal die volgende dek: Wat Wikipedia is Die Vyf Pilare van Wikipedia Die vertaling van bestaande artikels met behulp van die Vertaalinstrument Die skep van nuwe artikels Die byvoeg van verwysings en beelde Ons wil graag die Afrikaanse Wikipedia-gemeenskap vooraf oor hierdie werkswinkels inlig. Aangesien hierdie sessies 'n toestroming van nuwe bydraes van eerstekeerredakteurs tot gevolg kan hê, sal ons die gemeenskap se bewustheid en ondersteuning waardeer om hierdie nuwelinge gepaste leiding, geduld en goeie trou te gee soos hulle begin bydra. Komende Werkswinkels SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit Stellenbosch '''7–8 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Durban Universiteit van Tegnologie '''10–11 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit van KwaZulu-Natal, Pinetown-kampus '''17–18 September 2026''' Dankie dat u ons help om te verseker dat die betrokke gemeenskap bewus is van hierdie aktiwiteite en die nuwe bydraers kan ondersteun.” [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:12, 25 Augustus 2026 (UTC) == Erfenismaand: Inheemse Taalvertaal-uitdaging == Inisiatief vir Erfenismaand vir enige belangstellendes: “Beste Wikimediane, Sluit by ons aan vir die Erfenismaand se 30-dae Inheemse Taalvertaal-uitdaging hierdie September! Help om Suid-Afrikaanse erfenis te vier deur artikels oor die teiken inheemse taal Wikipedias uit te brei en te verbeter. ;Belangrike Besonderhede Datums: 1–30 September 2026 - Teikentale: isiZulu, isiXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Xitsonga, isiSwati, Tshivenḓa, isiNdebele, en Afrikaans - Daaglikse Doelwit: Vertaal 1 artikel per dag oor Suid-Afrikaanse kookkuns, gebruike, klere, kuns, geskiedenis of letterkunde. Hoe om Deel te Neem 1. Voeg jou gebruikersnaam by die projekbladsy en sluit aan by die Geleentheidsdashboard <https://meta.wikimedia.org/wiki/WMZA_Heritage_Month_30-Day_Translation_Campaign> (Wagwoord: Heritage). 2. Kies 'n Suid-Afrikaanse erfenisartikel op Engelse Wikipedia. 3. Vertaal dit in jou teikentaal (met behulp van die Inhoudvertalingsinstrument of handmatig) en publiseer. Opleidingswerkswinkel Leer hoe om die Inhoudvertalingsinstrument en dashboard te gebruik: Datum en tyd: Saterdag, 29 Augustus 2026 | 10:00 vm. – 12:00 nm. SAST - Skakel: Sluit aan by Google Meet <https://meet.google.com/xuv-gwfo-ztq?authuser=1&hs=122> Pryse (geskenkbewyse) Top bydraers gekies op grond van vertalingskwaliteit, volledigheid en formatering: - 1ste Plek: R5,000 - 2de Plek: R3,000 - 3de Plek: R2,000 Kontak info@wikimedia.org.za Vriendelike groete WikimediaZA Nomfundo Zungu: Kommunikasie-intern” [Hier geplaas deur [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 26 Augustus 2026 (UTC)] :@[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] mag ons vir hierdie spesifieke gebeurtenis KI gebruik om die vertaling te behartig, mits ons die [[porboodskap]] wat ons gebruik het, publiseer, en met die veronderstelling dat bronne wat saam met stellings oorgebring word, reeds in die oorspronklike weergawe nagegaan is en dus nie weer individueel nagegaan hoef te word by die eerste weergawe van die vertaling nie? Gebruikers kan natuurlik enige stelling later bevraagteken en bronne nagaan en stellings wat nie geverifieer kan word nie, verwyder. Ek vra hierdie net vir praktiese redes om in staat te wees om die eerste weergawe van die vertaling te kan plaas. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:13, 26 Augustus 2026 (UTC) ::My opinie is: ja, ons mag, want Wikipedia word nie as 'n bron gebruik nie, die bronne word saam oorgebring, en ander Wikipedia's vereis ook verifieerbaarheid en die aanhaal van bronne, en die KI-model word gevra om 'n nugtere vertaling te doen, nie om eie kennis te gebruik of eie navorsing te doen nie, dus is die risiko van hallusinasies laag. Natuurlik kan die oorspronklike weergawe foute bevat, en die foute word dan met die vertaling oorgebring, maar dit is 'n risiko by enige vertaling en foute kan selfs in betroubare bronne bestaan, dus is dit nie 'n risiko uniek aan KI nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:32, 26 Augustus 2026 (UTC) :::{{Ping|Sobaka|Pynappel}} Myns insiens is dit nie die doelwit van dié kompetisie om met KI-geskepte artikels mee te ding nie. Die een skryf met die hand en die ander met KI? Ek dink nie dit is billik in 'n kompetisie nie. Ek sou dit as 'n soort ''doping'' beskou. Met die hoeveelheid KI-inhoud kan mens ook nie van ander verwag om die inhoud na te gaan nie. My mening. Jou laaste aanmerking oor foute in die oorspronklike artikel is juis die rede waarom die Duitse Wikipedia van die vertaler verwag om die inhoud stiptelik na te gaan. Andersins loop jy gevaar om verkeerde inhoud te versprei. Ek beskou die vertaler steeds as verantwoordelik vir die teks wat hy plaas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:55, 26 Augustus 2026 (UTC) ::::@[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]], ek dink ons moet hier twee sake onderskei. Eerstens is dit ’n kompetisie wat deur WikimediaZA gereël word, en ek kan dus nie namens hulle bepaal of KI-ondersteunde vertaling vir die doeleindes van die kompetisie toegelaat word of presies watter voorwaardes daarvoor geld nie. Dit sal jy verkieslik met die organiseerders moet uitgeklaar. ::::Tweedens is ons op die Afrikaanse Wikipedia nog besig om gemeenskapsbeginsels vir die verantwoordelike gebruik van KI te ontwikkel, en ek wil nie daardie gesprek vooruitloop nie. Persoonlik sien ek wel ’n belangrike onderskeid tussen die gebruik van KI as ’n vertalingshulpmiddel en die gebruik daarvan om self nuwe ensiklopediese inhoud en bronne te genereer. KI-ondersteunde vertaling behoort dus nie noodwendig uitgesluit te word nie, mits die gebruiker die finale teks self deeglik nagaan en verantwoordelikheid daarvoor aanvaar. ::::Ek sou egter versigtig wees met die aanname dat bronne bloot omdat hulle uit die oorspronklike artikel oorgedra word, glad nie nagegaan hoef te word nie. Niemand verwag noodwendig dat elke bron volledig van nuuts af ondersoek moet word voordat ’n vertaling gepubliseer word nie, maar die vertaler behoort minstens seker te maak dat die vertaalde teks die oorspronklike artikel getrou weergee, dat die verwysings korrek oorgedra is en dat daar nie deur die vertaalproses nuwe stellings, betekenisverskuiwings of foutiewe terminologie ontstaan het nie. ::::Wat die publisering van die porboodskap betref, dink ek dit is ’n nuttige vorm van deursigtigheid, maar dit is iets waaroor die gemeenskap nog ’n beginsel moet vasstel. Vir hierdie spesifieke kompetisie sou ek dus voorstel dat WikimediaZA eers bevestig wat hulle reëls oor KI-gebruik is; daarna geld uiteraard steeds die Afrikaanse Wikipedia se gewone vereistes ten opsigte van kwaliteit, verifieerbaarheid en die verantwoordelikheid van die redigeerder. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:04, 26 Augustus 2026 (UTC) == Nuwe botartikels == Gemeenskap, ek mis die gemeenskapsbesluit om met nuwe botartikels te groei. Ons het byna 400 nuwe botartikels met 'n klein inligtingskassie en een sin. (As jy die res soek, moet jy die Engels lees.) Myns insiens voeg dit min waarde by, wat dink julle? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg waarde by. Ek sien nie hoe die aantal van 400 relevant is nie. Daar is poskodes in Lesotho en Sentraal-Afrikaanse Republiek waaroor 'n Afrikaanse leser mag leer, en waaroor daar regtig min bekend is, soos slegs die ligging en koördinate. Sien geen rede hoekom hierdie onderwerpe van die ensiklopedie uitgesluit moet word nie; ander weergawes sluit hierdie onderwerpe in, maar ek hoor graag ander se menings. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:14, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Gee ons asb 'n voorbeeld of 2 vd poskodes in Lesotho wat jy gedoen het. Ek kan nie veel van Kabouterbot onthou nie...ouderdom! ::PS Kabouterbot het vannag 'n fokop gemaak by [[Nana-Bakassa]] ("Koördinate: Missing latitude") ::[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:37, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] [[Hleoheng]] [[Fenyane]]. Ek moet nog die kategorieë byvoeg. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] reggemaak, dankie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg net so veel waarde as al die saadjies oor plantspesies. Maak nie saak of dit nou deur 'n bot geskep is of nie. @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] jou vraag is eintlik oor die nuttingheid van saadjies, en ek dink ons het daardie bespreking al baie keer gehad. :Party mense vind die artikels interessant, al is daar min inligting. Dit kan altyd verder uitgebrei word. Dit is ook goed vir ander artikels wat plekname benoem (soos 'n artikel oor 'n ramp of iets), minder rooi skakels ens. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] [[Tim Curry]] is onlangs oorlede. Die artikel is ook deur 'n robot begin. Kyk hoe lyk dit vandag. Die feit dat dit deur 'n robot begin is, doen geen afbreek aan ander artikels nie, en skep 'n raamwerk vir ander gebruikers om maklik by te dra. Ek kan onthou jy het destyds ook vreeslik gekla oor die artikels oor akteurs wat deur 'n robot geskep is. Dit staan jou vry om enige artikel wat jy dink te kort is, uit te brei. En as die onderwerp jou nie interesseer nie, hoef jy nie die artikel te lees nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:41, 27 Augustus 2026 (UTC) :Intussen meer as 410. Die aantal is belangrik, aangesien kwantiteit die kwaliteit van die Afrikaanse Wikipedia raak. Daar is ook botartikels oor Russiese rajons, Australiese plaaslikeowerheidsgebied en Haïtiaanse departements. Terloops, ek het ander projekte as om 410 botartikels uit te brei. Myns insiens raak dit dieselfde tema: Ons skryf artikels '''deur mense vir mense'''. Tel asb. al die [[:Kategorie:Saadjies]] vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Wat is die verskil tussen 410 en 410&nbsp;000? Hoe raak dit die kwaliteit van ander artikels? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:48, 27 Augustus 2026 (UTC) :::Inderdaad. Niemand kla oor enwiki se kwaliteit nie, en hulle het meer as 2 miljoen saadjies. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:54, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::Hoe meer botartikels ons het, hoe meer lesers kom daarop af en sien een-sin-saadjies. Dit raak die reputasie van die hele projek. Daar is mense wat ure, maande, jare vir kwaliteit offer. Hoe aktief is die Cebuano- en Waray-Waray-Wikipedias? [[:en:Cebuano Wikipedia]], [[:de:Cebuanosprachige Wikipedia]], [[:en:Waray Wikipedia]] en [[:de:Waray-Waray-Wikipedia]] vertel baie vir my. Die botartikels het niks gehelp nie. Op die [[:en:Swedish Wikipedia#Massive deletions in robot-made articles]] het hulle intussen baie botartikels geskrap. Die Engelse Wikipedia het sewe miljoen artikels en die nodige mannekrag met dié wêreldtaal! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:00, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] moet ons [[Tim Curry]] skrap? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:03, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::::{{Ping|Pynappel}} Ons kan wel artikels oor mense deur mense laat skryf. Soos [[Dolly Parton]], [[Bonnie Tyler]] en [[Gunther von Hagens]]. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:10, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::Kom ons hoor wat sê die res van die gemeenskap. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) : Honderde saadjies beteken nie veel nie. Dit groei nie. Kyk na die sponsies. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:51, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Hallo @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek stem saam dat dit dalk nie veel beteken nie, maar dit het nie noodwendig 'n negatiewe impak nie. Trouens, my punt is juis dat dit 'n goeie impak het omdat dit 'n bestaande artikel verskaf waartoe gebruikers kan bydra. Ek wonder hoeveel gebruikers wysig bestaande artikels eerder as om nuwe artikels te skep. Dit sal interessant wees om hierdie statistiek van 'n groot Wikipedia soos Engels of Duits te kry. Intussen deel ek 'n lys van artikels wat deur kabouter geskep is en wat sedertdien gegroei het. Dit is almal akteurs, vermoedelik omdat dit 'n onderwerp is waarin meer mense geïnteresseerd is, terwyl die sponse 'n baie kleiner gehoor het, maar daardie gehoor verdien steeds om artikels op Wikipedia in Afrikaans te kan raadpleeg en wysigings daarby aan te bring en ja, as hulle die vermoë het, self artikels te begin. ::* [[Shailene Woodley]] ::* [[Jenna Ortega]] ::* [[Anna Held]] ::* [[Elton John]] ::* [[IJustine]] ::* [[Sydney Sweeney]] ::* [[Beatrice Straight]] ::* [[Alec Baldwin]] ::* [[Raquel Welch]] ::* [[Timothée Chalamet]] ::* [[Rami Malek]] ::* [[George Carlin]] ::– 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:20, 27 Augustus 2026 (UTC) == Voorstel: 'n Konsep-naamruimte (ns 118) == Hallo almal Ek wil graag voorstel dat ons vir die Afrikaanse Wikipedia 'n aparte '''Konsep'''-naamruimte aanvra. Dit is die ekwivalent van die Engelse ''Draft:'' (naamruimte 118). Tans het 'n onvoltooide artikel net twee tuistes: die hoofnaamruimte, waar lesers en soekenjins dit sien, of 'n gebruikersubblad of [[Wikipedia:Sandput]]. 'n Konsep-naamruimte gee 'n derde plek: * Konsepte tel nie as artikels nie en beïnvloed nie ons artikeltelling nie. * Konsepte word outomaties nie deur soekenjins geïndekseer nie, dus skaad 'n onvoltooide bladsy nie die projek se aansien nie. * Nuwelinge kan aan 'n artikel werk sonder dat dit binne minute vir verwydering genomineer word. * Wanneer die artikel gereed is, word dit eenvoudig na die hoofnaamruimte geskuif en die volledige geskiedenis bly behoue. Meer as 25 Wikipedias het reeds so 'n naamruimte. === Wat presies aangevra sal word === * Naamruimte 118 = Konsep, naamruimte 119 = Konsepbespreking * 'n Alias sodat ''Draft:'' ook na dieselfde naamruimte wys * Subbladsye aangeskakel * ''noindex'' sodat konsepte nie deur soekenjins geïndekseer word nie * Konsepte tel nie as inhoudsbladsye nie (dus nie in die artikeltelling nie) * VisualEditor beskikbaar in die nuwe naamruimte === Punte waaroor ons moet besluit === # '''Die naam.''' "Konsep" / "Konsepbespreking", of eerder "Klad" / "Kladbespreking"? Ander voorstelle is welkom. # '''Wie mag 'n konsep na die hoofnaamruimte skuif?''' Enigeen, of net gebruikers wat outomaties bevestig is (''autoconfirmed'')? # '''Verlate konsepte.''' Op die Engelse Wikipedia kan 'n konsep wat ses maande lank onaangeraak bly, verwyder word, met 'n kennisgewing aan die skepper. Wil ons iets soortgelyks, en met watter tydperk? # '''Soekresultate.''' Moet konsepte by verstek in ons interne soektog verskyn, of net wanneer 'n mens dit uitdruklik kies? === Hoe dit tegnies werk === Ons kan dit nie self aanskakel nie. Dit is 'n konfigurasieverandering aan Wikimedia se bedieners. Die pad is: # Konsensus hier op die Geselshoekie, met die besonderhede hierbo beslis. # 'n Versoek op Phabricator onder ''Wikimedia-Site-requests'', met 'n permanente skakel na hierdie bespreking (sien [[m:Requesting wiki configuration changes]]). # 'n Ontwikkelaar dien die wysiging in Gerrit in en dit word ontplooi. Dit neem gewoonlik 'n paar weke. Vir 'n kleiner wiki is 'n handjievol steunstemme genoeg: die Birmaanse Wikipedia se versoek ([[phab:T352424]]) is met twee steunstemme goedgekeur. === Alternatief === As die gemeenskap voel 'n eie naamruimte is oorbodig, kan ons byna dieselfde werkvloei kry sonder enige tegniese versoek, deur subbladsye soos ''Wikipedia:Konsepte/Artikelnaam'' te gebruik. Die verskil is dat ''noindex'' dan nie outomaties geld nie, dat konsepte nie 'n eie filter in onlangse wysigings en die soekfunksie kry nie, en dat die naam vir nuwelinge minder duidelik is. === Steun, teen, kommentaar === Ek stel voor ons hou die bespreking ten minste twee weke oop sodat almal kans kry om te reageer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:51, 27 Augustus 2026 (UTC) : Ek ondersteun die voorstel in beginsel. Hou vir twee weke. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:43, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{Ondersteun}} idee ::#Konsepartikel ::#Gebruikers wat bevestig is ::#Ses maande klink redelik ::#Net by keuse, maar as iemand nou dieselfde artikel wil skep, moet dit duidelik wees dat daar reeds ‘n konsepartikel is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:16, 28 Augustus 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} Een van die grootste voordele sal wees as daar kompetisies of werkwinkels is, sodat ander gebruikers weet om die gebruiker spasie te gee. Dit kan dalk ook help dat nuwelinge meer vrymoedigheid het...(dalk?) :Net 'n vraag: as die blad geskuif word sonder 'n aanstuur, wat oorbodig sal wees, tel dit as 'n bladsyverwydering? [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 14:19, 1 September 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] soos sake tans staan, ja, maar slegs administrateurs kan skuif sonder 'n aanstuur. As ander gebruikers bladsye skuif, dan word 'n aanstuur outomaties agtergelaat. Op die Engelse Wikipedia het hulle 'n spesifieke gebruikersgroep, nl. ''page movers'', wat bladsye sonder 'n aanstuur kan skuif. Ons kan oorweeg om ook so 'n groep op die Afrikaanse Wikipedia te hê. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:12, 1 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} al vier punte hier bo. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 20:41, 4 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:08, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Briljante idee. Laat dit goed gaan, [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 17:34, 5 September 2026 (UTC) :{{Neutraal}} – Ek is tans bietjie uitgebrand! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:30, 5 September 2026 (UTC) == Malfunction... == Die taalkundiges: beste vertaling - faal of wanfunksioneer? Of hang dit af van die gebruik van die woord? Ek verkies eersgenoemde! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:34, 28 Augustus 2026 (UTC) :Ja, wanfunksioneer as werkwoord. Ook dalk :* nie behoorlik funksioneer nie :* foutief funksioneer :* gebrekkig funksioneer Informeel: Die masjien het begin probleme gee. :As selfstandige naamwoord: Fout :* The system experienced a hardware malfunction that caused unexpected server reboots. :: Die stelsel het 'n hardewarefout ondervind wat onverwagte herlaaie van die bediener veroorsaak het. :* Engineers traced the vehicle's sudden loss of power to an electronic control unit malfunction. :: Ingenieurs het die voertuig se skielike verlies aan krag nagespoor na 'n fout in die elektroniese beheereenheid. :[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:59, 28 Augustus 2026 (UTC) ::Volgens [https://translate.google.co.uk/ Google Translate], lui die Afrikaans vertaaling: ::*Die stelsel het 'n hardeware-wanfunksie ondervind wat onverwagte bedienerherlaai veroorsaak het. ::*Ingenieurs het die voertuig se skielike kragverlies na 'n wanfunksionering in die elektroniese beheereenheid teruggevoer. ::[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 14:55, 28 Augustus 2026 (UTC) :::Ai tog, Martin..! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:46, 31 Augustus 2026 (UTC) ::::Nee Martin, gaan kyk terug in jou skoolboeke. Google Translate gee maar swak vertalings! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:59, 31 Augustus 2026 (UTC) == [[Ratko Mladic]] == Goeiedag, ek wil graag hoor of ek hierdie konsep na die hoofnaamruimte mag skuif. Dit is 'n KI-vertaling van die Engelse weergawe. Ek het nie al die bronne noukeurig deurgegaan nie, maar die resultaat lyk ooglopend korrek. Is daar enige groot probleme met die artikel wat verhoed dat dit gepubliseer kan word? Dit kan natuurlik in sy konsepvorm en na publikasie steeds gewysig word om enige foute te korrigeer of nuwe inligting by te werk. Ek hoor graag van u. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:49, 28 Augustus 2026 (UTC) :Hallo Pynappel, ja dis skaflik, haal net asb al die rooi skakels in die inleiding uit. :Iets soos--- ''Sien ook: [[Kroasiese Onafhanklikheidsoorlog]] en [[Bosniese Oorlog]]'' --- het geen nut nie. :Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:11, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{uitgevoer}} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:05, 28 Augustus 2026 (UTC) == FAK-voorsitters == Het die voorsitterlys van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]] probeer opdateer, maar daar is nog datum-gapings, wat ook bevestig kan word. Daar mag ook 'n Prof. Jan de Koning tussen Cillié en Heyns wees, maar ek vind baie min inligting oor hom. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 11:21, 1 September 2026 (UTC) == Twintigjaargemeenskap. == Gemeenskap, kan al die bestaande lede van die 15 jaar gemeenskap net laat weet of hulle dalk al deel van die twintigjaargemeenskap moes gewees het? Ek het [[Gebruiker:Sobaka]] opdateer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:02, 6 September 2026 (UTC) : Ook dankie en geluk aan [[Gebruiker:JMK]] met sy 20 jaar deelname hier by ons. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:56, 6 September 2026 (UTC) izwmuxzux0gvbck1itismde786vxy9p 2965525 2965516 2026-09-06T19:03:06Z BurgertB 2401 /* Twintigjaargemeenskap. */ 2965525 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ __NOINDEX__ {{spring ondertoe}} [[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]<!-- [[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis naweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]] [[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|'n Witrenoster in 2003.]] [[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: "Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!" 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]] [[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]] --> <div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;"> <big>'''Sien ook:'''</big> * [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is. * [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers. * [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy. * [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer. <center>'''Verdere hulp:'''<br /></center> Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die * [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']], * [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en * [[:m:|Meta Wikipedia]]. </div> {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]] | argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]] | argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]] | argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]] | argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]] | argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]] | argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]] | argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]] | argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]] | argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]] | argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]] | argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]] | argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]] | argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]] }} '''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur <nowiki>~~~~</nowiki> te tik, of die "Handtekening met datum"-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys. Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak. Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word. Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans] <div class="plainlinks"><center>'''>>> [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&action=edit&section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] <<<'''</center></div> == Jy het jou huiswerk gedoen... == ...as die Engelse Wikipedia sê dat van hulle artikels met 'n Afrikaanse (of Duitse artikel) uitgebrei kan word. Ek het onlangs twee voorbeelde rakende my sportartikels gesien: * [[:en:South Korea national rugby union team]] wat met hulp van beide die [[:af:Koreaanse nasionale rugbyspan|Afrikaanse voorbladartikel]] en die [[:de:Südkoreanische Rugby-Union-Nationalmannschaft|Duitse lesenswaardige artikel]] verbeter kan word. * [[:en:Tanzania national cricket team]] wat met hulp van die [[:de:Tansanische Cricket-Nationalmannschaft|nuwe Duitse lesenswaardige artikel]] (laas maand aangewys) verbeter kan word. Myns insiens is dit baie interessant dat die Afrikaanse en Duitse Wikipedia in beide krieket en rugby (hoegenaamd dié Engelse sportsoorte) deels beter artikels het as die Engelse Wikipedia. My doel was nog altyd om met artikels oor nasionale spanne en wêreldbekertoernooie die Engelse artikel te klop, nou word in die een of ander amptelik daarna verwys dat dit wel die geval is. Volgens my beskeie mening is dit die geval by die meeste artikels oor nasionale spanne, en hulle het in Afrikaans en Duits altyd dieselfde inhoud. Terloops, die Swahili-Wikipedia (Swahili is 'n ampstaal in Kenia, Rwanda, Tanzanië en Uganda) het nie een artikel oor nasionale krieket- of rugbyspanne nie. Tydens laasjaar se Wikimania in Nairobi wou ek 'n projek van stapel stuur om hulle ook te betrek, maar my versoek het nie geslaag nie (ek was nie daar nie). Hulle het wel artikels soos [[:sw:Steve Tikolo]] waar ek met 'n inligtingskas kon help, maar hulle het nie iets soos [[:sw:Timu ya kriketi ya Kenya]] ([[Keniaanse nasionale krieketspan]]) nie. Gemeenskap, dit is wat van my sportartikels vir die Afrikaanse Wikipedia (en Duitse ook) kan bied en myns insiens is dit een van baie moontlikhede om Afrikaans volstoom te ondersteun: '''met kwaliteit bo kwantiteit'''. Daarmee kan ons veral lesers lok, dink ek. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:45, 13 Julie 2026 (UTC) :In die kol. Weens die druk op Afrikaanse onderwys-instellings moet daar aanlyn-aktiwiteit oor 'n alternatiewe en breë front wees. Die wiki-artikels oor gewilde onderwerpe plaas terminologie in die volksmond, en is beleggings in die taaltoekoms. 'n Leserspubliek wat meer lees, meer krities lees en meer in feite belangstel sal wel ook help. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 21:09, 18 Julie 2026 (UTC) == Maria == Kan iemand asb. vir my die artikel "Maria Boleyn" skep sodat ek kan sien of ek dit op hierdie gemors van 'n app kan doen - die app waarop ek glo geblokkeer is? Hoe is dit moontlik? - Burgert [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-40485-20|&#126;2026-40485-20]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-40485-20|talk]]) 04:46, 20 Julie 2026 (UTC) ::{{ping|Rooiratel}}, enige raad hier? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:07, 20 Julie 2026 (UTC) :::Bedoel jy die Selfoon app? Dit werk net so 'n klein bietjie vir my, soms... maar ek vermy dit soos die pes vir bydraes. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 08:38, 20 Julie 2026 (UTC) ::::Ek het nog nie die app gebruik nie. As mens jou gewone gebruikersnaam en wagwoord gebruik on aan te meld, dan sien ek nie hoekom jy op die app geblokkeer sal wees, maar nie op die webwerf nie. As die app 'n probleem is, gebruik net die webwerf. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:48, 1 Augustus 2026 (UTC) == [[Wikipedia:Bladsyverwydering]] == Admins, daar is 'n bietjie werk. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:55, 21 Julie 2026 (UTC) [[Lêer:Radio Overberg Advertensie 29 Julie 2026.jpg|duimnael|met Jimmy Wales]] == Wikimania 2026 == As ‘n ontvanger van ‘n beurs van [[Wikimedia ZA]], is ek in Parys om [[Wikimania]] 2026 in [[Parys]] by te woon. My eerste Wikimania. Vandag was die voorkonferensie vir gebruikers met spesiale regte wat inderdaad weereens die omvang van aktiwiteite binne Wikimedia onder aandag bring. Mens kan uiteraard ook aanlyn verskeie van die sessies van more bywoon deur te registreer op die Wikimania 2026 blad. Die weeklikse radio inset by [[Overvaal Stereo]] is ook vandag van die byeenkoms gedoen. ‘n Volledige verslag van Wikimedia 2026 sal na afloop van die konferensie gedoen word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:48, 21 Julie 2026 (UTC) : Ek is ook hier. Uiteindelik [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ontmoet. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 15:26, 22 Julie 2026 (UTC) ::Lekker julle manne, geniet dit terdeë! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:02, 22 Julie 2026 (UTC) ::: Ja, dis goed om Dumbassman uiteindelik te ontmoet. Ek het ook twee Duitse gebruikers raakgeloop wat al artikels op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Die een wat oorspronklik van Suid-Afrika kom, het aangedui hy mag weer betrokke word. Ek het hom sterk aangemoedig. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:34, 22 Julie 2026 (UTC) {{uitkeep}} Oesjaar, is jy nie weg Frankryk toe vir Wikimania 2026 nie? [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:50, 21 Julie 2026 (UTC) : Nee ongelukkig nie. As pensioenaris met inkomste van R0.00 per maand kon ek nie die Schengen Visa bekostig nie, my bakkie het dringend instandhouding vereis. So werk dit maar. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:58, 21 Julie 2026 (UTC) ::Jammer om te hoor, miskien kan jy nog virtueel aanbied? Sopas self ook R11750 vir my Mercedes se diens moes uithaal! Groete tuis, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 07:54, 21 Julie 2026 (UTC) ::: [[Gebruiker:Discott]] bied namens my aan. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:02, 21 Julie 2026 (UTC) :::: "Gebruiker Discott het 'n uitstekende 5 minute aanbieding "''Rooting for Knowledge: Why we need a Wiki-Botanist Action Group Today'' aangebied oor die werk wat op die Afrikaanse Wikipedia gedoen word deur gebruiker Oesjaar en Prof van Wyk. Lyk of die vraag beantwoord gaan word, aangesien dit aanleiding gegee het tot die begin van werk om 'n Wiki Biodiversiteit ontmoeting voor die opkomende [[Internasionale Botaniese Kongres]] in 2029 in [[Kaapstad]] aan te bied. Die Afrikaanse Wikipedia het 'n globale inpak. Puik werk Oesjaar en Prof van Wyk. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 21:00, 25 Julie 2026 (UTC) == RFC oor KI-gegenereerde inhoud in Commons (en ter plaatse) == Soos op 23 Junie hier genoem, is Commons nog besig om uit te werk wat hulle presies wil hê wat beelde betref wat deur KI geskep is. Hulle is veral versigtig vir beelde wat werklike mense uitbeeld, selfs as dié historiese figure is, waar etiese oorwegings (soos persoonsregte) effektief geen rol speel nie. Ook hou hulle nie daarvan in enige wetenskaplike aanwending nie. Sulke beelde noem hulle spekulatief, ensomeer, en wil nie valse inligting die wêreld instuur nie. Ook beskou sommige persone daar KI-beelde as opvoedkundig waardeloos, en byna enige menslike poging as baie beter. Ons het natuurlik talle artikels aangaande historiese figure waar die uitbeelding volkome spekulatief is, soos [[Plautus]] en baie ander, alhoewel dan nie KI nie. By die Commons-bespreking word gemeld: :"Groot getalle beelde wat nie die werklikheid weerspieël nie, word [op commons] opgelaai. Wanneer 'n minderwaardige KI-beeld in 'n artikel ingevoeg word, ontmoedig dit werklike fotograwe en grafiese kunstenaars om beelde te skep, omdat hulle meer geneig is om 'n beeld te skep vir 'n artikel wat geen illustrasie het nie. Hierdie opdatering vereis dat sommige KI-inhoud as sodanig in-beeld gemerk word. Hierdie opdatering redaksioneer andersins nié projekte buite Commons nie. Commons het geen voorneme om ander projekte te redaksioneer nie, ons wil net verseker dat óns nie bydra tot die waninligting van die publiek nie." Die kwessie dus: af.wiki moet nog besluit wat ons plaaslike beleid is, want wikimedia gaan nie aan ons voorskryf nie.<br> :a) Word <u>oplaai</u> van KI-beelde hier op af.wiki toegelaat, benewens waar dit KI-konsepte self illustreer?<br> :b) Word dit toegelaat waar dit werklike mense illustreer? Hier dink mens bv. aan gevalle waar ons 'n vae foto of illustrasie het, wat deur KI in 'n meer realistiese of gekleurde portret (maar met onafwendbare spekulatiewe elemente) omskep kan word.<br> :c) Word KI-beelde enigsins in artikels toegelaat?<br> Op en.wiki word dit oorwegend nie toegelaat nie. Ons moet ook in ag neem, dat selfs indien dit nie in ons artikels toegelaat word nie, dit steeds vir die publiek en private webwerwe nuttig mag wees. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:31, 22 Julie 2026 (UTC) ::Ek verstaan... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:35, 22 Julie 2026 (UTC) :::Vandag ‘n Wikimania 2026 paneelbespreking oor [[Kunsmatige intelligensie|KI]] binne die Wiki-omgewing bygewoon. Beide die potensiële bedreigings en moontlike voordele daarvan, is deur die paneellede geopper. Selfs oor die idee van ‘n aanvanklike sentrale beleid daaroor of gedesentraliseerde benadering, was daar nie eenstemmigheid nie. Aangesien daar konsensus was dat dit ‘n realiteit is wat hanteer sal moet word, gaan gesprekvoering voort en hopelik gaan meer duidelike riglyne in dié verband ontwikkel word. :::Ek gaan poog om ‘n oog op die verwikkelinge te hou en wat ons in die interim selfs in die Afrikaanse Wikipedia kan begin bespreek. Meer as een paneellid het daarop gewys dat selfs in van die groot Wikipedia’s daar nog nie voldoende kennis is oor wat werklik die implikasies van KI is nie. [[Jimmy Wales]] het ook indirek daarna verwys in sy openingstoespraak. Wikipedia se rol in die era van [[groot taalmodel]]le kan self nog belangriker word, in sy toespraak ‘n optimistiese toon oor die toekoms van Wikipedia en sê dat die dood van Wikipedia al van die begin af voorspel is, dit nog steeds van krag tot krag sal gaan. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:21, 22 Julie 2026 (UTC) == Gebruiker:Elmarie Waltman == Gemeenskap, dit is vir my 'n plesier om julle voor te stel aan [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie]]. Sy het ingestem om ons te help met Admin werk, meer hieroor later. Sy gaan ook deel van die Radiospan wees. Welkom hier by ons Elmarie. Onthou, hierdie klomp ou toppies hier betrokke se blaf is erger as hulle byt! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:46, 24 Julie 2026 (UTC) :Hoe lekker lag ek nou! Dankie Deon, hoop om die Wikipedia naam op al die platforms hoog te hou. [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 09:02, 24 Julie 2026 (UTC) ::Baie welkom Elmarie, ons hoop jy geniet jou tyd hier terdeë! Sien uit na jou bydrae. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:48, 24 Julie 2026 (UTC) ::: Welkom Elmarie, geniet dit! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 10:36, 25 Julie 2026 (UTC) ::::Baie welkom hier @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:38, 1 Augustus 2026 (UTC) == Versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Julle word uitgenooi om jul mening te lug in 'n [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|versoek om kommentaar oor die toekoms van Abstrakte Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:24, 24 Julie 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> : Kan iemand vir my sê wat Abstrakte Wikipedia is? Of word ek nou te oud? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:34, 24 Julie 2026 (UTC) ::Weet ook nie, maar volgens google: Abstrakte Wikipedia is 'n Wikimedia-projek wat Wikifunksies en Wikidata gebruik om 'n taalonafhanklike weergawe van Wikipedia te skep. Dit het ten doel om inhoud in enige natuurlike taal te genereer om artikels oor kleiner taaluitgawes uit te brei. ::'''Die kernkomponente is''' ::* Wikidata wat die gestruktureerde kerndata- en kennisbasis verskaf en ::* Wikifunksies wat kode en funksies verskaf om abstrakte data in mensleesbare sinne te omskep. ::Die taalonafhanklikheid laat gebruikers toe om artikellogika te skep en te onderhou sonder om dit aan 'n enkele gesproke taal te koppel. ::'''Die projekdoelwitte is''' ::* taalgelykheid, aangesien kleiner taalwiki's bygestaan word om hul artikeltellings vinnig te laat groei, en ::* globale reikwydte aangesien mense bemagtig word om kennis in hul moedertaal te lees en mee te deel. ::[[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:00, 24 Julie 2026 (UTC) == Inligtingskas Vliegtuigenjins == Gemeenskap, kan enige van die slimmer jongmanne asb. vir ons ''Infobox aero engine'' vertaal? Ook, het ons die ekwivalent van ''Infobox sportsperson''? Ek word graag bederf... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:36, 28 Julie 2026 (UTC) : {{ping|Pynappel}}, met al jou nuwe energie, kan jy dalk hier help asb? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:53, 23 Augustus 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ek het beide nou geskep. Dit is gewoonlik baie maklik om 'n sjabloon van die Engelse Wikipedia oor te dra: ::1. Kopieer die bronteks en stoor dit ::2. Gebruik die "Wys voorskou"-funksie om al die ontbrekende sjablone en modules te identifiseer en bring hulle ook oor. ::3. Herhaal stap 2 totdat al die skakels blou is ::4. Vertaal teks wat sigbaar aan gebruikers is na Afrikaans, bv. die etikette in 'n inligtingskas, kategoriename, ens. ::Die belangrikste ding om in gedagte te hou is watter bestaande sjablone en modules ekwivalent is met die Engelse Wikipedia s'n. Die Engelse [[:en:Template:Infobox]] is vir historiese redes nie ekwivalent met ons {{ss|Infobox}} nie. Jy sal dus gewoonlik oral waar {{ss|Infobox}} in 'n nuwe sjabloon geroep word, moet verander na {{ss|Inligtingskas4}}, wat op sigself die module [[Module:Infobox]] roep, wat dit moontlik maak om maklik nuwe inligtingskaste op die Afrikaanse Wikipedia te skep deur sjablone vanaf die Engelse Wikipedia te kopieer. Ons kan later daarna kyk om die teenstrydigheid tussen {{ss|Infobox}} en {{ss|Inligtingskas4}} op te klaar, maar ek vermoed dit gaan 'n groter taak wees. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 20:09, 23 Augustus 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] as jy vashaak kan jy maar vir my of @[[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ping. Ek is nou hier, maar gaan weens ander verpligtinge weer van môre af skaars wees. Ek sal so nou-en-dan inloer om te kyk of ek ge-ping is. As ek iets gebreek het, gebruik maar daai rol-terug-knoppie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 20:10, 23 Augustus 2026 (UTC) ::: Dankie. Hierdie ou oom gaan sy bes probeer! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:11, 23 Augustus 2026 (UTC) == Help met kassie, asb. == Kan iemand my asb. help om {{sj|Inligtingskas Planeet}} reg te maak? Ek het net "symbol" ondertoe geskuif, en nou gee hy snaakse goed by elke planeetkassie. Dankie! [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:32, 30 Julie 2026 (UTC) :Sien die tweede reël in [[Makemake]]. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:35, 30 Julie 2026 (UTC) ::Dankie vir niks. Ek het sommer net "symbol" uitgehaal, en nou is die sjabloon reg. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 12:55, 31 Julie 2026 (UTC) == Taaldinge op RSG: 2 Aug. 2026 == Gemeenskap, neem kennis dat ek nou Sondag om 10:00 weer op Taaldinge met Ina Strydom gesels. Ek gaan verwys na twee dinge wat redelik onbekend is: die Digitalisering van Vakkundige Woordeboeke, prof. [[Gerhard van Huyssteen]] en prof. Martin Puttkammer van NWU help ons daarmee. Ek sal dit eers werklik bemark as die eerste produk gelewer word; ons gaan dit definitief ook op Wikiwoordeboek laai. Tweedens verwys ek na Projek VOS (Vingers op sleutelbord). Die gedagte is dat daar op een dag volgende jaar bv. 'n Saterdag 'n klomp mense in verskeie lokale in stede en dorpe bymekaar kom en ons via TV/dataskakels hulle lei en aan die gang kry. Waar ons kan moet ons van ons gebruikers in persoon daar hê wat as fasiliteerders sal optree. Ja, dit gaan geld kos, ek het juis met van die Afrikaanse organisasies agter die skerms begin gesels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:42, 31 Julie 2026 (UTC) :Klink goed! [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-42919-45|&#126;2026-42919-45]] 14:49, 2 Augustus 2026 (Wie is hierdie skim?) ::Ook ingeskakel op RSG, dankie Oesjaar! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:46, 3 Augustus 2026 (UTC) ::: Volgens my rekords was dit die 100ste uitsending in ons klankargief. Baie Geluk! Dit beteken daar was seker al baie meer as 200 uitsendings aangesien ons nie klankgrepe van al die uitsendings kry nie. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:05, 5 Augustus 2026 (UTC) == Besoeke vir Julie == Gemeenskap, die besoeke vir Julie is 3,2 miljoen! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:56, 1 Augustus 2026 (UTC) == Die kontakbladsy == Hallo almal. Daar was besprekings 'n tyd gelede oor ons kontakbladsy. Die een hier: [[Wikipedia:Kontak]] En spesifiek oor die e-posadresse op daardie bladsy. Wie beheer dit? Lees enigiemand die e-pos ens.? Ek het 'n bietjie ondersoek ingestel en die meeste van die antwoorde wat ons nodig gehad het gekry. In opsomming word daai e-posadresse beheer deur spesiale sagteware wat Wikimedia gebruik. En Wikipedia gebruikers moet aansoek doen om lede te word van 'n spesiale span wat toegang kry tot die sagteware. Ek gaan aansoek doen (in 'n dag of twee) vir myself, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] en @[[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] om deel te wees van die span. Ek gaan net tydelik deel wees om uit te werk hoe alles werk, en dit te dokumenteer. As julle meer wil weet, of self by die span wil aansluit, lees dan die bladsye wat ek onlangs geskep/vertaal het: [[Hulp:Kontakbladsy]] en [[Wikipedia:Vrywillige Reaksiespan]]. Die bladsye is nie volledig nie, en hulp word waardeer. Ek verbeter dit soos ek meer leer/tyd kry. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:48, 1 Augustus 2026 (UTC) :Dankie Rooiratel, ek sien nou die nuutste boodskappe is heel onder aan die bladsy. Sal dit beslis nou meer gereeld lees en opvolg. [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-42919-45|&#126;2026-42919-45]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-42919-45|talk]]) 14:47, 2 Augustus 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ek het nou aansoek gedoen. Sien hier : https://meta.wikimedia.org/wiki/Volunteer_Response_Team/Volunteering#Rooiratel_&_Oesjaar_&_Elmarie_Waltman - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 20:49, 30 Augustus 2026 (UTC) == 130 000 artikel mylpaal! == Gemeenskap: daar is ons verby die 130 000 artikel mylpaal! Dankie aan almal wat bydraes gemaak het die afgelope tyd! 'n Ware spanpoging! Nou het ons iets om te bemark! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:57, 1 Augustus 2026 (UTC) :Fantasties! [[Gebruiker:Elmarie Waltman|Elmarie Waltman]] ([[Gebruikerbespreking:Elmarie Waltman|kontak]]) 14:11, 5 Augustus 2026 (UTC) == Kopiereg op foto's == Ek wil net seker maak dat ek die SA-kopiereg op foto's verstaan, want ons benodig by etlike persone foto's wat algemeen op die internet beskikbaar is. Google stel dit so: :In Suid-Afrika verval kopiereg op foto's 50 jaar vanaf die jaareinde waarin die foto aan die publiek beskikbaar gestel is, vir die eerste keer gepubliseer is, of geskep is indien dit ongepubliseer is. :Volgens die SA Regering se Kopieregwet hang die presiese vervaltyd af van spesifieke vrystellingsmylpale: *Gepubliseer of Openbaargemaak: "vyftig jaar na die jaareinde van die jaar waarin die werk wettiglik aan die publiek beskikbaar gestel of vir die eerste keer gepubliseer word, watter termyn ook al die langer is", soos deur Lexology opgemerk. *Ongepubliseer: Indien die foto nie binne 50 jaar na die skepping daarvan gepubliseer of aan die publiek vertoon word nie, verval kopiereg "vyftig jaar na die jaareinde van die jaar waarin die werk gemaak is", volgens Lexology. Ander webblaaie soos [https://www.svw.co.za/copyright-photographs/] blyk dit te bevestig. Mag ons dus Suid-Afrikaanse promosiefoto's van pre-31 Desember 1975 hier oplaai en gebruik? [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:56, 3 Augustus 2026 (UTC) :{{ping|JMK}}, ek het gekyk wie van my vriende daar buite kan help... Nie hierdie keer nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:27, 3 Augustus 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:JMK|JMK]] vir moderne fotos is dit is beter en makliker om die kopiereghouer van 'n foto (die een wat die foto geneem het) te vra om dit onder 'n gebruikbare lisensie (vir wiki Commons) vry te stel (soos CC-BY-SA, of CC0) as om vir 50 jaar te wag. ::Vir ouer fotos, moet ons maar wag as ons nie die fotograaf kan kontak en vra om dit met 'n vrye lisensie vrystel nie. So ja, enige foto meer as 50 jaar na die publikasiedatum kan ons hier gebruik. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:36, 4 Augustus 2026 (UTC) == Sintaksfoute soos op 1 Augustus == Gemeenskap: [https://checkwiki.toolforge.org/cgi-bin/checkwiki.cgi?project=afwiki&view=project Sintaksfoute] Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:55, 4 Augustus 2026 (UTC) == Ons Bakkiesblad... == Gemeenskap, sien die positiewe terugvoer hier... [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Bakkiesblad] Lekker [[Gebruiker:Sobaka]]! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:06, 6 Augustus 2026 (UTC) == [[Baccalaureus Artium]] == Gemeenskap, moet die woord "artium" nie met 'n hoofletter geskryf word nie soos bv. [[Baccalaureus Pharmaciae]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:59, 11 Augustus 2026 (UTC) :Volgens die WAT wel. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:11, 11 Augustus 2026 (UTC) ::{{ping|Pynappel}}, dan neem ek aan ''Magister artium'' moet ook verander word? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:29, 11 Augustus 2026 (UTC) :::Ja, ook volgens die WAT. Het nie nou tyd om dit self te doen nie - sal waardeer indien iemand anders kan. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:32, 11 Augustus 2026 (UTC) ::::Wat is die konteks van die bespreking? My BSc-sertifikaat van die Universiteit van Natal in 1969 was alles in Latyn en verklaar dat die "Gradum Scientiae Baccalaurei" aan my toegeken is. Watter tale is vir die Baccalaureus Pharamaciae sertifikaat gebruik? Latyn? Afrikaans? Engels? Engels en Afrikaans? Kan 'n mens net sommer "BA graad" of "BSc graad" of "MA graad" skryf? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 14:59, 13 Augustus 2026 (UTC) :::::Volgens die WAT is MA (sonder punte) die afkorting vir mega-[[ampère]] en BA die landkode vir [[Birma]] of die motorkenteken vir [[Maseru]], [[Basoetoland]]. B.A. is die afkorting vir [[Baccalaureus Artium]] en al die voorbeeldsinne gebruik die afkorting (met punte). So-ook is M.A. (met punte) die afkorting vir [[Magister Artium]] en al die voorbeeldsinne gebruik M.A. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:05, 14 Augustus 2026 (UTC) ::::::Dit moet dalk ook genoem word dat die hoofinskrywings in die WAT onder B.A. en M.A. is. Daar is geen inskrywings vir Baccalaureus Artium en Magister Artium nie. Laat ek 'n bietjie later in ander woordeboeke kyk. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:09, 14 Augustus 2026 (UTC) :::::::Die WAT, AWS 9 en AWS 11 gee almal Baccalaureus Artium en Magister Artium slegs met aanvangshoofletters. Die WAT en AWS 9 gee die afkortings B.A. en M.A. met punte en AWS 9 en AWS 11 gee die afkortings BA en MA sonder punte. Let op dat AWS 11 nie die afkortings met punte gee nie. Interessant genoeg gee die WAT slegs Baccalaureus met 'n aanvangshoofletter, maar baccalaureaat met 'n aanvangskleinletter. AWS 9 en 11 gee beide slegs baccalaureus met 'n aanvangskleinletter. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 19:00, 15 Augustus 2026 (UTC) :{{ping|Pynappel}}, ek het alle plekke waar BA en MA voorkom na die punt weergawes verander. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:21, 18 Augustus 2026 (UTC) ::Baie dankie vir jou moeite, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]. Volgens [[Wikipedia:Titelriglyne]] geniet die AWS egter voorkeur. ::{{cquote|Hou by Afrikaanse spelling soos voorgeskryf in die Afrikaanse woordelys en spelreëls. HAT, WAT en Pharos se Afrikaans-English/Engels-Afrikaanse woordeboeke word ook as gesaghebbend beskou. Waar die bronne verskil word voorkeur gegee in die volgorde wat die bronne hier gelys is.}} ::Moet ek 'n robot gebruik om die punte by al die afkortings van grade te verwyder? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:54, 18 Augustus 2026 (UTC) :::[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] , ja asb! Ten minste is almal nou dieselfde. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:26, 19 Augustus 2026 (UTC) == LitNet oor Wikipedia en terugvoer van Wikimania 2026 == "Van mens tot masjien: Wikipedia en die voortbestaan van betroubare kennis", meningsartikel gebaseer op my Wikimania 2026 ervaring. https://www.litnet.co.za/van-mens-tot-masjien-wikipedia-en-die-voortbestaan-van-betroubare-kennis/ [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 06:51, 13 Augustus 2026 (UTC) Terugvoer oor Wikimania 2026 is beskikbaar by die projekblad: [[Wikipedia:Afrikaanse Wikipedia by Wikimania 2026]] [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:32, 15 Augustus 2026 (UTC) == Geregistreerde gebruikers == Gemeenskap, ek sien ons Geregistreerde gebruikers is nou meer as 210,000! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:10, 13 Augustus 2026 (UTC) :Dit is tans 210 455 volgens die [[Afrikaanse Wikipedia]]-artikel. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:38, 18 Augustus 2026 (UTC) == Inhoudsopgawe == Ons prente het skielik 'n inhoudsopgawe bo die prent. Enige rede daarvoor? Dis onnodig en neem ruimte op. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:31, 14 Augustus 2026 (UTC) :Iemand het bg. na 'n meer sinvolle posisie geskuif. Nou baie beter. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 22:04, 20 Augustus 2026 (UTC) == [[Wikipedia:Titelriglyne (geografiese name)]] == Ek het 'n nuwe beleidsbladsy vir titelriglyne vir geografiese name m.b.v. Claude geskep. Dit is gebaseer op die Engelse weergawe [[:en:Wikipedia:Naming conventions (geographic names)]], maar aangepas vir die Afrikaanse Wikipedia. Dit lyk vir my sover soos 'n heel redelike vertrekpunt, maar gaan kyk gerus daarna en laat weet indien daar enige groot probleme is. Vir klein goed of voorgestelde veranderings, wysig die bladsy sommer direk. Indien daar 'n meningsverskil oor enigiets ontstaan, kan ons dit op die besprekingsbladsy daar bespreek. Nadat daar 'n konsensus ontstaan het, kan ons {{ss|beleid}} bo-aan voeg. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:32, 18 Augustus 2026 (UTC) : Die "prompt" (por?) wat ek gebruik het, is: ''Vertaal hierdie Wikipedia-konvensie na Afrikaans en pas dit aan vir die Afrikaanse Wikipedia:''. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:33, 18 Augustus 2026 (UTC) == Kunsmatige intelligensie en Wikipedia == Ek deel hiermee ‘n e-pos van Gebruiker Eugene Egbe (Franse Wikipedia) wat op die Wikimedia netwerke versend is vir diegene wat geïnteresseer is in [[kunsmatige intelligensie]] en die impak daarvan. “Geagte Gemeenskapsleiers/lede, Tydens Wikimania in Parys het ek die kans gehad om met 'n paar gemeenskapslede te gesels wat hul kommer uitgespreek het en die behoefte aan 'n bespreking oor die gebruik van KI-platforms in ons gemeenskap en daaglikse werk. Hierdie besprekings vind al in ander gemeenskappe plaas, daarom dink ons dit sal goed wees om 'n oorsig van ons gemeenskap en die impak wat KI veroorsaak, te hê. Vir hierdie doel doen ons 'n kort opname om te verstaan hoe gemeenskappe soos joune dink oor en KI gebruik, en ons sal graag jou hulp wil hê om dit voor jou lede te kry tydens byeenkomste of *'n Paar dinge wat ons hoop jy kan doen:* 1. Deel die opname met jou gemeenskapslede — dit neem ongeveer 5 minute om te voltooi. Hier is die skakel: *Opnameskakel*<https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeBkEfLmmmpCyKjWv-zMrFEfa55w1x0vWvi7JTP-2LGNhF5EQ/viewform?usp=header> 2. Sluit aan by 'n kort oproep (of stuur 'n verteenwoordiger) om jou gemeenskap se perspektief op KI direk te deel. Ons beoog om dit tot [30–45] minute te hou en beplan dit vir iewers in *middel-September*. As 'n oproep vir jou werk, antwoord net met 'n paar tye wat jou pas (of wys ons na wie ook al in jou span die regte persoon sou wees), en ons sal iets op die kalender kry. Baie dankie dat jy dit oorweeg het. Jou persoonlike en gemeenskap se insette sal werklik vorm wat ons in hierdie studie leer.” Deel gerus enige voorlopige opmerkings of belangstelling oor bogenoemde hier. Die vraelys bo is baie generies en nie spesifiek op Wikipedia gerig nie maar gee ‘n opsie om jou e-pos adres te deel om in verdere gesprekke deel te neem. Dit is seker een van vele inisiatiewe wat oor hierdie onderwerp sal volg. Groete [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 15:28, 20 Augustus 2026 (UTC) :Ek het 'n probleem raakgeloop. Vir een opsie wat ek nee geantwoord het, wil hy nie aanvaar nie. Jammer. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:19, 20 Augustus 2026 (UTC) As ons nou hier oor die gebruik van KI op Wikipedia gesels: Ek sien nou 'n klomp artikels wat met KI uit Engels vertaal word. Een van die Wikipedia-beleid is dat mense artikels volgens bronne self skryf. Jy lees die bron en brei daarvolgens die artikel uit. Wikipedia is 'n ensiklopedie en dit noem ons ensiklopediese werk. As 'n KI 'n artikel vertaal, is dit hoogs onwaarskynlik dat die bronne volgens ensiklopediese waardes geraadpleeg is. Ook op die Engelse Wikipedia kan daar foute in enige artikel wees wat jy self moet uitsorteer volgens die bronne wat gelys is. Byvoorbeeld is die gebruik van KI vir artikelwerk op die [[:de:Wikipedia:Künstliche Intelligenz|Duitse Wikipedia]] ontoelaatbaar. Sodra jy een artikel met hulp van KI uitbrei, was dit jou laaste aksie daar. Die [[:nl:Wikipedia:AI en Wikipedia|Nederlandse Wikipedia]] wil dit ook nie hê nie, dieselfde op die [[:en:Wikipedia:Editing policy#Artificial_intelligence_additions|Engelse Wikipedia]]. Ander neem weke om een artikel tot op meer as 30&nbsp;000 of 40&nbsp;000 uit te brei omdat die bronne geraadpleeg word, maar nou sien ek 'n klomp uitgebreide artikels binne een dag, ook sensitiewe onderwerpe soos [[Mekka]], [[Jerusalem]], ens. Gemeenskap, wat is julle mening daaroor? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:47, 23 Augustus 2026 (UTC) :Die onbesonne gebruik van KI is 'n ernstige probleem. My antwoord op die vraag wat my meeste bekommer was: ::''> Bad results; inaccurate information; perpetuation/reflection of popular human bias, AI fabrication/ hallucination; AI agents wilfully steering people towards a synthesised opinion. People losing independent abilities and the ability to think logically. '' :Masjiengeskrewe teks het nie lekker idiomatiese taalgebruik nie, maar as mens dit met versigtigheid benader, is dit 'n handige hulpmiddel. Ek het al 'n dosyn artikels met die hulp van masjienvertaling opgestel en niemand het nog werklik gekla oor my taal nie. Ons moet oppas om die baba met die badwater uit te gooi. :Mense kan snert skryf sonder KI, hoewel KI dit moontlik maak om groot volumes snert te skryf wat baie moeilik raak om te identifiseer en taalkundig reg te trek na die tyd. :Wie van ons kyk nog na die lyste [https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Artikels_wat_geproeflees_moet_word Artikels wat geproeflees moet word] en [https://af.wikipedia.org/wiki/Kategorie:Kategorie:Gaan_taal_na Gaan taal na]? :[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:44, 24 Augustus 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] dit is 'n gebruik van die begin van hierdie taalweergawe van Wikipedia om artikels uit ander taalweergawes te vertaal. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:51, 24 Augustus 2026 (UTC) :::Die grootste gevaar met die gebruik van KI op Wikipedia lê waarskynlik nie in die tegnologie self nie, maar in onbeheerde en ongekontroleerde gebruik daarvan. KI kan feite verkeerd weergee, bestaande foute uit ander taalweergawes versterk en, besonder ernstig vir ’n ensiklopedie, bronne hallusineer of selfs geloofwaardige maar geheel en al fiktiewe verwysings skep. Dit sou egter na my mening uiters kortsigtig wees om KI daarom volledig op die Afrikaanse Wikipedia te verbied. Ons werk met ’n betreklik klein aktiewe gebruikersbasis en ’n enorme hoeveelheid kennis wat nog in Afrikaans ontsluit moet word; verantwoordelike KI-gebruik kan vertaling, taalversorging, opsomming en die aanvanklike verwerking van bronne aansienlik vergemaklik. Die kernbeginsel behoort eerder te wees dat die '''menslike redigeerder verantwoordelik bly vir die finale inhoud''': feite en verwysings moet teen die oorspronklike bronne nagegaan word, KI-gegenereerde bronne mag nooit sonder verifikasie aanvaar word nie, en sensitiewe of omstrede onderwerpe behoort aan strenger kontrole onderwerp te word. Wat ons dus nodig het, is nie ’n algehele verbod nie, maar ’n stel duidelike "beginsels vir die verantwoordelike gebruik van KI" wat Wikipedia se bestaande vereistes van verifieerbaarheid, neutraliteit en betroubare brongebruik versterk. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 14:51, 24 Augustus 2026 (UTC) : Ons slim manne {{Ping|SpesBona|Rooiratel|Pynappel|Sobaka|BurgertB|Naudefj}}, kom ons probeer die volgende: Pynappel sê hy gebruik tans Claude Code as vertaler. Neem die inhoud van [[kapasitor]] wat hy vertaal het en vertaal dit weer met Claude Code. Vergelyk met sy weergawe. Vertaal dit dan met sê drie ander taalmodelle, ek wil bitter graag sien wat dit ons gaan vertel. As kontrolemaatreël kan ons die eksperiment herhaal met 'n ander artikel wat Pynappel gedoen het. Julle het my nuuskierig gemaak... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:14, 24 Augustus 2026 (UTC) ::Goeie idee @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]! Ek stem saam dat ons KI kan gebruik om vir foute te kontroleer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:17, 24 Augustus 2026 (UTC) :::Ek het die bywerking aan die artikel [[Nasionalisme]] deurgegaan, aangesien dit ’n onderwerp is waarmee ek vertroud is. Die vertaling was oor die algemeen akkuraat; die enigste werklike fout wat ek kon opspoor en regstel, was ’n verkeerde skakel na ’n persoon met dieselfde naam. :::Wat belangrik is, is dat Gebruiker:Pynappel ook sy [[porboodskap]] uiteengesit het by [[Gebruiker:Pynappel/monster]]. Dit toon duidelik hoe [[Claude (groot taalmodel)|Claude]] die vertaling moet benader. Dit is belangrik vir deursigtigheid, omdat ander gebruikers kan sien watter instruksies aan die taalmodel gegee is en die vertaalstrategie daarvolgens kan beoordeel. :::Ek het nie die hele nuwe vertaling deur [[ChatGPT]] laat vergelyk nie. Daar sal uiteraard stilistiese verskille tussen taalmodelle wees — en selfs binne dieselfde taalmodel kan uitsette met verloop van tyd verskil — en ’n volledige vergelyking sou ’n omvangryke taak wees. Ek het daarom ’n ietwat obskure paragraaf oor nasionaal-anargisme gekies om die vertalings van Claude en ChatGPT met mekaar te vergelyk. :::Die opdrag aan ChatGPT was: “Vergelyk hierdie twee vertalings. Is daar enige fundamentele verskille of probleme? Uiteraard hoef die vertalings nie identies te wees nie, maar sou daar enige probleme wees met die laaste vertaling, dus dié van Claude?” :::ChatGPT se antwoord was onder meer: “Daar is geen fundamentele inhoudelike probleem met die laaste vertaling wat jy aanhaal nie. Dit dra die kern van die Engelse teks redelik akkuraat oor en is selfs meer kompak en geskik vir ’n Wikipedia-artikel. Daar is egter ’n paar plekke waar ek dit sou aanpas, hoofsaaklik om betekenisnuanses, terminologie en neutraliteit te verbeter.” :::Ek het na die voorstelle gekyk. Sommige daarvan het beslis meriete gehad, maar die meeste was eerder stilistiese verfynings as noodsaaklike regstellings. ChatGPT het afgesluit met: “Kortom: die vertaling is bruikbaar en bevat geen ernstige verdraaiing van die oorspronklike nie. Die twee terme wat ek beslis sou regstel, is ‘gemeenskaplike’ → ‘kommunitaristiese’ en ‘versoen’ → ‘kombineer’. Die res is hoofsaaklik stilistiese verfyning en die vraag hoeveel van die oorspronklike detail jy wil behou.” :::Ek het dié twee veranderinge aangebring. Hulle was waarskynlik nie krities nie, maar ek stem saam dat die aangepaste terme in die betrokke konteks meer akkuraat is. :::Op grond van hierdie beperkte evaluasie kan ek nie fout vind met Pynappel se benadering nie. Dit bly uiteraard wenslik dat gebruikers nuwe teks self deurgaan en nie bloot die uitset van ’n taalmodel ongekontroleerd aanvaar nie. Veral skakels, eiename, vakterminologie, betekenisnuanses en die verband tussen stellings en aangehaalde bronne behoort nagegaan te word. :::Die risiko van hallusinasies is in hierdie soort taak waarskynlik laer as wanneer ’n taalmodel gevra word om nuwe inhoud uit eie kennis te skep, omdat dit hoofsaaklik ’n bestaande teks vertaal. Die risiko is egter nie nul nie. ’n Taalmodel kan steeds ’n naam verkeerd interpreteer, ’n skakel met die verkeerde persoon verbind, ’n betekenisnuanse verander, ’n term te vry vertaal, of selfs ’n stellingsverband subtiel verskuif. Die belangrike beginsel behoort dus nie te wees dat KI-vertalings sonder meer aanvaar of verwerp word nie, maar dat die uitset verifieerbaar moet wees en deur ’n gebruiker nagegaan word voordat dit as betroubare ensiklopediese teks beskou word. :::Vir my is die nuttigste aspek van Pynappel se benadering juis die deursigtigheid daarvan: die bronmateriaal is bekend, die porboodskap is beskikbaar en die vertaalproses kan deur ander gebruikers nagegaan en herhaal word. Dit maak gemeenskapskontrole moontlik en bied ’n veel beter vertrekpunt vir verantwoordelike gebruik van KI as ’n proses waarvan die instruksies en werkswyse onbekend is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:39, 24 Augustus 2026 (UTC) :::Die outeur wat inligting op Wikipedia plaas, is verplig om dit volgens die bronne wat verskaf is, te verifieer. '''Altyd.''' Dit is nie onderhandelbaar nie. Sien [[Wikipedia:Verifieerbaarheid]] en [[Wikipedia:Haal bronne aan]]. Dit is onmoontlik dat al hierdie artikels binne een dag self gelees en die inhoud volgens die bronne geverifieer is. Om somer so reuse Wikipediaartikels met KI te vertaal maak Wikipedia fakties die bron, en Wikipedia is nie 'n bron vir Wikipedia nie. Hoekom sit ander dan vir dae of self weke aan een artikel en vertaal dit stiptelik volgens die bronne wat aangegee is? Probeer maar een KI-artikel op die Duitse, Engelse of Nederlandse Wikipedia te plaas. Ek haal my bogenoemde aan, dit word op ander taalweergawes nie toegelaat nie. Wikipedia is 'n betroubare ensiklopedie en dit is ensiklopediese werk om die bronne te lees en daarvolgens die artikel te skryf. Artikels word slegs deur mense geskryf wat die bronne lees. Dit geld ook vir vertaalde artikels. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:41, 24 Augustus 2026 (UTC) ::::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] is jy seker dit geld ook vir vertaalde artikels? As 'n mens die inhoud van 'n ander taalweergawe vertaal en die aangehaalde bronne saam oorbring, dan aanvaar 'n mens dat die oorspronklike outeur die bronne nagegaan het. Ander Wikipedias het immers ook die vereistes van verifieerbaarheid en om betroubare bronne aan te haal. As daar van vertalers verwag word om elke bron na te gaan, dan sal ons wiki bitter stadig groei, en ons sal duisende artikels wat reeds geskep is en waarvan die bronne wat oorgebring is, nie weer nagegaan is nie, moet skrap. Indien dit ons beleid is, moet ons dit dalk hersien, want vertalers hier werk al jare so. Myns insiens is daar geen rede om so 'n beleid te hê nie. Ek stem saam met @[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] dat artikels nie geskep moet word met die afvoer van 'n KI wat gepor is om uit eie kennis of navorsing nuwe inhoud te skep nie. Ek kan nie sien hoe dit sin maak om die blote vertaling van teks wat reeds nagegaan is en met bronne gestaaf is, te verbied nie. Dalk moet ons dringend 'n beleid hier opstel sodat almal op dieselfde bladsy in verband met hierdie kwessie is. Terloops, Google Translate gebruik ook KI, en ek dink nie enigiemand gaan voorstel dat dit verbied moet word nie. Maar ek kan sien dat jy bekommerd is dat die nuwe volume van inhoud moeilik is om na te gaan. My voorstel daar sou wees om soos verder bo genoem en soos Sobaka reeds gedoen het, ook 'n KI te gebruik vir hierdie kontrole. Ek wil die 1&nbsp;000 artikels in [[:meta:List_of_articles_every_Wikipedia_should_have]], waarvan baie op afwiki na 20 jaar van afwiki se bestaan steeds saadjies is of verouderd is of foute bevat of selfs masjienvertalings is, met behulp van KI verbeter en uitbrei. Maar ek sal dit vir eers stadig vat, aangesien daar nou 'n gesprek hieroor plaasvind en ek in elk geval ander dinge het om te doen. Intussen nooi ek jou uit om na die ca. 50 artikels op [[Gebruiker:Pynappel/monster]] wat reeds met behulp van KI uitgebrei is, te gaan kyk, en oorweeg of die nuwe weergawes na uitbreiding met KI beter is as die vorige weergawes, ten spyte van enige foute wat van die Engelse weergawe oorgedra is of self deur die KI begaan is. Intussen gaan ek voort met saadjies oor poskodes in Lesotho. Ek gebruik Pywikibot hiervoor, nie 'n KI nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:10, 24 Augustus 2026 (UTC) :::::{{Ping|Pynappel}} myns insiens geld dit veral vir vertaalde artikels, omrede Wikipedia nie 'n bron vir Wikipedia is nie. Die outeurs aan die ander kant is mos ook mense en mense maak foute. Ek sien gereeld foute op die Engelse Wikipedia of inhoud wat nie deur die genoemde bron gestaaf word nie. Ek het egter nie die tyd om hulle foute te verbeter nie, ek is reeds besig met my eie foute. ;) Kyk nou wat ek sedert dae doen, ek verskaf nog bronne vir my ou voorbladartikels en al die bronne het ek geraadpleeg. As ek vashaak met Afrikaans gebruik ek ook Google Translate, maar oorwegend skryf ek die sin dan self omdat ek nie tevrede is met die vertaling nie. Myns insiens het dit in die afgelope jare verswak. Ek vermy rekenaarvertaalde inhoud soos die pes. Ek wil Afrikaanssprekendes nie kwaad maak met onverstaanbare artikels nie. Myns insiens is dit 'n klap in die gesig vir 'n moedertaalspreker as jy sy taal nie respekteer nie en swak inhoud lewer (hier verwys ek na al die "gaantaalna"-artikels). :::::Ek raak net bekommerd oor die grote en hoeveelheid van al die KI-artikels. Ander mense neem baie tyd vir die uitbreiding van een artikel. Sien my werk vandag, drie artikels waaraan ek my vrye tyd spandeer het, al die bygevoegde bronne het ek geraadpleeg. Ek kon staat maak op die Engelse Wikipedia, maar ek doen nie, ek lees die bron. As die bron nie hulle inhoud staaf nie, dra ek dit nie oor nie. Bv. bevolkingsgetalle. Ek wil hulle in 'n amptelike bron self sien, nie op die Engelse Wikipedia nie. Ek beskou dit as "blind" om volledig op die Engelse Wikipedia te vertrou en hulle goed oor te dra sonder om die bronne te raadpleeg. Wat my betref is dit nie ensiklopediese werk nie. Lees maar net die eerste sin op [[:de:Wikipedia:Künstliche Intelligenz]]: ''Die Wikipedia ist ein Projekt mit '''von Menschen für Menschen''' recherchierten und geschriebenen Inhalten.'' :::::Google Translate: "Wikipedia is 'n projek met inhoud wat deur mense, vir mense, nagevors en geskryf is." :::::My vertaling: "Wikipedia is 'n projek met inhoud nagevors en geskryf deur mense vir mense." Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:31, 24 Augustus 2026 (UTC) ::::::Dit lyk my waar ons verskil is oor die vertalingsproses, en hoe daardie proses moet lyk en watter hulpbronne gebruik mag word en of bronne wat oorgebring word, nagegaan moet word. In my opinie word by vertaling Wikipedia nie as 'n bron gebruik nie, want die bronteks is op sigself op bronne gebaseer, en is deur 'n mens nagevors en geskryf. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:44, 24 Augustus 2026 (UTC) :::::::{{Ping|Pynappel}} lyk my die Duitse Wikipedia is streng wat vertalings betref: [[:de:Wikipedia:Übersetzungen#Wikipedia ist keine Quelle]]: ''Anderssprachige Artikel können daher zwar als Vorlage für das Erstellen eines deutschsprachigen Artikels dienen, jedoch sollte der Übersetzer selbst sicherstellen, dass sein Text durch reputable externe Quellen gedeckt ist. Das bedeutet, dass der Übersetzer alle übernommenen Inhalte auf Korrektheit prüfen sollte und auch die dafür verwendeten Quellen prüft, bevor er sie als Beleg (zum Beispiel als Einzelnachweise) angibt.'' :::::::"Anderstalige artikels mag as 'n sjabloon vir die skepping van 'n nuwe Duitse artikel dien, maar die Vertaler moet self seker maak, dat sy teks deur betroubare eksterne bronne gestaaf word. Dit beteken, dat die vertaler al die oorgeplaaste inhoud vir korrektheid moet nagaan en ook die daarvoor geraadpleegde bronne nagaan, voordat hy hulle (bv. as 'n verwysing) aanhaal." :::::::Sien, met ander woorde is die vertaler verplig om te sorg dat die teks wat hy plaas akkuraat is. Niemand anders is daarvoor verantwoordelik nie, al het 100 skrywers die oorspronklike artikel saamgestel. Jy plaas die teks, jy is verantwoordelik daarvoor. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:56, 24 Augustus 2026 (UTC) ::::::::Dit is inderdaad strenger as die ''de facto'' situasie tans hier en is iets waaroor ons dan nou voor die naderende KI-storm uitsluitsel sal moet kry. Soos reeds gesê, sal ek vir eers terwyl ons hierdie onderwerp bespreek nie nuwe artikels in my monster met KI uitbrei nie. Intussen gaan ek voort met my saadjies oor poskodes in Lesotho, waarvoor ons al 20 jaar wag en ek seker is almal baie opgewonde oor is. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:00, 24 Augustus 2026 (UTC) Ek stem saam met SpesBona dat die volume van die onlangse plasings ’n geldige bekommernis is. My grootste voorbehoud geld egter oor meer tegniese artikels soos [[kapasitor]] en [[waarskynlikheidsleer]], waar gespesialiseerde vakterminologie voorkom en ’n KI-vertaling maklik ’n Afrikaanse term kan kies wat taalkundig aanvaarbaar lyk, maar vakinhoudelik verkeerd of ongebruiklik is. Ongeag watter hulpmiddel vir vertaling gebruik word, behoort die hoeveelheid nuwe inhoud dus binne perke te bly wat realistiese menslike nasiening moontlik maak. Ek dink Pynappel het terselfdertyd ’n belangrike punt beet dat ons moet onderskei tussen KI wat nuwe inhoud uit eie “kennis” genereer en KI wat gebruik word as hulpmiddel om bestaande, reeds verwysde Wikipedia-inhoud te vertaal of te verbeter. Die vraag oor hoe deeglik elke oorgebringde bron weer nagegaan moet word, is waarskynlik iets waaroor ons as gemeenskap uitdruklik uitsluitsel moet kry. Dit is duidelik dat daar tans verskillende praktyke en verwagtings bestaan. Die menslike aard van die Wikimedia-projekte moet uiteraard beskerm word. Op langer termyn wil ons juis ’n moontlike [[Dooie-internetteorie|dooie-internet]] help voorkom – ’n internet waarin KI-gegenereerde inhoud oorheers, masjiene toenemend ander masjiene as bronne gebruik en oorspronklike, naspeurbare menslike kennis geleidelik onder ’n vloed sintetiese inhoud verdwyn. Wikipedia se besondere waarde lê juis daarin dat mense verantwoordelikheid aanvaar vir wat hulle skryf, vertaal, verifieer en verbeter. Dit beteken egter nie dat ons die moontlikhede wat KI bied, moet verwerp nie. Veral op ’n kleiner Wikipedia kan dit, indien dit verantwoordelik gebruik word, help om bestaande inhoud te verbeter, agterstande aan te spreek en ons kennisbasis uit te bou. Pynappel se inisiatief het in dié opsig ’n nuttige gesprek ontketen en die Afrikaanse Wikipedia nogal wakker geskud oor ’n vraag waarmee ons in elk geval toenemend gekonfronteer gaan word. Ek is daarom besig om ’n konsep, “'''Beginsels vir die verantwoordelike gebruik van KI op die Afrikaanse Wikipedia'''”, op te stel. Ek sal dit binnekort plaas, nie as ’n finale beleid nie, maar as vertrekpunt vir gemeenskapsbespreking oor onder meer menslike verantwoordelikheid, bronverifiëring, vertaling, vakterminologie, deursigtigheid en die tempo waarteen KI-ondersteunde inhoud geplaas behoort te word. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:53, 25 Augustus 2026 (UTC) :Sien die verwante gesprek by [[Bespreking:Zimbabwiese nasionale rugbyspan]]. Ek stem wel saam dat, sou ons KI-ondersteunde bydraes vir 'n aantal spesifieke gebruike toelaat, die volume van bydraes te veel kan wees vir menslike bydraers om na te gaan. Daardie probleem kan dalk opgelos word deur 'n plafon op die aantal KI-ondersteunde wysigings per tipe bydrae (bv. skep van nuwe artikels of uitbreiding van bestaande artikels deur middel van vertaling) en gebruiker, asook 'n plafon op die totale aantal KI-ondersteunde bydraes vir die hele projek per maand of ander tydperk, saam met 'n kontrolelys van hierdie bydraes en of dit deur 'n mens nagegaan is. Hierdie kontrolelys kan bv. 'n kategorie wees wat deur 'n sjabloon op die bladsy gevoeg word. Die sjabloon kan ook lesers waarsku dat die artikel deur KI bygewerk is. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:37, 26 Augustus 2026 (UTC) ::{{Ping|Pynappel}} die voordele van KI: wat die een binne sekondes kry, beteken vyf uur se werk vir die ander. Ek was vyf uur met dié goed besig en van die punte is as verkeerd bewys. KI ontneem jy nie daarvan om self die bronne te lees nie. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:06, 26 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] dankie, ek dink die artikel is nou beter, en wanneer die volgende model op die artikel opgelei word, sal sy afvoere ook meer akkuraat wees. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 19:23, 26 Augustus 2026 (UTC) ::::{{Ping|Pynappel}} dit raak die punt oor vertalings direk, aangesien die Duitse en Afrikaanse artikels identies is. Die meeste bronne is aan my bekend en ek kan die artikel daarvolgens aanpas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:32, 26 Augustus 2026 (UTC) :::::Ek het nou uiteindelik opgevang met al die gesprekke op geselshoekie. Daar is nou baie woorde, en baie emosies oor die onderwerp. Soos ek dit sien is die hoof-kwessies: :::::# Gebruik KI vir nuwe inhoud of nie. (Lyk my meeste mense stem saam NEE). :::::# Gebruik KI vir vertalings of nie. (Die vraag lei na kwessie #3) :::::# Inhoud op afwiki wat vertaal is van 'n ander wiki vereis dat die vertaler elke bron verifieer. :::::# As ons KI gebruik om groot volume artikels/inhoud te skep, hoe gaan ons tred hou? :::::<br /> :::::Kwessie 1 dink ek nie ons hoef dit verder te bespreek nie. Maak kom ons maak dit 'n amptelike beleid. :::::Kwessie 2 hang af aan kwessie 3. :::::Kwessie 3 dink ek vereis 'n stem van al die lede van afwiki. Ek dink nie @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] se standpunt hieroor is die norm nie. :::::Kwessie 4 moet nog verder bespreek word. :::::<br /> :::::Het ek enige iets gemis? - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:47, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::::Gister se eksperiment by [[Bespreking:Zimbabwiese nasionale rugbyspan]] het juis bewys dat jy die bronne moet raadpleeg as jy 'n artikel wil vertaal. KI het probeer om foute in my vertaling te vind en misluk. Die artikel was net hier en daar verouderd; slegs een, twee klein foutjies: 'n verkeerde datum en 'n verkeerde plek. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:19, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::Nee, dit het die teendeel bewys: dat mense en KI foute maak. Foute word nie uitgeskakel deur 'n verbod op KI nie. Die KI gaan aanhou beter raak en gaan binnekort minder foute as mense maak. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:28, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::::::Dan is mense binnekort onnodig hier. 'n Bot skryf artikels, 'n KI brei dit uit en 'n bot hou dit op datum. Dan kan ek maar iets anders doen in my vrye tyd. Soos om mense te ontmoet. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:39, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::::"Dan is mense binnekort onnodig hier." Verduidelik asb. vir ons hoe jy tot hierdie gevolgtrekking kom sodat ons ook jou argument kan volg. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:47, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::::My gevolgtrekking uit "Die KI gaan aanhou beter raak en gaan binnekort minder foute as mense maak." Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:56, 27 Augustus 2026 (UTC) : Ek begin al hoe meer en meer ontuis hier voel... [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:30, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Dis eintlik net SpesBona sover wat kla. Kom ons hoor wat sê die ander. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:37, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Dieselfde gevoel hier. Al die jare vir kwaliteit in Afrikaans geoffer. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:39, 27 Augustus 2026 (UTC) ::: Al julle antwoorde is spekulatief van aard bv. KI gaan verbeter. Jammer, ek is realis, antwoorde moet presies wees. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:54, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::Ek gebruik lankal ChatGPT vir die vertaling van dele van fliekartikels en het nog nie foute teengekom nie. Ek skryf wel groot stukke oor, want die taal is nie te waffers nie en hy vertaal baie goed direk uit Engels. Ek werk nog daaraan dat hy beter taal gebruik. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 17:45, 4 September 2026 (UTC) == Officer's mess == Hulle sê: "An officer's mess is more than just a dining room; it is a complete building or dedicated facility where commissioned military officers eat, relax, and socialize." Wat sou dit op Afrikaans wees? Duits gebruik "Messe", maar ek twyfel of dit goed oordra na Afrikaans. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 25 Augustus 2026 (UTC) :Sou offisiersklub kon werk? [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:07, 25 Augustus 2026 (UTC) ::Dit is 'n Menasie of offisiersmenasie. [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 13:39, 25 Augustus 2026 (UTC) :::Dankie vir albei voorstelle. Ek vermoed "menasie" is die woord wat my ontgaan het. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:04, 25 Augustus 2026 (UTC) == Werkswinkels wat deur Wikimedia ZA gefasiliteer sal word in September 2026 == Gebruikers neem kennis van die werkswinkels gedurende September 2026. Boodskap van Wikimedia ZA: “Hierdie werkswinkels sal studente, dosente en bibliotekarisse by hoër onderwysinstellings betrek en hulle bekendstel aan die basiese beginsels van die redigering van Wikipedia in alle Suid-Afrikaanse tale. Sommige deelnemers mag Afrikaans as eerstetaalsprekers wees, en die opleiding sal die volgende dek: Wat Wikipedia is Die Vyf Pilare van Wikipedia Die vertaling van bestaande artikels met behulp van die Vertaalinstrument Die skep van nuwe artikels Die byvoeg van verwysings en beelde Ons wil graag die Afrikaanse Wikipedia-gemeenskap vooraf oor hierdie werkswinkels inlig. Aangesien hierdie sessies 'n toestroming van nuwe bydraes van eerstekeerredakteurs tot gevolg kan hê, sal ons die gemeenskap se bewustheid en ondersteuning waardeer om hierdie nuwelinge gepaste leiding, geduld en goeie trou te gee soos hulle begin bydra. Komende Werkswinkels SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit Stellenbosch '''7–8 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Durban Universiteit van Tegnologie '''10–11 September 2026''' SWiP Fase 2 Jaar 2 – Universiteit van KwaZulu-Natal, Pinetown-kampus '''17–18 September 2026''' Dankie dat u ons help om te verseker dat die betrokke gemeenskap bewus is van hierdie aktiwiteite en die nuwe bydraers kan ondersteun.” [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 13:12, 25 Augustus 2026 (UTC) == Erfenismaand: Inheemse Taalvertaal-uitdaging == Inisiatief vir Erfenismaand vir enige belangstellendes: “Beste Wikimediane, Sluit by ons aan vir die Erfenismaand se 30-dae Inheemse Taalvertaal-uitdaging hierdie September! Help om Suid-Afrikaanse erfenis te vier deur artikels oor die teiken inheemse taal Wikipedias uit te brei en te verbeter. ;Belangrike Besonderhede Datums: 1–30 September 2026 - Teikentale: isiZulu, isiXhosa, Sesotho, Setswana, Sepedi, Xitsonga, isiSwati, Tshivenḓa, isiNdebele, en Afrikaans - Daaglikse Doelwit: Vertaal 1 artikel per dag oor Suid-Afrikaanse kookkuns, gebruike, klere, kuns, geskiedenis of letterkunde. Hoe om Deel te Neem 1. Voeg jou gebruikersnaam by die projekbladsy en sluit aan by die Geleentheidsdashboard <https://meta.wikimedia.org/wiki/WMZA_Heritage_Month_30-Day_Translation_Campaign> (Wagwoord: Heritage). 2. Kies 'n Suid-Afrikaanse erfenisartikel op Engelse Wikipedia. 3. Vertaal dit in jou teikentaal (met behulp van die Inhoudvertalingsinstrument of handmatig) en publiseer. Opleidingswerkswinkel Leer hoe om die Inhoudvertalingsinstrument en dashboard te gebruik: Datum en tyd: Saterdag, 29 Augustus 2026 | 10:00 vm. – 12:00 nm. SAST - Skakel: Sluit aan by Google Meet <https://meet.google.com/xuv-gwfo-ztq?authuser=1&hs=122> Pryse (geskenkbewyse) Top bydraers gekies op grond van vertalingskwaliteit, volledigheid en formatering: - 1ste Plek: R5,000 - 2de Plek: R3,000 - 3de Plek: R2,000 Kontak info@wikimedia.org.za Vriendelike groete WikimediaZA Nomfundo Zungu: Kommunikasie-intern” [Hier geplaas deur [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 08:15, 26 Augustus 2026 (UTC)] :@[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] mag ons vir hierdie spesifieke gebeurtenis KI gebruik om die vertaling te behartig, mits ons die [[porboodskap]] wat ons gebruik het, publiseer, en met die veronderstelling dat bronne wat saam met stellings oorgebring word, reeds in die oorspronklike weergawe nagegaan is en dus nie weer individueel nagegaan hoef te word by die eerste weergawe van die vertaling nie? Gebruikers kan natuurlik enige stelling later bevraagteken en bronne nagaan en stellings wat nie geverifieer kan word nie, verwyder. Ek vra hierdie net vir praktiese redes om in staat te wees om die eerste weergawe van die vertaling te kan plaas. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:13, 26 Augustus 2026 (UTC) ::My opinie is: ja, ons mag, want Wikipedia word nie as 'n bron gebruik nie, die bronne word saam oorgebring, en ander Wikipedia's vereis ook verifieerbaarheid en die aanhaal van bronne, en die KI-model word gevra om 'n nugtere vertaling te doen, nie om eie kennis te gebruik of eie navorsing te doen nie, dus is die risiko van hallusinasies laag. Natuurlik kan die oorspronklike weergawe foute bevat, en die foute word dan met die vertaling oorgebring, maar dit is 'n risiko by enige vertaling en foute kan selfs in betroubare bronne bestaan, dus is dit nie 'n risiko uniek aan KI nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:32, 26 Augustus 2026 (UTC) :::{{Ping|Sobaka|Pynappel}} Myns insiens is dit nie die doelwit van dié kompetisie om met KI-geskepte artikels mee te ding nie. Die een skryf met die hand en die ander met KI? Ek dink nie dit is billik in 'n kompetisie nie. Ek sou dit as 'n soort ''doping'' beskou. Met die hoeveelheid KI-inhoud kan mens ook nie van ander verwag om die inhoud na te gaan nie. My mening. Jou laaste aanmerking oor foute in die oorspronklike artikel is juis die rede waarom die Duitse Wikipedia van die vertaler verwag om die inhoud stiptelik na te gaan. Andersins loop jy gevaar om verkeerde inhoud te versprei. Ek beskou die vertaler steeds as verantwoordelik vir die teks wat hy plaas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:55, 26 Augustus 2026 (UTC) ::::@[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]], ek dink ons moet hier twee sake onderskei. Eerstens is dit ’n kompetisie wat deur WikimediaZA gereël word, en ek kan dus nie namens hulle bepaal of KI-ondersteunde vertaling vir die doeleindes van die kompetisie toegelaat word of presies watter voorwaardes daarvoor geld nie. Dit sal jy verkieslik met die organiseerders moet uitgeklaar. ::::Tweedens is ons op die Afrikaanse Wikipedia nog besig om gemeenskapsbeginsels vir die verantwoordelike gebruik van KI te ontwikkel, en ek wil nie daardie gesprek vooruitloop nie. Persoonlik sien ek wel ’n belangrike onderskeid tussen die gebruik van KI as ’n vertalingshulpmiddel en die gebruik daarvan om self nuwe ensiklopediese inhoud en bronne te genereer. KI-ondersteunde vertaling behoort dus nie noodwendig uitgesluit te word nie, mits die gebruiker die finale teks self deeglik nagaan en verantwoordelikheid daarvoor aanvaar. ::::Ek sou egter versigtig wees met die aanname dat bronne bloot omdat hulle uit die oorspronklike artikel oorgedra word, glad nie nagegaan hoef te word nie. Niemand verwag noodwendig dat elke bron volledig van nuuts af ondersoek moet word voordat ’n vertaling gepubliseer word nie, maar die vertaler behoort minstens seker te maak dat die vertaalde teks die oorspronklike artikel getrou weergee, dat die verwysings korrek oorgedra is en dat daar nie deur die vertaalproses nuwe stellings, betekenisverskuiwings of foutiewe terminologie ontstaan het nie. ::::Wat die publisering van die porboodskap betref, dink ek dit is ’n nuttige vorm van deursigtigheid, maar dit is iets waaroor die gemeenskap nog ’n beginsel moet vasstel. Vir hierdie spesifieke kompetisie sou ek dus voorstel dat WikimediaZA eers bevestig wat hulle reëls oor KI-gebruik is; daarna geld uiteraard steeds die Afrikaanse Wikipedia se gewone vereistes ten opsigte van kwaliteit, verifieerbaarheid en die verantwoordelikheid van die redigeerder. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:04, 26 Augustus 2026 (UTC) == Nuwe botartikels == Gemeenskap, ek mis die gemeenskapsbesluit om met nuwe botartikels te groei. Ons het byna 400 nuwe botartikels met 'n klein inligtingskassie en een sin. (As jy die res soek, moet jy die Engels lees.) Myns insiens voeg dit min waarde by, wat dink julle? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 11:50, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg waarde by. Ek sien nie hoe die aantal van 400 relevant is nie. Daar is poskodes in Lesotho en Sentraal-Afrikaanse Republiek waaroor 'n Afrikaanse leser mag leer, en waaroor daar regtig min bekend is, soos slegs die ligging en koördinate. Sien geen rede hoekom hierdie onderwerpe van die ensiklopedie uitgesluit moet word nie; ander weergawes sluit hierdie onderwerpe in, maar ek hoor graag ander se menings. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:14, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Gee ons asb 'n voorbeeld of 2 vd poskodes in Lesotho wat jy gedoen het. Ek kan nie veel van Kabouterbot onthou nie...ouderdom! ::PS Kabouterbot het vannag 'n fokop gemaak by [[Nana-Bakassa]] ("Koördinate: Missing latitude") ::[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:37, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] [[Hleoheng]] [[Fenyane]]. Ek moet nog die kategorieë byvoeg. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :::@[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] reggemaak, dankie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) :Ek dink dit voeg net so veel waarde as al die saadjies oor plantspesies. Maak nie saak of dit nou deur 'n bot geskep is of nie. @[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] jou vraag is eintlik oor die nuttingheid van saadjies, en ek dink ons het daardie bespreking al baie keer gehad. :Party mense vind die artikels interessant, al is daar min inligting. Dit kan altyd verder uitgebrei word. Dit is ook goed vir ander artikels wat plekname benoem (soos 'n artikel oor 'n ramp of iets), minder rooi skakels ens. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:40, 27 Augustus 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] [[Tim Curry]] is onlangs oorlede. Die artikel is ook deur 'n robot begin. Kyk hoe lyk dit vandag. Die feit dat dit deur 'n robot begin is, doen geen afbreek aan ander artikels nie, en skep 'n raamwerk vir ander gebruikers om maklik by te dra. Ek kan onthou jy het destyds ook vreeslik gekla oor die artikels oor akteurs wat deur 'n robot geskep is. Dit staan jou vry om enige artikel wat jy dink te kort is, uit te brei. En as die onderwerp jou nie interesseer nie, hoef jy nie die artikel te lees nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:41, 27 Augustus 2026 (UTC) :Intussen meer as 410. Die aantal is belangrik, aangesien kwantiteit die kwaliteit van die Afrikaanse Wikipedia raak. Daar is ook botartikels oor Russiese rajons, Australiese plaaslikeowerheidsgebied en Haïtiaanse departements. Terloops, ek het ander projekte as om 410 botartikels uit te brei. Myns insiens raak dit dieselfde tema: Ons skryf artikels '''deur mense vir mense'''. Tel asb. al die [[:Kategorie:Saadjies]] vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Wat is die verskil tussen 410 en 410&nbsp;000? Hoe raak dit die kwaliteit van ander artikels? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:48, 27 Augustus 2026 (UTC) :::Inderdaad. Niemand kla oor enwiki se kwaliteit nie, en hulle het meer as 2 miljoen saadjies. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:54, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::Hoe meer botartikels ons het, hoe meer lesers kom daarop af en sien een-sin-saadjies. Dit raak die reputasie van die hele projek. Daar is mense wat ure, maande, jare vir kwaliteit offer. Hoe aktief is die Cebuano- en Waray-Waray-Wikipedias? [[:en:Cebuano Wikipedia]], [[:de:Cebuanosprachige Wikipedia]], [[:en:Waray Wikipedia]] en [[:de:Waray-Waray-Wikipedia]] vertel baie vir my. Die botartikels het niks gehelp nie. Op die [[:en:Swedish Wikipedia#Massive deletions in robot-made articles]] het hulle intussen baie botartikels geskrap. Die Engelse Wikipedia het sewe miljoen artikels en die nodige mannekrag met dié wêreldtaal! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:00, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::@[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] moet ons [[Tim Curry]] skrap? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:03, 27 Augustus 2026 (UTC) ::::::{{Ping|Pynappel}} Ons kan wel artikels oor mense deur mense laat skryf. Soos [[Dolly Parton]], [[Bonnie Tyler]] en [[Gunther von Hagens]]. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:10, 27 Augustus 2026 (UTC) :::::::Kom ons hoor wat sê die res van die gemeenskap. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:15, 27 Augustus 2026 (UTC) : Honderde saadjies beteken nie veel nie. Dit groei nie. Kyk na die sponsies. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:51, 27 Augustus 2026 (UTC) ::Hallo @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], ek stem saam dat dit dalk nie veel beteken nie, maar dit het nie noodwendig 'n negatiewe impak nie. Trouens, my punt is juis dat dit 'n goeie impak het omdat dit 'n bestaande artikel verskaf waartoe gebruikers kan bydra. Ek wonder hoeveel gebruikers wysig bestaande artikels eerder as om nuwe artikels te skep. Dit sal interessant wees om hierdie statistiek van 'n groot Wikipedia soos Engels of Duits te kry. Intussen deel ek 'n lys van artikels wat deur kabouter geskep is en wat sedertdien gegroei het. Dit is almal akteurs, vermoedelik omdat dit 'n onderwerp is waarin meer mense geïnteresseerd is, terwyl die sponse 'n baie kleiner gehoor het, maar daardie gehoor verdien steeds om artikels op Wikipedia in Afrikaans te kan raadpleeg en wysigings daarby aan te bring en ja, as hulle die vermoë het, self artikels te begin. ::* [[Shailene Woodley]] ::* [[Jenna Ortega]] ::* [[Anna Held]] ::* [[Elton John]] ::* [[IJustine]] ::* [[Sydney Sweeney]] ::* [[Beatrice Straight]] ::* [[Alec Baldwin]] ::* [[Raquel Welch]] ::* [[Timothée Chalamet]] ::* [[Rami Malek]] ::* [[George Carlin]] ::– 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:20, 27 Augustus 2026 (UTC) == Voorstel: 'n Konsep-naamruimte (ns 118) == Hallo almal Ek wil graag voorstel dat ons vir die Afrikaanse Wikipedia 'n aparte '''Konsep'''-naamruimte aanvra. Dit is die ekwivalent van die Engelse ''Draft:'' (naamruimte 118). Tans het 'n onvoltooide artikel net twee tuistes: die hoofnaamruimte, waar lesers en soekenjins dit sien, of 'n gebruikersubblad of [[Wikipedia:Sandput]]. 'n Konsep-naamruimte gee 'n derde plek: * Konsepte tel nie as artikels nie en beïnvloed nie ons artikeltelling nie. * Konsepte word outomaties nie deur soekenjins geïndekseer nie, dus skaad 'n onvoltooide bladsy nie die projek se aansien nie. * Nuwelinge kan aan 'n artikel werk sonder dat dit binne minute vir verwydering genomineer word. * Wanneer die artikel gereed is, word dit eenvoudig na die hoofnaamruimte geskuif en die volledige geskiedenis bly behoue. Meer as 25 Wikipedias het reeds so 'n naamruimte. === Wat presies aangevra sal word === * Naamruimte 118 = Konsep, naamruimte 119 = Konsepbespreking * 'n Alias sodat ''Draft:'' ook na dieselfde naamruimte wys * Subbladsye aangeskakel * ''noindex'' sodat konsepte nie deur soekenjins geïndekseer word nie * Konsepte tel nie as inhoudsbladsye nie (dus nie in die artikeltelling nie) * VisualEditor beskikbaar in die nuwe naamruimte === Punte waaroor ons moet besluit === # '''Die naam.''' "Konsep" / "Konsepbespreking", of eerder "Klad" / "Kladbespreking"? Ander voorstelle is welkom. # '''Wie mag 'n konsep na die hoofnaamruimte skuif?''' Enigeen, of net gebruikers wat outomaties bevestig is (''autoconfirmed'')? # '''Verlate konsepte.''' Op die Engelse Wikipedia kan 'n konsep wat ses maande lank onaangeraak bly, verwyder word, met 'n kennisgewing aan die skepper. Wil ons iets soortgelyks, en met watter tydperk? # '''Soekresultate.''' Moet konsepte by verstek in ons interne soektog verskyn, of net wanneer 'n mens dit uitdruklik kies? === Hoe dit tegnies werk === Ons kan dit nie self aanskakel nie. Dit is 'n konfigurasieverandering aan Wikimedia se bedieners. Die pad is: # Konsensus hier op die Geselshoekie, met die besonderhede hierbo beslis. # 'n Versoek op Phabricator onder ''Wikimedia-Site-requests'', met 'n permanente skakel na hierdie bespreking (sien [[m:Requesting wiki configuration changes]]). # 'n Ontwikkelaar dien die wysiging in Gerrit in en dit word ontplooi. Dit neem gewoonlik 'n paar weke. Vir 'n kleiner wiki is 'n handjievol steunstemme genoeg: die Birmaanse Wikipedia se versoek ([[phab:T352424]]) is met twee steunstemme goedgekeur. === Alternatief === As die gemeenskap voel 'n eie naamruimte is oorbodig, kan ons byna dieselfde werkvloei kry sonder enige tegniese versoek, deur subbladsye soos ''Wikipedia:Konsepte/Artikelnaam'' te gebruik. Die verskil is dat ''noindex'' dan nie outomaties geld nie, dat konsepte nie 'n eie filter in onlangse wysigings en die soekfunksie kry nie, en dat die naam vir nuwelinge minder duidelik is. === Steun, teen, kommentaar === Ek stel voor ons hou die bespreking ten minste twee weke oop sodat almal kans kry om te reageer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 22:51, 27 Augustus 2026 (UTC) : Ek ondersteun die voorstel in beginsel. Hou vir twee weke. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:43, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{Ondersteun}} idee ::#Konsepartikel ::#Gebruikers wat bevestig is ::#Ses maande klink redelik ::#Net by keuse, maar as iemand nou dieselfde artikel wil skep, moet dit duidelik wees dat daar reeds ‘n konsepartikel is. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 18:16, 28 Augustus 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} Een van die grootste voordele sal wees as daar kompetisies of werkwinkels is, sodat ander gebruikers weet om die gebruiker spasie te gee. Dit kan dalk ook help dat nuwelinge meer vrymoedigheid het...(dalk?) :Net 'n vraag: as die blad geskuif word sonder 'n aanstuur, wat oorbodig sal wees, tel dit as 'n bladsyverwydering? [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 14:19, 1 September 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] soos sake tans staan, ja, maar slegs administrateurs kan skuif sonder 'n aanstuur. As ander gebruikers bladsye skuif, dan word 'n aanstuur outomaties agtergelaat. Op die Engelse Wikipedia het hulle 'n spesifieke gebruikersgroep, nl. ''page movers'', wat bladsye sonder 'n aanstuur kan skuif. Ons kan oorweeg om ook so 'n groep op die Afrikaanse Wikipedia te hê. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:12, 1 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} al vier punte hier bo. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 20:41, 4 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:08, 5 September 2026 (UTC) :{{Ondersteun}} – Briljante idee. Laat dit goed gaan, [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 17:34, 5 September 2026 (UTC) :{{Neutraal}} – Ek is tans bietjie uitgebrand! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:30, 5 September 2026 (UTC) == Malfunction... == Die taalkundiges: beste vertaling - faal of wanfunksioneer? Of hang dit af van die gebruik van die woord? Ek verkies eersgenoemde! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:34, 28 Augustus 2026 (UTC) :Ja, wanfunksioneer as werkwoord. Ook dalk :* nie behoorlik funksioneer nie :* foutief funksioneer :* gebrekkig funksioneer Informeel: Die masjien het begin probleme gee. :As selfstandige naamwoord: Fout :* The system experienced a hardware malfunction that caused unexpected server reboots. :: Die stelsel het 'n hardewarefout ondervind wat onverwagte herlaaie van die bediener veroorsaak het. :* Engineers traced the vehicle's sudden loss of power to an electronic control unit malfunction. :: Ingenieurs het die voertuig se skielike verlies aan krag nagespoor na 'n fout in die elektroniese beheereenheid. :[[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:59, 28 Augustus 2026 (UTC) ::Volgens [https://translate.google.co.uk/ Google Translate], lui die Afrikaans vertaaling: ::*Die stelsel het 'n hardeware-wanfunksie ondervind wat onverwagte bedienerherlaai veroorsaak het. ::*Ingenieurs het die voertuig se skielike kragverlies na 'n wanfunksionering in die elektroniese beheereenheid teruggevoer. ::[[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 14:55, 28 Augustus 2026 (UTC) :::Ai tog, Martin..! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:46, 31 Augustus 2026 (UTC) ::::Nee Martin, gaan kyk terug in jou skoolboeke. Google Translate gee maar swak vertalings! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:59, 31 Augustus 2026 (UTC) == [[Ratko Mladic]] == Goeiedag, ek wil graag hoor of ek hierdie konsep na die hoofnaamruimte mag skuif. Dit is 'n KI-vertaling van die Engelse weergawe. Ek het nie al die bronne noukeurig deurgegaan nie, maar die resultaat lyk ooglopend korrek. Is daar enige groot probleme met die artikel wat verhoed dat dit gepubliseer kan word? Dit kan natuurlik in sy konsepvorm en na publikasie steeds gewysig word om enige foute te korrigeer of nuwe inligting by te werk. Ek hoor graag van u. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:49, 28 Augustus 2026 (UTC) :Hallo Pynappel, ja dis skaflik, haal net asb al die rooi skakels in die inleiding uit. :Iets soos--- ''Sien ook: [[Kroasiese Onafhanklikheidsoorlog]] en [[Bosniese Oorlog]]'' --- het geen nut nie. :Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:11, 28 Augustus 2026 (UTC) ::{{uitgevoer}} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:05, 28 Augustus 2026 (UTC) == FAK-voorsitters == Het die voorsitterlys van die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK]] probeer opdateer, maar daar is nog datum-gapings, wat ook bevestig kan word. Daar mag ook 'n Prof. Jan de Koning tussen Cillié en Heyns wees, maar ek vind baie min inligting oor hom. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 11:21, 1 September 2026 (UTC) == Twintigjaargemeenskap. == Gemeenskap, kan al die bestaande lede van die 15 jaar gemeenskap net laat weet of hulle dalk al deel van die twintigjaargemeenskap moes gewees het? Ek het [[Gebruiker:Sobaka]] opdateer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:02, 6 September 2026 (UTC) : Ook dankie en geluk aan [[Gebruiker:JMK]] met sy 20 jaar deelname hier by ons. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:56, 6 September 2026 (UTC) ::Eers in Jan. 2028! [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:02, 6 September 2026 (UTC) 87k3hm6dt40gu6za8t7bgqu5jzoqut6 0 9659 2965555 2908398 2026-09-06T22:18:44Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2965555 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Land |noem_naam = Islamitiese Republiek Iran |volle_naam = <small>جمهوری اسلامی ايران<br />''Jomhuri-ye Eslāmi-ye Irān'' ([[Persies]])</small> |algemene_naam = Iran |beeld_vlag = Flag of Iran.svg |beeld_wapen = Emblem of Iran.svg |simbool_tipe = Seël |beeld_kaart = Iran (orthographic projection).svg |leuse = استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی<br />''Esteqlāl, Āzādi, Jomhuri-ye Eslāmi''<br /><small>(''[[Persies]] vir: "Onafhanklikheid, vryheid, Islamitiese Republiek"'')</small><ref>{{en}} {{cite book| author=Jeroen Temperman| title=State-Religion Relationships and Human Rights Law: Towards a Right to Religiously Neutral Governance| url=https://books.google.com/books?id=Khag6tbsIn4C&pg=PA87| year=2010| publisher=BRILL| isbn=90-04-18148-2| pages=87}}</ref> |volkslied = مهر خاوران<br />''Mehr-e Xāvarān''<br /><small>(''Persies vir: "Die oostelike son"'')</small><br /><center>[[Lêer:Sorud-e Mellí-e Yomhurí-e Eslamí-e Irán (instrumental).oga]]</center> |amptelike_tale = [[Persies]] |hoofstad = [[Teheran]] {{Koördinate|35|41|N|51|25|O}} |latd = 35 |latm = 41 |latNS = N |longd = 51 |longm = 25 |longEW = O |grootste_stad = Teheran |regeringsvorm = Unitêre [[Teokrasie|teokratiese]]<br />[[Islam]]itiese [[republiek]] |leiertitels = <br />• Opperleier<br />• [[President]]<br />• [[Adjunkpresident]] |leiername = [[Mojtaba Chamenei]]<br />[[Masoud Pezeshkian]]<br />[[Mohammad Reza Aref]] |oppervlak_rang = 19^de |oppervlak_grootte = |oppervlak = 1&nbsp;648&nbsp;195<ref name="CIA">{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iran/|title=Iran|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=2 Augustus 2024|archive-date= 7 Januarie 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220107025844/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iran/|url-status=dead}}</ref> |oppervlakmi² = 636&nbsp;372 |persent_water = 1,63 (2015)<ref>{{en}} {{cite web|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER#|title=Surface water and surface water change|publisher=[[OESO]]|accessdate=2 Augustus 2024}}</ref> |bevolking_skatting = 88&nbsp;386&nbsp;937<ref name="CIA" /> |bevolking_skatting_jaar = 2024 |bevolking_rang = 17^de |bevolking_sensus = 77&nbsp;176&nbsp;930<ref>{{fa}} [http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=13911203000204 farsnews.ir: جمعیت ایران به ۷۷.۱ میلیون نفر رسید] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140330184034/http://www.farsnews.ir/newstext.php?nn=13911203000204 |date=30 Maart 2014 }}</ref> |bevolking_sensus_jaar = 2013 |bevolkingsdigtheid = 53,6 |bevolkingsdigtheidmi² = 138,9 |bevolkingsdigtheidrang = 132^ste |BBP_PPP = $1&nbsp;855&nbsp;miljard<ref name="imf1">{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/April/weo-report?c=429,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=Islamic Republic of Iran |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=Oktober 2023 |accessdate=2 Augustus 2024}}</ref> |BBP_PPP_rang = 19^de |BBP_PPP_jaar = 2024 |BBP_PPP_per_kapita = $21&nbsp;220<ref name="imf1" /> |BBP_PPP_per_kapita_rang = 78^ste |BBP = $464,181&nbsp;miljard<ref name="imf1" /> |BBP_rang = 34^ste |BBP_jaar = 2024 |BBP_per_kapita = $5&nbsp;310<ref name="imf1" /> |BBP_per_kapita_rang = 113^de |onafhanklikheidstipe = Vereniging<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Iran|title=Iran|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=2 Augustus 2024}}</ref> |onafhanklikheidsgebeure = • [[Mede|Mediese Ryk]]<br />• [[Achaemenidiese Ryk]]<br />• [[Sassanidiese Ryk]]<ref>{{en}} Alireza Shapur Shahbazi (2005), ''The History of the Idea of Iran'', in Vesta Curtis ed., Birth of the Persian Empire, IB Tauris, [[Londen]], bl. 108</ref><br />• [[Safawidiese Ryk]]<br />• Islamitiese Republiek<br />• Huidige grondwet<br />• Grondwetlike wysiging |onafhanklikheidsdatums = <br /><br />[[625 v.C.]]<br />[[550 v.C.]]<br />[[224]]<br />[[1501]]<ref>{{en}} {{cite book|author=Andrew J. Newman|title=Safavid Iran: Rebirth of a Persian Empire|url=http://books.google.com/books?id=afsYCq1XOewC|accessdate=21 Junie 2013|date=21 April 2006|publisher=I.B.Tauris|isbn=978-1-86064-667-6}}</ref><br />[[1 April]] [[1979]]<br />[[24 Oktober]] [[1979]]<br />[[28 Julie]] [[1989]] |MOI = {{wins}} 0,780<ref>{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf |title=Human Development Report 2023/2024 |publisher=United Nations Development Programme |date=13 Maart 2024 |accessdate=2 Augustus 2024}}</ref> |MOI_rang = 78^ste |MOI_jaar = 2022 |MOI_kategorie = {{kleur|#090|hoog}} |Gini = 34,8<ref>{{en}} {{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=IR |title=Gini index – Iran, Islamic Republic |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=2 Augustus 2024}}</ref> |Gini_rang = |Gini_jaar = 2022 |Gini_kategorie = {{kleur|#fc0|medium}} |geldeenheid = [[Rial]] (<big>ريال</big>) |geldeenheid_kode = IRR |land_kode = IR |tydsone = IRST |utc_afwyking = [[UTC+03:30|+03:30]] |tydsone_somer = Iranse Somertyd |utc_afwyking_DST = [[UTC+04:30|+04:30]] |internet_domein = [[.ir]]<br />[[ایران.]] |skakelkode = 98 |voetskrif = }} '''Iran''' ([[Persies]]: ایران‬, ''Irān'', [ʔiːˈɾɒːn], {{Audio|Fa-ir-Iran.ogg|luister}}), amptelik die '''Islamitiese Republiek Iran''' (جمهوری اسلامی ایران, ''Jomhuri-ye Eslāmi-ye Irān'', {{Audio|Fa-ir-JEI (1).ogg|luister}}), is 'n [[land]] in die [[Midde-Ooste]], wat deur [[Azerbeidjan]], [[Armenië]] en [[Turkmenistan]] in die noorde, [[Pakistan]] en [[Afghanistan]] in die ooste en [[Turkye]] en [[Irak]] ([[Koerdistan]]) in die weste begrens word. Die land het vroeër in die Westerse lande as Persië bekendgestaan. Met 'n oppervlakte van meer as 1,6 miljoen km² is Iran die 19de grootste land ter wêreld met 'n etnies diverse bevolking van 82 miljoen. Dit bevat 'n wye verskeidenheid landskapsvorme, maar bestaan oorwegend uit bergagtige landskappe en woestyne. So is dit juis die randstreke van Iran waar die grootste deel van die bevolking saamgetrek is en wat die grootste bydrae tot die land se bruto binnelandse produk lewer: * die kusgebied langs die [[Kaspiese See]] in Noordwes-Iran met sy [[vissery]]bedryf, [[rys]]lande en [[tee]]plantasies; * Khoezestan in Suid-Iran met sy olievelde en [[suiker]]plantasies; * die Azerbeidjan-streek van Wes-Iran met sy graanlande; en * Oos-Iran met sy florerende vrugtebedryf in die oases van Khorastan en Seistan. [[Lêer:Dasht-e Lut Dust Storm Iran TMO 2010023 lrg.jpg|duimnael|links|'n Reusagtige stofstorm woed in die Lut-woestyn]] [[Lêer:View from Khaju Bridge.jpg|duimnael|links|Die verborge skoonheid van Iran: Khaju-brug in [[Isfahan]]]] Daartussen lê die Kavir- en Lut-woestyn en die bergreekse langs Iran se grense: die uitgestrekte groen [[Zagros]]-bergreeks en -plato in die weste vorm 'n natuurlike grenslyn met Irak; in Noord-Iran toring die ruwe, [[sneeu]]bedekte [[Elboers]]-berge tussen die kusvlakte van die Kaspiese See en die Sentrale Hoogland uit; langs die Persiese Golfkus in die suide word die Makran-bergketting in die gelyknamige halfwoestyn aangetref; en in Oos-Iran word die landskapsvorme deur die mees westelike uitlopers van die [[Hindoekoesj]]-gebergte oorheers. Geologies lyk Iran se berglandskappe op 'n reuse skottel wat onderstebo gekeer is. Hierdie reliëf veroorsaak uitsonderlike klimaattoestande. So ontvang nedersettings, wat wél op dieselfde breedtegraad, maar aan weerskante van 'n bergreeks geleë is, ongelyke vlakke van reënval. Dezful, wat in die westelike deel van die Zagros-reeks op 143 meter bo seevlak geleë is, kry gemiddelde jaarlikse neerslae van 358 millimeter, terwyl Isfahan, wat op die oostelike Zagros-plato geleë is, net 108 millimeter kry. Die groot woestynbekkens is selfs nog droër; hulle is 'n wêreld van uiterstes wat diere en plante min kanse vir oorlewing bied. Stede in die binneland is op 'n gesofistikeerde netwerk van tonnels en kanale aangewese om ondergrondse watervoorrade te ontgin. Hierdie voorrade word deur damme soos dié van Dezful in die Dezrivier aangevul. Iran, waar een van die oudste beskawings ontstaan het, het van oudsher sy onafhanklikheid gehandhaaf, alhoewel die land tydelik onder Britse, Russiese en Amerikaanse invloed gestaan het. Die Westersgesinde, outoritêre, maar ook sekulêre monargistiese bewind van [[Mohammad Reza Pahlavi|Mohammad Reza Sjah Pahlavi]] is in die [[Irannese Rewolusie]] van 1979 omvergewerp. Die nuwe geestelike leier, [[ajatolla]] [[Ruhollah Khomeini]], het as integrasiefiguur van 'n breë opposisiebeweging gedien waarin uiteenlopende politieke groepe verenig is. Interne magstryde en die oorlog met [[Iran-Irakse Oorlog|Irak]], wat in September 1980 met 'n Irakse aanval begin het en agt jaar sou voortduur, het uiteindelik 'n unieke hibriede politieke bedeling laat ontstaan met 'n Grondwet waarin republikeins-demokratiese en teokraties-outoritêre elemente verenig is, alhoewel die politieke lewe tans deur die laasgenoemde oorheers word.<ref>{{de}} [http://www.bpb.de/internationales/asien/iran/40110/das-politische-system ''Bundeszentrale für politische Bildung (bpb): Die Islamische Republik Iran'']</ref> Ondanks sy ideologiese teenstrydighede, binne- en buitelandse krisisse, 'n groeiende opposisiebeweging (die sogenaamde Groen Beweging) en die interne rigtingstryd in die heersende politieke en godsdienstige kringe is die politieke ontwikkeling van die Islamitiese Republiek van Iran, soos dit sedert 1979 bekendstaan, in die eerste drie dekades van sy bestaan deur betreklike stabiliteit gekenmerk. Alhoewel Iran steeds onder die ontwikkelende lande gereken word, het dit 'n hoogs gesofistikeerde tegnologiebedryf ontwikkel en beskik daarnaas oor die grootste reserwes van aardgas en die wêreld se vierde grootste bekende reserwes ru-olie. Danksy sy ekonomiese en strategiese ligging het Iran tot 'n streeksmoondheid in die Midde-Ooste ontwikkel. Terwyl Iran nie daarin geslaag het om sy model van 'n Islamitiese republiek ook vir ander lande met 'n Moslembevolking aantreklik te maak nie, deel die land sekere ooreenkomstige kenmerke met Arabiese state soos [[Tunisië]] en [[Egipte]] wat 'n skielike politieke omwenteling in die sogenaamde [[Arabiese Lente]] ondergaan het: 'n goed opgeleide generasie van jong mense wat skraal kanse het om werk te kry, salarisse en lone wat nie tred kan hou met die stygende inflasie nie, en miljoene mense wat onder die broodlyn leef. Net soos in ander lande is daar 'n klein bolaag van welvarendes wat hulself van die aspirasies van die menigte vervreem het. == Landsnaam == [[Lêer:Mappa di Eratostene.jpg|duimnael|Moderne rekonstruksie van Eratosthenes se ou wêreldkaart van omtrent 200 v.C. wat die name ''Ariana'' en ''Persis'' gebruik]] Die plaaslike bevolking het van oudsher na die land as ''Iran'' verwys, 'n afkorting van die Middel-Persiese ''Eran Sjar''. Die huidige Persiese landsnaam ''Iran'' (ایران) is afgelei van die Proto-Iranse term ''Aryānā'' en die Oud-Iranse ''Aryānām Xšaθra'' wat albei "Land van die Ariërs" beteken. Die term ''Ērān'' kom in 'n 3de eeuse inskripsie uit die [[Sassanidiese Ryk]] voor, terwyl die [[Partiese Ryk|Partiese]] teksgedeelte in hierdie inskripsie die Partiese term ''aryān'' gebruik om na Iraniërs te verwys. Daarenteen is in die westerse wêreld van oudsher tot in die 20ste eeu na Iran as ''Persië'' verwys, hoofsaaklik weens die invloed van [[Grieke|Griekse]] skrywers wat die land ''Persis'' (Περσίς) of "Land van die [[Perse]]" genoem het.<ref>{{de}} Mahmoud Rashad: ''Iran: Geschichte, Kultur und lebendige Traditionen – antike Stätten und islamische Kunst in Persien.'' Keulen: DuMont 2006, bl. 9</ref> Persis (Pars) was die kernland van die Achemeniede wat in die 6de eeu v.C. die eerste groot [[Persiese Ryk]] gestig het. Met ''Pars'' of ''Persis'' is hier veral na die huidige provinsie Fars rondom die stad Sjiraz verwys waarvan ook die naam فارسی (''Farsi'') vir die Persiese taal afgelei is. In 1935 het Rezā Shāh die wêreldgemeenskap gevra om na die land liewer as ''Iran'' te verwys. Sedert die Irannese Rewolusie van 1979 is die amptelike naam van die land "Islamitiese Republiek van Iran". == Geologie == [[Lêer:ZagrosFTB.png|duimnael|Die breuksone tussen die Arabiese en die Irannees-Eurasiese plaat loop deur die Zagros-bergreeks]] Volgens baie geoloë het Iran se landmassa oorspronklik deel uitgemaak van die oertydse vasteland van [[Gondwanaland]]. Gondwana-Iran was dus aanvanklik in die gebied tussen die huidige [[Somalië]] en Iran geleë en het eers daarna na sy huidige ligging begin beweeg. 'n Landstrook in Noord-Iran het reeds tussen 220 en 250 miljoen jaar deel uit van die Eurasiese vasteland. Maar eers nadat 'n deel van die oertydse Tethys-oseaan, wat suid daarvan geleë was, sowat 80 tot 100 miljoen jaar gelede van die res van die see afgesny is, is die hele Iranse plaat met [[Eurasië]] verbind. Die Arabiese en Afrikaplaat druk sedertdien teen die Iranse plaat, 'n [[Plaattektoniek|tektoniese proses]] wat 40 tot 50 jaar gelede die groot bergreekse van Sentraal-Iran gevorm het. Daarnaas skuif dele van die oertydse seebodem noord van die [[Persiese Golf]] onder die Iranse plaat. In dié subduksiesone breek soutafsettings as soutkoepels na die aardoppervlak deur, terwyl die biologiese afsettings van klein diere en plante tans as ruolie ontgin word. Die botsing van die Arabiese en Iranse plate het volgens die platetektoniese teorie nie net die Iranse Zagros-bergreeks gevorm nie, maar word ook as die oorsaak van vulkaniese aktiwiteit en verwoestende aardbewings in groot dele van Iran beskou. == Geografie == [[Lêer:Iran BMNG.png|duimnael|links|[[Nasa]]-Satellietbeeld van Iran]] [[Lêer:Izadkhast caravanserail samanide.jpg|duimnael|'n Verlate [[karavanserai]] uit die Samaniede-tydperk naby Izadkhast]] Iran is een van die mees bergagtige lande. Sy bergagtige karakter was baie eeue lank 'n beslissende faktor in die politieke en ekonomiese geskiedenis van Iran. Die land se bergreekse omsluit uitgestrekte bekkens of plato's waar belangrike landboustreke en groot stedelike nedersettings geleë is. Tot en met die 20ste eeu, toe spoorlyne en grootpaaie dwarsdeur die bergreekse gebou is om Iran se [[metropool|metropole]] met mekaar te verbind, het die plato's min of meer afgesonderd van mekaar bestaan. Gewoonlik was daar in elke bekken of plato 'n groter stad wat as die middelpunt van 'n ingewikkelde ekonomiese netwerk met honderde dorpe in die omgewing gedien het. In hoër geleë bergstreke was die bevolking in stamgroepe georganiseer wat twee keer per jaar hul skaap- en boktroppe in groot seisoenstrekke na die tradisionele somer- en winterweidings geneem het. Weens die gebrek aan groot riviere, wat as waterweë sou kon dien, is goedere van eeue lank met karavane oor die bergpasse vervoer. Die bergagtige terrein het ook die toegang tot die kusgebiede van die [[Kaspiese See]] en die [[Persiese Golf]] bemoeilik. === Klimaat === Volgens sy geografiese besonderhede en sy reliëf kan Iran in vier groot klimaatsones ingedeel word: die kusgebiede aan die Kaspiese See in die noorde en aan die Persiese Golf in die suide, insluitende die provinsie Khoezestan; die Elboers- en Zagros-berggebiede; en die hoogland van Sentraal-Iran met sy bergreekse en bekkens. ==== Die Kaspiese Seegebied ==== [[Lêer:Sisangan National Forest.jpg|duimnael|links|Landskapstoneel in die Nasionale Sisangan-bodspark]] [[Lêer:Caspian see-Iran-1.jpg|duimnael|Sononder aan die Kaspiese See]] Die vrugbare kusgebiede aan die Kaspiese See, wat administratief aan die provinsies Gilan en Mazandaran behoort, is sowat 26 meter onder seevlak. Hierdie vugbare kusstrook met 'n wydte van maksimaal sestig kilometer is tussen die noordelike hellings van die Elboers-bergreeks en die see geleë. Winde en laedrukweerstelsels stuur reënwolke landinwaarts waar buie sak sodra hulle die Elboers bereik. Die jaarlikse reënval, wat in Gilan tussen 1&nbsp;600 en 2&nbsp;000 millimeter kan wees, neem in oostelike rigting gaandeweg af tot sowat 600 millimeter in Mazandaran. Die meeste neerslae word in die herfsmaande aangeteken. Matige winters en warm somers is kenmerkend vir die gebied met 'n gemiddelde jaarlikse temperatuur van 16&nbsp;°C, en dit ervaar relatief klein temperatuurverskille tussen die warmste (Julie met 'n gemiddeld van 26&nbsp;°C) en die koudste maand (Januarie met 8&nbsp;°C). Opvallend is dat noord van die Elboers selfs mure dikwels met gras bedek is, terwyl in Teheran, anderkant die berge, 'n glas water in die warm en droë somerlug binne enkele dae verdamp. Die groen landskappe van Noord-Iran is een van die belangrikste landboustreke in die Islamitiese Republiek waar tabak- en sitrusplantasies aangelê is en rys, tee, katoen, graan en olieplante verbou word. In die vlaktes en teen die laer berghellings het die vogtige, reënerige klimaat op plekke digte reënwoud laat ontstaan. Die Persiese woord vir hierdie oerwoud, ''djangal'', het as ''jungle'' en ''Dschungel'' ingang tot respektiewelik [[Engels]] en [[Duits]] gevind. In Iran se reënwoud word hoofsaaklik eike, beuke, olme, esdorings, vye- en ysterbome aangetref. Die digte onderbos, wat op plekke hoogtes van tot vyf meter kan bereik, bestaan naas [[varing]]s uit buxus-, granaatappel-, braambessie- en lourierkersstruike. Slinger- en [[klimplant]]e soos liane, wilde wingerdstokke en [[klimop]] maak die woud byna ondeurdringbaar. === Watervoorrade === [[Lêer:Lake Urmia, Iranian Azerbaijan.jpg|duimnael|Die Urmia-soutmeer in die Noordwes-Iranse provinsie Azerbeidjan]] [[Lêer:Tourists visit Meyghan Salt Lake in Winter.jpg|duimnael|Toeriste bring 'n besoek aan die Meyghan-soutmeer (provinsie Markazi) gedurende die wintertyd]] Iran is op twee na die land met die meeste mensgemaakte damme wat hier hoofsaaklik vir hidroëlektriese kraglewering en waterlewering opgerig word. Die hoeveelheid damme het in sommige streke egter rampsalige gevolge vir die natuurlike omgewing. In Noordwes-Iran het Unesco 'n terrein van 463&nbsp;000 hektaar rondom die Urmia-soutmeer, die grootste meer in Iran en die hele Midde- en Nabye Ooste, in 1976 tot biosfeerreservaat verklaar. Maar nadat veertig damprojekte langs die dertien riviere, wat as natuurlike watertoeloop vir die meer dien, verwesenlik is, het 85 persent van die meer opgedroog en sowat tien miljard ton sout agtergebly. 'n Ander ekologiese vraagstuk is die 18&nbsp;000 merendeels onwettige watergate wat rondom die meer geboor is. Intussen is sand- en soutstorms 'n ernstige probleem in die gebied. Om die Urmiameer te regenereer, word jaarliks drie miljard kubieke meter water benodig.<ref>{{de}} [http://transparency-for-iran.org/politik/wassermangel-verscharft-sich ''Transparency for Iran, 23 Maart 2014: Wassermangel verschärft sich'']</ref> Dalende grondwatervlakke, wanbestuur en lang droogtes is die hoofredes vir die watertekort wat groot dele van Iran tans ly. Volgens amptelike statistieke het grondwatervlakke In 'n gebied van 100 miljoen hektaar (dus meer as die helfte van Iran se totale oppervlakte van 160 miljoen hektaar) het grondwatervlakke al drasties gedaal. Die druk op natuurlike waterhulpbronne, wat in sowat die helfte van Iran se waterbehoeftes voorsien, neem toe. Tans word hulle reeds oorbenut, en deskundiges vrees dat twaalf van Iran se dertig provinsies omstreeks 2050 volledig opgedroog sal wees. In die hoofstad Teheran daal die bodem intussen jaarliks met 360 millimeter – volgens die [[Europese Unie]] se omgewingsstandaarde word 'n daling van vier millimeter per jaar reeds as so ernstig beskou dat 'n krisiskommissie saamgestel moet word. Die owerhede in groot Iranse stede het intussen 'n beroep op die bevolking gedoen om die waterverbruik met 'n kwart te verminder. Hierdie maatreël sal egter geen oplossing vir die land se watervraagstuk kan bied nie aangesien 90 persent van die water in die landbousektor verbruik word. Verouderde besproeiingstelsels lei tot grootskaalse waterverspilling wat op sowat 60 persent beraam word. In die verlede is dikwels ook valse konsepte ontwikkel. So is in die regeringstyd van president Mahmoud Ahmadinejad seewater met 'n hoë soutgehalte uit die Kaspiese See na die woestyngebiede van Sentraal-Iran gepomp – teen 'n koste van ZAR20 miljard. Terwyl daar geen nuwe vrugbare landbougrond verkry is nie, het die water verdamp en groot hoeveelhede sout agtergelaat. Die projek is ná die verkiesing van president Rouhani in 2013 voorlopig gestaak. In Julie 2013 het Rouhani 'n kommissie van deskundiges saamgestel om 'n konsep vir volhoubare watergebruik te ontwikkel. === Historiese waterleidings en besproeiingstelsels === [[Lêer:Insideqanat.JPG|duimnael|'n Qanattonnel naby Isfahan. Vanweë hul hoogte van omstreeks 180 sentimeter is qanats maklik begaanbaar]] [[Lêer:20110102 Ice House (exterior) Meybod Iran.jpg|duimnael|'n Antieke Persiese yakhchal of yshuis in Meybod]] Een van die belangrikste tegniese prestasies van antieke Persiese ingenieurs dateer uit die eerste millennium v.C. – die qanats, 'n reeks van ondergrondse waterkanale en vertikale skagte wat deur skuins tonnels met mekaar verbind is. Grond- en bronwater, wat in die berggebiede volop was, is opgevang en na die droë plato van Sentraal-Iran gelei. In nedersettings is die water in reservoirs gestoor om die bewoners van [[drinkwater]] te voorsien en velde en vrugteborde te besproei. Aangesien qanats ondergronds aangelê is, het slegs klein hoeveelhede water in Iran se warm klimaat verdamp. Qanats is gewoonlik sowat een meter wyd met 'n maksimale hoogte van 180 sentimeter en lewer 'n gemiddeld van sestien liter water per sekonde op. Die gemiddelde lengte beloop vyftien kilometer, met enkele uitsonderings. So is die qanats, wat Yazd en Kerman van water voorsien, 70 kilometer lank. Die totale lengte van Iran se qanat-waterleidings word op 125&nbsp;000 kilometer beraam.<ref>{{de}} Rashad (2006), bl. 29</ref> Om 'n nuwe qanat aan te lê, is aanvanklik skagte met 'n diepte van sowat vyftig meter op afstande van vyftig meter gegrawe. Hulle was die uitgangspunte vir die bou van die kanale. Groot hope sand, wat tydens die boubedrywighede boontoe gedra is, dui die loop van die waterleiding aan. Die skagte is ná voltooiing van die qanats as lugtoevoer en toegang vir instandhoudingswerk gebruik. So moet modder en slik gereeld uit die qanats verwyder word. Aardbewings berokken dikwels skade wat herstel moet word. Qanats, wat gereeld onderhou word, het 'n lewensduur van sowat honderd jaar. Nog tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] het sowat 35&nbsp;000 qanats alle woestynstreke van Iran, maar ook Teheran van water voorsien. Tans word die aantal qanats, wat in droë landsdele steeds in bedryf is, op sowat 20&nbsp;000 beraam. Qanats is dikwels met sogenaamde windvangers – skoorsteenagtige windtorings – gekombineer wat woonhuise van 'n gesofistikeerde lugverkoeling voorsien het. Omstreeks 400 v.C. het Persiese ingenieurs hierdie tegnologie selfs aangewend om gedurende midsomer ys in woestynstreke te stoor.<ref>{{en}} [http://www.eartharchitecture.org/index.php?/archives/1045-Yakhchal-Ancient-Refrigerators.html ''www.eartharchitecture.org: Ancient refrigerators''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140712035619/http://www.eartharchitecture.org/index.php?/archives/1045-Yakhchal-Ancient-Refrigerators.html |date=12 Julie 2014 }}</ref> == Geskiedenis == === Keiserryk Iran: Die Pahlavi-dinastie === [[Lêer:Rezashah.jpg|duimnael|links|upright|Reza Shah Pahlavi]] In 1921 het Reza Khan (wat homself later Reza Shah Pahlavi genoem het), 'n offisier in die Kosakkebrigade, die enigste gewapende mag in Iran, sy troepe ingespan om die regerende Qajar-dinastie in 'n staatsgreep omver te werp. Binne vier jaar het hy alle mag in die land in sy hande geneem en wet en orde herstel deur opstande te onderdruk. In 1925 is 'n spesiale vergadering byeengeroep wat Ahmad Shah, die laaste heerser van die Qajar-dinastie, ontset en Reza Khan Pahlavi as nuwe sjah benoem het. Reza Shah het ambisieuse planne uitgewerk om Iran te moderniseer. Hierdie planne het die grootskaalse industrialisering van die land, die verwesenliking van omvattende infrastruktuurprojekte, die bou van 'n nasionale spoorwegnetwerk wat alle landsdele met mekaar sou verbind, die daarstelling van 'n openbare onderwysstelsel, 'n hervorming van die Iranse regstelsel en die verskaffing van 'n verbeterde gesondheidsdiens behels. Reza Shah was daarvan oortuig dat 'n sterk sentrale regering met hoogs opgeleide personeel 'n voorvereiste vir die verwesenliking van sy moderniseringsplan was. So het hy honderde Iraniërs, waaronder sy eie seun, Europa toe gestuur om daar 'n opleiding te volg. In die tydperk tussen 1925 en 1941 het Reza Shah se ontwikkelingsplan van Iran 'n verstedelikte samelewing met 'n sterk nywerheidsbasis gemaak. Die nasionale openbare onderwyssektor het gou aanmerklike vordering getoon en die ontstaan van nuwe sosiale klasse bevorder, waaronder 'n professionele middelklas en 'n industriële werkersklas. Teen die middel van die 1930's het Reza Shah se onbuigbare, diktatoriale regeringstelsel ál meer teenstand gewek, veral by Iran se godsdienstige en intellektuele elites. In 1935 het Reza Shah 'n dekreet uitgereik waarvolgens Iran se departement van buitelandse sake buitelandse ambassades en sendings gevra het om na die land voortaan as Iran, en nie meer Persië nie, te verwys. Die vroeëre landsnaam ''Persië'', wat wêreldwyd gebruik is, is as chauvinisties beskou omdat dit na een enkele van Iran se baie [[etniese groep]]e verwys het. Iraniërs het hul land al duisende jaar lank ''Iran'' genoem. Tegelykertyd het Reza Shah pogings aangewend om die Britse en Sowjet-Russiese invloed in Iran te verminder, alhoewel die Verenigde Koninkryk deur sy meerderheid aandele aan die ''Anglo-Iranian Oil Company'' steeds Iran se hele oliebedryf oorheers het. Nogtans was die heerser by die verwesenliking van sy moderniseringsprojekte op buitelandse kennis en vaklui aangewese. Om Britse en Sowjet-inmenging in te perk, het Reza Shah die Duitse Ryk, Frankryk, Italië en ander Europese lande om tegniese steun gevra. Hierdie voorkeure het ná 1939 moeilikhede vir Iran geskep aangesien die Duitse Ryk en die Verenigde Koninkryk nou in 'n oorlog gewikkel was. Reza Shah het Iran se neutraliteit in die [[Tweede Wêreldoorlog]] verklaar, maar die Britse regering het Duitse ingenieurs en tegnici in die land as potensiële spioene beskou wat Britse olieaanlegte in Suidwes-Iran moontlik sou saboteer en op hulle deportasie aangedring. Reza Shah het geweier om Britse eise na te kom, uit vrees dat 'n sodanige stap negatiewe uitwerkings op Iran se ontwikkelingsprojekte sou kon hê. [[Lêer:Joseph Stalin, Franklin D Roosevelt and Winston Churchill on the veranda of the Soviet Legation in Teheran, during the first 'Big Three' Conference, November 1943. A20710.jpg|duimnael|Josef Stalin, Franklin D. Roosevelt en Winston Churchill tydens die Konferensie van Teheran in November 1943]] Ná die Duitse inval in die Sowjetunie in Junie 1941 het Londen en Moskou geallieerdes geword wat albei hul aandag op Iran gevestig het, veral omdat die nuut geopende Trans-Iranse Spoorweg 'n strategies belangrike vervoerroete tussen die Persiese Golf en die Sowjetunie was. Ná sy weiering om Duitse spesialiste te deporteer het Britse en Sowjet-troepe in Iran ingeval, Reza Shah in hegtenis geneem en as balling na die buiteland gestuur en self die beheer oor Iran se kommunikasie- en spoorwegnetwerk uitgeoefen. Die Verenigde State het as Brittanje en die Sowjetunie se geallieerde in 1942 eweneens magte in Iran ontplooi om die spoorwegbedryf te beskerm en te bestuur. Britte en Sowjet-Russe het niks gedoen om die verval van Reza Shah se politieke stelsel te stuit nie en die bevoegdhede van Iran se konstitusionele regering beperk, maar ingestem dat Reza Shah se seun [[Mohammad Reza Pahlavi]] sy pa as sjah van Iran sou opvolg. In Januarie 1942 het die Verenigde Koninkryk en die Sowjetunie 'n ooreenkoms met Iran onderteken waarin die onafhanklikheid van die land bevestig en voorsiening vir die onttrekking van buitelandse troepe binne die bestek van ses maande ná die einde van die oorlog gemaak is. Die Verenigde State het hierdie reëling tydens die Konferensie van Teheran in 1943 bekragtig. In 1945 was die Sowjetunie egter nie bereid om 'n tydrooster vir die onttrekking van Sowjet-troepe uit Iran se noordwestelike provinsies Oos- en Wes-Azerbeidjan voor te stel nie, hoofsaaklik omdat in dié provinsies reeds outonomiebewegings aktief was wat deur Moskou gesteun is. Uiteindelik is alle Sowjet-soldate in Mei 1946 onttrek, maar politieke spanninge het nog enkele maande voortgeduur en het reeds 'n voorsmaak gegee van die [[Koue Oorlog]] wat later tussen westelike moondhede en die Sowjetunie met sy Oosblok-geallieerdes sou uitbreek. Iran se politieke stelsel is ná die oorlog deur groter openheid gekenmerk. Politieke partye is gestig, en die nasionale verkiesings van 1944 was die eerste in meer as twintig jaar waarin verskillende politieke strominge kon meeding. Buitelandse beleid en betrekkinge was 'n gevoelige kwessie vir alle Iranse partye waarin voorstelle vir 'n nasionalisering van die oliebedryf sentraal gestaan het. === Nasionalisering van die oliebedryf === [[Lêer:Rafabadan.jpg|duimnael|Olieraffinadery in Abadan in 1970]] Nadat in 1908 ruolie in die Persiese Golf ontdek is, is een jaar later die ''Anglo-Persian Oil Company'' gestig om die olieveld te ontgin. Die maatskappy se naam is later gewysig tot ''Anglo-Iranian Oil Co.'' Dit was die Verenigde Koninkryk se waardevolste bate in die buiteland waaruit later die Britse oliereus BP sou ontstaan. Tot 1950 het die wêreld se grootste olieraffinadery in Abadan asook drie uitvoerhawens vir ruolie ontstaan. Meer as 450 oliebronne is deur ''Anglo-Iranian Oil Co.'' geboor, 'n pyplynstelsel met 'n totale lengte van meer as 2&nbsp;000&nbsp;km gebou asook 'n padnetwerk wat oor 1&nbsp;500 myl gestrek het. Die maatskappye het daarnaas ook hospitale en skole vir sy werknemers laat bou. Danksy die groeiende vraag na ruolie op die wêreldmark het Iran tot die vierde grootste olieuitvoerder ontwikkel, en sy oliebronne het ses persent van die totale wêreldproduksie opgelewer. ''Anglo-Iranian Oil Co.'' het jaarliks sowat £120 miljoen aan die Iranse regering betaal. Die meerderheid aandele (51 persent) was egter in Britse staatsbesit sodat ''Anglo-Iranian Oil Co.'' as 'n buitelandse maatskappy beskou moes word wat onder Britse beheer was. So het die Britse regering meer geld met Iranse olie verdien as die land self. Sedert die 1940's het Iranse nasionaliste en geestelikes daarop aangedring dat die oliebedryf volledig in Iranse hande oorgedra moes word. In 1949 het die Majlis, die destydse laerhuis van die Iranse parlement, die eerste ontwikkelingsplan vir die tydperk tot 1955 goedgekeur wat voorsiening vir die omvattende ontwikkeling van die land se landbou- en nywerheidsektor gemaak het. 'n Beplanningsorganisasie is in die lewe geroep om die planne te verwesenlik. Inkomste uit die oliebedryf sou gebruik word om die ontwikkelingsplan te finansier. Die kwessie van Iran se aandeel aan dié inkomste het sentraal gestaan in die verkiesingsveldtog van 1949, en nasionalistiese groeperings in die parlement was vasbeslote om alle sodanige ooreenkomste nuut te onderhandel. [[Lêer:Mohammad Mosaddegh portrait.jpg|duimnael|links|upright|Mohammad Mossadegh]] Die konflik het verskerp toe die Brits-gesinde premier, generaal Ali Razmara, in Maart 1952 in 'n Teheranse [[moskee]] vermoor is. Die oliekomitee van die Majlis het op die volgende dag aangekondig dat dit die onteiening van Anglo-Iranian sou steun. Bedrywighede op Iranse olievelde is deur stakings en geweldpleging ontwrig, maar die nuwe premier, Hussein Ala, het geen verdere stappe in dié saak onderneem. Op 28 April het die Majlis 'n nuwe premier verkies wat in 'n vorige ampstermyn as minister reeds 'n reputasie as demagoog verwerf het – Muhammad Mossadegh, 'n politikus wat al ouer as sewentig jaar was en in Westerse media onder meer vanweë sy soms baie emosionele en histeriese reaksies belaglik gemaak is.<ref>{{en}} [http://www.historytoday.com/richard-cavendish/iranian-oil-fields-are-nationalised Richard Cavendish: ''The Iranian Oil Fields are Nationalised''. In: ''History Today'', jaargang 51, uitgawe nommer 5, 2001.]</ref> Mossadegh se beloftes het verloklik geklink. Volgens hom sou die nasionalisering van die oliebedryf voldoende wees om meteens armoede in Iran te beëindig. Die Majlis het 'n voorstel gemaak om alle geriewe en bates van die "wyle Anglo-Iranian Oil Company" sonder vergoeding aan die Iranse staat oor te dra. Die Sjah het die nodige dekrete op 2 Mei onderteken. In reaksie op die Iranse besluit het westerse lande boikotmaatreëls teen die land ingestel. Britse personeel het Iran verlaat, terwyl internasionale oliemaatskappye geweier het om Iranse olie te vervoer. Hul optrede is deur die Britse en Amerikaanse regerings gesteun. Die Iranse oliebedryf het skielik tot stilstand gekom, en die land is in 'n ekonomiese krisis gedompel. In die somer van 1952 het die sjah begin om politieke druk op die Mossadegh-bewind uit te oefen, maar die Iranse bevolking het met gewelddadige massabetogings hul steun vir die regering getoon. In Oktober het Iran diplomatieke bande met die Verenigde Koninkryk verbreek. Mossadegh se houding was reeds só geradikaliseer dat hy in Augustus van die volgende jaar voorgestel het om die parlement te ontbind en die Sjah af te sit. Die sjah het uit Iran gevlug, maar 'n militêre staatsgreep, wat deur die Amerikaanse geheime diens ''Central Intelligence Agency (CIA)'' en die Britse ''MI6'' as "Operation Boot" gesteun is, het die sjah se magsposisie vinnig herstel. Mossadegh is in hegtenis geneem. Die oliebedryf het sy bedrywighede eers laat in 1954 hervat nadat 'n ooreenkoms deur die oliemaatskappye en die Britse regering onderteken is waarvolgens die bedryf deur die ''National Iranian Oil Company'' oorgeneem is. === Mohammad Reza Shah en die Wit Rewolusie === [[Lêer:Womenelection1963.jpg|duimnael|In 1963 kon vroue vir die eerste keer in 'n nasionale verkiesing stem]] [[Lêer:Litcorp2.jpg|duimnael|'n Onderwyser van die Geletterdheidskorps by 'n laerskool in landelike Iran]] Toe Mohammad Reza Shah die Iranse troon op 16 September 1941 bestyg en sy pa, wat as banneling in [[Suid-Afrika]] gebly het, opgevolg het, was hy van voorneme om die hervormingsbeleid voort te sit. Maar ondanks sy belofte om as konstitusionele monarg te regeer wat regeringsake aan die verkose regering en parlement sou oorlaat, het die nuwe sjah gaandeweg 'n aktiewe rol in die alledaagse politiek begin speel. Hy het sy eerste magstryd om beheer oor die regering teen premier Mossadegh gevoer, en vir die res van sy regeringstyd het hy geen invloedryke premier geduld sonder om self by die regeringsbeleid in te meng nie. 'n Reeks getroue eerste ministers is in die volgende dekades benoem. Mohammad Reza het egter allesbehalwe 'n voorbeeld gestel van oordeelkundige leierskap en eerder op manipulasie gesteun. So het hy hom veral op die heropbou van Iran se leër toegespits en seker gemaak dat dit – as die monargie se hoofsaaklike magsbasis – onder sy beheer sou bly. 'n Mislukte sluipmoordpoging om die sjah te ontsetel is in 1949 as voorwendsel gebruik om die sjah se grondwetlike bevoegdhede uit te brei. Die Sowjet-gesinde Tudeh-party is van die sluipmoordpoging beskuldig en net soos die Nasionale Front verbied. Persvryheid en die politieke invloed van opposisiepartye is beperk en Iran se geheime polisie, SAVAK, versterk. Die sjah het in die konteks van politieke instabiliteit in die Midde-Ooste en die Koue Oorlog die rol van betroubare – en onontbeerlike – geallieerde van die weste gespeel, terwyl betrekkinge met die Sowjetunie genormaliseer is. 'n Poging van Mohammad Reza Shah om premier Mossadegh in 1953 te ontsetel het tot politieke onluste gelei, en die sjah was genoodsaak om uit die land te vlug. Ongegronde vrese dat Mossadegh bereid sou wees om nouer bande met Moskou te smee, het alarmklokke in die Wit Huis laat lui. Die Amerikaanse president Eisenhower het ingestem om Mossadegh deur 'n staatsgreep onder leiding van die CIA te ontsetel. Dit was die eerste suksesvolle poging om 'n Amerikaansgesinde regering in 'n vreemde land te installeer. In Augustus 1953 is [[krygswet]] in Iran afgekondig. Die sjah het ná sy terugkeer die opdrag aan twee van sy senior amptenare gegee om twee politieke partye in die lewe te roep – een meerderheidsparty en 'n lojale opposisieparty wat die basis van 'n tweepartystelsel in Iran sou vorm. Hulle het as Melliyun- en Mardom-party bekend gestaan. As sjahgesinde groeperings het hulle egter nie die kiesers se wil in die parlement verteenwoordig nie. Gedurende die algemene verkiesings van 1960 was daar sprake van bedrog, en Mohammad Reza Shah was genoodsaak om die verkiesing te kanselleer. Jafar Sharif-Emami, 'n lojale politikus, is as premier benoem. Nuwe verkiesings is gehou, en die nuwe parlement het in Februarie 1961 vir die eerste keer vergader. Nadat die ekonomiese situasie versleg en politieke onluste uitgebreek het, het die regering net vier maande later bedank. [[Lêer:Mrpwr.jpg|duimnael|links|upright|Begin van die Wit Rewolusie – Mohammad Reza Shah wuif vir aanhangers]] Die sjah het Ali Amini, 'n welvarende landeienaar en senior amptenaar, as nuwe premier benoem. Amini was 'n voorstander van hervormings en het 'n mandaat ontvang om die parlement te ontbind en ses maande lank per kabinetsdekreet te regeer. Die perssensuur is aansienlik verslap, die Nasionale Front en ander politieke groeperings weer toegelaat en 'n aantal vroeëre senior amptenare van korrupsie beskuldig en in hegtenis geneem. Nogtans is die Amini-regering deur kritieke politieke en ekonomiese vraagstukke in die gesig gestaar. Amini se onafhanklike regeringstyl het bowendien die sjah asook leidende amptenare en militariste se misnoeë gewek. Die groot begrotingstekort was een van die belangrikste vraagstukke. Die sjah was nie bereid om uitgawes aan militêre toerusting te besnoei nie, terwyl die Verenigde State, wat Amini aanvanklik ondersteun het, geweier het om verdere finansiële hulp te verleen. In Julie 1962 het Amini bedank. Hy is deur Asadollah Alam vervang, een van die sjah se nouste vertrouelinge. Danksy sy suksesvolle grondverdelingsprogram het die sjah-bewind vertroue gewek by sowel die bevolking van landelike gebiede asook stedelinge. In Januarie 1963 is 'n referendum oor ses verdere hervormingsmaatreëls aan die Iranse bevolking voorgelê. Naas grondhervorming het hierdie maatreëls voorsiening gemaak vir 'n program waarvolgens industriële werkers in die winste van hul ondernemings sou deel, die nasionalisering van bosgebiede en weilande, die verkoop van staatsnywerhede om verdere grondhervorming te finansieer, 'n wysiging van die verkiesingswet om beter verteenwoordiging van werkers en boere in toesighoudende rade te verseker en die daarstelling van 'n sogenaamde Geletterdheidskorps waarin jong mans hul nasionale diensplig kon nakom deur as geletterdheidsonderwysers in landelike gebiede te werk. Die sjah het na hierdie hervormingspakket as "Wit Rewolusie" verwys, en dit is met 99 persent van die uitgebragte stemme goedgekeur. Naas hierdie hervormings het die sjah in Februarie 1963 aangekondig dat die stemreg na vroue uitgebrei sou word. === Opstand teen die sjah === [[Lêer:Tentcitypersepolis.jpg|duimnael|'n Tentkamp wat ter geleentheid van die 2500-jaarfeesviering van die Persiese monargie in die antieke ruïnestad [[Persepolis]] opgerig is]] Die sjah se hervormingsbeleid het wye reaksies uitgelok. Behoudende geestelikes het die maatreëls as 'n bedreiging vir hul tradisionele gesag beskou en teen Mohammad Reza Shah begin opponeer, net soos gelowiges. Onluste het opgevlam. Intellektueles het die sjah se willekeurige optrede en minagting van die grondwet as aanmatigend ervaar en op demokratiese hervormings aangedring. Die Iranse grondwet het die vorstelike invloed immers beperk en voorsiening gemaak vir 'n verteenwoordigende regering. Die sjah se politieke dienstigheid teenoor die Verenigde State het gepaard gegaan met sy toenemende ongewildheid by baie Iraniërs. Mohammad Reza Shah het homself as historiese opvolger van Iran se antieke heersers beskou – 'n aanmatiging aangesien Iranse konings die mag oor lewe en dood van elkeen van hul onderdane gehad het wat nie deur enige konstitusionele bedeling of wet beperk is nie. In 1971 is die Persiese monargie se 2500-jaarfees oordadig gevier. Vyf jaar later is Iran se Islamitiese kalender deur 'n "keiserlike" kalender vervang waardeur die stigting van die Persiese Ryk meer as 2500 jaar gelede as begin van die tydsrekening vasgelê is. Hierdie maatreëls is as 'n aanval op die Islamitiese godsdiens ervaar en het steeds meer weerstand van die geestelikheid uitgelok. Opponente is deur die veiligheidsdiens en geheime polisie SAVAK in bedwang gehou. Danksy die inkomste uit die oliebedryf, wat in laat 1973 weens 'n verhoging van die olieprys skerp gestyg het, het die sjah sy beleid van sosiale hervormings en ekonomiese ontwikkeling voortgesit om van Iran 'n streeksmoondheid te maak. Nogtans het hy demokratiese instellings steeds met minagting bejeën, min aandag aan die openbare mening geskenk en geweier om basiese politieke vryhede toe te staan. Teen die middel van die 1970's het die heersende elite steeds meer vervreemd geraak van die groot massa van die bevolking. Terwyl enkele maatskaplike groepe voordeel getrek het uit die sjah se diktatoriale bewind, het ander geen aandeel aan die ekonomiese opswaai gehad nie en in armoede geleef. Islamitiese leiers, veral Ajatolla Khomeini wat in ballingskap in Frankryk was, het ontevredenes met hul populistiese ideologie begin oortuig wat hulle op Islamitiese beginsels gebaseer het en die sjah se abdikasie geëis. In 1978 en 1979 is landwye massabetogings gereël en het swaar onluste uitgebreek. Die sjah-bewind het binne enkele maande in duie gestort. === Irannese Rewolusie === {{Hoofartikel|Irannese Rewolusie}} [[Lêer:اعتراض مردم انقلابی.JPG|duimnael|Jong betogers in Teheran, 1978]] Dit was nie soseer godsdienstige aspirasies wat die Irannese Rewolusie van 1979 so suksesvol gemaak het nie, maar eerder nog die ekonomiese agteruitgang en die Iranse middelklas se ontevredenheid met die korrupte en verdrukkende sjah-bewind wat hulle oorspronklik gesteun het, net soos die ongelyke verhouding met die VSA. Die charismatiese Ajatolla Khomeini het daarin geslaag om deur uiteenlopende opposisionele groeperings as leiersfiguur erken te word, en ten minste voorlopig het die meerderheid van die Iranse volk agter hom geskaar. In sy laaste weke as regent het die sjah Shapur Bakhtiar, die leier van die Nasionale Front, as premier benoem. Bakhtiar het 'n laaste poging onderneem om politieke stabiliteit te herstel, maar sy regering is deur Khomeini as onwettig verklaar. Op 5 Februarie het die ajatolla sy eie premier benoem – Mehdi Bazargan, 'n lid van die Vryheidsbeweging. Rewolusionêre komitees, die sogenaamde ''Komiteh'', het met deserteurs van die Iranse leër, lede van die linkse Tudeh-party, Feda'i en die Mujahedin-e Khalq-organisasie (MKO) saamgespan om regeringsgeboue, polisiestasies en die SAVAK se berugte Evin-gevangenis aan te val. Op 11 Februarie het die Iranse leër sy neutraliteit verklaar. Bakhtiar het bedank en twee maande later in ballingskap gegaan. Die land was nou in beheer van rewolusionêres. Terwyl baie leidende persoonlikhede van die sjah-bewind deur rewolusionêre tribunale gevonnis en tereggestel is, het Khomeini begin om politieke mededingers uit die weg te ruim. Alhoewel hy deur middel van 'n Rewolusionêre Raad invloed op die ''komitehs'' kon uitoefen, het rewolusionêre gebeure in sommige landsdele handuit geruk. Veral in Noordwes-Iran, 'n streek met 'n linkse politieke tradisie, is eise vir selfregering gestel, terwyl rewolusionêres in Koerdistan separatistiese neigings gehad het. Die Koerdiese opstand is neergeslaan. == Demografie == === Bevolking === [[Lêer:Sangak.jpg|duimnael|Tehrani's met tradisionele Iranse platbrood of ''sangak'']] Volgens sensusgegewens van 2017 het die Iranse bevolking tussen 2012 en 2017 met 4,8 miljoen gestyg tot 80 miljoen (waarvan 40,5 miljoen mans en 39,5 miljoen vroue). Die geboortekoers het tussen April 2016 en Maart 2017 1,24 persent beloop. Amptelike statistieke toon verder dat die landelike bevolking tussen 2012 en 2017 met 2,7 persent gekrimp het. Die vlak van verstedeliking het verder toegeneem. So is vroeg in 2017 59 miljoen Iraniërs in stedelike nedersettings gehuisves, waarvan elf miljoen in krotbuurte. Volgens 'n studie van 2016 is binne 'n tydperk van vyftig jaar 33&nbsp;000 dorpe in Iran ontvolk.<ref>{{de}} [http://iranjournal.org/news/iran-landflucht-haelt-an Iran Journal, 14 Maart 2017: Landflucht hält an. Besoek op 29 April 2017]</ref> Tans is sowat die helfte van alle Iraniërs jonger as 35 jaar. Die bevolkingsgroei was veral in die jare ná die rewolusie relatief hoog, maar het as gevolg van sosiaal-ekonomiese veranderings (verstedeliking en gesinsbeplanning) van 45 geboortes per 1&nbsp;000 inwoners in die 1980's tot die huidige vlak van 12,4 per 1&nbsp;000 inwoners – een van die laagste in die Islamitiese wêreld – gedaal. Die Iranse staat bestee sedert Augustus 2012 geen geld meer aan gesinsbeplanning nie en stel voor dat die land se bevolking in die volgende dekades tot 150 miljoen moet styg. Naas die bevolkingsgroei, wat hoofsaaklik tot die ekonomies benadeelde groepe beperk was, was verstedeliking en emigrasie twee belangrike faktore wat Iran se demografie in die dekades ná die rewolusie beïnvloed het. Sewentig persent van die Iranse bevolking is in stedelike nedersettings saamgetrek, waarvan 15 miljoen in die metropolitaanse gebied van Teheran. Ontevredenheid oor die land se politieke en ekonomiese ontwikkeling het emigrasiesyfers vanaf 1979 laat styg. Die getal Iranse emigrante in die laaste drie dekades word op meer as twee miljoen beraam, waaronder baie welvarende monargiste en gekwalifiseerdes, maar ook intellektueles en kunstenaars soos die sanger [[Dariush Eghbali]] wat in die Islamitiese republiek sonder perspektief was. Groot gemeenskappe Iranse immigrante word onder meer in [[Suid-Kalifornië]] ([[Los Angeles]], sowat 700&nbsp;000), Duitsland (150&nbsp;000) en die Verenigde Koninkryk (meer as 80&nbsp;000) aangetref. Kaliforniese Iraniërs, waaronder baie welgestelde emigrante, bewaar hul kulturele erfenis en beskik oor hul eie florerende Persiese mediabedryf, insluitende talle televisiekanale soos ''MTC Melli TV'' en musieketikette soos ''Avang Music Co.'' wat televisoeprogramme, albums en videosnitte vervaardig en belangrike invloed uitoefen op gehore in hul geboorteland. === Etniese minderhede === [[Lêer:Iran ethnoreligious distribution.jpg|duimnael|Etniese en godsdienstige minderhede in Iran]] Iran is 'n veelvolkestaat met 'n groot verskeidenheid etniese en godsdienstige minderhede wat die sentrale geografiese ligging van die land deur sy hele geskiedenis weerspieël – so word na Iran dikwels verwys as die kruispad van Eurasië.<ref>{{en}} Peoples of Iran. A General Survey. ''Encyclopædia Iranica'', XIII/3, bl. 321–326; aanlyn beskikbaar: http://www.iranicaonline.org/articles/iran-v1-peoples-survey (webtuiste besoek op 8 Mei 2017)</ref> Naas Perse, die meerderheidsbevolking in Iran, maak ook [[Azerbeidjanners]], [[Koerde]], [[Arabiere]], [[Beloetsje]], [[Pasjtoene]], [[Turkmene]], Afro-Iraniërs en Lore deel uit van die Iranse samelewing. Hulle praat hul eie tale, is aanhangers van verskillende gelowe (waaronder [[Sjia|Sjiiete]], [[Soenni]]ete, [[Christene]], [[Jode]], [[Zoroastrisme|Zoroastriërs]], [[Baha’i|Bahá'is]] en [[Ateïsme|Ateïste]]), en het hul eie sedes en gebruike. Nogtans identifiseer mense uit alle bevolkingsgroepe hulself meestal met Iran en aanvaar die oorheersende invloed van die Persiese taal en kultuur en is bereid om in te skakel in die kulturele lewe. Etniese minderhede het in die 20ste eeu verskeie kere hul lojaliteit teenoor die Iranse staat bewys. So het Azerbeidjanners in die noordweste onsydig gebly toe Azerbaijan ná die Tweede Wêreldoorlog deur Sowjetmagte beset is. Arabiere in Khuzestan het tydens die Irans-Irakkese Oorlog nie by die invallers aangesluit nie. Ook ander etniese minderhede, wie se taalgebied oorkant die Iranse grens strek (soos [[Armene]], Beloetsje, Pasjtoene, Turkmene en Koerde), beskou hulself as deel van die Iranse samelewing. ==== Deelname aan die politieke lewe ==== Baie minderhede voel dat nie genoeg aandag hul belange geskenk word nie. So mag hulle nie die goewerneurs in hul streke verkies nie, nog mag hulle belangrike politieke poste beklee. Die Iranse parlement is die belangrikste politieke instelling waar minderhede hul stemme kan laat hoor. Hier mag afgevaardigdes groeperings vorm, en so het byvoorbeeld Koerdiese en Turkssprekende verenigings ontstaan. Vyf setels in die parlement is gereserveer vir erkende nie-Islamitiese etniese minderhede.<ref>{{de}} [http://iranjournal.org/politik/iran-minderheiten-rouhani ''Iran Journal, 6 April 2017: Irans Minderheiten und Rouhani. Besoek op 7 Mei 2017'']</ref> President Hassan Rohani het reeds gedurende sy verkiesingsveldtog groot verwagtinge gewek deur meer regte vir minderhede in die vooruitsig te stel. Ontleders het daarop gewys dat die stemme van kiesers uit etniese minderheidsgroepe beslissend was vir sy oorwinning in die presidensiële verkiesing. Ná sy ampsaanvaarding het Rohani 'n amptenaar benoem wat belas is met die saak van etniese minderhede. In 2016 is die besluit geneem om minderheidstale as onderrigmedium by universiteite toe te laat. So is Koerdies tans die onderwystaal aan die Universiteit van Sanandadj in die Koerdiessprekende streek van Iran, terwyl die Universiteit van Tabriz Azeri as sy onderrigmedium gebruik. Vir die eerste keer is 'n Soennitiese ambassadeur as Iran se verteenwoordiger in [[Viëtnam]] benoem.<ref>{{de}} ''Iran Journal, 6 April 2017''</ref> Lede van minderhede is as raadgewers vir provinsiale goewerneurs aangewys. Sommige van Rohani se voorstelle is nie goedgekeur nie. So word tans slegs Farsi toegelaat as medium in skole en in Iran se administrasie. Soenniete mag tans nog geen ministeramp beklee nie. Veral behoudende godsdienstige Sjiïtiese belangegroepe beskou die uitbreiding van minderheidsregte as 'n bedreiging vir Iran se politieke stabiliteit wat tot separatisme en magsverlies sou kan lei in streke wat merendeels deur etniese en religieuse minderhede bewoon word. Hulle verwys hierby na die moeilike situasie in Iran se buurlande. === Afro-Iraniërs === {{Hoofartikel|Afro-Iraniërs}} Een van die mins bekende minderheidsgroepe in Iran is Afro-Iraniërs. Hulle is merendeels nakomelinge van [[slawerny|slawe]] wat eeue lank in Persië aangehou is, maar ook van seelui en ambagsmanne. Vandag dra hulle almal Persiese name en word hoofsaaklik in die provinsies [[Hormozgan]], Sistan, Beloetsjistan en Khoezestan asook in die hawestede [[Bandar Abbas]] en Abadan aangetref waar hulle deels saam met ander Golfbewoners, deels in hul eie buurte leef. Die geskiedenis van slawerny in Iran strek terug tot in die tyd voor die uitbreiding van Islam. Maar eers vanaf die 16de eeu, toe Europese handelsaktiwiteite in die Persiese Golf op groot skaal uitgebrei is en Bandar Abbas tot 'n belangrike seehawe gegroei het, het slawehandel 'n winsgewende bedryf geword en het die vraag na mannekrag en slawe sterk toegeneem. Die meeste slawe het tydens die Kadjare-bewind in die 19de eeu in Persië aangekom waar hulle die Islamitiese geloof aangeneem en kort voor lank deel van die inheemse bevolking geword het. Slawe het orals in die Persiese Ryk werk verrig, so op bouterreine, in paleise of as bediendes in Persiese huishoudings. Hulle is alomteenwoordig op foto's wat in dié tyd geneem is, dikwels in 'n konteks wat hulle ondergeskikte rol verduidelik het – so as bediendes van adellike Persiese families. Anders as hul lotgenote in byvoorbeeld [[Noord-Amerika]] is slawe volgens die Islamitiese tradisie nie bloot as die persoonlike besitting van hul base beskou nie en is sekere regte toegestaan soos genoegsame voedsel en klerasie. Verder het hulle die reg op 'n beroepsopleding asook erfregte geniet. Die afskaffing van slawerny in Iran is gedurende die konstitusionele rewolusie van 1906 verkondig, maar eers in 1928 deur die Pahlavi-dinastie afgedwing. Afro-Iraniërs het hulle vervolgens veral langs die Persiese Golfkus gevestig waar hulle deel van die plaaslike Bandari-kultuur geword het. Die gewilde Bandari-musiekstyl versmelt Afrika-ritmes met Persiese melodieë. Afro-Iraniërs speel 'n ondergeskikte rol in die Iranse geskiedskrywing, en in Iranse provinsies, wat veraf van die Golfkus geleë is, is min Iraniërs daarvan bewus dat hulle landgenote met 'n swart velkleur het. Afro-Iraniërs is volgens waarnemers, soos die Duits-Iranse fotograaf Mahdi Ehsaei, wat in 2015 die lewe van Afro-Iraniërs in sy fotoboek ''Afro-Iran'' beskryf het, nie aan rasdiskriminasie blootgestel nie.<ref>{{de}} [http://iranjournal.org/gesellschaft/afro-iraner ''Iran Journal, 28 Julie 2016: Afro-Iraner, eine vergessene Minderheit. Besoek op 7 Mei 2017'']</ref> === Demografiese verandering === [[Lêer:Make it quick, will ya!, Isfahan, Iran (1267005085).jpg|duimnael|Bejaardes in Isfahan]] Alhoewel na Iran in westerse media dikwels as 'n relatief jong samelewing verwys word (slegs agt persent of ses miljoen Iraniërs was in 2013 ouer as 65 jaar), is die bevolking besig om vinnig te verouder. Die getal bejaardes bo 65 jaar sal na verwagting in die tydperk tot 2026 verdriedubbel.<ref>{{de}} [http://transparency-for-iran.org/gesellschaft/die-iranische-gesellschaft-im-alterungsprozess ''Transparency for Iran: Die iranische Gesellschaft im Alterungsprozess, 7 Oktober 2013. Besoek op 8 Oktober 2013'']</ref> Alhoewel daar bepaalde voordele vir hulle aangebied word soos byvoorbeeld laer tariewe vir openbare vervoer en ontspanningsgeriewe, vererger Iranse bejaardes se situasie voortdurend hoe meer die gesindheid teenoor ouer persone verander en die land se ekonomie tussen negatiewe groei en hoë inflasie vasgevang is. Tradisionele gesinstrukture word in toenemende mate deur moderne leefwyses vervang sodat steeds minder bejaardes met hul kinders en kleinkinders in een huishouding gevestig word. 'n Groeiende persentasie ouer persone word in ouetehuise versorg. Baie oumense is op die ondersteuning van hul kinders aangewese, en meer as 'n kwart van Iranse bejaardes beskik nie oor hul eie inkomste of mediese fonds nie. Terwyl aan bejaardes steeds minder respek betoon word, is openbare geriewe en geboue meestal nie by die werklikhede van bejaardheid aangepas nie. Min moltreinstasies beskik oor [[roltrap]]pe, die meeste bushaltes is nie van sitbanke voorsien nie. Die opleiding van geneeskundiges fokus op jongmense en skenk min aandag aan die besondere mediese behoeftes van bejaardes. Tradisioneel is parke en ander openbare groen ruimtes die gewildste bymekaarkomplekke veral vir bejaarde mans waar hulle in aangename weer ure deurbring. In Iran se groot stede moet egter steeds meer groen ruimtes plek maak vir nuwe woon- en sakegeboue, terwyl lugbesoedeling ook 'n probleem vir bejaardes se buitelewe geword het.<ref>{{en}} [http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2013/12/iran-elderly-suffer-under-economic-pollution-problems.html# ''Al Monitor: Elderly in Iran suffer as economy falters'']</ref> == Ekonomie == === Kenmerke === [[Lêer:SamandLX2006.jpg|duimnael|Iran se jaarlikse motorvervaardiging het reeds in 2005 die eenmiljoen-kerf verbygesteek. ''Iran Khodro'' is tans die grootste motorvervaardiger in die Midde-Ooste. ''Khodro'' is die Persiese term vir "motor"]] Die Iranse ekonomie is tans volgens koopkragpariteite die agtiende grootste ter wêreld, maar staan nog sterk onder die invloed van die staat en religieuse stigtings, terwyl die privaatsektor tans minder as 'n vyfde van die waardeskepping verteenwoordig. Die regering strewe egter daarna om die privaatsektor uit te brei. Die olie- en gasbedryf is net soos groot ondernemings in staatsbesit. Iran se ekonomiese doelwitte word deur middel van vyfjaarplanne gestel. Tans word die vyfde vyfjaarplan geïmplementeer. Iran se bruto binnelandse produk (BBP) het in 2015 na ramings van die Wêreldbank sowat VSA-$ 393,7 miljard beloop.<ref>{{en}} [http://www.worldbank.org/en/country/iran/overview ''www.worldbank.org: Iran – Overview. Besoek op 14 April 2017'']</ref> Dit maak van Iran die tweede grootste ekonomie in die sogenaamde MONA-streek (Midde-Ooste en Noord-Afrika) na [[Saoedi-Arabië]]. Die belangrikste ekonomiese sektore is die gas- en oliebedryf, petrochemiese nywerhede, landbou, metaal- en motorvervaardiging. Die ekonomiese infrastruktuur is sedert die 1990's voortdurend opgeknap en uitgebou. In die vroeë 21ste eeu het die dienstesektor die grootste bydrae tot die bruto binnelandse produk gelewer, gevolg deur die nywerheidsektor (met mynbou en vervaardiging) en die landbousektor. In 2006 is sowat 45 persent van die staatsinkomste deur olie- en gasuitvoere gegenereer, terwyl belasting en tariewe 31 persent bygedra het. Die jaarlikse bruto inkomste van 'n stedelike gesin is in die Iranse jaar 1389 (20 Maart 2010 tot 20 Maart 2011) op 12,4 miljoen toman (8&nbsp;857&nbsp;€ of 120&nbsp;333 ZAR beraam). Die gemiddelde jaarlikse koste het egter 12,7 miljoen toman (9&nbsp;080&nbsp;€ of 123&nbsp;300 ZAR) beloop.<ref>{{de}} [http://transparency-for-iran.org/wirtschaft/lebenshaltungskosten-explodieren ''Transparency for Iran: Lebenshaltungskosten explodieren, 12 Maart 2011. Besoek op 19 Augustus 2013'']</ref><ref>''Wisselkoerse soos op 19 Augustus 2013''</ref> Een van die knellende vraagstukke is die hoë inflasiekoers wat in Mei 2013 deur die Sentrale Bank van Iran amptelik op 43,6 persent bereken is, die hoogste syfer in die Midde-Ooste. Teen die middel van 2014 het die koers weer tot minder as 15 persent geval.<ref>{{en}} [http://www.tradingeconomics.com/iran/inflation-cpi ''www.tradingeconomics.com: Iran Inflation Rate'']</ref> Die gemiddelde inflasiekoers in die tydperk tussen 1957 en 2013 het 13,8 persent beloop, met 'n rekordsyfer van 59 persent in Mei 1995. In April 1958 het dit tot 'n laagtepunt van -3,27 persent geval. Die belangrikste kategorieë in die Iranse verbruikersprysindeks (VPI) is behuising, water, elektrisiteit, gas en ander brandstowwe (met 'n gewig van 29 persent in die VPI), voedsel en nie-alkoholiese dranke (28,5 persent), vervoer (11,97 persent), meubilering, huishoudtoerusting en roetine-onderhoud (6 persent), klerasie en skoene (6 persent) en gesondheidsdienste (5,5 persent). Volgens amptelike statistieke is 11,8 persent van die ekonomies aktiewe bevolking werkloos. Die werkloosheidsyfer vir jongmense tussen 15 en 29 jaar word op sowat 25 persent beraam. Daar moet egter in ag geneem word dat in amptelike statistieke werknemers, wat op ten minste twee dae van die week werk, as werkendes beskou word. Die grootste uitdaging is dat jaarliks 750&nbsp;000 jongmense tot die arbeidsmark toetree. Terwyl die regtelike raamwerk vir buitelandse beleggers deur die afkondiging van nuwe wetgewing verbeter is – so word beleggings intussen deur die wet beskerm, is 'n belastinghervorming deurgevoer en wisselkoerse geharmoniseer –, neem Iran op die Wêreldbank se Doing Business-indeks tans slegs die 144ste plek van altesaam 183 lande in. Die internasionale geskil oor Iran se kernprogram en gepaardgaande internasionale sanksies, wat teen die land ingestel is, het die ekonomiese ontwikkeling van Iran jare lank belemmer. Buitelandse beleggers – tans veral Britse, Franse, [[Japan]]se, [[Suid-Korea]]anse, Sweedse en Switserse ondernemings – het hulle op 'n klein aantal bedrywe soos die olie- en gasbedryf, motorvervaardiging, koperontginning, petrochemiese nywerhede, voedselverwerking en farmaseutiese produkte toegespits. === Natuurlike hulpbronne === Iran se olie- en gasreserwes word onder die grootstes ter wêreld gereken. Die oliereserwes word op 137,6 miljard vate beraam (of elf persent van alle reserwes wêreldwyd) en is die vierde grootste na dié van Saoedi-Arabië, die Verenigde State en Rusland. Gasreserwes beloop 29,61 miljard kubieke meter en is die tweede grootstes na dié van Rusland.<ref>{{en}} [http://www.presstv.ir/detail/2013/08/23/320090/iran-to-up-oil-exports-against-all-odds/ ''presstv.ir: Iran plans a strong return to oil markets, 23 Augustus 2013. Besoek op 23 Augustus 2013''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130823135605/http://www.presstv.ir/detail/2013/08/23/320090/iran-to-up-oil-exports-against-all-odds/ |date=23 Augustus 2013 }}</ref> Mineraalskatte, wat tans ontgin word, sluit [[bauxiet]], [[chroom]], [[steenkool]], [[koper]], [[goud]], ystererts, kalksteen, rooi oksied, sout, [[strontium]], [[swawel]], turkoois en [[uraan]] in. Koperontginning is die snelste groeiende sektor buite die olie- en gasbedryf. Iran se koperreserwes verteenwoordig vier persent van die wêreldvoorraad van hierdie metaal. === ''National Iranian Oil Company'' === [[Lêer:Iran Oil and Gas Fields.png|duimnael|Olie- en gasvelde in Iran]] Die ''National Iranian Oil Company (NIOC)'' is in beheer van Iran se olie- en aardgasreserwes en -produksie en lewer sodoende sowat sestig persent van die staatsinkomste en tagtig persent van die uitvoerwaarde op. Die maatskappy vervul 'n sosiale funksie in Iran deur die voorsiening van bekostigbare energie aan die bevolking. So word die pryse vir petrol en ander geraffineerde petroleumprodukte op die binnelandse mark deur staatsubsidies laag gehou. Gelyktydig dra dit by tot die stabilisering van die huidige bewind. NOIC se bestuur is ondergeskik aan die geestelike leier van Iran, [[Mojtaba Chamenei]]. NIOC is ten opsigte van die bekende olie- en gasreserwes en sy produksie van sowat vier miljoen vate per dag een van die vyf grootste olie- en gasmaatskappye ter wêreld. NIOC tree as 'n soort beheermaatskappy van 'n reeks Iranse ondernemings in verskillende sektore van die olie- en gasbedryf op en bestuur sodoende die hele Iranse olie- en gasontginning, asook die uitvoer en bemarking daarvan (insluitende vloeibare gas of LNG). NIOC is formeel onafhanklik, maar desondanks nou verweef met die Iranse Oliedepartement wat saam die Hoofenergieraad in beheer van die hele energiebedryf is. Danksy die groot reserwes en lae produksiekoste is NIOC 'n strawwe mededinger op die internasionale energiemark, al is dit tans vanweë Iran se politieke strukture (waarby die Rewolusionêre Wagtersraad sakebesluite mag beïnvloed) en internasionale sanksies teen Iran nie in staat om sy ware potensiaal te ontgin nie. Die Amerikaanse ''Libya-Iran Sanctions Act'' van 1995 en die Verenigde Nasies se Resolusies nommer 1736 en 1747, wat die toegang van Iran se bankbedryf tot die internasionale [[kapitaalmark]] weens die land se kernbeleid de facto beperk of afsny, het ook negatiewe uitwerkings op die energiebedryf. Beleggings in nuwe produksieaanlegte word belemmer, net soos die invoer van nuwe tegnologieë. So is die huidige produksievlak laer as die ses miljoen vate per dag wat deur NIOC se voorloper, die Anglo-Persian Oil Company, voor die nasionalisering van die Iranse oliebedryf ná die Irannese Rewolusie van 1979 ontgin is.<ref>{{en}} [http://www.bpb.de/politik/wirtschaft/energiepolitik/152951/nioc-iran ''Andreas Goldthau: National Iranian Oil Company (NIOC), bpb, 1 Maart 2013. Besoek op 31 Julie 2013'']</ref> === Ekonomiese agteruitgang onder president Ahmadinejad === [[Lêer:Mahmoud Ahmadinejad.jpg|duimnael|upright|President Mahmoud Ahmadinejad in 2007]] Die konfrontasiebeleid teenoor die weste en ekonomiese wanbestuur onder president [[Mahmoud Ahmadinejad]] is deur die nuwe regering onder Hassan Rohani as hoofredes vir Iran se ekonomiese agteruitgang sedert 2005 aangevoer. Die voorsitter van die parlementêre navorsingsentrum, Kazem Jalali, het op 4 September 2013 felle kritiek op Iran se statistieke diens gelewer wat amptelike statistieke al jare lank om politieke redes vervals het. So het Iran se ekonomie in 2012 nie met 8 persent gegroei, soos oorspronklik aangedui, maar in waarheid met 5,8 persent gekrimp. Vraagstukke soos werkloosheid, inflasie en die dalende wisselkoers van die rial kon sodoende nie betyds aangespreek word nie.<ref>{{de}} [http://transparency-for-iran.org/politik/neue-ausenpolitik-soll-marode-wirtschaft-retten ''Transparency for Iran: Neue Außenpolitik soll marode Wirtschaft retten, 20 September 2013. Besoek op 23 September 2013'']</ref> Die vroeëre president het blykbaar ná die ekonomiese krisis van 2008 belangrike ekonomiese gegewens geheim gehou om sy herverkiesing in die volgende jaar te verseker. Die blaam vir die krisis is op die buiteland geplaas wat sanksies teen Iran ingestel het. Hele bedrywe het slagoffers van hiperinflasie geword soos die motorbedryf wat in 2013 dertig persent minder voertuie vervaardig het as in 2007. In 2013 het motorvervaardiging tot slegs tussen 15 en 20 persent van die produktiewe kapasiteit van die bedryf se aanlegte gedaal. Jongmense, wat die arbeidsmark betree, het in 2013 min kanse gehad om 'n vaste aanstelling te kry. Die getal werkloses, wat deur die vroeëre regering op 3,5 miljoen beraam is, sal moontlik tot 8,5 miljoen kan styg. Daar is vrese dat die ekonomiese krisis tot politieke onluste kan lei. Kapitaalvlug uit Iran tydens die Ahmadinejad-bewind is op VSA-$ 600 miljard beraam. In 2013 het honderde Iranse ondernemings hul hoofkwartiere na Turkye verskuif.<ref>{{de}} [http://transparency-for-iran.org/gesellschaft/ahmadinedschads-neue-beschaftigung ''Transparency for Iran: Ahmadinedschads neue Beschäftigung, 23 September 2013. Besoek op 23 September 2013'']</ref> === Sanksies en hiperinflasie === [[Lêer:Bazaar zanjan.jpg|duimnael|'n Basaar in Iran. Handelaars is tradisioneel polities konserwatief en steun die teokratiese bewind. In 2012 het Iranse polisie egter [[traangas]] op betogende basaar- en valutahandelaars gespuit]] [[Lêer:2011 Carpet Museum of Iran Tehran 6223587791.jpg|duimnael|Die Iranse Tapytmuseum in Teheran]] As gevolg van ekonomiese sanksies, wat deur westerse lande teen Iran ingestel is en toegang tot internasionale geldmarkte vir Iranse banke beperk het, het die rial tussen Junie 2011 en Oktober 2012 twee derdes van sy waarde teenoor die Amerikaanse dollar verloor en teen 40&nbsp;000 rial teenoor die VSA-$ verhandel. Volgens die Iranse regering was daar geen ekonomiese redes vir die dalende wisselkoers nie en moes spekulante en buitelandse magte se "psigologiese oorlogvoering" teen Iran die blaam dra.<ref>{{de}} [http://www.welt.de/finanzen/article109594180/Iran-setzt-Geheimdienst-auf-Devisen-Spekulanten-an.html ''www.welt.de: Iran setzt Geheimdienst auf Devisen-Spekulanten an'', 2 Oktober 2012]</ref> Die rial se waardeverlies het versnel nadat baie burgers kontant vir buitelandse valuta begin ruil het. Die Iranse regering het 'n buitelandse valutasentrum ingerig om Iranse invoerders van Amerikaanse dollar te voorsien en aangekondig dat die vrye handel met valuta beperk gaan word, terwyl Iran se geheimediens ingespan is om valutatransaksies dop te hou en teen spekulante op te tree. Invoere het in die eerste halfjaar van 2012 gekrimp tot 26 miljard $ teenoor 29 miljard $ in dieselfde tydperk van 2011. Volgens Iran se reserwebank was buitelandse valutareserwes groot genoeg om vir invoere te betaal. In November 2012 het die Iranse regering weens die rial se dramatiese waardeverlies wél 'n invoerverbod op 75 "luukse goedere" geplaas, waaronder motors, skootrekenaars en selfone, maar ook koffie en toiletpapier.<ref>{{de}} [http://derstandard.at/1350260746759/Iran-verbietet-Import-von-Luxuswaren ''Der Standard: Iran verbietet Import von Luxuswaren, 8 November 2012. Besoek op 25 Julie 2013'']</ref> Die dalende wisselkoers het met 'n baie hoë inflasiekoers gepaard gegaan wat deur deskundiges reeds as hiperinflasie geklassifiseer word. Alhoewel dit amptelik net 25 persent beloop, is die inflasiekoers in Oktober 2012 deur analitici op meer as 50 persent beraam.<ref>{{de}} [http://www.welt.de/finanzen/article109634307/Iraner-aechzen-unter-einer-Hyperinflation.html ''www.welt.de: Iraner ächzen unter einer Hyperinflation'', 4 Oktober 2012]</ref> In Junie 2014 het die amptelike inflasiekoers 26,2 persent beloop.<ref>{{en}} [http://www.presstv.ir/detail/2014/07/20/372055/iran-eyes-onedigit-inflation-rate/ ''Press TV, 20 Julie 2014: Iran plans to slash inflation to one-digit rate''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140913183019/http://www.presstv.ir/detail/2014/07/20/372055/iran-eyes-onedigit-inflation-rate/ |date=13 September 2014 }}</ref> Nuwe Amerikaanse sanksies op Iran se finansiële sektor, olie-, motor- en skeepsboubedryf is op 1 Julie 2013 ingestel.<ref>{{en}} [http://www.presstv.ir/Program/314230.html ''presstv.ir: New round of US sanctions against Iran, 16 Julie 2013''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131030194256/http://www.presstv.ir/Program/314230.html |date=30 Oktober 2013 }}</ref> Nadat internasionale onderhandelinge oor Iran se kernprogram in 2013 hervat is, het die Verenigde State en die Europese Unie hul sanksiebeleid teen die land hersien. Amerikaanse ondernemings het met die toestemming van die regering in Washington sommige handelsbande hervat. So het die vliegtuigvervaardiger ''Boeing'' in April 2014 vir die eerste keer ná 35 jaar weer onderdele vir passasiersvliegtuie na Iran uitgevoer. Die uitvoerlisensie is egter beperk tot komponente wat om veiligheidsredes benodig word en tot vliegtuie wat Iran voor die Irannese Rewolusie in 1979 gekoop het. Iran het sy laaste ''Boeing''-vliegtuig, 'n 747-makrostraler, in Augustus 1979 gekoop. Aan ''General Electric'' is die toestemming verleen om agttien vliegtuigturbine-enjins te herstel.<ref>{{de}} [http://www.spiegel.de/wirtschaft/unternehmen/gelockerte-sanktionen-us-regierung-erlaubt-boeing-geschaefte-mit-iran-a-962709.html ''SPIEGEL Online, 5 April 2014: Sanktionen gelockert: US-Regierung erlaubt Boeing Geschäfte mit Iran. Besoek op 9 April 2014'']</ref> === Menslike lyding as gevolg van sanksies === Alhoewel sanksies nie op Iran se gesondheidswese gemik is nie, het beperkings op finansiële en handelstransaksies daartoe gelei dat daar 'n ernstige tekort aan geneesmiddels ontstaan het. Twee groot farmaseutiese aanlegte in Iran het hul produksie gestaak nadat chemiese verbindings, wat vir die vervaardiging van geneesmiddels benodig word, nie meer ingevoer kan word nie. Die verspreiding van reeds ingevoerde geneesmiddels is in 2013 maande lank vertraag omdat die Sentrale Bank van Iran die wisselkoers vir importeurders nog nie bepaal het nie. Die Iranse regering het aangekondig dat geen gesubsidieerde buitelandse valuta meer vir die invoer van geneesmiddels beskikbaar gestel sal word nie.<ref>{{de}} [http://transparency-for-iran.org/gesellschaft/regierung-verscharft-medikamentenkrise ''Transparency for Iran: Regierung verschärft Medikamentenkrise, 12 April 2013. Besoek op 11 Augustus 2013'']</ref> Iranse hemofilie-pasiënte is die hardste getref aangesien driekwart van hul geneesmiddels in die VSA en die Europese Unie vervaardig word. Volgens Iranse nuusberigte was die vyftienjarige Manouchehr Esmaili-Lious die eerste slagoffer van sanksies. Hy het laat in 2012 gesterf nadat sy gesin die benodigde geneesmiddels nie meer kon koop nie. Maar ook kanker- en nierlyers en ander pasiënte word deur sanksies geraak. Sowat ses miljoen pasiënte is afhanklik van ingevoerde geneesmiddels. Ook bepaalde soorte babamelk, wat nie plaaslik vervaardig word nie, het van die rakke verdwyn, of pryse is verdubbel. Veral arm Iraniërs word deur die hoë pryse van [[stapelvoedsel]] geraak. Iran is aangewese op die invoer van graan, rys en ander landbouprodukte.<ref>{{en}} [http://rt.com/news/iranian-boy-dies-sanctions-880/ ''RT Russia Today, 16 November 2012: Blood sanctions: Iranian boy dies from medicine shortage. Besoek op 11 Augustus 2013'']</ref> === Buitelandse handel === [[Lêer:IRISL Containerschiff 2009-04-18.jpg|duimnael|'n Houervragskip van ''Islamic Republic of Iran Shipping Lines (IRISL)'' in 2009 naby Cuxhaven, Duitsland]] Die Europese Unie was oorspronklik die belangrikste handelsvennoot van Iran, maar dit het as gevolg van handelsbeperkings drie posisies teruggesak tot die vierde plek – ná die [[Volksrepubliek China]], die [[Verenigde Arabiese Emirate]] en Turkye.<ref>{{en}} [http://ec.europa.eu/trade/policy/countries-and-regions/countries/iran/ ''European Commission – Trade: Iran. Besoek op 20 Julie 2014'']</ref> Iran se buitelandse handel word tans sterk geraak deur internasionale sanksies wat teen die land ingestel is. In 2012 is daar vir die eerste keer in 'n reeks jare 'n tekort op die lopende rekening (handelsbalans) aangeteken. {| class="wikitable" ! ! 2010 ! 2011 ! 2012 ! 2013 (Jan. tot Mei) |---- |- | Uitvoere (in miljard VSA-$) | 109,3 | 109,9 | 66,7 | 15,2 |---- |- | - waarvan ru-olie | 61,3 | 87,2 | 45,2 | - |---- |- | Invoere (in miljard VSA-$) | 74,0 | 74,4 | 66,9 | 16,5 |---- |- | Handelsbalans | 35,3 | 35,5 | -0,2 | -1,3 |} ''Bron: Economist Intelligence Unit / Transparency for Iran'' Die olie- en gasbedryf het in 2012 byna 70 persent van Iran se uitvoerwaarde beslaan. In geheel was die inkomste uit uitvoere sowat 40 persent laer as in die vorige jaar. Sanksies het veral op die oliebedryf 'n drastiese uitwerking gehad. So voer die Europese Unie volgens 'n besluit, wat op 23 Januarie 2012 geneem is, sedert Julie 2012 geen Iranse ru-olie meer in nie. Ook ander belangrike handelsvennote van Iran soos die Volksrepubliek China, [[Indië]], Japan, Suid-Korea en Turkye het hul olie-invoere verminder. Naas olie en aardgas voer Iran hoofsaaklik landbouprodukte en tradisionele goedere soos tapyte, vrugte en pistachio-neute, maar in toenemende mate ook nywerheidsprodukte soos motors en motoronderdele, staal en petrochemiese produkte uit. In die jaar 1390 van die Iranse kalender (Maart 2011 tot Maart 2012) is nie-olieverwante goedere ter waarde van 40 miljard VSA-$ uitgevoer – 'n styging van 9 persent teenoor die vorige jaar. Die uitvoer van Irans-vervaardigde motors het in die periode tussen April en Augustus tot 1&nbsp;475 eenhede ter waarde van 11 miljoen VSA-$ gedaal – 94 persent minder as in dieselfde tydperk in die vorige jaar. Die meeste motors (850) is na Irak uitgevoer. Analitici voer prysstygings van 40 persent as rede aan. Tans word Iranse motors teen 'n gemiddelde prys van $7&nbsp;845 verkoop.<ref>{{de}} [http://transparency-for-iran.org/schlagzeilen/auto-export-drastisch-gesunken ''Transparency for Iran: Auto-Export drastisch gesunken, 14 September 2013. Besoek op 14 September 2013'']</ref> === Ekonomiese ontwikkeling onder president Rohani === [[Lêer:Endorsement of Hassan Rouhani's second term 18.jpg|duimnael|links|upright|President [[Hassan Rohani]] in 2017]] [[Lêer:Petrochemical Complexes in Asaluyeh (9).jpg|duimnael|Petrochemiese komplekse in Asaluyeh, provinsie Bushehr]] [[Lêer:Vista de Teherán desde la Torre Milad, Irán, 2016-09-17, DD 75.jpg|duimnael|Uitsig oor Teheran, soos gesien vanuit die [[Milad-toring]], in 2016]] Die ekonomiese ontwikkeling van Iran was eerste op die prioriteitelys van president Rohani. Die Weense kernooreenkoms, wat met ses moondhede gesluit is, sou hiervoor die weg baan. Soos in die verlede, het die aanvanklike optimisme kort voor lank in ontnugtering verander – veral omdat sekere belangegroepe die uitbreiding van handel met westerse ekonomieë om ideologiese redes belemmer het. Sedert die laat 1980's staan sogenaamde ontwikkelingsprogramme, waarmee die ekonomiese, maatskaplike en kulturele ontwikkeling van Iran oor 'n tydperk van vier jaar beplan word, sentraal in die Teheranse regering se ekonomiese beleid. Volgens die mees onlangse van dié programme word 'n ekonomiese groeisyfer van die bruto binnelandse produk van jaarliks agt persent in die tydperk tot 2021 beplan. Om dié teiken te behaal, sou Iran se ekonomie volgens die nuusportaal ''Khabaronline'' beleggings ter waarde van VS-1&nbsp;000 miljard benodig.<ref>{{de}} [http://iranjournal.org/politik/iran-industrie-rouhani ''Iran Journal, 12 April 2017: Industrie als Sorgenkind der iranischen Wirtschaft. Besoek op 14 April 2017'']</ref> Die hoogste BBP-groeisyfer, wat ooit in die geskiedenis van die Islamitiese Republiek aangeteken is, was ses persent onder president Mohammad Khatami se hervorminggesinde regering. Volgens president Rohani was die ekonomiese ommeswaai onder sy bewind reeds aan die gang, met 'n beweerde groei van 4,4 persent – in teenstelling met 'n vermindering van die BBP onder president Ahmadinejad wat op 8,6 persent beraam is. Al word dié syfer deur Rohani se politieke mededingers in twyfel getrek, het die Iranse ekonomie ná die opheffing van sanksies en danksy 'n toename van olie-uitvoere volgens die Internasionale Monetêre Fonds (IMF) in 2016 met 6,6 persent gegroei. Maar sonder die inkomste uit olie-uitvoere het die BBP volgens IMF-deskundiges net 'n relatief swak groei van 0,8 persent getoon. Volgens statistieke van die Iranse Departement van Nywerhede is die nywerheidsektor Iran se Achilleshiel. 18 persent van middelgroot vervaardigers en 19 persent van ondernemings, wat in die land se nywerheidsgebiede gesetel is, het hul bedrywighede gestaak, terwyl 'n verslag van die parlementêre navorsingsentrum, wat in die najaar van 2016 gepubliseer is, toon dat veertig persent van Iranse vervaardigers minder as sestig persent van hul kapasiteite bedryf. Staatsubsidies ter waarde van €4 miljard, wat deur president Rohani aan bedreigde ondernemings verskaf sou word, kon weens 'n gebrek aan fondse nie uitbetaal word nie. Maatreëls om markte vir klein en middelgroot ondernemings te stimuleer is weens onsekerhede rondom ekonomiese vooruitsigte uiteindelik nie getref nie. So was die Departement van Nywerhede in die najaar van 2016 genoodsaak om die lisensies van 3&nbsp;300 ondernemings in te trek. Dit is veral maatskappye in die motor-, sement-, tekstiel- en die huishoudelike toestellebedryf wat deur finansiële en ander moeilikhede geteister word. Die tekstielbedryf staar bankrotskap in die gesig, terwyl die twee grootste motorvervaardigers, SAIPA en Iran Khodro, ook onder president Rohani steeds verliese aanteken. Beperkte likiditeit, 'n massiewe skuldlas en die Iranse geldeenheid se swak prestasie, wat aansienlike kostestygings ten opsigte van benodigde invoere soos materiale en onderdele tot gevolg het en die winsgewendheid van ondernemings knou, is die grootste uitdagings vir die motorbedryf. Iran Khodro se winste het in die eerste drie ampsjare van Rohani met 700 persent gekrimp. === Toerisme === [[Lêer:Tochal-7th-Station.jpg|duimnael|links|'n Kabelkarstasie hoog bo die wolke op die bergpiek Tochal]] [[Lêer:Dizin Ski resort Tehran.jpg|duimnael|Dizin is 'n gewilde skioord in die Elboers-gebergte]] [[Lêer:Dizin, Iran.jpeg|duimnael|Skiërs in Dizin]] Alhoewel Iranse toerisme nog nie sy volle potensiaal ontwikkel het nie (vanweë die land se olierykdom geniet die ontwikkeling van die toerismesektor nie prioriteit nie, terwyl internasionale hotelkettings ná die Irannese Rewolusie uit die mark onttrek het), het die plaaslike toerismebedryf in die eerste dekade van die 21ste eeu stewige groei getoon. Tussen 2004 en 2010 het die getal buitelandse besoekers jaarliks met 12,7 persent gegroei – aansienlik meer as die gemiddelde groei in internasionale toerisme wat volgens die Verenigde Nasies se Wêreldtoerisme-organisasie in dieselfde periode 3,2 persent beloop het.<ref>{{en}} [http://www.washingtonpost.com/world/middle_east/irans-surprise-economic-success-tourism/2012/11/05/b57053be-24c9-11e2-92f8-7f9c4daf276a_story.html ''washingtonpost.com, 5 November 2012: Tourism a surprise bright spot for Iran''. Besoek op 6 November 2012]</ref> In 2011 het Iran sowat drie miljoen internasionale toeriste ontvang en is 'n inkomste van meer as twee miljard VSA-$ uit toerisme gegenereer. Terwyl die land in 2012 onder internasionale sanksies en hiperinflasie gebuk gegaan het, het die gunstige wisselkoerse van buitelandse geldeenhede teenoor die Iranse rial die toerisme nog aangewakker. Die meeste internasionale toeriste, veral Arabiese en Afghaanse besoekers, kies Iran om godsdienstige redes as reisbestemming en onderneem dikwels pelgrimstoere na plekke wat in Sjiïtiese Islam as heilig beskou word. Volgens Iranse statistieke het slegs 20&nbsp;000 toeriste om nie-religieuse redes 'n besoek aan die land gebring. Naas [[Han-Chinese]] en [[Duitsers]] het hierdie kategorie van toeriste ook sowat 1&nbsp;000 Amerikaners ingesluit. Aangesien Iran se streng godsdienstige voorskrifte ook deur buitelandse besoekers nagevolg moet word, is die land allesbehalwe 'n maklike bestemming vir westerse toeriste. Die gasvryheid van Iraniërs is egter ongeëwenaar, en mense sal bereidwillig help en vertaal indien buitelandse besoekers enige moeilikheid ondervind. Strate, basare en ander plekke is skoner as in baie ander lande in die Nabye en Midde-Ooste.<ref>{{de}} [http://www.abendblatt.de/reise/article1545433/Als-Tourist-wirst-du-im-Iran-geliebt.html Florian E. Müller: ''Als Tourist wirst du im Iran geliebt''. In: ''Hamburger Abendblatt'', 26 Junie 2010. Besoek op 10 Augustus 2013]</ref> Die groot aantal antieke monumente is die belangrikste toeristetrekpleisters. Die Iranse Tapytmuseum in Teheran is in 1978 geopen en behandel met sy permanente en tydelike uitstallings die tradisionele weefkuns van Iran waarvan die oorspronge tot in die Bronstydperk terugdateer. Sporttoerisme is die derde belangrikste kategorie naas pelgrimstoere en kulturele toerisme. Iran se topografie met hoë bergreekse en sterk sneeuval in die wintermaande maak van die land 'n gewilde bestemming vir Alpynse skisport. Daarnaas is ruitersport, woestyn-safari's, duiksport in die Persiese Golf-kusgebied, voëlkyk en [[hengel]] gewilde tydverdrywe vir in- en uitheemse toeriste. ==== Wintersport ==== Die belangrikste Iranse skioorde is Dizin in die Elboers-gebergte, sowat 120&nbsp;km van Teheran af naby die dorpie Pol-a Zanguleh geleë, en die bergpiek Tochal (op 3&nbsp;964&nbsp;m bo seevlak, ook bekend as Bam-e tehran of "die dak van Teheran").<ref>{{en}} Patricia Baker en Hilary Smith: ''Iran''. Vierde uitgawe. Chalfont St Peter: Bradt Travel Guides 2014, bl. 85</ref> Dizin se 18 skihysers is in 1976 in bedryf gestel, enkele jare voor die omverwerping van Mohammad Reza Shah wat self 'n geesdriftige skiër was, met altesaam 30&nbsp;km se skibane op 'n maksimale hoogte van 3&nbsp;500&nbsp;m bo seevlak. Die skiseisoen duur hier van November tot Junie. Die skiberg Tochal met sewe skihysers en sewe km se skibane is net buite Teheran in die noordelike voorstad Velenjak geleë en het lankal gewild geraak by skiërs uit die Persiese Golfstate. Die Hotel Tochal is die wêreld se hoogs geleë skihotel op 3&nbsp;545&nbsp;m bo seevlak.<ref>{{de}} [https://www.welt.de/reise/Fern/article160007897/Hawaii-Iran-Nordkorea-die-exotischsten-Skigebiete.html ''www.welt.de, 8 Desember 2016: Hawaii, Iran, Nordkorea – die exotischsten Skigebiete. Besoek op 13 April 2017'']</ref> === Energiebedryf === [[Lêer:Mashhad Solar Power Plant (2).jpg|duimnael|'n Sonkragaanleg buite Mashhad]] Die Iranse regering beplan om die kapasiteit van kragsentrales tot die jaar 2027 met sowat 50 GW uit te brei.<ref>{{de}} [https://www.gtai.de/GTAI/Navigation/DE/Trade/Maerkte/suche,t=iran-baut-kraftwerkskapazitaeten-aus,did=1655492.html ''Germany Trade and Invest, 7 Maart 2017: Iran baut Kraftwerkskapazitäten aus. Besoek op 7 Maart 2017''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170706192214/https://www.gtai.de/GTAI/Navigation/DE/Trade/Maerkte/suche%2Ct%3Diran-baut-kraftwerkskapazitaeten-aus%2Cdid%3D1655492.html |date= 6 Julie 2017 }}</ref> Alhoewel ook hernieubare energiebronne 'n groter rol by dié uitbreidingsprogram sal speel, val die klemtoon op gas en kernenergie. Aangesien die Iranse staat hom aan openbare investering die energiebedryf onttrek, sal alle beleggings in nuwe kragsentrales deur die privaat sxektor gemaak word. Buitelandse beleggers sal ewewel welkom toegelaat word. Regeringsplanne maak voorsiening vir 'n gemiddelde jaarlikse uitbreiding van die kragopwekkingskapasiteit van 5 GW tot 'n totale vermoë van meer as 120 GW. Die land het sy kapasiteit sedert 2009/10 reeds met sowat dertig prsent tot nominaal 75 GW vroeg in 2017 uitgebrei. Volgens statistieke van die Iranse Departement van Energie was daar in 2015 115 kragsentrales, waaronder 19 sentrales wat elektriese krag deur middel van [[stoomenjin|stoomturbines]] genereer (met 'n totale opwekkingsvermoë van 20 GW), 14 gekombineerde gas- en stoomturbine-kragsentrales (met 17 GW), 37 waterkragsentrales (met 10 GW) en Iran se enigste kernaanleg in Bushehr mit 1 GW. Die totale kapasiteit van wind- en sonkragsentrales het 250 MW beloop. Nuwe wetgewing oor die uitbreiding van hernieubare energiebronne is in 2015 afgekondig met die doelwit om beleggings in dié sektor te stimuleer en kapasiteite tot 2021 grootskaals uit te brei tot 5 GW. Nuwe kapasiteite sal nie net in Iran se groeiende kragbehoeftes voorsien nie. Daar word ook beplan om kraguitvoere na buurlande uit te brei. Kraguitvoere het tussen 2010/11 en 2013/14 toegeneem van 6,7 tot 11,4 miljoen kilowatture, maar het in 2014/15 met 11,7 persent gedaal tot 10 miljoen kWh. Iranse kraginvoere het tussen 2011/12 en 2014/15 geen noemenswaardige groei getoon nie en jaarliks sowat 3,6 miljoen kWh beloop. Kragopwekking in Iran het in die tydperk tussen 2009/10 en 2014/15 met sowat 25 persent gestyg tot 276 kWh. In 2015/16 het dit 282 kWh beloop. Die aandeel van gekombineerde gas- en stoomturbine-kragsentrales het na raming 64 persent beloop, dié van stoomturbinesentrales 31 persent. Vyf persent is deur waterkragsentrales, die kernaanleg in Bushehr, dieselkragopwekkers en hernieubare energiebronne bygedra. Verwerkende nywerhede en privaat huishoudings is elkeen verantwoordelik vir sowat 'n derde van die totale kragverbruik, gevolg deur die landbousektor (17 persent), staatsverbruik (9 persent) en nie-industriële besighede (7 persent). Die spitslas het tussen 2009/10 en 2014/15 met 36,2 persent gestyg van 37,7 tot 51,3 GW. In 2015/16 het dit verder toegeneem tot 53,6 GW. Die Departement van engergie verwag 'n verdere jaarlikse toename van 5 persent tot 67 GW in 2020/21. == Politiek en regstelsel == In die sestigerjarige het Iran naas die Turkye van [[Mustafa Kemal Atatürk|Atatürk]] geblyk om een van die eerste Islamitiese lande te wees wat met die sekularisasie van sy maatskappy en regstelsel begin. Die Irannese Rewolusie van die jaar 1979 het hierdie vooruitgang met die hernieude invoering van die Sjaria weer tot niet gemaak. 'n Kodifisering van die Islamitiese wet het nooit plaasgevind nie, en regsake word op 'n willekeurige grondslag behandel. Daar is geen sprake van magskeiding nie, en geestelike leiers, wat met die bewind simpatiseer, oefen 'n oorgroot invloed uit. === Partye en parlement === [[Lêer:Parliamenttehran.jpg|duimnael|Iranse afgevaardigdes het tot en met 1979 in die Teheranse parlementsgebou vergader]] [[Lêer:Iranian Majlis.jpg|duimnael|Die vergadersaal van die huidige parlementsgebou]] Die Iranse parlement staan as ''Majlis'' bekend (Farsi: مجلس, 'n Arabiese leenwoord wat "vergadering" of "sitting" beteken). Voor die Irannese Rewolusie van 1979 het die parlement uit twee kamers bestaan, die ''Majlis Shora Melli'' of Nasionale Vergadering en die Senaat. Ná die Irannese Rewolusie is 'n nuwe parlement gestig, die ''Majlis Shora Eslami'' of Islamitiese Vergadering. Die Senaat is ontbind. Afgevaardigdes is aanvanklik vir 'n periode van twee jaar verkies, tans is dit vier jaar. Afgevaardigdes mag nie gelyktydig as ministers in 'n regering dien of enige ander openbare amp beklee. Tydens die eerste verkiesing het kiesers volgens die destydse kiesreg nog as klasse gestem (adellikes, geestelikes, landbesitters, ambagsmanne en koopmans). Later is afgevaardigdes volgens hul geloof verkies ([[Moslem]]s, [[Jode]], Christene en Zoroastriërs). Tans word godsdienstige minderhede van Iranse Jode, Christene en Zoroastriërs elkeen deur minstens een afgevaardigde in die parlement verteenwoordig. Alle ander setels word vir Islamitiese kandidate gereserveer. Alle wetgewing, wat deur die parlement aangeneem word, moet op die Koran en ander Islamitiese regsbronne (''Hadith'') gegrond wees en ook aan die streng voorskrifte van die Islamitiese regstelsel (Sjaria) voldoen soos deur die Islamitiese regswetenskap (''Fiqh'') bepaal. Aan die Rewolusionêre Leier en die Raad van Rewolusionêre Wagters is 'n vetoreg in hierdie verband toegeken. Daar is geen partye volgens westerse standaarde in Iran nie, alhoewel talle politieke groeperings amptelik as "party" geregistreer is. In parlements- of presidentsverkiesings stem kiesers dan ook nie vir partye nie, maar vir enkele kandidate. 'n Groot aantal hervormingsgesinde groeperings is sedert die presidentsverkiesings van 2009 onwettig verklaar of aan ander vorme van onderdrukking blootgestel. In die verkiesing vir die 8ste wetgewende periode van die parlement op 14 Maart 2008 en byverkiesings op 25 April 2008 het behoudende strominge 'n groot meerderheid van die 290 setels verower. Voornemende kandidate met liberale standpunte is dikwels vooraf deur die Iranse departement van binnelandse sake en die konserwatiewe Raad van Rewolusionêre Wagters afgekeur. Afgevaardigdes in die Iranse parlement is informeel georganiseer in 'n hervormingsgesinde "minderheidsgroep" en 'n konserwatiewe "meerderheidsgroep". Die laasgenoemde is saamgestel uit aanhangers van die vorige staatspresident Ahmadinedjad, sogenaamde "onafhanklikes" en behoudendes wat krities teenoor die regering staan. Die eerste rondte van die parlementsverkiesings van 2012 is op 2 Maart gehou. === Burgerlike samelewing en menseregte === Alhoewel menseregte-vergrype sedert die Irannese Rewolusie van 1979 geleidelik afneem, moet die situasie in Iran nog steeds as baie sorgwekkend beskou word. Aangesien die Islamitiese wet seuns vanaf 15 jaar en meisies vanaf 9 jaar as meerderjarig beskou, is daar teregstellings van minderjariges. Iran pas die doodstraf toe vir moord, verkragting, spioenasie en dwelmhandel. Die verkiesing van president Khatami in 1997 en die toekenning van die [[Nobelprys vir Vrede]] in 2003 aan die oudregter [[Shirin Ebadi]] is deur buitelandse waarnemers saam met die toelating van nie-regeringsorganisasies as bemoedigende stappe op pad na 'n Iranse regstaat beskou. === Godstaat en burgerlike samelewing === [[Lêer:5th Day - 3V.jpg|duimnael|Vroue in Iran]] Ondanks sensuur en sterk islamistiese tendense het in Iran 'n lewendige burgerlike samelewing in die spanningsveld tussen godsdienstige tradisies en modernisme ontwikkel waarin die owerheid se behoudende opvattings met die meerderheid se strewe na sosiale vernuwing en gelyke regte vir almal gekonfronteer word.<ref>{{de}} Bahman Nirumand: ''Irans Zivilgesellschaft''. Aanlyn beskikbaar: [http://www.bpb.de/internationales/asien/iran/40148/irans-zivilgesellschaft ''www.bpb.de'']</ref> Iraniërs se stryd vir vryheid en demokrasie het sy wortels in laat 19de eeuse politieke bewegings wat in die Konstitusionele Rewolusie van 1906 uitgemond het. Iran, wat destyds nog as 'n absolutistiese monargie geregeer is, het in dié jaar sy eerste vry verkose parlement gekry. Hierdie politieke gebeure word algemeen as die begin van Iran se modernisering beskou – 'n proses wat vandag steeds aan die gang is. Struikelblokke op die pad na vryheid was nie net diktatoriese bewindhebbers nie, maar ook buitelandse magte wat verskeie kere in Iran se politiek ingemeng het. Dit was immers die Verenigde Koninkryk wat in 1925 Reza Pahlavi as stigter van die Pahlavi-dinastie aan die mag gehelp het, en die Verenigde State wat 'n demokraties verkose eerste minister van Iran, Mohammed Mossadegh, in 1953 weens sy beleid van nasionalisering van sleutelbedrywe soos die olienywerheid deur 'n staatsgreep onthef en sodoende die basis vir Mohammed Reza Pahlavi se diktatories-monargiese bewind geskep het. Uiteindelik was sowel sjah Mohammed Reza Pahlavi asook die latere Islamities-republikeinse bewind genoodsaak om konsessies ten opsigte van demokratiese deelname te maak. Selfs Ajatolla Khomeini, die onbestrede leier van die Irannese Rewolusie, moes 'n kompromie ten opsigte van Iran se nuwe bedeling aangaan waarvolgens die term "republiek" by die amptelike staatsnaam ingesluit is, iets wat oënskynlik in teenspraak met 'n Islamitiese Godstaat staan. Ook Iran se Grondwet en staatsvorm weerspieël die feit dat die Islamitiese Republiek nie slegs deur "Gods wil" bestuur word nie, maar dat ook die stem van die volk legitimiteit aan die uitvoerende en wetgewende gesag verleen. Al is daar nie-verkose instellings soos die Leier van die Rewolusie en die Rewolusionêre Wagters wat as hoogste politieke instansies fungeer, is daar nogtans 'n parlement en 'n staatspresident wat deur die volk verkies word. Hierdie politieke dualisme het verseker dat Iran nie die pad na 'n suiwer Godstaat ingeslaan het nie (die oorspronklike grondwet het die skepping van 'n politieke raamwerk waarin die "edele en universele waardes van Islam" kan floreer as staatsdoel erken<ref>{{en}} Ray Takeyh: ''Hidden Iran. Paradox and Power in the Islamic Republic''. Kindle e-boek-uitgawe. New York: Times Books/Henry Holt and Company 2006, pos. 89</ref>), maar dat Iran se burgerlike samelewing sy eie waardes en aspirasies kon handhaaf. Dit is juis vroue en jongmense wat hulle meestal nie aan die morele waardes en verwagtings van die konserwatiewe geestelikheid wil onderwerp nie. Omdat die owerheid geen politieke organisasies buite die Islamitiese sfeer toelaat nie, het Iraniërs hul stryd vir hul eie ideale na ander vlakke van die openbare lewe gedra. Skrywers, kunstenaars, rolprentregisseurs, akteurs en musikante doen baie moeite om hul politieke boodskap ondanks streng sensuurwette aan die publiek oor te dra. Nie-regeringsorganisasies speel 'n belangrike rol in hierdie proses, net soos joernaliste wat in openbare debatte die rol van partye oorgeneem het en in hul artikels en kommentare dikwels met skerpsinnige analises uitmunt. Honderde dagblaaie en tydskrifte is deur die owerheid verbied, maar verskyn soms weer onder 'n nuwe naam. Ook die internet het 'n belangrike nuwe forum vir opposisiegroepe geword. Intussen het ook sommige geestelikes begin om oor die waardes en doelwitte van die Irannese Rewolusie te reflekteer. Liberale intellektueles, maar ook geestelikes soos oud-president Khatami ontwikkel nuwe sienswyses waarvolgens Iran se Islamitiese tradisies versoenbaar kan wees met die vereistes van 'n moderne samelewing. Iran het nie net op tegnologiese en wetenskaplike gebied nie, maar ook in hierdie opsig 'n leidende rol in die Islamitiese wêreld begin speel. === Vakbonde en arbeidsreg === [[Lêer:Iranian surgical technologist with hijab 09.jpg|duimnael|Vroulike lede van 'n snykundige span]] Tans bestaan daar geen vakbonde volgens die Europese, Suid-Afrikaanse of Noord-Amerikaanse model nie. Iran se arbeidswetgewing maak voorsiening vir sogenaamde "Islamitiese Arbeidsrade" om die belange van werknemers te behartig. Die "Huis van Werkers" (''Khane-ye Kargar'') dien as koördineerder en oorkoepelende liggaam vir hierdie rade, maar tree nie as 'n onafhanklike instelling op nie. Westerse waarnemers vermoed dat dit onder die regstreekse beheer van die Departement van Arbeid en Iran se geheime diens is.<ref>{{de}} [http://www.auswaertiges-amt.de/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/01-Nodes_Uebersichtsseiten/Iran_node.html ''Duitse Departement van Buitelandse Sake: Iran'']</ref> Die eerste vakbond, wat ná die Irannese Rewolusie in Iran in die lewe geroep is, was die Vakbond van Busbestuurders (''Sendika-ye Karkonan-e Sherkat-e Wahed'') wat kort ná die bekendmaking van sy stigting verbied is. Sy leidende lede is in hegtenis geneem. Die koopkrag van Iranse werkers is tussen 2006 en 2014 gehalveer, en daar word verwag dat dit verder sal daal.<ref>{{de}} [http://transparency-for-iran.org/gesellschaft/die-not-der-iranischen-arbeiterinnen ''Transparency for Iran, 3 April 2014: Die Not der iranischen Arbeiterinnen'']</ref> Vroulike werknemers word op die Iranse arbeidsmark dikwels benadeel, veral omdat baie van hulle in ondernemings met minder as tien werknemers aangestel word waar Iranse arbeidswette nie van toepassing is nie. Dikwels moet vroue, wat aangestel word, blankovorms onderteken waar die teks eers later deur die werkgewer ingevul word, of hulle is nie oor hul regte en die heersende wetgewing aangaande minimumlone ingelig nie. Baie werkgewers betaal ook nie die loon vir siekteverlof nie. In baie nywerhede moet vroue swak en selfs gevaarlike werksomstandighede asook lang en ongerieflike werksure verduur. Duisende Iranse vroue werk vyftien ure per dag of langer in slagpale, myne of naby die hoogoonde van swaar nywerhede – dus op plekke waar hulle volgens Iranse arbeidswette eintlik nie eers aangestel mag word nie. Jong vroue en meisies, wat in tradisionele vroueberoepe soos tapytknopers werksaam is, moet nie net lang werksure van tussen 12 en 16 ure per dag verduur nie, maar is dikwels ook aan uiters giftige chemikalieë blootgestel. 90 persent van alle werknemers in die Iranse tapytbedryf is vroue waarvan 'n groot persentasie aan huid-, spier- en longsiektes ly. Baie konserwatiewes beskou die toetrede van vroue tot die arbeidsmark as 'n westerse verskynsel en 'n saak van ondergeskikte belang. Volgens Iran se godsdienstige en politieke opperleier Chamenei fokus die amptelike vrouebeleid op huisvroue wat hul huishoudelike take in 'n "ontspanne atmosfeer" moet kan vervul.<ref name="frauen">{{de}} [http://transparency-for-iran.org/politik/frauendiskriminierung-als-politisches-druckmittel ''Transparency for Iran, 2 Augustus 2014: Frauendiskriminierung als politisches Druckmittel. Besoek op 7 September 2014'']</ref> Die geslagtelike skeiding, wat aanvanklik net in openbare plekke soos skole, speelterreine en openbare vervoer toegepas is (vroue sit byvoorbeeld in Iranse busse aan die agterkant, terwyl mans die voorste gedeelte gebruik<ref>{{af}} [http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2000/09/14/3/11.html ''Volksblad, 14 September 2000: Iranse meisies moet nou alleen speel. Besoek op 7 September 2014'']</ref>), word toenemend ook na die werksvloer uitgebrei. Teheran se burgemeester Mohammad Bagher Ghalibaf het in Mei 2014 aangekondig dat die werkplekke van mans en vroue in die Iranse hoofstad se administrasie ruimtelik van mekaar geskei sal word.<ref name="frauen" /> === Vrouekwota === In August 2017 het president Rouhani sy voorneme aangekondig dat binne 'n tydperk van vier jaar dertig persent van leidende posisies in Iranse staatsdepartemente, owerhede en staats- en privaat ondernemings deur vroue beklee sal word.<ref>{{de}} [http://iranjournal.org/news/iran-rouhani-frauenquote ''Iran Journal, 23 Augustus 2017: Rouhani führt Frauenquote ein. Besoek op 27 Augustus 2017'']</ref> Daarnaas sal die inwerkneming van jonger kandidate van albei geslagte met minder as vyftien jaar beroepservaring vir leidende poste bevorder word. Die bevordering van gelyke regte vir vroue en inwerkneming van vroulike kandidate vir leidende poste was van Rouhani se belangrikste verkiesingsbeloftes. Rouhani se nuwe kabinet het nogtans aanvankli uitsluitlik uit manlike politici bestaan. Intussen is drie vroue in leidende regeringsposte benoem – Masoumeh Ebtekar as visepresident en amptenaar belas met vroue- en familiesake, Shahindokht Molaverdi as visepresident en amptenaar belas met burgerlike regsaangeleenthede, en Laiya Joneidi as regsadviseur.<ref>{{de}} ''Iran Journal, 23 Augustus''</ref> === Buitelandse beleid === [[Lêer:Iran Embassy Berlin - Mutter Erde fec.jpg|duimnael|Ambassade van die Islamitiese Republiek van Iran in [[Berlyn]], [[Duitsland]]]] Iran word by die klein groep lande gereken wat hulself in strategiese en ideologiese opsig doelbewus as opponente van die Verenigde State posisioneer. Vir analitici spruit hierdie beleid enersyds uit Iran se 20ste eeuse geskiedenis voort, andersyds, volgens die Iranse bewind se eie oordeel, ook uit die Islamitiese karakter en Persiese tradisies en eieskappe. Vir die meeste Westerse waarnemers bly die agtergrond en dus ook die beginsels en doelwitte van Iran se beleid dekades ná die land se Irannese Rewolusie onduidelik. Opinievorming word beïnvloed deur die wantroue waarmee die Islamitiese bewind bejeën word en vrese oor godsdienstige [[fundamentalisme]]. Om sake verder te bemoeilik, word Iran se buitelandse beleid deur 'n groot mate van pragmatisme gekenmerk sodat dit steeds weer verrassings bied vir ontleders wat dit in terme van politieke teorieë probeer kategoriseer. Waarnemers kom dikwels tot uiteenlopende gevolgtrekkings en beskryf Iran se buitelandse beleid in die lig van godsdienstige irrasionalisme wat – in kombinasie met Iran se kernprogram – van die land 'n konstante bedreiging vir die wêreldvrede maak en internasionale optrede teen Iran (onder meer deur middel van omvattende sanksies) regverdig, of hulle wys daarop dat Iran slegs sy nasionale belange op 'n rasionele manier nastreef en dié beleid slegs in 'n ideologiese mantel kleed om sy internasionale aansien te verbeter. Albei standpunte is aanvegbaar. Daar is wél konsensus tussen waarnemers dat Iran 'n streng anti-Amerikaanse en anti-Israelse beleid volg, alhoewel Teheran en Washington in enkele gevalle saamgewerk het om internasionale vraagstukke op te los. Een voorbeeld was pogings wat deur albei lande aangewend is om stabiele politieke strukture in Afghanistan te skep. Hierdie soort koöperasie het egter nie tot die normalisering van politieke betrekkinge tussen Iran en die VSA gelei nie. Iran se institusionele raamwerk en die ingewikkelde manier, waarop politieke besluite geneem word, is struikelblokke wat nie maklik oorkom kan word nie wanneer westerse regerings Iranse besluitnemers probeer nader. Ten opsigte van Iran se buitelandse beleid is daar drie ampsbekleërs wat finale besluite kan neem, al bly hul presiese rol in die proses onduidelik – die president, die Hoogste Leier van die Irannese Rewolusie en die sekretaris-generaal van die Hoogste Nasionale Veiligheidsraad. Ook Iranse denktanks het tot 'n belangrike faktor ontwikkel.<ref>{{en}} [http://www.swp-berlin.org/fileadmin/contents/products/research_papers/2013_RP03_poc.pdf Walter Posch: ''The Third World, Global Islam and Pragmatism. The Making of Iranian Foreign Policy''. In: ''German Institute for International and Security Affairs, SWP Research Paper, April 2013'', bl. 6]</ref> == Godsdiens == [[Lêer:RezaShrine.jpg|duimnael|Imam Reza-heiligdom in [[Mashhad]], een van die belangrikste godsdienstige plekke in Iran]] [[Lêer:Zarathustra fire temple in Yazd.jpg|duimnael|Zoroastriese tempel in Yazd, Iran]] Die religieuse lewe in Iran word oorheers deur die Twaalfer-Sjia-stroming van Islam wat as staatsgodsdiens erken word. Tussen 90 en 95 persent van die Iranse bevolking is aanhangers van dié geloof. Aanhangers van die tweede groot Islamitiese stroming, Soennitiese Islam, vorm 'n minderheid van tussen vier en agt persent van die bevolking, meestal Koerdies- en [[Beloetsji]]sprekende Iraniërs. Nie-Islamitiese godsdienste vorm 'n minderheid van sowat twee persent van die bevolking, waaronder [[Baha’i|Bahá'is]], Mandeërs, [[Hindoeïsme|Hindoes]], [[Jesiede]], Jarsanis, [[Zoroastrisme|Zoroastriërs]], Jode en Christene. Die laasgenoemde drie geloofsgroepe word deur die Iranse staat as religieuse minderhede erken en beskerm. So is byvoorbeeld enkele setels in die Iranse parlement vir hulle gereserveer. In die praktyk geniet Christene egter nie dieselfde regte soos Moslems nie en word teen hulle ten opsigte van opleiding en beroepskanse gediskrimineer. Veral in die 1980's het talle Christelike Iraniërs geëmigreer. Andersyds geniet Christene ook sekere voorregte en mag byvoorbeeld [[rooiwyn]] vir godsdienstige en ander doeleindes gebruik. Hoe meer godsdiens en politiek in Iran vermeng en Islam as 'n instrument van onderdrukking misbruik word, hoe meer staan veral jong Iraniërs onverskillig teenoor godsdiens. Geestelikes, wat ná die Irannese Rewolusie moeite gedoen het om alle aspekte van die daaglikse lewe van Iraniërs met godsdiens te deurdring, kla tans oor leë moskees.<ref>{{de}} [http://transparency-for-iran.org/gesellschaft/religion-verliert-immer-mehr-anhanger ''Transparency for Iran: Religion verliert immer mehr Anhänger, 10 Mei 2013. Besoek op 11 Augustus 2013'']</ref> Naas ateïstiese neigings het ook aktiwiteite van sektes toegeneem. Sommige Iraniërs stel belang in die Christendom – en loop, net soos sekte-aanhangers, gevaar om deur Iran se godsdienstige polisie vervolg te word. Moslems mag nie aan Christelike kerkdienste deelneem nie, terwyl ook die gebruik van die landstaal Farsi by Christelike byeenkomste verbode is. Apostasie of die bekering tot die Christelike (of enige ander nie-Islamitiese) godsdiens is onwettig. Nuut bekeerde Christene in Iran vergader in geheime byeenkomste in privaat huise, ander soek [[asiel]] in Christelike lande. Die Bahá'i-geloof, Iran se grootste religieuse minderheidsgroep, word nie amptelik erken nie. Godsdienstige oortuigings van dié geloof, veral die verering van sy stigter as profeet, bots met die Islamitiese geloofsreël dat Mohammed die laaste profeet was wat deur God verkies is. So is aanhangers van Bahá'i reeds sedert die 19de eeu vervolg. Gelowiges het ook ná die stigting van die Islamitiese Republiek slagoffers van gepolitiseerde godsdienstige oortuigings en diskriminasie geword. Aanhangers is dikwels van hul burgerregte ontneem, toegang tot hoër onderwys en bepaalde beroepe geweier en in enkele gevalle selfs tereggestel. == Kultuur == === Kookkuns === ==== Historiese ontwikkeling ==== [[Lêer:Khoresht-e fesenjan.jpg|duimnael|''[[Fesenjan]]'', 'n tradisionele Persiese bredie wat van hoendervleis, granaatappelstroop en gemaalde okkerneute berei word]] Reeds in die vroeë geskiedenis van die land is Persië met voortreflike kookkuns verbind. Een van die vroegste skrywers, wat aandag aan Persiese kulinêre kunste geskenk het, was die Griekse [[huursoldaat]] Xenophon wat omstreeks 400 v.C. by die Persiese leër aangesluit en hom later as geskiedskrywer bekwaam het. Alhoewel hy min bewondering vir Perse en hul kultuur in die algemeen getoon het, het hy die uitstekende kookkuns van Persië uitvoerig beskryf. Veral die koninklike hofhouding het sy aandag getrek waar 'n hele leër van kokke moeite gedoen het om steeds weer nuwe kulinêre spesialiteite en dranke uit alle lande vir die koninklike tafel op te spoor. Toe [[Alexander die Grote]] die Persiese Ryk sewentig jaar later verower het, het hy die buitengewone eetgewoontes van Perse as die rede vir hul verswakking en uiteindelike nederlaag beskou. Maar desondanks het hy ná sy beslissende veldslag maande lank in die seremoniële koninklike hoofstad [[Persepolis]] gebly waar hy die [[Nouruz|Persiese Nuwejaarfees]] gevier, tradisionele Persiese kleredrag oorgeneem en heel waarskynlik ook groot hoeveelhede inheemse kos geniet het. In die 1930's het argeoloë in Persepolis meer as dertigduisend steentablette opgegrawe wat 'n indruk van antieke Perse se stapelkosse gee. Hul tipiese dieet het okkerneute, gevleuel en granaatappelstroop ingesluit – die hoofbestanddele van 'n Persiese granaatappelbredie wat ook vandag by die hoofdisse van Persiese kokkuns gereken word, ''[[fesenjan]]''. Ook ander bestanddele van moderne Persiese geregte soos [[Skaapvleis|lamvleis]], [[pietersielie]], [[amandel]]s, pistachio-neute, [[asyn]], [[heuning]], [[ui]]e en [[knoffel]] is al in antieke tye wyd gebruik. Interessant genoeg het die gunstelinggeregte van Perse in die afgelope 2&nbsp;500 jaar nouliks verander. En alhoewel Persië in die volgende eeue deur 'n lang lys van veroweraars ingeneem is, waaronder [[Arabiere]], [[Turke]], [[Mongole]] en [[Oesbeke]], het die Persiese kultuur en kookkuns onveranderd voortbestaan. Veroweraars het hul bewondering daarvoor getoon deur dit gaandeweg self oor te neem, terwyl hulle Persiese kookkuns met nuwe, vreemde invloede verryk het. Toe die Persiese Ryk sy grense steeds verder verskuif het en tydelik vanaf Egipte tot Indië en vanaf Griekeland tot Rusland gestrek het, het Perse hul kookkuns met die beste tradisies van verowerde lande vervolmaak en dit tot een van die mees gesofistikeerdes ter wêreld ontwikkel. ==== Dranke ==== [[Lêer:Persian Tea.JPG|duimnael|Glasies met Iranse tee]] Oorspronklik was koffie die gewildste drank in Persië. Aangesien dit nie in die land self verbou is nie, moes dit uit oorsese gebiede ingevoer word en was sodoende allesbehalwe goedkoop. In koffiehuise het derhalwe tee gaandeweg meer aanhangers gevind – dit kon maklik en teen laer pryse via die [[Syroete]] uit die nabygeleë China ingevoer word. Om in die groeiende vraag na tee te kan voorsien is in 1882 'n eerste poging onderneem om dit plaaslik te verbou wat egter misluk het. Omstreeks 1900 het Mohammad Mirza onder 'n Franse skuilnaam enkele jare in Brits-Indië gebly om die verbouing en verwerking van teeplante te bestudeer. Om die Brits-Indiese monopolie op Indiese tee te beskerm, het die koloniale owerheid geen Iranese in die teebedryf toegelaat nie. Mirza het egter daarin geslaag om teesaad uit Kangra, 'n distrik in die uitlopers van die Himalaya-bergreeks, na Iran te neem en die eerste teeplantasie aan die Kaspiese See naby Lahijan in die provinsie Gilan aan te lê. Dié gebied is nog steeds een van die belangrikste sentra van die Iranse teebedryf waar jaarliks tussen 55&nbsp;000 en 60&nbsp;000 ton tee geoes word. Dit is net 'n relatief klein persentasie van Iran se jaarlikse teeverbruik, gegewe sy bevolking van byna tagtig miljoen. Tee uit Lahijan is van standaardgehalte met min kafeïen en looistowwe en is dus uiters geskik vir die bereiding in samowars of die bereiding volgens die Siriese metode waarby 'n teepot uit metaal met teeblare en koue water daarin stadig verhit word. Die sterk konsentraat word later verdun. Iraniërs hou daarvan om hul tee met kaneel of kardamom te verfyn. 'n Tipies Iranse spesialiteit is berberisbessies (''Berberis vulgata'') wat 'n ligte suur geur aan tee gee. Soms word ook [[saffraan]] by swart tee gevoeg. Meestal word tee uit klein glasies gedrink. 'n Ander manier van teedrink is om dit, net soos in Rusland, in 'n piering te giet en daaruit te drink, met 'n blokkie suiker in die mond. Iranse tee word naas water ook met warm melk berei en met heuning gesoet. === Sport === [[Lêer:Azadistadium tehran iran.jpg|duimnael|Die Azadi-stadion in Teheran]] [[Lêer:Iranian female football fan.jpg|duimnael|'n Vroulike aanhanger van Iran se nasionale sokkerspan tydens 'n wedstryd teen [[Angola]] by die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006]] in [[Duitsland]]]] [[Polo]], wat sy oorsprong in Iran het, het gaandeweg tot die land se nasionale sport ontwikkel. Hierdie spansport het reeds in die [[Achaemenidiese Ryk|Achaemenidiese tydperk]] gewild geraak en ingang in die antieke Persiese literatuur gevind. 'n Tweede spel, wat van oudsher met Iran verbind is, is [[skaak]]. Al het die spel sy oorsprong in Indië, het dit tydens die uitbreiding van Islam in sy huidige vorm vanuit Persië na Arabiese gebiede en uiteindelik Europa versprei. Die Afrikaanse naam van die spel is afgelei van die Persiese woord ''sjāh'' of "koning". Tans is [[stoei]], perdewedrenne en liggaamsopbou van die gewildste sportsoorte in Iran.<ref>{{en}} Laura S. Etheredge (red.): ''Middle East – Region in Transition: Iran''. New York: Britannica Educational Publishing / Rosen Publishing Group 2011, bl. 75</ref> Spansport is eers in die 20ste eeu ingevoer, en moderne sportsoorte het tydens die monargie deel van die kurrikulum van Iranse skole geword. Die gewildste spansporte is [[sokker]] (insluitende binnenshuise of saalsokker, ook futsal genoem), [[rugby]], [[bofbal]], [[korfbal]] en [[waterbal]]. Iran se gimnastiekvereniging is in 1934 gestig, en in 1948 het die eerste Iranse atlete aan [[Olimpiese Somerspele]] deelgeneem. In 1956 het die land sy debuut by [[Olimpiese Winterspele]] gemaak. Iranse atlete het veral medaljes in [[gewigoptel]] en stoeiwedstryde gewen. Sokker is die spansport met die meeste aanhangers in Iran. Die land se nasionale sokkerspan het die Asiatiese kampioenskappe in 1968, 1974 en 1976 gewen en in 1978 vir die eerste keer vir die [[FIFA]] [[Sokker-Wêreldbeker]]toernooi gekwalifiseer. Ná die Irannese Rewolusie van 1979 was daar 'n veranderende houding teenoor sport van die kant van die geestelikheid af wat deelname aan sportgebeurtenisse in stadions as 'n moontlike bedreiging vir moskeebywoning beskou het. Sportsoorte, wat as "on-Islamities" of "westers" afgestempel is (soos byvoorbeeld [[tennis]] of [[boks]]) is summier verbied. 'n Aantal bekende sportklubs en -spanne is deur die nuwe regering genasionaliseer, terwyl die deelname van vroue aan sekere sportsoorte soos [[swem]] en sokker verbied is. 'n Aantal professionele sportlui het geëmigreer. So het die Iranse tennisster Mansur Bahrami in Frankryk asiel ontvang, terwyl die swemmer Tonia Vali-Oghli haar in Duitsland gevestig het.<ref>{{de}} [http://transparency-for-iran.org/politik/die-flucht-der-spitzensportler ''Transparency for Iran: Die Flucht der Spitzensportler, 30 Augustus 2013. Besoek op 11 September 2013'']</ref> Baie Iranse atlete kla dat die staat hul aspirasies nie bevorder nie en te min middele aan kinder- en jeugsport bestee word. 'n Ander rede vir ontevredenheid is politieke beperkings ten opsigte van internasionale wedstryde. Iranse atlete mag nie saam met Israelse sportlui aan toernooie deelneem nie. In die vroeë jare van die Islamitiese Republiek was vroomheid en ideologie meer belangrik as sportlui se vermoë op die atletiekveld. Suksesvolle atlete word dikwels met wantroue bejeën – hulle mag nie meer gewild raak by die publiek as geestelikes en ander politieke leierfigure nie. In die 1980's is as gevolg van die oorlog met Irak min aandag aan sport geskenk. Die geesdrif vir individuele en spansport het egter daartoe gelei dat atletiek in die 1990's herleef het, net soos die aktiewe deelname van vroue. Sport word dikwels met politieke liberalisering verbind, en dit is veral jongmense wat groot wedstryde ongedwonge as sportfeeste vier. === Media === [[Lêer:Internet blocked in Iran.jpg|duimnael|links|Toegang tot bepaalde webbladsye word gereeld geblokkeer]] [[Lêer:2011 newspapers Tehran 6030393078.jpg|duimnael|Iranse dagblaaie in Teheran]] [[Lêer:Tehran international book fair 2012 -3.JPG|duimnael|Besoekers tydens die Internasionale Teheranse Boekebeurs (TIBF) in 2012]] Teheran is die sentrum van Iran se mediabedryf waar die meeste dagblaaie en tydskrifte uitgegee word, waaronder leidende Persiese koerante soos ''Abrar'', ''Ettelā’āt'', ''Hamshahri'', ''Jumhori-yi Islami'', ''Kayhan'', ''Resalat'' en ''Shargh'', die Engelsmedium-dagblaaie ''Tehran Times'', ''Kayhan International'', ''Iran Daily'' en ''Iran News'' en die literatuur- en kunstydskrif ''Nafeh''. Die Islamitiese bedeling laat sy invloed ook in die mediabedryf geld. So moet alle dagblaaie en tydskrifte volgens die Perswet van 1979 deur die staat gelisensieer word en is enige anti-Islamitiese beriggewing of kommentaar verbode. Volgens artikel 110 van die Iranse grondwet is alle media ondergeskik aan Iran se hoogste regsgeleerde. Die Iranse persagentskap ''Islamic Republic News Agency (IRNA)'' word deur die Departement van Kultuur en Islamitiese Leiding bedryf. Buitelandse verslaggewers word ter geleentheid van belangrike gebeurtenisse in Iran toegelaat.<ref>{{en}} Etheredge (2011), bl. 75-76</ref> Ondanks die verskansing van persvryheid in die Iranse grondwet kom sensuur deur behoudende elemente in die regering algemeen voor en word veral in elektroniese media beoefen. Daarenteen het gedrukte media – dagblaaie, tydskrifte en joernale – ten spyte van die groot regeringsinvloed 'n belangrike bydrae tot politieke hervorming in die 1990's gelewer. Alle radio- en televisiestasies in Iran is in staatsbesit en saai hul programme in die hele land uit. Iran se nasionale uitsaaikorporasie, ''Islamic Republic of Iran Broadcasting (IRIB)'', is een van die grootste uitsaaiers in Asië en die Pasifiese streek. 'n Aantal radio- en televisiekanale, wat deur IRIB uitgesaai word, is op buitelandse gehore gemik soos die omstrede Engelsmedium-kanaal ''Press TV''. Programme in Iran word in die landstaal Farsi en minderheidstale uitgesaai, programme vir buitelandse gehore in verskeie wêreld- en belangrike verkeerstale, waaronder [[Russies]], [[Arabies]], [[Hebreeus]], [[Engels]], [[Frans]], [[Duits]], [[Turks]], [[Chinees]], [[Koerdies]], [[Italiaans]], [[Japannees]] en [[Indonesies]]. Die privaat besit van satelliettoerusting, waarmee Westerse "anti-rewolusionêre" en "onsedelike" programme soos die [[BBC]] se Persiese Diens en ''Voice of America'' ontvang kan word, is in 1995 onwettig verklaar, maar hierdie verbod is nie altyd konsekwent afgedwing nie so dat baie Iraniërs steeds buitelandse Persiese kanale ontvang. Volgens Peter Borrocks, die direkteur van BBC se Wêreldwye Diens, het die getal kykers van BBC se Persiese diens met 90 persent toegeneem – meer as veertig persent van alle Iraniërs, wat oor 'n satellietskottel beskik, kyk BBC-programme. Joernaliste van BBC se Persiese diens en hul gesinne word in Iran dikwels deur die owerheid belemmer, geïntimideer of selfs met die dood bedreig.<ref>{{en}} [http://www.bbc.co.uk/news/blogs/the_editors/ ''BBC – The Editors: A quarter of a billion people tuning in, 25 Junie 2013. Besoek op 8 Augustus 2013'']</ref> In Augustus 2013 het die Iranse polisie meer as 16&nbsp;000 satellietskottels en -ontvangers gekonfiskeer, en 117 handelaars, wat hulle aan privaat verbruikers verkoop het, is in hegtenis geneem nadat die polisie die onwettige verkoop van satelliettoerusting twee maande lank dopgehou het.<ref>{{de}} [http://transparency-for-iran.org/schlagzeilen/razzia-gegen-satelliten-antennen ''Transparency for Iran: Razzia gegen Satelliten-Antennen, 14 Augustus 2013. Besoek op 3 September 2013'']</ref> Die kwessie van private satellietontvangs bly in regeringskringe omstrede. Terwyl president Rohani die beslaglegging van skottels as "nutteloos" en as ernstige aantasting van Iranse burgers se regte en privaatsfeer gekritiseer het, steun konserwatiewes die polisieoptredes teen satellietkykers. In die laaste week van Augustus 2014 – die sogenaamde "Regeringsweek" waartydens Iranse media op die president se regeringsplanne en -beleid fokus, het Iran se polisiediens woonstelblokke in Teheran deursoek wat hoofsaaklik deur regeringsmedewerkers bewoon word en beslag gelê op talle satellietskottels.<ref>{{de}} [http://transparency-for-iran.org/news/razzia-gegen-satellitenantennen ''Transparency for Iran: Razzia gegen Satellitenantennen, 29 Augustus 2014. Besoek op 7 September 2014'']</ref> Ondanks groeiende geletterdheid is oudiovisuele media soos radio en televisie steeds die belangrikste media om binnelandse gehore te bereik, veral in meer afgeleë landelike gebiede. Uitgewers in Iran kla dikwels oor die beperkings wat deur die owerheid ingestel is. So moet enige boekpublikasie vooraf deur die Departement van Kultuur goedgekeur word. Die goedkeuringsproses behels die kontrole en sensuur van ingediende manuskripte. Soms word boeke, waarvoor die nodige departementele goedkeuring verkry is, ná hul publikasie verbied. In 2016 is sowat honderd uitgewers, wat hul publikasies op Teheran se boekebeurs ten toon gestel het, gedwing om boeke van hul stalletjies te verwyder omdat hul inhoud of beeldmateriaal in stryd sou wees met "Islamitiese waardes".<ref>{{de}} [http://iranjournal.org/news/iran-buchmesse ''Iran Journal, 3 Mei 2017; Internationale Buchmesse eröffnet. Besoek op 7 Mei 2017'']</ref> Iran se boekbedryf floreer nogtans. In 2015 is byna 81&nbsp;000 nuwe boektitels gepubliseer; dié syfer het volgens amptelike statistieke in 2016 gestyg tot 88&nbsp;504. Die gemiddelde boekprys het gestyg van ZAR 47,30 in 2016 tot ZAR 59 in 2017.<ref>{{en}} ''Iran Journal, 3 Mei 2017''</ref><ref>''Wisselkoers soos op 7 Mei 2017, verskaf deur xe.com; boekpryse in €: 3,20 en 4,00''</ref> Tydens die 30ste Internasionale Boekuitstalling, wat tussen 2 en 12 Mei 2017 in die nuut geboude Shahr-e Aftab-uitstallingsterrein suid van Teheran gehou is, het 2&nbsp;700 Iranse en buitelandse uitgewerye hul publikasies ten toon gestel. === Musiek === ==== Klassieke Persiese musiek ==== [[Lêer:Daf-isfahan.jpg|duimnael|'n Vroulike musikant speel die ''daf'', 'n tradisionele trom. Isfahan, 17de eeuse skildery]] [[Lêer:Hafez-8.JPG|duimnael|[http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=uhQmyDUgVPY#at=13|Die Iranse sangeres Shakila sing 'n getoonsette gedig van die Persiese digter Hafez].]] [[Lêer:Sahba Motallebi, Iranian femal singer playing tar (lute), Nowruz concert, International House, 2010-04-01.jpg|duimnael|Die Iranse sangeres Sahba Motallebi speel die ''tar'' tydens 'n Nuwejaarskonsert]] [[Lêer:Santoor.jpg|duimnael|'n ''Santur'']] Klassieke Persiese musiek word by die vroegste bekende musikale tradisies gereken en het sy invloed danksy die geografiese ligging en sosiokulturele betekenis van die antieke Persiese Ryk ook die musikale tradisies van baie ander lande en gebiede in Sentraal- en Klein-Asië, China en Noord-Indië laat geld. Die geskiedenis van musiek in Iran kan tot die pre-historiese tydperk teruggevoer word. Tradisioneel word die legendariese koning Jamshid as grondlegger van Persiese musiek beskou. Fragmentariese dokumente uit die vroeë geskiedenis van die land dui op 'n hoogs ontwikkelde musieklewe in antieke Persië, veral gedurende die Sassaniede-bewind (226-651 n.C.). Uit hierdie periode is name van belangrike musikante soos Barbod, Nakissa en Ramtin saam met die titels van hul musikale werke oorgelewer. Ná die Arabiese invalle in die 7de eeu n.C. en die Islamisering van Iran het Persiese musiek 'n bestanddeel van die Midde-Oosterse Islamitiese kultuur en beskawing geword en sodoende ook ingang tot verder afgeleë streke soos Noord-Afrika en die Mediterreense lande gevind. Bekende Persiese musikante en musiekgeleerdes uit die vroeë Islamitiese tydperk sluit Farabi († 950), Ebne Sina († 1037), Razi († 1209), Ormavi († 1294), Shirazi († 1310) en Maraqi († 1432) in. Klassieke Persiese musiek toon baie ooreenkomste met die klassieke musiek van die [[Arabiese wêreld]], Turkye en Indië, maar het desondanks sy eie kenmerke ontwikkel om tot 'n onafhanklike Persiese musikale tradisie te groei. 'n Tweede musikale stelsel, dié van Westerse klassieke musiek, het in die 20ste eeu aanhangers in Iran gevind, en alhoewel dit in sekere opsigte as 'n bedreiging vir inheemse musiek beskou is, het Persiese musikante sentrale elemente van Westerse musiek soos notasie oorgeneem en dit by hul eie musiek aangepas. Terwyl Westerse klankelemente in huidige Persiese musiek waargeneem kan word, het vreemde musikale invloede Iranse musiekstudente al hoe meer bewus gemaak van hul eie tradisies. Persiese musiek is hoofsaalik melodieus, terwyl harmonie 'n baie ondergeskikte rol speel. Dit word gewoonlik deur solo-musikante voorgedra, maar net soos in die Arabiese, Turkse en Indiese musikale tradisies word die kunstenaar soms deur 'n ander instrument begelei wat sy melodieë herhaal. Dramatiese effekte soos in Westerse klassieke musiek is onbekend. Persiese musiek het dikwels eerder 'n mistiese karakter en is sterk kontemplatief van aard, onder meer vanweë sy sterk verbintenis met die groot liriese tradisies van Persiese literatuur en [[Soefisme]], 'n belangrike mistiese stroming in Islam wat sy oorsprong in Iran het. So ken baie Persiese musiekstukke geen ritmiese motiewe soos verskillende meter nie, maar pas hul ritme eerder by dié van 'n liriese voordrag en die ritmes van Persiese digkuns aan. Metriese Persiese musiek gebruik tromme as begeleiding. Improvisasie is 'n ander kernelement van Persiese musiek. Klassieke Persiese musikante skep hul wysies terwyl hulle vir hul gehore speel, en die geesdrif van gehore kan grootliks bydra tot dié kreatiewe proses. Musikante gebruik bepaalde melodieë en ritmes om uitdrukking aan hul individuele gevoelens te gee, en ervare improviseerders met 'n rykdom van musikale tegnieke, gevoelens en innovasies word as die ware meesters van Persiese musiek beskou. ''Radif'' is die Persiese vakterm vir tradisionele melodieë wat in twaalf musikale modi onderverdeel word. Die sewe belangrikstes daarvan (''Mahour'', ''Shour'', ''Nava'', ''Rast Panj-gah'', ''Homayoun'', ''Segah'' en ''Chahargah'') word ''dastaghs'' genoem. Vyf kleiner kategorieë (''Abu-Ata'', ''Bayat-e-Zand'' of ''Bayat-e-Tork'', ''Dashti'', ''Afshari'' en ''Bayat-e-Isfahan'') staan bekend as ''avaz'' of ''maqam''. Elkeen van hierdie modi word verder onderverdeel in kleiner melodiese vorme, ''gushehs'', wat van mekaar ten opsigte van musikale meter, lengte, uitdrukking en belangrikheid verskil. Elke ''dastagh'' het sy eie spesifieke karakter en gee uitdrukking aan 'n bepaalde stemming. Dit dien as basis vir 'n musikale voordrag. 'n Soort model vir 'n volledige musikale opvoering is eers in die vroeë 20ste eeu ontwikkel. Dit bestaan uit vyf dele (''pishdaramad'', ''chahar mezrab'', ''avaz'', ''tasnif'' en ''reng''), wat elkeen op 'n ''dastagh'' baseer, maar 'n musikant staan vry om self te kies watter dele hy gebruik. Dikwels word net een of twee daarvan gekies. Musikante en musiekstudente memoriseer die ''Radif'' al eeue lank sodat die hele repertoire van Persiese musiek bewaar gebly het. Die ''Radif'' is 'n belangrike vertrekpunt vir improvisasies en staan sentraal in die onderrig van klassieke Persiese musiek. Die geskiedenis van die Persiese musiek sluit 'n groot getal musiekinstrumente in. Die belangrikstes hiervan, wat ook vandag nog wyd gebruik word, is:<ref>{{en}} [http://www.iranchamber.com/music/articles/introduction_to_persian_music.php ''www.iranianchamber.com: Introduction to Persian music: Instruments''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130628144906/http://www.iranchamber.com/music/articles/introduction_to_persian_music.php |date=28 Junie 2013 }}</ref> * Die ''tar'', 'n handgeplukte instrument met ses snare wat oor twee oktawe strek. * Die ''setar'', 'n instrument wat aan die tar verwant is, maar net vier snare het. Dit word met die regte wysvinger se nael gepluk. * Die ''ud'', 'n instrument met 'n Arabiese naam wat in Persië van oudsher as barbat bekend gestaan het. Hierdie instrument met tussen nege en elf snare word eweneens met die hand gepluk. 'n Variant daarvan het as luit ingang tot die vroeë Europese musiek gevind. * Die ''kamancheh'' is 'n geboë instrument met vier snare wat soos 'n tjello gespeel word, alhoewel sy grootte en toonreeks met dié van 'n viool ooreenkom. * Die ''santur'' is 'n dulcimer wat met fyn houthamers gespeel word. Sy toonreeks strek oor vier oktawe. * ''Nay'' is 'n sambreelterm vir 'n hele reeks fluite. * Die ''tombak'' is die belangrikste [[slaginstrument]] in klassieke Persiese musiek. * Die ''dayere'' is vergelykbaar met die tamboeryn. ==== Volksmusiek ==== Persiese volksmusiek deel baie kenmerke met klassieke musiek. Sy melodieë en ritmes volg egter relatief vaste reëls en laat sodoende min ruimte vir improvisasie. Die funksie van elke volkswysie bepaal sy musikale stemming. So is daar geskikte wysies vir huwelike, wiegeliedere, liefdesliedere, oesliedere, dansmusiek en ander stukke. Die eenvoudige musikale karakter maak klassieke instrumente minder geskik vir volkswysies, en so het die bewoners van landelike gebiede tientalle volksmusiekinstrumente ontwikkel waarvan baie uniek aan bepaalde streke is. Gewilde instrumente sluit die ''surnay'' of ''zorna'' ('n soort skalmei), verskillende soorte fluite (''nay''), en die ''dohol'' ('n soort trom). 'n Hibriedvorm van Persiese volksmusiek het deur die vermenging met Westerse klankelemente ontstaan. Kenmerkend vir hierdie gemengde styl, wat oorwegend kommersieel van aard is, is die gebruik van Westerse ritmes, basiese harmoniese elemente en relatief groot ensembles met Westerse instrumente. Die melodieuse en modale aspekte van hierdie komposisies word aan Persiese musiek ontleen. ==== Popmusiek ==== [[Lêer:Googoosh in Cupertino CA.jpg|duimnael|upright|Sedert 1979 mag sangeresse nie meer by konserte optree nie. Die sangeres Googoosh het ondanks dié verbod tot en met 2000 in Iran gebly en eers daarna na die VSA geëmigreer]] Met die stigting van 'n nasionale radiodiens in die 1930's het Iran sy eie popmusiekkultuur begin ontwikkel wat veral ná die Tweede Wêreldoorlog by gehore gewild geraak het. 'n Verskeidenheid dansmusiekstyle soos rumba, tango en wals het in die tweede helfte van die 20ste eeu aanklank by Iraniërs gevind. Die oorspronge van ligte musiek in Iran kan egter na die 19de eeuse Qajar-dinastie teruggevoer word. Aanvanklik het Iranse musiekkunstenaars Westerse voorbeelde gevolg en Persiese liedtekste by buitelandse wysies gevoeg, maar gaandeweg het Iranse musiek sy eie styl en identiteit begin ontwikkel. Die geskiedenis van moderne Iranse popmusiek word verbind met musikante soos Vigen, Aref, [[Dariush Eghbali|Dariush]], [[Ebi]] en ander. Soren, 'n Irans-Armeense sanger, was een van die eerste popsangers wie se musiek deur plaaslike radiostasies gespeel is, terwyl die ateljee ''Tanin'' 'n baanbrekersrol met sy vroeë opnames gespeel het. Na sy musiekstyl, wat destyds as innoverend beskou is, word as "musiek van die vyftigers" verwys. Die regering het van begin af 'n beslissende rol by die musikale ontwikkeling gespeel. Nuwe onderwerpe in liedtekste, wat die sosiale en kulturele werklikheid in Iran beskryf het, het amptelike toestemming benodig. Net soos in ander lande het radio en televisie in die 1950's grootliks tot die gewildheid van popmusiek bygedra. So het die Iranse uitsaaikorporasie se radio- en televisieorkes groot invloed op die popmusiek van die 1950's uitgeoefen. Trefferlyste in dié tyd is deur groepe met gewilde hoofstemme oorheers, soos die ''Black Cats'' met hul sanger Farhad. Ná die Irannese Rewolusie van 1979 is popmusiek as 'n simbool van die sjah-bewind, as Westers, dekadent, on-Islamities en on-Irans bestempel en uit die openbare lewe verban. Gedurende en kort ná die rewolusie het baie gewilde musikante hulle in [[Los Angeles]] gevestig waar hulle 'n nuwe Iranse popstyl geskep het. Hierdie musiek het ook by gehore in Iran aanklank gevind, alhoewel kritici dit dikwels as westers-georiënteerde musiek van lae intellektuele gehalte beskryf het. Die sukses van Irans-Amerikaanse popmusiek het die owerheid genoodsaak om hul houding teenoor moderne musiek te heroorweeg, en uiteindelik is in die vroeë 21ste eeu 'n gematigde weergawe van popmusiek, wat met Islamitiese waardes versoenbaar is, toegelaat. Invoere van Amerikaanse video's en oudiokassette het vervolgens afgeneem. Maar aangesien in Iran streng sensuur op musiekvrystellings toegepas word, word die styl en ontwikkeling van Iranse popmusiek steeds deur ateljees in Los Angeles, waaronder die befaamde ''Avang Music'', bepaal.<ref>{{en}} [http://www.iranchamber.com/music/articles/pop_music_iran.php ''www.iranianchamber.com: Pop Music in Iran''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924043026/http://www.iranchamber.com/music/articles/pop_music_iran.php |date=24 September 2015 }}</ref> Ook in Londen het 'n eie Anglo-Iranse popmusiekstroming begin ontwikkel. In die Islamitiese Republiek van Iran bepaal die departement van kultuursake watter popgroepe mag optree, en gewoonlik word van hulle verwag dat hulle die etiese en morele waardes van die Islamitiese geloof oordra. So mag kunstenaars tydens konserte nie op die verhoog dans of ander "Westerse" bewegings uitvoer nie. Westerse musiekstyle soos rock, hip hop en heavy metal is in Iran amptelik verbode. Dit beteken nie dat daar geen musiekgroepe bestaan wat by hierdie genres gereken kan word nie – so het [[Zedbazi]], 'n hip hop-groep uit Teheran, ook in die buiteland bekendheid verwerf. In groot stede soos Teheran en Mashhad bestaan daar tientalle onwettige ondergrondse groepe wat in die geheim optree, ondanks alle pogings van polisiekant om hulle op te spoor. Ander musikante het na die buiteland gevlug. Intussen word konserte van bekende Iranse popsterre in aangrensende of nabygeleë lande van die Midde-Ooste gereël waar musikante nie aan die Irans-Islamitiese voorskrifte gebonde is nie. == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == ; Algemeen * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Iran|title=Iran|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=2 Augustus 2024}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iran/|title=Iran|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=2 Augustus 2024}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie}} * {{en}} {{Wikivoyage|Iran}} * {{en}} {{fa}} [https://www.leader.ir/ Amptelike webwerf van die opperleier] * {{en}} {{fa}} [https://president.ir/ Amptelike webwerf van die president] {{Geografiese ligging | Senter = {{vlagland|Iran}} | Noord = {{vlagland|Azerbeidjan}} • [[Kaspiese See]] • {{vlagland|Turkmenistan}} | Noordoos = {{vlagland|Turkmenistan}} | Oos = {{vlagland|Afghanistan}} • {{vlagland|Pakistan}} | Suidoos = [[Arabiese See]] • [[Golf van Oman]] | Suid = [[Persiese Golf]] • {{vlagland|Saoedi-Arabië}} • {{vlagland|Bahrein}} • {{vlagland|Katar}} • {{vlagland|Verenigde Arabiese Emirate}} • {{vlagland|Oman}} | Suidwes = {{vlagland|Koeweit}} | Wes = {{vlagland|Irak}} | Noordwes = {{vlagland|Turkye}} • {{vlagland|Armenië}} }} {{Lande van Asië}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Iran| ]] 288n5v53qbaz25m6d54rwzyiid2njp8 2 10106 2965448 2768909 2026-09-06T14:52:13Z Oesjaar 7467 Welkom by die 20 jaar gemeenskap! 2965448 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Editor - platinum star I.jpg|regs|duimnael|160px|Meesterredakteur<br/>(''byna'' 20 jaar, 40 800+)<br/><small>Toegeken deur Aliwal2012</small>]] [[Lêer:Speurneusster.svg|regs|duimnael|150px|Toegeken vir al jou speurwerk met politieke artikels]] <div style="float: right; clear: right; margin: 1.0em 0.5em 0.5em; width: 242px; border: #99B3FF solid 1px; background-color: #FFFFFF; text-align: center; padding: 0.3em 0.3em 0.3em;"> {{Twintigjaargemeenskap}} </div> ===Internasionale verblyf en reise=== <!-- Flag size is 30 * sqrt(length/breadth) px --> {| style="border:1px; border: thin solid grey; background-color:#f0e68c" |align="right"|Gewoon (2&nbsp;jare+): |align="left"| [[image:Flag of South Africa.svg|37px]] [[image:Flag of Austria.svg|37px]] [[image:Flag of China.svg|37px]] |- |align="right"|Besoek : |align="left"| [[Image:Flag of Swaziland.svg|37px]] [[Image:Flag of Kenya.svg|37px]] [[Image:Flag of Namibia.svg|42px]] [[Image:Flag of Zimbabwe.svg|37px]] [[Image:Flag of Ethiopia.svg|37px]] [[Image:Flag of United Kingdom.svg|37px]] [[Image:Flag of France.svg|37px]] [[Image:Flag of Monaco.svg|37px]] [[Image:Flag of Spain.svg|37px]] [[Image:Flag of Germany.svg|37px]] [[Image:Flag of Finland.svg|37px]] [[Image:Flag of Latvia.svg|37px]] [[Image:Flag of Russia.svg|37px]] [[Image:Flag of Ukraine.svg|37px]] [[Image:Flag of Poland.svg|37px]] [[Image:Flag of Switzerland.svg|37px]] [[Image:Flag of Italy.svg|37px]] [[Image:Flag of Malta.svg|37px]] [[Image:Flag of Hungary.svg|37px]] [[Image:Flag of Czech Republic.svg|37px]] [[Image:Flag of Slovenia.svg|37px]] [[Image:Flag of Slovakia.svg|37px]] [[Image:Flag of Croatia.svg|37px]] [[Image:Flag of Greece.svg|37px]] [[Image:Flag of Turkey.svg|37px]] [[Image:Flag of Uzbekistan.svg|37px]] [[Image:Flag of India.svg|37px]] [[Image:Flag of Singapore.svg|37px]] [[Image:Flag of Thailand.svg|37px]] [[Image:Flag of Vietnam.svg|37px]] [[Image:Flag of Hong Kong.svg|37px]] [[Image:Flag of Macau.svg|37px]] [[Image:Flag of Japan.svg|37px]] [[Image:Flag of South Korea.svg|37px]] [[Image:Flag of United States.svg|37px]] [[Image:Flag of Canada (Pantone).svg|37px]] |- |} __NOTOC__ == Wikipedia bydraes == ===Enkele vroeë bydraes=== ;Filosofie • [[Geskiedenis van die filosofie]] • [[Hannah Arendt]] • [[Edmund Husserl]]• [[Thomas Kuhn]] • [[Herbert Spencer]] • [[Leo Apostel]] • [[Die Leo Apostel Sentrum vir Interdissiplinêre Studies (CLEA)]]• [[Albert Camus]] • [[Colin McGinn]] • [[Daniel Dennett]]• [[Richard Rorty]]• [[Harry Kuitert]] • [[John Norman]] • [[Herbert Spencer]] • [[Rudolf Carnap]]• [[Ivan Illich]]• [[Karl Marx]]• [[Karl Popper]]• [[Emmanuel Levinas]]• [[Ayn Rand]] • [[Erich Fromm]] • [[Henri Bergson]] • [[Baruch Spinoza]] • [[Slavoj Žižek]] • [[Charles Margrave Taylor]] • [[Max Stirner]] • [[Carl Schmitt]] • [[Martin Buber]] • [[Imre Lakatos]] • [[Emmanuel Mounier]] • [[Benedetto Croce]] • [[Paul Feyerabend]] • [[Eugenio Garin]] • [[Romano Guardini]] • [[Frantz Fanon]] • [[Donna Haraway]] • [[Max Scheler]] • [[Hendrik Gerhardus Stoker]] • [[Michel Foucault]] • [[Martin Heidegger]] • [[Kees van Peursen]] • [[Johannes Jacobus Poortman]] • [[Peter Sloterdijk]] • [[Thomas More]] • [[Martin Buber]] • [[Max Stirner]] • [[Ludwig Feuerbach]] • [[Edmund Burke]] • [[John Stuart Mill]] • [[Marin Mersenne]] • [[Desiderius Erasmus]] • [[Siger van Brabant]] • [[Averroes]] • [[Petrus Abaelardus]] • [[Anselmus van Kantelberg]] • [[Meester Eckhart]] • [[Albertus Magnus]] • [[Petrus Lombardus]] • [[Johannes Duns Scotus]] • [[Bonaventura (Giovanni di Fidanza)]] • [[Zeno van Citium]] • [[Xenophanes]] • [[Anaximander]] • [[Meton van Athene]] • [[Mengzi]] • [[Parmenides]] • [[Empedokles]] • [[Herakleitos]] • [[Lucius Annaeus Seneca]] • [[Aenesidemus]] • [[ Bias van Priëne]] • [[Agrippa]] • [[Prosesfilosofie]] • [[Frankfurt Skool]] • [[Kritiese teorie]] • [[John Searle]] • [[Hans Sluga]] • [[John Rawls]] • [[Jean-François Lyotard]] • [[Talcott Parsons]] • [[Claude Lévi-Strauss]] • [[Auguste Comte]] • [[Marshall McLuhan]] • [[Gilbert Ryle]] • [[Alfred Jules Ayer]] • [[Logiese positivisme]] • [[Weense Sirkel]] • [[Idealisme]] • [[Epictetus]] • [[Hesiodos]] • [[Transhumanisme]] • [[Ideëleer]] • [[Allegorie van die grot]] • [[George Santayana]] • [[Leo Strauss]] • [[Skolastiek]] • [[Rasionalisme]] • [[George Edward Moore]] • [[Jeremy Bentham]] •[[Oswald Spengler]] •[[Nihilisme]] •[[Johann Gottlieb Fichte]] • [[Empirisme]] • [[Ernst Mach]] • [[Wet van die drie fases]] • [[Fenomenologie]] ;Hierdie dag in die geskiedenis verwant • [[Operasie Entebbe]] • [[Louis Blériot]] • [[Kolonel 'Mad Mike' Hoare]] • [[Aaron Burr]] • [[Alan Turing]] • [[Alexander Hamilton]] • [[Faisal II van Irak]]• [[Nikolaas II van Rusland]] • [[Slag van Falkirk (1298)]] • [[Slag van Mohács]] • [[Maankarretjie]] • [[George Lincoln Rockwell]] • [[Jim Morrison]]• [[Plan de Sánchez slagting]] • [[USS Constitution]] • [[Roemeliëse]] • [[Roger Casement]] • [[Rainbow Warrior]] • [[Suleiman die Manjifieke]] • [[Noordelike Alliansie]] • [[Ian Smith]] • [[Aung San Suu Kyi]] • [[Chris Barnard]] • [[Howard Hughes]] • [[Kliptown]] • [[Leila Khaled]] • [[Louis Washkansky]] •[[Manfred von Richthofen]]• [[Mark Shuttleworth]] • [[miljoendollartuisblad]] • [[Pietro Badoglio]] • [[William Golding]] • [[Vryheidsmanifes]] • [[Charles Darwin]] • [[Ystergordyn]] • [[Blitsskare]] • [[Zimmermann-telegram]] • [[Zanzibar-rewolusie]] ;Toekomsstudie • [[Sohail Inayatullah]] • [[Kousale gelaagde analise]] • [[Vannevar Bush]] ;Ander • [[Karl-Marx-Hof]] • [[Andy Warhol]] • [[Anton Rupert]] • [[Arthur C. Clarke]] • [[Barry Buzan]] • [[Dan Brown]] • [[David Kuijers]] • [[del.icio.us]] • [[Denise Darvall]] • [[Dwaalboeke]] • [[Elon Musk]] • [[Gestapo]] • [[Ingrid Jonker]] • [[Isaac Asimov]] •[[Johann Rupert]] • [[Klapvliegtuig]] • [[Sayeret Matkal]] • [[Webjoernaal]] • [[Ekserpteboeke]] • [[Technorati]]• [[Terugspoor]] •[[Xu Jinglei]] •[[webjoernaalsfeer]] •[[Gert Vlok Nel]]• [[Meem]] • [[Datavleg (Internet)]] • [[Krugerhuis]] • [[Zheng He]] • [[Yochai Benkler]]• [[Distopie]] • [[Burgerygebaseerde eweknieproduksie]]• [[Deon Meyer]] • [[Tim O'Reilly]] • [[Jimmy Wales]]• [[Giora Epstein‎]] • [[Amichand Rajbansi]] • [[Malcolm Gladwell]] • [[Tim Guest]] • [[Lionel Bernstein]] • [[Viktor Frankl]] • [[Galvarino]] • [[Planeet nege]] • [[Nimr al-Nimr]] • [[Projek Oorlog]] • [[Blokketting]] • [[Blommeoorlog]] • [[ Tloque Nahuaque]] • [[Nezahualcoyotl]] • [[Tegnologiese singulariteit]] • [[Dertig Tiranne]]• [[Geskiedenis van die filosofie]] • [[Geskiedenis van die filosofie]] [[Toegevoegde werklikheid]] • [[Paryse Kommune]] • [[Jackson Pollock]] • [[Spaanse Inkwisisie]] • [[Konfusianisme]] • [[Henry Kissinger]] • [[Wêreld Ekonomiese Forum]] • [[David Easton]] • [[Politieke wetenskap]] • [[Internasionale verhoudinge]] • [[Carl von Clausewitz]] [[Kategorie:Lede van die vyftienjaargemeenskap]] [[Kategorie:Wikipediane in Suid-Afrika]] k3r20ttcmdlzwrjpsu6brupdzotap3g 2965454 2965448 2026-09-06T14:57:11Z Oesjaar 7467 Opdateer. 2965454 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Editor - platinum star I.jpg|regs|duimnael|160px|Meesterredakteur<br/>(''byna'' 20 jaar, 40 800+)<br/><small>Toegeken deur Aliwal2012</small>]] [[Lêer:Speurneusster.svg|regs|duimnael|150px|Toegeken vir al jou speurwerk met politieke artikels]] <div style="float: right; clear: right; margin: 1.0em 0.5em 0.5em; width: 242px; border: #99B3FF solid 1px; background-color: #FFFFFF; text-align: center; padding: 0.3em 0.3em 0.3em;"> {{Twintigjaargemeenskap}} </div> ===Internasionale verblyf en reise=== <!-- Flag size is 30 * sqrt(length/breadth) px --> {| style="border:1px; border: thin solid grey; background-color:#f0e68c" |align="right"|Gewoon (2&nbsp;jare+): |align="left"| [[image:Flag of South Africa.svg|37px]] [[image:Flag of Austria.svg|37px]] [[image:Flag of China.svg|37px]] |- |align="right"|Besoek : |align="left"| [[Image:Flag of Swaziland.svg|37px]] [[Image:Flag of Kenya.svg|37px]] [[Image:Flag of Namibia.svg|42px]] [[Image:Flag of Zimbabwe.svg|37px]] [[Image:Flag of Ethiopia.svg|37px]] [[Image:Flag of United Kingdom.svg|37px]] [[Image:Flag of France.svg|37px]] [[Image:Flag of Monaco.svg|37px]] [[Image:Flag of Spain.svg|37px]] [[Image:Flag of Germany.svg|37px]] [[Image:Flag of Finland.svg|37px]] [[Image:Flag of Latvia.svg|37px]] [[Image:Flag of Russia.svg|37px]] [[Image:Flag of Ukraine.svg|37px]] [[Image:Flag of Poland.svg|37px]] [[Image:Flag of Switzerland.svg|37px]] [[Image:Flag of Italy.svg|37px]] [[Image:Flag of Malta.svg|37px]] [[Image:Flag of Hungary.svg|37px]] [[Image:Flag of Czech Republic.svg|37px]] [[Image:Flag of Slovenia.svg|37px]] [[Image:Flag of Slovakia.svg|37px]] [[Image:Flag of Croatia.svg|37px]] [[Image:Flag of Greece.svg|37px]] [[Image:Flag of Turkey.svg|37px]] [[Image:Flag of Uzbekistan.svg|37px]] [[Image:Flag of India.svg|37px]] [[Image:Flag of Singapore.svg|37px]] [[Image:Flag of Thailand.svg|37px]] [[Image:Flag of Vietnam.svg|37px]] [[Image:Flag of Hong Kong.svg|37px]] [[Image:Flag of Macau.svg|37px]] [[Image:Flag of Japan.svg|37px]] [[Image:Flag of South Korea.svg|37px]] [[Image:Flag of United States.svg|37px]] [[Image:Flag of Canada (Pantone).svg|37px]] |- |} __NOTOC__ == Wikipedia bydraes == ===Enkele vroeë bydraes=== ;Filosofie • [[Geskiedenis van die filosofie]] • [[Hannah Arendt]] • [[Edmund Husserl]]• [[Thomas Kuhn]] • [[Herbert Spencer]] • [[Leo Apostel]] • [[Die Leo Apostel Sentrum vir Interdissiplinêre Studies (CLEA)]]• [[Albert Camus]] • [[Colin McGinn]] • [[Daniel Dennett]]• [[Richard Rorty]]• [[Harry Kuitert]] • [[John Norman]] • [[Herbert Spencer]] • [[Rudolf Carnap]]• [[Ivan Illich]]• [[Karl Marx]]• [[Karl Popper]]• [[Emmanuel Levinas]]• [[Ayn Rand]] • [[Erich Fromm]] • [[Henri Bergson]] • [[Baruch Spinoza]] • [[Slavoj Žižek]] • [[Charles Margrave Taylor]] • [[Max Stirner]] • [[Carl Schmitt]] • [[Martin Buber]] • [[Imre Lakatos]] • [[Emmanuel Mounier]] • [[Benedetto Croce]] • [[Paul Feyerabend]] • [[Eugenio Garin]] • [[Romano Guardini]] • [[Frantz Fanon]] • [[Donna Haraway]] • [[Max Scheler]] • [[Hendrik Gerhardus Stoker]] • [[Michel Foucault]] • [[Martin Heidegger]] • [[Kees van Peursen]] • [[Johannes Jacobus Poortman]] • [[Peter Sloterdijk]] • [[Thomas More]] • [[Martin Buber]] • [[Max Stirner]] • [[Ludwig Feuerbach]] • [[Edmund Burke]] • [[John Stuart Mill]] • [[Marin Mersenne]] • [[Desiderius Erasmus]] • [[Siger van Brabant]] • [[Averroes]] • [[Petrus Abaelardus]] • [[Anselmus van Kantelberg]] • [[Meester Eckhart]] • [[Albertus Magnus]] • [[Petrus Lombardus]] • [[Johannes Duns Scotus]] • [[Bonaventura (Giovanni di Fidanza)]] • [[Zeno van Citium]] • [[Xenophanes]] • [[Anaximander]] • [[Meton van Athene]] • [[Mengzi]] • [[Parmenides]] • [[Empedokles]] • [[Herakleitos]] • [[Lucius Annaeus Seneca]] • [[Aenesidemus]] • [[ Bias van Priëne]] • [[Agrippa]] • [[Prosesfilosofie]] • [[Frankfurt Skool]] • [[Kritiese teorie]] • [[John Searle]] • [[Hans Sluga]] • [[John Rawls]] • [[Jean-François Lyotard]] • [[Talcott Parsons]] • [[Claude Lévi-Strauss]] • [[Auguste Comte]] • [[Marshall McLuhan]] • [[Gilbert Ryle]] • [[Alfred Jules Ayer]] • [[Logiese positivisme]] • [[Weense Sirkel]] • [[Idealisme]] • [[Epictetus]] • [[Hesiodos]] • [[Transhumanisme]] • [[Ideëleer]] • [[Allegorie van die grot]] • [[George Santayana]] • [[Leo Strauss]] • [[Skolastiek]] • [[Rasionalisme]] • [[George Edward Moore]] • [[Jeremy Bentham]] •[[Oswald Spengler]] •[[Nihilisme]] •[[Johann Gottlieb Fichte]] • [[Empirisme]] • [[Ernst Mach]] • [[Wet van die drie fases]] • [[Fenomenologie]] ;Hierdie dag in die geskiedenis verwant • [[Operasie Entebbe]] • [[Louis Blériot]] • [[Kolonel 'Mad Mike' Hoare]] • [[Aaron Burr]] • [[Alan Turing]] • [[Alexander Hamilton]] • [[Faisal II van Irak]]• [[Nikolaas II van Rusland]] • [[Slag van Falkirk (1298)]] • [[Slag van Mohács]] • [[Maankarretjie]] • [[George Lincoln Rockwell]] • [[Jim Morrison]]• [[Plan de Sánchez slagting]] • [[USS Constitution]] • [[Roemeliëse]] • [[Roger Casement]] • [[Rainbow Warrior]] • [[Suleiman die Manjifieke]] • [[Noordelike Alliansie]] • [[Ian Smith]] • [[Aung San Suu Kyi]] • [[Chris Barnard]] • [[Howard Hughes]] • [[Kliptown]] • [[Leila Khaled]] • [[Louis Washkansky]] •[[Manfred von Richthofen]]• [[Mark Shuttleworth]] • [[miljoendollartuisblad]] • [[Pietro Badoglio]] • [[William Golding]] • [[Vryheidsmanifes]] • [[Charles Darwin]] • [[Ystergordyn]] • [[Blitsskare]] • [[Zimmermann-telegram]] • [[Zanzibar-rewolusie]] ;Toekomsstudie • [[Sohail Inayatullah]] • [[Kousale gelaagde analise]] • [[Vannevar Bush]] ;Ander • [[Karl-Marx-Hof]] • [[Andy Warhol]] • [[Anton Rupert]] • [[Arthur C. Clarke]] • [[Barry Buzan]] • [[Dan Brown]] • [[David Kuijers]] • [[del.icio.us]] • [[Denise Darvall]] • [[Dwaalboeke]] • [[Elon Musk]] • [[Gestapo]] • [[Ingrid Jonker]] • [[Isaac Asimov]] •[[Johann Rupert]] • [[Klapvliegtuig]] • [[Sayeret Matkal]] • [[Webjoernaal]] • [[Ekserpteboeke]] • [[Technorati]]• [[Terugspoor]] •[[Xu Jinglei]] •[[webjoernaalsfeer]] •[[Gert Vlok Nel]]• [[Meem]] • [[Datavleg (Internet)]] • [[Krugerhuis]] • [[Zheng He]] • [[Yochai Benkler]]• [[Distopie]] • [[Burgerygebaseerde eweknieproduksie]]• [[Deon Meyer]] • [[Tim O'Reilly]] • [[Jimmy Wales]]• [[Giora Epstein‎]] • [[Amichand Rajbansi]] • [[Malcolm Gladwell]] • [[Tim Guest]] • [[Lionel Bernstein]] • [[Viktor Frankl]] • [[Galvarino]] • [[Planeet nege]] • [[Nimr al-Nimr]] • [[Projek Oorlog]] • [[Blokketting]] • [[Blommeoorlog]] • [[ Tloque Nahuaque]] • [[Nezahualcoyotl]] • [[Tegnologiese singulariteit]] • [[Dertig Tiranne]]• [[Geskiedenis van die filosofie]] • [[Geskiedenis van die filosofie]] [[Toegevoegde werklikheid]] • [[Paryse Kommune]] • [[Jackson Pollock]] • [[Spaanse Inkwisisie]] • [[Konfusianisme]] • [[Henry Kissinger]] • [[Wêreld Ekonomiese Forum]] • [[David Easton]] • [[Politieke wetenskap]] • [[Internasionale verhoudinge]] • [[Carl von Clausewitz]] [[Kategorie:Lede van die twintigjaargemeenskap]] [[Kategorie:Wikipediane in Suid-Afrika]] tcsdrwksgg8ijen7d24c4z3nf9wa5du 4 10890 2965535 2963892 2026-09-06T19:35:07Z SpesBona 2720 + [[Josef Mengele]] 2965535 wikitext text/x-wiki {| width="100%" style="border:solid 1px #479429;" cellspacing="0" cellpadding="10" |- | colspan="2" | <h2 style="font-size:16pt">Voorbladartikels: die beste van Wikipedia</h2> [[Lêer:Cscr-featured.svg|links|50px|]] Hier by die Afrikaanse Wikipedia poog ons om spogartikels voor te berei om op die voorblad te pryk. Hierdie artikels verteenwoordig van die beste skryfwerk en is vooraf gekies deur die gemeenskapslede. Dit beteken egter nie dat die artikels nie verder verbeter kan word nie, maar bloot dat dit al reeds meer aandag geniet het. Tans is daar '''{{PAGESINCATEGORY:Voorbladartikels}}''' artikels wat voorbladstatus behaal het, uit 'n totaal van {{NUMBEROFARTICLES}}. Dus verskyn een uit elke {{rondaf|{{#expr: {{NUMBEROFARTICLES:R}} / {{PAGESINCATEGORY:Voorbladartikels}}}} }} artikels op die onderstaande lys. Nomineer gerus potensiële artikels by [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad|''Kandidaatartikels vir voorblad'']] of bespreek ander gebruikers se nominasies. <div align="center"><br /> <p style="font-variant: small-caps; text-align: center; font-size: 100%;">[[#Aardrykskunde|Aardrykskunde]] • [[#Biologie|Biologie]] • [[#Geskiedenis|Geskiedenis]] • [[#Kultuur en samelewing|Kultuur en samelewing]] • [[#Sport|Sport]] • [[#Taal- en letterkunde|Taal- en letterkunde]] • [[#Die Kunste|Die Kunste]] • [[#Sterrekunde en ruimtevaart|Sterrekunde en ruimtevaart]] • [[#Wetenskap en tegnologie|Wetenskap en tegnologie]]</p> </div> |- | colspan="2" | {| width="100%" |[[Lêer:Calendar-nl.png|30px]] | width="100%"|<div style="border-bottom: solid 2px #479429;"><br /> === Nuwe toevoegings === </div> |} |-valign="top" | width="50%" | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{CURRENTWEEK}} {{CURRENTYEAR}}}} | width="50%" | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} -1 }} {{CURRENTYEAR}}}} |-valign="top" | {| width="100%" |{{klik|Afbeelding=Purple geography icon.svg|Grootte=60px|Link=Kategorie:Geografie}} | width="100%"|<div style="border-bottom: solid 2px #479429;"><br /> === Aardrykskunde === </div> |} [[Lêer:Satellite image of Japan in May 2003.jpg|100px|regs|Japan]] [[Aarde]] - [[Alabama]] - [[Alaska]] - [[Alexandrië]] - [[Alpe]] - [[Amsterdam]] - [[Andorra]] - [[Antarktika]] - [[Argentinië]] - [[Arktiese Oseaan]] - [[Arles]] - [[Armenië]] - [[Australië]] - [[Azerbeidjan]] - [[Belfast]] - [[België]] - [[Berg Athos]] - [[Berlyn]] - [[Bergen]] - [[Bernau bei Berlin]] - [[Bieszczady]] - [[Bloemfontein]] - [[Bordeaux]] - [[Botswana]] - [[Brandenburg]] - [[Brasilië]] - [[Bredasdorp]] - [[Bremen]] - [[Bretagne]] - [[Brussel]] - [[Buenos Aires]] - [[Bulgarye]] - [[Carcassonne]] - [[Chicago]] - [[Chili]] - [[Costa Rica]] - [[Darmstadt]] - [[Denemarke]] - [[Duitsland]] - [[Durban]] - [[Estland]] - [[Ethiopië]] - [[Faroëreilande]] - [[Finland]] - [[Frankfurt am Main]] - [[Frankryk]] - [[Frans-Guyana]] - [[Genua]] - [[Georgië]] - [[Glasgow]] - [[Gotenburg]] - [[Gqeberha]] - [[Hamburg]] - [[Harlem]] - [[Hawaii]] - [[Helsinki]] - [[Hesse]] - [[Republiek Ierland|Ierland]] - [[Iran]] - [[Istanboel]] - [[Italië]] - [[Japan]] - [[Johannesburg]] - [[Kaaimanseilande]] - [[Kaapse Plooigordel]] - [[Kaapstad]] - [[Kalifornië]] - [[Kaliningrad]] - [[Kambodja]] - [[Kamtsjatka-skiereiland]] - [[Kanada]] - [[Kasakstan]] - [[Keulen]] - [[Kimberley]] - [[Krim]] - [[Krugerwildtuin]] - [[Leiden]] - [[Letland]] - [[Libië]] - [[Litaue]] - [[Londen]] - [[Los Angeles]] - [[Louisiana]] - [[Madagaskar]] - [[Malawi]] - [[Malta]] - [[Meksiko]] - [[Miami]] - [[Milwaukee]] - [[Moldowa]] - [[Monaco]] - [[Mont-Saint-Michel]] - [[Montreal]] - [[Montreux]] - [[Moskou]] - [[Namibië]] - [[Nederland]] - [[Nedersakse]] - [[Nieu-Seeland]] - [[Noord-Ierland]] - [[Noord-Masedonië]] - [[Noorweë]] - [[Normandië]] - [[Nyldelta]] - [[Oekraïne]] - [[Oostenryk]] - [[Paaseiland]] - [[Papoea-Nieu-Guinee]] - [[Parys]] - [[Perth]] - [[Pireneë]] - [[Pole]] - [[Portugal]] - [[Potsdam]] - [[Pretoria]] - [[Provence]] - [[Quebec]] - [[Republiek China]] - [[Réunion]] - [[Reykjavik]] - [[Riga]] - [[Rio de Janeiro]] - [[Roemenië]] - [[Rusland]] - [[Sachalin]] - [[São Paulo]] - [[Seegolf]] - [[Senegal]] - [[Shanghai]] - [[Siberië]] - [[Singapoer]] - [[Skerryvore]] - [[Skotland]] - [[Slowakye]] - [[Spanje]] - [[Straatsburg]] - [[Suid-Afrika]] - [[Suid-Korea]] - [[Svalbard]] - [[Swartwoud]] - [[Swede]] - [[Switserland]] - [[Sydney]] - [[Tafelberg]] - [[Tahiti]] - [[Thailand]] - [[Tirus]] - [[Tornado]] - [[Treviso]] - [[Tsjeggië]] - [[Tsoenami]] - [[Turyn]] - [[Uruguay]] - [[Valencia, Spanje|Valencia]] - [[Venesië]] - [[Verenigde Koninkryk]] - [[Verenigde State van Amerika]] - [[Vermont]] - [[Vilnius]] - [[Vulkaan]] - [[Waalse Gewes]] - [[Wallis]] - [[Warskou]] - [[Washington, D.C.]] - [[Wes-Australië]] - [[Windhoek]] - [[Ysland]] - [[Zambië]] - [[Zürich]] | {| width="100%" |{{klik|Afbeelding=P history.svg|Grootte=60px|Link=Kategorie:Geskiedenis}} | width="100%"|<div style="border-bottom: solid 2px #479429;"><br /> === Geskiedenis === </div> |} [[Lêer:B-29s dropping bombs.jpg|100px|regs|Bomwerpers oor Japan tydens die Tweede Wêreldoorlog]] [[2de eeu v.C.]] - [[8,8 cm-Flak 18/36/37/41]] - [[Akkadiese Ryk]] - [[Alcatraz-gevangenis]] - [[Amerikaanse Rewolusie]] - [[Andries Pretorius]] - [[Anne Frank]] - [[Antieke Egipte]] - [[Antieke Hawaii]] - [[Apartheid]] - [[Asjantiryk]] - [[Assirië]] - [[Berlynse Lugbrug]] - [[Bloedlaster]] - [[Boeing B-17 Flying Fortress]] - [[Boerekrygsgevangenes]] - [[Centurion (tenk)|Centurion]] - [[Cetshwayo|Cetshwayo kaMpande]] - [[Charles III van die Verenigde Koninkryk]] - [[Choefoe]] - [[Cicero]] - [[Cité de Carcassonne]] - [[Cleopatra VII]] - [[Consolidated B-24 Liberator]] - [[Djengis Khan]] - [[Dodetempel van Hatsjepsoet]] - [[Dooie See-rolle]] - [[Duitse Demokratiese Republiek]] - [[Elizabeth II van die Verenigde Koninkryk]] - [[Etruskers]] - [[Fenisië]] - [[Francis William Reitz]] - [[Fritz Joubert Duquesne]] - [[Gallië]] - [[George V van die Verenigde Koninkryk]] - [[Geskiedenis van Spanje]] - [[Goelag]] - [[Groot Sfinks van Giza]] - [[Groot Trek]] - [[Grootvorstedom Moskou]] - [[Heinz Guderian]] - [[Helios]] - [[Hetiete]] - [[Homeros]] - [[Hongaarse Rewolusie van 1956]] - [[Indusvalleibeskawing]] - [[Iwan die Verskriklike]] - [[Jan Christian Smuts]] - [[Jesus van Nasaret]] - [[Johanna van Arkel]] - [[Jura]] - [[Kanaän]] - [[Kathaar]] - [[Khmer-ryk]] - [[Kiëf-Roes]] - [[Koningin Camilla van die Verenigde Koninkryk]] - [[Koninkryk Juda]] - [[Kosakke]] - [[Koue Oorlog]] - [[Koesj]] - [[Kruistog]] - [[Kulturele Rewolusie]] - [[Kwartêre Ystydperk]] - [[Legendariese Sweedse konings]] - [[Li Bai]] - [[Memphis (Egipte)|Memphis]] - [[Josef Mengele]] - [[Mesopotamië]] - [[Middeleeuse kookkuns]] - [[Militêre geskiedenis van Suid-Afrika]] - [[Mongoolse Ryk]] - [[Bernard Montgomery]] - [[Moord op die Romanofs]] - [[Adriaan Moorrees]] - [[Namibiese volksmoord 1904-1908]] - [[Fridtjof Nansen]] - [[Natalse Regeringspoorweë]] - [[Neanderdaller]] - [[Nebukadnesar II]] - [[Neolitiese Omwenteling]] - [[Nikolaas II van Rusland]] - [[Nineve]] - [[Nyabêla]] - [[Operasie Entebbe]] - [[Opstand in die Warskou-ghetto]] - [[Paleolitikum]] - [[Palmyra]] - [[Partiese Ryk]] - [[Perikles]] - [[Pieter I van Rusland]] - [[Pitia]] - [[Plinius die ouere]] - [[Pous Pius IX]] - [[Pous Silvester II]] - [[Ramses II]] - [[Rosettasteen]] - [[Russies-Japannese Oorlog]] - [[Russiese Rewolusie (1917)|Russiese Rewolusie 1917]] - [[Sargon van Akkad]] - [[William Philip Schreiner]] - [[Seerowery]] - [[Sesdaagse Oorlog]] - [[Sherman Firefly]] - [[Slag van Magersfontein]] - [[Slag van Stalingrad]] - [[Sowjetunie]] - [[Hendrik Spoorbek]] - [[Stonewall-onluste]] - [[Hans Strijdom]] - [[Suid-Afrikaanse Grensoorlog]] - [[Suid-Afrikaanse Lugmag]] - [[Helen Suzman]] - [[Terracottaleër]] - [[Tiger I-tenk]] - [[Tiglat-Pileser III]] - [[Toetankamen]] - [[Trojaanse Oorlog]] - [[Tweede Wêreldoorlog]] - [[USS Constitution]] - [[USS Franklin (CV-13)]] - [[USS Maryland (BB-46)]] - [[Vallei van die Konings]] - [[Victoria van die Verenigde Koninkryk]] - [[Vlad Dracula]] - [[Voorlaaier (geweer)|Voorlaaier]] - [[Wêreldgeskiedenis]] - [[Winteroorlog]] |-valign="top" | {| width="100%" |{{klik|Afbeelding=P culture.svg|Grootte=60px|Link=Kategorie:Kultuur}} | width="100%"|<div style="border-bottom: solid 2px #479429;"><br /> === Kultuur en samelewing === </div> |} [[Lêer:Red Wine Glass.jpg|100px|regs|'n Glas rooiwyn]] [[3D-rolprent]] - [[Afrikaanse kerkbou in die Karoo]] - [[Alter Bridge]] - [[Androginie]] - [[Antinoös]] - [[Hennie Aucamp]] - [[Chris Barnard (skrywer)|Chris Barnard]] - [[Barnsteen]] - [[Simone de Beauvoir]] - [[Bewussyn]] - [[Christiaan Frederik Beyers]] - [[Boeddhisme]] - [[Borsjt]] - [[Breyten Breytenbach]] - [[André P. Brink]] - [[Ted Bundy]] - [[Byeboerdery]] - [[Petrus Coetzee]] - [[Cristina Fernández de Kirchner]] - [[Dagbreek (Sondagkoerant)|Dagbreek]] - [[Joachim Nikolaus von Dessin]] - [[Marie Koopmans-de Wet]] - [[Reza de Wet]] - [[Die Transvaler]] - [[Die Vaderland]] - [[Egiptiese mitologie]] - [[Ekonomie van Suid-Afrika]] - [[Eleusiniese misterieë]] - [[Fietsryrewolusie]] - [[Frans Engelenburg]] - [[Ganesja]] - [[Geestesteuring]] - [[Gereformeerde kerk Humpata]] - [[Geskiedenis van erotiese afbeeldings]] - [[Groot Markplein van Brussel]] - [[Hadj]] - [[Carl Otto Hager]] - [[Hiernamaals]] - [[Hindoeïsme]] - [[Adriaan Hofmeyr]] - [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|Jan Hendrik Hofmeyr]] - [[Jannie Hofmeyr]] - [[Anthony Hopkins]] - [[Interseks]] - [[Islamitiese seksualiteitswette]] - [[Jode in Suid-Afrika]] - [[Ingrid Jonker]] - [[Elsa Joubert]] - [[Kaas]] - [[Kleurlingstemregvraagstuk]] - [[Uys Krige]] - [[Kruiskleding]] - [[C. Louis Leipoldt]] - [[Etienne Leroux]] - [[N.P. van Wyk Louw]] - [[Mabel Malherbe]] - [[Charles Manson]] - [[Maori-kultuur]] - [[Eugène Marais]] - [[Johannes Meintjes]] - [[Georges Méliès]] - [[Middeleeuse kookkuns]] - [[Andrew Murray]] - [[Nederduits (skoolvak)]] - [[NG gemeente Fordsburg]] - [[NG gemeente Rondebosch]] - [[Oktoberfest]] - [[Oosters-Ortodokse Kerk]] - [[D.J. Opperman]] - [[Ougelowiges]] - [[Outisme]] - [[Paryse Metro]] - [[Pasta]] - [[Édith Piaf]] - [[Plafon van die Sixtynse kapel]] - [[Wladimir Poetin]] - [[Posseël]] - [[Dirk Postma]] - [[Ptolemeus]] - [[Jan Rabie]] - [[Reinheitsgebot]] - [[Rooiplein]] - [[P.D. Rossouw]] - [[Maria Elizabeth Rothmann]] - [[Jean-Jacques Rousseau]] - [[SACS]] - [[Satan]] - [[Arnold Schoenberg]] - [[Seks]] - [[Seksualiteit in antieke Rome]] - [[Seksuele oriëntasie]] - [[Sider]] - [[Sisiliaanse Mafia]] - [[Slawiese mitologie]] - [[Dan Sleigh]] - [[Sodiakmoordenaar]] - [[Speelkaart]] - [[Meryl Streep]] - [[Suid-Afrikaanse militêre dekorasies: 2003-]] - [[Swabies-Alemanniese Karnaval]] - [[Swastika]] - [[Tarotwaarsêery‎]] - [[Tatoeëermerk]] - [[Elizabeth Taylor]] - [[Anton Tsjechof]] - [[Herman van Broekhuizen]] - [[Verenigde Party]] - [[Vermaak]] - [[Vlag van Argentinië]] - [[Vlag van Armenië]] - [[Vlag van Australië]] - [[Vlag van Azerbeidjan]] - [[Vlag van Belarus]] - [[Vlag van België]] - [[Vlag van Brasilië]] - [[Vlag van Chili]] - [[Vlag van Denemarke]] - [[Vlag van die Filippyne]] - [[Vlag van die Republiek China]] - [[Vlag van die Verenigde Koninkryk]] - [[Vlag van die Verenigde State]] - [[Vlag van die Volksrepubliek China]] - [[Vlag van Duitsland]] - [[Vlag van Estland]] - [[Vlag van Europa]] - [[Vlag van Finland]] - [[Vlag van Frankryk]] - [[Vlag van Georgië]] - [[Vlag van Hongkong]] - [[Vlag van Indië]] - [[Vlag van Israel]] - [[Vlag van Japan]] - [[Vlag van Kanada]] - [[Vlag van Meksiko]] - [[Vlag van Namibië]] - [[Vlag van Nederland]] - [[Vlag van Nieu-Seeland]] - [[Vlag van Noorweë]] - [[Vlag van Puerto Rico]] - [[Vlag van Singapoer]] - [[Vlag van Suid-Afrika]] - [[Vlag van Suid-Korea]] - [[Mary Walker]] - [[Webjoernaal]] - [[Westerse filosofie]] - [[Wyn]] - [[Wysheid]] | {| width="100%" |{{klik|Afbeelding=P sport.svg|Grootte=60px|Link=Kategorie:Sport}} | width="100%"|<div style="border-bottom: solid 2px #479429;"><br /> === Sport === </div> |} [[Lêer:Rugby tackle cropped.jpg|100px|regs|'n Engelse rugbyspeler ruk hom los uit 'n harde duikslag deur 'n Australiër]] [[Afghaanse nasionale krieketspan]] - [[All Blacks]] - [[Fernando Alonso]] - [[Argentynse nasionale rugbyspan]] - [[Australiese nasionale krieketspan]] - [[Belgiese nasionale rugbyspan]] - [[Bengaalse nasionale krieketspan]] - [[Bermudaanse nasionale krieketspan]] - [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan]] - [[Britse en Ierse Leeus]] - [[Jenson Button]] - [[Chileense nasionale rugbyspan]] - [[David Coulthard]] - [[Duitse nasionale krieketspan]] - [[Duitse nasionale rugbyspan]] - [[Engelse nasionale krieketspan]] - [[Engelse nasionale rugbyspan]] - [[Roger Federer]] - [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan]] - [[Franse nasionale rugbyspan]] - [[Pierre Gasly]] - [[Georgiese nasionale rugbyspan]] - [[Lewis Hamilton]] - [[Hongkongse nasionale krieketspan]] - [[Hongkongse nasionale rugbyspan]] - [[Ierse nasionale krieketspan]] - [[Ierse nasionale rugbyspan]] - [[Indiese nasionale krieketspan]] - [[Italiaanse nasionale rugbyspan]] - [[Ivoriaanse nasionale rugbyspan]] - [[Japannese nasionale rugbyspan]] - [[Kampioenetrofee 2025]] - [[Kanadese nasionale krieketspan]] - [[Kanadese nasionale rugbyspan]] - [[Keniaanse nasionale krieketspan]] - [[Keniaanse nasionale rugbyspan]] - [[Koreaanse nasionale rugbyspan]] - [[Krieket]] - [[Krieketwêreldbeker 2003]] - [[Krieketwêreldbeker 2007]] - [[Krieketwêreldbeker 2011]] - [[Krieketwêreldbeker 2015]] - [[Krieketwêreldbeker 2019]] - [[Krieketwêreldbeker 2023]] - [[Niki Lauda]] - [[Namibiese nasionale krieketspan]] - [[Namibiese nasionale rugbyspan]] - [[Nederlandse nasionale krieketspan]] - [[Nederlandse nasionale rugbyspan]] - [[Nepalese nasionale krieketspan]] - [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan]] - [[Lando Norris]] - [[Olimpiese Somerspele 2008]] - [[Olimpiese Somerspele 2012]] - [[Omaanse nasionale krieketspan]] - [[Pakistanse nasionale krieketspan]] - [[Papoea-Nieu-Guinese nasionale krieketspan]] - [[Paralimpiese Somerspele 2008]] - [[Nelson Piquet]] - [[Portugese nasionale rugbyspan]] - [[Proteas]] - [[Roemeense nasionale rugbyspan]] - [[Rugby]] - [[Rugbywêreldbeker 2003]] - [[Rugbywêreldbeker 2007]] - [[Rugbywêreldbeker 2011]] - [[Rugbywêreldbeker 2015]] - [[Rugbywêreldbeker 2019]] - [[Rugbywêreldbeker 2023]] - [[Samoaanse nasionale rugbyspan]] - [[Skaak]] - [[Skotse nasionale krieketspan]] - [[Skotse nasionale rugbyspan]] - [[Spaanse nasionale rugbyspan]] - [[Springbokke]] - [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan]] - [[T20I-wêreldbeker 2016]] - [[T20I-wêreldbeker 2021]] - [[T20I-wêreldbeker 2022]] - [[T20I-wêreldbeker 2024]] - [[Tafeltennis]] - [[Tongaanse nasionale rugbyspan]] - [[Ugandese nasionale krieketspan]] - [[Uruguaanse nasionale rugbyspan]] - [[Verenigde Arabiese Emirate se nasionale krieketspan]] - [[Verenigde State se nasionale krieketspan]] - [[Verenigde State se nasionale rugbyspan]] - [[Wallabies]] - [[Walliese nasionale rugbyspan]] - [[Wes-Indiese nasionale krieketspan]] - [[Zimbabwiese nasionale krieketspan]] - [[Zimbabwiese nasionale rugbyspan]] {| width="100%" | {{klik|Afbeelding=P biology.svg|Grootte=60px|Link=Kategorie:Biologie}} | width="100%"|<div style="border-bottom: solid 2px #479429;"><br /> === Biologie === </div> |} [[Lêer:Hippopotame 0003.jpg|100px|regs|Seekoei]] [[Afrika-rotsluislang]] - [[Berghaan]] - [[Blouwalvis]] - [[Bonobo]] - [[Buffel]] - [[Diabetes]] - [[Dier]] - [[Dinosourus]] - [[Fotosintese]] - [[Gewone luislang]] - [[Gordeldier]] - [[Hidroponika]] - [[Homo erectus]] - [[Homo ergaster]] - [[Jagluiperd]] - [[Javaanse tier]] - [[Kaapse luiperd]] - [[Kambriese ontploffing]] - [[Kat]] - [[Koraal]] - [[Kryt-Paleogeen-uitwissing]] - [[Leeu]] - [[Lewensiklus van die tier]] - [[Mens]] - [[Menslike evolusie]] - [[Mos]] - [[Oorsprong van voëls]] - [[Pikkewyn]] - [[Plesiosauria]] - [[Poema]] - [[Pterosauria]] - [[Pylsterteend]] - [[Rot]] - [[Saffraan]] - [[Seekoei]] - [[Sekretarisvoël]] - [[Senuweestelsel]] - [[Sesam]] - [[Slaap]] - [[Swangerskap]] - [[Tierluislang]] - [[Velociraptor]] - [[Veroudering]] - [[Wolf]] - [[Ysbeer]] |-valign="top" | {| width="100%" |{{klik|Afbeelding=P linguistics.svg|Grootte=60px|Link=Kategorie:Taal}} | width="100%"|<div style="border-bottom: solid 2px #479429;"><br /> === Taal- en letterkunde === </div> |} [[Lêer:Betws y coed.jpg|100px|regs|Padteken in Wallies]] [[Afrikaans]] - [[Fins]] - [[Frans]] - [[Hamlet]] - [[Henry James]] - [[Inferno (Dante)]] - [[Italiaans]] - [[Mabel Jansen]] - [[Adam Mickiewicz]] - [[Misdaad en Straf]] - [[Nederlands]] - [[William Shakespeare]] - [[Sweeds]] - [[Taal]] - [[Verskille tussen Afrikaans en Nederlands]] - [[Wallies]] | {| width="100%" |{{klik|Afbeelding=P art.svg|Grootte=60px|Link=Kategorie:Kuns}} | width="100%"|<div style="border-bottom: solid 2px #479429;"><br /> === Die Kunste === </div> |} [[Lêer:Little nemo the walking bed.jpg|100px|regs|'n Strokiesverhaal]] [[Ingmar Bergman]] - [[Bucchero]] - [[Samuel Cronwright]] - [[Salvador Dalí]] - [[Marlene Dietrich]] - [[documenta]] - [[Mia Farrow]] - [[Frankenstein]] - [[Paul Gauguin]] - [[Katedraal van Petrus en Paulus]] - [[Katedraal van Vilnius]] - [[Klooster]] - [[Krugerstandbeeld]] - [[Kuns]] - [[Leonardo da Vinci]] - [[Modernisme]] - [[Marita Napier]] - [[Oscar Niemeyer]] - [[Jacobus Hendrik Pierneef]] - [[Johan de Ridder]] - [[Leni Riefenstahl]] - [[Auguste Rodin]] - [[Jack Sparrow]] - [[Steven Spielberg]] - [[Staafkerk van Borgund]] - [[Sosialistiese realisme]] - [[Spider-Man]] - [[Strokiesverhaal]] - [[Topkapi-paleis]] - [[Tuin van Wellus]] - [[Rembrandt van Rijn]] - [[Leonore Veenemans]] - [[Andy Warhol]] - [[Wat Phra Kaew]] |-valign="top" | {| width="100%" |{{klik|Afbeelding=Q space.svg|Grootte=60px|Link=Kategorie:Geesteswetenskappe}} | width="100%"|<div style="border-bottom: solid 2px #479429;"><br /> === Sterrekunde en ruimtevaart === </div> |} [[Lêer:Saturn (planet) large.jpg|100px|regs|Saturnus]] [[101955 Benoe]] - [[Aarde]] - [[Alpha Centauri]] - [[Andromeda-sterrestelsel]] - [[Apollo 8]] - [[Apollo 13]] - [[Asteroïde]] - [[Betelgeuse]] - [[Buiteaardse lewe]] - [[Ceres (dwergplaneet)|Ceres]] - [[Driehoeksterrestelsel]] - [[Dwergplaneet]] - [[Europese Suidelike Sterrewag]] - [[Geostasionêre wentelbaan]] - [[Heliosfeer]] - [[H II-gebied]] - [[Hubble-ruimteteleskoop]] - [[Iapetos (maan)|Iapetos]] - [[James Webb-ruimteteleskoop]] - [[Jupiter]] - [[Komeet]] - [[Kuipergordel]] - [[Maan]] - [[Maanlanding]] - [[Mariner 4]] - [[Mars]] - [[Melkweg]] - [[Mercurius]] - [[Meteoriet]] - [[Neptunus]] - [[Opsporing van eksoplanete]] - [[Pioneer 11]] - [[Planetêre bewoonbaarheid]] - [[Pluto]] - [[Proxima Centauri]] - [[Reusebotsingshipotese]] - [[Ruimtebotsing]] - [[Sagittarius A*]] - [[Saturnus]] - [[Son]] - [[Sonnestelsel]] - [[Ster]] - [[Sterrestelsel]] - [[Titaan (maan)|Titaan]] - [[Triton (maan)|Triton]] - [[Uranus]] - [[Uranus se ringe]] - [[Venus]] - [[Veranderlike ster]] - [[Waarneembare heelal]] | {| width="100%" |{{klik|Afbeelding=P physics.svg|Grootte=60px|Link=Kategorie:Wetenskap}} | width="100%"|<div style="border-bottom: solid 2px #479429;"><br /> === Wetenskap en tegnologie === </div> |} [[Lêer:Wankel-1.jpg|100px|regs|Wankelenjin]] [[Aardverwarming]] - [[Airbus A380]] - [[Anonymous (kollektief)]] - [[Apple Inc.]] - [[Binnebrandenjin]] - [[Charlotte Douglas Internasionale Lughawe]] - [[Concorde]] - [[Delta Air Lines]] - [[Differensiaalrekening]] - [[Doebai Internasionale Lughawe]] - [[Galileo Galilei]] - [[Gemenedrukbuisbrandstofinspuiting]] - [[Geskiedenis van die Aarde]] - [[Glas]] - [[Maria Goeppert-Mayer]] - [[Goud]] - [[Hardeskyf]] - [[Hernubare energie]] - [[Infrarooi]] - [[Ivy Mike- kerntoets]] - [[Jaar]] - [[Kalium]] - [[Kamera]] - [[Karoo-supergroep]] - [[Kunsmatige algemene intelligensie]] - [[Laser]] - [[Manhattan-projek]] - [[Miami Internasionale Lughawe]] - [[Newark Liberty Internasionale Lughawe]] - [[Parasetamol]] - [[Patent]] - [[Pi]] - [[Poolkoördinatestelsel]] - [[Portland Internasionale Lughawe]] - [[Qantas]] - [[James Randi]] - [[San Francisco Internasionale Lughawe]] - [[Ignaz Semmelweis]] - [[TGV]] - [[Tegnesium]] - [[Edward Teller]] - [[Tempelhof-lughawe]] - [[Toekoms van die Aarde]] - [[Turboskroef]] - [[Uraan]] - [[Virgin Australia]] - [[Wankelenjin]] - [[Waterstof]] - [[Wright-broers]] - [[Yster]] |- | colspan="2" | |} __NOTOC____NOEDITSECTION__ <center>[[Wikipedia:Voorbladartikels 2005|Voorbladartikels 2005]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2006|Voorbladartikels 2006]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2007|Voorbladartikels 2007]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2008|Voorbladartikels 2008]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2009|Voorbladartikels 2009]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2010|Voorbladartikels 2010]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2011|Voorbladartikels 2011]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2012|Voorbladartikels 2012]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2013|Voorbladartikels 2013]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2014|Voorbladartikels 2014]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2015|Voorbladartikels 2015]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2016|Voorbladartikels 2016]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2017|Voorbladartikels 2017]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2018|Voorbladartikels 2018]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2019|Voorbladartikels 2019]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2020|Voorbladartikels 2020]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2021|Voorbladartikels 2021]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2022|Voorbladartikels 2022]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2023|Voorbladartikels 2023]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2024|Voorbladartikels 2024]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2025|Voorbladartikels 2025]] • [[Wikipedia:Voorbladartikels 2026|Voorbladartikels 2026]]</center> <br /> <hr> <br /> Indien die voorblad nie verfris word met die nuwe week se artikel nie, of indien die geskiedkundige herdenkings steeds die vorige dag se inskrywings vertoon, kan u gerus [{{SERVER}}{{localurl:Tuisblad|action=purge}} hier] klik sodat dit verfris word. [[Kategorie:Voorblad]] dm0p21qu7lkzru3l7wu38fx7e4g6zi7 0 11607 2965467 2887514 2026-09-06T15:28:12Z Iskandar990 214087 2965467 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Land |noem_naam = Islamitiese Republiek Mauritanië |volle_naam = <small>الجمهورية الإسلامية الموريتانية<br />''al-Jumhūrīyah al-Islāmīyah al-Mūrītānīyah'' ([[Arabies]])</small> |algemene_naam = Mauritanië |beeld_vlag = Flag of Mauritania.svg |beeld_wapen = Seal of Mauritania.svg |simbool_tipe = Seël |beeld_kaart = Location Mauritania AU Africa.svg |leuse = ''شرف إخاء عدل''<br /><small>''([[Arabies]] vir: "Eer, Broederskap, Geregtigheid")''</small> |volkslied = ''نشيد وطني موريتاني''<br /><small>''(Arabies vir: "Die land van vaderskap is die eervolle gawe")''</small><br /><center>[[Lêer:United States Navy Band - Bilāda l-ʾubāti l-hudāti l-kirām.ogg]]</center> |amptelike_tale = [[Arabies]]<br /><small>'''Nasionale tale''': [[Fula|Pulaar]], [[Soninke]] en [[Wolof]]<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.constituteproject.org/constitution/Mauritania_2012.pdf |title=Mauritania's Constitution of 1991 with Amendments through 2012 |publisher=Constitutionproject |accessdate=4 Augustus 2024}}</ref></small> |hoofstad = [[Nouakchott]] {{Koördinate|18|09|N|15|58|W}} |latd = 18 |latm = 09 |latNS = N |longd = 15 |longm = 58 |longEW = W |grootste_stad = [[Nouakchott]] |regeringsvorm = Unitêre semi-presidensiële<br />grondwetlike [[Islam]]itiese [[republiek]] |leiertitels = <br />• [[President]]<br />• [[Eerste minister]] |leiername = [[Mohamed Ould Ghazouani]]<br />[[Mokhtar Ould Djay]] |oppervlak_rang = 29^ste |oppervlak_grootte = |oppervlak = 1&nbsp;030&nbsp;700<ref name="CIA">{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mauritania/|title=Mauritania|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=4 Augustus 2024|archive-date= 6 Mei 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210506005037/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mauritania|url-status=dead}}</ref> |oppervlakmi² = 397&nbsp;955 |persent_water = 0,03 |bevolking_skatting = 4&nbsp;328&nbsp;040<ref name="CIA" /> |bevolking_skatting_jaar = 2024 |bevolking_rang = 128^ste |bevolking_sensus = 3&nbsp;537&nbsp;368<ref>{{fr}} {{cite report |title=Recensement Général de la Population et de l’Habitat (RGPH) 2013 |chapter=1: Répartition spatiale de la population |chapter-url=http://www.ons.mr/images/rgph2013/Chapitres_RGPH_Fr/Chapitre01_R%C3%A9partition_spatiale_fr.pdf |page=v |publisher=National Statistical Office of Mauritania |date=Julie 2015 |accessdate=20 Desember 2015}} {{dooie skakel}}</ref> |bevolking_sensus_jaar = 2013 |bevolkingsdigtheid = 4,2 |bevolkingsdigtheidmi² = 10,9 |bevolkingsdigtheidrang = 221^ste |BBP_PPP = $34,779&nbsp;miljard<ref name=imf2>{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/April/weo-report?c=682,&s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&sy=2022&ey=2029&ssm=0&scsm=1&scc=0&ssd=1&ssc=0&sic=0&sort=country&ds=.&br=1 |title=Mauritania |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=April 2024 |accessdate=4 Augustus 2024}}</ref> |BBP_PPP_rang = 146^ste |BBP_PPP_jaar = 2024 |BBP_PPP_per_kapita = $7&nbsp;680<ref name="imf2" /> |BBP_PPP_per_kapita_rang = 132^ste |BBP = $10,628&nbsp;miljard<ref name="imf2" /> |BBP_rang = 151^ste |BBP_jaar = 2024 |BBP_per_kapita = $2&nbsp;347<ref name="imf2" /> |BBP_per_kapita_rang = 144^ste |onafhanklikheidstipe = • van [[Frankryk]]<br />• Huidige grondwet |onafhanklikheidsgebeure = |onafhanklikheidsdatums = <br />[[28 November]] [[1960]]<br />[[12 Julie]] [[1991]] |MOI = {{wins}} 0,540<ref>{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf |title=Human Development Report 2023/2024 |publisher=United Nations Development Programme |date=13 Maart 2024 |accessdate=4 Augustus 2024}}</ref> |MOI_rang = 164^ste |MOI_jaar = 2022 |MOI_kategorie = {{kleur|#990000|laag}} |Gini = 32<ref>{{en}} {{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=MR |title=Gini Index – Mauritania |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=4 Augustus 2024}}</ref> |Gini_rang = |Gini_jaar = 2019 |Gini_kategorie = {{kleur|#fc0|medium}} |geldeenheid = [[Mauritaanse ouguiya|Ouguiya]] |geldeenheid_kode = MRO |land_kode = MR |tydsone = GMT |utc_afwyking = [[UTC±00:00|±0]] |tydsone_somer = nie toegepas nie |utc_afwyking_DST = [[UTC±00:00|±0]] |internet_domein = [[.mr]] |skakelkode = 222 |voetskrif = }} '''Mauritanië''' ([[Arabies]]: موريتانيا; ''Mūrītānyā''; [[Wolof]]: ''Gànnaar''; [[Soninke]]: ''Murutaane''; [[Fula]]: ''Moritani''; [[Frans]]: ''Mauritanie''), amptelik die '''Islamitiese Republiek Mauritanië''' (Arabies: الجمهورية الإسلامية الموريتانية, ''al-Jumhūriyyah al-ʾIslāmiyyah al-Mūrītāniyyah''; Frans: ''République Islamique de Mauritanie''), is 'n [[land]] in [[Noord-Afrika|Noordwes-Afrika]]. Mauritanië grens aan die [[Atlantiese Oseaan]] in die weste, [[Senegal]] in die suidweste, [[Mali]] in die ooste en suidooste, [[Algerië]] in die noordooste en die deur [[Marokko]] geannekseerde [[Wes-Sahara]]-gebied in die noordweste. Die grootste stad is die [[hoofstad]] [[Nouakchott]], terwyl [[Nouadhibou]] die land se vernaamste ekonomiese sentrum is. Albei stede is aan die Atlantiese kus geleë. Die land is na die antieke [[Berbers|Berberkoninkryk]] [[Mauretania]] genoem. [[Lêer:Mauritania BMNG.png|duimnael|links|[[Nasa]]-Satellietbeeld van Mauritanië]] Sowat 20% van Mauritanië se bevolking leef op minder as $ 1,25 per dag.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://hdr.undp.org/en/media/HDI_2008_EN_Tables.pdf |title=UNDP: Human development indices – Table 3: Human and income poverty (Population living below national poverty line (2000–07)) |format=PDF |accessdate=4 Julie 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200520061654/http://hdr.undp.org/en/media/HDI_2008_EN_Tables.pdf |archive-date=20 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> [[Hedendaagse slawerny]] is in Mauritanië 'n groot skending van [[menseregte]], sowat 4% (155&nbsp;600 mense) van die bevolking bestaan uit mense wat teen hulle wil slawe is; hulle is veral die regering se vyande. 'n Ander probleem met menseregte in Mauritanië is genitale verminking,<ref name="news.yahoo.com">{{en}} {{cite web |url=http://news.yahoo.com/s/ac/7640062_female_genital_mutilation_banned_by_islamic_leaders_in_mauritania |author=Gould, Wendy Rose |date=18 Januarie 2011 |title=Female Genital Mutilation Banned By Islamic Leaders in Mauritania |publisher=news.yahoo.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20110125013839/http://news.yahoo.com/s/ac/7640062_female_genital_mutilation_banned_by_islamic_leaders_in_mauritania |archive-date=25 Januarie 2011 |url-status=dead |df=dmy-all |accessdate=6 Julie 2015}}</ref> en [[kinderarbeid]]. == Geskiedenis == [[Lêer:Atar panorama.jpg|duimnael|links|Atar in Mauritanië]] [[Lêer:Chinguetti mosquee.jpg|duimnael|links|Chinguetti-[[moskee]] in Mauritanië]] [[Lêer:Dakar traces mauritanie.jpg|duimnael|links|Spore van die [[Dakar-tydren]] in Mauritanië]] [[Lêer:Richat Structure - SRTM.jpg|duimnael|links|Richat-struktuur, Mauritanië]] [[Lêer:Chinguetti-biblio.jpg|duimnael|links|Koranversameling in 'n biblioteek in Chinguetti]] Van die [[3de eeu|3de]] tot die [[7de eeu]] verdring die migrasie van Berberstamme uit [[Noord-Afrika]] die Bafoere, die oorspronklike inwoners van hedendaagse Mauritanië en die voorsate van die Soninke. Die Bafoere was hoofsaaklik [[landbou]]ers, van die eerste Sahara-groepe wat hulle historiese nomadiese leefwyse laat vaar het. Met die geleidelike uitdroging van die [[Sahara]], trek hulle suidwaarts. Op hulle hakke vind die migrasie van nie net Midde-Sahara-groepe na Wes-Afrika plaas nie, maar ook Berbers en [[Arabiere]]. Teen die [[11de eeu]] het die eens klein Bafoer-bevolkingsgroep gegroei na 'n baie groot en welgestelde Soninkeryk – [[Ghanaryk]], wat gestrek het van Mauritanië na die naburige lande Senegal en Mali. Op soortgelyke wyse het die Arabies-Berberse-bevolking in die Noorde hulle eie indrukwekkende ryk opgerig, die gebied wat strek oor die [[Middellandse See]] tot in [[Spanje]] en [[Portugal]]. Plaaslike nomadiese Berberstamme, hoewel invloedryk, bly andersyds grootliks sonder mag nadat hulle deur die Soninke verower is. In [[1076]] val [[Islam]]itiese soldaatmonnikke (Almoravid of Al Murabitoen) die antieke Ghanaryk aan en oorwin dit. Oor die volgende 500 jaar kom die [[Arabier]]e vurige weerstand van die plaaslike bevolking (Berber en nie-Berber) te bowe en begin Mauritanië domineer. Die Mauritaanse Dertigjarige Oorlog (1644–74) was die onsuksesvolle finale poging om die Jemeense Maqil Arabiese invallers gelei deur die Beni Hassan-stam af te weer. Die nasate van die [[Jemen|Jemeense]] Beni Hassan soldate word die opperlaag van die [[More|Moorse]] gemeenskap. Berbers behou invloed as die meerderheid van die gebied se Marabouts – diegene wat die Islamtradisie leer en bewaar. Baie Berberstamme verklaar hulle oorsprong as Jemen (aangesien hulle soms 'n Arabier-herkoms aanvoer); daar is min getuienis ter stawing, alhoewel sommige studies wel 'n skakel tussen die twee aantoon.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11164198?dopt=Abstract |title=Genetic differentiation of Yemeni people according to rhesus and Gm polymorphisms. |publisher=US National Library of Medicine National Institutes of Health |date=Julie–Desember 2000 |accessdate=2 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181216074550/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11164198?dopt=Abstract |archive-date=16 Desember 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hassanija, 'n hoofsaaklik mondelingse, Berber-beïnvloede Arabiese dialek wat sy naam verkry van die Jemeense Beni Hassan-stam, het die dominante taal onder die grootliks nomadiese bevolking geword. [[Aristokrasie]] en diensknegstande ontwikkel wat lei tot "wit" More (die aristokrasie), kewri (die inheemse groep wat nooit tot slawe gemaak is nie), en "swart" More of haratin (die voormalige slawe). [[Frankryk|Franse kolonisasie]] aan die begin van die [[20ste eeu]] bring 'n wetlike verbod op slawerny en 'n einde aan interstam-oorloë. Tydens die koloniale tydperk bly die bevolking nomadies, maar baie gevestigde bevolkingsgroepe, wie se voorsate eeue vroeër verban is, begin terugsypel na Mauritanië. Toe die land in [[1960]] onafhanklikheid verkry is die hoofstad, [[Nouakchott]], gestig op die terrein van 'n koloniale dorpie, die Ksar, en 90% van die bevolking was steeds nomadies. Met onafhanklikheid kom groter hoeveelhede inheemse groepe (Haalpoelaar, Soninke en [[Wolof (volk)|Wolof]]) Mauritanië binne, waar hulle na die gebied noord van die [[Sénégalrivier]] trek. Opgevoed in die [[Frans|Franse taal]] en gebruike, word baie van die nuwe aankomelinge klerke, soldate en administrateurs in die nuwe staat. More reageer op die verandering deur meer druk uit te oefen deur meer aspekte van die Mauritaanse lewe, soos die reg en taal, te verarabiseer. 'n Skeuring ontwikkel tussen diegene wat Mauritanië as 'n Arabiese land beskou (hoofsaaklik More) en die wat 'n dominante rol vir nie-Moorse mense nastreef. Die onmin tussen die twee konflikterende visies van Mauritaanse samelewing was duidelik sigbaar tydens interkommunale geweld wat in April 1989 (die "1989 voorvalle") uitgebreek het, maar het sedertdien afgeneem. Die spanning tussen die twee visies bly 'n kenmerk van die politiese dialoog. 'n Beduidende aantal van beide groepe streef egter 'n meer diverse, pluralistiese samelewing na. == Politiek == Mauritanië se presidensiële verkiesing, die derde sedert die [[demokrasie|demokratiese]] proses in [[1992]], vind plaas op [[7 November]] [[2003]]. Ses kandidate insluitend Mauritanië se eerste vroulike en eerste Haratien-kandidate (voormalige [[Slawerny|slaaf-familie]]), verteenwoordig 'n wye verskeidenheid van politiese doelwitte en agtergronde. President Maaouja Sid'Agmed Taja word herverkies met 67,02% van die populêre stem, volgens amptelike syfers, met Mohamed Khouna Ould Haidalla in die tweede plek. Die PRDS, gelei deur [[President Maaouja Ould Sid'Agmed Taja]], het die Mauritaanse [[politiek]] gedomineer sedert die land se eerste veelparty-verkiesing in April 1992 nadat die huidige grondwet per referendum goedgekeur is in Julie [[1991]]. President Taja, wat die verkiesing in 1992 en [[1997]] gewen het, word die eerste staatshoof deur 'n staatsgreep sonder bloedvergieting op [[12 Desember]] [[1984]] wat hom die voorsitter van 'n komitee van militêre offisiere gemaak het, wat Mauritanië van Julie 1978 tot April 1992 regeer. Die land se eerste president, [[Moktar Ould Daddah]], dien van onafhanklikheid tot hy in 'n [[staatsgreep]] sonder bloedvergieting op [[10 Julie]] [[1978]] afgeset word. 'n Groep van huidige en voormalige weermagoffisiere stuur 'n bloedige maar onsuksesvolle staatsgreep van stapel op 8 Junie 2003. Die kringleiers is steeds op vrye voet en hulle presiese doelstellings bly onduidelik. === Politieke milieu === [[Lêer:SaharaOccidental1976-1979.PNG|duimnael|Verdeling van Spaans-Sahara tussen Marokko en Mauritanië in 1976]] Politiek in Mauritanië is nog altyd swaar beïnvloed deur persoonlikhede, met enige leier se vermoë om politieke beheer uit te oefen afhanklik aan beheer oor hulpbronne; oënskynlike vermoë of integriteit; en stam, etniese, familie en persoonlike oorwegings. Konflik tussen wit Moor, swart Moor, en nie-Moorse [[etniese groep]]e, gesentreer om taal, grondbesit en ander aangeleenthede, bly die vernaamste uitdagings tot nasionale eenheid. Die regeringsburokrasie bestaan uit tradisionele ministeries, spesiale agentskappe en semistaat-maatskappye. Die Binnelandsesake Ministerie staan aan die voorpunt van 'n stelsel van streeksgoewerneurs en prefekte gebaseer op die model van die Franse plaaslike regeringstelsel. Volgens dié stelsel word Mauritanië in 13 streke (wilajas) verdeel, insluitend 'n hoofstaddistrik, Nouakchott. Beheer is nou gekonsentreer in die uitvoerende tak van die sentrale regering, maar 'n reeks nasionale en munisipale verkiesings sedert 1992 het 'n beperkte mate van [[desentralisasie]] te weeg gebring. [[Politieke party]]e, onwettig tydens die militêre tydperk, is weer gewettig in 1991. Teen April 1992, toe 'n burgerlike regering terugkeer, is 16 hoof politieke partye erken; 12 hoof politieke partye was aktief in 2004. Meeste opposisie-partye het die eerste wetgewende verkiesing in 1992 geboikot, en vir bykans 'n dekade is die parlement gedomineer deur die PRDS. Die opposisie het deelgeneem aan munisipale verkiesings in Januarie-Februarie 1994 en vervolgens aan [[Senaat]]-verkiesings, mees onlangs in April 2004, en verkry verteenwoordiging op plaaslike vlak benewens drie setels in die Senaat. Mauritanië, saam met [[Marokko]], het die gebied van [[Wes-Sahara]] in 1976 geannekseer, met Mauritanië wat beheer oorneem oor die suidelike derde. Na verskeie militêre verliese teen [[Polisario]], trek Mauritanië in 1979 terug, en word hulle aansprake deur Marokko oorgeneem. Weens ekonomiese onvermoë is Mauritanië 'n geringe speler in die gebiedstryd, met die land se amptelike posisie dat dit 'n spoedige oplossing wil sien wat aanvaarbaar vir alle partye is. === Militêre staatsgreep === [[Lêer:Mauritania-aziz-in-his-home-city-Akjoujt-15mar09 1.jpg|duimnael|President [[Mohamed Ould Abdel Aziz]] van 2009 tot 2019]] Op [[3 Augustus]] [[2005]] word berig dat die Mauritaanse militêres, insluitend lede van die presidensiële wag, beheer van sleutelpunte in die hoofstad [[Nouakchott]] oorgeneem het wat dui op 'n moontlike staatsgreep teen die regering van President Maaouya Ould Sid'Ahmed Taya wat buite die land was om die begrafnis van [[Saoedi-Arabië]] se [[Koning Fahd]] by te woon. Die groep offisiere, wat hulle self die Militêre Raad vir Geregtigheid en Demokrasie noem, stel die volgende verklaring vry: : ''Die nasionale gewapende en sekuriteitsmagte het eenparig besluit om 'n besliste einde te bring aan die onderdrukkende aktiwiteite van die uitgediende outoriteit, terwyl ons mense gedurende die afgelope jare gelei het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4741243.stm |title=Mauritania officers 'seize power' |publisher=[[BBC]] |date=4 Augustus 2005 |accessdate=4 Augustus 2024}}</ref> Die Militêre Raad reik later nog 'n verklaring uit wat sy president as Kolonel [[Ely Ould Mohamed Vall]] noem en 16 ander offisiere as lede lys. Die Kolonel is self vroeër as 'n ferm bondgenoot van die nou uitgesette President, hom selfs ondersteun in die oorspronklike staatsgreep wat hom aan bewind gebring het, en agterna as sy sekuriteitshoof gedien. Die hoë vlak van verraad teen die vorige president dui op breë ontevredenheid in die plaaslike regeringstakke, wat verder ondersteun word deur die oënskynlike algehele gebrek aan bloedvergieting. Die [[staatsgreep]] is deur meeste gesagte in die wêreld veroordeel, maar plaaslike politieke partye spreek die hoop uit dat die Militêre Raad getrou sal bly aan hulle woord en hulle leierskap na twee jaar sal beëindig — wat hopelik tot 'n demokratiese regering sal lei.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.voanews.com/english/2005-08-04-voa11.cfm |title=Mauritanian Capital Calm After Coup |publisher=VOA News |date=4 Augustus 2005 |accessdate=2 November 2018 |archive-date=10 Augustus 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050810230017/http://www.voanews.com/english/2005-08-04-voa11.cfm |url-status=bot: unknown }}</ref> In reaksie op die staatsgreep en in ooreenstemming met hulle eie reëls skors die [[Afrika-unie]] Mauritanië van alle organisasie-aktiwiteite. Op [[10 Augustus]] [[2005]] laat vaar die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] en die Afrika-unie eise dat die staatsgreep herroep word. Die Afrika-Unie herroep egter nie die skorsing nie en stel die hou van verkiesings as 'n vereiste vir hertoelating.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4137434.stm |title=Envoys snub ex-Mauritania leader |publisher=[[BBC]] |date=10 Augustus 2005 |accessdate=7 Augustus 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110046/http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/4137434.stm |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die Militêre Raad het vervolgens 115 politieke gevangenis van die vorige regering vrygelaat<ref>{{en}} [http://www.guardian.co.uk/worldlatest/story/0,1280,-5254024,00.html]</ref> en die terugkeer van President [[Maaouya Ould Sid'Ahmed Taya]] en sowat 300 van sy politieke ondersteuners toegestaan.<ref>{{en}} [http://english.aljazeera.net/NR/exeres/8744CB0F-D5CF-4CFF-B50C-5D1713643BAA.htm]</ref> == Gebiede == [[Lêer:Mauritania regions numbered.png|duimnael|Kaart van Mauritanië se 13 administratiewe streke]] Mauritanië word verdeel in 13 streke, met hul hoofstede: {|class="wikitable" ! style="width:140px;"|Region !! style="width:110px;"|Capital !! style-"width:30px;"|# |- |[[Adrar]] ||[[Atar, Mauritanië|Atar]] ||1 |- |[[Assaba]] ||[[Kiffa]] ||2 |- |[[Brakna]] ||[[Aleg]] ||3 |- |[[Dakhlet Nouadhibou]] ||[[Nouadhibou]] ||4 |- |[[Gorgol]] ||[[Kaédi]] ||5 |- |[[Guidimaka]] ||[[Sélibaby]] ||6 |- |[[Hodh Ech Chargui]] ||[[Néma]] ||7 |- |[[Hodh El Gharbi]] ||[[Ayoun el Atrous]] ||8 |- |[[Inchiri]] ||[[Akjoujt]] ||9 |- |[[Nouakchott-Nord]] ||[[Dar-Naim]] ||10 |- |[[Nouakchott-Ouest]] ||[[Tevragh-Zeina]] ||10 |- |[[Nouakchott-Sud]] ||[[Arafat, Mauritanië|Arafat]] ||10 |- |[[Tagant]] ||[[Tidjikdja]] ||11 |- |[[Tiris Zemmour]] ||[[Zouérat]] ||12 |- |[[Trarza]] ||[[Rosso]] ||13 |} == Geografie == [[Lêer:Mauretaniekaart.png|duimnael|Kaart van Mauritanië]] Mauritanië is oor die algemeen plat, die land se 1&nbsp;030&nbsp;700 vierkante meter vorm uitgestrekte, droë vlaktes wat af en toe onderbreek word deur randjies en kransagtige dagsome. 'n Reeks steiltes kyk suidwes en verdeel die vlaktes in die middel van die land longitudinaal in twee. Die steiltes skei ook 'n reeks sandsteenplato's, die hoogste hiervan is die [[Adrarplato]], wat 'n hoogte van 500 meter bereik. Fontein gevoerde oases lê aan die voet van sommige van die steiltes. Geïsoleerde pieke, baie keer ryk in minerale, rys bo die plato's uit; die kleiner pieke word guelb'e genoem en die groteres kedia's. Die konsentriese Guelb er Richat is 'n prominente punt van die noord-sentrale gebied. [[Kediet Ijill]], naby die stad [[Zouîrât]], het 'n hoogte van 1&nbsp;000 meter en is die hoogste piek. == Trivia == * Mauritanië en [[Madagaskar]] is die enigste twee lande in die wêreld wat niedesimale geldeenhede gebruik. Die basiese geldeenheid, die [[Mauritaanse ouguiya]] bestaan uit vyf [[khoums]]. * Van die rolprente wat onder andere in Mauritanië geskiet is, sluit in ''Fort Saganne'' (1984), ''The Fifth Element'' (1997), ''Winged Migration'' (2001) en ''Timbuktu'' (2014). == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mauritania/|title=Mauritania|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=4 Augustus 2024}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Mauritania|title=Mauritania|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=4 Augustus 2024}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/5467.htm|title=Mauritania|publisher=U.S. Departement of State|date=19 Julie 2018|accessdate=2 November 2018}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Mauritania|Mauritanië}} ; Regering ---- * {{fr}} [http://www.mauritania.mr/fr/index.php République Islamique de Mauritanie] amptelike regeringswebwerf * {{fr}} [http://www.mauritania.mr/assemblee/ Assemblée Nationale Mauritanienne] amptelike werf ; Nuus ---- * {{en}} [http://allafrica.com/mauritania/ AllAfrica.com – ''Mauritanië''] nuushooftrekke skakels ; Oorsigte ---- * {{en}} [http://www.al-bab.com/arab/countries/mauritania.htm Arab Gateway – ''Mauritanië''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100102151551/http://al-bab.com/arab/countries/mauritania.htm |date= 2 Januarie 2010 }} * {{en}} [http://news.bbc.co.uk/2/hi/world/middle_east/country_profiles/791083.stm BBC News Country Profile – ''Mauritanië''] * {{en}} [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/mauritania/ CIA World Factbook – ''Mauritanië''] * {{en}} [https://archive.is/20120709211441/lcweb2.loc.gov/frd/cs/mrtoc.html Library of Congress Country Study – ''Mauritanië''] data soos op Junie 1988 ; Gidse ---- * {{en}} [http://www.columbia.edu/cu/lweb/indiv/mideast/cuvlm/Mauritania.html Columbia University Libraries – African Studies: ''Mauritanië''] gidskategorie * {{en}} [http://search.looksmart.com/p/browse/us1/us317916/us559898/us559899/us10065674/us559934/ Looksmart – ''Mauritanië''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040506101154/http://search.looksmart.com/p/browse/us1/us317916/us559898/us559899/us10065674/us559934/ |date= 6 Mei 2004 }} gidskategorie * {{en}} [http://dmoz.org/Regional/Africa/Mauritania/ Open Directory Project – ''Mauritanië''] gidskategorie * {{en}} [http://www-sul.stanford.edu/depts/ssrg/africa/mauritan.html Stanford University – Africa South of the Sahara: ''Mauritanië''] gidskategorie * {{en}} [http://www.afrika.no/index/Countries/Mauritania/ The Index on Africa – ''Mauritanië''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040903175629/http://www.afrika.no/index/Countries/Mauritania/ |date= 3 September 2004 }} gidskategorie * {{en}} [http://dir.yahoo.com/Regional/Countries/Mauritania/ Yahoo! - ''Mauritanië''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080727021658/http://dir.yahoo.com/Regional/Countries/Mauritania |date=27 Julie 2008 }} gidskategorie ; Geskiedenis ---- * {{en}} [http://www.raceandhistory.com/historicalviews/2252001.htm RaceandHistory.com: Present day slavery in Mauritania] ; Toerisme ---- * {{en}} {{Wikivoyage|Mauritania|Mauretanië}} {{Lande van Afrika}} {{Arabiese wêreld}} {{Normdata}} [[Kategorie:Mauritanië| ]] [[Kategorie:Voormalige Franse kolonies]] [[Kategorie:Arabiese wêreld]] t75isy7va7z0prhpwvqfso26xbmy71m 2 12738 2965494 2917723 2026-09-06T16:56:42Z Oesjaar 7467 /* Subbladsye */ Kom ons kyk! 2965494 wikitext text/x-wiki {{multiple image | direction = vertical | align = right | caption_align = center | width = 250 | image1 = Canterbury - Kloster der Blackfriars und Stour.jpg | caption1 = Die [[Stour]] in [[Canterbury|Kantelberg]], Engeland | image2 = San Antonio River at Witte Museum IMG 3155.JPG | caption2 = Blik op die San Antoniorivier naby die Wittemuseum in [[San Antonio]], Texas. Die ligging is naby die standhoudende bronne waaruit die rivier ontspring. | image3 = Bad Elster Weisse Elster 2012 01.jpg | caption3 = Die gekanaliseerde Weiße Elsterrivier in die Kurpark te Bad Elster in [[Sakse|Vrystaat Sakse]], Duitsland | image4 = Tübingen_-_Neckarinsel_-_Blick_entlang_Neckar_im_Herbst.jpg | caption4 = [[Neckar]] te [[Tübingen]] op 'n herfsmiddag, tussen die Neckareiland op linkerhand, met die beroemde [[plataanboom|plataanbome]] en die Neckaroewer van die ou stad op regterhand }} Na my aansluiting by wikipedia, vroeg 2006, was ek meestal by die [[:en:User:JMK|Engelse]] weergawe betrokke, maar later ook hier by Afrikaans, benewens [[wikispecies:User:JMK|wikispecies]], [[wikiquote:User:JMK|wikiquote]], [http://wikisource.org/wiki/Tuisblad wikisource] en veral by [[Commons:user:JMK|Commons]]. By Afrikaanse wikipedia is ek hoofsaaklik betrokke by vertaalde bydraes en in enkele gevalle oorspronklike artikels. Tydens my bydraes tot of organisering van Commons kom ek dikwels lêers teë wat vir die Afrikaanse wikipedia van nut is. ==Stand van Afrikaanse wiki== Vanaf mid 2008 tot laat 2010 het die Afrikaanse wikipedia heelwat vordering getoon, met veral die voorblad wat verbeter is en daarna steeds goed onderhou word. Speltoetsing en sjablone het dikwels ontbreek, en bly in 2023 steeds 'n uitdaging. Wikipedia was jare lank nie besonder bekend onder Afrikaanssprekendes nie, en in 2016 nog was die bydraers 'n geringe persentasie van die sprekertal (net 2 persone per miljoen).[https://stats.wikimedia.org/EN/Sitemap.htm][https://stats.wikimedia.org/EN/SummaryAF.htm] Aansienlike bydraes is, en word steeds deur anderstaliges gemaak. Die aktiewe deelnemertal het einde 2011 gestyg tot sowat 170, teenoor 150 voorheen, maar het dan tot 2016 rondom hierdie vlakke gestagneer (kyk ook [http://www.htxt.co.za/2016/01/15/wikimedia-calls-on-more-south-africans-to-write-wikipedia-articles/][http://www.htxt.co.za/2016/01/25/88290/ <!--HERE IS HOW MANY AFRICAN-LANGUAGE ARTICLES THERE ARE ON WIKIPEDIA-->][https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:Statistiek]) ten spyte van sowat 60&nbsp;000 geregistreerde gebruikers (2014). Van 2012 tot 2014 het die besoekergetalle 'n sprong getoon, van sowat 5&nbsp;000 besoeke per uur na tussen 6&nbsp;000 en 10&nbsp;000 besoeke per uur, miskien na die verlies van ander Afrikaanse webblaaie soos ''My Fundy'' en ''Nuwe Geskiedenis van Suid-Afrika'' in dieselfde tyd. Nadat soekrobotte en crawlers egter buite rekening gelaat is, blyk die 2015 besoeke tussen 'n skamele 2200 en 1100 per uur te wissel.[https://stats.wikimedia.org/EN/SummaryAF.htm] Die inflasiekoers van gedrukte handboeke was in onlangse jare ver bo die breë inflasiekoers, miskien omdat daar 'n breë skuif na digitale kommunikasie en dokumentasie is.[https://archive.is/jVV7I] Gevolglik is daar enkele leerkragte en studente op Engelse wikipedia,[http://www.latimes.com/local/education/la-me-wikipedia-20140615-story.html#page=1] en ook die Afrikaanse wikipedia, wat sekere kursusinligting in artikelformaat op wikipedia plaas. Bydraende leerkragte kan 'n belangrike rol op Afrikaanse wikipedia vervul, aangesien die wikimediaprojekte bloot geleenthede is wat benut of verbeur word. __NOTOC__ ==Subbladsye== * [[Gebruiker:JMK/Artikels|Artikellys]] * [[Gebruiker:JMK/Taalgebruik|Taalgebruik]] * [[Gebruiker:JMK/Taksonname|Taksonname]] {{Twintigjaargemeenskap}} <br/> <br/> <br/> {{Gebruiker Suid-Afrika}} [[Kategorie:Gebruiker af]] [[Kategorie:Gebruiker en]] bkkkfb9y0ysvtj1dholkh7ar7mjpaut 3 12740 2965460 2887301 2026-09-06T15:05:17Z Oesjaar 7467 /* Arctotis vs Gousblom */ Vraag aan JMK 2965460 wikitext text/x-wiki {{argiefboks|3 | argief1 = [[/Eerste argief|Deel 1]] | argief2 = [[/Tweede argief|Deel 2]] | argief3 = [[/Derde argief|Deel 3]] }} == Corchorus olitorius == Naand! Is daar enige moontlikheid dat jy vir ons [[Corchorus olitorius]] uit die Engels [https://en.wikipedia.org/wiki/Corchorus_olitorius] kan bywerk. Ek sukkel om plante te vertaal. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:14, 22 Maart 2025 (UTC) :Sal ogie gooi sodra tyd toelaat. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 17:25, 23 Maart 2025 (UTC) == Van Stadensberge == {{ping|JMK}}, SANBI verwys na die Van Stadensberge in baie spesies se voorkomsgebied. Ek ken nie die berge nie, wet jy dalk iets? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:31, 27 Augustus 2025 (UTC) :: Of bedoel hulle die [[Tsitsikammaberge]]? Groete! :::Nee, dis verskillend. 'n Klein [[Vanstadensberg|bergie]] net noord van die N2 en [[Van Stadensriviermond]]. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:06, 27 Augustus 2025 (UTC) == Monokotiel == {{ping|JMK}}, ons kort so kort definisie oor wat 'n monokotiel is, ek weet nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:20, 11 September 2025 (UTC) :Ja, 'n [[monokotiel]]-artikel is nodig. Het terloops bietjie gedink oor "beeldmidde" versus "beeldmiddel". Die woord -middel is by satellietbeelde effe dubbelsinnig want mens kry bv. 'n geneesmiddel, waar die -middel nie die middelpunt is nie. "Midde-in", "middebaan" of "middestad" is daarenteen posisies, die middeldele, wat by die satellietfotos bedoel word. Is terloops besig om nog satellietfotos voor te berei om sekere bergartikels te illustreer. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 18:01, 11 September 2025 (UTC) == Jou foto's... == {{ping|JMK}}, jou foto's van [[Hebenstretia angolensis]] is lewendig! Dit moet seker lekker wees om jou werk so te sien? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:55, 19 September 2025 (UTC) :Ai, super, as ek dit maar afgeneem het toe dit in volle blom was, en my kamera nie op die koffie was nie. Sal moet teruggaan om op my poging te verbeter. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:02, 19 September 2025 (UTC) == Wikispecies == {{ping|JMK}}, daar is 100de van die spesies wat ek geskep het wat nie op Wikispecies bestaan nie. Het jy dalk enige idee of towerstaf hoe ons dit kan regstel? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:40, 22 September 2025 (UTC) :Was nie daarvan bewus nie, sal kyk, maar ek twyfel dat enigiets anders as harde werk dit gaan regstel. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:45, 22 September 2025 (UTC) == Pseudobarbus agulhas of Agulhas redfin (rooivlerkie) == {{ping|JMK}}, sien https://www.goodthingsguy.com/environment/freshwater-fish-earns-name/. Waar kan ek meer inligting kry om die spesie te beskryf? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:43, 16 Oktober 2025 (UTC) :Het byna geen visboeke op my rak nie, en daar is so min kontakte oor die vislewe van die streek. Ek weet voorlopig nie, maar as ek iets raaksien sal ek laat weet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 07:54, 16 Oktober 2025 (UTC) ::Terloops, iets persoonlik JMK: Waarin spesialiseer jy, is jy moontlik 'n akademikus (professor)? (Ek respekteer jou anonimiteit as jy nie wil sê nie, Gert) ::Ek geniet jou puik insette oor die natuur en ook die aardrykskunde wat jy aangevul het by (my) riviere en bergpasse in die Vrystaat. Ek het self net oppervlakkige kennis daarvan!! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:02, 16 Oktober 2025 (UTC) :::Het BSc-rigting studeer met sekere finansiële vakke en dan by sekere finansiële dinge betrokke geraak. Die natuur- en verwante belangstellings en die verwante "fotografie" is amateur-belangstellings. Nee ek was nooit 'n akademikus nie. Geniet dit wel om na akademici se praatjies te luister, soos "Hoe verklaar jy dit?" op RSG, later "Ek wil weet" op Radio Pretoria, en deesdae Johan Rademan se Bushtalks wat by Kameeldrift deur genooide gassprekers aangebied word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:51, 16 Oktober 2025 (UTC) ::::Dankie, lekker om jou te ken JMK! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:12, 16 Oktober 2025 (UTC) == Kontak my == {{ping|JMK}}, kan jy my dalk skakel op 082 320 8878? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:03, 27 Oktober 2025 (UTC) :Maak vanaand so. Solank ek nie op radio hoef te gesels nie, want dit sal te veel voorbereiding verg. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:06, 27 Oktober 2025 (UTC) :: Nee, nie vanaand nie maar ons soek altyd mense wat belangstel om te help hier. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:12, 27 Oktober 2025 (UTC) ::: Geen projekte ekstern van wikipedia kan onderneem word nie, omdat af.wiki steeds aan die ou kwale ly. Dit is eksterne outoriteite wat oor af.wiki aangestel word, en waar hul redelike sowel as onredelik onbevoegde voorstelle, en hul meerderheids- sowel minderheidsbesluite eenvormig op af.wiki deurgevoer word. Af.wiki kan nie sonder voorbehoud aan die publiek of borg voorgestel word om betrokke te raak nie. Af.wiki doen nie moeite, of toon min oordeel, om bronne te sif en weeg, en om hul voorstelle ook te sif en weeg nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 08:07, 29 Desember 2025 (UTC) == Ek en die foto's. == Net laat jy weet, ek plaas maks ses foto's in 'n galery vir 'n plant, al is daar baie meer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:24, 17 Desember 2025 (UTC) :Dit maak sin. Ek wou net die kenmerkende blaar van ''[[Pelargonium luridum|P. luridum]]'' byvoeg, en toe wil die prente nie op my skerm wys nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:33, 17 Desember 2025 (UTC) == Wêreldspektrum == Neem kennis dat ek oor 'n stel van [[Wêreldspektrum]] beskik. Die persone wat dié artikels uit Wêreldspektrum oorgedra het na ons Wiki se kwaliteitsbeheer was nie van die beste nie. Jy is welkom om my te kontak indien jy onsekerhede teëkom. Hulle het die Optiese karakterherkenningtegniek gebruik maar dit nie goed geproeflees nie. O is met a vervang ens. Loer maar altyd na Wêreldspektrum-artikels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:29, 17 Desember 2025 (UTC) :Ek neem kennis van bg. bron-inligting, dankie. Persoonlik waardeer ek nogal die Maroela-damesgroep se werk, alhoewel ons alles beslis moet deurgaan, en dit nog lank nie afgehandel is nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:00, 18 Desember 2025 (UTC) == Gier (beweging) == {{ping|JMK}}, sien jy kans om [https://en.wikipedia.org/wiki/Yaw_(rotation) Yaw (rotation)] te vertaal? Ek benodig dit by [[klappe]]. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:29, 24 Desember 2025 (UTC) :Daardie kategorie is nie my sterkpunt nie. Dat "yaw" byvoorbeeld "gier" in Afrikaans is, is vir my totaal nuut. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 07:31, 24 Desember 2025 (UTC) == Malva == {{ping|JMK}}, ek het die genus [[Pelargonium]] geskep wat oor Malvas gaan en maak die artikel [[Malva]] oorbodig. Een kenmerk van Wêreldspektrum se flora genus/familie-artikels is dat hulle rondspring en nie altyd suiwer by die onderwerp hou nie. Stel jy dalk belang om die dinge wat by Malva hoort na Pelargonium te skuif? Ek wil Malva dan gebruik as 'n dubbelsinnigheidsblad. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:18, 25 Desember 2025 (UTC) :Laat my net dink oor hierdie een. Is more uitstedig. Nie dadelik oortuig dat Malva 'n blote dubbelsinnigheidsblad moet wees nie, want daar is sekere onderwerpe, soos [[wildsbok]], wat nie presies by die taksonomie aansluit nie, maar nogtans baie nuttig in hul huidige vorm is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 19:49, 25 Desember 2025 (UTC) ::En nee, ek stem nie saam dat Acacia se genusnaam na Vachellia verander het nie. Vachellia is 'n ander takson in die Amerikas. Racosperma, Senegalia en Faidherbia is wel 'n ander saak, hulle was Acacia. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 20:26, 25 Desember 2025 (UTC) == Monokotiele == Naand {{ping|JMK}}, kan jy dalk help met 'n artikel oor [[Monokotiele]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:14, 18 Januarie 2026 (UTC) :Dis hoë prioriteit. Net effe toegegooi op die oomblik. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 02:14, 19 Januarie 2026 (UTC) ::Goeie more Oesjaar! Mag 'n apteker die Engelse artikel kortweg vertaal vir ons? Ek sit by die KFC se Wifi, geen Letaba Netwerk met die vloede hier! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:12, 19 Januarie 2026 (UTC) ::: Enige persoon is welkom. Ons sal in elk geval proeflees. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:57, 19 Januarie 2026 (UTC) :::: {{uitgevoer|Artikel geskep}} --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:02, 19 Januarie 2026 (UTC) == Arctotis vs Gousblom == {{ping|JMK}}, ek soek hulp asb. Ons moet gousblom se inligting oordra na [[Arctotis]] en gousblom moet net 'n aanstuur word. Sien jy kans? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:27, 24 Maart 2026 (UTC) :Sal kyk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:03, 24 Maart 2026 (UTC) == Twintigjaargemeenskap == {{ping|JMK}], is jy nou al 20 jaar hier betrokke? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:05, 6 September 2026 (UTC) pmwrr063gdn41loxtseink33fwxaqwg 2965461 2965460 2026-09-06T15:05:30Z Oesjaar 7467 /* Twintigjaargemeenskap */ Ai! 2965461 wikitext text/x-wiki {{argiefboks|3 | argief1 = [[/Eerste argief|Deel 1]] | argief2 = [[/Tweede argief|Deel 2]] | argief3 = [[/Derde argief|Deel 3]] }} == Corchorus olitorius == Naand! Is daar enige moontlikheid dat jy vir ons [[Corchorus olitorius]] uit die Engels [https://en.wikipedia.org/wiki/Corchorus_olitorius] kan bywerk. Ek sukkel om plante te vertaal. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:14, 22 Maart 2025 (UTC) :Sal ogie gooi sodra tyd toelaat. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 17:25, 23 Maart 2025 (UTC) == Van Stadensberge == {{ping|JMK}}, SANBI verwys na die Van Stadensberge in baie spesies se voorkomsgebied. Ek ken nie die berge nie, wet jy dalk iets? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:31, 27 Augustus 2025 (UTC) :: Of bedoel hulle die [[Tsitsikammaberge]]? Groete! :::Nee, dis verskillend. 'n Klein [[Vanstadensberg|bergie]] net noord van die N2 en [[Van Stadensriviermond]]. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:06, 27 Augustus 2025 (UTC) == Monokotiel == {{ping|JMK}}, ons kort so kort definisie oor wat 'n monokotiel is, ek weet nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:20, 11 September 2025 (UTC) :Ja, 'n [[monokotiel]]-artikel is nodig. Het terloops bietjie gedink oor "beeldmidde" versus "beeldmiddel". Die woord -middel is by satellietbeelde effe dubbelsinnig want mens kry bv. 'n geneesmiddel, waar die -middel nie die middelpunt is nie. "Midde-in", "middebaan" of "middestad" is daarenteen posisies, die middeldele, wat by die satellietfotos bedoel word. Is terloops besig om nog satellietfotos voor te berei om sekere bergartikels te illustreer. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 18:01, 11 September 2025 (UTC) == Jou foto's... == {{ping|JMK}}, jou foto's van [[Hebenstretia angolensis]] is lewendig! Dit moet seker lekker wees om jou werk so te sien? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:55, 19 September 2025 (UTC) :Ai, super, as ek dit maar afgeneem het toe dit in volle blom was, en my kamera nie op die koffie was nie. Sal moet teruggaan om op my poging te verbeter. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:02, 19 September 2025 (UTC) == Wikispecies == {{ping|JMK}}, daar is 100de van die spesies wat ek geskep het wat nie op Wikispecies bestaan nie. Het jy dalk enige idee of towerstaf hoe ons dit kan regstel? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:40, 22 September 2025 (UTC) :Was nie daarvan bewus nie, sal kyk, maar ek twyfel dat enigiets anders as harde werk dit gaan regstel. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:45, 22 September 2025 (UTC) == Pseudobarbus agulhas of Agulhas redfin (rooivlerkie) == {{ping|JMK}}, sien https://www.goodthingsguy.com/environment/freshwater-fish-earns-name/. Waar kan ek meer inligting kry om die spesie te beskryf? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:43, 16 Oktober 2025 (UTC) :Het byna geen visboeke op my rak nie, en daar is so min kontakte oor die vislewe van die streek. Ek weet voorlopig nie, maar as ek iets raaksien sal ek laat weet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 07:54, 16 Oktober 2025 (UTC) ::Terloops, iets persoonlik JMK: Waarin spesialiseer jy, is jy moontlik 'n akademikus (professor)? (Ek respekteer jou anonimiteit as jy nie wil sê nie, Gert) ::Ek geniet jou puik insette oor die natuur en ook die aardrykskunde wat jy aangevul het by (my) riviere en bergpasse in die Vrystaat. Ek het self net oppervlakkige kennis daarvan!! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:02, 16 Oktober 2025 (UTC) :::Het BSc-rigting studeer met sekere finansiële vakke en dan by sekere finansiële dinge betrokke geraak. Die natuur- en verwante belangstellings en die verwante "fotografie" is amateur-belangstellings. Nee ek was nooit 'n akademikus nie. Geniet dit wel om na akademici se praatjies te luister, soos "Hoe verklaar jy dit?" op RSG, later "Ek wil weet" op Radio Pretoria, en deesdae Johan Rademan se Bushtalks wat by Kameeldrift deur genooide gassprekers aangebied word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:51, 16 Oktober 2025 (UTC) ::::Dankie, lekker om jou te ken JMK! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:12, 16 Oktober 2025 (UTC) == Kontak my == {{ping|JMK}}, kan jy my dalk skakel op 082 320 8878? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:03, 27 Oktober 2025 (UTC) :Maak vanaand so. Solank ek nie op radio hoef te gesels nie, want dit sal te veel voorbereiding verg. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:06, 27 Oktober 2025 (UTC) :: Nee, nie vanaand nie maar ons soek altyd mense wat belangstel om te help hier. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:12, 27 Oktober 2025 (UTC) ::: Geen projekte ekstern van wikipedia kan onderneem word nie, omdat af.wiki steeds aan die ou kwale ly. Dit is eksterne outoriteite wat oor af.wiki aangestel word, en waar hul redelike sowel as onredelik onbevoegde voorstelle, en hul meerderheids- sowel minderheidsbesluite eenvormig op af.wiki deurgevoer word. Af.wiki kan nie sonder voorbehoud aan die publiek of borg voorgestel word om betrokke te raak nie. Af.wiki doen nie moeite, of toon min oordeel, om bronne te sif en weeg, en om hul voorstelle ook te sif en weeg nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 08:07, 29 Desember 2025 (UTC) == Ek en die foto's. == Net laat jy weet, ek plaas maks ses foto's in 'n galery vir 'n plant, al is daar baie meer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:24, 17 Desember 2025 (UTC) :Dit maak sin. Ek wou net die kenmerkende blaar van ''[[Pelargonium luridum|P. luridum]]'' byvoeg, en toe wil die prente nie op my skerm wys nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:33, 17 Desember 2025 (UTC) == Wêreldspektrum == Neem kennis dat ek oor 'n stel van [[Wêreldspektrum]] beskik. Die persone wat dié artikels uit Wêreldspektrum oorgedra het na ons Wiki se kwaliteitsbeheer was nie van die beste nie. Jy is welkom om my te kontak indien jy onsekerhede teëkom. Hulle het die Optiese karakterherkenningtegniek gebruik maar dit nie goed geproeflees nie. O is met a vervang ens. Loer maar altyd na Wêreldspektrum-artikels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:29, 17 Desember 2025 (UTC) :Ek neem kennis van bg. bron-inligting, dankie. Persoonlik waardeer ek nogal die Maroela-damesgroep se werk, alhoewel ons alles beslis moet deurgaan, en dit nog lank nie afgehandel is nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:00, 18 Desember 2025 (UTC) == Gier (beweging) == {{ping|JMK}}, sien jy kans om [https://en.wikipedia.org/wiki/Yaw_(rotation) Yaw (rotation)] te vertaal? Ek benodig dit by [[klappe]]. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:29, 24 Desember 2025 (UTC) :Daardie kategorie is nie my sterkpunt nie. Dat "yaw" byvoorbeeld "gier" in Afrikaans is, is vir my totaal nuut. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 07:31, 24 Desember 2025 (UTC) == Malva == {{ping|JMK}}, ek het die genus [[Pelargonium]] geskep wat oor Malvas gaan en maak die artikel [[Malva]] oorbodig. Een kenmerk van Wêreldspektrum se flora genus/familie-artikels is dat hulle rondspring en nie altyd suiwer by die onderwerp hou nie. Stel jy dalk belang om die dinge wat by Malva hoort na Pelargonium te skuif? Ek wil Malva dan gebruik as 'n dubbelsinnigheidsblad. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:18, 25 Desember 2025 (UTC) :Laat my net dink oor hierdie een. Is more uitstedig. Nie dadelik oortuig dat Malva 'n blote dubbelsinnigheidsblad moet wees nie, want daar is sekere onderwerpe, soos [[wildsbok]], wat nie presies by die taksonomie aansluit nie, maar nogtans baie nuttig in hul huidige vorm is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 19:49, 25 Desember 2025 (UTC) ::En nee, ek stem nie saam dat Acacia se genusnaam na Vachellia verander het nie. Vachellia is 'n ander takson in die Amerikas. Racosperma, Senegalia en Faidherbia is wel 'n ander saak, hulle was Acacia. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 20:26, 25 Desember 2025 (UTC) == Monokotiele == Naand {{ping|JMK}}, kan jy dalk help met 'n artikel oor [[Monokotiele]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:14, 18 Januarie 2026 (UTC) :Dis hoë prioriteit. Net effe toegegooi op die oomblik. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 02:14, 19 Januarie 2026 (UTC) ::Goeie more Oesjaar! Mag 'n apteker die Engelse artikel kortweg vertaal vir ons? Ek sit by die KFC se Wifi, geen Letaba Netwerk met die vloede hier! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:12, 19 Januarie 2026 (UTC) ::: Enige persoon is welkom. Ons sal in elk geval proeflees. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:57, 19 Januarie 2026 (UTC) :::: {{uitgevoer|Artikel geskep}} --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:02, 19 Januarie 2026 (UTC) == Arctotis vs Gousblom == {{ping|JMK}}, ek soek hulp asb. Ons moet gousblom se inligting oordra na [[Arctotis]] en gousblom moet net 'n aanstuur word. Sien jy kans? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:27, 24 Maart 2026 (UTC) :Sal kyk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:03, 24 Maart 2026 (UTC) == Twintigjaargemeenskap == {{ping|JMK}}, is jy nou al 20 jaar hier betrokke? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:05, 6 September 2026 (UTC) nj0os529oyy5ueh8itg6vstgxisucmn 2965465 2965461 2026-09-06T15:22:14Z JMK 649 /* Twintigjaargemeenskap */ nota 2965465 wikitext text/x-wiki {{argiefboks|3 | argief1 = [[/Eerste argief|Deel 1]] | argief2 = [[/Tweede argief|Deel 2]] | argief3 = [[/Derde argief|Deel 3]] }} == Corchorus olitorius == Naand! Is daar enige moontlikheid dat jy vir ons [[Corchorus olitorius]] uit die Engels [https://en.wikipedia.org/wiki/Corchorus_olitorius] kan bywerk. Ek sukkel om plante te vertaal. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:14, 22 Maart 2025 (UTC) :Sal ogie gooi sodra tyd toelaat. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 17:25, 23 Maart 2025 (UTC) == Van Stadensberge == {{ping|JMK}}, SANBI verwys na die Van Stadensberge in baie spesies se voorkomsgebied. Ek ken nie die berge nie, wet jy dalk iets? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:31, 27 Augustus 2025 (UTC) :: Of bedoel hulle die [[Tsitsikammaberge]]? Groete! :::Nee, dis verskillend. 'n Klein [[Vanstadensberg|bergie]] net noord van die N2 en [[Van Stadensriviermond]]. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:06, 27 Augustus 2025 (UTC) == Monokotiel == {{ping|JMK}}, ons kort so kort definisie oor wat 'n monokotiel is, ek weet nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:20, 11 September 2025 (UTC) :Ja, 'n [[monokotiel]]-artikel is nodig. Het terloops bietjie gedink oor "beeldmidde" versus "beeldmiddel". Die woord -middel is by satellietbeelde effe dubbelsinnig want mens kry bv. 'n geneesmiddel, waar die -middel nie die middelpunt is nie. "Midde-in", "middebaan" of "middestad" is daarenteen posisies, die middeldele, wat by die satellietfotos bedoel word. Is terloops besig om nog satellietfotos voor te berei om sekere bergartikels te illustreer. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 18:01, 11 September 2025 (UTC) == Jou foto's... == {{ping|JMK}}, jou foto's van [[Hebenstretia angolensis]] is lewendig! Dit moet seker lekker wees om jou werk so te sien? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:55, 19 September 2025 (UTC) :Ai, super, as ek dit maar afgeneem het toe dit in volle blom was, en my kamera nie op die koffie was nie. Sal moet teruggaan om op my poging te verbeter. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:02, 19 September 2025 (UTC) == Wikispecies == {{ping|JMK}}, daar is 100de van die spesies wat ek geskep het wat nie op Wikispecies bestaan nie. Het jy dalk enige idee of towerstaf hoe ons dit kan regstel? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:40, 22 September 2025 (UTC) :Was nie daarvan bewus nie, sal kyk, maar ek twyfel dat enigiets anders as harde werk dit gaan regstel. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:45, 22 September 2025 (UTC) == Pseudobarbus agulhas of Agulhas redfin (rooivlerkie) == {{ping|JMK}}, sien https://www.goodthingsguy.com/environment/freshwater-fish-earns-name/. Waar kan ek meer inligting kry om die spesie te beskryf? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:43, 16 Oktober 2025 (UTC) :Het byna geen visboeke op my rak nie, en daar is so min kontakte oor die vislewe van die streek. Ek weet voorlopig nie, maar as ek iets raaksien sal ek laat weet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 07:54, 16 Oktober 2025 (UTC) ::Terloops, iets persoonlik JMK: Waarin spesialiseer jy, is jy moontlik 'n akademikus (professor)? (Ek respekteer jou anonimiteit as jy nie wil sê nie, Gert) ::Ek geniet jou puik insette oor die natuur en ook die aardrykskunde wat jy aangevul het by (my) riviere en bergpasse in die Vrystaat. Ek het self net oppervlakkige kennis daarvan!! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:02, 16 Oktober 2025 (UTC) :::Het BSc-rigting studeer met sekere finansiële vakke en dan by sekere finansiële dinge betrokke geraak. Die natuur- en verwante belangstellings en die verwante "fotografie" is amateur-belangstellings. Nee ek was nooit 'n akademikus nie. Geniet dit wel om na akademici se praatjies te luister, soos "Hoe verklaar jy dit?" op RSG, later "Ek wil weet" op Radio Pretoria, en deesdae Johan Rademan se Bushtalks wat by Kameeldrift deur genooide gassprekers aangebied word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:51, 16 Oktober 2025 (UTC) ::::Dankie, lekker om jou te ken JMK! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:12, 16 Oktober 2025 (UTC) == Kontak my == {{ping|JMK}}, kan jy my dalk skakel op 082 320 8878? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:03, 27 Oktober 2025 (UTC) :Maak vanaand so. Solank ek nie op radio hoef te gesels nie, want dit sal te veel voorbereiding verg. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:06, 27 Oktober 2025 (UTC) :: Nee, nie vanaand nie maar ons soek altyd mense wat belangstel om te help hier. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:12, 27 Oktober 2025 (UTC) ::: Geen projekte ekstern van wikipedia kan onderneem word nie, omdat af.wiki steeds aan die ou kwale ly. Dit is eksterne outoriteite wat oor af.wiki aangestel word, en waar hul redelike sowel as onredelik onbevoegde voorstelle, en hul meerderheids- sowel minderheidsbesluite eenvormig op af.wiki deurgevoer word. Af.wiki kan nie sonder voorbehoud aan die publiek of borg voorgestel word om betrokke te raak nie. Af.wiki doen nie moeite, of toon min oordeel, om bronne te sif en weeg, en om hul voorstelle ook te sif en weeg nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 08:07, 29 Desember 2025 (UTC) == Ek en die foto's. == Net laat jy weet, ek plaas maks ses foto's in 'n galery vir 'n plant, al is daar baie meer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:24, 17 Desember 2025 (UTC) :Dit maak sin. Ek wou net die kenmerkende blaar van ''[[Pelargonium luridum|P. luridum]]'' byvoeg, en toe wil die prente nie op my skerm wys nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:33, 17 Desember 2025 (UTC) == Wêreldspektrum == Neem kennis dat ek oor 'n stel van [[Wêreldspektrum]] beskik. Die persone wat dié artikels uit Wêreldspektrum oorgedra het na ons Wiki se kwaliteitsbeheer was nie van die beste nie. Jy is welkom om my te kontak indien jy onsekerhede teëkom. Hulle het die Optiese karakterherkenningtegniek gebruik maar dit nie goed geproeflees nie. O is met a vervang ens. Loer maar altyd na Wêreldspektrum-artikels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:29, 17 Desember 2025 (UTC) :Ek neem kennis van bg. bron-inligting, dankie. Persoonlik waardeer ek nogal die Maroela-damesgroep se werk, alhoewel ons alles beslis moet deurgaan, en dit nog lank nie afgehandel is nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:00, 18 Desember 2025 (UTC) == Gier (beweging) == {{ping|JMK}}, sien jy kans om [https://en.wikipedia.org/wiki/Yaw_(rotation) Yaw (rotation)] te vertaal? Ek benodig dit by [[klappe]]. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:29, 24 Desember 2025 (UTC) :Daardie kategorie is nie my sterkpunt nie. Dat "yaw" byvoorbeeld "gier" in Afrikaans is, is vir my totaal nuut. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 07:31, 24 Desember 2025 (UTC) == Malva == {{ping|JMK}}, ek het die genus [[Pelargonium]] geskep wat oor Malvas gaan en maak die artikel [[Malva]] oorbodig. Een kenmerk van Wêreldspektrum se flora genus/familie-artikels is dat hulle rondspring en nie altyd suiwer by die onderwerp hou nie. Stel jy dalk belang om die dinge wat by Malva hoort na Pelargonium te skuif? Ek wil Malva dan gebruik as 'n dubbelsinnigheidsblad. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:18, 25 Desember 2025 (UTC) :Laat my net dink oor hierdie een. Is more uitstedig. Nie dadelik oortuig dat Malva 'n blote dubbelsinnigheidsblad moet wees nie, want daar is sekere onderwerpe, soos [[wildsbok]], wat nie presies by die taksonomie aansluit nie, maar nogtans baie nuttig in hul huidige vorm is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 19:49, 25 Desember 2025 (UTC) ::En nee, ek stem nie saam dat Acacia se genusnaam na Vachellia verander het nie. Vachellia is 'n ander takson in die Amerikas. Racosperma, Senegalia en Faidherbia is wel 'n ander saak, hulle was Acacia. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 20:26, 25 Desember 2025 (UTC) == Monokotiele == Naand {{ping|JMK}}, kan jy dalk help met 'n artikel oor [[Monokotiele]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:14, 18 Januarie 2026 (UTC) :Dis hoë prioriteit. Net effe toegegooi op die oomblik. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 02:14, 19 Januarie 2026 (UTC) ::Goeie more Oesjaar! Mag 'n apteker die Engelse artikel kortweg vertaal vir ons? Ek sit by die KFC se Wifi, geen Letaba Netwerk met die vloede hier! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:12, 19 Januarie 2026 (UTC) ::: Enige persoon is welkom. Ons sal in elk geval proeflees. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:57, 19 Januarie 2026 (UTC) :::: {{uitgevoer|Artikel geskep}} --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:02, 19 Januarie 2026 (UTC) == Arctotis vs Gousblom == {{ping|JMK}}, ek soek hulp asb. Ons moet gousblom se inligting oordra na [[Arctotis]] en gousblom moet net 'n aanstuur word. Sien jy kans? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:27, 24 Maart 2026 (UTC) :Sal kyk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:03, 24 Maart 2026 (UTC) == Twintigjaargemeenskap == {{ping|JMK}}, is jy nou al 20 jaar hier betrokke? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:05, 6 September 2026 (UTC) :Nou dat jy dit noem, dit lyk of ek al 20 jaar en 7 maande op die Afrikaanse sowel as Engelse weergawes betrokke is, minstens met 'n amptelike rekening. Ek onthou die baie rooiskakels van daardie tyd. En omdat daar baie min aansture was, was dit nogal moeilik om 'n onderwerp op te spoor. Jy moes die regte naam intik of jy kry niks. Geen slim soekenjin soos vandag nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:22, 6 September 2026 (UTC) g737hk4frbvsw6x6wukk3g54upp1alb 2965469 2965465 2026-09-06T15:32:46Z Oesjaar 7467 /* Twintigjaargemeenskap */ Vraag aan JMK. 2965469 wikitext text/x-wiki {{argiefboks|3 | argief1 = [[/Eerste argief|Deel 1]] | argief2 = [[/Tweede argief|Deel 2]] | argief3 = [[/Derde argief|Deel 3]] }} == Corchorus olitorius == Naand! Is daar enige moontlikheid dat jy vir ons [[Corchorus olitorius]] uit die Engels [https://en.wikipedia.org/wiki/Corchorus_olitorius] kan bywerk. Ek sukkel om plante te vertaal. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:14, 22 Maart 2025 (UTC) :Sal ogie gooi sodra tyd toelaat. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 17:25, 23 Maart 2025 (UTC) == Van Stadensberge == {{ping|JMK}}, SANBI verwys na die Van Stadensberge in baie spesies se voorkomsgebied. Ek ken nie die berge nie, wet jy dalk iets? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:31, 27 Augustus 2025 (UTC) :: Of bedoel hulle die [[Tsitsikammaberge]]? Groete! :::Nee, dis verskillend. 'n Klein [[Vanstadensberg|bergie]] net noord van die N2 en [[Van Stadensriviermond]]. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:06, 27 Augustus 2025 (UTC) == Monokotiel == {{ping|JMK}}, ons kort so kort definisie oor wat 'n monokotiel is, ek weet nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:20, 11 September 2025 (UTC) :Ja, 'n [[monokotiel]]-artikel is nodig. Het terloops bietjie gedink oor "beeldmidde" versus "beeldmiddel". Die woord -middel is by satellietbeelde effe dubbelsinnig want mens kry bv. 'n geneesmiddel, waar die -middel nie die middelpunt is nie. "Midde-in", "middebaan" of "middestad" is daarenteen posisies, die middeldele, wat by die satellietfotos bedoel word. Is terloops besig om nog satellietfotos voor te berei om sekere bergartikels te illustreer. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 18:01, 11 September 2025 (UTC) == Jou foto's... == {{ping|JMK}}, jou foto's van [[Hebenstretia angolensis]] is lewendig! Dit moet seker lekker wees om jou werk so te sien? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:55, 19 September 2025 (UTC) :Ai, super, as ek dit maar afgeneem het toe dit in volle blom was, en my kamera nie op die koffie was nie. Sal moet teruggaan om op my poging te verbeter. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:02, 19 September 2025 (UTC) == Wikispecies == {{ping|JMK}}, daar is 100de van die spesies wat ek geskep het wat nie op Wikispecies bestaan nie. Het jy dalk enige idee of towerstaf hoe ons dit kan regstel? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:40, 22 September 2025 (UTC) :Was nie daarvan bewus nie, sal kyk, maar ek twyfel dat enigiets anders as harde werk dit gaan regstel. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:45, 22 September 2025 (UTC) == Pseudobarbus agulhas of Agulhas redfin (rooivlerkie) == {{ping|JMK}}, sien https://www.goodthingsguy.com/environment/freshwater-fish-earns-name/. Waar kan ek meer inligting kry om die spesie te beskryf? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:43, 16 Oktober 2025 (UTC) :Het byna geen visboeke op my rak nie, en daar is so min kontakte oor die vislewe van die streek. Ek weet voorlopig nie, maar as ek iets raaksien sal ek laat weet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 07:54, 16 Oktober 2025 (UTC) ::Terloops, iets persoonlik JMK: Waarin spesialiseer jy, is jy moontlik 'n akademikus (professor)? (Ek respekteer jou anonimiteit as jy nie wil sê nie, Gert) ::Ek geniet jou puik insette oor die natuur en ook die aardrykskunde wat jy aangevul het by (my) riviere en bergpasse in die Vrystaat. Ek het self net oppervlakkige kennis daarvan!! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:02, 16 Oktober 2025 (UTC) :::Het BSc-rigting studeer met sekere finansiële vakke en dan by sekere finansiële dinge betrokke geraak. Die natuur- en verwante belangstellings en die verwante "fotografie" is amateur-belangstellings. Nee ek was nooit 'n akademikus nie. Geniet dit wel om na akademici se praatjies te luister, soos "Hoe verklaar jy dit?" op RSG, later "Ek wil weet" op Radio Pretoria, en deesdae Johan Rademan se Bushtalks wat by Kameeldrift deur genooide gassprekers aangebied word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:51, 16 Oktober 2025 (UTC) ::::Dankie, lekker om jou te ken JMK! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:12, 16 Oktober 2025 (UTC) == Kontak my == {{ping|JMK}}, kan jy my dalk skakel op 082 320 8878? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:03, 27 Oktober 2025 (UTC) :Maak vanaand so. Solank ek nie op radio hoef te gesels nie, want dit sal te veel voorbereiding verg. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:06, 27 Oktober 2025 (UTC) :: Nee, nie vanaand nie maar ons soek altyd mense wat belangstel om te help hier. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:12, 27 Oktober 2025 (UTC) ::: Geen projekte ekstern van wikipedia kan onderneem word nie, omdat af.wiki steeds aan die ou kwale ly. Dit is eksterne outoriteite wat oor af.wiki aangestel word, en waar hul redelike sowel as onredelik onbevoegde voorstelle, en hul meerderheids- sowel minderheidsbesluite eenvormig op af.wiki deurgevoer word. Af.wiki kan nie sonder voorbehoud aan die publiek of borg voorgestel word om betrokke te raak nie. Af.wiki doen nie moeite, of toon min oordeel, om bronne te sif en weeg, en om hul voorstelle ook te sif en weeg nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 08:07, 29 Desember 2025 (UTC) == Ek en die foto's. == Net laat jy weet, ek plaas maks ses foto's in 'n galery vir 'n plant, al is daar baie meer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:24, 17 Desember 2025 (UTC) :Dit maak sin. Ek wou net die kenmerkende blaar van ''[[Pelargonium luridum|P. luridum]]'' byvoeg, en toe wil die prente nie op my skerm wys nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:33, 17 Desember 2025 (UTC) == Wêreldspektrum == Neem kennis dat ek oor 'n stel van [[Wêreldspektrum]] beskik. Die persone wat dié artikels uit Wêreldspektrum oorgedra het na ons Wiki se kwaliteitsbeheer was nie van die beste nie. Jy is welkom om my te kontak indien jy onsekerhede teëkom. Hulle het die Optiese karakterherkenningtegniek gebruik maar dit nie goed geproeflees nie. O is met a vervang ens. Loer maar altyd na Wêreldspektrum-artikels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:29, 17 Desember 2025 (UTC) :Ek neem kennis van bg. bron-inligting, dankie. Persoonlik waardeer ek nogal die Maroela-damesgroep se werk, alhoewel ons alles beslis moet deurgaan, en dit nog lank nie afgehandel is nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:00, 18 Desember 2025 (UTC) == Gier (beweging) == {{ping|JMK}}, sien jy kans om [https://en.wikipedia.org/wiki/Yaw_(rotation) Yaw (rotation)] te vertaal? Ek benodig dit by [[klappe]]. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:29, 24 Desember 2025 (UTC) :Daardie kategorie is nie my sterkpunt nie. Dat "yaw" byvoorbeeld "gier" in Afrikaans is, is vir my totaal nuut. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 07:31, 24 Desember 2025 (UTC) == Malva == {{ping|JMK}}, ek het die genus [[Pelargonium]] geskep wat oor Malvas gaan en maak die artikel [[Malva]] oorbodig. Een kenmerk van Wêreldspektrum se flora genus/familie-artikels is dat hulle rondspring en nie altyd suiwer by die onderwerp hou nie. Stel jy dalk belang om die dinge wat by Malva hoort na Pelargonium te skuif? Ek wil Malva dan gebruik as 'n dubbelsinnigheidsblad. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:18, 25 Desember 2025 (UTC) :Laat my net dink oor hierdie een. Is more uitstedig. Nie dadelik oortuig dat Malva 'n blote dubbelsinnigheidsblad moet wees nie, want daar is sekere onderwerpe, soos [[wildsbok]], wat nie presies by die taksonomie aansluit nie, maar nogtans baie nuttig in hul huidige vorm is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 19:49, 25 Desember 2025 (UTC) ::En nee, ek stem nie saam dat Acacia se genusnaam na Vachellia verander het nie. Vachellia is 'n ander takson in die Amerikas. Racosperma, Senegalia en Faidherbia is wel 'n ander saak, hulle was Acacia. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 20:26, 25 Desember 2025 (UTC) == Monokotiele == Naand {{ping|JMK}}, kan jy dalk help met 'n artikel oor [[Monokotiele]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:14, 18 Januarie 2026 (UTC) :Dis hoë prioriteit. Net effe toegegooi op die oomblik. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 02:14, 19 Januarie 2026 (UTC) ::Goeie more Oesjaar! Mag 'n apteker die Engelse artikel kortweg vertaal vir ons? Ek sit by die KFC se Wifi, geen Letaba Netwerk met die vloede hier! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:12, 19 Januarie 2026 (UTC) ::: Enige persoon is welkom. Ons sal in elk geval proeflees. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:57, 19 Januarie 2026 (UTC) :::: {{uitgevoer|Artikel geskep}} --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:02, 19 Januarie 2026 (UTC) == Arctotis vs Gousblom == {{ping|JMK}}, ek soek hulp asb. Ons moet gousblom se inligting oordra na [[Arctotis]] en gousblom moet net 'n aanstuur word. Sien jy kans? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:27, 24 Maart 2026 (UTC) :Sal kyk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:03, 24 Maart 2026 (UTC) == Twintigjaargemeenskap == {{ping|JMK}}, is jy nou al 20 jaar hier betrokke? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:05, 6 September 2026 (UTC) :Nou dat jy dit noem, dit lyk of ek al 20 jaar en 7 maande op die Afrikaanse sowel as Engelse weergawes betrokke is, minstens met 'n amptelike rekening. Ek onthou die baie rooiskakels van daardie tyd. En omdat daar baie min aansture was, was dit nogal moeilik om 'n onderwerp op te spoor. Jy moes die regte naam intik of jy kry niks. Geen slim soekenjin soos vandag nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:22, 6 September 2026 (UTC) :: Kan ek die {{Twintigjaargemeenskap}} sjabloon op jou gebruikersblad plaas? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:32, 6 September 2026 (UTC) 721lpp16042enkiwun1lo700qf79oym 2965471 2965469 2026-09-06T15:35:53Z Oesjaar 7467 /* Twintigjaargemeenskap */ Bosveld Stereo. 2965471 wikitext text/x-wiki {{argiefboks|3 | argief1 = [[/Eerste argief|Deel 1]] | argief2 = [[/Tweede argief|Deel 2]] | argief3 = [[/Derde argief|Deel 3]] }} == Corchorus olitorius == Naand! Is daar enige moontlikheid dat jy vir ons [[Corchorus olitorius]] uit die Engels [https://en.wikipedia.org/wiki/Corchorus_olitorius] kan bywerk. Ek sukkel om plante te vertaal. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:14, 22 Maart 2025 (UTC) :Sal ogie gooi sodra tyd toelaat. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 17:25, 23 Maart 2025 (UTC) == Van Stadensberge == {{ping|JMK}}, SANBI verwys na die Van Stadensberge in baie spesies se voorkomsgebied. Ek ken nie die berge nie, wet jy dalk iets? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:31, 27 Augustus 2025 (UTC) :: Of bedoel hulle die [[Tsitsikammaberge]]? Groete! :::Nee, dis verskillend. 'n Klein [[Vanstadensberg|bergie]] net noord van die N2 en [[Van Stadensriviermond]]. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:06, 27 Augustus 2025 (UTC) == Monokotiel == {{ping|JMK}}, ons kort so kort definisie oor wat 'n monokotiel is, ek weet nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:20, 11 September 2025 (UTC) :Ja, 'n [[monokotiel]]-artikel is nodig. Het terloops bietjie gedink oor "beeldmidde" versus "beeldmiddel". Die woord -middel is by satellietbeelde effe dubbelsinnig want mens kry bv. 'n geneesmiddel, waar die -middel nie die middelpunt is nie. "Midde-in", "middebaan" of "middestad" is daarenteen posisies, die middeldele, wat by die satellietfotos bedoel word. Is terloops besig om nog satellietfotos voor te berei om sekere bergartikels te illustreer. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 18:01, 11 September 2025 (UTC) == Jou foto's... == {{ping|JMK}}, jou foto's van [[Hebenstretia angolensis]] is lewendig! Dit moet seker lekker wees om jou werk so te sien? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:55, 19 September 2025 (UTC) :Ai, super, as ek dit maar afgeneem het toe dit in volle blom was, en my kamera nie op die koffie was nie. Sal moet teruggaan om op my poging te verbeter. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:02, 19 September 2025 (UTC) == Wikispecies == {{ping|JMK}}, daar is 100de van die spesies wat ek geskep het wat nie op Wikispecies bestaan nie. Het jy dalk enige idee of towerstaf hoe ons dit kan regstel? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:40, 22 September 2025 (UTC) :Was nie daarvan bewus nie, sal kyk, maar ek twyfel dat enigiets anders as harde werk dit gaan regstel. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:45, 22 September 2025 (UTC) == Pseudobarbus agulhas of Agulhas redfin (rooivlerkie) == {{ping|JMK}}, sien https://www.goodthingsguy.com/environment/freshwater-fish-earns-name/. Waar kan ek meer inligting kry om die spesie te beskryf? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:43, 16 Oktober 2025 (UTC) :Het byna geen visboeke op my rak nie, en daar is so min kontakte oor die vislewe van die streek. Ek weet voorlopig nie, maar as ek iets raaksien sal ek laat weet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 07:54, 16 Oktober 2025 (UTC) ::Terloops, iets persoonlik JMK: Waarin spesialiseer jy, is jy moontlik 'n akademikus (professor)? (Ek respekteer jou anonimiteit as jy nie wil sê nie, Gert) ::Ek geniet jou puik insette oor die natuur en ook die aardrykskunde wat jy aangevul het by (my) riviere en bergpasse in die Vrystaat. Ek het self net oppervlakkige kennis daarvan!! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:02, 16 Oktober 2025 (UTC) :::Het BSc-rigting studeer met sekere finansiële vakke en dan by sekere finansiële dinge betrokke geraak. Die natuur- en verwante belangstellings en die verwante "fotografie" is amateur-belangstellings. Nee ek was nooit 'n akademikus nie. Geniet dit wel om na akademici se praatjies te luister, soos "Hoe verklaar jy dit?" op RSG, later "Ek wil weet" op Radio Pretoria, en deesdae Johan Rademan se Bushtalks wat by Kameeldrift deur genooide gassprekers aangebied word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:51, 16 Oktober 2025 (UTC) ::::Dankie, lekker om jou te ken JMK! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:12, 16 Oktober 2025 (UTC) == Kontak my == {{ping|JMK}}, kan jy my dalk skakel op 082 320 8878? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:03, 27 Oktober 2025 (UTC) :Maak vanaand so. Solank ek nie op radio hoef te gesels nie, want dit sal te veel voorbereiding verg. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:06, 27 Oktober 2025 (UTC) :: Nee, nie vanaand nie maar ons soek altyd mense wat belangstel om te help hier. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:12, 27 Oktober 2025 (UTC) ::: Geen projekte ekstern van wikipedia kan onderneem word nie, omdat af.wiki steeds aan die ou kwale ly. Dit is eksterne outoriteite wat oor af.wiki aangestel word, en waar hul redelike sowel as onredelik onbevoegde voorstelle, en hul meerderheids- sowel minderheidsbesluite eenvormig op af.wiki deurgevoer word. Af.wiki kan nie sonder voorbehoud aan die publiek of borg voorgestel word om betrokke te raak nie. Af.wiki doen nie moeite, of toon min oordeel, om bronne te sif en weeg, en om hul voorstelle ook te sif en weeg nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 08:07, 29 Desember 2025 (UTC) == Ek en die foto's. == Net laat jy weet, ek plaas maks ses foto's in 'n galery vir 'n plant, al is daar baie meer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:24, 17 Desember 2025 (UTC) :Dit maak sin. Ek wou net die kenmerkende blaar van ''[[Pelargonium luridum|P. luridum]]'' byvoeg, en toe wil die prente nie op my skerm wys nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:33, 17 Desember 2025 (UTC) == Wêreldspektrum == Neem kennis dat ek oor 'n stel van [[Wêreldspektrum]] beskik. Die persone wat dié artikels uit Wêreldspektrum oorgedra het na ons Wiki se kwaliteitsbeheer was nie van die beste nie. Jy is welkom om my te kontak indien jy onsekerhede teëkom. Hulle het die Optiese karakterherkenningtegniek gebruik maar dit nie goed geproeflees nie. O is met a vervang ens. Loer maar altyd na Wêreldspektrum-artikels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:29, 17 Desember 2025 (UTC) :Ek neem kennis van bg. bron-inligting, dankie. Persoonlik waardeer ek nogal die Maroela-damesgroep se werk, alhoewel ons alles beslis moet deurgaan, en dit nog lank nie afgehandel is nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:00, 18 Desember 2025 (UTC) == Gier (beweging) == {{ping|JMK}}, sien jy kans om [https://en.wikipedia.org/wiki/Yaw_(rotation) Yaw (rotation)] te vertaal? Ek benodig dit by [[klappe]]. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:29, 24 Desember 2025 (UTC) :Daardie kategorie is nie my sterkpunt nie. Dat "yaw" byvoorbeeld "gier" in Afrikaans is, is vir my totaal nuut. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 07:31, 24 Desember 2025 (UTC) == Malva == {{ping|JMK}}, ek het die genus [[Pelargonium]] geskep wat oor Malvas gaan en maak die artikel [[Malva]] oorbodig. Een kenmerk van Wêreldspektrum se flora genus/familie-artikels is dat hulle rondspring en nie altyd suiwer by die onderwerp hou nie. Stel jy dalk belang om die dinge wat by Malva hoort na Pelargonium te skuif? Ek wil Malva dan gebruik as 'n dubbelsinnigheidsblad. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:18, 25 Desember 2025 (UTC) :Laat my net dink oor hierdie een. Is more uitstedig. Nie dadelik oortuig dat Malva 'n blote dubbelsinnigheidsblad moet wees nie, want daar is sekere onderwerpe, soos [[wildsbok]], wat nie presies by die taksonomie aansluit nie, maar nogtans baie nuttig in hul huidige vorm is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 19:49, 25 Desember 2025 (UTC) ::En nee, ek stem nie saam dat Acacia se genusnaam na Vachellia verander het nie. Vachellia is 'n ander takson in die Amerikas. Racosperma, Senegalia en Faidherbia is wel 'n ander saak, hulle was Acacia. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 20:26, 25 Desember 2025 (UTC) == Monokotiele == Naand {{ping|JMK}}, kan jy dalk help met 'n artikel oor [[Monokotiele]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:14, 18 Januarie 2026 (UTC) :Dis hoë prioriteit. Net effe toegegooi op die oomblik. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 02:14, 19 Januarie 2026 (UTC) ::Goeie more Oesjaar! Mag 'n apteker die Engelse artikel kortweg vertaal vir ons? Ek sit by die KFC se Wifi, geen Letaba Netwerk met die vloede hier! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:12, 19 Januarie 2026 (UTC) ::: Enige persoon is welkom. Ons sal in elk geval proeflees. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:57, 19 Januarie 2026 (UTC) :::: {{uitgevoer|Artikel geskep}} --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:02, 19 Januarie 2026 (UTC) == Arctotis vs Gousblom == {{ping|JMK}}, ek soek hulp asb. Ons moet gousblom se inligting oordra na [[Arctotis]] en gousblom moet net 'n aanstuur word. Sien jy kans? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:27, 24 Maart 2026 (UTC) :Sal kyk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:03, 24 Maart 2026 (UTC) == Twintigjaargemeenskap == {{ping|JMK}}, is jy nou al 20 jaar hier betrokke? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:05, 6 September 2026 (UTC) :Nou dat jy dit noem, dit lyk of ek al 20 jaar en 7 maande op die Afrikaanse sowel as Engelse weergawes betrokke is, minstens met 'n amptelike rekening. Ek onthou die baie rooiskakels van daardie tyd. En omdat daar baie min aansture was, was dit nogal moeilik om 'n onderwerp op te spoor. Jy moes die regte naam intik of jy kry niks. Geen slim soekenjin soos vandag nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:22, 6 September 2026 (UTC) :: Kan ek die {{Twintigjaargemeenskap}} sjabloon op jou gebruikersblad plaas? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:32, 6 September 2026 (UTC) ::: Ek praat nou om 18:00 op Bosveld Stereo, ek dink jy kan dit opvang... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:35, 6 September 2026 (UTC) jvjx40er56iuhvjsdm42ap6duvr37nh 2965472 2965471 2026-09-06T15:38:08Z Oesjaar 7467 /* Twintigjaargemeenskap */ Ai! 2965472 wikitext text/x-wiki {{argiefboks|3 | argief1 = [[/Eerste argief|Deel 1]] | argief2 = [[/Tweede argief|Deel 2]] | argief3 = [[/Derde argief|Deel 3]] }} == Corchorus olitorius == Naand! Is daar enige moontlikheid dat jy vir ons [[Corchorus olitorius]] uit die Engels [https://en.wikipedia.org/wiki/Corchorus_olitorius] kan bywerk. Ek sukkel om plante te vertaal. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:14, 22 Maart 2025 (UTC) :Sal ogie gooi sodra tyd toelaat. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 17:25, 23 Maart 2025 (UTC) == Van Stadensberge == {{ping|JMK}}, SANBI verwys na die Van Stadensberge in baie spesies se voorkomsgebied. Ek ken nie die berge nie, wet jy dalk iets? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:31, 27 Augustus 2025 (UTC) :: Of bedoel hulle die [[Tsitsikammaberge]]? Groete! :::Nee, dis verskillend. 'n Klein [[Vanstadensberg|bergie]] net noord van die N2 en [[Van Stadensriviermond]]. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:06, 27 Augustus 2025 (UTC) == Monokotiel == {{ping|JMK}}, ons kort so kort definisie oor wat 'n monokotiel is, ek weet nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:20, 11 September 2025 (UTC) :Ja, 'n [[monokotiel]]-artikel is nodig. Het terloops bietjie gedink oor "beeldmidde" versus "beeldmiddel". Die woord -middel is by satellietbeelde effe dubbelsinnig want mens kry bv. 'n geneesmiddel, waar die -middel nie die middelpunt is nie. "Midde-in", "middebaan" of "middestad" is daarenteen posisies, die middeldele, wat by die satellietfotos bedoel word. Is terloops besig om nog satellietfotos voor te berei om sekere bergartikels te illustreer. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 18:01, 11 September 2025 (UTC) == Jou foto's... == {{ping|JMK}}, jou foto's van [[Hebenstretia angolensis]] is lewendig! Dit moet seker lekker wees om jou werk so te sien? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:55, 19 September 2025 (UTC) :Ai, super, as ek dit maar afgeneem het toe dit in volle blom was, en my kamera nie op die koffie was nie. Sal moet teruggaan om op my poging te verbeter. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:02, 19 September 2025 (UTC) == Wikispecies == {{ping|JMK}}, daar is 100de van die spesies wat ek geskep het wat nie op Wikispecies bestaan nie. Het jy dalk enige idee of towerstaf hoe ons dit kan regstel? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:40, 22 September 2025 (UTC) :Was nie daarvan bewus nie, sal kyk, maar ek twyfel dat enigiets anders as harde werk dit gaan regstel. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:45, 22 September 2025 (UTC) == Pseudobarbus agulhas of Agulhas redfin (rooivlerkie) == {{ping|JMK}}, sien https://www.goodthingsguy.com/environment/freshwater-fish-earns-name/. Waar kan ek meer inligting kry om die spesie te beskryf? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:43, 16 Oktober 2025 (UTC) :Het byna geen visboeke op my rak nie, en daar is so min kontakte oor die vislewe van die streek. Ek weet voorlopig nie, maar as ek iets raaksien sal ek laat weet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 07:54, 16 Oktober 2025 (UTC) ::Terloops, iets persoonlik JMK: Waarin spesialiseer jy, is jy moontlik 'n akademikus (professor)? (Ek respekteer jou anonimiteit as jy nie wil sê nie, Gert) ::Ek geniet jou puik insette oor die natuur en ook die aardrykskunde wat jy aangevul het by (my) riviere en bergpasse in die Vrystaat. Ek het self net oppervlakkige kennis daarvan!! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:02, 16 Oktober 2025 (UTC) :::Het BSc-rigting studeer met sekere finansiële vakke en dan by sekere finansiële dinge betrokke geraak. Die natuur- en verwante belangstellings en die verwante "fotografie" is amateur-belangstellings. Nee ek was nooit 'n akademikus nie. Geniet dit wel om na akademici se praatjies te luister, soos "Hoe verklaar jy dit?" op RSG, later "Ek wil weet" op Radio Pretoria, en deesdae Johan Rademan se Bushtalks wat by Kameeldrift deur genooide gassprekers aangebied word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:51, 16 Oktober 2025 (UTC) ::::Dankie, lekker om jou te ken JMK! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:12, 16 Oktober 2025 (UTC) == Kontak my == {{ping|JMK}}, kan jy my dalk skakel op 082 320 8878? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:03, 27 Oktober 2025 (UTC) :Maak vanaand so. Solank ek nie op radio hoef te gesels nie, want dit sal te veel voorbereiding verg. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:06, 27 Oktober 2025 (UTC) :: Nee, nie vanaand nie maar ons soek altyd mense wat belangstel om te help hier. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:12, 27 Oktober 2025 (UTC) ::: Geen projekte ekstern van wikipedia kan onderneem word nie, omdat af.wiki steeds aan die ou kwale ly. Dit is eksterne outoriteite wat oor af.wiki aangestel word, en waar hul redelike sowel as onredelik onbevoegde voorstelle, en hul meerderheids- sowel minderheidsbesluite eenvormig op af.wiki deurgevoer word. Af.wiki kan nie sonder voorbehoud aan die publiek of borg voorgestel word om betrokke te raak nie. Af.wiki doen nie moeite, of toon min oordeel, om bronne te sif en weeg, en om hul voorstelle ook te sif en weeg nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 08:07, 29 Desember 2025 (UTC) == Ek en die foto's. == Net laat jy weet, ek plaas maks ses foto's in 'n galery vir 'n plant, al is daar baie meer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:24, 17 Desember 2025 (UTC) :Dit maak sin. Ek wou net die kenmerkende blaar van ''[[Pelargonium luridum|P. luridum]]'' byvoeg, en toe wil die prente nie op my skerm wys nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:33, 17 Desember 2025 (UTC) == Wêreldspektrum == Neem kennis dat ek oor 'n stel van [[Wêreldspektrum]] beskik. Die persone wat dié artikels uit Wêreldspektrum oorgedra het na ons Wiki se kwaliteitsbeheer was nie van die beste nie. Jy is welkom om my te kontak indien jy onsekerhede teëkom. Hulle het die Optiese karakterherkenningtegniek gebruik maar dit nie goed geproeflees nie. O is met a vervang ens. Loer maar altyd na Wêreldspektrum-artikels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:29, 17 Desember 2025 (UTC) :Ek neem kennis van bg. bron-inligting, dankie. Persoonlik waardeer ek nogal die Maroela-damesgroep se werk, alhoewel ons alles beslis moet deurgaan, en dit nog lank nie afgehandel is nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:00, 18 Desember 2025 (UTC) == Gier (beweging) == {{ping|JMK}}, sien jy kans om [https://en.wikipedia.org/wiki/Yaw_(rotation) Yaw (rotation)] te vertaal? Ek benodig dit by [[klappe]]. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:29, 24 Desember 2025 (UTC) :Daardie kategorie is nie my sterkpunt nie. Dat "yaw" byvoorbeeld "gier" in Afrikaans is, is vir my totaal nuut. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 07:31, 24 Desember 2025 (UTC) == Malva == {{ping|JMK}}, ek het die genus [[Pelargonium]] geskep wat oor Malvas gaan en maak die artikel [[Malva]] oorbodig. Een kenmerk van Wêreldspektrum se flora genus/familie-artikels is dat hulle rondspring en nie altyd suiwer by die onderwerp hou nie. Stel jy dalk belang om die dinge wat by Malva hoort na Pelargonium te skuif? Ek wil Malva dan gebruik as 'n dubbelsinnigheidsblad. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:18, 25 Desember 2025 (UTC) :Laat my net dink oor hierdie een. Is more uitstedig. Nie dadelik oortuig dat Malva 'n blote dubbelsinnigheidsblad moet wees nie, want daar is sekere onderwerpe, soos [[wildsbok]], wat nie presies by die taksonomie aansluit nie, maar nogtans baie nuttig in hul huidige vorm is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 19:49, 25 Desember 2025 (UTC) ::En nee, ek stem nie saam dat Acacia se genusnaam na Vachellia verander het nie. Vachellia is 'n ander takson in die Amerikas. Racosperma, Senegalia en Faidherbia is wel 'n ander saak, hulle was Acacia. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 20:26, 25 Desember 2025 (UTC) == Monokotiele == Naand {{ping|JMK}}, kan jy dalk help met 'n artikel oor [[Monokotiele]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:14, 18 Januarie 2026 (UTC) :Dis hoë prioriteit. Net effe toegegooi op die oomblik. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 02:14, 19 Januarie 2026 (UTC) ::Goeie more Oesjaar! Mag 'n apteker die Engelse artikel kortweg vertaal vir ons? Ek sit by die KFC se Wifi, geen Letaba Netwerk met die vloede hier! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:12, 19 Januarie 2026 (UTC) ::: Enige persoon is welkom. Ons sal in elk geval proeflees. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:57, 19 Januarie 2026 (UTC) :::: {{uitgevoer|Artikel geskep}} --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:02, 19 Januarie 2026 (UTC) == Arctotis vs Gousblom == {{ping|JMK}}, ek soek hulp asb. Ons moet gousblom se inligting oordra na [[Arctotis]] en gousblom moet net 'n aanstuur word. Sien jy kans? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:27, 24 Maart 2026 (UTC) :Sal kyk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:03, 24 Maart 2026 (UTC) == Twintigjaargemeenskap == {{ping|JMK}}, is jy nou al 20 jaar hier betrokke? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:05, 6 September 2026 (UTC) :Nou dat jy dit noem, dit lyk of ek al 20 jaar en 7 maande op die Afrikaanse sowel as Engelse weergawes betrokke is, minstens met 'n amptelike rekening. Ek onthou die baie rooiskakels van daardie tyd. En omdat daar baie min aansture was, was dit nogal moeilik om 'n onderwerp op te spoor. Jy moes die regte naam intik of jy kry niks. Geen slim soekenjin soos vandag nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:22, 6 September 2026 (UTC) :: {{ping|JMK}}, kan ek die {{Twintigjaargemeenskap}} sjabloon op jou gebruikersblad plaas? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:32, 6 September 2026 (UTC) ::: Ek praat nou om 18:00 op Bosveld Stereo, ek dink jy kan dit opvang... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:35, 6 September 2026 (UTC) qxga1wng4wcigwsceapiuuozllv3y87 2965476 2965472 2026-09-06T15:51:56Z JMK 649 /* Twintigjaargemeenskap */ nota 2965476 wikitext text/x-wiki {{argiefboks|3 | argief1 = [[/Eerste argief|Deel 1]] | argief2 = [[/Tweede argief|Deel 2]] | argief3 = [[/Derde argief|Deel 3]] }} == Corchorus olitorius == Naand! Is daar enige moontlikheid dat jy vir ons [[Corchorus olitorius]] uit die Engels [https://en.wikipedia.org/wiki/Corchorus_olitorius] kan bywerk. Ek sukkel om plante te vertaal. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:14, 22 Maart 2025 (UTC) :Sal ogie gooi sodra tyd toelaat. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 17:25, 23 Maart 2025 (UTC) == Van Stadensberge == {{ping|JMK}}, SANBI verwys na die Van Stadensberge in baie spesies se voorkomsgebied. Ek ken nie die berge nie, wet jy dalk iets? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:31, 27 Augustus 2025 (UTC) :: Of bedoel hulle die [[Tsitsikammaberge]]? Groete! :::Nee, dis verskillend. 'n Klein [[Vanstadensberg|bergie]] net noord van die N2 en [[Van Stadensriviermond]]. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:06, 27 Augustus 2025 (UTC) == Monokotiel == {{ping|JMK}}, ons kort so kort definisie oor wat 'n monokotiel is, ek weet nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:20, 11 September 2025 (UTC) :Ja, 'n [[monokotiel]]-artikel is nodig. Het terloops bietjie gedink oor "beeldmidde" versus "beeldmiddel". Die woord -middel is by satellietbeelde effe dubbelsinnig want mens kry bv. 'n geneesmiddel, waar die -middel nie die middelpunt is nie. "Midde-in", "middebaan" of "middestad" is daarenteen posisies, die middeldele, wat by die satellietfotos bedoel word. Is terloops besig om nog satellietfotos voor te berei om sekere bergartikels te illustreer. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 18:01, 11 September 2025 (UTC) == Jou foto's... == {{ping|JMK}}, jou foto's van [[Hebenstretia angolensis]] is lewendig! Dit moet seker lekker wees om jou werk so te sien? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:55, 19 September 2025 (UTC) :Ai, super, as ek dit maar afgeneem het toe dit in volle blom was, en my kamera nie op die koffie was nie. Sal moet teruggaan om op my poging te verbeter. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:02, 19 September 2025 (UTC) == Wikispecies == {{ping|JMK}}, daar is 100de van die spesies wat ek geskep het wat nie op Wikispecies bestaan nie. Het jy dalk enige idee of towerstaf hoe ons dit kan regstel? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:40, 22 September 2025 (UTC) :Was nie daarvan bewus nie, sal kyk, maar ek twyfel dat enigiets anders as harde werk dit gaan regstel. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:45, 22 September 2025 (UTC) == Pseudobarbus agulhas of Agulhas redfin (rooivlerkie) == {{ping|JMK}}, sien https://www.goodthingsguy.com/environment/freshwater-fish-earns-name/. Waar kan ek meer inligting kry om die spesie te beskryf? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:43, 16 Oktober 2025 (UTC) :Het byna geen visboeke op my rak nie, en daar is so min kontakte oor die vislewe van die streek. Ek weet voorlopig nie, maar as ek iets raaksien sal ek laat weet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 07:54, 16 Oktober 2025 (UTC) ::Terloops, iets persoonlik JMK: Waarin spesialiseer jy, is jy moontlik 'n akademikus (professor)? (Ek respekteer jou anonimiteit as jy nie wil sê nie, Gert) ::Ek geniet jou puik insette oor die natuur en ook die aardrykskunde wat jy aangevul het by (my) riviere en bergpasse in die Vrystaat. Ek het self net oppervlakkige kennis daarvan!! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:02, 16 Oktober 2025 (UTC) :::Het BSc-rigting studeer met sekere finansiële vakke en dan by sekere finansiële dinge betrokke geraak. Die natuur- en verwante belangstellings en die verwante "fotografie" is amateur-belangstellings. Nee ek was nooit 'n akademikus nie. Geniet dit wel om na akademici se praatjies te luister, soos "Hoe verklaar jy dit?" op RSG, later "Ek wil weet" op Radio Pretoria, en deesdae Johan Rademan se Bushtalks wat by Kameeldrift deur genooide gassprekers aangebied word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:51, 16 Oktober 2025 (UTC) ::::Dankie, lekker om jou te ken JMK! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:12, 16 Oktober 2025 (UTC) == Kontak my == {{ping|JMK}}, kan jy my dalk skakel op 082 320 8878? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:03, 27 Oktober 2025 (UTC) :Maak vanaand so. Solank ek nie op radio hoef te gesels nie, want dit sal te veel voorbereiding verg. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:06, 27 Oktober 2025 (UTC) :: Nee, nie vanaand nie maar ons soek altyd mense wat belangstel om te help hier. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:12, 27 Oktober 2025 (UTC) ::: Geen projekte ekstern van wikipedia kan onderneem word nie, omdat af.wiki steeds aan die ou kwale ly. Dit is eksterne outoriteite wat oor af.wiki aangestel word, en waar hul redelike sowel as onredelik onbevoegde voorstelle, en hul meerderheids- sowel minderheidsbesluite eenvormig op af.wiki deurgevoer word. Af.wiki kan nie sonder voorbehoud aan die publiek of borg voorgestel word om betrokke te raak nie. Af.wiki doen nie moeite, of toon min oordeel, om bronne te sif en weeg, en om hul voorstelle ook te sif en weeg nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 08:07, 29 Desember 2025 (UTC) == Ek en die foto's. == Net laat jy weet, ek plaas maks ses foto's in 'n galery vir 'n plant, al is daar baie meer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:24, 17 Desember 2025 (UTC) :Dit maak sin. Ek wou net die kenmerkende blaar van ''[[Pelargonium luridum|P. luridum]]'' byvoeg, en toe wil die prente nie op my skerm wys nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:33, 17 Desember 2025 (UTC) == Wêreldspektrum == Neem kennis dat ek oor 'n stel van [[Wêreldspektrum]] beskik. Die persone wat dié artikels uit Wêreldspektrum oorgedra het na ons Wiki se kwaliteitsbeheer was nie van die beste nie. Jy is welkom om my te kontak indien jy onsekerhede teëkom. Hulle het die Optiese karakterherkenningtegniek gebruik maar dit nie goed geproeflees nie. O is met a vervang ens. Loer maar altyd na Wêreldspektrum-artikels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:29, 17 Desember 2025 (UTC) :Ek neem kennis van bg. bron-inligting, dankie. Persoonlik waardeer ek nogal die Maroela-damesgroep se werk, alhoewel ons alles beslis moet deurgaan, en dit nog lank nie afgehandel is nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:00, 18 Desember 2025 (UTC) == Gier (beweging) == {{ping|JMK}}, sien jy kans om [https://en.wikipedia.org/wiki/Yaw_(rotation) Yaw (rotation)] te vertaal? Ek benodig dit by [[klappe]]. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:29, 24 Desember 2025 (UTC) :Daardie kategorie is nie my sterkpunt nie. Dat "yaw" byvoorbeeld "gier" in Afrikaans is, is vir my totaal nuut. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 07:31, 24 Desember 2025 (UTC) == Malva == {{ping|JMK}}, ek het die genus [[Pelargonium]] geskep wat oor Malvas gaan en maak die artikel [[Malva]] oorbodig. Een kenmerk van Wêreldspektrum se flora genus/familie-artikels is dat hulle rondspring en nie altyd suiwer by die onderwerp hou nie. Stel jy dalk belang om die dinge wat by Malva hoort na Pelargonium te skuif? Ek wil Malva dan gebruik as 'n dubbelsinnigheidsblad. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:18, 25 Desember 2025 (UTC) :Laat my net dink oor hierdie een. Is more uitstedig. Nie dadelik oortuig dat Malva 'n blote dubbelsinnigheidsblad moet wees nie, want daar is sekere onderwerpe, soos [[wildsbok]], wat nie presies by die taksonomie aansluit nie, maar nogtans baie nuttig in hul huidige vorm is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 19:49, 25 Desember 2025 (UTC) ::En nee, ek stem nie saam dat Acacia se genusnaam na Vachellia verander het nie. Vachellia is 'n ander takson in die Amerikas. Racosperma, Senegalia en Faidherbia is wel 'n ander saak, hulle was Acacia. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 20:26, 25 Desember 2025 (UTC) == Monokotiele == Naand {{ping|JMK}}, kan jy dalk help met 'n artikel oor [[Monokotiele]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:14, 18 Januarie 2026 (UTC) :Dis hoë prioriteit. Net effe toegegooi op die oomblik. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 02:14, 19 Januarie 2026 (UTC) ::Goeie more Oesjaar! Mag 'n apteker die Engelse artikel kortweg vertaal vir ons? Ek sit by die KFC se Wifi, geen Letaba Netwerk met die vloede hier! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:12, 19 Januarie 2026 (UTC) ::: Enige persoon is welkom. Ons sal in elk geval proeflees. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:57, 19 Januarie 2026 (UTC) :::: {{uitgevoer|Artikel geskep}} --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:02, 19 Januarie 2026 (UTC) == Arctotis vs Gousblom == {{ping|JMK}}, ek soek hulp asb. Ons moet gousblom se inligting oordra na [[Arctotis]] en gousblom moet net 'n aanstuur word. Sien jy kans? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:27, 24 Maart 2026 (UTC) :Sal kyk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:03, 24 Maart 2026 (UTC) == Twintigjaargemeenskap == {{ping|JMK}}, is jy nou al 20 jaar hier betrokke? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:05, 6 September 2026 (UTC) :Nou dat jy dit noem, dit lyk of ek al 20 jaar en 7 maande op die Afrikaanse sowel as Engelse weergawes betrokke is, minstens met 'n amptelike rekening. Ek onthou die baie rooiskakels van daardie tyd. En omdat daar baie min aansture was, was dit nogal moeilik om 'n onderwerp op te spoor. Jy moes die regte naam intik of jy kry niks. Geen slim soekenjin soos vandag nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:22, 6 September 2026 (UTC) :: {{ping|JMK}}, kan ek die {{Twintigjaargemeenskap}} sjabloon op jou gebruikersblad plaas? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:32, 6 September 2026 (UTC) ::: Ek praat nou om 18:00 op Bosveld Stereo, ek dink jy kan dit opvang... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:35, 6 September 2026 (UTC) ::::Reg so met die XX. Bosveld se potgooi sukkel effens, maar sal luister as julle opgelaai het. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:51, 6 September 2026 (UTC) apqefxr5g0yurgp6roxio9mwwy59yfe 2965497 2965476 2026-09-06T17:06:15Z JMK 649 /* Twintigjaargemeenskap */ nota 2965497 wikitext text/x-wiki {{argiefboks|3 | argief1 = [[/Eerste argief|Deel 1]] | argief2 = [[/Tweede argief|Deel 2]] | argief3 = [[/Derde argief|Deel 3]] }} == Corchorus olitorius == Naand! Is daar enige moontlikheid dat jy vir ons [[Corchorus olitorius]] uit die Engels [https://en.wikipedia.org/wiki/Corchorus_olitorius] kan bywerk. Ek sukkel om plante te vertaal. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:14, 22 Maart 2025 (UTC) :Sal ogie gooi sodra tyd toelaat. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 17:25, 23 Maart 2025 (UTC) == Van Stadensberge == {{ping|JMK}}, SANBI verwys na die Van Stadensberge in baie spesies se voorkomsgebied. Ek ken nie die berge nie, wet jy dalk iets? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:31, 27 Augustus 2025 (UTC) :: Of bedoel hulle die [[Tsitsikammaberge]]? Groete! :::Nee, dis verskillend. 'n Klein [[Vanstadensberg|bergie]] net noord van die N2 en [[Van Stadensriviermond]]. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:06, 27 Augustus 2025 (UTC) == Monokotiel == {{ping|JMK}}, ons kort so kort definisie oor wat 'n monokotiel is, ek weet nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:20, 11 September 2025 (UTC) :Ja, 'n [[monokotiel]]-artikel is nodig. Het terloops bietjie gedink oor "beeldmidde" versus "beeldmiddel". Die woord -middel is by satellietbeelde effe dubbelsinnig want mens kry bv. 'n geneesmiddel, waar die -middel nie die middelpunt is nie. "Midde-in", "middebaan" of "middestad" is daarenteen posisies, die middeldele, wat by die satellietfotos bedoel word. Is terloops besig om nog satellietfotos voor te berei om sekere bergartikels te illustreer. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 18:01, 11 September 2025 (UTC) == Jou foto's... == {{ping|JMK}}, jou foto's van [[Hebenstretia angolensis]] is lewendig! Dit moet seker lekker wees om jou werk so te sien? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:55, 19 September 2025 (UTC) :Ai, super, as ek dit maar afgeneem het toe dit in volle blom was, en my kamera nie op die koffie was nie. Sal moet teruggaan om op my poging te verbeter. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:02, 19 September 2025 (UTC) == Wikispecies == {{ping|JMK}}, daar is 100de van die spesies wat ek geskep het wat nie op Wikispecies bestaan nie. Het jy dalk enige idee of towerstaf hoe ons dit kan regstel? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:40, 22 September 2025 (UTC) :Was nie daarvan bewus nie, sal kyk, maar ek twyfel dat enigiets anders as harde werk dit gaan regstel. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:45, 22 September 2025 (UTC) == Pseudobarbus agulhas of Agulhas redfin (rooivlerkie) == {{ping|JMK}}, sien https://www.goodthingsguy.com/environment/freshwater-fish-earns-name/. Waar kan ek meer inligting kry om die spesie te beskryf? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:43, 16 Oktober 2025 (UTC) :Het byna geen visboeke op my rak nie, en daar is so min kontakte oor die vislewe van die streek. Ek weet voorlopig nie, maar as ek iets raaksien sal ek laat weet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 07:54, 16 Oktober 2025 (UTC) ::Terloops, iets persoonlik JMK: Waarin spesialiseer jy, is jy moontlik 'n akademikus (professor)? (Ek respekteer jou anonimiteit as jy nie wil sê nie, Gert) ::Ek geniet jou puik insette oor die natuur en ook die aardrykskunde wat jy aangevul het by (my) riviere en bergpasse in die Vrystaat. Ek het self net oppervlakkige kennis daarvan!! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:02, 16 Oktober 2025 (UTC) :::Het BSc-rigting studeer met sekere finansiële vakke en dan by sekere finansiële dinge betrokke geraak. Die natuur- en verwante belangstellings en die verwante "fotografie" is amateur-belangstellings. Nee ek was nooit 'n akademikus nie. Geniet dit wel om na akademici se praatjies te luister, soos "Hoe verklaar jy dit?" op RSG, later "Ek wil weet" op Radio Pretoria, en deesdae Johan Rademan se Bushtalks wat by Kameeldrift deur genooide gassprekers aangebied word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:51, 16 Oktober 2025 (UTC) ::::Dankie, lekker om jou te ken JMK! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:12, 16 Oktober 2025 (UTC) == Kontak my == {{ping|JMK}}, kan jy my dalk skakel op 082 320 8878? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:03, 27 Oktober 2025 (UTC) :Maak vanaand so. Solank ek nie op radio hoef te gesels nie, want dit sal te veel voorbereiding verg. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:06, 27 Oktober 2025 (UTC) :: Nee, nie vanaand nie maar ons soek altyd mense wat belangstel om te help hier. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:12, 27 Oktober 2025 (UTC) ::: Geen projekte ekstern van wikipedia kan onderneem word nie, omdat af.wiki steeds aan die ou kwale ly. Dit is eksterne outoriteite wat oor af.wiki aangestel word, en waar hul redelike sowel as onredelik onbevoegde voorstelle, en hul meerderheids- sowel minderheidsbesluite eenvormig op af.wiki deurgevoer word. Af.wiki kan nie sonder voorbehoud aan die publiek of borg voorgestel word om betrokke te raak nie. Af.wiki doen nie moeite, of toon min oordeel, om bronne te sif en weeg, en om hul voorstelle ook te sif en weeg nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 08:07, 29 Desember 2025 (UTC) == Ek en die foto's. == Net laat jy weet, ek plaas maks ses foto's in 'n galery vir 'n plant, al is daar baie meer. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:24, 17 Desember 2025 (UTC) :Dit maak sin. Ek wou net die kenmerkende blaar van ''[[Pelargonium luridum|P. luridum]]'' byvoeg, en toe wil die prente nie op my skerm wys nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:33, 17 Desember 2025 (UTC) == Wêreldspektrum == Neem kennis dat ek oor 'n stel van [[Wêreldspektrum]] beskik. Die persone wat dié artikels uit Wêreldspektrum oorgedra het na ons Wiki se kwaliteitsbeheer was nie van die beste nie. Jy is welkom om my te kontak indien jy onsekerhede teëkom. Hulle het die Optiese karakterherkenningtegniek gebruik maar dit nie goed geproeflees nie. O is met a vervang ens. Loer maar altyd na Wêreldspektrum-artikels... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:29, 17 Desember 2025 (UTC) :Ek neem kennis van bg. bron-inligting, dankie. Persoonlik waardeer ek nogal die Maroela-damesgroep se werk, alhoewel ons alles beslis moet deurgaan, en dit nog lank nie afgehandel is nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:00, 18 Desember 2025 (UTC) == Gier (beweging) == {{ping|JMK}}, sien jy kans om [https://en.wikipedia.org/wiki/Yaw_(rotation) Yaw (rotation)] te vertaal? Ek benodig dit by [[klappe]]. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:29, 24 Desember 2025 (UTC) :Daardie kategorie is nie my sterkpunt nie. Dat "yaw" byvoorbeeld "gier" in Afrikaans is, is vir my totaal nuut. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 07:31, 24 Desember 2025 (UTC) == Malva == {{ping|JMK}}, ek het die genus [[Pelargonium]] geskep wat oor Malvas gaan en maak die artikel [[Malva]] oorbodig. Een kenmerk van Wêreldspektrum se flora genus/familie-artikels is dat hulle rondspring en nie altyd suiwer by die onderwerp hou nie. Stel jy dalk belang om die dinge wat by Malva hoort na Pelargonium te skuif? Ek wil Malva dan gebruik as 'n dubbelsinnigheidsblad. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:18, 25 Desember 2025 (UTC) :Laat my net dink oor hierdie een. Is more uitstedig. Nie dadelik oortuig dat Malva 'n blote dubbelsinnigheidsblad moet wees nie, want daar is sekere onderwerpe, soos [[wildsbok]], wat nie presies by die taksonomie aansluit nie, maar nogtans baie nuttig in hul huidige vorm is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 19:49, 25 Desember 2025 (UTC) ::En nee, ek stem nie saam dat Acacia se genusnaam na Vachellia verander het nie. Vachellia is 'n ander takson in die Amerikas. Racosperma, Senegalia en Faidherbia is wel 'n ander saak, hulle was Acacia. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 20:26, 25 Desember 2025 (UTC) == Monokotiele == Naand {{ping|JMK}}, kan jy dalk help met 'n artikel oor [[Monokotiele]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:14, 18 Januarie 2026 (UTC) :Dis hoë prioriteit. Net effe toegegooi op die oomblik. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 02:14, 19 Januarie 2026 (UTC) ::Goeie more Oesjaar! Mag 'n apteker die Engelse artikel kortweg vertaal vir ons? Ek sit by die KFC se Wifi, geen Letaba Netwerk met die vloede hier! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:12, 19 Januarie 2026 (UTC) ::: Enige persoon is welkom. Ons sal in elk geval proeflees. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:57, 19 Januarie 2026 (UTC) :::: {{uitgevoer|Artikel geskep}} --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:02, 19 Januarie 2026 (UTC) == Arctotis vs Gousblom == {{ping|JMK}}, ek soek hulp asb. Ons moet gousblom se inligting oordra na [[Arctotis]] en gousblom moet net 'n aanstuur word. Sien jy kans? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:27, 24 Maart 2026 (UTC) :Sal kyk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:03, 24 Maart 2026 (UTC) == Twintigjaargemeenskap == {{ping|JMK}}, is jy nou al 20 jaar hier betrokke? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:05, 6 September 2026 (UTC) :Nou dat jy dit noem, dit lyk of ek al 20 jaar en 7 maande op die Afrikaanse sowel as Engelse weergawes betrokke is, minstens met 'n amptelike rekening. Ek onthou die baie rooiskakels van daardie tyd. En omdat daar baie min aansture was, was dit nogal moeilik om 'n onderwerp op te spoor. Jy moes die regte naam intik of jy kry niks. Geen slim soekenjin soos vandag nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:22, 6 September 2026 (UTC) :: {{ping|JMK}}, kan ek die {{Twintigjaargemeenskap}} sjabloon op jou gebruikersblad plaas? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:32, 6 September 2026 (UTC) ::: Ek praat nou om 18:00 op Bosveld Stereo, ek dink jy kan dit opvang... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:35, 6 September 2026 (UTC) ::::Reg so met die XX. Bosveld se potgooi sukkel effens, maar sal luister as julle opgelaai het. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:51, 6 September 2026 (UTC) :::::Dankie. Kon toe die potgooi luister, en sou sekere doringboomsake anders gestel het, maar nietemin 'n goeie uiteensetting om die publiek te help om wikipedia te verstaan. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 17:05, 6 September 2026 (UTC) 0eicqr3vjl5u9b0tnjd1wpmohvwgb6r 2 13038 2965519 2737674 2026-09-06T18:59:40Z Oesjaar 7467 /* Persoonlike gegewens */ Rooi word blou Morne! 2965519 wikitext text/x-wiki {{Vyftienjaargemeenskap}} {{clear}} {{Gebruikerinfo|verfris = nee}} [[Beeld:Morné Dordrecht.jpg|duimnael|regs|320px|Gebruiker Morne]] == Persoonlike gegewens == '''Morné van Rooyen''' is gebruiker Morne se naam. [https://tools.wmflabs.org/supercount/index.php?user=Morne&project=af.wikipedia&toplimit=100 Hier] is 'n samevatting van my bydraes. Ek woon in [[Bloemfontein]] en was redakteur van die ''[[Swartland en Weskus Herald]]'' tot Junie [[2008]], van [[1 September]] [[2008]] van ''[[Tempo (weekblad)|Tempo]]'', toe naweek-nuusanker van die radiostasie [http://www.kfm.co.za 94.5 Kfm] en senior verslaggewer by ''[[Rapport]]'' en daarna teksredakteur by ''[[Huisgenoot]]''. Sedert Maart 2019 was ek redakteur by [[Protea Boekhuis]] in Pretoria. In November 2022 het ek nuusredakteur van die radiostasie [[OFM]] in Bloemfontein geword. My belangstellings is veral geskiedenis en die NG en Gereformeerde Kerk. Ek was ook vryskutvertaler van Christelike lektuur vir 'n bekende Christelike uitgewery. My e-posadres is mcvanrooyen@gmail.com. ;Voorbladartikels [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Leonore Veenemans]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Marita Napier]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Verenigde Party]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Martha Mabel Jansen]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Jan Smuts]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Adriaan Moorrees]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[NG gemeente Fordsburg]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Die Vaderland]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Die Transvaler]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Dagbreek (Sondagkoerant)|Dagbreek]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Zambië]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Kleurlingstemregvraagstuk]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Johannes Meintjes]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Frans Engelenburg]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Adriaan Hofmeyr]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|ds. J.H. Hofmeyr]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Marie Koopmans-de Wet]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Dirk Postma]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Samuel Cronwright]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Andrew Murray]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Carl Otto Hager]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[William Philip Schreiner]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Afrikaanse kerkbou in die Karoo]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[P.D. Rossouw]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Gereformeerde kerk Humpata]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] dr. [[Herman van Broekhuizen]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Mabel Malherbe]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Helen Suzman]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Boerekrygsgevangenes]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] adv. [[Hans Strijdom]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[NG gemeente Rondebosch]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Petrus Coetzee]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Johan de Ridder]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Jode in Suid-Afrika]] '''Getal artikels geskep: 2&nbsp;900,''' (2,94% van die totaal)<br /> '''Getal prente opgelaai: 7&nbsp;326,''' (83,28% van die totaal) [[Lêer:Nederduistch Hervormde kerk Noordwestelike Pretoria, Morné van Rooyen, 2 Januarie 2018.jpg|duimnael|regs|180px|Die Hervormde kerk Noordwestelike Pretoria, [[Daspoort]].]] [[Lêer:Hervormde kerk Johannesburg, Vrededorp, Morné van Rooyen, 16 Julie 2017.jpg|duimnael|regs|220px|Nederduitsch Hervormde gemeente Johannesburg, [[Vrededorp]].]] [[Lêer:NG kerk Linden, Morné van Rooyen, 3 Januarie 2018.jpg|duimnael|regs|220px|Die [[NG gemeente Linden]].]] [[Lêer:NG kerk Westdene, Morné van Rooyen, 31 Desember 2017.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Westdene]].]] [[Lêer:NG kerk Waterval, Johannesburg, 31 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|220px|Die [[NG gemeente Waterval]].]] [[Lêer:NG kerk Crosby, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[NG gemeente Crosby]].]] [[Lêer:NG kerk Boksburg, 30 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|220px|Die [[NG gemeente Boksburg]].]] [[Lêer:Gereformeerde kerk Boksburg, 30 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|220px|Die [[Gereformeerde kerk Boksburg]].]] [[Beeld:Eertydse NG kerk Benoni, 30 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|220px|Die [[NG gemeente Benoni]].]] [[Beeld:NG kerk Germiston, Morné van Rooyen, 31 Desember 2017.jpg|duimnael|regs|220px|Die [[NG gemeente Germiston]].]] [[Beeld:NG kerk Germiston-Suid, 31 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[NG gemeente Germiston-Suid]].]] [[Lêer:Eertydse NG kerk Fordsburg, Mayfair, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Fordsburg]].]] [[Lêer:Gereformeerde kerk Odendaalsrus, regop, 4 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|170px|Die [[Gereformeerde kerk Odendaalsrus]].]] [[Beeld:Destydse NG kerk Johannesburg-Wes, Mayfair-Wes, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Johannesburg-Wes]].]] [[Lêer:NG kerk Langlaagte, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Langlaagte]].]] [[Beeld:Destydse kerkgebou van die eertydse NG gemeente Crosby-Wes, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Crosby-Wes]].]] [[Lêer:Ou NG kerk Mayfair, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[NG gemeente Mayfair]].]] [[Lêer:NG kerk Mondeor, 29 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Mondeor|NG kerk Mondeor]].]] [[Lêer:Kimberley se sinagoge, 27 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|[[Kimberley]] se sinagoge.]] [[Lêer:NG kerk Bezuidenhoutsvallei, Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|Eertydse [[NG gemeente Bezuidenhoutsvallei|NG kerk Bezuidenhoutsvallei]].]] [[Beeld:Gereformeerde kerk Wilropark, 31 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|[[Gereformeerde kerk Wilropark]].]] [[Beeld:NG kerk Riebeek-Wes, April 2016.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Riebeek-Wes|NG kerk Riebeek-Wes]].]] [[Beeld:Evangelies-Lutherse kerk St Martini, Langstraat, Kaapstad.jpg|duimnael|regs|180px|Die Evangelies-Lutherse kerk Sint Martini, Kaapstad.]] [[Beeld:NG kerk Worcester-Vallei.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[NG gemeente Worcester-Vallei]].]] [[Lêer:Vooraansig NG kerk Ysterplaat-Suid 2016.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Ysterplaat-Suid]].]] [[Beeld:NG kerk Sutherland.jpg|duimnael|regs|200px|Die [[NG gemeente Sutherland]].]] [[Beeld:Gereformeerde kerk en saal Kaapstad.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[Gereformeerde kerk Kaapstad]].]] [[Beeld:NG kerk Montagu.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Montagu]].]] [[Beeld:NG kerk Clanwilliam.jpg|regs|duimnael|180px|Die [[NG gemeente Clanwilliam|NG kerk op Clanwilliam]].]] [[Beeld:NG kerk Villiersdorp plat 3.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Villiersdorp|NG kerk Villiersdorp]].]] [[Beeld:NG kerk Fraserburg 2014.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Fraserburg]].]] [[Lêer:NG kerk Du Plessis Ida 2012 1.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Du Plessis]].]] [[Beeld:Uniondale NG kerk 2012 1.jpg|duimnael|regs|240px|Die NG kerkgebou op [[Uniondale]].]] [[Lêer:Gereformeerde kerk Burgersdorp.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[Gereformeerde kerk Burgersdorp]].]] [[Beeld:NG kerk Hanover 2.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[NG gemeente Hanover]].]] [[Beeld:NG kerk Britstown 1.jpg|180px|regs|duimnael|[[NG gemeente Britstown]].]] [[Beeld:Gereformeerde kerk De Aar 1.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[Gereformeerde kerk De Aar]].]] [[Beeld:NG kerk De Aar 2.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente De Aar]].]] [[Beeld:NG kerk De Aar-Noord 1.jpg|regs|duimnael|180px|[[NG gemeente De Aar-Noord]].]] [[Beeld:NG kerk De Aar-Suid 2.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente De Aar-Suid]].]] [[Lêer:NG kerk Sonnekus vooraansig.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[NG gemeente Sonnekus]].]] [[Beeld:NG kerk Porterville regop.jpg|duimnael|regs|180px|Die NG kerk Porterville.]] [[Beeld:NG kerktoring Philipstown.jpg|180px|duimnael|regs|[[NG gemeente Philipstown]].]] [[Beeld:Gereformeerde kerk Philipstown 1.jpg|240px|regs|duimnael|Die [[Gereformeerde kerk Philipstown]].]] [[Beeld:NG kerk Murraysburg 2.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Murraysburg]].]] [[Beeld:Bedford NG kerk Glen Lynden.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Glen Lynden]].]] [[Lêer:NG kerk Alice regop.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Alice]].]] [[Lêer:NG kerk Colesberg 4.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Colesberg]].]] [[Beeld:NG kerk Tarkastad 1.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Tarkastad]].]] [[Beeld:Rawsonville NG kerk.jpg|regs|180px|duimnael|NG kerk Goudini, [[Rawsonville]].]] [[Lêer:NG kerk Barrydale 2013.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Barrydale]].]] [[Lêer:NG kerk Lady Grey 5.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Lady Grey]].]] [[Lêer:Grahamstad Katedraal vooraansig.jpg|duimnael|regs|180px|Anglikaanse katedraal, [[Grahamstad]].]] [[Lêer:Molteno NG kerktoring.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Molteno]].]] [[Lêer:NG kerktoring Cradock.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Cradock]].]] [[Lêer:NG kerk Dordrecht 2012 2.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Dordrecht]].]] [[Beeld:Burgersdorpse NG kerk.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Burgersdorp]].]] [[Beeld:Gereformeerde kerk Worcester.jpg|regs|240px|duimnael|Die [[Gereformeerde kerk Worcester]].]] [[Beeld:NG kerk Adelaide syaansig.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Adelaide]].]] [[Lêer:Gereformeerde kerk Steynsburg 2.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[Gereformeerde kerk Steynsburg]].]] [[Lêer:NG kerk Indwe 1.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Indwe]].]] [[Beeld:NG kerkgebou Alexandria.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Alexandria]].]] [[Beeld:NG kerk Ysterplaat vooraansig.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Ysterplaat]].]] [[Beeld:NG kerkgebou Kareedouw.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Kareedouw]].]] [[Beeld:NG kerk Nieu-Bethesda.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Nieu-Bethesda]].]] [[Beeld:NG kerkgebou Joubertina.jpg|duimnael|regs|240px|NG kerk op [[Joubertina]].]] [[Beeld:NG kerk Alice 2012 2.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Alice]].]] [[Beeld:NG kerkgebou Aliwal-Noord 2012.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Aliwal-Noord]].]] [[Beeld:Katolieke katedraal Aliwal-Noord.jpg|duimnael|regs|180px|Rooms-Katolieke katedraal, [[Aliwal-Noord]].]] [[Beeld:NG kerk De Rust vooraansig.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente De Rust]].]] [[Beeld:Rondebosse_kerkgebou.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Rondebosch]].]] [[Beeld:JVR_gebou.jpg|duimnael|240px|regs|[[Hoërskool Jan van Riebeeck]].]] [[Beeld:Somerset-Wes eerste NG kerk.JPG|duimnael|240px|regs|Die eerste [[NG gemeente Somerset-Wes|NG kerkgebou]] op [[Somerset-Wes]].]] [[Lêer:Hoërskool_Nassau.jpg|duimnael|200px|regs|[[Hoërskool Nassau]].]] [[Beeld:Klipkerk.jpg|duimnael|240px|regs|[[NG gemeente Namakwaland]], [[Springbok, Noord-Kaap]].]] [[Beeld:HS De Villiers Graaff.jpg|duimnael|240px|regs|[[Hoërskool De Villiers Graaff]].]] [[Beeld:NG Tamboerskloof2.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Tamboerskloof]].]] [[Beeld:Groote Kerk 2009.jpg|duimnael|240px|regs|[[NG gemeente Kaapstad]].]] [[Beeld:NG kerk Steynsburg 2.jpg|duimnael|180px|regs|[[NG gemeente Steynsburg]].]] [[Lêer:Keurboomkerk.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Keurboom]].]] [[Beeld:NG gemeente Rouxville regop.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Rouxville]].]] [[Beeld:NGK Constantia.jpg|duimnael|240px|regs|[[NG gemeente Constantia]].]] [[Beeld:NGK Zwaanswyk.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Zwaanswyk]].]] [[Lêer:Vlaktekerk.jpg|duimnael|240px|regs|[[NG gemeente Die Vlakte]].]] [[Beeld:Tafelbergkerk2.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Tafelberg]].]] [[Beeld:Strooidakkerk.jpg|duimnael|240px|regs|[[NG gemeente Paarl]].]] [[Beeld:Toringkerk detail toring.JPG|duimnael|180px|[[Toringkerk]], [[Paarl]].]] [[Beeld:Gereformeerde kerk Paarl regop.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[Gereformeerde kerk Paarl]].]] [[Beeld:NG kerk Drieankerbaai 2015 bord.jpg|duimnael|240px|regs|[[NG gemeente Drieankerbaai]].]] [[Beeld:NG_kerk_Stellenbosch.jpg|duimnael|180px|NG kerk [[Stellenbosch]].]] [[Beeld:Pinelandskerkgebou.jpg|duimnael|180px|[[NG gemeente Pinelands]].]] [[Lêer:NG kerkgebou Woodstock.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Woodstock]].]] [[Beeld:Ou_NG_kerk_Tulbagh.jpg|duimnael|regs|200px|NG kerk [[Tulbagh]].]] [[Beeld:Beaufort-Wes NG kerk.jpg|duimnael|180px|[[NG gemeente Beaufort-Wes|NG kerk Beaufort-Wes]].]] [[Beeld:NG_kerk_Worcester.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Worcester|NG kerk Worcester]].]] [[Beeld:NGK_Obs.jpg|duimnael|200px|[[NG gemeente Observatory]].]] [[Beeld:NG kerk Wynberg 2013 2.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Wynberg]].]] [[Beeld:NG kerk Parow.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Parow]].]] [[Beeld:NG kerk Tygerberg.jpg|duimnael|regs|180px|NG kerkgebou Tygerberg.]] [[Lêer:NG kerk Gamka-Oos.jpg|duimnael|180px|regs|[[NG gemeente Gamka-Oos]].]] [[Beeld:Stanford NG kerk.jpg|duimnael|180px|NG kerkgebou, [[Stanford]].]] [[Beeld:De Doorns Louw.JPG|duimnael|180px|NG kerkgebou, [[De Doorns]].]] [[Lêer:Goodwood NG kerk Wynand Louw 4.jpg|duimnael|180px|regs|NG kerkgebou, Goodwood.]] [[Beeld:NG kerk Philadelphia 2.jpg|duimnael|180px|[[NG gemeente Philadelphia]].]] [[Beeld:NG kerkgebou Swartland.jpg|duimnael|180px|[[NG gemeente Swartland|NG kerk Swartland]].]] [[Beeld:NG kerk Darling.jpg|duimnael|240px|NG kerkgebou, Darling.]] == Algemeen == [[Aarbei]], [[Aasvoël]], [[Eerste Minister]], [[Jong Dames Dinamiek]], [[Lux Verbi.BM]], [[Selfmoord]], [[Stille Oseaan]], [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]], [[Koopkragpariteit]], [[Joernalistiek]], [[Bokrivier]], [[Torso]], [[Soutpansberg]], [[Westminster-abdy]], [[Westminster-konfessie]], [[Kongregasionalistiese Kerk]], [[Vaalharts-besproeiingskema]], [[AP kerk Ventersdorp]], [[Bartolomeusnag]], [[Statebybel]], [[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]], [[Engelenburghuis]], [[Evangeliese Lutherse Kerk in Namibië (DELK)]], [[Top Billing]], [[Allan Gray Orbis-stigting]], [[Gelada]], [[Wêreldraad van Kerke]], [[Jacques Dusseau & Co]], [[Tylney Hall, Hampshire]], [[Eloffstraat]], [[Kaapse Rebelle]], [[Protea Boekhuis]]. === Algemeen: Suid-Afrikaners === [[John Lomax]], [[Reinard Ludick]], [[Lourens Marthinus van der Westhuizen]], [[Hans Herrmann]], [[Hercules von Molendorff]], [[L.W. Hiemstra]], [[Everard Fichardt]], [[Jaco Reinach]], dr. [[Gabriël Gideon Cillié]], [[Rachel Isabella Steyn]], [[Allan Gray]], genl. [[Jan Celliers]], Prof. [[T.J. Haarhoff]], dr. [[Elizabeth Conradie]], [[Hilda Postma]], [[Daniël Francois du Toit]], [[Jan van Bruggen]], [[Jan F. Celliers]], [[Jochem van Bruggen]], [[Leon Maré]], [[Hester Heese]], [[Hugo Naudé]], [[Strijdom van der Merwe]], [[Helena Lochner]], [[George Crosland Robinson]], [[Ann Nosworthy]], [[Bryce Courtenay]], [[Le Roux Smith Le Roux]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Johannes Meintjes]], [[Ambrose Lomax]], [[Irma Stern]], dr. [[Mosie Suzman]], [[Charlie Hofmeyr]], [[Charlie Louw]], [[Erns Louis Jansen]], [[Anton Prinsloo]], [[Johannes Nicolaas de Beer]], dr. [[Annique Theron]], [[Sybil Coetzee]], [[John Dering Nettleton]], lady [[Florence Phillips]] (uitgebou), [[Johannes Poortermans]], [[Albert Troskie]], [[Dot Serfontein]], [[Marthinus Bergh]], [[Henriette Armstrong]], [[Elsie Ballot]], [[Marthinus Bergh]], [[Francis Balfour]], [[Jacobus Frederik Botha]], [[Winnie Rust]], sir [[Thomas Muir]], [[Riana Scheepers]], [[Margaretha Lategan Spies]], eerw. [[Robert Templeton]], [[Reinhold Gregorowski]], genl. [[Johannes Keevy]], prof. [[Paul Daniel Hahn]], [[Henry Fremantle]], [[Hans Lötter]], [[Willem Kamp]], dr. [[J.A. Heese]], dr. [[Theo Wassenaar]], [[Marinus Stucki]], kmdt. [[Andries Smorenburg]], [[Clint Brink]], [[Lys van Goewerneurs van die Kaap]], [[Albert Luthuli]], [[Arnoldus Pannevis]], [[Cornelis Jacob van de Graaff]], [[Cornelius van Quaelbergen]], [[Curt von François]], [[Danie Theron]], [[Friedrich von Lindequist]], [[George Macartney]], [[Heinrich Göring]], [[Henry Morton Stanley]], [[Henry Pottinger]], [[Hercules Robinson]], [[Isbrand Goske]], [[Jan de la Fontaine]], [[Jan Willem Janssens]], [[Joachim Ammema van Plettenberg]], [[Joan van Arckel]], [[John Adams]], [[John Dove-Wilson]], [[John William Colenso]], [[Louis Botha]], [[Maurits Pasques de Chavonnes]], [[Peregrine Maitland]], [[Karl Bremer]], [[Pieter Gysbert Noodt]], [[Pieter van Rheede van Oudtshoorn]], [[Pous Johannes II]], [[Simon van der Stel]], [[Victor Franke]], [[Walter Francis Hely-Hutchinson]], [[Willem Adriaan van der Stel]], [[Manie Maritz]], [[Piet Joubert]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Marie Koopmans-de Wet]], [[Christiaan Frederik Beyers]], [[Jacobus Nicolaas Boshof]], [[Thomas Henry Grocott]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[William Philip Schreiner]], lord [[Charles Somerset]], [[Thomas Pringle]], [[Pieter van der Stael]], sir [[Galbraith Lowry Cole]], sir [[Benjamin D'Urban]], sir [[John Cradock]], [[Gaspard de Coligny]], genl. [[Jacob Cuyler]], [[Harm Oost]], sir [[George Grey]], [[Sampson Richard Stuttaford]], [[Frederick Struben]], [[Hendrik Struben]], [[Jan Bantjes]], [[Andrew Geddes Bain]] (uitgebou), sir [[John Truter]], lord [[Henry Loch]], sir [[George Yonge]], genl. sir [[George Thomas Napier]], genl. sir [[Richard Bourke]], [[Ludwig Alberti]], dr. [[William Atherstone]], sir [[Harry Smith]], sir [[Philip Wodehouse]], sir [[Henry Bartle Frere]], [[Adriaan van Jaarsveld]], [[Honoratus Maynier]], [[Tjaart van der Walt]], [[Samuel Henri Pellissier]], [[Joseph Barry]], [[Robert Jacob Gordon]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Samuel Cronwright]], [[Hugh Abercrombie]], [[Alfred Ackerman]], sir [[John Adamson]], [[H.W.A. Cooper]], [[Anna Scheepers]], [[Antjie Scheepers]], [[Sybrandis Abbema]], [[Jens Friis]], sir [[Langham Dale]], dr. [[William Gill]], [[Oumatjie Stoffberg]], sen. [[Theunis Stoffberg]], dr. [[Hans van Rensburg]], kmdt. [[Andries de Wet]], [[George Rex]], [[Daniël Christiaan Esterhuyse]], [[Nicolaas Vlok]], [[Wilhelmina ten Damme]], [[Manie Bredell]], [[Wynnie Schumann]], [[Jeanne du Plessis]], [[Gideon Roos]], [[Dorothea Möller-Malan]], [[Johanna van Broekhuizen]], prof. dr. [[S.P. Engelbrecht]], [[Anna Geyer]], [[Frikkie Maré]], [[Paul Maré]], [[Dietlof Maré]], [[Andries du Toit]], [[Cornelis Moll]], regter [[Antonie Kock]], kol. [[John Graham]], [[Ben Bouwer]], [[Philippus Bouwer]], [[Bryce Thompson]], [[Levi Lomey]], [[Jos de Villiers]], [[Jan Meyer]], genl. [[Hendrik Alberts]], [[Jonathan Ball]], [[Arthur William Rogers]]. ;Die familie Jeppe [[Carl Jeppe]], [[Fred Jeppe]], [[Hermann Jeppe]], sir [[Julius Jeppe]], [[Julius Jeppe sr.]], [[Julius Otto Jeppe]]. ;Premiers- en presidentsvroue [[Annie Botha]], [[Issie Smuts]], [[Maria Malan]], [[Susan Strijdom]], [[Betsie Verwoerd]], [[Lettie Fouché]], [[Cornelia Swart]]. ==== Bowkers en ander 1820-Setlaars ==== [[Henry Barber]], [[Frederick Hugh Barber]], [[Fred Barber]], [[Miles Bowker]], [[James Henry Bowker]], [[John Mitford Bowker]], [[Robert Mitford Bowker]], [[Thomas Holden Bowker]], [[Mary Elizabeth Barber]], [[William Monkhouse Bowker]], [[Thomas Stubbs]]. === Algemeen: Buitelanders === [[Gwen Lister]], [[Steffi van Wyk]], [[Greg Louganis]], [[Jim McGreevey]], [[Martin Weinek]], [[Maximilian Schell]], [[Carl Philip van Swede]], [[Alan Rickman]], [[Jomo Kenyatta]], [[Manish Dayal]], [[Harold Macmillan]], [[Maharero]], [[Samuel Maharero]], [[Karl Heinrich Bergius]], [[Aaron Arrowsmith]], [[Selahattin Demirtaş]], [[Richard Thornton]]. == Argitektuur == === Mense === [[Louis Thibault]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Johan de Ridder]], [[Pieter Dykstra]], [[J. Anthonie Smith]], [[George Murray Alexander]], [[Hendrik Vermooten]], [[William Henry Ford]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Carl Otto Hager]], [[Gerard Moerdijk]], [[Wynand Louw]], [[Hermann Kallenbach]], [[Folkert Wilko Hesse]], [[Richard Wocke]], [[Charles Freeman]], [[John Parker]], [[James Bisset]], [[Geurt Geers]], [[Leendert Geers]], [[John Gaisford]], [[Carl Heyne]], [[Sophia Gray]], [[Henry Rowe-Rowe]], [[Max Rosenberg]], [[Walter Donaldson]], [[Wollie Bronkhorst]], [[Joseph Solomon]], [[Francis Edward Masey]], [[Koos Reyneke]], [[F.P. van Heerden]], [[Klaas van Rijsse]], [[Roelof Uytenbogaardt]], [[Henry Watson]], [[John Ralston]], [[John Beardwood]], [[Arthur Reid]], [[Louis Karol]], [[Johannes Rienk Burg]], [[Gawie Fagan]]. === Bouwerk === [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Afrikaanse kerkbou in die Karoo]], [[Ballotina, Tulbagh]], [[Portside Tower]], [[Vredenhof]], [[Kaapstadse Internasionale Konferensiesentrum]], [[Peperbus, Fraserburg]], [[Hohenheim, Parktown]], [[Villa Arcadia, Parktown]], [[Egiptiese Gebou]], [[Kerkstraat 6, Tulbagh]], [[Kerkstraat 28, Tulbagh]], [[Kerkstraat 22, Tulbagh]], [[Kersktraat 24, Tulbagh]], [[Kerkstraat 30, Tulbagh]], [[Kerkstraat 32, Tulbagh]], [[Kerkstraat 36, Tulbagh]], [[Kerkstraat 40, Tulbagh]], [[Kerkstraat 42, Tulbagh]], [[Suid-Afrikaanse Weeshuis, Langstraat]], [[Ou Pastorie, Fraserburg]], [[Goodnow-saal, Wellington]], [[Welgemeend]], [[Friedenheim, Belgravia]], [[standplaas]], [[Scottish Horse-gedenkteken]], [[Valkenburg (landgoed)|Valkenburg]] ==Medialui== [[Marius Jooste]], [[Harald Pakendorf]], [[Hans Strydom (verslaggewer)|Hans Strydom]], [[Tertius Myburgh]], [[Schalk Pienaar (joernalis)|Schalk Pienaar]], [[Johannes Smith]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] dr. [[Frans Engelenburg]], [[Willem Jordaan]], [[Waldimar Pelser]], [[Christiaan Strydom]], [[Blaar Coetzee]], [[Johannes Rabie|J.S.M. Rabie]], [[Jacobus Toerien]], [[Jannie Kruger]], [[Beaumont Schoeman]], [[Charles Butler]] ==Suid-Afrikaanse geskiedenis== [[Eerste Grensoorlog]], [[Tweede Grensoorlog]], [[Derde Grensoorlog]], [[Vierde Grensoorlog]], [[Baasskap]], [[Goudstandaard]], [[Groot Depressie]], [[Groote Schuur]], [[Pakt-regering]], [[Ryksdaalder]], [[Uniewording]], [[Volksraad van die Unie van Suid-Afrika]], [[Westminster-stelsel]], [[1914-Rebellie]], [[Jameson-inval]], [[Reddingsdaadbond]], [[Groentemarkplein]], [[Ou Dorpshuis]], [[Van Riebeeckfees]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Kleurlingstemregvraagstuk]], [[Saamwerkunie]], [[Afrikaners in Argentinië]], [[Boerekrygsgevangenes]], [[Republikeinse Strydfonds]], [[Bulhoek]], == Jode in Suid-Afrika == === Instellings en geboue === [[Jode in Suid-Afrika]], [[Tempel Israel, Johannesburg|Tempel Israel]], [[Groot Sinagoge, Johannesburg|Groot Sinagoge]], [[Presidentstraat-sinagoge]], [[Park-sinagoge]], [[Doornfontein-sinagoge]], === Mense === [[Alfred Abramowitz]], [[Bernhardt Aronstam]], [[Max Aronstam]], [[George Behrman]], [[Milton Behrman]], [[Louis Berger]], [[Nathan Berger]], sen. [[Aaron Berman]], [[Alfred Bernitz]], [[Bertrand Bernstein]], prof. [[Ralph Bernstein]], [[Vivian Bethlehem]], [[Joe Bloom]], [[Joseph Borwein]], [[Morris Kentridge]], [[Alexander Kowarsky]]. [[Helen Suzman]], [[Basil Schonland]], [[Selmar Schonland]], [[Morris Alexander]], [[Reeva Forman]], [[Carl Hanau]], [[Sigismund Neumann]], [[Charles Goldmann]], [[Edwin Goldmann]], [[Richard Goldmann]], [[I.W. Schlesinger]], [[Sarah Gertrude Millin]], [[Max Sonnenberg]], == Plekke (Suid-Afrika)== ===A–E=== [[Aalwynkop]], [[Aalwynpoort]], [[Aan de Doorns]], [[Aangenaam]], [[Aapkloof]], [[Aascoe]], [[Aasvoëlberg, Oos-Kaap]], [[Aasvoëlberg, Vrystaat]], [[Aasvoëlkop]], [[Abbasasberge]], [[Abbevlaack]], [[Abbevlakte]], [[Abbotsford, Johannesburg]], [[Aberdeen]], [[Aberfeldy]], [[Abiquasput]], [[Abjaterskop]], [[Acton Caba]], [[Acton Homes]], [[Adelaide, Suid-Afrika|Adelaide]], [[Adams Mission]], [[Adcockvale]], [[Adderleystraat]], [[Addington]], [[Agisanang]], [[Agter-Bruintjieshoogte]], [[Ahrens]], [[Airlie]], [[Akasiapark]], [[Akkedisberg]], [[Alabama, Klerksdorp|Alabama]], [[Albania]], [[Albanie]], [[Albertskroon]], [[Albertsville]], [[Albertynshof]], [[Albion]], [[Aldam]], [[Alexanderbaai]], [[Alexandra Park]], [[Algoapark]], [[Appelkooskop]], [[Aurora, Wes-Kaap]], [[Balfour, Oos-Kaap]], [[Barkly-Oos]], [[Bassonia]], [[Beaconsfield]], [[Beaufort-Wes]] (uitgebou), [[Belgravia, Kimberley]], [[Belgravia]], [[Bergrivier-munisipaliteit]], [[Bethelsdorp]], [[Bitterfontein]], [[Blouwaterbaai]], [[Bluff]], [[Boland]], [[Booysens, Johannesburg|Booysens]], [[Braamfontein (plaas)]], [[Burgersdorp]], [[Burgerville]], [[Caledon]], [[Carnarvon, Noord-Kaap]], [[Carters Glen]], [[Cederberg]], [[Ceres]], [[Christiana]], [[Citrusdal]], [[Clanwilliam]], [[Claremont, Johannesburg]], [[Claremont, Kaapstad]], [[Cleveden]], [[Cleveland, Johannesburg|Cleveland]], [[Colenso]], [[Colesberg]] (uitgebou), [[Coligny]], [[Concordia, Noord-Kaap|Concordia]], [[Coronationville]], [[Cottesloe]], [[Craighall]], [[Cramerview]], [[Daljosafat]], [[Dewetshof]], [[Denver, Johannesburg|Denver]], [[Diazville]], [[Distrik Ses]], [[Doornfontein (plaas)|Doornfontein]], [[Drakenstein]], [[Drieankerbaai]], [[Dwaalboom]], [[Elandsfontein (plaas)|Elandsfontein]], [[Elladoone]], [[Elliot]], [[Eloffsdal]], [[Emmarentia]], [[Escombe]]. ===F–J=== [[Fort Beaufort]], [[Framton]], [[Franklin Roosevelt Park]], [[Garies]], [[Glenmore]], [[Goodhouse]], [[Griekwaland-Oos]], [[Henkries]], [[Herschel]], [[Hillary]], [[Hadison Park]], [[Hoopstad]], [[Hopefield]], [[Hopetown]], [[Hurst Hill]], [[Hutchinson, Noord-Kaap]], [[Hyde Park]], [[Industria, Johannesburg|Industria]], [[Jamestown, Oos-Kaap]], [[Jeppestown]]. ===K–O=== [[Kaapse Wynland-distriksmunisipaliteit|Kaapse Wynland]], [[Kamieskroon]], [[Kestellhof]], [[Klawer, Wes-Kaap]], [[Klein Karoo]], [[Klipriviersberg (plaas)]], [[Knersvlakte]], [[Kuruman]], [[Laaiplek]], [[Lady Grey]], [[Lakeview]], [[Langebaan]], [[Langlaagte]], [[Lansdowne]], [[Leipoldtville]], [[Longdale]], [[Lutzville]], [[Lyndhurst]], [[Lys van Suid-Afrikaanse plekname vernoem na kommandeurs, goewerneurs en hul verwante]], [[Maclear]], [[Maitland]], [[Malvern, Durban|Malvern]], [[Maraisburg]], [[Martindale]], [[Marydale]], [[Matzikama]], [[Mayfair-Wes]], [[McGregor]], [[Middelfontein (plaas)]], [[Montclair]], [[Montclare]], [[Montgomery Park]], [[Montroux]], [[Monumenthoogte]], [[Mowbray]], [[Namakwaland]], [[Newclare]], [[New Park]], [[Newtonpark]], [[Niemandsland]], [[Nuweland]], [[Observatory]], [[Orchards, Johannesburg|Orchards]]. ===P–T=== [[Paarlshoop]], [[Pampoenkraal]], [[Parkwood]], [[Pearston]], [[Philipstown]], [[Pinelands]], [[Pofadder]], [[Port Nolloth]], [[Porterville]], [[Prieska]], [[Queensburgh]], [[Randjeslaagte]], [[Redelinghuys]], [[Rensburg]], [[Reynolds View]], [[Rhodes, Oos-Kaap]], [[Rhodesdene]], [[Richmond, Johannesburg]], [[Riebeeckstad]], [[Riebeek-Kasteel]], [[Riebeek-Oos]], [[Riebeek-Wes]], [[Rietbron]], [[Risidale]], [[Riverlea]], [[Riversdal]], [[Roggeveld]], [[Rondebosch]], [[Rondebosch-Oos]], [[Rossmore]], [[Rosebank]], [[Rouxville, Johannesburg]], [[Royldene]], [[Saldanha]], [[Salisbury Claims]], [[Schweizer-Reneke]], [[Sea View]], [[Seepunt]], [[Seymour, Oos-Kaap]], [[Simondium]], [[Somerset-Oos]], [[Somerset-Wes]], [[Soutpansberg (streek)|Soutpansberg]], [[Soutrivier]], [[Spes Bona]], [[Springbok, Noord-Kaap]], [[Standerton]], [[Steinkopf]], [[Sterkstroom]], [[Strand]], [[Suidheuwels]], [[Sunnyside, Johannesburg]], [[Swartkrans (berg)|Swartkrans]], [[Talboton]], [[Turffontein (plaas)]]. ===U–Z=== [[Ugie]], [[Unigray]], [[Uniondale]], [[Valhalla]], [[Vanrhynsdorp]], [[Velddrif]], [[Vereeniging]], [[Verwoerdpark, Kimberley|Verwoerdpark]], [[Victoria, Johannesburg]], [[Victoria-Wes]], [[Victory Park]], [[Viljoenshof]], [[Village Deep]], [[Vioolsdrif]], [[Vishoek]], [[Vrededorp]], [[Vredenburg]], [[Vredendal]], [[Walmer]], [[Wanderers View]], [[Waverley, Johannesburg|Waverley]], [[Waterberg (streek)|Waterberg]], [[Waterval (plaas)]], [[Wellington, Wes-Kaap|Wellington]], [[Wemmer]], [[Weskus]], [[Westbury]], [[Westdene]], [[Westgate]], [[Wierdapark]], [[Willowmore]], [[Winburg]], [[Winston Ridge]], [[Wolhuter]], [[Wolmaransstad]], [[Woodstock]], [[Wynberg]], [[Ysterplaat]], [[Zuurveld]], [[Zwaanswyk]]. == Plekke (Elders in Afrika)== [[Abuja]], [[Abbabis]], [[Addis Abeba]], [[Ai-Ais]], [[Antananarivo]], [[Betsjoeanaland]], [[Gochas]], [[Karibib]], [[Kinshasa]], [[Lagos]], [[Mariental]], [[Omaruru]], [[Otjiwarongo]], [[Rabat]], [[Swakopmund]], [[Windhoek]], [[Dar-es-Salaam]], [[Tsumeb]], [[Otjimbingwe]], [[Aus]], [[Humpata]], [[Swartbooisdrift]], [[Siteki]], [[Nhlangano]], [[Stampriet]], [[D'Kar]], [[Drimiopsis]], [[Lalibela]], [[Aksum]], [[Harar]], [[Tigray-streek]], [[Tigray-provinsie]], [[Bahir Dar]], [[Gondar]], [[Abenab]], [[Uhurupark]], [[Gibeon]], [[Leonardville]], [[Olympia, Windhoek|Olympia]], [[Suiderhof]], [[Pionierspark]]. ==Dorpe, stede, voorstede en streke (oorsee)== [[Albany]], [[Ceuta]], [[Broken Hill]], [[Nieu-Suid-Wallis]], [[Boekowina]], [[Bayreuth]], [[Red Deer]], [[Yellowknife]], [[Whitehorse (Yukon)]], [[Bielefeld]], [[Kermadec-eilande]], [[Barmen]], [[Elberfeld]], [[Wasserthaleben]], [[Westerenger]], [[Schwarzburg-Sondershausen]]. ==Rhodesië, Zimbabwe en Zambië== '''Dorpe, stede en streke''': [[Mbala]], [[Banket]], [[Beatrice, Zimbabwe]], [[Chingola]], [[Koperstreek]], [[Masvingo]], [[Kwekwe]], [[Masjonaland]], [[Karoi]], [[Redcliff]], [[Chinhoyi]], [[Marondera]], [[Mufulira]], [[Ndola]], [[Mutare]], [[Bindura]], [[Bulawayo]], [[Gweru]], [[Kabwe]], [[Livingstone]], [[Luanshya]], [[Lusaka]], [[Kasama]], [[Maramba]], [[Kalulushi]], [[Chipata]], [[Kapiri Mposhi]], [[Mansa]], [[Serenje]], [[Mpika]], [[Isoka]], [[Mpulungu]], [[Luangwa]], [[Mongu]], [[Kadoma]], [[Chivhu]] '''Algemeen''': [[Adendorff-trek]], [[Zambezirivier]], [[William Ernest Fairbridge]], [[British South Africa Company]], [[Victoria-waterval]], [[Sentraal-Afrikaanse Federasie]], [[Noord-Rhodesië]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Zambië]], [[Monckton-kommissie]], [[Great North Road]], [[Jode in Zambië]], [[United Church in Zambia]], [[Kenneth Kaunda]], [[NG Kerk in Zambië]], [[Luapula]], [[Westelike Provinsie (Zambië)|Westelike Provinsie]], [[Sentrale Provinsie (Zambië)|Sentrale Provinsie]], [[Suid-Rhodesië]], [[Levy Mwanawasa]], sir [[Godfrey Huggins]], [[Oostelike Provinsie (Zambië)|Oostelike Provinsie]], [[Noordwestelike Provinsie (Zambië)|Noordwestelike Provinsie]], [[Universiteit van Zambië]], [[Koperstreek-universiteit]], [[Mulungushi-universiteit]], [[Tanzara-spoorlyn]], [[Rupiah Banda]], [[Frederick Chiluba]], [[Movement for Multiparty Democracy]], [[Lusaka (Provinsie)|Lusaka-provinsie]], [[Bothashof]] ==Media== # [[Lys van Suid-Afrikaanse dagblaaie]] # [[Afrikaanse Pers (1962) Beperk]] # ''[[Die Afrikaner]]'' # ''[[Die Boerevrou]]'' # ''[[Business Day]] '' #'' [[Cape Argus]] '' #'' [[Cape Son]]'' #'' [[Cape Times]]'' #'' [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Dagbreek (Sondagkoerant)|Dagbreek]]'' # [[Dagbreekpers Beperk]] #'' [[Daily Dispatch]] '' #'' [[Daily Mail]] '' #'' [[Daily Mail (Suid-Afrika)]] '' #'' [[Daily News]] '' #'' [[Daily Sun]] '' # ''[[De Fakkel]]'' #'' [[De Tijd]]'' #'' [[Diamond Fields Advertiser]] '' #''[[De Zuid-Afrikaan]]'' #'' [[Die Brandwag]] '' #'' [[Die Jongspan]] '' #'' [[Die Suiderstem]] '' #[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] '' [[Die Transvaler]]'' #[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] '' [[Die Vaderland]]'' #'' [[Die Volkstem]] '' #'' [[Evening Post]] '' #[[Gerard Grobler]] #'' [[Grahamstown Journal]] '' #'' [[Grocott's Mail]] '' #'' [[Herald (Harare)]] '' #'' [[Het Volksblad]]'' # ''[[Hoofstad (dagblad)|Hoofstad]]'' # [[Independent News & Media]] # [[Johnnic Publishing]] #'' [[Land en Volk]] '' #'' [[Landstem]]'' #'' [[Oggendblad]] '' #''[[Ons Land]]'' #'' [[Oosterlig]] '' # [[Perskor]] #'' [[Pretoria News]] '' #'' [[Rand Daily Mail]] '' # ''[[Republikein]]'' # [[Sapa]] # ''[[Somerset Budget & Pearston Advocate]]'' #'' [[Sondag (koerant)]] '' #'' [[Sondagstem]]'' # [[South African Associated Newspapers]] # ''[[Die Suidwes-Afrikaner]]'' # ''[[Sunday Express]]'' #'' [[Swartland en Weskus Herald]] '' #'' [[Swartlander]] #'' [[Tempo (weekblad)|Tempo]] '' # ''[[The Friend]] '' # ''[[The Herald]] '' #'' [[The Mercury (King William's Town)|The Mercury]] '' #'' [[The Mercury]] '' #'' [[The Namibian]] '' #'' [[The Rep]]'' # ''[[The Star]] '' #'' [[The Witness]] '' #''[[Die Weekblad]]'' # [[Times Media Limited]] #'' [[Times of Zambia]] '' #'' [[Weekend Post]] '' #'' [[Weslander]] '' #'' [[Zambia Daily Mail]] '' #'' [[Zambia Post]] '' == Sending in Suider-Afrika == === Instellings en plekke === # [[Berseba]] # [[Gross Barmen]] # [[Londense Sendinggenootskap]] # [[Rynse Kerk in Suid-Afrika]] # [[Rynse Sendinggenootskap]] === Mense === # [[Christoph Wilhelm Alheit]] # [[William Ashton]] # [[Carl Heinrich Beiderbecke]] # [[Pieter Bos]] # [[Peter Heinrich Brincker]] # [[Carl Gotthilf Büttner]] # [[Abraham de Klerk]] # [[Andries Dreyer]] # [[Friedrich Eich]] # [[Wilhelm Eich]] # [[Johanna Gertze]] # [[Carl Hugo Hahn]] # [[Johannes Samuel Hahn]] # [[Johannes Theophilus Hahn]] # [[Franz Kleinschmidt]] # [[Friedrich Wilhelm Kolbe]] # [[Hans Christian Knudsen]] # [[Hermann Kreft]] # [[Johann Krönlein]] # [[Jean Pellissier]] # [[Robert Moffat]] # [[Anna Pauw]] # [[Jacobus Pauw]] # [[Johannes Rath]] # [[Johann Wilhelm Redecker]] # [[Johann Schmelen]] # [[Heinrich Vedder]] # [[Gottlieb Viehe]] # [[Gottlieb Weich]] # [[Gustav Zahn]] ==Gereformeerde Kerk== === Predikante en ander figure === * [[Predikante van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] # [[Gert Alberts]] # ds. [[Abraham Aucamp|A.L. Aucamp]] # [[Hendrik Aucamp]] # ds. [[Johannes Beijer]] # ds. [[Gert Bester]] # [[Pieter Biewenga]] # ds. [[Pieter Bingle]] # dr. [[Pieter Willem Bingle|Pieter Bingle]] # ds. [[Jan Boneschans]] # ds. [[Hendrik-Jan Boshoff]] # ds. [[Johan Breedt]] # [[Andries Buys]] # ds. [[Drikus Buys|G.H. Buys]] # ds. [[Schalk Buys]] # [[Stephanus Buys]] # kmdt. [[Calman Lion Cachet]] # prof. [[Jan Lion Cachet]] (uitgebrei) # ds. [[A.A.J. de Klerk Coetsee]] # ds. [[Abraham Coetsee]] # [[Ad Coetsee]] # [[Andreas Coetsee]] # [[Petrus Coetsee]] # [[Pieter Coetsee]] # [[T.P.N. Coetsee]] # [[Gert Coetzee]] # ds. [[Jan Coetzee]] # prof. [[J. Chris Coetzee]] # ds. [[J.V. Coetzee|Jan Viljoen Coetzee]] # ds. [[Dewald de Beer]] # prof. [[Helenius de Cock]] # ds. [[Hendrik de Cock]] # ds. [[Jan de Bruin]] # [[Pieter de Bruin]] # prof. dr. [[Barend de Klerk|Barend Jacobus de Klerk]] # [[Kosie de Klerk]] # ds. [[Petrus de Klerk|P.J. de Klerk]] # prof. dr. [[Philippus de Klerk]] # dr. [[Willem de Klerk]] # ds. [[Willem Johannes de Klerk]] # ds. [[Henk Denkema]] # [[Johan de Ridder]] # ds. [[Johannes de Ridder]] # [[Thomas de Ridder]] # prof. dr. [[C.J.H. de Wet]] # oudl. [[Thomas Dreyer]] # ds. [[Alwyn du Plessis]] # [[Daniël du Plessis]] # ds. [[Deon du Plessis]] # ds. [[Dirk du Plessis|D.P. du Plessis]] # ds. [[Hendrik du Plessis]] # ds. [[H.J.R. du Plessis]] # prof. dr. [[Hugo du Plessis]] # [[Izak David du Plessis]] # prof. [[Jacobus du Plessis]] # [[Jan du Plessis]] # sen. [[Jan Adriaan du Plessis]] # [[Kobus du Plessis]] # ds. [[Lodewicus du Plessis|L.J. du Plessis]] # [[Louwrens du Plessis]] # ds. [[Pieter du Plessis]] # prof. [[Pieter du Plessis (akademikus)|Pieter du Plessis]] # prof. dr. [[Sarel Jacobus du Plessis]] # prof. [[Wicus du Plessis]] # ds. [[Jan du Plooy]] # ds. [[Koos du Plooy]] # prof. dr. [[Totius|J.D. du Toit]] (uitgebou) # ds. [[Charles du Toit|C.W.M. du Toit]] # dr. [[François du Toit]] # sen. [[François Jacobus du Toit]] # dr. [[Stefaan du Toit]] # prof. dr. [[Stephanus du Toit]] # dr. [[Benoon Duvenage|Benonie Duvenage]] # dr. [[Schalk Duvenage|S.C.W. Duvenage]] # [[Jan Eloff]] # kmdt. [[Sarel Eloff]] # dr. [[Theuns Eloff]] # [[Johan Enslin|Johan Adam Enslin]] # ds. [[Jan Carel Erasmus]] # dr. [[Jannie Erasmus]] # ds. [[Jopie Erasmus|J.F. Erasmus]] # dr. [[Daan Fouché|D.R. Fouché]] # [[Bennie Fourie]], akteur # ds. [[Herman Grobler]] # min. [[P.G.W. Grobler]] # [[Pieter Hamersma]] # ds. [[Taetse Hamersma]] # ds. [[Chris Hattingh]] # dr. [[Abie Helberg|A.N. Helberg]] # oudl. [[Andries Henning]] # oudl. [[Hendrik Hermann]] # dr. [[Jerry Hope]] # ds. [[Kiepie Jaftha]] # prof. dr. [[Joseph Petrus Jooste]] # prof. [[Jan Kamp]] # dr. [[Dion Kempff]] # ds. [[David Kotzé]] # [[Abraham Kruger]] # dr. [[Barend Krüger]] # ds. [[Blackie Kruger]] # prof. dr. [[D.W. Krüger]] # ds. [[Gerrit Kruger|G.H.J. Kruger]] jr. # ds. [[G.H.J. Kruger]] sr. # ds. [[Gerhardus Stephanus Kruger]] # [[Gert Kruger]] # ds. [[Hein Kruger]] # ds. [[Hennie Krüger]] # ds. [[Herculaas Kruger]] # ds. [[Izak Krüger]] # ds. [[Jan Krüger|J.C. Krüger]] # ds. [[J.H. Kruger|Jan Hendrik Kruger]] # [[Johannes Hendrik Kruger]] # ds. [[Louis Kruger]] # [[Teunis Kruger]] # oudl. [[J.P.L. Labuschagne]] # ds. [[Dirk Laufs]] # ds. [[Braam le Roux]] # ds. [[Izak Lessing|I.J. Lessing]] # ds. [[Thos Liebenberg]] # prof. [[Frans Lion-Cachet]] # prof. dr. [[Sietse Los]] # ds. [[Pierre Louw]] # ds. [[Christian Malan]] # ds. [[Nicolas Malan|Nico Malan]] # ds. [[Peet Malan]] # kmdt. [[Japie Maré]] # ds. [[Willie Maritz]] # ds. [[Walter Meyer|E.W. Meyer]] # ds. [[Andries Myburg]] # ds. [[P.W.A. Mulder|Pieter Mulder]] # ds. [[Hannes Noëth]] # dr. [[Callie Opperman]] # ds. [[Paul Opperman]] # ds. [[Gerrit Pasch]] # ds. [[Hendrikus Pasch]] # ds. [[Maarten Pelser]] # ds. [[Petrus Pelser]] # [[Calman Postma]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] ds. [[Dirk Postma]] # ds. [[Dirk Postma jr.]] # ds. [[Dirk Postma, seun van Martinus]] # ds. [[Martinus Postma]] # ds. [[Petrus Postma]] # ds. [[Stephanus Postma]] # ds. [[Willem Postma]] # ds. [[W.J. Postma]] # [[Jan Harm Robbertse]] # ds. [[Derk Rumpff]] # ds. [[G.P. Scheepers|Gideon Scheepers]] # dr. [[Jan Schutte]] # [[Philippus Schutte]] # ds. [[Alwyn Smit]] # ds. [[Ewert Snyman]] # dr. [[Flippie Snyman]] # ds. [[Nicolaas Snyman]] # ds. [[Philippus Snyman|Ph. S. Snyman]] # ds. [[Pieter Snyman]] # ds. [[P.S. Snyman|Philippus Snyman]] # dr. [[Willem Snyman|W.J. Snyman]] # ds. [[T.T. Spoelstra]] # ds. [[Lammert Stavast]] # [[Johannes Steenkamp]] # ds. [[Peet Steyn]] # ds. [[Hendrik Stoltz]] # ds. [[Nicolaas Swart|N.J.R. Swart]] # ds. [[Wouter ten Haaf]] # [[Willem van Biljon]] # [[Petrus van den Burg]] # [[Daantjie van den Heever]] # prof. dr. [[G.P.L. van der Linde]] # prof. dr. [[Dems van der Merwe|D.C.S. van der Merwe]] # prof. dr. [[Gert van der Vyver|G.C.P. van der Vyver]] # ds. [[Lourens van der Vyver]] # dr. [[Attie van der Walt]] # ds. [[Dirk van der Walt]] # ds. [[Dirkie van der Walt]] # [[Hendrik Tjaart van der Walt]] # ds. [[Izak van der Walt]] # ds. [[J.G.H. van der Walt]] # ds. [[Johannes Christiaan van der Walt]] # [[Johannes van der Walt]] (die Gemaskerde Wonder) # ds. [[Johannes Petrus van der Walt]] # [[Johannes van der Walt (veldkornet)|J.P. van der Walt]] (medestigter van Reddersburg) # prof. [[Naas van der Walt]] # ds. [[N.H. van der Walt]] # ds. [[Pietertjie van der Walt|P.W. van der Walt]] # prof. dr. [[Sarel van der Walt|Sarel Petrus van der Walt]] # prof. dr. [[Stephanus van der Walt]] # [[Piet van Maarleveld]] # ds. [[Krüger van Niekerk]] # [[Klaas van Rijsse]] # [[Charles van Rooy]] # prof. [[Dirk van Rooy]] # ds. [[Koos van Rooy|Jacobus Albertus (Koos) van Rooy]] # prof. [[Jacobus van Rooy|Koos van Rooy]] # ds. [[Jacs van Rooy]] # [[Johannes Cornelis van Rooy]] # prof. [[Joon van Rooy]] # ds. [[Johan van Ryssen]] # ds. [[Pieter van Schalkwyk]] # ds. [[Fires van Vuuren|C.M. Janse van Vuuren]] # dr. [[Klaas van Wyk de Vries]] # ds. [[Lou van Wyk|L.A.S. van Wyk]] # ds. [[Rudolf van Wyk]] # ds. [[Ammi Venter]] # ds. [[Douw Venter]] # ds. [[Hendrik Venter]] # ds. [[Hendrik Johannes Venter]] # [[Koos Venter|Jacobus Johannes (Koos) Venter]] # ds. [[Hennie Venter|H.J.S. Venter]] # ds. [[Herman Venter]] # dr. [[Jan Venter]] # ds. [[Petrus Venter]] # [[Pieter Venter]] # ds. [[Sarel Venter|S.D. Venter]] # ds. [[Willem Venter]] # ds. [[Willie Venter]] # ds. [[Petrus Viljoen|P.J. Viljoen]] # ds. [[Landman Vogel]] # ds. [[C.J.H. Vorster]] # ds. [[Louis Vorster]] # ds. [[Wikus Vorster]] # dr. [[Heinrich Zwemstra]] === Gereformeerde susters === # [[Anna Aucamp]] # [[Jantina Böeseken]] # [[Driekie Booysen]] # [[Ida Bosman]] # [[Nettie Bredell]] # [[Abrahama Coetsee]] # [[Aletta Coetzee]] # [[Jacoba Coetzee]] # [[Martha Coetzee]] # [[Marietjie de Klerk]] # [[Maria de Wet]] # [[Laurika du Plessis]] # [[Martha du Plessis]] # [[Cor du Plessis]] # [[Anna Duvenage]] # [[Elsie Eloff-Kruger]] # [[Ella Eloff-van der Walt]] # [[Aletta de Klerk]] # [[Anna de Klerk]] # [[Corrie de Klerk]] # [[Johanna de Klerk]] # [[Suzette de Ridder]] # [[Aletta du Plessis]] # [[Susanna du Plessis]] # [[Johanna du Plooy]] # [[Judie du Plessis]] # [[Marie du Toit]] # [[Sarie du Toit]] # [[Hermia Jooste]] # [[Christina Kruger]] # [[Christina Krüger]] # [[Gezina Kruger]] # [[Hester Krüger]] # [[Johanna Kruger]] # [[Martha Lugtenburg]] # [[Sarie Maré]] # [[Cornelia van Oversteeg]] # [[Adelaide Postma]] # [[Alida Postma]] # [[Cecilia Postma]] # [[Johanna Postma]] # [[Laurika Postma]] # [[Magalina Postma]] # [[Margaretha Postma]] # [[Rikie Postma]] # [[Femke Rumpff]] # [[Janneke Rumpff]] # [[Hester Snyman]] # [[Sophia Snyman]] # [[Elizabeth Spiller]] # [[Maria Steyn]] # [[Paula Styger]] (uitgebrei) # [[Gerbrechta van Biljon]] # [[Elsie van Broekhuizen]] # [[Anne van Rooy]] # [[Brechtje van Rooy]] # [[Claartje van Rooy]] # [[Ellie van Rooy]] # [[Hester Rossouw]] # [[Annie van der Merwe]] # [[Martha van der Merwe]] # [[Lydia van der Vyver]] # [[Betsie van der Walt]] # [[Elizabeth van der Walt]] # [[Finnie van der Walt]] # [[Maria van der Walt]] # [[Miemie van der Walt]] # [[Anna Venter]] # [[Hester Venter]] # [[Liberta Venter]] # [[Anna Vermaak]] # [[Anna Vorster]] # [[Alie Vorster]] # [[Hester Vorster-Postma]] === Allerlei === # ''[[De Maandbode]]'' # ''[[Die Kerkblad]]'' # [[Gereformeerde Kerke in Namibië]] # [[Gereformeerde Kerke onder die Kruis]] # [[Hammanskraalse Teologiese Skool]] # [[Jerusalemgangers]] # [[Nederduitse Gereformeerde Kerk van Transvaal]] # [[Normaalskool Steynsburg]] # [[Teologiese Skool Burgersdorp]] # [[Teologiese Skool Potchefstroom]] # [[Gereformeerde Skool Dirk Postma]] # [[Lys van Gereformeerde kerke in Suid-Afrika]] # [[Lys van ontbinde gemeentes van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] # [[President Kruger-kinderhuis, Pretoria]] === Kerke: Gauteng === # [[Die Bybels Gereformeerde Kerk]] # [[Gereformeerde kerk Akasia]] # [[Gereformeerde kerk Alberton]] # [[Gereformeerde kerk Alberton-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Andeon]] # [[Gereformeerde Kerk Atteridgeville]] # [[Gereformeerde kerk Benoni]] # [[Gereformeerde kerk Benoni-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Bergbron]] # [[Gereformeerde kerk Bergsig]] # [[Gereformeerde kerk Birchleigh]] # [[Gereformeerde kerk Boksburg]] # [[Gereformeerde kerk Boksburg-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Brackenhof]] # [[Gereformeerde kerk Brackenhurst]] # [[Gereformeerde kerk Brakpan]] # [[Gereformeerde kerk Brakpan-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Bronkhorstspruit]] # [[Gereformeerde kerk Buffeldoorns]] # [[Gereformeerde kerk Carletonville]] # [[Gereformeerde kerk Centurion]] # [[Gereformeerde kerk Cullinan]] # [[Gereformeerde kerk Daspoort]] # [[Gereformeerde kerk Delarey]] # [[Gereformeerde kerk Derdepoort]] # [[Gereformeerde kerk Die Kandelaar]] # [[Gereformeerde kerk Edenvale]] # [[Gereformeerde kerk Eikenhof]] # [[Gereformeerde kerk Elandspoort]] # [[Gereformeerde kerk Eloffsdal]] # [[Gereformeerde kerk Florida]] # [[Gereformeerde kerk Germiston]] # [[Gereformeerde kerk Heidelberg]] # [[Gereformeerde kerk Innesdal]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg (herstig)]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg-Sentraal]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Kameeldrift]] # [[Gereformeerde kerk Kemptonpark]] # [[Gereformeerde kerk Kemptonpark-Mooifontein]] # [[Gereformeerde kerk Kemptonpark-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Klipriviersberg]] # [[Gereformeerde kerk Krugersdorp]] # [[Gereformeerde kerk Krugersdorp-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Krugersdorp-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Linden]] # [[Gereformeerde kerk Lyttelton]] # [[Gereformeerde kerk Magaliesburg]] # [[Gereformeerde kerk Meyerspark]] # [[Gereformeerde kerk Meyerton]] # [[Gereformeerde kerk Midrand]] # [[Gereformeerde kerk Nigel]] # [[Gereformeerde kerk Noord-Oosrand]] # [[Gereformeerde kerk Noordrand]] # [[Gereformeerde kerk Ontdekkers]] # [[Gereformeerde kerk Oos-Moot]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria]] (uitgebrei) # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Alkantrant]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Annlin]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Brooklyn]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Magalieskruin]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Meintjeskop]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Montanapoort]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Rooiwal]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Sunnyside]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Wonderboom-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Primrose]] # [[Gereformeerde kerk Randburg]] # [[Gereformeerde kerk Randburg-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Randfontein]] # [[Gereformeerde kerk Randfontein-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Rietvallei]] # [[Gereformeerde kerk Roodepoort]] # [[Gereformeerde kerk Rooihuiskraal]] # [[Gereformeerde kerk Silverton]] # [[Gereformeerde kerk Springs]] # [[Gereformeerde kerk Springs-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Toekomsrus]] # [[Gereformeerde kerk Totiusdal]] # [[Gereformeerde kerk Vanderbijlpark]] # [[Gereformeerde kerk Vanderbijlpark-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Vanderbijlpark-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Vanderbijlpark-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Vereeniging]] # [[Gereformeerde kerk Vereeniging-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Vereeniging-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Voortrekkerhoogte]] # [[Gereformeerde kerk Wapadrant]] # [[Gereformeerde kerk Waterkloofrand]] # [[Gereformeerde kerk Wesrand]] # [[Gereformeerde kerk Westonaria]] # [[Gereformeerde kerk Wierdapark]] # [[Gereformeerde kerk Wilropark]] # [[Gereformeerde kerk Witpoortjie]] # [[Gereformeerde kerk Wonderboompoort]] === Kerke: KwaZulu-Natal === # [[Gereformeerde kerk Amanzimtoti]] # [[Gereformeerde kerk Empangeni]] # [[Gereformeerde kerk Estcourt]] # [[Gereformeerde kerk Durban]] # [[Gereformeerde kerk Durban-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Durban-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Glencoe]] # [[Gereformeerde kerk Ladysmith]] # [[Gereformeerde kerk Newcastle]] # [[Gereformeerde kerk Paulpietersburg]] # [[Gereformeerde kerk Pinetown]] # [[Gereformeerde kerk Pietermaritzburg]] # [[Gereformeerde kerk Pongola]] # [[Gereformeerde kerk Suidkus]] # [[Gereformeerde kerk Vryheid]] === Kerke: Limpopo === # [[Gereformeerde kerk Dendron]] # [[Gereformeerde kerk Drieviersboom]] # [[Gereformeerde kerk Groblersdal]] # [[Gereformeerde kerk Hoedspruit]] # [[Gereformeerde kerk Koedoesrand]] # [[Gereformeerde kerk Laeveld]] # [[Gereformeerde kerk Louis Trichardt]] # [[Gereformeerde kerk Magalakwin]] # [[Gereformeerde kerk Magol]] # [[Gereformeerde kerk Marble Hall]] # [[Gereformeerde kerk Matlabas]] # [[Gereformeerde kerk Messina]] # [[Gereformeerde kerk Naboomspruit]] # [[Gereformeerde kerk Nylstroom]] # [[Gereformeerde kerk Phalaborwa]] # [[Gereformeerde kerk Pietersburg-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Pietersburg-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Potgietersrus]] # [[Gereformeerde kerk Potgietersrus-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Thabazimbi]] # [[Gereformeerde kerk Vaalwater]] # [[Gereformeerde kerk Warmbad]] # [[Gereformeerde kerk Waterberg]] # [[Gereformeerde kerk Zoutpansberg]] === Kerke: Mpumalanga === # [[Gereformeerde kerk Barberton]] # [[Gereformeerde kerk Belfast]] # [[Gereformeerde kerk Bethal]] # [[Gereformeerde kerk Carolina]] # [[Gereformeerde kerk Delmas]] # [[Gereformeerde kerk Dullstroom]] # [[Gereformeerde kerk Eendracht]] # [[Gereformeerde kerk Ermelo]] # [[Gereformeerde kerk Evander]] # [[Gereformeerde kerk Hendrina]] # [[Gereformeerde kerk Hoëveld]] # [[Gereformeerde kerk Komatipoort]] # [[Gereformeerde kerk Kriel]] # [[Gereformeerde kerk Lydenburg]] # [[Gereformeerde kerk Middelburg, Mpumalanga]] # [[Gereformeerde kerk Middelburg-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Nelspruit]] # [[Gereformeerde kerk Piet Retief]] # [[Gereformeerde kerk Secunda]] # [[Gereformeerde kerk Secunda-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Standerton]] # [[Gereformeerde kerk Stoffberg]] # [[Gereformeerde kerk Volksrust]] # [[Gereformeerde kerk Waterval-Boven]] # [[Gereformeerde kerk Witbank]] # [[Gereformeerde kerk Witbank-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Witbank-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Witbank-Suidoos]] # [[Gereformeerde kerk Witrivier]] # [[Gereformeerde kerk Wondersig]] === Kerke: Noord-Kaap === # [[Gereformeerde kerk Colesberg]] # [[Gereformeerde kerk Daniëlskuil]] # [[Gereformeerde kerk De Aar]] # [[Gereformeerde kerk Delportshoop]] # [[Gereformeerde kerk Douglas]] # [[Gereformeerde kerk Duineveld]] # [[Gereformeerde kerk Kathu]] # [[Gereformeerde kerk Kimberley]] # [[Gereformeerde kerk Kuruman]] # [[Gereformeerde kerk Olifantshoek]] # [[Gereformeerde kerk Orania]] # [[Gereformeerde kerk Oranjerivier]] # [[Gereformeerde kerk Petrusburg]] # [[Gereformeerde kerk Philipstown]] # [[Gereformeerde kerk Postmasburg]] # [[Gereformeerde kerk Strydenburg]] # [[Gereformeerde kerk Upington]] # [[Gereformeerde kerk Vaalharts]] === Kerke: Noordwes === # [[Gereformeerde kerk Beestekraal]] # [[Gereformeerde kerk Bloemhof]] # [[Gereformeerde kerk Brits]] # [[Gereformeerde kerk Brits-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Cachet]] # [[Gereformeerde kerk Christiana]] # [[Gereformeerde kerk Delareyville]] # [[Gereformeerde kerk Elandskraal]] # [[Gereformeerde kerk Goeie Hoop]] # [[Gereformeerde kerk Hartbeespoort]] # [[Gereformeerde kerk Klerksdorp]] # [[Gereformeerde kerk Klerksdorp-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Klerksdorp-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Koster]] # [[Gereformeerde kerk Krokodilrivier]] # [[Gereformeerde kerk Lichtenburg]] # [[Gereformeerde kerk Mafikeng]] # [[Gereformeerde kerk Molopo]] # [[Gereformeerde kerk Noordbrug]] # [[Gereformeerde kerk Orkney]] # [[Gereformeerde kerk Potchefstroom]] # [[Gereformeerde kerk Potchefstroom-Die Bult]] # [[Gereformeerde kerk Potchefstroom-Mooirivier]] # [[Gereformeerde kerk Potchefstroom-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Potchefstroom-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Potchefstroom-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Rustenburg]] # [[Gereformeerde kerk Rustenburg-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Rustenburg-Noordoos]] # [[Gereformeerde kerk Rustenburg-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Rustenburg-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Sannieshof]] # [[Gereformeerde kerk Schweizer-Reneke]] # [[Gereformeerde kerk Stilfontein]] # [[Gereformeerde kerk Swartruggens]] # [[Gereformeerde kerk Uitschot]] # [[Gereformeerde kerk Ventersdorp]] # [[Gereformeerde kerk Vryburg]] # [[Gereformeerde kerk Wolmaransstad]] # [[Gereformeerde kerk Zeerust]] === Kerke: Oos-Kaap === # [[Gereformeerde kerk Aliwal-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Barkly-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Burgersdorp]] # [[Gereformeerde kerk Cradock/Somerset-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Dordrecht]] # [[Gereformeerde kerk Elliot]] # [[Gereformeerde kerk Graaff-Reinet]] # [[Gereformeerde kerk Griekwaland-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Hofmeyr]] # [[Gereformeerde kerk Indwe]] # [[Gereformeerde kerk Jamestown]] # [[Gereformeerde kerk Jeffreysbaai]] # [[Gereformeerde kerk Maclear]] # [[Gereformeerde kerk Maclear-Elliot]] # [[Gereformeerde kerk Middelburg, Kaap]] # [[Gereformeerde kerk Molteno]] # [[Gereformeerde kerk Noupoort]] # [[Gereformeerde kerk Oos-Londen]] # [[Gereformeerde kerk Port Elizabeth]] # [[Gereformeerde kerk Queenstown]] # [[Gereformeerde kerk Sterkstroom]] # [[Gereformeerde kerk Steynsburg]] # [[Gereformeerde kerk Transkei]] # [[Gereformeerde kerk Uitenhage]] # [[Gereformeerde kerk Venterstad]] === Kerke: Vrystaat === # [[Gereformeerde kerk Bethlehem]] # [[Gereformeerde kerk Bethulie]] # [[Gereformeerde kerk Bloemburg]] # [[Gereformeerde kerk Bloemfontein]] # [[Gereformeerde kerk Bloemfontein-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Bloemfontein-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Bloemfontein-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Bloemfontein-Suidheuwels]] # [[Gereformeerde kerk Bloempark]] # [[Gereformeerde kerk Boshof]] # [[Gereformeerde kerk Bothaville]] # [[Gereformeerde kerk Brandfort]] # [[Gereformeerde kerk Bultfontein]] # [[Gereformeerde kerk Fauresmith]] # [[Gereformeerde kerk Ficksburg]] # [[Gereformeerde kerk Frankfort]] # [[Gereformeerde kerk Harrismith]] # [[Gereformeerde kerk Heidedal]] # [[Gereformeerde kerk Heilbron]] # [[Gereformeerde kerk Hennenman]] # [[Gereformeerde kerk Jacobsdal]] # [[Gereformeerde kerk Koffiefontein]] # [[Gereformeerde kerk Koppies]] # [[Gereformeerde kerk Kroonstad]] # [[Gereformeerde kerk Ladybrand]] # [[Gereformeerde kerk Lindley]] # [[Gereformeerde kerk Odendaalsrus]] # [[Gereformeerde kerk Parys]] # [[Gereformeerde kerk Philippolis]] # [[Gereformeerde kerk Reddersburg]] # [[Gereformeerde kerk Reitz]] # [[Gereformeerde kerk Sasolburg]] # [[Gereformeerde kerk Sasolburg-Grootfontein]] # [[Gereformeerde kerk Senekal]] # [[Gereformeerde kerk Steynsrus]] # [[Gereformeerde kerk Theunissen]] # [[Gereformeerde kerk Tweespruit]] # [[Gereformeerde kerk Ventersburg]] # [[Gereformeerde kerk Vaalpark]] # [[Gereformeerde kerk Viljoenskroon]] # [[Gereformeerde kerk Virginia]] # [[Gereformeerde kerk Vleuels]] (ou Bloemfontein-Wes) # [[Gereformeerde kerk Vrede]] # [[Gereformeerde kerk Welkom]] # [[Gereformeerde kerk Welkom-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Wepener]] # [[Gereformeerde kerk Zastron]] === Kerke: Wes-Kaap === # [[Gereformeerde kerk Agulhas]] # [[Gereformeerde kerk Bellville]] # [[Gereformeerde kerk Bellville-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Clanwilliam]] # [[Gereformeerde kerk Eden]] # [[Gereformeerde kerk George]] # [[Gereformeerde kerk Grassy Park]] # [[Gereformeerde kerk Hermanus]] # [[Gereformeerde kerk Kaapstad]] # [[Gereformeerde kerk Kleinmond]] # [[Gereformeerde kerk Mosselbaai]] # [[Gereformeerde kerk Oudtshoorn]] # [[Gereformeerde kerk Paarl]] # [[Gereformeerde kerk Stellenbosch]] # [[Gereformeerde kerk Stilbaai]] # [[Gereformeerde kerk Strand]] # [[Gereformeerde kerk Vredenburg/Saldanha]] # [[Gereformeerde kerk Worcester]] === Kerke: Namibië === # [[Gereformeerde kerk Aranos]] # [[Gereformeerde kerk Bethanie]] # [[Gereformeerde kerk Biermanskool]] # [[Gereformeerde kerk Bitterwater]] # [[Gereformeerde kerk Erongo]] # [[Gereformeerde kerk Gobabis]] # [[Gereformeerde kerk Grootfontein]] # [[Gereformeerde kerk Hentiesbaai]] # [[Gereformeerde kerk Kamanjab]] # [[Gereformeerde kerk Karasburg]] # [[Gereformeerde kerk Keetmanshoop]] # [[Gereformeerde kerk Khomas-Hoogland]] # [[Gereformeerde kerk Mariental]] # [[Gereformeerde kerk Namib-Kus]] # [[Gereformeerde kerk Okahandja]] # [[Gereformeerde kerk Oshakati]] # [[Gereformeerde kerk Otjiwarongo]] # [[Gereformeerde kerk Outjo]] # [[Gereformeerde kerk Rundu]] # [[Gereformeerde kerk Sanveld]] # [[Gereformeerde kerk Tsumeb]] # [[Gereformeerde kerk Usakos]] # [[Gereformeerde kerk Walvisbaai]] # [[Gereformeerde kerk Windhoek]] # [[Gereformeerde kerk Windhoek-Suid]] === Kerke: Elders in Afrika === # [[Gereformeerde kerk Bulawayo]] # [[Gereformeerde kerk Chinhoyi]] # [[Gereformeerde kerk D'Kar]] # [[Gereformeerde kerk Fort Victoria-Nuanetsi]] # [[Gereformeerde kerk Ghanzi]] # [[Gereformeerde kerk Goedgegun]] # [[Gereformeerde kerk Gwelo-Gatooma]] # [[Gereformeerde kerk Harare]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Gereformeerde kerk Humpata]] # [[Gereformeerde kerk Koperstreek]] # [[Gereformeerde kerk Lusaka]] # [[Gereformeerde kerk Que]] # [[Gereformeerde kerk Skeurvallei]] # [[Gereformeerde kerk Stegi]] == Nederduitse Gereformeerde Kerk == === Wes-Kaapland === # [[NG gemeente Albertinia]] # [[NG gemeente Aurora]] # [[NG gemeente Barrydale]] # [[NG gemeente Beaufort-Wes]] # [[NG gemeente Bellville]] # [[NG gemeente Bellville-Wes]] # [[NG gemeente Brackenfell]] # [[NG gemeente Bredasdorp]] # [[NG gemeente Caledon]] # [[NG gemeente Calitzdorp]] # [[NG gemeente Calvinia]] # [[NG gemeente Clanwilliam]] # [[NG gemeente Constantia]] # [[NG gemeente Darling]] # [[NG gemeente De Hoop]] # [[NG gemeente De Rust]] # [[NG gemeente Die Strand]] # [[NG gemeente Die Vlakte]] # [[NG gemeente Drieankerbaai]] # [[NG gemeente Durbanville]] # [[NG gemeente Franschhoek]] # [[NG gemeente Fraserburg]] # [[NG gemeente Gamka-Oos]] # [[NG gemeente Gamkavallei]] # [[NG gemeente George]] # [[NG gemeente George-Suid]] # [[NG gemeente Goudini]] (Rawsonville) # [[NG gemeente Heidelberg, Wes-Kaap|NG gemeente Heidelberg, Kaap]] # [[NG gemeente Herbertsdale]] # [[NG gemeente Herold]] # [[NG gemeente Hopefield]] # [[NG gemeente Houtbaai]] # [[NG gemeente Kaapstad]] # [[NG gemeente Kalkbaai]] # [[NG gemeente Kangovalleie]] # [[NG gemeente Keurboom]] # [[NG gemeente Klawer]] # [[NG gemeente Knysna]] # [[NG gemeente Kraaifontein]] # [[NG gemeente Kruisvallei]] # [[NG gemeente Kuilsrivier]] # [[NG gemeente Langebaan]] # [[NG gemeente Langebaanweg]] # [[NG gemeente Loeriesfontein]] # [[NG gemeente Maitland]] # [[NG gemeente Merweville]] # [[NG gemeente Montagu]] # [[NG gemeente Mosselbaai]] # [[NG gemeente Namakwaland]] # [[NG gemeente Napier]] # [[NG gemeente Nieuwoudtville]] # [[NG gemeente Nuwerus]] # [[NG gemeente Observatory]] # [[NG gemeente Oudtshoorn]] # [[NG gemeente Oudtshoorn-Wes]] # [[NG gemeente Paarl]] # [[NG gemeente Parow]] # [[NG gemeente Parow-Oos]] # [[NG gemeente Philadelphia]] # [[NG gemeente Piketberg]] # [[NG gemeente Pinelands]] # [[NG gemeente Prins Albert]] # [[NG gemeente Richmond]] # [[NG gemeente Riebeek-Kasteel]] # [[NG gemeente Riebeek-Wes]] # [[NG gemeente Riviersonderend]] # [[NG gemeente Robertson]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[NG gemeente Rondebosch]] # [[NG gemeente Ruyterwacht]] # [[NG gemeente Ruyterwacht-Wes]] # [[NG gemeente Somerset-Wes]] # [[NG gemeente Sonnekus]] # [[NG gemeente Southfield]] # [[NG gemeente Stanford]] # [[NG gemeente Stellenbosch]] # [[NG gemeente Stellenbosch-Sentraal]] # [[NG gemeente Sutherland]] # [[NG gemeente Swartland]] # [[NG gemeente Tafelberg]] # [[NG gemeente Tamboerskloof]] # [[Toringkerk]] # [[NG gemeente Tulbagh]] # [[NG gemeente Uniondale]] # [[NG gemeente Vanrhynsdorp]] # [[NG gemeente Van Riebeeck]] # [[NG gemeente Victoria-Wes]] # [[NG gemeente Villiersdorp]] # [[NG gemeente Vishoek]] # [[NG gemeente Volmoed]] # [[NG gemeente Vredendal]] # [[NG gemeente Wellington]] # [[NG gemeente Woodstock]] # [[NG gemeente Worcester]] # [[NG gemeente Worcester-Noord]] # [[NG gemeente Worcester-Oos]] # [[NG gemeente Worcester-Vallei]] # [[NG gemeente Wynberg]] # [[NG gemeente Ysterplaat]] # [[NG gemeente Zwaanswyk]] === Oos-Kaapland === # [[NG gemeente Aberdeen]] # [[NG gemeente Adelaide]] # [[NG gemeente Albanie]] # [[NG gemeente Alexandria]] # [[NG gemeente Alice]] # [[NG gemeente Aliwal-Noord]] # [[NG gemeente Barkly-Oos]] # [[NG gemeente Bothasrus]] ([[Despatch]]) # [[NG gemeente Burgersdorp]] # [[NG gemeente Cathcart]] # [[NG gemeente Cedarville]] # [[NG gemeente Colesberg]] # [[NG gemeente Cradock]] # [[NG gemeente Dordrecht]] # [[NG gemeente Du Plessis]] # [[NG gemeente Elliot]] # [[NG gemeente Fort Beaufort]] # [[Glen Lynden|NG gemeente Glen Lynden]] # [[NG gemeente Grahamstad]] # [[NG gemeente Greykerk]] # [[NG gemeente Graaff-Reinet]] # [[NG gemeente Hofmeyr]] # [[NG gemeente Humansdorp]] # [[NG gemeente Indwe]] # [[NG gemeente Jamestown]] # [[NG gemeente Jansenville]] # [[NG gemeente Kareedouw]] # [[NG gemeente Kensington, Oos-Kaap]] # [[NG gemeente King William's Town]] # [[NG gemeente Klipplaat]] # [[NG gemeente Komga]] # [[NG gemeente Lady Grey]] # [[NG gemeente Maclear]] # [[NG gemeente Middelburg, Kaap]] # [[NG gemeente Misgund]] # [[NG gemeente Molteno]] # [[NG gemeente Mthatha]] # [[NG gemeente Murraysburg]] # [[NG gemeente Nieu-Bethesda]] # [[NG gemeente Noupoort]] # NG gemeente [[Nuwekerk, Graaff-Reinet]] # [[NG gemeente Oos-Londen]] # [[NG gemeente Paterson]] # [[NG gemeente Pearston]] # [[NG gemeente Peddie]] # [[NG gemeente Pondoland]] # [[NG gemeente Port Elizabeth]] # [[NG gemeente Port Elizabeth-Noord]] # [[NG gemeente Port Elizabeth-Sentraal]] # [[NG gemeente Port Elizabeth-Wes]] # [[NG gemeente Rietbron]] # [[NG gemeente Queenstown]] # [[NG gemeente Rossville]], Rhodes # [[NG gemeente Somerset-Oos]] # [[NG gemeente Sterkstroom]] # [[NG gemeente Steynsburg]] # [[NG gemeente Steytlerville]] # [[NG gemeente Stockenström]] # [[NG gemeente Stutterheim]] # [[NG gemeente Sydenham]] # [[NG gemeente Tarkastad]] # [[NG gemeente Ugie]] # [[NG gemeente Uitenhage]] # [[NG gemeente Venterstad]] # [[NG gemeente Walmer]] # [[NG gemeente Waterford]] # [[NG gemeente Willowmore]] === Noord-Kaapland === # [[NG gemeente Brandvlei]] # [[NG gemeente Britstown]] # [[NG gemeente Carnarvon]] # [[NG gemeente Daniëlskuil]] # [[NG gemeente De Aar]] # [[NG gemeente Deben]] # [[NG gemeente Douglas]] # [[NG gemeente Dutoitspan]] # [[NG gemeente Griekwastad]] # [[NG gemeente Groblershoop]] # [[NG gemeente Grootdrink]] # [[NG gemeente Grootrivier]] # [[NG gemeente Hopetown]] # [[NG gemeente Kenhardt]] # [[NG gemeente Kimberley]] # [[NG gemeente Kimberley-Noord]] # [[NG gemeente Kimberley-Wes]] # [[NG gemeente Kuruman]] # [[NG gemeente Louisvale]] # [[NG gemeente Loxton]] # [[NG gemeente Mafikeng]] # [[NG gemeente Marydale]] # [[NG gemeente Neilersdrift]] # [[NG gemeente Niekerkshoop]] # [[NG gemeente Petrusville]] # [[NG gemeente Philipstown]] # [[NG gemeente Plooysburg]] # [[NG gemeente Postmasburg]] # [[NG gemeente Prieska]] # [[NG gemeente Reivilo]] # [[NG gemeente Strydenburg]] # [[NG gemeente Upington]] # [[NG gemeente Upington-Noord]] # [[NG gemeente Vergesig (Copperton)]] # [[NG gemeente Vosburg]] # [[NG gemeente Vryburg]] # [[NG gemeente Warrenton]] # [[NG gemeente Williston]] === KwaZulu-Natal === # [[NG gemeente Babanango]] # [[NG gemeente Berea]] # [[NG gemeente Bloukrans]] # [[NG gemeente Dundee]] #[[NG gemeente Durban]] # [[NG gemeente Durban-Suid]] # [[NG gemeente Durban-Wes]] # [[NG gemeente Glencoe]] # [[NG gemeente Greytown]] # [[NG gemeente Ladysmith]] # [[NG gemeente Melmoth]] # [[NG gemeente Montclair]] # [[NG gemeente Napierville]] # [[NG gemeente Newcastle]] # [[NG gemeente Paulpietersburg]] # [[NG gemeente Pietermaritzburg]] # [[NG gemeente Pietermaritzburg-Noord]] # [[NG gemeente Pietermaritzburg-Wes]] # [[NG gemeente Pinetown]] # [[NG gemeente Port Natal]] # [[NG gemeente Utrecht]] # [[NG gemeente Vryheid]] #[[NG gemeente Weenen]] === Vrystaat === # [[NG gemeente Bethlehem]] # [[NG gemeente Bethlehem-Wes]] # [[NG gemeente Bethulie]] # [[NG gemeente Bloemfontein]] # [[NG gemeente Bloemfontein-Noord]] # [[NG gemeente Bloemfontein-Oos]] # [[NG gemeente Bloemfontein-Wes]] # [[NG gemeente Bloemheuwel]] # [[NG gemeente Boshof]] # [[NG gemeente Bothaville]] # [[NG gemeente Brandfort]] # [[NG gemeente Brandwag]] # [[NG gemeente Bultfontein]] # [[NG gemeente Clarens]] # [[NG gemeente Dealesville]] # [[NG gemeente Dewetsdorp]] # [[NG gemeente Edenburg]] # [[NG gemeente Estoire]] # [[NG gemeente Fauresmith]] # [[NG gemeente Ficksburg]] # [[NG gemeente Fouriesburg]] # [[NG gemeente Frankfort]] # [[NG gemeente Goedemoed]] # [[NG gemeente Harrismith]] # [[NG gemeente Heilbron]] # [[NG gemeente Hertzogville]] # [[NG gemeente Hobhouse]] # [[NG gemeente Hoopstad]] # [[NG gemeente Jacobsdal]] # [[NG gemeente Jagersfontein]] # [[NG gemeente Kerkenberg]] # [[NG gemeente Kestell]] # [[NG gemeente Koffiefontein]] # [[NG gemeente Koppies]] # [[NG gemeente Kroonstad]] # [[NG gemeente Kroonstad-Noord]] # [[NG gemeente Kroonstad-Suid]] # [[NG gemeente Ladybrand]] # [[NG gemeente Lindley]] # [[NG gemeente Luckhoff]] # [[NG gemeente Marquard]] # [[NG gemeente Monument]] # [[NG gemeente Noordhoek]] # [[NG gemeente Oranjeville]] # [[NG gemeente Parys]] # [[NG gemeente Paul Roux]] # [[NG gemeente Petrusburg]] # [[NG gemeente Philippolis]] # [[NG gemeente Rietfontein]] # [[NG gemeente Reddersburg]] # [[NG gemeente Reitz]] # [[NG gemeente Rodenbeck]] # [[NG gemeente Rouxville]] # [[NG gemeente Rosendal]] # [[NG gemeente Senekal]] # [[NG gemeente Smithfield]] # [[NG gemeente Soutpan]] # [[NG gemeente Springfontein]] # [[NG gemeente Steynsrus]] # [[NG gemeente Thaba 'Nchu-Tweespruit]] # [[NG gemeente Theunissen]] # [[NG gemeente Trompsburg]] # [[NG gemeente Tweeling]] # [[NG gemeente Vanstadensrus]] # [[NG gemeente Ventersburg]] # [[NG gemeente Verkeerdevlei]] # [[NG gemeente Viljoensdrif]] # [[NG gemeente Villiers]] # [[NG gemeente Vrede]] # [[NG gemeente Vredefort]] # [[NG gemeente Warden]] # [[NG gemeente Welkom]] # [[NG gemeente Wepener]] # [[NG gemeente Wesselsbron]] # [[NG gemeente Winburg]] # [[NG gemeente Zastron]] === Goudland === # [[NG gemeente Amalia]] # [[NG gemeente Arconpark]] # [[NG gemeente Biesiesvlei]] # [[NG gemeente Bloemhof]] # [[NG gemeente Bloemhof-Oos]] # [[NG gemeente Blyvooruitzicht]] # [[NG gemeente Bospoort]] # [[NG gemeente Carletonville]] # [[NG gemeente Carletonville-Suid]] # [[NG gemeente Christiana]] # [[NG gemeente Coligny]] # [[NG gemeente Coligny-Oos]] # [[NG gemeente Constantiakruin]] # [[NG gemeente Coram Deo]] # [[NG gemeente Culembeeck]] # [[NG gemeente De Deur]] # [[NG gemeente Delareyville]] # [[NG gemeente Delareyville-Oos]] # [[NG gemeente Derby]] # [[NG gemeente Drie Riviere]] # [[NG gemeente Drie Riviere-Oos]] # [[NG gemeente Driehoek]] # [[NG gemeente Eerste Vesting]] # [[NG gemeente Elandia]] # [[NG gemeente Falcon Ridge]] # [[NG gemeente Florida]] # [[NG gemeente Floridapark]] # [[NG gemeente Florida-Suid]] # [[NG gemeente Fochville-Noord]] # [[NG gemeente Glaudina]] # [[NG gemeente Groot Marico]] # [[NG gemeente Hartebeestfontein]] # [[NG gemeente Helikonpark]] # [[NG gemeente Herman Steyn]] # [[NG gemeente Horison]] # [[NG gemeente Horison-Noord]] # [[NG gemeente Kerk tussen die Mielielande]] # [[NG gemeente Klerksdorp]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Doringkruin]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Flimieda]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Goudkop]] # [[NG gemeente Klerksdorp-La Hoff]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Noord]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Oos]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Suid]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Suidheuwels]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Wilkruin]] # [[NG gemeente Kliprivier]] # [[NG gemeente Klipvallei]] # [[NG gemeente Kloofendal]] # [[NG gemeente Kollegepark]] # [[NG gemeente Koster]] # [[NG gemeente Kriel]] (Maraisburg) # [[NG gemeente Krugersdorp]] # [[NG gemeente Krugersdorp-Noord]] # [[NG gemeente Krugersdorp-Oos]] # [[NG gemeente Leeudoringstad]] # [[NG gemeente Lichtenburg]] # [[NG gemeente Lichtenburg-Oos]] # [[NG gemeente Lig en Lewe Lichtenburg]] # [[NG gemeente Losberg]] # [[NG gemeente Luipaardsvlei]] # [[NG gemeente Lux Deo]] (Arconpark en Sonlandpark smelt saam) # [[NG gemeente Magaliesburg]] # [[NG gemeente Makwassie]] # [[NG gemeente Malopo]] # [[NG gemeente Meiringspark]] # [[NG gemeente Meyerton]] # [[NG gemeente Meyerton-Oos]] # [[NG gemeente Meyertonpark]] # [[NG gemeente Middelvlei]] # [[NG gemeente Migdol]] # [[NG gemeente Mindalore]] # [[NG gemeente Muldersdrif]] # [[NG gemeente Nietverdiend]] # [[NG gemeente Noordvaal]] # [[NG gemeente Oberholzer]] # [[NG gemeente Oberholzer-Wes]] # [[NG gemeente Olyfdal]] # [[NG gemeente Ontdekkers]] # [[NG gemeente Ontdekkerskruin]] # [[NG gemeente Oor-die-Vaal]] # [[NG gemeente Oospark]] # [[NG gemeente Oosterlig]] (Vanderbijlpark) # [[NG gemeente Orkney]] # [[NG gemeente Ottosdal]]-Moedergemeente # [[NG gemeente Ottosdal-Suid]] # [[NG gemeente Paardekraal-Monument]] # [[NG gemeente Peacehaven]] # [[NG gemeente Potchefstroom]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Die Bult]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Grimbeekpark]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Miederpark]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Mooirivier]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Noord]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Oos]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Vyfhoek]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Wes]] # [[NG gemeente PUK-Kandelaar]] # [[NG gemeente Quellerina]] # [[NG gemeente Randfontein]] # [[NG gemeente Randfontein-Noord]] # [[NG gemeente Randfontein-Wes]] # [[NG gemeente Randpoort]] # [[NG gemeente Rant-en-Dal]] # [[NG gemeente Roodekrans]] # [[NG gemeente Roodepoort]] # [[NG gemeente Roodepoort-Noord]] # [[NG gemeente Sannieshof]] # [[NG gemeente Schweizer-Reneke]] # [[NG gemeente Schweizer-Reneke-Noord]] # [[NG gemeente Sederpark]] # [[NG gemeente Skeerpoort]] # [[NG gemeente Skoonspruit]] # [[NG gemeente Sonlandpark]] # [[NG gemeente Spioenkop]] # [[NG gemeente Stilfontein]] # [[NG gemeente Stilfontein-Sentraal]] # [[NG gemeente Suiderkruis]] # [[NG gemeente Suiderlig]] # [[NG gemeente Suikerbos]] # [[NG gemeente Swartruggens]] # [[NG gemeente Unitaspark]] # [[NG gemeente Vaalrivier]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark-Noord]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark-Oos]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark-Sentraal]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark-Suid]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark-Tuine]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark-Wes]] # [[NG gemeente Ventersdorp]] # [[NG gemeente Veranderde Lewens]] # [[NG gemeente Vereeniging]] # [[NG gemeente Westonaria]] # [[NG gemeente Witpoortjie]] # [[NG gemeente Wolmaransstad]] # [[NG gemeente Zeerust]] === Noordelike Sinode === # [[NG gemeente Albertyn]] # [[NG gemeente Booysen]] # [[NG gemeente Bronberg]] # [[NG gemeente Capital Park]] # [[NG gemeente Daspoort]] # [[NG gemeente Derdepoort]] # [[NG gemeente Dwaalboom]] # [[NG gemeente Ebenhaeser]] # [[NG gemeente Eloffsdal]] (sedert 2011 Mootvallei) # [[NG gemeente Hartbeeshoek]] # [[NG gemeente Hartbeesspruit]] # [[NG gemeente Krokodilrivier]] # [[NG gemeente Louis Trichardt]] # [[NG gemeente Messina]] # [[NG gemeente Naboomspruit]] # [[NG gemeente Northam]] # [[NG gemeente Pierneef]] # [[NG gemeente Pietersburg]] # [[NG gemeente Pietersburg-Noord]] # [[NG gemeente Pretoria]] # [[NG gemeente Pretoria-Noord]] # [[NG gemeente Pretoria-Oos]] # [[NG gemeente Pretoria-Wes]] # [[NG gemeente Quaggapoort]] # [[NG gemeente Riviera-Jakaranda]] # [[NG gemeente Rustenburg]] # [[NG gemeente Suidoos-Pretoria]] # [[NG gemeente Thabazimbi]] # [[NG gemeente Vaalwater]] # [[NG gemeente Villieria]] # [[NG gemeente Voortrekkerhoogte]] # [[NG gemeente Warmbad, Limpopo|NG gemeente Warmbad]] # [[NG gemeente Waterberg]] # [[NG gemeente Wespoort]] # [[NG gemeente Wonderboompoort]] # [[NG gemeente Wonderboom-Suid]] === Hoëveld === # [[NG gemeente Aan-die-Berg|Aan-die-Berg]] # [[NG gemeente Aasvoëlkop]] # [[NG gemeente Alberton]] # [[NG gemeente Alberton-Oos]] # [[NG gemeente Alberton-Suid]] # [[NG gemeente Alberton-Wes]] # [[NG gemeente Aucklandpark]] # [[NG gemeente Balfour]] # [[NG gemeente Belgravia]] # [[NG gemeente Benoni]] # [[NG gemeente Benoni-Noord]] # [[NG gemeente Benoni-Oos]] # [[NG gemeente Benoni-Wes]] # [[NG gemeente Bethal]] # [[NG gemeente Bezuidenhoutsvallei]] # [[NG gemeente Boksburg]] # [[NG gemeente Boksburg-Noord]] # [[NG gemeente Boksburg-Suid]] # [[NG gemeente Boksburg-Wes]] # [[NG gemeente Brakpan]] # [[NG gemeente Brakpan-Oos]] # [[NG gemeente Brakpan-Suid]] # [[NG gemeente Brakpan-Wes]] # [[NG gemeente Brixton]] # [[NG gemeente Cachet]] # [[NG gemeente Charl Cilliers]] # [[NG gemeente Claremont]] # [[NG gemeente Cottesloe]] (oorspronklik Vrededorp) # [[NG gemeente Crosby]] # [[NG gemeente Crosby-Wes]] # [[NG gemeente Delmas]] # [[NG gemeente Deo Gloria]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[NG gemeente Fordsburg]] # [[NG gemeente Elsburg]] # [[NG gemeente Elsburg-Suid]] # [[NG gemeente Forest Hill]] # [[NG gemeente Germiston]] # [[NG gemeente Germiston-Suid]] # [[NG gemeente Greylingstad]] # [[NG gemeente Heidelberg, Gauteng]] # [[NG gemeente Jeppestown]] # [[NG gemeente Johannesburg]] # [[NG gemeente Johannesburg-Noord]] # [[NG gemeente Johannesburg-Oos]] (ook genoem Irenekerk) # [[NG gemeente Johannesburg-Suid]] # [[NG gemeente Johannesburg-Wes]] # [[NG gemeente Kemptonpark]] # [[NG gemeente Kemptonpark-Oos]] # [[NG gemeente Klipriviersberg]] # [[NG gemeente Kroonrand]] # [[NG gemeente Langlaagte]] # [[NG gemeente Linden]] # [[NG gemeente Malvern]] # [[NG gemeente Mayfair]] # [[NG gemeente Melville]] (oorspronklik Vrederus) # [[NG gemeente Mondeor]] # [[NG gemeente Nigel]] # [[NG gemeente Omnia]] # [[NG gemeente Parkhurst]] # [[NG gemeente Primrose-Môrewag]] # [[NG gemeente Primrose-Oos]] # [[NG gemeente Randburg]] (oorspronklik Ferndale) # [[NG gemeente Rensburg]] # [[NG gemeente Rosettenville]] # [[NG gemeente Springs]] # [[NG gemeente Springs-Noord]] (oorspronklik Geduld-Uitbreiding) # [[NG gemeente Sundra]] # [[NG gemeente Townsview]] # [[NG gemeente Turffontein]] (oorspronklik La Rochelle) # [[NG gemeente Vergesig]] # [[NG gemeente Waterval]] # [[NG gemeente Westdene]] # [[NG gemeente Witfield]] === Oostelike Sinode === # [[NG gemeente Amersfoort]] # [[NG gemeente Amsterdam]] # [[NG gemeente Barberton]] # [[NG gemeente Belfast]] # [[NG gemeente Bremersdorp]] # [[NG gemeente Bronkhorstspruit]] # [[NG gemeente Carolina]] # [[NG gemeente Dullstroom]] # [[NG gemeente Ermelo]] # [[NG gemeente Hendrina]] # [[NG gemeente Kerksondermure]] # [[NG gemeente Lydenburg]] # [[NG gemeente Lyttelton]] (vroeër Pretoria-Suid) # [[NG gemeente Machado-Boven]] # [[NG gemeente Merlindale]] # [[NG gemeente Middelburg, Mpumalanga]] # [[NG gemeente Moreletapark]] # [[NG gemeente Morgenzon]] # [[NG gemeente Nelspruit]] # [[NG gemeente Paardekop]] # [[NG gemeente Piet Retief]] # [[NG gemeente Premiermyn]] # [[NG gemeente Roossenekal]] # [[NG gemeente Silverton]] # [[NG gemeente Wakkerstroom]] # [[NG gemeente Witbank]] === Namibië === #[[NG gemeente Bethanie]] # [[NG gemeente Gobabis]] # [[NG gemeente Gochas]] # [[NG gemeente Grootfontein]] #[[NG gemeente Keetmanshoop]] #[[NG gemeente Lüderitz]] #[[NG gemeente Leonard]] #[[NG gemeente Maltahöhe]] #[[NG gemeente Mariental]] # [[NG gemeente Oewer]] #[[NG gemeente Okahandja]] #[[NG gemeente Omaruru]] #[[NG gemeente Otjiwarongo]] #[[NG gemeente Outjo]] #[[NG gemeente Usakos]] #[[NG gemeente Warmbad]] #[[NG gemeente Windhoek]] === Midde-Afrika === # [[Dutch Reformed Church in Zambia]] # [[NG gemeente Broken Hill]] # [[NG gemeente Bulawayo]] # [[NG gemeente Bulawayo-Noord]] # [[NG gemeente Chingola]] # [[NG gemeente Chinhoyi]] # [[NG gemeente Chipinge]] # [[NG gemeente Chivhu]] # [[NG gemeente Fort Jameson]] # [[NG gemeente Gweru]] # [[NG gemeente Harare]] # [[NG gemeente Kadoma]] # [[NG gemeente Livingstone]] # [[NG gemeente Loubser]] # [[NG gemeente Luanshya]] # [[NG gemeente Marondera]] # [[NG gemeente Masvingo]] # [[NG gemeente Meru]] # [[NG gemeente Mufulira]] # [[NG gemeente Mutare]] # [[NG gemeente Ndola]] # [[NG gemeente Nkana]] # [[NG gemeente Vergenoeg]] === Oorsee === # [[NG gemeente Chubut]] === Algemeen === [[Lys van NG gemeentes]], [[Lys van eerste 100 NG gemeentes in Suid-Afrika]], [[Lys van ingelyfde NG gemeentes]], [[Skotse predikante in die NG kerk]], [[Normaal School, Kaapstad]], [[Sinode van Midde-Afrika]], [[Cottesloe-kerkeberaad]], ''[[Ons gemeentelike feesalbum]]'', [[Kweekskool]], [[Vrouesendingbond]], [[NG Kerk Vrystaat]], [[Stofberg-gedenkskool]], [[Sendinginstituut]]. === Predikante en sendelinge === # ds. [[August Ahrbeck]] # dr. [[Johannes Rudolf Albertyn]] # ds. [[Johannes Rudolph Albertyn]] # ds. [[P.K. Albertyn]] # ds. [[Pieter Kuypers Albertyn]] # ds. [[Wilhelm Adolph Alheit]] # ds. [[Frederik Aling]] # ds. [[Hendrik Willem Ballot]] # ds. [[Johan Ballot]] # ds. [[Carl Arnoldus Bamberger]] # ds. [[Johan Bezuidenhoud]] # ds. [[Meent Borcherds]] # ds. [[Pieter Boshoff|P.J.J. Boshoff]] # ds. [[Daniel Bosman]] # ds. [[Daniel Stephanus Botha]] # ds. [[Harold Botha|Harold Christian Botha]] # ds. [[Cornelis Bertie Brink]] # prof. [[Nicolaas Johannes Brümmer]] # ds. [[Alwyn Burger|A.P. Burger]] # ds. [[Attie Burger]] # dr. [[Petrus Cloete]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] ds. [[Petrus Coetzee]] # ds. [[Jac Conradie|J.D. Conradie]] # ds. [[Willem Conradie]] # ds. [[Gerhard Cruywagen]] # ds. [[Alexander Daneel]] # ds. [[George Daneel]] # ds. [[John Daneel]] # ds. [[Marthinus Daneel|M.S. Daneel]] # ds. [[E.Z.J. de Beer|Edmund Zacharias Johannes de Beer]] # ds. [[Carel Hendrik de Smidt]] # ds. [[Izak de Villiers]] # ds. [[M.L. de Villiers]] # ds. [[Willem Petrus de Villiers]] # ds. [[Adriaan de Vooght]] # ds. [[Johannes de Vooght]] # ds. [[Pieter de Waal]] # ds. [[Hendrik Adrian de Wet]] # ds. [[Ebbe Dommisse (predikant)|Ebbe Dommisse]] # prof. [[John du Plessis]] # ds. [[Sarel du Plessis|S.P. du Plessis]] # ds. [[J.A.R. du Toit]] # ds. [[Matthys du Toit]] # ds. [[Pieter du Toit]] # ds. [[Stephanus Jacobus du Toit]] # ds. [[William Loftie Eaton]] # ds. [[James Edgar]] # ds. [[George Frederick Charles Faustmann]] # dr. [[Abraham Faure]] # dr. [[Philip Eduard Faure]] # ds. [[Colin Fraser]] # ds. [[Colin McKenzie Fraser]] # dr. [[Frits Gaum]] # ds. [[Jacobus Nicolaas Geldenhuys]] # prof. dr. [[G.B.A. Gerdener]] # ds. [[Henri Gonin]] # ds. [[Pieter Ham]] # ds. [[Hendrik Andries Hanekom]] # ds. [[Bernhardus Hattingh]] # dr. [[Karl Heese|K.W. Heese]] # ds. [[Tobias Johannes Herold]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] ds. [[Adriaan Hofmeyr]] # ds. [[Andrew Hofmeyr]] # ds. [[Arend Hofmeyr]] # ds. [[Attie Hofmeyr]] # ds. [[Charles Murray Hofmeyr]] # ds. [[Georg Hofmeyr]] # ds. [[Harry Hofmeyr]] # ds. [[Jan Hofmeyr|Jan Hendrik Hofmeyr]] # dr. [[Jan Hofmeyr (mediese sendeling)|J.A.K. Hofmeyr]] # ds. [[John Hofmeyr]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] ds. [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|Jan Hendrik Hofmeyr]] # ds. [[Lou Hofmeyr]] # ds. [[Nico Hofmeyr]] # prof. [[Nicolaas Hofmeyr]] # dr. [[Servaas Hofmeyr]] # eerw. [[Stephanus Hofmeyr]] # ds. [[Henry Charles Hopkins]] # ds. [[Louis Hugo]] # ds. [[Petrus Hulsenaar]] # dr. [[Willie Jonker]] # ds. [[W.A. Joubert]] # ds. [[Petrus Kalden]] # prof. dr. [[Barend Bartholomeus Keet]] # ds. [[Gijsbert Keet]] # dr. [[John Daniel Kestell]] # ds. [[Herman Kinghorn]] # ds. [[Johann Koch]] # ds. [[J.J. Kotzé]] # dr. [[Johannes Jacobus Kotzé]] # ds. [[Abraham Kriel]] # ds. [[Willem Adolph Krige]] # prof. dr. [[Johan Kritzinger]] # ds. [[Arnoldus Kuys]] # dr. [[Hendrik Adriaan Lamprecht]] # dr. [[Willie Landman|W.A. Landman]] # ds. [[Engelbertus le Boucq]] # ds. [[Hendrik Leibbrandt]] # ds. [[Karel Wynand le Roux]] # ds. [[Marthinus Petrus Loubser]] # ds. [[Abraham Faure Louw]] # ds. [[Abraham Faure Louw jr.]] # ds. [[Andreas Adriaan Louw]] # ds. [[Andrew Louw]] # ds. [[Attie Louw|A.J. Louw]] # ds. [[Jimmy Louw|J.M. Louw]] # ds. [[Paul Louw]] # ds. [[Stefan Louw]] # ds. [[Anton Daniël Lückhoff]] # ds. [[August Daniël Lückhoff]] # ds. [[Alexander MacKidd]] # ds. [[Gustave Adolph Maeder]] # ds. [[Berning Malan]] # ds. [[Cillié Malan]] # ds. [[David Malan]] # ds. [[George Stephanus Malan]] # ds. [[Stephanus Petrus Malherbe]] # ds. [[Bernard Petrus Jacobus Marchand‎‎]] # ds. [[Frans Maritz]] # ds. [[Andrew Murray McGregor]] # ds. [[Albertus Meiring|A.P. Meiring]] # ds. [[Andrew McGregor]] # ds. [[Rudolphus Meerlandt]] # ds. [[Arnold Meiring]] # ds. [[Arnoldus Mauritius Meiring]] # ds. [[Pieter Gerhardus Jacobus Meiring‎]] # ds. [[Theodore Meyer]] # ds. [[Thomas Duncan Moodie]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] prof. [[Adriaan Moorrees]] # ds. [[Charles Morgan]] # ds. [[George Morgan]] # ds. [[Andreas Petrus Morgenthal]] # ds. [[Gys Muller]] # ds. [[Helgard Müller (predikant)|Helgard Müller]] # dr. [[Tobie Muller]] # ds. [[Andrew Milne Murray]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] dr. [[Andrew Murray]] # ds. [[Andrew Murray sr.]] # ds. [[Charles Murray]] # ds. [[George Murray]] # prof. [[John Murray]] # ds. [[William Murray]] # ds. [[Jozua Francois Naudé]] # ds. [[Christie Neethling]] # ds. [[J.H. Neethling]] # ds. [[Willie Neethling]] # ds. [[Cornelis Nel|C.V. Nel]] # ds. [[Paul Nel]] # ds. [[Vidius Nel]] # dr. [[William Nicol]] # dr. [[J.A.S. Oberholster]] # ds. [[Kenney O'Kennedy‎]] # ds. [[Johannes Gerhardus Olivier]] # ds. [[Phil Olivier]] # ds. [[Johannes Overney]] # ds. [[Solly Ozrovech]] # ds. [[John Pears]] # ds. [[George Murray Pellissier]] # ds. [[Abraham Johannes Pepler]] # ds. [[Stefanus Jacobus Perold]] # ds. [[Daniël Jozua Pienaar]] # ds. [[Ezra Pienaar]] # ds. [[Schalk Pienaar (predikant)|Schalk Pienaar]] # prof. dr. [[Frederik Potgieter]] # ds. [[Thomas Reid]] # dr. [[Malcolm Retief]] # dr. [[Louis Viljoen Rex]] # dr. [[William Robertson]] # ds. [[David Ross]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] ds. [[P.D. Rossouw]] # ds. [[Servaas Rossouw]] # dr. [[Servaas Hofmeyr]] # dr. [[Adrian Roux]] # genl. ds. [[Paul Hendrik Roux]] (uitgebrei) # ds. [[George Rudman]] # ds. [[Santie Sandenbergh]] # ds. [[Herman Schoon]] # ds. [[Robert Shand]] # dr. [[Siebie Sieberhagen]] # ds. [[Pierre Simond]] # ds. [[A.P. Smit|Abraham Petrus Smit]] # ds. [[M.T.R. Smit]] # ds. [[Alexander Smith]] # ds. [[Michiel Smuts]] # ds. [[Hendrik Snijders]] # dr. [[Dwight Snyman]] # ds. [[Willem Lucas Steenkamp]] # dr. [[Willem Petrus Steenkamp]] # ds. [[Georg Stegmann]] # ds. [[Daniël Steyn|Daniël Du Plessis Steyn]] # ds. [[Hendrik Steyn|H.P.M. Steyn]] # ds. [[Abraham Isaac Steytler]] # ds. [[Johan George Steytler]] # ds. [[Andries Stockenström (predikant)|Andries Stockenström]] # ds. [[Kosie Stofberg]] # ds. [[Pieter Stofberg]] # ds. [[J.W.G. Strasheim]] # ds. [[Pieter Adam Strasheim]] # ds. [[Jan Daniël Stulting]] # ds. [[Johan Stumphius]] # ds. [[Henry Sutherland]] # ds. [[Petrus Swart]] # dr. [[Former Sypkens]] # ds. [[John Taylor]] # ds. [[Leonardus Terwoldt]] # ds. [[Jacobus Theron]] # dr. [[George Thom]] # ds. [[Johannes van Andel]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] dr. [[Herman van Broekhuizen]] # ds. [[Sakkie van den Heever]] # dr. [[Attie van der Colf]] # ds. [[Gottlieb Wilhelm Anthonie van der Lingen]] # dr. [[Abraham van der Merwe]] # dr. [[Gerjo van der Merwe]] # ds. [[Hendrik Petrus van der Merwe]] # dr. [[N.J. van der Merwe]] # ds. [[Pieter van der Merwe]] # ds. [[Petrus van der Spuy]] # dr. [[Ernst van der Walt]] # ds. [[Gilles van de Wall]] # ds. [[Dion van Dyk]] # dr. [[Johannes van Heerden|J.P. van Heerden]] # ds. [[Hercules van Loon]] # ds. [[A.J. van Wijk]] # ds. [[Attie van Wijk]] # ds. [[Johannes van Wijk]] # prof. [[Pieter Verhoef]] # ds. [[Johan Heinrich von Manger]] # ds. [[Michiel Christiaan Vos]] # ds. [[Petrus Wachtendorp]] # ds. [[Henry Lindo Webb]] # dr. [[Paul Weiss]] # ds. [[Barend Wessels]] # ds. [[Jan Weitz]] # ds. [[David Wilcocks]] # ds. [[Albert Zinn]] === Ander === # [[Abbie Park Ferguson]] # [[Anna Bliss]] # [[Adriana Spyker]] # [[Maria Kloppers]] === Predikantsvroue === # [[Tertia Flemming]] # [[Nettie Hanekom]] # [[Geertruida Kestell]] # [[Francina Susanna Louw‎]] # [[Zerilda Steyn]] # [[Hymne Weiss]] == Nederduitsch Hervormde Kerk == === Predikante === # [[Daniël Ackerman|D.P. Ackerman]] # [[Adriaan Begemann]] # [[Hermanus Bosman|H.S. Bosman]] # [[Louis Brandt]] # [[C.W. du Toit]] # [[Carel Ruijsch van Dugteren]] # [[Gerrit Smits]] # [[Jac van Belkum]] # dr. [[Herman van Broekhuizen]] # [[Dirk van der Hoff]] # [[Pieter van Drimmelen]] # [[P.A.C. van Heyningen]] # [[Nicolaas van Warmelo|N.J. van Warmelo]] ==Politiek== ===Politieke figure=== '''Voor [[Uniewording]]''': Sir [[David Pieter de Villiers Graaff]], [[Du Pré Alexander, graaf van Caledon]], [[Jacobus Arnoldus Graaff]], [[Simon van der Stel]], [[Willem Bok]], sir [[John Molteno]], lord [[Alfred Milner]], [[Johannes Izaac Rhenius]], [[Sebastiaan Cornelis Nederburgh]], [[Simon Hendrik Frijkenius]], [[Sebastiaan Cornelis Nederburgh]], [[Francis Dundas]], sir [[Rufane Donkin]], [[Jacob Abraham de Mist]], sir [[George Cathcart]], sir [[James Molteno]], sir [[Charles Adderley]], [[Alexander Cambridge, 1ste Graaf van Athlone]], [[Abe Bailey]], sir [[Thomas Smartt]], [[William Palmer, 2de Graaf van Selborne]], sir [[Thomas Scanlen]], sir [[Thomas Upington]], sir [[Gordon Sprigg]], [[Gysbert Reitz Hofmeyr]], sir [[Pieter Bam]], dr. [[Thomas te Water]] '''[[Suid-Afrikaanse Party]]''': sir [[Cornelius Hermanus Wessels]], [[Lourens Geldenhuys]], [[Richard Stuttaford]], [[Nicolaas de Wet]], sir [[Thomas Watt]], [[Morris Alexander]], [[Abraham Fischer]] '''[[Arbeidersparty (Suid-Afrika, 1910)|Arbeidersparty]]''': Kol. [[Frederic Creswell]], [[Thomas Boydell]], [[Walter Madeley]], [[Henry Sampson]], [[Arthur Barlow]], [[Morris Kentridge]] '''[[Unionisteparty]]''': [[Leander Starr Jameson]] '''[[Dominiumparty]]''': [[Charles Stallard]] '''[[Liberale Party]]''': [[Alan Paton]], [[Edgar Brookes]], [[Leo Marquard]], [[Leslie Rubin]], [[Margaret Ballinger]] '''[[Progressiewe Party]]''' en nasate: [[Colin Eglin]], [[Jan Steytler]], [[Ray Swart]], [[Zach de Beer]], [[Frederik van Zyl Slabbert]], [[Graham McIntosh]], [[Ken Andrew]], [[Harry Lawrence]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Helen Suzman]] (herskryf), [[Clive van Ryneveld]] '''[[Verenigde Party]]''': Genl. [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Jan Smuts]] (uitgebrei), [[Bailey Bekker]], sir [[De Villiers Graaff]], [[George Heaton Nicholls]], [[Harry Schwarz]], [[Henry Fagan]], adv. [[Jacobus Gideon Nel Strauss]], [[Japie Basson]], [[Sailor Malan]], [[Vause Raw]], [[Marais Steyn]], [[Myburgh Streicher]], [[Jannie Hofmeyr]], [[Deneys Reitz]], dr. [[Colin Steyn]], sir [[Patrick Duncan]], [[Frederick Sturrock]], [[Douglas Mitchell]], [[Abraham Jonker]], kol. [[Hendrik Mentz]], [[John William Jagger]], [[Henry Burton]], [[Leila Reitz]], [[Bertha Solomon]], [[Catherine Taylor]], [[Johan Carinus]], [[Frank Joubert]], [[Morris Kentridge]], [[Philippus Arnoldus Myburgh]] '''[[Nasionale Party]]''': [[Charles Wynand Malan]], dr. [[Daniël François Malan]], [[John Vorster]], [[Pik Botha]], [[Theo Gerdener]], [[Andries Treurnicht]], [[Paul Sauer]], [[Albert Hertzog]], [[Hjalmar Reitz]], [[W.A. Hofmeyr]], genl. [[Christoffel Kemp]], dr. [[E.G. Jansen]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Martha Mabel Jansen]], [[N.C. Havenga]] (uitgebou), [[Philippus Jacobus Olivier|P.J. Olivier]], [[Frank Waring]], [[Bruckner de Villiers]], [[Adriaan Fourie]], [[Helena Barry-Hofmeyr]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Mabel Malherbe]], [[O.S. Vermooten]], dr. [[Steyn Vorster]], [[Christiaan Ludolph Marais]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] adv. [[Hans Strijdom]] (uitgebrei), [[Eli Louw]], [[Johannes Hendrik Conradie]] '''[[Demokratiese Party]] en [[Demokratiese Alliansie]]''': [[Patty Duncan]], [[Theuns Botha]], dr. [[Denis Worrall]], [[Wynand Malan]], [[Kobus Jordaan]], [[Dene Smuts]]. '''Ander''': [[Johanna Stoffels]], [[Marius Fransman]], [[Sammy Claassen]], [[Cameron Dugmore]], [[Inus Bester]], [[Winnie Madikizela-Mandela]], [[Barbara Hogan]], [[Geoff Doidge]], [[William Addison]], [[Abdullah Abdurrahman]], [[Lys van eerste ministers van die Kaapkolonie]], [[Robey Leibbrandt]]. ===Partye=== [[Afrikanerbond (party)]], [[Arbeidersparty (Suid-Afrika, 1910)|Arbeidersparty]], [[Black Sash]], [[Demokratiese Party (1973)]], [[Dominiumparty]], [[Herstigte Nasionale Party]], [[Konserwatiewe Party]], [[Liberale Party]], [[Nasionale Unie]], [[Nico]], [[Nuwe Republiek Party]], [[Onafhanklike Verenigde Party]], [[Progressiewe Federale Party]], [[Progressiewe Party]], [[Progressiewe Reformiste Party]], [[Reformiste Party]], [[Roosiete]], [[Sentrale Party]], [[Suid-Afrikaanse Party]], [[Torch Commando]], [[Unionisteparty]], [[Verenigde Federale Party]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Verenigde Party]], [[Suid-Afrika-wet]], [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1948‎]], [[Regerende Party]], [[Onafhanklike Party]], [[Verenigde Nasionale Suidwes-party]] ===Kiesafdelings=== '''Kaapland''': [[Albanie (kiesafdeling)|Albanie]], [[Albert (kiesafdeling)|Albert]], [[Algoa (kiesafdeling)|Algoa]], [[Aliwal (kiesafdeling)|Aliwal]], [[Barkly (kiesafdeling)|Barkly]], [[Beaconsfield (kiesafdeling)|Beaconsfield]], [[Beaufort-Wes (kiesafdeling)|Beaufort-Wes]], [[Bellville (kiesafdeling)|Bellville]], [[Betsjoeanaland (kiesafdeling)|Betsjoeanaland]], [[Caledon (kiesafdeling)|Caledon]], [[Ceres (kiesafdeling)|Ceres]], [[Clanwilliam (kiesafdeling)|Clanwilliam]], [[Claremont (kiesafdeling)|Claremont]], [[Constantia (kiesafdeling)|Constantia]], [[Colesberg (kiesafdeling)|Colesberg]], [[Cradock (kiesafdeling)|Cradock]], [[De Kuilen (kiesafdeling)|De Kuilen]], [[Durbanville (kiesafdeling)|Durbanville]], [[Fort Beaufort (kiesafdeling)|Fort Beaufort]], [[George (kiesafdeling)|George]], [[Graaff-Reinet (kiesafdeling)|Graaff-Reinet]], [[Grens (kiesafdeling)|Grens]], [[Griekwaland (kiesafdeling)|Griekwaland]], [[Groenpunt (kiesafdeling)|Groenpunt]], [[Groote Schuur (kiesafdeling)|Groote Schuur]], [[Hopetown (kiesafdeling)|Hopetown]], [[Humansdorp (kiesafdeling)|Humansdorp]], [[Jansenville (kiesafdeling|Jansenville]], [[Kaapse Vlakte (kiesafdeling)|Kaapse Vlakte]], [[Kaapstad-Hawe (kiesafdeling)|Kaapstad-Hawe]], [[Kaapstad-Kasteel (kiesafdeling)|Kaapstad-Kasteel]], [[Kaapstad-Sentraal (kiesafdeling)|Kaapstad-Sentraal]], [[Kaapstad-Tuine (kiesafdeling)|Kaapstad-Tuine]], [[Kimberley (kiesafdeling)|Kimberley]], [[King William's Town (kiesafdeling)|King William's Town]], [[Ladismith (kiesafdeling)|Ladismith]], [[Liesbeek (kiesafdeling)|Liesbeek]], [[Maitland (kiesafdeling)|Maitland]], [[Mowbray (kiesafdeling)|Mowbray]], [[Newton Park (kiesafdeling)|Newton Park]], [[Nuweland (kiesafdeling)|Nuweland]], [[Parow (kiesafdeling)|Parow]], [[Pinelands (kiesafdeling)|Pinelands]], [[Port Elizabeth-Distrik (kiesafdeling)|Port Elizabeth-Distrik]], [[Port Elizabeth-Noord (kiesafdeling)|Port Elizabeth-Noord]], [[Port Elizabeth-Sentraal (kiesafdeling)|Port Elizabeth-Sentraal]], [[Port Elizabeth-Suidwes (kiesafdeling)|Port Elizabeth-Suidwes]], [[Port Elizabeth-Suid (kiesafdeling)|Port Elizabeth-Suid]], [[Port Elizabeth-Wes (kiesafdeling)|Port Elizabeth-Wes]], [[Queenstown (kiesafdeling)|Queenstown]], [[Rondebosch (kiesafdeling)|Rondebosch]], [[Seepunt (kiesafdeling)|Seepunt]], [[Simonstad (kiesafdeling)|Simonstad]], [[Somerset-Oos (kiesafdeling)|Somerset-Oos]], [[Soutrivier (kiesafdeling)|Soutrivier]], [[Suid-Skiereiland (kiesafdeling)|Suid-Skiereiland]], [[Tygervallei (kiesafdeling)|Tygervallei]], [[Vasco (kiesafdeling)|Vasco]], [[Walmer (kiesafdeling)|Walmer]], [[Wynberg (kiesafdeling)|Wynberg]] '''Boland, Overberg, Weskus''': [[Bredasdorp (kiesafdeling)|Bredasdorp]], [[Caledon (kiesafdeling)|Caledon]], [[Ceres (kiesafdeling)|Ceres]], [[Clanwilliam (kiesafdeling)|Clanwilliam]], [[Helderberg (kiesafdeling)|Helderberg]], [[Hottentots-Holland (kiesafdeling)|Hottentots-Holland]], [[Malmesbury (kiesafdeling)|Malmesbury]], [[Moorreesburg (kiesafdeling)|Moorreesburg]], [[Paarl (kiesafdeling)|Paarl]], [[Piketberg (kiesafdeling)|Piketberg]], [[Riversdal (kiesafdeling)|Riversdal]], [[Stellenbosch (kiesafdeling)|Stellenbosch]], [[Swellendam (kiesafdeling)|Swellendam]], [[Valsbaai (kiesafdeling)|Valsbaai]], [[Wellington (kiesafdeling)|Wellington]], [[Worcester (kiesafdeling)|Worcester]] '''Natal''': [[Berea (kiesafdeling)|Berea]], [[Dundee (kiesafdeling)|Dundee]], [[Durban-Greyville (kiesafdeling)|Durban-Greyville]], [[Durban-Noord (kiesafdeling)|Durban-Noord]], [[Durban-Punt (kiesafdeling)|Durban-Punt]], [[Durban-Sentraal (kiesafdeling)|Durban-Sentraal]], [[Georgetown (kiesafdeling|Georgetown]], [[Kliprivier (kiesafdeling)|Kliprivier]], [[Pinetown (kiesafdeling)|Pinetown]], [[Umbilo (kiesafdeling)|Umbilo]], [[Umlazi (kiesafdeling)|Umlazi]] '''Oranje-Vrystaat''': [[Bethlehem (kiesafdeling)|Bethlehem]], [[Bloemfontein (kiesafdeling)|Bloemfontein]], [[Bloemfontein-Distrik (kiesafdeling)|Bloemfontein-Distrik]], [[Boshof (kiesafdeling)|Boshof]], [[Edenburg (kiesafdeling)|Edenburg]], [[Fauresmith (kiesafdeling)|Fauresmith]], [[Ficksburg (kiesafdeling)|Ficksburg]], [[Frankfort (kiesafdeling)|Frankfort]], [[Harrismith (kiesafdeling)|Harrismith]], [[Heilbron (kiesafdeling)|Heilbron]], [[Hoopstad (kiesafdeling)|Hoopstad]], [[Kroonstad (kiesafdeling)|Kroonstad]], [[Ladybrand (kiesafdeling)|Ladybrand]], [[Rouxville (kiesafdeling)|Rouxville]], [[Smithfield (kiesafdeling)|Smithfield]], [[Vredefort (kiesafdeling)|Vredefort]], [[Winburg (kiesafdeling)|Winburg]] '''Transvaal''': [[Barberton (kiesafdeling)|Barberton]], [[Benoni (kiesafdeling)|Benoni]], [[Bezuidenhout]], [[Boksburg (kiesafdeling)|Boksburg]], [[Braamfontein (kiesafdeling)|Braamfontein]], [[Commissionerstraat (kiesafdeling)|Commissionerstraat]], [[Drie Riviere (kiesafdeling)|Drie Riviere]], [[Denver (kiesafdeling)|Denver]], [[Ermelo (kiesafdeling)|Ermelo]], [[Florida (kiesafdeling)|Florida]], [[Fordsburg (kiesafdeling)|Fordsburg]], [[Germiston (kiesafdeling)|Germiston]], [[Heidelberg (kiesafdeling)|Heidelberg]], [[Houghton (kiesafdeling)|Houghton]], [[Jeppes (kiesafdeling)|Jeppes]], [[Krugersdorp (kiesafdeling)|Krugersdorp]], [[Langlaagte (kiesafdeling)|Langlaagte]], [[Lichtenburg (kiesafdeling)|Lichtenburg]], [[Losberg (kiesafdeling)|Losberg]], [[Lydenburg (kiesafdeling)|Lydenburg]], [[Marico (kiesafdeling)|Marico]], [[Middelburg (kiesafdeling)|Middelburg]], [[Orange Grove (kiesafdeling)|Orange Grove]], [[Parktown (kiesafdeling)|Parktown]], [[Potchefstroom (kiesafdeling)|Potchefstroom]], [[Pretoria-Distrik (Noord) (kiesafdeling)|Pretoria-Distrik (Noord)]], [[Pretoria-Distrik (Suid) (kiesafdeling)|Pretoria-Distrik (Suid)]], [[Pretoria-Oos (kiesafdeling)|Pretoria-Oos]], [[Pretoria-Wes (kiesafdeling)|Pretoria-Wes]], [[Roodepoort (kiesafdeling)|Roodepoort]], [[Rustenburg (kiesafdeling)|Rustenburg]], [[Soutpansberg (kiesafdeling)|Soutpansberg]], [[Springs (kiesafdeling)|Springs]], [[Standerton (kiesafdeling)|Standerton]], [[Troyeville (kiesafdeling)|Troyeville]], [[Turffontein (kiesafdeling)|Turffontein]], [[Vereeniging (kiesafdeling)|Vereeniging]], [[Von Brandis (kiesafdeling)|Von Brandis]], [[Vrededorp (kiesafdeling)|Vrededorp]], [[Wakkerstroom (kiesafdeling)|Wakkerstroom]], [[Waterberg (kiesafdeling)|Waterberg]], [[Wolmaransstad (kiesafdeling)|Wolmaransstad]], [[Yeoville (kiesafdeling)|Yeoville]] '''Suidwes-Afrika''': [[Namib (kiesafdeling)|Namib]], [[Karas (kiesafdeling)|Karas]], [[Omaruru (kiesafdeling)|Omaruru]], [[Middelland (kiesafdeling)|Middelland]], [[Windhoek (kiesafdeling)|Windhoek]], [[Etosha (kiesafdeling)|Etosha]] == Musikante == [[Frida Boccara]], [[Maria Callas]], [[Anize du Plessis]], [[Lenny Kuhr]], [[Min Shaw]], [[Zarah Leander]], [[Cesare Valletti]], [[Melindi Charle]], [[Joan Baez]], [[Joseph Schmidt]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Marita Napier]], [[Emma Renzi]], [[Mahalia Jackson]], [[Mireille Mathieu]], [[Willem Frederik Gerard Nicolai]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Leonore Veenemans]], [[Richard Wagner]], [[Guiseppe Verdi]], [[Richard Strauss]], [[Birgit Nilsson]], [[Karl Böhm]], [[Blanche Gerstman]], [[Johanna Luyt]], [[Gawie Cillié]], [[Vera Lynn]], [[Judith Sportel]], [[Annie Visser]], [[Bosman di Ravelli]], [[David Bowie]], [[Margaret Singana]], [[Peter Jöback]], [[Gideon Fagan]], [[Rosa Nepgen]], [[Daisy Bosman]], [[Rocco C. de Villiers]], [[J.B.Z. Keet]], [[Anton Hartman]], [[Jeanette Toerien]], [[Loretta Lynn]], [[Steve Louw]]. ==Seksualiteit== [[Anilingus]], [[Biseksualiteit]], [[Gay]], [[Heteroseksualiteit]], [[Homoseksualiteit]], [[Jeff Stryker]], [[Masturbasie]], [[Orale seks]], [[Pornografie]], [[Vagina]] == Onderwys == [[Auckland Grammar School]], [[Gill-kollege]], [[Gimnasium]], [[Grey-kollege]], [[Hoërskool Groote Schuur]], [[Laerskool Groote Schuur]], [[Hoërskool Hangklip]], [[Hoër Meisieskool La Rochelle]], [[Hoërskool Jan van Riebeeck]], [[Laerskool Jan van Riebeeck]], [[Hoërskool Nassau]], [[Laerskool Nassau]], [[Hugenote-kollege]], [[Hugenote-seminarie]], [[Queen's College]], [[Rhodes-universiteit]], [[Rynse Hoër Meisieskool]], [[Universiteit van die Witwatersrand]], [[Universiteit van Pretoria]], [[Laerskool Paul Greyling]], [[Hoërskool Zwaanswyk]], [[Hoërskool Voortrekker, Kenilworth]], [[Kaapse Afrikaanse Eisteddfod]], [[Hoërskool Aurora]], [[Hugenote Hoërskool]], [[Laerskool Simon van der Stel]], [[Laerskool Koeberg]], [[Laerskool Tafelberg]], [[Duitse Privaat Skool Swakopmund]], [[Hoërskool De Villiers Graaff]], [[Laerskool Oude Molen]], [[Hoërskool Grens]], [[Hoërskool PJ Olivier]], [[Hoërskool Grey]], [[Universiteit van Leiden]], [[Bothashof]], [[Privaatskool Moria]], [[Keetmanshoop Privaatskool]], [[Rhodes-beurs]], [[Hoër Meisieskool Rustenburg]], [[Tot Nut van 't Algemeen]], [[Namibiese Universiteit van Wetenskap en Tegnologie]], [[Gereformeerde Skool Dirk Postma]], [[Privaatskool Elnatan]] ([[Stampriet]]), [[Windhoek Afrikaanse Privaatskool]], [[Laerskool Louw Geldenhuys]], [[Laerskool Newton Park]], [[Deutsche Schule Durban]], [[SACS]], [[Curro]], [[Suid-Afrikaanse Kollege]], [[Dale-kollege]], [[Muir-kollege]], [[Potchefstroom Gimnasium]], [[Stucki-skool, Wellington]], [[Hoërskool Eunice]], [[Goudstadse Onderwyskollege]], [[Hoër Volkskool, Graaff-Reinet]], [[Bloemfonteinse Normaalkollege]], [[Laerskool Jubileum]], [[Laerskool Malvern]], [[Laerskool Kensington]], [[Laerskool Johan Rissik]], [[Hoërskool President, Johannesburg|Hoërskool President]], [[Hoërskool Linden]], [[Hoër Seunskool Jeppe]], [[Laerskool Melpark]], [[Aucklandparkse Laerskool]], [[Laerskool Langlaagte]], [[Hoërskool D.F. Malan, Crosby]], [[Laerskool Dirkie Uys, Orchards]], [[Laerskool Goede Hoop, Mayfair|Laerskool Goede Hoop]], [[Laerskool M.W. de Wet]], [[Hoërskool Stoffberg]], [[Midrand Afrikaanse Akademie]], [[Mornay du Plessis]], [[Totius-Akademie]], [[Tsumeb Gimnasium]], [[Karstveld Academy]], [[Karibib Privatschule]] {{Sjabloon:Gebruikersbydraes|2900}} 9dzzy5yuorvdldlf3ixtdjws2io48aq 2965562 2965519 2026-09-07T05:26:00Z Oesjaar 7467 Welkom by die 20 jaar gemeenskap. 2965562 wikitext text/x-wiki {{Twintigjaargemeenskap}} {{clear}} {{Gebruikerinfo|verfris = nee}} [[Beeld:Morné Dordrecht.jpg|duimnael|regs|320px|Gebruiker Morne]] == Persoonlike gegewens == '''Morné van Rooyen''' is gebruiker Morne se naam. [https://tools.wmflabs.org/supercount/index.php?user=Morne&project=af.wikipedia&toplimit=100 Hier] is 'n samevatting van my bydraes. Ek woon in [[Bloemfontein]] en was redakteur van die ''[[Swartland en Weskus Herald]]'' tot Junie [[2008]], van [[1 September]] [[2008]] van ''[[Tempo (weekblad)|Tempo]]'', toe naweek-nuusanker van die radiostasie [http://www.kfm.co.za 94.5 Kfm] en senior verslaggewer by ''[[Rapport]]'' en daarna teksredakteur by ''[[Huisgenoot]]''. Sedert Maart 2019 was ek redakteur by [[Protea Boekhuis]] in Pretoria. In November 2022 het ek nuusredakteur van die radiostasie [[OFM]] in Bloemfontein geword. My belangstellings is veral geskiedenis en die NG en Gereformeerde Kerk. Ek was ook vryskutvertaler van Christelike lektuur vir 'n bekende Christelike uitgewery. My e-posadres is mcvanrooyen@gmail.com. ;Voorbladartikels [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Leonore Veenemans]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Marita Napier]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Verenigde Party]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Martha Mabel Jansen]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Jan Smuts]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Adriaan Moorrees]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[NG gemeente Fordsburg]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Die Vaderland]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Die Transvaler]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Dagbreek (Sondagkoerant)|Dagbreek]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Zambië]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Kleurlingstemregvraagstuk]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Johannes Meintjes]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Frans Engelenburg]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Adriaan Hofmeyr]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|ds. J.H. Hofmeyr]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Marie Koopmans-de Wet]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Dirk Postma]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Samuel Cronwright]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Andrew Murray]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Carl Otto Hager]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[William Philip Schreiner]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Afrikaanse kerkbou in die Karoo]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[P.D. Rossouw]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Gereformeerde kerk Humpata]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] dr. [[Herman van Broekhuizen]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Mabel Malherbe]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Helen Suzman]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Boerekrygsgevangenes]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] adv. [[Hans Strijdom]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[NG gemeente Rondebosch]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Petrus Coetzee]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Johan de Ridder]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Jode in Suid-Afrika]] '''Getal artikels geskep: 2&nbsp;900,''' (2,94% van die totaal)<br /> '''Getal prente opgelaai: 7&nbsp;326,''' (83,28% van die totaal) [[Lêer:Nederduistch Hervormde kerk Noordwestelike Pretoria, Morné van Rooyen, 2 Januarie 2018.jpg|duimnael|regs|180px|Die Hervormde kerk Noordwestelike Pretoria, [[Daspoort]].]] [[Lêer:Hervormde kerk Johannesburg, Vrededorp, Morné van Rooyen, 16 Julie 2017.jpg|duimnael|regs|220px|Nederduitsch Hervormde gemeente Johannesburg, [[Vrededorp]].]] [[Lêer:NG kerk Linden, Morné van Rooyen, 3 Januarie 2018.jpg|duimnael|regs|220px|Die [[NG gemeente Linden]].]] [[Lêer:NG kerk Westdene, Morné van Rooyen, 31 Desember 2017.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Westdene]].]] [[Lêer:NG kerk Waterval, Johannesburg, 31 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|220px|Die [[NG gemeente Waterval]].]] [[Lêer:NG kerk Crosby, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[NG gemeente Crosby]].]] [[Lêer:NG kerk Boksburg, 30 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|220px|Die [[NG gemeente Boksburg]].]] [[Lêer:Gereformeerde kerk Boksburg, 30 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|220px|Die [[Gereformeerde kerk Boksburg]].]] [[Beeld:Eertydse NG kerk Benoni, 30 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|220px|Die [[NG gemeente Benoni]].]] [[Beeld:NG kerk Germiston, Morné van Rooyen, 31 Desember 2017.jpg|duimnael|regs|220px|Die [[NG gemeente Germiston]].]] [[Beeld:NG kerk Germiston-Suid, 31 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[NG gemeente Germiston-Suid]].]] [[Lêer:Eertydse NG kerk Fordsburg, Mayfair, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Fordsburg]].]] [[Lêer:Gereformeerde kerk Odendaalsrus, regop, 4 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|170px|Die [[Gereformeerde kerk Odendaalsrus]].]] [[Beeld:Destydse NG kerk Johannesburg-Wes, Mayfair-Wes, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Johannesburg-Wes]].]] [[Lêer:NG kerk Langlaagte, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Langlaagte]].]] [[Beeld:Destydse kerkgebou van die eertydse NG gemeente Crosby-Wes, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Crosby-Wes]].]] [[Lêer:Ou NG kerk Mayfair, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[NG gemeente Mayfair]].]] [[Lêer:NG kerk Mondeor, 29 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Mondeor|NG kerk Mondeor]].]] [[Lêer:Kimberley se sinagoge, 27 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|[[Kimberley]] se sinagoge.]] [[Lêer:NG kerk Bezuidenhoutsvallei, Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|Eertydse [[NG gemeente Bezuidenhoutsvallei|NG kerk Bezuidenhoutsvallei]].]] [[Beeld:Gereformeerde kerk Wilropark, 31 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|[[Gereformeerde kerk Wilropark]].]] [[Beeld:NG kerk Riebeek-Wes, April 2016.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Riebeek-Wes|NG kerk Riebeek-Wes]].]] [[Beeld:Evangelies-Lutherse kerk St Martini, Langstraat, Kaapstad.jpg|duimnael|regs|180px|Die Evangelies-Lutherse kerk Sint Martini, Kaapstad.]] [[Beeld:NG kerk Worcester-Vallei.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[NG gemeente Worcester-Vallei]].]] [[Lêer:Vooraansig NG kerk Ysterplaat-Suid 2016.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Ysterplaat-Suid]].]] [[Beeld:NG kerk Sutherland.jpg|duimnael|regs|200px|Die [[NG gemeente Sutherland]].]] [[Beeld:Gereformeerde kerk en saal Kaapstad.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[Gereformeerde kerk Kaapstad]].]] [[Beeld:NG kerk Montagu.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Montagu]].]] [[Beeld:NG kerk Clanwilliam.jpg|regs|duimnael|180px|Die [[NG gemeente Clanwilliam|NG kerk op Clanwilliam]].]] [[Beeld:NG kerk Villiersdorp plat 3.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Villiersdorp|NG kerk Villiersdorp]].]] [[Beeld:NG kerk Fraserburg 2014.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Fraserburg]].]] [[Lêer:NG kerk Du Plessis Ida 2012 1.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Du Plessis]].]] [[Beeld:Uniondale NG kerk 2012 1.jpg|duimnael|regs|240px|Die NG kerkgebou op [[Uniondale]].]] [[Lêer:Gereformeerde kerk Burgersdorp.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[Gereformeerde kerk Burgersdorp]].]] [[Beeld:NG kerk Hanover 2.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[NG gemeente Hanover]].]] [[Beeld:NG kerk Britstown 1.jpg|180px|regs|duimnael|[[NG gemeente Britstown]].]] [[Beeld:Gereformeerde kerk De Aar 1.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[Gereformeerde kerk De Aar]].]] [[Beeld:NG kerk De Aar 2.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente De Aar]].]] [[Beeld:NG kerk De Aar-Noord 1.jpg|regs|duimnael|180px|[[NG gemeente De Aar-Noord]].]] [[Beeld:NG kerk De Aar-Suid 2.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente De Aar-Suid]].]] [[Lêer:NG kerk Sonnekus vooraansig.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[NG gemeente Sonnekus]].]] [[Beeld:NG kerk Porterville regop.jpg|duimnael|regs|180px|Die NG kerk Porterville.]] [[Beeld:NG kerktoring Philipstown.jpg|180px|duimnael|regs|[[NG gemeente Philipstown]].]] [[Beeld:Gereformeerde kerk Philipstown 1.jpg|240px|regs|duimnael|Die [[Gereformeerde kerk Philipstown]].]] [[Beeld:NG kerk Murraysburg 2.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Murraysburg]].]] [[Beeld:Bedford NG kerk Glen Lynden.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Glen Lynden]].]] [[Lêer:NG kerk Alice regop.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Alice]].]] [[Lêer:NG kerk Colesberg 4.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Colesberg]].]] [[Beeld:NG kerk Tarkastad 1.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Tarkastad]].]] [[Beeld:Rawsonville NG kerk.jpg|regs|180px|duimnael|NG kerk Goudini, [[Rawsonville]].]] [[Lêer:NG kerk Barrydale 2013.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Barrydale]].]] [[Lêer:NG kerk Lady Grey 5.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Lady Grey]].]] [[Lêer:Grahamstad Katedraal vooraansig.jpg|duimnael|regs|180px|Anglikaanse katedraal, [[Grahamstad]].]] [[Lêer:Molteno NG kerktoring.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Molteno]].]] [[Lêer:NG kerktoring Cradock.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Cradock]].]] [[Lêer:NG kerk Dordrecht 2012 2.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Dordrecht]].]] [[Beeld:Burgersdorpse NG kerk.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Burgersdorp]].]] [[Beeld:Gereformeerde kerk Worcester.jpg|regs|240px|duimnael|Die [[Gereformeerde kerk Worcester]].]] [[Beeld:NG kerk Adelaide syaansig.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Adelaide]].]] [[Lêer:Gereformeerde kerk Steynsburg 2.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[Gereformeerde kerk Steynsburg]].]] [[Lêer:NG kerk Indwe 1.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Indwe]].]] [[Beeld:NG kerkgebou Alexandria.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Alexandria]].]] [[Beeld:NG kerk Ysterplaat vooraansig.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Ysterplaat]].]] [[Beeld:NG kerkgebou Kareedouw.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Kareedouw]].]] [[Beeld:NG kerk Nieu-Bethesda.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Nieu-Bethesda]].]] [[Beeld:NG kerkgebou Joubertina.jpg|duimnael|regs|240px|NG kerk op [[Joubertina]].]] [[Beeld:NG kerk Alice 2012 2.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Alice]].]] [[Beeld:NG kerkgebou Aliwal-Noord 2012.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Aliwal-Noord]].]] [[Beeld:Katolieke katedraal Aliwal-Noord.jpg|duimnael|regs|180px|Rooms-Katolieke katedraal, [[Aliwal-Noord]].]] [[Beeld:NG kerk De Rust vooraansig.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente De Rust]].]] [[Beeld:Rondebosse_kerkgebou.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Rondebosch]].]] [[Beeld:JVR_gebou.jpg|duimnael|240px|regs|[[Hoërskool Jan van Riebeeck]].]] [[Beeld:Somerset-Wes eerste NG kerk.JPG|duimnael|240px|regs|Die eerste [[NG gemeente Somerset-Wes|NG kerkgebou]] op [[Somerset-Wes]].]] [[Lêer:Hoërskool_Nassau.jpg|duimnael|200px|regs|[[Hoërskool Nassau]].]] [[Beeld:Klipkerk.jpg|duimnael|240px|regs|[[NG gemeente Namakwaland]], [[Springbok, Noord-Kaap]].]] [[Beeld:HS De Villiers Graaff.jpg|duimnael|240px|regs|[[Hoërskool De Villiers Graaff]].]] [[Beeld:NG Tamboerskloof2.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Tamboerskloof]].]] [[Beeld:Groote Kerk 2009.jpg|duimnael|240px|regs|[[NG gemeente Kaapstad]].]] [[Beeld:NG kerk Steynsburg 2.jpg|duimnael|180px|regs|[[NG gemeente Steynsburg]].]] [[Lêer:Keurboomkerk.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Keurboom]].]] [[Beeld:NG gemeente Rouxville regop.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Rouxville]].]] [[Beeld:NGK Constantia.jpg|duimnael|240px|regs|[[NG gemeente Constantia]].]] [[Beeld:NGK Zwaanswyk.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Zwaanswyk]].]] [[Lêer:Vlaktekerk.jpg|duimnael|240px|regs|[[NG gemeente Die Vlakte]].]] [[Beeld:Tafelbergkerk2.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Tafelberg]].]] [[Beeld:Strooidakkerk.jpg|duimnael|240px|regs|[[NG gemeente Paarl]].]] [[Beeld:Toringkerk detail toring.JPG|duimnael|180px|[[Toringkerk]], [[Paarl]].]] [[Beeld:Gereformeerde kerk Paarl regop.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[Gereformeerde kerk Paarl]].]] [[Beeld:NG kerk Drieankerbaai 2015 bord.jpg|duimnael|240px|regs|[[NG gemeente Drieankerbaai]].]] [[Beeld:NG_kerk_Stellenbosch.jpg|duimnael|180px|NG kerk [[Stellenbosch]].]] [[Beeld:Pinelandskerkgebou.jpg|duimnael|180px|[[NG gemeente Pinelands]].]] [[Lêer:NG kerkgebou Woodstock.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Woodstock]].]] [[Beeld:Ou_NG_kerk_Tulbagh.jpg|duimnael|regs|200px|NG kerk [[Tulbagh]].]] [[Beeld:Beaufort-Wes NG kerk.jpg|duimnael|180px|[[NG gemeente Beaufort-Wes|NG kerk Beaufort-Wes]].]] [[Beeld:NG_kerk_Worcester.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Worcester|NG kerk Worcester]].]] [[Beeld:NGK_Obs.jpg|duimnael|200px|[[NG gemeente Observatory]].]] [[Beeld:NG kerk Wynberg 2013 2.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Wynberg]].]] [[Beeld:NG kerk Parow.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Parow]].]] [[Beeld:NG kerk Tygerberg.jpg|duimnael|regs|180px|NG kerkgebou Tygerberg.]] [[Lêer:NG kerk Gamka-Oos.jpg|duimnael|180px|regs|[[NG gemeente Gamka-Oos]].]] [[Beeld:Stanford NG kerk.jpg|duimnael|180px|NG kerkgebou, [[Stanford]].]] [[Beeld:De Doorns Louw.JPG|duimnael|180px|NG kerkgebou, [[De Doorns]].]] [[Lêer:Goodwood NG kerk Wynand Louw 4.jpg|duimnael|180px|regs|NG kerkgebou, Goodwood.]] [[Beeld:NG kerk Philadelphia 2.jpg|duimnael|180px|[[NG gemeente Philadelphia]].]] [[Beeld:NG kerkgebou Swartland.jpg|duimnael|180px|[[NG gemeente Swartland|NG kerk Swartland]].]] [[Beeld:NG kerk Darling.jpg|duimnael|240px|NG kerkgebou, Darling.]] == Algemeen == [[Aarbei]], [[Aasvoël]], [[Eerste Minister]], [[Jong Dames Dinamiek]], [[Lux Verbi.BM]], [[Selfmoord]], [[Stille Oseaan]], [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]], [[Koopkragpariteit]], [[Joernalistiek]], [[Bokrivier]], [[Torso]], [[Soutpansberg]], [[Westminster-abdy]], [[Westminster-konfessie]], [[Kongregasionalistiese Kerk]], [[Vaalharts-besproeiingskema]], [[AP kerk Ventersdorp]], [[Bartolomeusnag]], [[Statebybel]], [[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]], [[Engelenburghuis]], [[Evangeliese Lutherse Kerk in Namibië (DELK)]], [[Top Billing]], [[Allan Gray Orbis-stigting]], [[Gelada]], [[Wêreldraad van Kerke]], [[Jacques Dusseau & Co]], [[Tylney Hall, Hampshire]], [[Eloffstraat]], [[Kaapse Rebelle]], [[Protea Boekhuis]]. === Algemeen: Suid-Afrikaners === [[John Lomax]], [[Reinard Ludick]], [[Lourens Marthinus van der Westhuizen]], [[Hans Herrmann]], [[Hercules von Molendorff]], [[L.W. Hiemstra]], [[Everard Fichardt]], [[Jaco Reinach]], dr. [[Gabriël Gideon Cillié]], [[Rachel Isabella Steyn]], [[Allan Gray]], genl. [[Jan Celliers]], Prof. [[T.J. Haarhoff]], dr. [[Elizabeth Conradie]], [[Hilda Postma]], [[Daniël Francois du Toit]], [[Jan van Bruggen]], [[Jan F. Celliers]], [[Jochem van Bruggen]], [[Leon Maré]], [[Hester Heese]], [[Hugo Naudé]], [[Strijdom van der Merwe]], [[Helena Lochner]], [[George Crosland Robinson]], [[Ann Nosworthy]], [[Bryce Courtenay]], [[Le Roux Smith Le Roux]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Johannes Meintjes]], [[Ambrose Lomax]], [[Irma Stern]], dr. [[Mosie Suzman]], [[Charlie Hofmeyr]], [[Charlie Louw]], [[Erns Louis Jansen]], [[Anton Prinsloo]], [[Johannes Nicolaas de Beer]], dr. [[Annique Theron]], [[Sybil Coetzee]], [[John Dering Nettleton]], lady [[Florence Phillips]] (uitgebou), [[Johannes Poortermans]], [[Albert Troskie]], [[Dot Serfontein]], [[Marthinus Bergh]], [[Henriette Armstrong]], [[Elsie Ballot]], [[Marthinus Bergh]], [[Francis Balfour]], [[Jacobus Frederik Botha]], [[Winnie Rust]], sir [[Thomas Muir]], [[Riana Scheepers]], [[Margaretha Lategan Spies]], eerw. [[Robert Templeton]], [[Reinhold Gregorowski]], genl. [[Johannes Keevy]], prof. [[Paul Daniel Hahn]], [[Henry Fremantle]], [[Hans Lötter]], [[Willem Kamp]], dr. [[J.A. Heese]], dr. [[Theo Wassenaar]], [[Marinus Stucki]], kmdt. [[Andries Smorenburg]], [[Clint Brink]], [[Lys van Goewerneurs van die Kaap]], [[Albert Luthuli]], [[Arnoldus Pannevis]], [[Cornelis Jacob van de Graaff]], [[Cornelius van Quaelbergen]], [[Curt von François]], [[Danie Theron]], [[Friedrich von Lindequist]], [[George Macartney]], [[Heinrich Göring]], [[Henry Morton Stanley]], [[Henry Pottinger]], [[Hercules Robinson]], [[Isbrand Goske]], [[Jan de la Fontaine]], [[Jan Willem Janssens]], [[Joachim Ammema van Plettenberg]], [[Joan van Arckel]], [[John Adams]], [[John Dove-Wilson]], [[John William Colenso]], [[Louis Botha]], [[Maurits Pasques de Chavonnes]], [[Peregrine Maitland]], [[Karl Bremer]], [[Pieter Gysbert Noodt]], [[Pieter van Rheede van Oudtshoorn]], [[Pous Johannes II]], [[Simon van der Stel]], [[Victor Franke]], [[Walter Francis Hely-Hutchinson]], [[Willem Adriaan van der Stel]], [[Manie Maritz]], [[Piet Joubert]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Marie Koopmans-de Wet]], [[Christiaan Frederik Beyers]], [[Jacobus Nicolaas Boshof]], [[Thomas Henry Grocott]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[William Philip Schreiner]], lord [[Charles Somerset]], [[Thomas Pringle]], [[Pieter van der Stael]], sir [[Galbraith Lowry Cole]], sir [[Benjamin D'Urban]], sir [[John Cradock]], [[Gaspard de Coligny]], genl. [[Jacob Cuyler]], [[Harm Oost]], sir [[George Grey]], [[Sampson Richard Stuttaford]], [[Frederick Struben]], [[Hendrik Struben]], [[Jan Bantjes]], [[Andrew Geddes Bain]] (uitgebou), sir [[John Truter]], lord [[Henry Loch]], sir [[George Yonge]], genl. sir [[George Thomas Napier]], genl. sir [[Richard Bourke]], [[Ludwig Alberti]], dr. [[William Atherstone]], sir [[Harry Smith]], sir [[Philip Wodehouse]], sir [[Henry Bartle Frere]], [[Adriaan van Jaarsveld]], [[Honoratus Maynier]], [[Tjaart van der Walt]], [[Samuel Henri Pellissier]], [[Joseph Barry]], [[Robert Jacob Gordon]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Samuel Cronwright]], [[Hugh Abercrombie]], [[Alfred Ackerman]], sir [[John Adamson]], [[H.W.A. Cooper]], [[Anna Scheepers]], [[Antjie Scheepers]], [[Sybrandis Abbema]], [[Jens Friis]], sir [[Langham Dale]], dr. [[William Gill]], [[Oumatjie Stoffberg]], sen. [[Theunis Stoffberg]], dr. [[Hans van Rensburg]], kmdt. [[Andries de Wet]], [[George Rex]], [[Daniël Christiaan Esterhuyse]], [[Nicolaas Vlok]], [[Wilhelmina ten Damme]], [[Manie Bredell]], [[Wynnie Schumann]], [[Jeanne du Plessis]], [[Gideon Roos]], [[Dorothea Möller-Malan]], [[Johanna van Broekhuizen]], prof. dr. [[S.P. Engelbrecht]], [[Anna Geyer]], [[Frikkie Maré]], [[Paul Maré]], [[Dietlof Maré]], [[Andries du Toit]], [[Cornelis Moll]], regter [[Antonie Kock]], kol. [[John Graham]], [[Ben Bouwer]], [[Philippus Bouwer]], [[Bryce Thompson]], [[Levi Lomey]], [[Jos de Villiers]], [[Jan Meyer]], genl. [[Hendrik Alberts]], [[Jonathan Ball]], [[Arthur William Rogers]]. ;Die familie Jeppe [[Carl Jeppe]], [[Fred Jeppe]], [[Hermann Jeppe]], sir [[Julius Jeppe]], [[Julius Jeppe sr.]], [[Julius Otto Jeppe]]. ;Premiers- en presidentsvroue [[Annie Botha]], [[Issie Smuts]], [[Maria Malan]], [[Susan Strijdom]], [[Betsie Verwoerd]], [[Lettie Fouché]], [[Cornelia Swart]]. ==== Bowkers en ander 1820-Setlaars ==== [[Henry Barber]], [[Frederick Hugh Barber]], [[Fred Barber]], [[Miles Bowker]], [[James Henry Bowker]], [[John Mitford Bowker]], [[Robert Mitford Bowker]], [[Thomas Holden Bowker]], [[Mary Elizabeth Barber]], [[William Monkhouse Bowker]], [[Thomas Stubbs]]. === Algemeen: Buitelanders === [[Gwen Lister]], [[Steffi van Wyk]], [[Greg Louganis]], [[Jim McGreevey]], [[Martin Weinek]], [[Maximilian Schell]], [[Carl Philip van Swede]], [[Alan Rickman]], [[Jomo Kenyatta]], [[Manish Dayal]], [[Harold Macmillan]], [[Maharero]], [[Samuel Maharero]], [[Karl Heinrich Bergius]], [[Aaron Arrowsmith]], [[Selahattin Demirtaş]], [[Richard Thornton]]. == Argitektuur == === Mense === [[Louis Thibault]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Johan de Ridder]], [[Pieter Dykstra]], [[J. Anthonie Smith]], [[George Murray Alexander]], [[Hendrik Vermooten]], [[William Henry Ford]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Carl Otto Hager]], [[Gerard Moerdijk]], [[Wynand Louw]], [[Hermann Kallenbach]], [[Folkert Wilko Hesse]], [[Richard Wocke]], [[Charles Freeman]], [[John Parker]], [[James Bisset]], [[Geurt Geers]], [[Leendert Geers]], [[John Gaisford]], [[Carl Heyne]], [[Sophia Gray]], [[Henry Rowe-Rowe]], [[Max Rosenberg]], [[Walter Donaldson]], [[Wollie Bronkhorst]], [[Joseph Solomon]], [[Francis Edward Masey]], [[Koos Reyneke]], [[F.P. van Heerden]], [[Klaas van Rijsse]], [[Roelof Uytenbogaardt]], [[Henry Watson]], [[John Ralston]], [[John Beardwood]], [[Arthur Reid]], [[Louis Karol]], [[Johannes Rienk Burg]], [[Gawie Fagan]]. === Bouwerk === [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Afrikaanse kerkbou in die Karoo]], [[Ballotina, Tulbagh]], [[Portside Tower]], [[Vredenhof]], [[Kaapstadse Internasionale Konferensiesentrum]], [[Peperbus, Fraserburg]], [[Hohenheim, Parktown]], [[Villa Arcadia, Parktown]], [[Egiptiese Gebou]], [[Kerkstraat 6, Tulbagh]], [[Kerkstraat 28, Tulbagh]], [[Kerkstraat 22, Tulbagh]], [[Kersktraat 24, Tulbagh]], [[Kerkstraat 30, Tulbagh]], [[Kerkstraat 32, Tulbagh]], [[Kerkstraat 36, Tulbagh]], [[Kerkstraat 40, Tulbagh]], [[Kerkstraat 42, Tulbagh]], [[Suid-Afrikaanse Weeshuis, Langstraat]], [[Ou Pastorie, Fraserburg]], [[Goodnow-saal, Wellington]], [[Welgemeend]], [[Friedenheim, Belgravia]], [[standplaas]], [[Scottish Horse-gedenkteken]], [[Valkenburg (landgoed)|Valkenburg]] ==Medialui== [[Marius Jooste]], [[Harald Pakendorf]], [[Hans Strydom (verslaggewer)|Hans Strydom]], [[Tertius Myburgh]], [[Schalk Pienaar (joernalis)|Schalk Pienaar]], [[Johannes Smith]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] dr. [[Frans Engelenburg]], [[Willem Jordaan]], [[Waldimar Pelser]], [[Christiaan Strydom]], [[Blaar Coetzee]], [[Johannes Rabie|J.S.M. Rabie]], [[Jacobus Toerien]], [[Jannie Kruger]], [[Beaumont Schoeman]], [[Charles Butler]] ==Suid-Afrikaanse geskiedenis== [[Eerste Grensoorlog]], [[Tweede Grensoorlog]], [[Derde Grensoorlog]], [[Vierde Grensoorlog]], [[Baasskap]], [[Goudstandaard]], [[Groot Depressie]], [[Groote Schuur]], [[Pakt-regering]], [[Ryksdaalder]], [[Uniewording]], [[Volksraad van die Unie van Suid-Afrika]], [[Westminster-stelsel]], [[1914-Rebellie]], [[Jameson-inval]], [[Reddingsdaadbond]], [[Groentemarkplein]], [[Ou Dorpshuis]], [[Van Riebeeckfees]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Kleurlingstemregvraagstuk]], [[Saamwerkunie]], [[Afrikaners in Argentinië]], [[Boerekrygsgevangenes]], [[Republikeinse Strydfonds]], [[Bulhoek]], == Jode in Suid-Afrika == === Instellings en geboue === [[Jode in Suid-Afrika]], [[Tempel Israel, Johannesburg|Tempel Israel]], [[Groot Sinagoge, Johannesburg|Groot Sinagoge]], [[Presidentstraat-sinagoge]], [[Park-sinagoge]], [[Doornfontein-sinagoge]], === Mense === [[Alfred Abramowitz]], [[Bernhardt Aronstam]], [[Max Aronstam]], [[George Behrman]], [[Milton Behrman]], [[Louis Berger]], [[Nathan Berger]], sen. [[Aaron Berman]], [[Alfred Bernitz]], [[Bertrand Bernstein]], prof. [[Ralph Bernstein]], [[Vivian Bethlehem]], [[Joe Bloom]], [[Joseph Borwein]], [[Morris Kentridge]], [[Alexander Kowarsky]]. [[Helen Suzman]], [[Basil Schonland]], [[Selmar Schonland]], [[Morris Alexander]], [[Reeva Forman]], [[Carl Hanau]], [[Sigismund Neumann]], [[Charles Goldmann]], [[Edwin Goldmann]], [[Richard Goldmann]], [[I.W. Schlesinger]], [[Sarah Gertrude Millin]], [[Max Sonnenberg]], == Plekke (Suid-Afrika)== ===A–E=== [[Aalwynkop]], [[Aalwynpoort]], [[Aan de Doorns]], [[Aangenaam]], [[Aapkloof]], [[Aascoe]], [[Aasvoëlberg, Oos-Kaap]], [[Aasvoëlberg, Vrystaat]], [[Aasvoëlkop]], [[Abbasasberge]], [[Abbevlaack]], [[Abbevlakte]], [[Abbotsford, Johannesburg]], [[Aberdeen]], [[Aberfeldy]], [[Abiquasput]], [[Abjaterskop]], [[Acton Caba]], [[Acton Homes]], [[Adelaide, Suid-Afrika|Adelaide]], [[Adams Mission]], [[Adcockvale]], [[Adderleystraat]], [[Addington]], [[Agisanang]], [[Agter-Bruintjieshoogte]], [[Ahrens]], [[Airlie]], [[Akasiapark]], [[Akkedisberg]], [[Alabama, Klerksdorp|Alabama]], [[Albania]], [[Albanie]], [[Albertskroon]], [[Albertsville]], [[Albertynshof]], [[Albion]], [[Aldam]], [[Alexanderbaai]], [[Alexandra Park]], [[Algoapark]], [[Appelkooskop]], [[Aurora, Wes-Kaap]], [[Balfour, Oos-Kaap]], [[Barkly-Oos]], [[Bassonia]], [[Beaconsfield]], [[Beaufort-Wes]] (uitgebou), [[Belgravia, Kimberley]], [[Belgravia]], [[Bergrivier-munisipaliteit]], [[Bethelsdorp]], [[Bitterfontein]], [[Blouwaterbaai]], [[Bluff]], [[Boland]], [[Booysens, Johannesburg|Booysens]], [[Braamfontein (plaas)]], [[Burgersdorp]], [[Burgerville]], [[Caledon]], [[Carnarvon, Noord-Kaap]], [[Carters Glen]], [[Cederberg]], [[Ceres]], [[Christiana]], [[Citrusdal]], [[Clanwilliam]], [[Claremont, Johannesburg]], [[Claremont, Kaapstad]], [[Cleveden]], [[Cleveland, Johannesburg|Cleveland]], [[Colenso]], [[Colesberg]] (uitgebou), [[Coligny]], [[Concordia, Noord-Kaap|Concordia]], [[Coronationville]], [[Cottesloe]], [[Craighall]], [[Cramerview]], [[Daljosafat]], [[Dewetshof]], [[Denver, Johannesburg|Denver]], [[Diazville]], [[Distrik Ses]], [[Doornfontein (plaas)|Doornfontein]], [[Drakenstein]], [[Drieankerbaai]], [[Dwaalboom]], [[Elandsfontein (plaas)|Elandsfontein]], [[Elladoone]], [[Elliot]], [[Eloffsdal]], [[Emmarentia]], [[Escombe]]. ===F–J=== [[Fort Beaufort]], [[Framton]], [[Franklin Roosevelt Park]], [[Garies]], [[Glenmore]], [[Goodhouse]], [[Griekwaland-Oos]], [[Henkries]], [[Herschel]], [[Hillary]], [[Hadison Park]], [[Hoopstad]], [[Hopefield]], [[Hopetown]], [[Hurst Hill]], [[Hutchinson, Noord-Kaap]], [[Hyde Park]], [[Industria, Johannesburg|Industria]], [[Jamestown, Oos-Kaap]], [[Jeppestown]]. ===K–O=== [[Kaapse Wynland-distriksmunisipaliteit|Kaapse Wynland]], [[Kamieskroon]], [[Kestellhof]], [[Klawer, Wes-Kaap]], [[Klein Karoo]], [[Klipriviersberg (plaas)]], [[Knersvlakte]], [[Kuruman]], [[Laaiplek]], [[Lady Grey]], [[Lakeview]], [[Langebaan]], [[Langlaagte]], [[Lansdowne]], [[Leipoldtville]], [[Longdale]], [[Lutzville]], [[Lyndhurst]], [[Lys van Suid-Afrikaanse plekname vernoem na kommandeurs, goewerneurs en hul verwante]], [[Maclear]], [[Maitland]], [[Malvern, Durban|Malvern]], [[Maraisburg]], [[Martindale]], [[Marydale]], [[Matzikama]], [[Mayfair-Wes]], [[McGregor]], [[Middelfontein (plaas)]], [[Montclair]], [[Montclare]], [[Montgomery Park]], [[Montroux]], [[Monumenthoogte]], [[Mowbray]], [[Namakwaland]], [[Newclare]], [[New Park]], [[Newtonpark]], [[Niemandsland]], [[Nuweland]], [[Observatory]], [[Orchards, Johannesburg|Orchards]]. ===P–T=== [[Paarlshoop]], [[Pampoenkraal]], [[Parkwood]], [[Pearston]], [[Philipstown]], [[Pinelands]], [[Pofadder]], [[Port Nolloth]], [[Porterville]], [[Prieska]], [[Queensburgh]], [[Randjeslaagte]], [[Redelinghuys]], [[Rensburg]], [[Reynolds View]], [[Rhodes, Oos-Kaap]], [[Rhodesdene]], [[Richmond, Johannesburg]], [[Riebeeckstad]], [[Riebeek-Kasteel]], [[Riebeek-Oos]], [[Riebeek-Wes]], [[Rietbron]], [[Risidale]], [[Riverlea]], [[Riversdal]], [[Roggeveld]], [[Rondebosch]], [[Rondebosch-Oos]], [[Rossmore]], [[Rosebank]], [[Rouxville, Johannesburg]], [[Royldene]], [[Saldanha]], [[Salisbury Claims]], [[Schweizer-Reneke]], [[Sea View]], [[Seepunt]], [[Seymour, Oos-Kaap]], [[Simondium]], [[Somerset-Oos]], [[Somerset-Wes]], [[Soutpansberg (streek)|Soutpansberg]], [[Soutrivier]], [[Spes Bona]], [[Springbok, Noord-Kaap]], [[Standerton]], [[Steinkopf]], [[Sterkstroom]], [[Strand]], [[Suidheuwels]], [[Sunnyside, Johannesburg]], [[Swartkrans (berg)|Swartkrans]], [[Talboton]], [[Turffontein (plaas)]]. ===U–Z=== [[Ugie]], [[Unigray]], [[Uniondale]], [[Valhalla]], [[Vanrhynsdorp]], [[Velddrif]], [[Vereeniging]], [[Verwoerdpark, Kimberley|Verwoerdpark]], [[Victoria, Johannesburg]], [[Victoria-Wes]], [[Victory Park]], [[Viljoenshof]], [[Village Deep]], [[Vioolsdrif]], [[Vishoek]], [[Vrededorp]], [[Vredenburg]], [[Vredendal]], [[Walmer]], [[Wanderers View]], [[Waverley, Johannesburg|Waverley]], [[Waterberg (streek)|Waterberg]], [[Waterval (plaas)]], [[Wellington, Wes-Kaap|Wellington]], [[Wemmer]], [[Weskus]], [[Westbury]], [[Westdene]], [[Westgate]], [[Wierdapark]], [[Willowmore]], [[Winburg]], [[Winston Ridge]], [[Wolhuter]], [[Wolmaransstad]], [[Woodstock]], [[Wynberg]], [[Ysterplaat]], [[Zuurveld]], [[Zwaanswyk]]. == Plekke (Elders in Afrika)== [[Abuja]], [[Abbabis]], [[Addis Abeba]], [[Ai-Ais]], [[Antananarivo]], [[Betsjoeanaland]], [[Gochas]], [[Karibib]], [[Kinshasa]], [[Lagos]], [[Mariental]], [[Omaruru]], [[Otjiwarongo]], [[Rabat]], [[Swakopmund]], [[Windhoek]], [[Dar-es-Salaam]], [[Tsumeb]], [[Otjimbingwe]], [[Aus]], [[Humpata]], [[Swartbooisdrift]], [[Siteki]], [[Nhlangano]], [[Stampriet]], [[D'Kar]], [[Drimiopsis]], [[Lalibela]], [[Aksum]], [[Harar]], [[Tigray-streek]], [[Tigray-provinsie]], [[Bahir Dar]], [[Gondar]], [[Abenab]], [[Uhurupark]], [[Gibeon]], [[Leonardville]], [[Olympia, Windhoek|Olympia]], [[Suiderhof]], [[Pionierspark]]. ==Dorpe, stede, voorstede en streke (oorsee)== [[Albany]], [[Ceuta]], [[Broken Hill]], [[Nieu-Suid-Wallis]], [[Boekowina]], [[Bayreuth]], [[Red Deer]], [[Yellowknife]], [[Whitehorse (Yukon)]], [[Bielefeld]], [[Kermadec-eilande]], [[Barmen]], [[Elberfeld]], [[Wasserthaleben]], [[Westerenger]], [[Schwarzburg-Sondershausen]]. ==Rhodesië, Zimbabwe en Zambië== '''Dorpe, stede en streke''': [[Mbala]], [[Banket]], [[Beatrice, Zimbabwe]], [[Chingola]], [[Koperstreek]], [[Masvingo]], [[Kwekwe]], [[Masjonaland]], [[Karoi]], [[Redcliff]], [[Chinhoyi]], [[Marondera]], [[Mufulira]], [[Ndola]], [[Mutare]], [[Bindura]], [[Bulawayo]], [[Gweru]], [[Kabwe]], [[Livingstone]], [[Luanshya]], [[Lusaka]], [[Kasama]], [[Maramba]], [[Kalulushi]], [[Chipata]], [[Kapiri Mposhi]], [[Mansa]], [[Serenje]], [[Mpika]], [[Isoka]], [[Mpulungu]], [[Luangwa]], [[Mongu]], [[Kadoma]], [[Chivhu]] '''Algemeen''': [[Adendorff-trek]], [[Zambezirivier]], [[William Ernest Fairbridge]], [[British South Africa Company]], [[Victoria-waterval]], [[Sentraal-Afrikaanse Federasie]], [[Noord-Rhodesië]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Zambië]], [[Monckton-kommissie]], [[Great North Road]], [[Jode in Zambië]], [[United Church in Zambia]], [[Kenneth Kaunda]], [[NG Kerk in Zambië]], [[Luapula]], [[Westelike Provinsie (Zambië)|Westelike Provinsie]], [[Sentrale Provinsie (Zambië)|Sentrale Provinsie]], [[Suid-Rhodesië]], [[Levy Mwanawasa]], sir [[Godfrey Huggins]], [[Oostelike Provinsie (Zambië)|Oostelike Provinsie]], [[Noordwestelike Provinsie (Zambië)|Noordwestelike Provinsie]], [[Universiteit van Zambië]], [[Koperstreek-universiteit]], [[Mulungushi-universiteit]], [[Tanzara-spoorlyn]], [[Rupiah Banda]], [[Frederick Chiluba]], [[Movement for Multiparty Democracy]], [[Lusaka (Provinsie)|Lusaka-provinsie]], [[Bothashof]] ==Media== # [[Lys van Suid-Afrikaanse dagblaaie]] # [[Afrikaanse Pers (1962) Beperk]] # ''[[Die Afrikaner]]'' # ''[[Die Boerevrou]]'' # ''[[Business Day]] '' #'' [[Cape Argus]] '' #'' [[Cape Son]]'' #'' [[Cape Times]]'' #'' [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Dagbreek (Sondagkoerant)|Dagbreek]]'' # [[Dagbreekpers Beperk]] #'' [[Daily Dispatch]] '' #'' [[Daily Mail]] '' #'' [[Daily Mail (Suid-Afrika)]] '' #'' [[Daily News]] '' #'' [[Daily Sun]] '' # ''[[De Fakkel]]'' #'' [[De Tijd]]'' #'' [[Diamond Fields Advertiser]] '' #''[[De Zuid-Afrikaan]]'' #'' [[Die Brandwag]] '' #'' [[Die Jongspan]] '' #'' [[Die Suiderstem]] '' #[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] '' [[Die Transvaler]]'' #[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] '' [[Die Vaderland]]'' #'' [[Die Volkstem]] '' #'' [[Evening Post]] '' #[[Gerard Grobler]] #'' [[Grahamstown Journal]] '' #'' [[Grocott's Mail]] '' #'' [[Herald (Harare)]] '' #'' [[Het Volksblad]]'' # ''[[Hoofstad (dagblad)|Hoofstad]]'' # [[Independent News & Media]] # [[Johnnic Publishing]] #'' [[Land en Volk]] '' #'' [[Landstem]]'' #'' [[Oggendblad]] '' #''[[Ons Land]]'' #'' [[Oosterlig]] '' # [[Perskor]] #'' [[Pretoria News]] '' #'' [[Rand Daily Mail]] '' # ''[[Republikein]]'' # [[Sapa]] # ''[[Somerset Budget & Pearston Advocate]]'' #'' [[Sondag (koerant)]] '' #'' [[Sondagstem]]'' # [[South African Associated Newspapers]] # ''[[Die Suidwes-Afrikaner]]'' # ''[[Sunday Express]]'' #'' [[Swartland en Weskus Herald]] '' #'' [[Swartlander]] #'' [[Tempo (weekblad)|Tempo]] '' # ''[[The Friend]] '' # ''[[The Herald]] '' #'' [[The Mercury (King William's Town)|The Mercury]] '' #'' [[The Mercury]] '' #'' [[The Namibian]] '' #'' [[The Rep]]'' # ''[[The Star]] '' #'' [[The Witness]] '' #''[[Die Weekblad]]'' # [[Times Media Limited]] #'' [[Times of Zambia]] '' #'' [[Weekend Post]] '' #'' [[Weslander]] '' #'' [[Zambia Daily Mail]] '' #'' [[Zambia Post]] '' == Sending in Suider-Afrika == === Instellings en plekke === # [[Berseba]] # [[Gross Barmen]] # [[Londense Sendinggenootskap]] # [[Rynse Kerk in Suid-Afrika]] # [[Rynse Sendinggenootskap]] === Mense === # [[Christoph Wilhelm Alheit]] # [[William Ashton]] # [[Carl Heinrich Beiderbecke]] # [[Pieter Bos]] # [[Peter Heinrich Brincker]] # [[Carl Gotthilf Büttner]] # [[Abraham de Klerk]] # [[Andries Dreyer]] # [[Friedrich Eich]] # [[Wilhelm Eich]] # [[Johanna Gertze]] # [[Carl Hugo Hahn]] # [[Johannes Samuel Hahn]] # [[Johannes Theophilus Hahn]] # [[Franz Kleinschmidt]] # [[Friedrich Wilhelm Kolbe]] # [[Hans Christian Knudsen]] # [[Hermann Kreft]] # [[Johann Krönlein]] # [[Jean Pellissier]] # [[Robert Moffat]] # [[Anna Pauw]] # [[Jacobus Pauw]] # [[Johannes Rath]] # [[Johann Wilhelm Redecker]] # [[Johann Schmelen]] # [[Heinrich Vedder]] # [[Gottlieb Viehe]] # [[Gottlieb Weich]] # [[Gustav Zahn]] ==Gereformeerde Kerk== === Predikante en ander figure === * [[Predikante van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] # [[Gert Alberts]] # ds. [[Abraham Aucamp|A.L. Aucamp]] # [[Hendrik Aucamp]] # ds. [[Johannes Beijer]] # ds. [[Gert Bester]] # [[Pieter Biewenga]] # ds. [[Pieter Bingle]] # dr. [[Pieter Willem Bingle|Pieter Bingle]] # ds. [[Jan Boneschans]] # ds. [[Hendrik-Jan Boshoff]] # ds. [[Johan Breedt]] # [[Andries Buys]] # ds. [[Drikus Buys|G.H. Buys]] # ds. [[Schalk Buys]] # [[Stephanus Buys]] # kmdt. [[Calman Lion Cachet]] # prof. [[Jan Lion Cachet]] (uitgebrei) # ds. [[A.A.J. de Klerk Coetsee]] # ds. [[Abraham Coetsee]] # [[Ad Coetsee]] # [[Andreas Coetsee]] # [[Petrus Coetsee]] # [[Pieter Coetsee]] # [[T.P.N. Coetsee]] # [[Gert Coetzee]] # ds. [[Jan Coetzee]] # prof. [[J. Chris Coetzee]] # ds. [[J.V. Coetzee|Jan Viljoen Coetzee]] # ds. [[Dewald de Beer]] # prof. [[Helenius de Cock]] # ds. [[Hendrik de Cock]] # ds. [[Jan de Bruin]] # [[Pieter de Bruin]] # prof. dr. [[Barend de Klerk|Barend Jacobus de Klerk]] # [[Kosie de Klerk]] # ds. [[Petrus de Klerk|P.J. de Klerk]] # prof. dr. [[Philippus de Klerk]] # dr. [[Willem de Klerk]] # ds. [[Willem Johannes de Klerk]] # ds. [[Henk Denkema]] # [[Johan de Ridder]] # ds. [[Johannes de Ridder]] # [[Thomas de Ridder]] # prof. dr. [[C.J.H. de Wet]] # oudl. [[Thomas Dreyer]] # ds. [[Alwyn du Plessis]] # [[Daniël du Plessis]] # ds. [[Deon du Plessis]] # ds. [[Dirk du Plessis|D.P. du Plessis]] # ds. [[Hendrik du Plessis]] # ds. [[H.J.R. du Plessis]] # prof. dr. [[Hugo du Plessis]] # [[Izak David du Plessis]] # prof. [[Jacobus du Plessis]] # [[Jan du Plessis]] # sen. [[Jan Adriaan du Plessis]] # [[Kobus du Plessis]] # ds. [[Lodewicus du Plessis|L.J. du Plessis]] # [[Louwrens du Plessis]] # ds. [[Pieter du Plessis]] # prof. [[Pieter du Plessis (akademikus)|Pieter du Plessis]] # prof. dr. [[Sarel Jacobus du Plessis]] # prof. [[Wicus du Plessis]] # ds. [[Jan du Plooy]] # ds. [[Koos du Plooy]] # prof. dr. [[Totius|J.D. du Toit]] (uitgebou) # ds. [[Charles du Toit|C.W.M. du Toit]] # dr. [[François du Toit]] # sen. [[François Jacobus du Toit]] # dr. [[Stefaan du Toit]] # prof. dr. [[Stephanus du Toit]] # dr. [[Benoon Duvenage|Benonie Duvenage]] # dr. [[Schalk Duvenage|S.C.W. Duvenage]] # [[Jan Eloff]] # kmdt. [[Sarel Eloff]] # dr. [[Theuns Eloff]] # [[Johan Enslin|Johan Adam Enslin]] # ds. [[Jan Carel Erasmus]] # dr. [[Jannie Erasmus]] # ds. [[Jopie Erasmus|J.F. Erasmus]] # dr. [[Daan Fouché|D.R. Fouché]] # [[Bennie Fourie]], akteur # ds. [[Herman Grobler]] # min. [[P.G.W. Grobler]] # [[Pieter Hamersma]] # ds. [[Taetse Hamersma]] # ds. [[Chris Hattingh]] # dr. [[Abie Helberg|A.N. Helberg]] # oudl. [[Andries Henning]] # oudl. [[Hendrik Hermann]] # dr. [[Jerry Hope]] # ds. [[Kiepie Jaftha]] # prof. dr. [[Joseph Petrus Jooste]] # prof. [[Jan Kamp]] # dr. [[Dion Kempff]] # ds. [[David Kotzé]] # [[Abraham Kruger]] # dr. [[Barend Krüger]] # ds. [[Blackie Kruger]] # prof. dr. [[D.W. Krüger]] # ds. [[Gerrit Kruger|G.H.J. Kruger]] jr. # ds. [[G.H.J. Kruger]] sr. # ds. [[Gerhardus Stephanus Kruger]] # [[Gert Kruger]] # ds. [[Hein Kruger]] # ds. [[Hennie Krüger]] # ds. [[Herculaas Kruger]] # ds. [[Izak Krüger]] # ds. [[Jan Krüger|J.C. Krüger]] # ds. [[J.H. Kruger|Jan Hendrik Kruger]] # [[Johannes Hendrik Kruger]] # ds. [[Louis Kruger]] # [[Teunis Kruger]] # oudl. [[J.P.L. Labuschagne]] # ds. [[Dirk Laufs]] # ds. [[Braam le Roux]] # ds. [[Izak Lessing|I.J. Lessing]] # ds. [[Thos Liebenberg]] # prof. [[Frans Lion-Cachet]] # prof. dr. [[Sietse Los]] # ds. [[Pierre Louw]] # ds. [[Christian Malan]] # ds. [[Nicolas Malan|Nico Malan]] # ds. [[Peet Malan]] # kmdt. [[Japie Maré]] # ds. [[Willie Maritz]] # ds. [[Walter Meyer|E.W. Meyer]] # ds. [[Andries Myburg]] # ds. [[P.W.A. Mulder|Pieter Mulder]] # ds. [[Hannes Noëth]] # dr. [[Callie Opperman]] # ds. [[Paul Opperman]] # ds. [[Gerrit Pasch]] # ds. [[Hendrikus Pasch]] # ds. [[Maarten Pelser]] # ds. [[Petrus Pelser]] # [[Calman Postma]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] ds. [[Dirk Postma]] # ds. [[Dirk Postma jr.]] # ds. [[Dirk Postma, seun van Martinus]] # ds. [[Martinus Postma]] # ds. [[Petrus Postma]] # ds. [[Stephanus Postma]] # ds. [[Willem Postma]] # ds. [[W.J. Postma]] # [[Jan Harm Robbertse]] # ds. [[Derk Rumpff]] # ds. [[G.P. Scheepers|Gideon Scheepers]] # dr. [[Jan Schutte]] # [[Philippus Schutte]] # ds. [[Alwyn Smit]] # ds. [[Ewert Snyman]] # dr. [[Flippie Snyman]] # ds. [[Nicolaas Snyman]] # ds. [[Philippus Snyman|Ph. S. Snyman]] # ds. [[Pieter Snyman]] # ds. [[P.S. Snyman|Philippus Snyman]] # dr. [[Willem Snyman|W.J. Snyman]] # ds. [[T.T. Spoelstra]] # ds. [[Lammert Stavast]] # [[Johannes Steenkamp]] # ds. [[Peet Steyn]] # ds. [[Hendrik Stoltz]] # ds. [[Nicolaas Swart|N.J.R. Swart]] # ds. [[Wouter ten Haaf]] # [[Willem van Biljon]] # [[Petrus van den Burg]] # [[Daantjie van den Heever]] # prof. dr. [[G.P.L. van der Linde]] # prof. dr. [[Dems van der Merwe|D.C.S. van der Merwe]] # prof. dr. [[Gert van der Vyver|G.C.P. van der Vyver]] # ds. [[Lourens van der Vyver]] # dr. [[Attie van der Walt]] # ds. [[Dirk van der Walt]] # ds. [[Dirkie van der Walt]] # [[Hendrik Tjaart van der Walt]] # ds. [[Izak van der Walt]] # ds. [[J.G.H. van der Walt]] # ds. [[Johannes Christiaan van der Walt]] # [[Johannes van der Walt]] (die Gemaskerde Wonder) # ds. [[Johannes Petrus van der Walt]] # [[Johannes van der Walt (veldkornet)|J.P. van der Walt]] (medestigter van Reddersburg) # prof. [[Naas van der Walt]] # ds. [[N.H. van der Walt]] # ds. [[Pietertjie van der Walt|P.W. van der Walt]] # prof. dr. [[Sarel van der Walt|Sarel Petrus van der Walt]] # prof. dr. [[Stephanus van der Walt]] # [[Piet van Maarleveld]] # ds. [[Krüger van Niekerk]] # [[Klaas van Rijsse]] # [[Charles van Rooy]] # prof. [[Dirk van Rooy]] # ds. [[Koos van Rooy|Jacobus Albertus (Koos) van Rooy]] # prof. [[Jacobus van Rooy|Koos van Rooy]] # ds. [[Jacs van Rooy]] # [[Johannes Cornelis van Rooy]] # prof. [[Joon van Rooy]] # ds. [[Johan van Ryssen]] # ds. [[Pieter van Schalkwyk]] # ds. [[Fires van Vuuren|C.M. Janse van Vuuren]] # dr. [[Klaas van Wyk de Vries]] # ds. [[Lou van Wyk|L.A.S. van Wyk]] # ds. [[Rudolf van Wyk]] # ds. [[Ammi Venter]] # ds. [[Douw Venter]] # ds. [[Hendrik Venter]] # ds. [[Hendrik Johannes Venter]] # [[Koos Venter|Jacobus Johannes (Koos) Venter]] # ds. [[Hennie Venter|H.J.S. Venter]] # ds. [[Herman Venter]] # dr. [[Jan Venter]] # ds. [[Petrus Venter]] # [[Pieter Venter]] # ds. [[Sarel Venter|S.D. Venter]] # ds. [[Willem Venter]] # ds. [[Willie Venter]] # ds. [[Petrus Viljoen|P.J. Viljoen]] # ds. [[Landman Vogel]] # ds. [[C.J.H. Vorster]] # ds. [[Louis Vorster]] # ds. [[Wikus Vorster]] # dr. [[Heinrich Zwemstra]] === Gereformeerde susters === # [[Anna Aucamp]] # [[Jantina Böeseken]] # [[Driekie Booysen]] # [[Ida Bosman]] # [[Nettie Bredell]] # [[Abrahama Coetsee]] # [[Aletta Coetzee]] # [[Jacoba Coetzee]] # [[Martha Coetzee]] # [[Marietjie de Klerk]] # [[Maria de Wet]] # [[Laurika du Plessis]] # [[Martha du Plessis]] # [[Cor du Plessis]] # [[Anna Duvenage]] # [[Elsie Eloff-Kruger]] # [[Ella Eloff-van der Walt]] # [[Aletta de Klerk]] # [[Anna de Klerk]] # [[Corrie de Klerk]] # [[Johanna de Klerk]] # [[Suzette de Ridder]] # [[Aletta du Plessis]] # [[Susanna du Plessis]] # [[Johanna du Plooy]] # [[Judie du Plessis]] # [[Marie du Toit]] # [[Sarie du Toit]] # [[Hermia Jooste]] # [[Christina Kruger]] # [[Christina Krüger]] # [[Gezina Kruger]] # [[Hester Krüger]] # [[Johanna Kruger]] # [[Martha Lugtenburg]] # [[Sarie Maré]] # [[Cornelia van Oversteeg]] # [[Adelaide Postma]] # [[Alida Postma]] # [[Cecilia Postma]] # [[Johanna Postma]] # [[Laurika Postma]] # [[Magalina Postma]] # [[Margaretha Postma]] # [[Rikie Postma]] # [[Femke Rumpff]] # [[Janneke Rumpff]] # [[Hester Snyman]] # [[Sophia Snyman]] # [[Elizabeth Spiller]] # [[Maria Steyn]] # [[Paula Styger]] (uitgebrei) # [[Gerbrechta van Biljon]] # [[Elsie van Broekhuizen]] # [[Anne van Rooy]] # [[Brechtje van Rooy]] # [[Claartje van Rooy]] # [[Ellie van Rooy]] # [[Hester Rossouw]] # [[Annie van der Merwe]] # [[Martha van der Merwe]] # [[Lydia van der Vyver]] # [[Betsie van der Walt]] # [[Elizabeth van der Walt]] # [[Finnie van der Walt]] # [[Maria van der Walt]] # [[Miemie van der Walt]] # [[Anna Venter]] # [[Hester Venter]] # [[Liberta Venter]] # [[Anna Vermaak]] # [[Anna Vorster]] # [[Alie Vorster]] # [[Hester Vorster-Postma]] === Allerlei === # ''[[De Maandbode]]'' # ''[[Die Kerkblad]]'' # [[Gereformeerde Kerke in Namibië]] # [[Gereformeerde Kerke onder die Kruis]] # [[Hammanskraalse Teologiese Skool]] # [[Jerusalemgangers]] # [[Nederduitse Gereformeerde Kerk van Transvaal]] # [[Normaalskool Steynsburg]] # [[Teologiese Skool Burgersdorp]] # [[Teologiese Skool Potchefstroom]] # [[Gereformeerde Skool Dirk Postma]] # [[Lys van Gereformeerde kerke in Suid-Afrika]] # [[Lys van ontbinde gemeentes van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] # [[President Kruger-kinderhuis, Pretoria]] === Kerke: Gauteng === # [[Die Bybels Gereformeerde Kerk]] # [[Gereformeerde kerk Akasia]] # [[Gereformeerde kerk Alberton]] # [[Gereformeerde kerk Alberton-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Andeon]] # [[Gereformeerde Kerk Atteridgeville]] # [[Gereformeerde kerk Benoni]] # [[Gereformeerde kerk Benoni-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Bergbron]] # [[Gereformeerde kerk Bergsig]] # [[Gereformeerde kerk Birchleigh]] # [[Gereformeerde kerk Boksburg]] # [[Gereformeerde kerk Boksburg-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Brackenhof]] # [[Gereformeerde kerk Brackenhurst]] # [[Gereformeerde kerk Brakpan]] # [[Gereformeerde kerk Brakpan-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Bronkhorstspruit]] # [[Gereformeerde kerk Buffeldoorns]] # [[Gereformeerde kerk Carletonville]] # [[Gereformeerde kerk Centurion]] # [[Gereformeerde kerk Cullinan]] # [[Gereformeerde kerk Daspoort]] # [[Gereformeerde kerk Delarey]] # [[Gereformeerde kerk Derdepoort]] # [[Gereformeerde kerk Die Kandelaar]] # [[Gereformeerde kerk Edenvale]] # [[Gereformeerde kerk Eikenhof]] # [[Gereformeerde kerk Elandspoort]] # [[Gereformeerde kerk Eloffsdal]] # [[Gereformeerde kerk Florida]] # [[Gereformeerde kerk Germiston]] # [[Gereformeerde kerk Heidelberg]] # [[Gereformeerde kerk Innesdal]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg (herstig)]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg-Sentraal]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Kameeldrift]] # [[Gereformeerde kerk Kemptonpark]] # [[Gereformeerde kerk Kemptonpark-Mooifontein]] # [[Gereformeerde kerk Kemptonpark-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Klipriviersberg]] # [[Gereformeerde kerk Krugersdorp]] # [[Gereformeerde kerk Krugersdorp-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Krugersdorp-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Linden]] # [[Gereformeerde kerk Lyttelton]] # [[Gereformeerde kerk Magaliesburg]] # [[Gereformeerde kerk Meyerspark]] # [[Gereformeerde kerk Meyerton]] # [[Gereformeerde kerk Midrand]] # [[Gereformeerde kerk Nigel]] # [[Gereformeerde kerk Noord-Oosrand]] # [[Gereformeerde kerk Noordrand]] # [[Gereformeerde kerk Ontdekkers]] # [[Gereformeerde kerk Oos-Moot]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria]] (uitgebrei) # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Alkantrant]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Annlin]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Brooklyn]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Magalieskruin]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Meintjeskop]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Montanapoort]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Rooiwal]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Sunnyside]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Wonderboom-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Primrose]] # [[Gereformeerde kerk Randburg]] # [[Gereformeerde kerk Randburg-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Randfontein]] # [[Gereformeerde kerk Randfontein-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Rietvallei]] # [[Gereformeerde kerk Roodepoort]] # [[Gereformeerde kerk Rooihuiskraal]] # [[Gereformeerde kerk Silverton]] # [[Gereformeerde kerk Springs]] # [[Gereformeerde kerk Springs-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Toekomsrus]] # [[Gereformeerde kerk Totiusdal]] # [[Gereformeerde kerk Vanderbijlpark]] # [[Gereformeerde kerk Vanderbijlpark-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Vanderbijlpark-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Vanderbijlpark-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Vereeniging]] # [[Gereformeerde kerk Vereeniging-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Vereeniging-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Voortrekkerhoogte]] # [[Gereformeerde kerk Wapadrant]] # [[Gereformeerde kerk Waterkloofrand]] # [[Gereformeerde kerk Wesrand]] # [[Gereformeerde kerk Westonaria]] # [[Gereformeerde kerk Wierdapark]] # [[Gereformeerde kerk Wilropark]] # [[Gereformeerde kerk Witpoortjie]] # [[Gereformeerde kerk Wonderboompoort]] === Kerke: KwaZulu-Natal === # [[Gereformeerde kerk Amanzimtoti]] # [[Gereformeerde kerk Empangeni]] # [[Gereformeerde kerk Estcourt]] # [[Gereformeerde kerk Durban]] # [[Gereformeerde kerk Durban-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Durban-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Glencoe]] # [[Gereformeerde kerk Ladysmith]] # [[Gereformeerde kerk Newcastle]] # [[Gereformeerde kerk Paulpietersburg]] # [[Gereformeerde kerk Pinetown]] # [[Gereformeerde kerk Pietermaritzburg]] # [[Gereformeerde kerk Pongola]] # [[Gereformeerde kerk Suidkus]] # [[Gereformeerde kerk Vryheid]] === Kerke: Limpopo === # [[Gereformeerde kerk Dendron]] # [[Gereformeerde kerk Drieviersboom]] # [[Gereformeerde kerk Groblersdal]] # [[Gereformeerde kerk Hoedspruit]] # [[Gereformeerde kerk Koedoesrand]] # [[Gereformeerde kerk Laeveld]] # [[Gereformeerde kerk Louis Trichardt]] # [[Gereformeerde kerk Magalakwin]] # [[Gereformeerde kerk Magol]] # [[Gereformeerde kerk Marble Hall]] # [[Gereformeerde kerk Matlabas]] # [[Gereformeerde kerk Messina]] # [[Gereformeerde kerk Naboomspruit]] # [[Gereformeerde kerk Nylstroom]] # [[Gereformeerde kerk Phalaborwa]] # [[Gereformeerde kerk Pietersburg-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Pietersburg-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Potgietersrus]] # [[Gereformeerde kerk Potgietersrus-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Thabazimbi]] # [[Gereformeerde kerk Vaalwater]] # [[Gereformeerde kerk Warmbad]] # [[Gereformeerde kerk Waterberg]] # [[Gereformeerde kerk Zoutpansberg]] === Kerke: Mpumalanga === # [[Gereformeerde kerk Barberton]] # [[Gereformeerde kerk Belfast]] # [[Gereformeerde kerk Bethal]] # [[Gereformeerde kerk Carolina]] # [[Gereformeerde kerk Delmas]] # [[Gereformeerde kerk Dullstroom]] # [[Gereformeerde kerk Eendracht]] # [[Gereformeerde kerk Ermelo]] # [[Gereformeerde kerk Evander]] # [[Gereformeerde kerk Hendrina]] # [[Gereformeerde kerk Hoëveld]] # [[Gereformeerde kerk Komatipoort]] # [[Gereformeerde kerk Kriel]] # [[Gereformeerde kerk Lydenburg]] # [[Gereformeerde kerk Middelburg, Mpumalanga]] # [[Gereformeerde kerk Middelburg-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Nelspruit]] # [[Gereformeerde kerk Piet Retief]] # [[Gereformeerde kerk Secunda]] # [[Gereformeerde kerk Secunda-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Standerton]] # [[Gereformeerde kerk Stoffberg]] # [[Gereformeerde kerk Volksrust]] # [[Gereformeerde kerk Waterval-Boven]] # [[Gereformeerde kerk Witbank]] # [[Gereformeerde kerk Witbank-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Witbank-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Witbank-Suidoos]] # [[Gereformeerde kerk Witrivier]] # [[Gereformeerde kerk Wondersig]] === Kerke: Noord-Kaap === # [[Gereformeerde kerk Colesberg]] # [[Gereformeerde kerk Daniëlskuil]] # [[Gereformeerde kerk De Aar]] # [[Gereformeerde kerk Delportshoop]] # [[Gereformeerde kerk Douglas]] # [[Gereformeerde kerk Duineveld]] # [[Gereformeerde kerk Kathu]] # [[Gereformeerde kerk Kimberley]] # [[Gereformeerde kerk Kuruman]] # [[Gereformeerde kerk Olifantshoek]] # [[Gereformeerde kerk Orania]] # [[Gereformeerde kerk Oranjerivier]] # [[Gereformeerde kerk Petrusburg]] # [[Gereformeerde kerk Philipstown]] # [[Gereformeerde kerk Postmasburg]] # [[Gereformeerde kerk Strydenburg]] # [[Gereformeerde kerk Upington]] # [[Gereformeerde kerk Vaalharts]] === Kerke: Noordwes === # [[Gereformeerde kerk Beestekraal]] # [[Gereformeerde kerk Bloemhof]] # [[Gereformeerde kerk Brits]] # [[Gereformeerde kerk Brits-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Cachet]] # [[Gereformeerde kerk Christiana]] # [[Gereformeerde kerk Delareyville]] # [[Gereformeerde kerk Elandskraal]] # [[Gereformeerde kerk Goeie Hoop]] # [[Gereformeerde kerk Hartbeespoort]] # [[Gereformeerde kerk Klerksdorp]] # [[Gereformeerde kerk Klerksdorp-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Klerksdorp-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Koster]] # [[Gereformeerde kerk Krokodilrivier]] # [[Gereformeerde kerk Lichtenburg]] # [[Gereformeerde kerk Mafikeng]] # [[Gereformeerde kerk Molopo]] # [[Gereformeerde kerk Noordbrug]] # [[Gereformeerde kerk Orkney]] # [[Gereformeerde kerk Potchefstroom]] # [[Gereformeerde kerk Potchefstroom-Die Bult]] # [[Gereformeerde kerk Potchefstroom-Mooirivier]] # [[Gereformeerde kerk Potchefstroom-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Potchefstroom-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Potchefstroom-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Rustenburg]] # [[Gereformeerde kerk Rustenburg-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Rustenburg-Noordoos]] # [[Gereformeerde kerk Rustenburg-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Rustenburg-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Sannieshof]] # [[Gereformeerde kerk Schweizer-Reneke]] # [[Gereformeerde kerk Stilfontein]] # [[Gereformeerde kerk Swartruggens]] # [[Gereformeerde kerk Uitschot]] # [[Gereformeerde kerk Ventersdorp]] # [[Gereformeerde kerk Vryburg]] # [[Gereformeerde kerk Wolmaransstad]] # [[Gereformeerde kerk Zeerust]] === Kerke: Oos-Kaap === # [[Gereformeerde kerk Aliwal-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Barkly-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Burgersdorp]] # [[Gereformeerde kerk Cradock/Somerset-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Dordrecht]] # [[Gereformeerde kerk Elliot]] # [[Gereformeerde kerk Graaff-Reinet]] # [[Gereformeerde kerk Griekwaland-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Hofmeyr]] # [[Gereformeerde kerk Indwe]] # [[Gereformeerde kerk Jamestown]] # [[Gereformeerde kerk Jeffreysbaai]] # [[Gereformeerde kerk Maclear]] # [[Gereformeerde kerk Maclear-Elliot]] # [[Gereformeerde kerk Middelburg, Kaap]] # [[Gereformeerde kerk Molteno]] # [[Gereformeerde kerk Noupoort]] # [[Gereformeerde kerk Oos-Londen]] # [[Gereformeerde kerk Port Elizabeth]] # [[Gereformeerde kerk Queenstown]] # [[Gereformeerde kerk Sterkstroom]] # [[Gereformeerde kerk Steynsburg]] # [[Gereformeerde kerk Transkei]] # [[Gereformeerde kerk Uitenhage]] # [[Gereformeerde kerk Venterstad]] === Kerke: Vrystaat === # [[Gereformeerde kerk Bethlehem]] # [[Gereformeerde kerk Bethulie]] # [[Gereformeerde kerk Bloemburg]] # [[Gereformeerde kerk Bloemfontein]] # [[Gereformeerde kerk Bloemfontein-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Bloemfontein-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Bloemfontein-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Bloemfontein-Suidheuwels]] # [[Gereformeerde kerk Bloempark]] # [[Gereformeerde kerk Boshof]] # [[Gereformeerde kerk Bothaville]] # [[Gereformeerde kerk Brandfort]] # [[Gereformeerde kerk Bultfontein]] # [[Gereformeerde kerk Fauresmith]] # [[Gereformeerde kerk Ficksburg]] # [[Gereformeerde kerk Frankfort]] # [[Gereformeerde kerk Harrismith]] # [[Gereformeerde kerk Heidedal]] # [[Gereformeerde kerk Heilbron]] # [[Gereformeerde kerk Hennenman]] # [[Gereformeerde kerk Jacobsdal]] # [[Gereformeerde kerk Koffiefontein]] # [[Gereformeerde kerk Koppies]] # [[Gereformeerde kerk Kroonstad]] # [[Gereformeerde kerk Ladybrand]] # [[Gereformeerde kerk Lindley]] # [[Gereformeerde kerk Odendaalsrus]] # [[Gereformeerde kerk Parys]] # [[Gereformeerde kerk Philippolis]] # [[Gereformeerde kerk Reddersburg]] # [[Gereformeerde kerk Reitz]] # [[Gereformeerde kerk Sasolburg]] # [[Gereformeerde kerk Sasolburg-Grootfontein]] # [[Gereformeerde kerk Senekal]] # [[Gereformeerde kerk Steynsrus]] # [[Gereformeerde kerk Theunissen]] # [[Gereformeerde kerk Tweespruit]] # [[Gereformeerde kerk Ventersburg]] # [[Gereformeerde kerk Vaalpark]] # [[Gereformeerde kerk Viljoenskroon]] # [[Gereformeerde kerk Virginia]] # [[Gereformeerde kerk Vleuels]] (ou Bloemfontein-Wes) # [[Gereformeerde kerk Vrede]] # [[Gereformeerde kerk Welkom]] # [[Gereformeerde kerk Welkom-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Wepener]] # [[Gereformeerde kerk Zastron]] === Kerke: Wes-Kaap === # [[Gereformeerde kerk Agulhas]] # [[Gereformeerde kerk Bellville]] # [[Gereformeerde kerk Bellville-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Clanwilliam]] # [[Gereformeerde kerk Eden]] # [[Gereformeerde kerk George]] # [[Gereformeerde kerk Grassy Park]] # [[Gereformeerde kerk Hermanus]] # [[Gereformeerde kerk Kaapstad]] # [[Gereformeerde kerk Kleinmond]] # [[Gereformeerde kerk Mosselbaai]] # [[Gereformeerde kerk Oudtshoorn]] # [[Gereformeerde kerk Paarl]] # [[Gereformeerde kerk Stellenbosch]] # [[Gereformeerde kerk Stilbaai]] # [[Gereformeerde kerk Strand]] # [[Gereformeerde kerk Vredenburg/Saldanha]] # [[Gereformeerde kerk Worcester]] === Kerke: Namibië === # [[Gereformeerde kerk Aranos]] # [[Gereformeerde kerk Bethanie]] # [[Gereformeerde kerk Biermanskool]] # [[Gereformeerde kerk Bitterwater]] # [[Gereformeerde kerk Erongo]] # [[Gereformeerde kerk Gobabis]] # [[Gereformeerde kerk Grootfontein]] # [[Gereformeerde kerk Hentiesbaai]] # [[Gereformeerde kerk Kamanjab]] # [[Gereformeerde kerk Karasburg]] # [[Gereformeerde kerk Keetmanshoop]] # [[Gereformeerde kerk Khomas-Hoogland]] # [[Gereformeerde kerk Mariental]] # [[Gereformeerde kerk Namib-Kus]] # [[Gereformeerde kerk Okahandja]] # [[Gereformeerde kerk Oshakati]] # [[Gereformeerde kerk Otjiwarongo]] # [[Gereformeerde kerk Outjo]] # [[Gereformeerde kerk Rundu]] # [[Gereformeerde kerk Sanveld]] # [[Gereformeerde kerk Tsumeb]] # [[Gereformeerde kerk Usakos]] # [[Gereformeerde kerk Walvisbaai]] # [[Gereformeerde kerk Windhoek]] # [[Gereformeerde kerk Windhoek-Suid]] === Kerke: Elders in Afrika === # [[Gereformeerde kerk Bulawayo]] # [[Gereformeerde kerk Chinhoyi]] # [[Gereformeerde kerk D'Kar]] # [[Gereformeerde kerk Fort Victoria-Nuanetsi]] # [[Gereformeerde kerk Ghanzi]] # [[Gereformeerde kerk Goedgegun]] # [[Gereformeerde kerk Gwelo-Gatooma]] # [[Gereformeerde kerk Harare]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Gereformeerde kerk Humpata]] # [[Gereformeerde kerk Koperstreek]] # [[Gereformeerde kerk Lusaka]] # [[Gereformeerde kerk Que]] # [[Gereformeerde kerk Skeurvallei]] # [[Gereformeerde kerk Stegi]] == Nederduitse Gereformeerde Kerk == === Wes-Kaapland === # [[NG gemeente Albertinia]] # [[NG gemeente Aurora]] # [[NG gemeente Barrydale]] # [[NG gemeente Beaufort-Wes]] # [[NG gemeente Bellville]] # [[NG gemeente Bellville-Wes]] # [[NG gemeente Brackenfell]] # [[NG gemeente Bredasdorp]] # [[NG gemeente Caledon]] # [[NG gemeente Calitzdorp]] # [[NG gemeente Calvinia]] # [[NG gemeente Clanwilliam]] # [[NG gemeente Constantia]] # [[NG gemeente Darling]] # [[NG gemeente De Hoop]] # [[NG gemeente De Rust]] # [[NG gemeente Die Strand]] # [[NG gemeente Die Vlakte]] # [[NG gemeente Drieankerbaai]] # [[NG gemeente Durbanville]] # [[NG gemeente Franschhoek]] # [[NG gemeente Fraserburg]] # [[NG gemeente Gamka-Oos]] # [[NG gemeente Gamkavallei]] # [[NG gemeente George]] # [[NG gemeente George-Suid]] # [[NG gemeente Goudini]] (Rawsonville) # [[NG gemeente Heidelberg, Wes-Kaap|NG gemeente Heidelberg, Kaap]] # [[NG gemeente Herbertsdale]] # [[NG gemeente Herold]] # [[NG gemeente Hopefield]] # [[NG gemeente Houtbaai]] # [[NG gemeente Kaapstad]] # [[NG gemeente Kalkbaai]] # [[NG gemeente Kangovalleie]] # [[NG gemeente Keurboom]] # [[NG gemeente Klawer]] # [[NG gemeente Knysna]] # [[NG gemeente Kraaifontein]] # [[NG gemeente Kruisvallei]] # [[NG gemeente Kuilsrivier]] # [[NG gemeente Langebaan]] # [[NG gemeente Langebaanweg]] # [[NG gemeente Loeriesfontein]] # [[NG gemeente Maitland]] # [[NG gemeente Merweville]] # [[NG gemeente Montagu]] # [[NG gemeente Mosselbaai]] # [[NG gemeente Namakwaland]] # [[NG gemeente Napier]] # [[NG gemeente Nieuwoudtville]] # [[NG gemeente Nuwerus]] # [[NG gemeente Observatory]] # [[NG gemeente Oudtshoorn]] # [[NG gemeente Oudtshoorn-Wes]] # [[NG gemeente Paarl]] # [[NG gemeente Parow]] # [[NG gemeente Parow-Oos]] # [[NG gemeente Philadelphia]] # [[NG gemeente Piketberg]] # [[NG gemeente Pinelands]] # [[NG gemeente Prins Albert]] # [[NG gemeente Richmond]] # [[NG gemeente Riebeek-Kasteel]] # [[NG gemeente Riebeek-Wes]] # [[NG gemeente Riviersonderend]] # [[NG gemeente Robertson]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[NG gemeente Rondebosch]] # [[NG gemeente Ruyterwacht]] # [[NG gemeente Ruyterwacht-Wes]] # [[NG gemeente Somerset-Wes]] # [[NG gemeente Sonnekus]] # [[NG gemeente Southfield]] # [[NG gemeente Stanford]] # [[NG gemeente Stellenbosch]] # [[NG gemeente Stellenbosch-Sentraal]] # [[NG gemeente Sutherland]] # [[NG gemeente Swartland]] # [[NG gemeente Tafelberg]] # [[NG gemeente Tamboerskloof]] # [[Toringkerk]] # [[NG gemeente Tulbagh]] # [[NG gemeente Uniondale]] # [[NG gemeente Vanrhynsdorp]] # [[NG gemeente Van Riebeeck]] # [[NG gemeente Victoria-Wes]] # [[NG gemeente Villiersdorp]] # [[NG gemeente Vishoek]] # [[NG gemeente Volmoed]] # [[NG gemeente Vredendal]] # [[NG gemeente Wellington]] # [[NG gemeente Woodstock]] # [[NG gemeente Worcester]] # [[NG gemeente Worcester-Noord]] # [[NG gemeente Worcester-Oos]] # [[NG gemeente Worcester-Vallei]] # [[NG gemeente Wynberg]] # [[NG gemeente Ysterplaat]] # [[NG gemeente Zwaanswyk]] === Oos-Kaapland === # [[NG gemeente Aberdeen]] # [[NG gemeente Adelaide]] # [[NG gemeente Albanie]] # [[NG gemeente Alexandria]] # [[NG gemeente Alice]] # [[NG gemeente Aliwal-Noord]] # [[NG gemeente Barkly-Oos]] # [[NG gemeente Bothasrus]] ([[Despatch]]) # [[NG gemeente Burgersdorp]] # [[NG gemeente Cathcart]] # [[NG gemeente Cedarville]] # [[NG gemeente Colesberg]] # [[NG gemeente Cradock]] # [[NG gemeente Dordrecht]] # [[NG gemeente Du Plessis]] # [[NG gemeente Elliot]] # [[NG gemeente Fort Beaufort]] # [[Glen Lynden|NG gemeente Glen Lynden]] # [[NG gemeente Grahamstad]] # [[NG gemeente Greykerk]] # [[NG gemeente Graaff-Reinet]] # [[NG gemeente Hofmeyr]] # [[NG gemeente Humansdorp]] # [[NG gemeente Indwe]] # [[NG gemeente Jamestown]] # [[NG gemeente Jansenville]] # [[NG gemeente Kareedouw]] # [[NG gemeente Kensington, Oos-Kaap]] # [[NG gemeente King William's Town]] # [[NG gemeente Klipplaat]] # [[NG gemeente Komga]] # [[NG gemeente Lady Grey]] # [[NG gemeente Maclear]] # [[NG gemeente Middelburg, Kaap]] # [[NG gemeente Misgund]] # [[NG gemeente Molteno]] # [[NG gemeente Mthatha]] # [[NG gemeente Murraysburg]] # [[NG gemeente Nieu-Bethesda]] # [[NG gemeente Noupoort]] # NG gemeente [[Nuwekerk, Graaff-Reinet]] # [[NG gemeente Oos-Londen]] # [[NG gemeente Paterson]] # [[NG gemeente Pearston]] # [[NG gemeente Peddie]] # [[NG gemeente Pondoland]] # [[NG gemeente Port Elizabeth]] # [[NG gemeente Port Elizabeth-Noord]] # [[NG gemeente Port Elizabeth-Sentraal]] # [[NG gemeente Port Elizabeth-Wes]] # [[NG gemeente Rietbron]] # [[NG gemeente Queenstown]] # [[NG gemeente Rossville]], Rhodes # [[NG gemeente Somerset-Oos]] # [[NG gemeente Sterkstroom]] # [[NG gemeente Steynsburg]] # [[NG gemeente Steytlerville]] # [[NG gemeente Stockenström]] # [[NG gemeente Stutterheim]] # [[NG gemeente Sydenham]] # [[NG gemeente Tarkastad]] # [[NG gemeente Ugie]] # [[NG gemeente Uitenhage]] # [[NG gemeente Venterstad]] # [[NG gemeente Walmer]] # [[NG gemeente Waterford]] # [[NG gemeente Willowmore]] === Noord-Kaapland === # [[NG gemeente Brandvlei]] # [[NG gemeente Britstown]] # [[NG gemeente Carnarvon]] # [[NG gemeente Daniëlskuil]] # [[NG gemeente De Aar]] # [[NG gemeente Deben]] # [[NG gemeente Douglas]] # [[NG gemeente Dutoitspan]] # [[NG gemeente Griekwastad]] # [[NG gemeente Groblershoop]] # [[NG gemeente Grootdrink]] # [[NG gemeente Grootrivier]] # [[NG gemeente Hopetown]] # [[NG gemeente Kenhardt]] # [[NG gemeente Kimberley]] # [[NG gemeente Kimberley-Noord]] # [[NG gemeente Kimberley-Wes]] # [[NG gemeente Kuruman]] # [[NG gemeente Louisvale]] # [[NG gemeente Loxton]] # [[NG gemeente Mafikeng]] # [[NG gemeente Marydale]] # [[NG gemeente Neilersdrift]] # [[NG gemeente Niekerkshoop]] # [[NG gemeente Petrusville]] # [[NG gemeente Philipstown]] # [[NG gemeente Plooysburg]] # [[NG gemeente Postmasburg]] # [[NG gemeente Prieska]] # [[NG gemeente Reivilo]] # [[NG gemeente Strydenburg]] # [[NG gemeente Upington]] # [[NG gemeente Upington-Noord]] # [[NG gemeente Vergesig (Copperton)]] # [[NG gemeente Vosburg]] # [[NG gemeente Vryburg]] # [[NG gemeente Warrenton]] # [[NG gemeente Williston]] === KwaZulu-Natal === # [[NG gemeente Babanango]] # [[NG gemeente Berea]] # [[NG gemeente Bloukrans]] # [[NG gemeente Dundee]] #[[NG gemeente Durban]] # [[NG gemeente Durban-Suid]] # [[NG gemeente Durban-Wes]] # [[NG gemeente Glencoe]] # [[NG gemeente Greytown]] # [[NG gemeente Ladysmith]] # [[NG gemeente Melmoth]] # [[NG gemeente Montclair]] # [[NG gemeente Napierville]] # [[NG gemeente Newcastle]] # [[NG gemeente Paulpietersburg]] # [[NG gemeente Pietermaritzburg]] # [[NG gemeente Pietermaritzburg-Noord]] # [[NG gemeente Pietermaritzburg-Wes]] # [[NG gemeente Pinetown]] # [[NG gemeente Port Natal]] # [[NG gemeente Utrecht]] # [[NG gemeente Vryheid]] #[[NG gemeente Weenen]] === Vrystaat === # [[NG gemeente Bethlehem]] # [[NG gemeente Bethlehem-Wes]] # [[NG gemeente Bethulie]] # [[NG gemeente Bloemfontein]] # [[NG gemeente Bloemfontein-Noord]] # [[NG gemeente Bloemfontein-Oos]] # [[NG gemeente Bloemfontein-Wes]] # [[NG gemeente Bloemheuwel]] # [[NG gemeente Boshof]] # [[NG gemeente Bothaville]] # [[NG gemeente Brandfort]] # [[NG gemeente Brandwag]] # [[NG gemeente Bultfontein]] # [[NG gemeente Clarens]] # [[NG gemeente Dealesville]] # [[NG gemeente Dewetsdorp]] # [[NG gemeente Edenburg]] # [[NG gemeente Estoire]] # [[NG gemeente Fauresmith]] # [[NG gemeente Ficksburg]] # [[NG gemeente Fouriesburg]] # [[NG gemeente Frankfort]] # [[NG gemeente Goedemoed]] # [[NG gemeente Harrismith]] # [[NG gemeente Heilbron]] # [[NG gemeente Hertzogville]] # [[NG gemeente Hobhouse]] # [[NG gemeente Hoopstad]] # [[NG gemeente Jacobsdal]] # [[NG gemeente Jagersfontein]] # [[NG gemeente Kerkenberg]] # [[NG gemeente Kestell]] # [[NG gemeente Koffiefontein]] # [[NG gemeente Koppies]] # [[NG gemeente Kroonstad]] # [[NG gemeente Kroonstad-Noord]] # [[NG gemeente Kroonstad-Suid]] # [[NG gemeente Ladybrand]] # [[NG gemeente Lindley]] # [[NG gemeente Luckhoff]] # [[NG gemeente Marquard]] # [[NG gemeente Monument]] # [[NG gemeente Noordhoek]] # [[NG gemeente Oranjeville]] # [[NG gemeente Parys]] # [[NG gemeente Paul Roux]] # [[NG gemeente Petrusburg]] # [[NG gemeente Philippolis]] # [[NG gemeente Rietfontein]] # [[NG gemeente Reddersburg]] # [[NG gemeente Reitz]] # [[NG gemeente Rodenbeck]] # [[NG gemeente Rouxville]] # [[NG gemeente Rosendal]] # [[NG gemeente Senekal]] # [[NG gemeente Smithfield]] # [[NG gemeente Soutpan]] # [[NG gemeente Springfontein]] # [[NG gemeente Steynsrus]] # [[NG gemeente Thaba 'Nchu-Tweespruit]] # [[NG gemeente Theunissen]] # [[NG gemeente Trompsburg]] # [[NG gemeente Tweeling]] # [[NG gemeente Vanstadensrus]] # [[NG gemeente Ventersburg]] # [[NG gemeente Verkeerdevlei]] # [[NG gemeente Viljoensdrif]] # [[NG gemeente Villiers]] # [[NG gemeente Vrede]] # [[NG gemeente Vredefort]] # [[NG gemeente Warden]] # [[NG gemeente Welkom]] # [[NG gemeente Wepener]] # [[NG gemeente Wesselsbron]] # [[NG gemeente Winburg]] # [[NG gemeente Zastron]] === Goudland === # [[NG gemeente Amalia]] # [[NG gemeente Arconpark]] # [[NG gemeente Biesiesvlei]] # [[NG gemeente Bloemhof]] # [[NG gemeente Bloemhof-Oos]] # [[NG gemeente Blyvooruitzicht]] # [[NG gemeente Bospoort]] # [[NG gemeente Carletonville]] # [[NG gemeente Carletonville-Suid]] # [[NG gemeente Christiana]] # [[NG gemeente Coligny]] # [[NG gemeente Coligny-Oos]] # [[NG gemeente Constantiakruin]] # [[NG gemeente Coram Deo]] # [[NG gemeente Culembeeck]] # [[NG gemeente De Deur]] # [[NG gemeente Delareyville]] # [[NG gemeente Delareyville-Oos]] # [[NG gemeente Derby]] # [[NG gemeente Drie Riviere]] # [[NG gemeente Drie Riviere-Oos]] # [[NG gemeente Driehoek]] # [[NG gemeente Eerste Vesting]] # [[NG gemeente Elandia]] # [[NG gemeente Falcon Ridge]] # [[NG gemeente Florida]] # [[NG gemeente Floridapark]] # [[NG gemeente Florida-Suid]] # [[NG gemeente Fochville-Noord]] # [[NG gemeente Glaudina]] # [[NG gemeente Groot Marico]] # [[NG gemeente Hartebeestfontein]] # [[NG gemeente Helikonpark]] # [[NG gemeente Herman Steyn]] # [[NG gemeente Horison]] # [[NG gemeente Horison-Noord]] # [[NG gemeente Kerk tussen die Mielielande]] # [[NG gemeente Klerksdorp]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Doringkruin]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Flimieda]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Goudkop]] # [[NG gemeente Klerksdorp-La Hoff]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Noord]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Oos]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Suid]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Suidheuwels]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Wilkruin]] # [[NG gemeente Kliprivier]] # [[NG gemeente Klipvallei]] # [[NG gemeente Kloofendal]] # [[NG gemeente Kollegepark]] # [[NG gemeente Koster]] # [[NG gemeente Kriel]] (Maraisburg) # [[NG gemeente Krugersdorp]] # [[NG gemeente Krugersdorp-Noord]] # [[NG gemeente Krugersdorp-Oos]] # [[NG gemeente Leeudoringstad]] # [[NG gemeente Lichtenburg]] # [[NG gemeente Lichtenburg-Oos]] # [[NG gemeente Lig en Lewe Lichtenburg]] # [[NG gemeente Losberg]] # [[NG gemeente Luipaardsvlei]] # [[NG gemeente Lux Deo]] (Arconpark en Sonlandpark smelt saam) # [[NG gemeente Magaliesburg]] # [[NG gemeente Makwassie]] # [[NG gemeente Malopo]] # [[NG gemeente Meiringspark]] # [[NG gemeente Meyerton]] # [[NG gemeente Meyerton-Oos]] # [[NG gemeente Meyertonpark]] # [[NG gemeente Middelvlei]] # [[NG gemeente Migdol]] # [[NG gemeente Mindalore]] # [[NG gemeente Muldersdrif]] # [[NG gemeente Nietverdiend]] # [[NG gemeente Noordvaal]] # [[NG gemeente Oberholzer]] # [[NG gemeente Oberholzer-Wes]] # [[NG gemeente Olyfdal]] # [[NG gemeente Ontdekkers]] # [[NG gemeente Ontdekkerskruin]] # [[NG gemeente Oor-die-Vaal]] # [[NG gemeente Oospark]] # [[NG gemeente Oosterlig]] (Vanderbijlpark) # [[NG gemeente Orkney]] # [[NG gemeente Ottosdal]]-Moedergemeente # [[NG gemeente Ottosdal-Suid]] # [[NG gemeente Paardekraal-Monument]] # [[NG gemeente Peacehaven]] # [[NG gemeente Potchefstroom]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Die Bult]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Grimbeekpark]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Miederpark]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Mooirivier]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Noord]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Oos]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Vyfhoek]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Wes]] # [[NG gemeente PUK-Kandelaar]] # [[NG gemeente Quellerina]] # [[NG gemeente Randfontein]] # [[NG gemeente Randfontein-Noord]] # [[NG gemeente Randfontein-Wes]] # [[NG gemeente Randpoort]] # [[NG gemeente Rant-en-Dal]] # [[NG gemeente Roodekrans]] # [[NG gemeente Roodepoort]] # [[NG gemeente Roodepoort-Noord]] # [[NG gemeente Sannieshof]] # [[NG gemeente Schweizer-Reneke]] # [[NG gemeente Schweizer-Reneke-Noord]] # [[NG gemeente Sederpark]] # [[NG gemeente Skeerpoort]] # [[NG gemeente Skoonspruit]] # [[NG gemeente Sonlandpark]] # [[NG gemeente Spioenkop]] # [[NG gemeente Stilfontein]] # [[NG gemeente Stilfontein-Sentraal]] # [[NG gemeente Suiderkruis]] # [[NG gemeente Suiderlig]] # [[NG gemeente Suikerbos]] # [[NG gemeente Swartruggens]] # [[NG gemeente Unitaspark]] # [[NG gemeente Vaalrivier]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark-Noord]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark-Oos]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark-Sentraal]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark-Suid]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark-Tuine]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark-Wes]] # [[NG gemeente Ventersdorp]] # [[NG gemeente Veranderde Lewens]] # [[NG gemeente Vereeniging]] # [[NG gemeente Westonaria]] # [[NG gemeente Witpoortjie]] # [[NG gemeente Wolmaransstad]] # [[NG gemeente Zeerust]] === Noordelike Sinode === # [[NG gemeente Albertyn]] # [[NG gemeente Booysen]] # [[NG gemeente Bronberg]] # [[NG gemeente Capital Park]] # [[NG gemeente Daspoort]] # [[NG gemeente Derdepoort]] # [[NG gemeente Dwaalboom]] # [[NG gemeente Ebenhaeser]] # [[NG gemeente Eloffsdal]] (sedert 2011 Mootvallei) # [[NG gemeente Hartbeeshoek]] # [[NG gemeente Hartbeesspruit]] # [[NG gemeente Krokodilrivier]] # [[NG gemeente Louis Trichardt]] # [[NG gemeente Messina]] # [[NG gemeente Naboomspruit]] # [[NG gemeente Northam]] # [[NG gemeente Pierneef]] # [[NG gemeente Pietersburg]] # [[NG gemeente Pietersburg-Noord]] # [[NG gemeente Pretoria]] # [[NG gemeente Pretoria-Noord]] # [[NG gemeente Pretoria-Oos]] # [[NG gemeente Pretoria-Wes]] # [[NG gemeente Quaggapoort]] # [[NG gemeente Riviera-Jakaranda]] # [[NG gemeente Rustenburg]] # [[NG gemeente Suidoos-Pretoria]] # [[NG gemeente Thabazimbi]] # [[NG gemeente Vaalwater]] # [[NG gemeente Villieria]] # [[NG gemeente Voortrekkerhoogte]] # [[NG gemeente Warmbad, Limpopo|NG gemeente Warmbad]] # [[NG gemeente Waterberg]] # [[NG gemeente Wespoort]] # [[NG gemeente Wonderboompoort]] # [[NG gemeente Wonderboom-Suid]] === Hoëveld === # [[NG gemeente Aan-die-Berg|Aan-die-Berg]] # [[NG gemeente Aasvoëlkop]] # [[NG gemeente Alberton]] # [[NG gemeente Alberton-Oos]] # [[NG gemeente Alberton-Suid]] # [[NG gemeente Alberton-Wes]] # [[NG gemeente Aucklandpark]] # [[NG gemeente Balfour]] # [[NG gemeente Belgravia]] # [[NG gemeente Benoni]] # [[NG gemeente Benoni-Noord]] # [[NG gemeente Benoni-Oos]] # [[NG gemeente Benoni-Wes]] # [[NG gemeente Bethal]] # [[NG gemeente Bezuidenhoutsvallei]] # [[NG gemeente Boksburg]] # [[NG gemeente Boksburg-Noord]] # [[NG gemeente Boksburg-Suid]] # [[NG gemeente Boksburg-Wes]] # [[NG gemeente Brakpan]] # [[NG gemeente Brakpan-Oos]] # [[NG gemeente Brakpan-Suid]] # [[NG gemeente Brakpan-Wes]] # [[NG gemeente Brixton]] # [[NG gemeente Cachet]] # [[NG gemeente Charl Cilliers]] # [[NG gemeente Claremont]] # [[NG gemeente Cottesloe]] (oorspronklik Vrededorp) # [[NG gemeente Crosby]] # [[NG gemeente Crosby-Wes]] # [[NG gemeente Delmas]] # [[NG gemeente Deo Gloria]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[NG gemeente Fordsburg]] # [[NG gemeente Elsburg]] # [[NG gemeente Elsburg-Suid]] # [[NG gemeente Forest Hill]] # [[NG gemeente Germiston]] # [[NG gemeente Germiston-Suid]] # [[NG gemeente Greylingstad]] # [[NG gemeente Heidelberg, Gauteng]] # [[NG gemeente Jeppestown]] # [[NG gemeente Johannesburg]] # [[NG gemeente Johannesburg-Noord]] # [[NG gemeente Johannesburg-Oos]] (ook genoem Irenekerk) # [[NG gemeente Johannesburg-Suid]] # [[NG gemeente Johannesburg-Wes]] # [[NG gemeente Kemptonpark]] # [[NG gemeente Kemptonpark-Oos]] # [[NG gemeente Klipriviersberg]] # [[NG gemeente Kroonrand]] # [[NG gemeente Langlaagte]] # [[NG gemeente Linden]] # [[NG gemeente Malvern]] # [[NG gemeente Mayfair]] # [[NG gemeente Melville]] (oorspronklik Vrederus) # [[NG gemeente Mondeor]] # [[NG gemeente Nigel]] # [[NG gemeente Omnia]] # [[NG gemeente Parkhurst]] # [[NG gemeente Primrose-Môrewag]] # [[NG gemeente Primrose-Oos]] # [[NG gemeente Randburg]] (oorspronklik Ferndale) # [[NG gemeente Rensburg]] # [[NG gemeente Rosettenville]] # [[NG gemeente Springs]] # [[NG gemeente Springs-Noord]] (oorspronklik Geduld-Uitbreiding) # [[NG gemeente Sundra]] # [[NG gemeente Townsview]] # [[NG gemeente Turffontein]] (oorspronklik La Rochelle) # [[NG gemeente Vergesig]] # [[NG gemeente Waterval]] # [[NG gemeente Westdene]] # [[NG gemeente Witfield]] === Oostelike Sinode === # [[NG gemeente Amersfoort]] # [[NG gemeente Amsterdam]] # [[NG gemeente Barberton]] # [[NG gemeente Belfast]] # [[NG gemeente Bremersdorp]] # [[NG gemeente Bronkhorstspruit]] # [[NG gemeente Carolina]] # [[NG gemeente Dullstroom]] # [[NG gemeente Ermelo]] # [[NG gemeente Hendrina]] # [[NG gemeente Kerksondermure]] # [[NG gemeente Lydenburg]] # [[NG gemeente Lyttelton]] (vroeër Pretoria-Suid) # [[NG gemeente Machado-Boven]] # [[NG gemeente Merlindale]] # [[NG gemeente Middelburg, Mpumalanga]] # [[NG gemeente Moreletapark]] # [[NG gemeente Morgenzon]] # [[NG gemeente Nelspruit]] # [[NG gemeente Paardekop]] # [[NG gemeente Piet Retief]] # [[NG gemeente Premiermyn]] # [[NG gemeente Roossenekal]] # [[NG gemeente Silverton]] # [[NG gemeente Wakkerstroom]] # [[NG gemeente Witbank]] === Namibië === #[[NG gemeente Bethanie]] # [[NG gemeente Gobabis]] # [[NG gemeente Gochas]] # [[NG gemeente Grootfontein]] #[[NG gemeente Keetmanshoop]] #[[NG gemeente Lüderitz]] #[[NG gemeente Leonard]] #[[NG gemeente Maltahöhe]] #[[NG gemeente Mariental]] # [[NG gemeente Oewer]] #[[NG gemeente Okahandja]] #[[NG gemeente Omaruru]] #[[NG gemeente Otjiwarongo]] #[[NG gemeente Outjo]] #[[NG gemeente Usakos]] #[[NG gemeente Warmbad]] #[[NG gemeente Windhoek]] === Midde-Afrika === # [[Dutch Reformed Church in Zambia]] # [[NG gemeente Broken Hill]] # [[NG gemeente Bulawayo]] # [[NG gemeente Bulawayo-Noord]] # [[NG gemeente Chingola]] # [[NG gemeente Chinhoyi]] # [[NG gemeente Chipinge]] # [[NG gemeente Chivhu]] # [[NG gemeente Fort Jameson]] # [[NG gemeente Gweru]] # [[NG gemeente Harare]] # [[NG gemeente Kadoma]] # [[NG gemeente Livingstone]] # [[NG gemeente Loubser]] # [[NG gemeente Luanshya]] # [[NG gemeente Marondera]] # [[NG gemeente Masvingo]] # [[NG gemeente Meru]] # [[NG gemeente Mufulira]] # [[NG gemeente Mutare]] # [[NG gemeente Ndola]] # [[NG gemeente Nkana]] # [[NG gemeente Vergenoeg]] === Oorsee === # [[NG gemeente Chubut]] === Algemeen === [[Lys van NG gemeentes]], [[Lys van eerste 100 NG gemeentes in Suid-Afrika]], [[Lys van ingelyfde NG gemeentes]], [[Skotse predikante in die NG kerk]], [[Normaal School, Kaapstad]], [[Sinode van Midde-Afrika]], [[Cottesloe-kerkeberaad]], ''[[Ons gemeentelike feesalbum]]'', [[Kweekskool]], [[Vrouesendingbond]], [[NG Kerk Vrystaat]], [[Stofberg-gedenkskool]], [[Sendinginstituut]]. === Predikante en sendelinge === # ds. [[August Ahrbeck]] # dr. [[Johannes Rudolf Albertyn]] # ds. [[Johannes Rudolph Albertyn]] # ds. [[P.K. Albertyn]] # ds. [[Pieter Kuypers Albertyn]] # ds. [[Wilhelm Adolph Alheit]] # ds. [[Frederik Aling]] # ds. [[Hendrik Willem Ballot]] # ds. [[Johan Ballot]] # ds. [[Carl Arnoldus Bamberger]] # ds. [[Johan Bezuidenhoud]] # ds. [[Meent Borcherds]] # ds. [[Pieter Boshoff|P.J.J. Boshoff]] # ds. [[Daniel Bosman]] # ds. [[Daniel Stephanus Botha]] # ds. [[Harold Botha|Harold Christian Botha]] # ds. [[Cornelis Bertie Brink]] # prof. [[Nicolaas Johannes Brümmer]] # ds. [[Alwyn Burger|A.P. Burger]] # ds. [[Attie Burger]] # dr. [[Petrus Cloete]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] ds. [[Petrus Coetzee]] # ds. [[Jac Conradie|J.D. Conradie]] # ds. [[Willem Conradie]] # ds. [[Gerhard Cruywagen]] # ds. [[Alexander Daneel]] # ds. [[George Daneel]] # ds. [[John Daneel]] # ds. [[Marthinus Daneel|M.S. Daneel]] # ds. [[E.Z.J. de Beer|Edmund Zacharias Johannes de Beer]] # ds. [[Carel Hendrik de Smidt]] # ds. [[Izak de Villiers]] # ds. [[M.L. de Villiers]] # ds. [[Willem Petrus de Villiers]] # ds. [[Adriaan de Vooght]] # ds. [[Johannes de Vooght]] # ds. [[Pieter de Waal]] # ds. [[Hendrik Adrian de Wet]] # ds. [[Ebbe Dommisse (predikant)|Ebbe Dommisse]] # prof. [[John du Plessis]] # ds. [[Sarel du Plessis|S.P. du Plessis]] # ds. [[J.A.R. du Toit]] # ds. [[Matthys du Toit]] # ds. [[Pieter du Toit]] # ds. [[Stephanus Jacobus du Toit]] # ds. [[William Loftie Eaton]] # ds. [[James Edgar]] # ds. [[George Frederick Charles Faustmann]] # dr. [[Abraham Faure]] # dr. [[Philip Eduard Faure]] # ds. [[Colin Fraser]] # ds. [[Colin McKenzie Fraser]] # dr. [[Frits Gaum]] # ds. [[Jacobus Nicolaas Geldenhuys]] # prof. dr. [[G.B.A. Gerdener]] # ds. [[Henri Gonin]] # ds. [[Pieter Ham]] # ds. [[Hendrik Andries Hanekom]] # ds. [[Bernhardus Hattingh]] # dr. [[Karl Heese|K.W. Heese]] # ds. [[Tobias Johannes Herold]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] ds. [[Adriaan Hofmeyr]] # ds. [[Andrew Hofmeyr]] # ds. [[Arend Hofmeyr]] # ds. [[Attie Hofmeyr]] # ds. [[Charles Murray Hofmeyr]] # ds. [[Georg Hofmeyr]] # ds. [[Harry Hofmeyr]] # ds. [[Jan Hofmeyr|Jan Hendrik Hofmeyr]] # dr. [[Jan Hofmeyr (mediese sendeling)|J.A.K. Hofmeyr]] # ds. [[John Hofmeyr]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] ds. [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|Jan Hendrik Hofmeyr]] # ds. [[Lou Hofmeyr]] # ds. [[Nico Hofmeyr]] # prof. [[Nicolaas Hofmeyr]] # dr. [[Servaas Hofmeyr]] # eerw. [[Stephanus Hofmeyr]] # ds. [[Henry Charles Hopkins]] # ds. [[Louis Hugo]] # ds. [[Petrus Hulsenaar]] # dr. [[Willie Jonker]] # ds. [[W.A. Joubert]] # ds. [[Petrus Kalden]] # prof. dr. [[Barend Bartholomeus Keet]] # ds. [[Gijsbert Keet]] # dr. [[John Daniel Kestell]] # ds. [[Herman Kinghorn]] # ds. [[Johann Koch]] # ds. [[J.J. Kotzé]] # dr. [[Johannes Jacobus Kotzé]] # ds. [[Abraham Kriel]] # ds. [[Willem Adolph Krige]] # prof. dr. [[Johan Kritzinger]] # ds. [[Arnoldus Kuys]] # dr. [[Hendrik Adriaan Lamprecht]] # dr. [[Willie Landman|W.A. Landman]] # ds. [[Engelbertus le Boucq]] # ds. [[Hendrik Leibbrandt]] # ds. [[Karel Wynand le Roux]] # ds. [[Marthinus Petrus Loubser]] # ds. [[Abraham Faure Louw]] # ds. [[Abraham Faure Louw jr.]] # ds. [[Andreas Adriaan Louw]] # ds. [[Andrew Louw]] # ds. [[Attie Louw|A.J. Louw]] # ds. [[Jimmy Louw|J.M. Louw]] # ds. [[Paul Louw]] # ds. [[Stefan Louw]] # ds. [[Anton Daniël Lückhoff]] # ds. [[August Daniël Lückhoff]] # ds. [[Alexander MacKidd]] # ds. [[Gustave Adolph Maeder]] # ds. [[Berning Malan]] # ds. [[Cillié Malan]] # ds. [[David Malan]] # ds. [[George Stephanus Malan]] # ds. [[Stephanus Petrus Malherbe]] # ds. [[Bernard Petrus Jacobus Marchand‎‎]] # ds. [[Frans Maritz]] # ds. [[Andrew Murray McGregor]] # ds. [[Albertus Meiring|A.P. Meiring]] # ds. [[Andrew McGregor]] # ds. [[Rudolphus Meerlandt]] # ds. [[Arnold Meiring]] # ds. [[Arnoldus Mauritius Meiring]] # ds. [[Pieter Gerhardus Jacobus Meiring‎]] # ds. [[Theodore Meyer]] # ds. [[Thomas Duncan Moodie]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] prof. [[Adriaan Moorrees]] # ds. [[Charles Morgan]] # ds. [[George Morgan]] # ds. [[Andreas Petrus Morgenthal]] # ds. [[Gys Muller]] # ds. [[Helgard Müller (predikant)|Helgard Müller]] # dr. [[Tobie Muller]] # ds. [[Andrew Milne Murray]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] dr. [[Andrew Murray]] # ds. [[Andrew Murray sr.]] # ds. [[Charles Murray]] # ds. [[George Murray]] # prof. [[John Murray]] # ds. [[William Murray]] # ds. [[Jozua Francois Naudé]] # ds. [[Christie Neethling]] # ds. [[J.H. Neethling]] # ds. [[Willie Neethling]] # ds. [[Cornelis Nel|C.V. Nel]] # ds. [[Paul Nel]] # ds. [[Vidius Nel]] # dr. [[William Nicol]] # dr. [[J.A.S. Oberholster]] # ds. [[Kenney O'Kennedy‎]] # ds. [[Johannes Gerhardus Olivier]] # ds. [[Phil Olivier]] # ds. [[Johannes Overney]] # ds. [[Solly Ozrovech]] # ds. [[John Pears]] # ds. [[George Murray Pellissier]] # ds. [[Abraham Johannes Pepler]] # ds. [[Stefanus Jacobus Perold]] # ds. [[Daniël Jozua Pienaar]] # ds. [[Ezra Pienaar]] # ds. [[Schalk Pienaar (predikant)|Schalk Pienaar]] # prof. dr. [[Frederik Potgieter]] # ds. [[Thomas Reid]] # dr. [[Malcolm Retief]] # dr. [[Louis Viljoen Rex]] # dr. [[William Robertson]] # ds. [[David Ross]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] ds. [[P.D. Rossouw]] # ds. [[Servaas Rossouw]] # dr. [[Servaas Hofmeyr]] # dr. [[Adrian Roux]] # genl. ds. [[Paul Hendrik Roux]] (uitgebrei) # ds. [[George Rudman]] # ds. [[Santie Sandenbergh]] # ds. [[Herman Schoon]] # ds. [[Robert Shand]] # dr. [[Siebie Sieberhagen]] # ds. [[Pierre Simond]] # ds. [[A.P. Smit|Abraham Petrus Smit]] # ds. [[M.T.R. Smit]] # ds. [[Alexander Smith]] # ds. [[Michiel Smuts]] # ds. [[Hendrik Snijders]] # dr. [[Dwight Snyman]] # ds. [[Willem Lucas Steenkamp]] # dr. [[Willem Petrus Steenkamp]] # ds. [[Georg Stegmann]] # ds. [[Daniël Steyn|Daniël Du Plessis Steyn]] # ds. [[Hendrik Steyn|H.P.M. Steyn]] # ds. [[Abraham Isaac Steytler]] # ds. [[Johan George Steytler]] # ds. [[Andries Stockenström (predikant)|Andries Stockenström]] # ds. [[Kosie Stofberg]] # ds. [[Pieter Stofberg]] # ds. [[J.W.G. Strasheim]] # ds. [[Pieter Adam Strasheim]] # ds. [[Jan Daniël Stulting]] # ds. [[Johan Stumphius]] # ds. [[Henry Sutherland]] # ds. [[Petrus Swart]] # dr. [[Former Sypkens]] # ds. [[John Taylor]] # ds. [[Leonardus Terwoldt]] # ds. [[Jacobus Theron]] # dr. [[George Thom]] # ds. [[Johannes van Andel]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] dr. [[Herman van Broekhuizen]] # ds. [[Sakkie van den Heever]] # dr. [[Attie van der Colf]] # ds. [[Gottlieb Wilhelm Anthonie van der Lingen]] # dr. [[Abraham van der Merwe]] # dr. [[Gerjo van der Merwe]] # ds. [[Hendrik Petrus van der Merwe]] # dr. [[N.J. van der Merwe]] # ds. [[Pieter van der Merwe]] # ds. [[Petrus van der Spuy]] # dr. [[Ernst van der Walt]] # ds. [[Gilles van de Wall]] # ds. [[Dion van Dyk]] # dr. [[Johannes van Heerden|J.P. van Heerden]] # ds. [[Hercules van Loon]] # ds. [[A.J. van Wijk]] # ds. [[Attie van Wijk]] # ds. [[Johannes van Wijk]] # prof. [[Pieter Verhoef]] # ds. [[Johan Heinrich von Manger]] # ds. [[Michiel Christiaan Vos]] # ds. [[Petrus Wachtendorp]] # ds. [[Henry Lindo Webb]] # dr. [[Paul Weiss]] # ds. [[Barend Wessels]] # ds. [[Jan Weitz]] # ds. [[David Wilcocks]] # ds. [[Albert Zinn]] === Ander === # [[Abbie Park Ferguson]] # [[Anna Bliss]] # [[Adriana Spyker]] # [[Maria Kloppers]] === Predikantsvroue === # [[Tertia Flemming]] # [[Nettie Hanekom]] # [[Geertruida Kestell]] # [[Francina Susanna Louw‎]] # [[Zerilda Steyn]] # [[Hymne Weiss]] == Nederduitsch Hervormde Kerk == === Predikante === # [[Daniël Ackerman|D.P. Ackerman]] # [[Adriaan Begemann]] # [[Hermanus Bosman|H.S. Bosman]] # [[Louis Brandt]] # [[C.W. du Toit]] # [[Carel Ruijsch van Dugteren]] # [[Gerrit Smits]] # [[Jac van Belkum]] # dr. [[Herman van Broekhuizen]] # [[Dirk van der Hoff]] # [[Pieter van Drimmelen]] # [[P.A.C. van Heyningen]] # [[Nicolaas van Warmelo|N.J. van Warmelo]] ==Politiek== ===Politieke figure=== '''Voor [[Uniewording]]''': Sir [[David Pieter de Villiers Graaff]], [[Du Pré Alexander, graaf van Caledon]], [[Jacobus Arnoldus Graaff]], [[Simon van der Stel]], [[Willem Bok]], sir [[John Molteno]], lord [[Alfred Milner]], [[Johannes Izaac Rhenius]], [[Sebastiaan Cornelis Nederburgh]], [[Simon Hendrik Frijkenius]], [[Sebastiaan Cornelis Nederburgh]], [[Francis Dundas]], sir [[Rufane Donkin]], [[Jacob Abraham de Mist]], sir [[George Cathcart]], sir [[James Molteno]], sir [[Charles Adderley]], [[Alexander Cambridge, 1ste Graaf van Athlone]], [[Abe Bailey]], sir [[Thomas Smartt]], [[William Palmer, 2de Graaf van Selborne]], sir [[Thomas Scanlen]], sir [[Thomas Upington]], sir [[Gordon Sprigg]], [[Gysbert Reitz Hofmeyr]], sir [[Pieter Bam]], dr. [[Thomas te Water]] '''[[Suid-Afrikaanse Party]]''': sir [[Cornelius Hermanus Wessels]], [[Lourens Geldenhuys]], [[Richard Stuttaford]], [[Nicolaas de Wet]], sir [[Thomas Watt]], [[Morris Alexander]], [[Abraham Fischer]] '''[[Arbeidersparty (Suid-Afrika, 1910)|Arbeidersparty]]''': Kol. [[Frederic Creswell]], [[Thomas Boydell]], [[Walter Madeley]], [[Henry Sampson]], [[Arthur Barlow]], [[Morris Kentridge]] '''[[Unionisteparty]]''': [[Leander Starr Jameson]] '''[[Dominiumparty]]''': [[Charles Stallard]] '''[[Liberale Party]]''': [[Alan Paton]], [[Edgar Brookes]], [[Leo Marquard]], [[Leslie Rubin]], [[Margaret Ballinger]] '''[[Progressiewe Party]]''' en nasate: [[Colin Eglin]], [[Jan Steytler]], [[Ray Swart]], [[Zach de Beer]], [[Frederik van Zyl Slabbert]], [[Graham McIntosh]], [[Ken Andrew]], [[Harry Lawrence]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Helen Suzman]] (herskryf), [[Clive van Ryneveld]] '''[[Verenigde Party]]''': Genl. [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Jan Smuts]] (uitgebrei), [[Bailey Bekker]], sir [[De Villiers Graaff]], [[George Heaton Nicholls]], [[Harry Schwarz]], [[Henry Fagan]], adv. [[Jacobus Gideon Nel Strauss]], [[Japie Basson]], [[Sailor Malan]], [[Vause Raw]], [[Marais Steyn]], [[Myburgh Streicher]], [[Jannie Hofmeyr]], [[Deneys Reitz]], dr. [[Colin Steyn]], sir [[Patrick Duncan]], [[Frederick Sturrock]], [[Douglas Mitchell]], [[Abraham Jonker]], kol. [[Hendrik Mentz]], [[John William Jagger]], [[Henry Burton]], [[Leila Reitz]], [[Bertha Solomon]], [[Catherine Taylor]], [[Johan Carinus]], [[Frank Joubert]], [[Morris Kentridge]], [[Philippus Arnoldus Myburgh]] '''[[Nasionale Party]]''': [[Charles Wynand Malan]], dr. [[Daniël François Malan]], [[John Vorster]], [[Pik Botha]], [[Theo Gerdener]], [[Andries Treurnicht]], [[Paul Sauer]], [[Albert Hertzog]], [[Hjalmar Reitz]], [[W.A. Hofmeyr]], genl. [[Christoffel Kemp]], dr. [[E.G. Jansen]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Martha Mabel Jansen]], [[N.C. Havenga]] (uitgebou), [[Philippus Jacobus Olivier|P.J. Olivier]], [[Frank Waring]], [[Bruckner de Villiers]], [[Adriaan Fourie]], [[Helena Barry-Hofmeyr]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Mabel Malherbe]], [[O.S. Vermooten]], dr. [[Steyn Vorster]], [[Christiaan Ludolph Marais]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] adv. [[Hans Strijdom]] (uitgebrei), [[Eli Louw]], [[Johannes Hendrik Conradie]] '''[[Demokratiese Party]] en [[Demokratiese Alliansie]]''': [[Patty Duncan]], [[Theuns Botha]], dr. [[Denis Worrall]], [[Wynand Malan]], [[Kobus Jordaan]], [[Dene Smuts]]. '''Ander''': [[Johanna Stoffels]], [[Marius Fransman]], [[Sammy Claassen]], [[Cameron Dugmore]], [[Inus Bester]], [[Winnie Madikizela-Mandela]], [[Barbara Hogan]], [[Geoff Doidge]], [[William Addison]], [[Abdullah Abdurrahman]], [[Lys van eerste ministers van die Kaapkolonie]], [[Robey Leibbrandt]]. ===Partye=== [[Afrikanerbond (party)]], [[Arbeidersparty (Suid-Afrika, 1910)|Arbeidersparty]], [[Black Sash]], [[Demokratiese Party (1973)]], [[Dominiumparty]], [[Herstigte Nasionale Party]], [[Konserwatiewe Party]], [[Liberale Party]], [[Nasionale Unie]], [[Nico]], [[Nuwe Republiek Party]], [[Onafhanklike Verenigde Party]], [[Progressiewe Federale Party]], [[Progressiewe Party]], [[Progressiewe Reformiste Party]], [[Reformiste Party]], [[Roosiete]], [[Sentrale Party]], [[Suid-Afrikaanse Party]], [[Torch Commando]], [[Unionisteparty]], [[Verenigde Federale Party]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Verenigde Party]], [[Suid-Afrika-wet]], [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1948‎]], [[Regerende Party]], [[Onafhanklike Party]], [[Verenigde Nasionale Suidwes-party]] ===Kiesafdelings=== '''Kaapland''': [[Albanie (kiesafdeling)|Albanie]], [[Albert (kiesafdeling)|Albert]], [[Algoa (kiesafdeling)|Algoa]], [[Aliwal (kiesafdeling)|Aliwal]], [[Barkly (kiesafdeling)|Barkly]], [[Beaconsfield (kiesafdeling)|Beaconsfield]], [[Beaufort-Wes (kiesafdeling)|Beaufort-Wes]], [[Bellville (kiesafdeling)|Bellville]], [[Betsjoeanaland (kiesafdeling)|Betsjoeanaland]], [[Caledon (kiesafdeling)|Caledon]], [[Ceres (kiesafdeling)|Ceres]], [[Clanwilliam (kiesafdeling)|Clanwilliam]], [[Claremont (kiesafdeling)|Claremont]], [[Constantia (kiesafdeling)|Constantia]], [[Colesberg (kiesafdeling)|Colesberg]], [[Cradock (kiesafdeling)|Cradock]], [[De Kuilen (kiesafdeling)|De Kuilen]], [[Durbanville (kiesafdeling)|Durbanville]], [[Fort Beaufort (kiesafdeling)|Fort Beaufort]], [[George (kiesafdeling)|George]], [[Graaff-Reinet (kiesafdeling)|Graaff-Reinet]], [[Grens (kiesafdeling)|Grens]], [[Griekwaland (kiesafdeling)|Griekwaland]], [[Groenpunt (kiesafdeling)|Groenpunt]], [[Groote Schuur (kiesafdeling)|Groote Schuur]], [[Hopetown (kiesafdeling)|Hopetown]], [[Humansdorp (kiesafdeling)|Humansdorp]], [[Jansenville (kiesafdeling|Jansenville]], [[Kaapse Vlakte (kiesafdeling)|Kaapse Vlakte]], [[Kaapstad-Hawe (kiesafdeling)|Kaapstad-Hawe]], [[Kaapstad-Kasteel (kiesafdeling)|Kaapstad-Kasteel]], [[Kaapstad-Sentraal (kiesafdeling)|Kaapstad-Sentraal]], [[Kaapstad-Tuine (kiesafdeling)|Kaapstad-Tuine]], [[Kimberley (kiesafdeling)|Kimberley]], [[King William's Town (kiesafdeling)|King William's Town]], [[Ladismith (kiesafdeling)|Ladismith]], [[Liesbeek (kiesafdeling)|Liesbeek]], [[Maitland (kiesafdeling)|Maitland]], [[Mowbray (kiesafdeling)|Mowbray]], [[Newton Park (kiesafdeling)|Newton Park]], [[Nuweland (kiesafdeling)|Nuweland]], [[Parow (kiesafdeling)|Parow]], [[Pinelands (kiesafdeling)|Pinelands]], [[Port Elizabeth-Distrik (kiesafdeling)|Port Elizabeth-Distrik]], [[Port Elizabeth-Noord (kiesafdeling)|Port Elizabeth-Noord]], [[Port Elizabeth-Sentraal (kiesafdeling)|Port Elizabeth-Sentraal]], [[Port Elizabeth-Suidwes (kiesafdeling)|Port Elizabeth-Suidwes]], [[Port Elizabeth-Suid (kiesafdeling)|Port Elizabeth-Suid]], [[Port Elizabeth-Wes (kiesafdeling)|Port Elizabeth-Wes]], [[Queenstown (kiesafdeling)|Queenstown]], [[Rondebosch (kiesafdeling)|Rondebosch]], [[Seepunt (kiesafdeling)|Seepunt]], [[Simonstad (kiesafdeling)|Simonstad]], [[Somerset-Oos (kiesafdeling)|Somerset-Oos]], [[Soutrivier (kiesafdeling)|Soutrivier]], [[Suid-Skiereiland (kiesafdeling)|Suid-Skiereiland]], [[Tygervallei (kiesafdeling)|Tygervallei]], [[Vasco (kiesafdeling)|Vasco]], [[Walmer (kiesafdeling)|Walmer]], [[Wynberg (kiesafdeling)|Wynberg]] '''Boland, Overberg, Weskus''': [[Bredasdorp (kiesafdeling)|Bredasdorp]], [[Caledon (kiesafdeling)|Caledon]], [[Ceres (kiesafdeling)|Ceres]], [[Clanwilliam (kiesafdeling)|Clanwilliam]], [[Helderberg (kiesafdeling)|Helderberg]], [[Hottentots-Holland (kiesafdeling)|Hottentots-Holland]], [[Malmesbury (kiesafdeling)|Malmesbury]], [[Moorreesburg (kiesafdeling)|Moorreesburg]], [[Paarl (kiesafdeling)|Paarl]], [[Piketberg (kiesafdeling)|Piketberg]], [[Riversdal (kiesafdeling)|Riversdal]], [[Stellenbosch (kiesafdeling)|Stellenbosch]], [[Swellendam (kiesafdeling)|Swellendam]], [[Valsbaai (kiesafdeling)|Valsbaai]], [[Wellington (kiesafdeling)|Wellington]], [[Worcester (kiesafdeling)|Worcester]] '''Natal''': [[Berea (kiesafdeling)|Berea]], [[Dundee (kiesafdeling)|Dundee]], [[Durban-Greyville (kiesafdeling)|Durban-Greyville]], [[Durban-Noord (kiesafdeling)|Durban-Noord]], [[Durban-Punt (kiesafdeling)|Durban-Punt]], [[Durban-Sentraal (kiesafdeling)|Durban-Sentraal]], [[Georgetown (kiesafdeling|Georgetown]], [[Kliprivier (kiesafdeling)|Kliprivier]], [[Pinetown (kiesafdeling)|Pinetown]], [[Umbilo (kiesafdeling)|Umbilo]], [[Umlazi (kiesafdeling)|Umlazi]] '''Oranje-Vrystaat''': [[Bethlehem (kiesafdeling)|Bethlehem]], [[Bloemfontein (kiesafdeling)|Bloemfontein]], [[Bloemfontein-Distrik (kiesafdeling)|Bloemfontein-Distrik]], [[Boshof (kiesafdeling)|Boshof]], [[Edenburg (kiesafdeling)|Edenburg]], [[Fauresmith (kiesafdeling)|Fauresmith]], [[Ficksburg (kiesafdeling)|Ficksburg]], [[Frankfort (kiesafdeling)|Frankfort]], [[Harrismith (kiesafdeling)|Harrismith]], [[Heilbron (kiesafdeling)|Heilbron]], [[Hoopstad (kiesafdeling)|Hoopstad]], [[Kroonstad (kiesafdeling)|Kroonstad]], [[Ladybrand (kiesafdeling)|Ladybrand]], [[Rouxville (kiesafdeling)|Rouxville]], [[Smithfield (kiesafdeling)|Smithfield]], [[Vredefort (kiesafdeling)|Vredefort]], [[Winburg (kiesafdeling)|Winburg]] '''Transvaal''': [[Barberton (kiesafdeling)|Barberton]], [[Benoni (kiesafdeling)|Benoni]], [[Bezuidenhout]], [[Boksburg (kiesafdeling)|Boksburg]], [[Braamfontein (kiesafdeling)|Braamfontein]], [[Commissionerstraat (kiesafdeling)|Commissionerstraat]], [[Drie Riviere (kiesafdeling)|Drie Riviere]], [[Denver (kiesafdeling)|Denver]], [[Ermelo (kiesafdeling)|Ermelo]], [[Florida (kiesafdeling)|Florida]], [[Fordsburg (kiesafdeling)|Fordsburg]], [[Germiston (kiesafdeling)|Germiston]], [[Heidelberg (kiesafdeling)|Heidelberg]], [[Houghton (kiesafdeling)|Houghton]], [[Jeppes (kiesafdeling)|Jeppes]], [[Krugersdorp (kiesafdeling)|Krugersdorp]], [[Langlaagte (kiesafdeling)|Langlaagte]], [[Lichtenburg (kiesafdeling)|Lichtenburg]], [[Losberg (kiesafdeling)|Losberg]], [[Lydenburg (kiesafdeling)|Lydenburg]], [[Marico (kiesafdeling)|Marico]], [[Middelburg (kiesafdeling)|Middelburg]], [[Orange Grove (kiesafdeling)|Orange Grove]], [[Parktown (kiesafdeling)|Parktown]], [[Potchefstroom (kiesafdeling)|Potchefstroom]], [[Pretoria-Distrik (Noord) (kiesafdeling)|Pretoria-Distrik (Noord)]], [[Pretoria-Distrik (Suid) (kiesafdeling)|Pretoria-Distrik (Suid)]], [[Pretoria-Oos (kiesafdeling)|Pretoria-Oos]], [[Pretoria-Wes (kiesafdeling)|Pretoria-Wes]], [[Roodepoort (kiesafdeling)|Roodepoort]], [[Rustenburg (kiesafdeling)|Rustenburg]], [[Soutpansberg (kiesafdeling)|Soutpansberg]], [[Springs (kiesafdeling)|Springs]], [[Standerton (kiesafdeling)|Standerton]], [[Troyeville (kiesafdeling)|Troyeville]], [[Turffontein (kiesafdeling)|Turffontein]], [[Vereeniging (kiesafdeling)|Vereeniging]], [[Von Brandis (kiesafdeling)|Von Brandis]], [[Vrededorp (kiesafdeling)|Vrededorp]], [[Wakkerstroom (kiesafdeling)|Wakkerstroom]], [[Waterberg (kiesafdeling)|Waterberg]], [[Wolmaransstad (kiesafdeling)|Wolmaransstad]], [[Yeoville (kiesafdeling)|Yeoville]] '''Suidwes-Afrika''': [[Namib (kiesafdeling)|Namib]], [[Karas (kiesafdeling)|Karas]], [[Omaruru (kiesafdeling)|Omaruru]], [[Middelland (kiesafdeling)|Middelland]], [[Windhoek (kiesafdeling)|Windhoek]], [[Etosha (kiesafdeling)|Etosha]] == Musikante == [[Frida Boccara]], [[Maria Callas]], [[Anize du Plessis]], [[Lenny Kuhr]], [[Min Shaw]], [[Zarah Leander]], [[Cesare Valletti]], [[Melindi Charle]], [[Joan Baez]], [[Joseph Schmidt]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Marita Napier]], [[Emma Renzi]], [[Mahalia Jackson]], [[Mireille Mathieu]], [[Willem Frederik Gerard Nicolai]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Leonore Veenemans]], [[Richard Wagner]], [[Guiseppe Verdi]], [[Richard Strauss]], [[Birgit Nilsson]], [[Karl Böhm]], [[Blanche Gerstman]], [[Johanna Luyt]], [[Gawie Cillié]], [[Vera Lynn]], [[Judith Sportel]], [[Annie Visser]], [[Bosman di Ravelli]], [[David Bowie]], [[Margaret Singana]], [[Peter Jöback]], [[Gideon Fagan]], [[Rosa Nepgen]], [[Daisy Bosman]], [[Rocco C. de Villiers]], [[J.B.Z. Keet]], [[Anton Hartman]], [[Jeanette Toerien]], [[Loretta Lynn]], [[Steve Louw]]. ==Seksualiteit== [[Anilingus]], [[Biseksualiteit]], [[Gay]], [[Heteroseksualiteit]], [[Homoseksualiteit]], [[Jeff Stryker]], [[Masturbasie]], [[Orale seks]], [[Pornografie]], [[Vagina]] == Onderwys == [[Auckland Grammar School]], [[Gill-kollege]], [[Gimnasium]], [[Grey-kollege]], [[Hoërskool Groote Schuur]], [[Laerskool Groote Schuur]], [[Hoërskool Hangklip]], [[Hoër Meisieskool La Rochelle]], [[Hoërskool Jan van Riebeeck]], [[Laerskool Jan van Riebeeck]], [[Hoërskool Nassau]], [[Laerskool Nassau]], [[Hugenote-kollege]], [[Hugenote-seminarie]], [[Queen's College]], [[Rhodes-universiteit]], [[Rynse Hoër Meisieskool]], [[Universiteit van die Witwatersrand]], [[Universiteit van Pretoria]], [[Laerskool Paul Greyling]], [[Hoërskool Zwaanswyk]], [[Hoërskool Voortrekker, Kenilworth]], [[Kaapse Afrikaanse Eisteddfod]], [[Hoërskool Aurora]], [[Hugenote Hoërskool]], [[Laerskool Simon van der Stel]], [[Laerskool Koeberg]], [[Laerskool Tafelberg]], [[Duitse Privaat Skool Swakopmund]], [[Hoërskool De Villiers Graaff]], [[Laerskool Oude Molen]], [[Hoërskool Grens]], [[Hoërskool PJ Olivier]], [[Hoërskool Grey]], [[Universiteit van Leiden]], [[Bothashof]], [[Privaatskool Moria]], [[Keetmanshoop Privaatskool]], [[Rhodes-beurs]], [[Hoër Meisieskool Rustenburg]], [[Tot Nut van 't Algemeen]], [[Namibiese Universiteit van Wetenskap en Tegnologie]], [[Gereformeerde Skool Dirk Postma]], [[Privaatskool Elnatan]] ([[Stampriet]]), [[Windhoek Afrikaanse Privaatskool]], [[Laerskool Louw Geldenhuys]], [[Laerskool Newton Park]], [[Deutsche Schule Durban]], [[SACS]], [[Curro]], [[Suid-Afrikaanse Kollege]], [[Dale-kollege]], [[Muir-kollege]], [[Potchefstroom Gimnasium]], [[Stucki-skool, Wellington]], [[Hoërskool Eunice]], [[Goudstadse Onderwyskollege]], [[Hoër Volkskool, Graaff-Reinet]], [[Bloemfonteinse Normaalkollege]], [[Laerskool Jubileum]], [[Laerskool Malvern]], [[Laerskool Kensington]], [[Laerskool Johan Rissik]], [[Hoërskool President, Johannesburg|Hoërskool President]], [[Hoërskool Linden]], [[Hoër Seunskool Jeppe]], [[Laerskool Melpark]], [[Aucklandparkse Laerskool]], [[Laerskool Langlaagte]], [[Hoërskool D.F. Malan, Crosby]], [[Laerskool Dirkie Uys, Orchards]], [[Laerskool Goede Hoop, Mayfair|Laerskool Goede Hoop]], [[Laerskool M.W. de Wet]], [[Hoërskool Stoffberg]], [[Midrand Afrikaanse Akademie]], [[Mornay du Plessis]], [[Totius-Akademie]], [[Tsumeb Gimnasium]], [[Karstveld Academy]], [[Karibib Privatschule]] {{Sjabloon:Gebruikersbydraes|2900}} kyp0co928m9jufxqr9armud51amarmz 2965565 2965562 2026-09-07T07:09:06Z Oesjaar 7467 Kom ons kyk... 2965565 wikitext text/x-wiki {{clear}} {{Gebruikerinfo|verfris = nee}} [[Beeld:Morné Dordrecht.jpg|duimnael|regs|320px|Gebruiker Morne]] {{Twintigjaargemeenskap}} == Persoonlike gegewens == '''Morné van Rooyen''' is gebruiker Morne se naam. [https://tools.wmflabs.org/supercount/index.php?user=Morne&project=af.wikipedia&toplimit=100 Hier] is 'n samevatting van my bydraes. Ek woon in [[Bloemfontein]] en was redakteur van die ''[[Swartland en Weskus Herald]]'' tot Junie [[2008]], van [[1 September]] [[2008]] van ''[[Tempo (weekblad)|Tempo]]'', toe naweek-nuusanker van die radiostasie [http://www.kfm.co.za 94.5 Kfm] en senior verslaggewer by ''[[Rapport]]'' en daarna teksredakteur by ''[[Huisgenoot]]''. Sedert Maart 2019 was ek redakteur by [[Protea Boekhuis]] in Pretoria. In November 2022 het ek nuusredakteur van die radiostasie [[OFM]] in Bloemfontein geword. My belangstellings is veral geskiedenis en die NG en Gereformeerde Kerk. Ek was ook vryskutvertaler van Christelike lektuur vir 'n bekende Christelike uitgewery. My e-posadres is mcvanrooyen@gmail.com. ;Voorbladartikels [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Leonore Veenemans]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Marita Napier]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Verenigde Party]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Martha Mabel Jansen]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Jan Smuts]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Adriaan Moorrees]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[NG gemeente Fordsburg]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Die Vaderland]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Die Transvaler]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Dagbreek (Sondagkoerant)|Dagbreek]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Zambië]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Kleurlingstemregvraagstuk]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Johannes Meintjes]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Frans Engelenburg]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Adriaan Hofmeyr]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|ds. J.H. Hofmeyr]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Marie Koopmans-de Wet]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Dirk Postma]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Samuel Cronwright]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Andrew Murray]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Carl Otto Hager]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[William Philip Schreiner]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Afrikaanse kerkbou in die Karoo]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[P.D. Rossouw]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Gereformeerde kerk Humpata]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] dr. [[Herman van Broekhuizen]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Mabel Malherbe]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Helen Suzman]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Boerekrygsgevangenes]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] adv. [[Hans Strijdom]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[NG gemeente Rondebosch]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Petrus Coetzee]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Johan de Ridder]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Jode in Suid-Afrika]] '''Getal artikels geskep: 2&nbsp;900,''' (2,94% van die totaal)<br /> '''Getal prente opgelaai: 7&nbsp;326,''' (83,28% van die totaal) [[Lêer:Nederduistch Hervormde kerk Noordwestelike Pretoria, Morné van Rooyen, 2 Januarie 2018.jpg|duimnael|regs|180px|Die Hervormde kerk Noordwestelike Pretoria, [[Daspoort]].]] [[Lêer:Hervormde kerk Johannesburg, Vrededorp, Morné van Rooyen, 16 Julie 2017.jpg|duimnael|regs|220px|Nederduitsch Hervormde gemeente Johannesburg, [[Vrededorp]].]] [[Lêer:NG kerk Linden, Morné van Rooyen, 3 Januarie 2018.jpg|duimnael|regs|220px|Die [[NG gemeente Linden]].]] [[Lêer:NG kerk Westdene, Morné van Rooyen, 31 Desember 2017.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Westdene]].]] [[Lêer:NG kerk Waterval, Johannesburg, 31 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|220px|Die [[NG gemeente Waterval]].]] [[Lêer:NG kerk Crosby, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[NG gemeente Crosby]].]] [[Lêer:NG kerk Boksburg, 30 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|220px|Die [[NG gemeente Boksburg]].]] [[Lêer:Gereformeerde kerk Boksburg, 30 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|220px|Die [[Gereformeerde kerk Boksburg]].]] [[Beeld:Eertydse NG kerk Benoni, 30 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|220px|Die [[NG gemeente Benoni]].]] [[Beeld:NG kerk Germiston, Morné van Rooyen, 31 Desember 2017.jpg|duimnael|regs|220px|Die [[NG gemeente Germiston]].]] [[Beeld:NG kerk Germiston-Suid, 31 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[NG gemeente Germiston-Suid]].]] [[Lêer:Eertydse NG kerk Fordsburg, Mayfair, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Fordsburg]].]] [[Lêer:Gereformeerde kerk Odendaalsrus, regop, 4 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|170px|Die [[Gereformeerde kerk Odendaalsrus]].]] [[Beeld:Destydse NG kerk Johannesburg-Wes, Mayfair-Wes, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Johannesburg-Wes]].]] [[Lêer:NG kerk Langlaagte, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Langlaagte]].]] [[Beeld:Destydse kerkgebou van die eertydse NG gemeente Crosby-Wes, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Crosby-Wes]].]] [[Lêer:Ou NG kerk Mayfair, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[NG gemeente Mayfair]].]] [[Lêer:NG kerk Mondeor, 29 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Mondeor|NG kerk Mondeor]].]] [[Lêer:Kimberley se sinagoge, 27 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|[[Kimberley]] se sinagoge.]] [[Lêer:NG kerk Bezuidenhoutsvallei, Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|Eertydse [[NG gemeente Bezuidenhoutsvallei|NG kerk Bezuidenhoutsvallei]].]] [[Beeld:Gereformeerde kerk Wilropark, 31 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|[[Gereformeerde kerk Wilropark]].]] [[Beeld:NG kerk Riebeek-Wes, April 2016.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Riebeek-Wes|NG kerk Riebeek-Wes]].]] [[Beeld:Evangelies-Lutherse kerk St Martini, Langstraat, Kaapstad.jpg|duimnael|regs|180px|Die Evangelies-Lutherse kerk Sint Martini, Kaapstad.]] [[Beeld:NG kerk Worcester-Vallei.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[NG gemeente Worcester-Vallei]].]] [[Lêer:Vooraansig NG kerk Ysterplaat-Suid 2016.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Ysterplaat-Suid]].]] [[Beeld:NG kerk Sutherland.jpg|duimnael|regs|200px|Die [[NG gemeente Sutherland]].]] [[Beeld:Gereformeerde kerk en saal Kaapstad.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[Gereformeerde kerk Kaapstad]].]] [[Beeld:NG kerk Montagu.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Montagu]].]] [[Beeld:NG kerk Clanwilliam.jpg|regs|duimnael|180px|Die [[NG gemeente Clanwilliam|NG kerk op Clanwilliam]].]] [[Beeld:NG kerk Villiersdorp plat 3.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Villiersdorp|NG kerk Villiersdorp]].]] [[Beeld:NG kerk Fraserburg 2014.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Fraserburg]].]] [[Lêer:NG kerk Du Plessis Ida 2012 1.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Du Plessis]].]] [[Beeld:Uniondale NG kerk 2012 1.jpg|duimnael|regs|240px|Die NG kerkgebou op [[Uniondale]].]] [[Lêer:Gereformeerde kerk Burgersdorp.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[Gereformeerde kerk Burgersdorp]].]] [[Beeld:NG kerk Hanover 2.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[NG gemeente Hanover]].]] [[Beeld:NG kerk Britstown 1.jpg|180px|regs|duimnael|[[NG gemeente Britstown]].]] [[Beeld:Gereformeerde kerk De Aar 1.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[Gereformeerde kerk De Aar]].]] [[Beeld:NG kerk De Aar 2.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente De Aar]].]] [[Beeld:NG kerk De Aar-Noord 1.jpg|regs|duimnael|180px|[[NG gemeente De Aar-Noord]].]] [[Beeld:NG kerk De Aar-Suid 2.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente De Aar-Suid]].]] [[Lêer:NG kerk Sonnekus vooraansig.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[NG gemeente Sonnekus]].]] [[Beeld:NG kerk Porterville regop.jpg|duimnael|regs|180px|Die NG kerk Porterville.]] [[Beeld:NG kerktoring Philipstown.jpg|180px|duimnael|regs|[[NG gemeente Philipstown]].]] [[Beeld:Gereformeerde kerk Philipstown 1.jpg|240px|regs|duimnael|Die [[Gereformeerde kerk Philipstown]].]] [[Beeld:NG kerk Murraysburg 2.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Murraysburg]].]] [[Beeld:Bedford NG kerk Glen Lynden.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Glen Lynden]].]] [[Lêer:NG kerk Alice regop.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Alice]].]] [[Lêer:NG kerk Colesberg 4.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Colesberg]].]] [[Beeld:NG kerk Tarkastad 1.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Tarkastad]].]] [[Beeld:Rawsonville NG kerk.jpg|regs|180px|duimnael|NG kerk Goudini, [[Rawsonville]].]] [[Lêer:NG kerk Barrydale 2013.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Barrydale]].]] [[Lêer:NG kerk Lady Grey 5.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Lady Grey]].]] [[Lêer:Grahamstad Katedraal vooraansig.jpg|duimnael|regs|180px|Anglikaanse katedraal, [[Grahamstad]].]] [[Lêer:Molteno NG kerktoring.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Molteno]].]] [[Lêer:NG kerktoring Cradock.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Cradock]].]] [[Lêer:NG kerk Dordrecht 2012 2.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Dordrecht]].]] [[Beeld:Burgersdorpse NG kerk.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Burgersdorp]].]] [[Beeld:Gereformeerde kerk Worcester.jpg|regs|240px|duimnael|Die [[Gereformeerde kerk Worcester]].]] [[Beeld:NG kerk Adelaide syaansig.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Adelaide]].]] [[Lêer:Gereformeerde kerk Steynsburg 2.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[Gereformeerde kerk Steynsburg]].]] [[Lêer:NG kerk Indwe 1.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Indwe]].]] [[Beeld:NG kerkgebou Alexandria.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Alexandria]].]] [[Beeld:NG kerk Ysterplaat vooraansig.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Ysterplaat]].]] [[Beeld:NG kerkgebou Kareedouw.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Kareedouw]].]] [[Beeld:NG kerk Nieu-Bethesda.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Nieu-Bethesda]].]] [[Beeld:NG kerkgebou Joubertina.jpg|duimnael|regs|240px|NG kerk op [[Joubertina]].]] [[Beeld:NG kerk Alice 2012 2.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Alice]].]] [[Beeld:NG kerkgebou Aliwal-Noord 2012.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Aliwal-Noord]].]] [[Beeld:Katolieke katedraal Aliwal-Noord.jpg|duimnael|regs|180px|Rooms-Katolieke katedraal, [[Aliwal-Noord]].]] [[Beeld:NG kerk De Rust vooraansig.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente De Rust]].]] [[Beeld:Rondebosse_kerkgebou.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Rondebosch]].]] [[Beeld:JVR_gebou.jpg|duimnael|240px|regs|[[Hoërskool Jan van Riebeeck]].]] [[Beeld:Somerset-Wes eerste NG kerk.JPG|duimnael|240px|regs|Die eerste [[NG gemeente Somerset-Wes|NG kerkgebou]] op [[Somerset-Wes]].]] [[Lêer:Hoërskool_Nassau.jpg|duimnael|200px|regs|[[Hoërskool Nassau]].]] [[Beeld:Klipkerk.jpg|duimnael|240px|regs|[[NG gemeente Namakwaland]], [[Springbok, Noord-Kaap]].]] [[Beeld:HS De Villiers Graaff.jpg|duimnael|240px|regs|[[Hoërskool De Villiers Graaff]].]] [[Beeld:NG Tamboerskloof2.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Tamboerskloof]].]] [[Beeld:Groote Kerk 2009.jpg|duimnael|240px|regs|[[NG gemeente Kaapstad]].]] [[Beeld:NG kerk Steynsburg 2.jpg|duimnael|180px|regs|[[NG gemeente Steynsburg]].]] [[Lêer:Keurboomkerk.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Keurboom]].]] [[Beeld:NG gemeente Rouxville regop.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Rouxville]].]] [[Beeld:NGK Constantia.jpg|duimnael|240px|regs|[[NG gemeente Constantia]].]] [[Beeld:NGK Zwaanswyk.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Zwaanswyk]].]] [[Lêer:Vlaktekerk.jpg|duimnael|240px|regs|[[NG gemeente Die Vlakte]].]] [[Beeld:Tafelbergkerk2.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Tafelberg]].]] [[Beeld:Strooidakkerk.jpg|duimnael|240px|regs|[[NG gemeente Paarl]].]] [[Beeld:Toringkerk detail toring.JPG|duimnael|180px|[[Toringkerk]], [[Paarl]].]] [[Beeld:Gereformeerde kerk Paarl regop.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[Gereformeerde kerk Paarl]].]] [[Beeld:NG kerk Drieankerbaai 2015 bord.jpg|duimnael|240px|regs|[[NG gemeente Drieankerbaai]].]] [[Beeld:NG_kerk_Stellenbosch.jpg|duimnael|180px|NG kerk [[Stellenbosch]].]] [[Beeld:Pinelandskerkgebou.jpg|duimnael|180px|[[NG gemeente Pinelands]].]] [[Lêer:NG kerkgebou Woodstock.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Woodstock]].]] [[Beeld:Ou_NG_kerk_Tulbagh.jpg|duimnael|regs|200px|NG kerk [[Tulbagh]].]] [[Beeld:Beaufort-Wes NG kerk.jpg|duimnael|180px|[[NG gemeente Beaufort-Wes|NG kerk Beaufort-Wes]].]] [[Beeld:NG_kerk_Worcester.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Worcester|NG kerk Worcester]].]] [[Beeld:NGK_Obs.jpg|duimnael|200px|[[NG gemeente Observatory]].]] [[Beeld:NG kerk Wynberg 2013 2.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Wynberg]].]] [[Beeld:NG kerk Parow.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Parow]].]] [[Beeld:NG kerk Tygerberg.jpg|duimnael|regs|180px|NG kerkgebou Tygerberg.]] [[Lêer:NG kerk Gamka-Oos.jpg|duimnael|180px|regs|[[NG gemeente Gamka-Oos]].]] [[Beeld:Stanford NG kerk.jpg|duimnael|180px|NG kerkgebou, [[Stanford]].]] [[Beeld:De Doorns Louw.JPG|duimnael|180px|NG kerkgebou, [[De Doorns]].]] [[Lêer:Goodwood NG kerk Wynand Louw 4.jpg|duimnael|180px|regs|NG kerkgebou, Goodwood.]] [[Beeld:NG kerk Philadelphia 2.jpg|duimnael|180px|[[NG gemeente Philadelphia]].]] [[Beeld:NG kerkgebou Swartland.jpg|duimnael|180px|[[NG gemeente Swartland|NG kerk Swartland]].]] [[Beeld:NG kerk Darling.jpg|duimnael|240px|NG kerkgebou, Darling.]] == Algemeen == [[Aarbei]], [[Aasvoël]], [[Eerste Minister]], [[Jong Dames Dinamiek]], [[Lux Verbi.BM]], [[Selfmoord]], [[Stille Oseaan]], [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]], [[Koopkragpariteit]], [[Joernalistiek]], [[Bokrivier]], [[Torso]], [[Soutpansberg]], [[Westminster-abdy]], [[Westminster-konfessie]], [[Kongregasionalistiese Kerk]], [[Vaalharts-besproeiingskema]], [[AP kerk Ventersdorp]], [[Bartolomeusnag]], [[Statebybel]], [[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]], [[Engelenburghuis]], [[Evangeliese Lutherse Kerk in Namibië (DELK)]], [[Top Billing]], [[Allan Gray Orbis-stigting]], [[Gelada]], [[Wêreldraad van Kerke]], [[Jacques Dusseau & Co]], [[Tylney Hall, Hampshire]], [[Eloffstraat]], [[Kaapse Rebelle]], [[Protea Boekhuis]]. === Algemeen: Suid-Afrikaners === [[John Lomax]], [[Reinard Ludick]], [[Lourens Marthinus van der Westhuizen]], [[Hans Herrmann]], [[Hercules von Molendorff]], [[L.W. Hiemstra]], [[Everard Fichardt]], [[Jaco Reinach]], dr. [[Gabriël Gideon Cillié]], [[Rachel Isabella Steyn]], [[Allan Gray]], genl. [[Jan Celliers]], Prof. [[T.J. Haarhoff]], dr. [[Elizabeth Conradie]], [[Hilda Postma]], [[Daniël Francois du Toit]], [[Jan van Bruggen]], [[Jan F. Celliers]], [[Jochem van Bruggen]], [[Leon Maré]], [[Hester Heese]], [[Hugo Naudé]], [[Strijdom van der Merwe]], [[Helena Lochner]], [[George Crosland Robinson]], [[Ann Nosworthy]], [[Bryce Courtenay]], [[Le Roux Smith Le Roux]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Johannes Meintjes]], [[Ambrose Lomax]], [[Irma Stern]], dr. [[Mosie Suzman]], [[Charlie Hofmeyr]], [[Charlie Louw]], [[Erns Louis Jansen]], [[Anton Prinsloo]], [[Johannes Nicolaas de Beer]], dr. [[Annique Theron]], [[Sybil Coetzee]], [[John Dering Nettleton]], lady [[Florence Phillips]] (uitgebou), [[Johannes Poortermans]], [[Albert Troskie]], [[Dot Serfontein]], [[Marthinus Bergh]], [[Henriette Armstrong]], [[Elsie Ballot]], [[Marthinus Bergh]], [[Francis Balfour]], [[Jacobus Frederik Botha]], [[Winnie Rust]], sir [[Thomas Muir]], [[Riana Scheepers]], [[Margaretha Lategan Spies]], eerw. [[Robert Templeton]], [[Reinhold Gregorowski]], genl. [[Johannes Keevy]], prof. [[Paul Daniel Hahn]], [[Henry Fremantle]], [[Hans Lötter]], [[Willem Kamp]], dr. [[J.A. Heese]], dr. [[Theo Wassenaar]], [[Marinus Stucki]], kmdt. [[Andries Smorenburg]], [[Clint Brink]], [[Lys van Goewerneurs van die Kaap]], [[Albert Luthuli]], [[Arnoldus Pannevis]], [[Cornelis Jacob van de Graaff]], [[Cornelius van Quaelbergen]], [[Curt von François]], [[Danie Theron]], [[Friedrich von Lindequist]], [[George Macartney]], [[Heinrich Göring]], [[Henry Morton Stanley]], [[Henry Pottinger]], [[Hercules Robinson]], [[Isbrand Goske]], [[Jan de la Fontaine]], [[Jan Willem Janssens]], [[Joachim Ammema van Plettenberg]], [[Joan van Arckel]], [[John Adams]], [[John Dove-Wilson]], [[John William Colenso]], [[Louis Botha]], [[Maurits Pasques de Chavonnes]], [[Peregrine Maitland]], [[Karl Bremer]], [[Pieter Gysbert Noodt]], [[Pieter van Rheede van Oudtshoorn]], [[Pous Johannes II]], [[Simon van der Stel]], [[Victor Franke]], [[Walter Francis Hely-Hutchinson]], [[Willem Adriaan van der Stel]], [[Manie Maritz]], [[Piet Joubert]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Marie Koopmans-de Wet]], [[Christiaan Frederik Beyers]], [[Jacobus Nicolaas Boshof]], [[Thomas Henry Grocott]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[William Philip Schreiner]], lord [[Charles Somerset]], [[Thomas Pringle]], [[Pieter van der Stael]], sir [[Galbraith Lowry Cole]], sir [[Benjamin D'Urban]], sir [[John Cradock]], [[Gaspard de Coligny]], genl. [[Jacob Cuyler]], [[Harm Oost]], sir [[George Grey]], [[Sampson Richard Stuttaford]], [[Frederick Struben]], [[Hendrik Struben]], [[Jan Bantjes]], [[Andrew Geddes Bain]] (uitgebou), sir [[John Truter]], lord [[Henry Loch]], sir [[George Yonge]], genl. sir [[George Thomas Napier]], genl. sir [[Richard Bourke]], [[Ludwig Alberti]], dr. [[William Atherstone]], sir [[Harry Smith]], sir [[Philip Wodehouse]], sir [[Henry Bartle Frere]], [[Adriaan van Jaarsveld]], [[Honoratus Maynier]], [[Tjaart van der Walt]], [[Samuel Henri Pellissier]], [[Joseph Barry]], [[Robert Jacob Gordon]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Samuel Cronwright]], [[Hugh Abercrombie]], [[Alfred Ackerman]], sir [[John Adamson]], [[H.W.A. Cooper]], [[Anna Scheepers]], [[Antjie Scheepers]], [[Sybrandis Abbema]], [[Jens Friis]], sir [[Langham Dale]], dr. [[William Gill]], [[Oumatjie Stoffberg]], sen. [[Theunis Stoffberg]], dr. [[Hans van Rensburg]], kmdt. [[Andries de Wet]], [[George Rex]], [[Daniël Christiaan Esterhuyse]], [[Nicolaas Vlok]], [[Wilhelmina ten Damme]], [[Manie Bredell]], [[Wynnie Schumann]], [[Jeanne du Plessis]], [[Gideon Roos]], [[Dorothea Möller-Malan]], [[Johanna van Broekhuizen]], prof. dr. [[S.P. Engelbrecht]], [[Anna Geyer]], [[Frikkie Maré]], [[Paul Maré]], [[Dietlof Maré]], [[Andries du Toit]], [[Cornelis Moll]], regter [[Antonie Kock]], kol. [[John Graham]], [[Ben Bouwer]], [[Philippus Bouwer]], [[Bryce Thompson]], [[Levi Lomey]], [[Jos de Villiers]], [[Jan Meyer]], genl. [[Hendrik Alberts]], [[Jonathan Ball]], [[Arthur William Rogers]]. ;Die familie Jeppe [[Carl Jeppe]], [[Fred Jeppe]], [[Hermann Jeppe]], sir [[Julius Jeppe]], [[Julius Jeppe sr.]], [[Julius Otto Jeppe]]. ;Premiers- en presidentsvroue [[Annie Botha]], [[Issie Smuts]], [[Maria Malan]], [[Susan Strijdom]], [[Betsie Verwoerd]], [[Lettie Fouché]], [[Cornelia Swart]]. ==== Bowkers en ander 1820-Setlaars ==== [[Henry Barber]], [[Frederick Hugh Barber]], [[Fred Barber]], [[Miles Bowker]], [[James Henry Bowker]], [[John Mitford Bowker]], [[Robert Mitford Bowker]], [[Thomas Holden Bowker]], [[Mary Elizabeth Barber]], [[William Monkhouse Bowker]], [[Thomas Stubbs]]. === Algemeen: Buitelanders === [[Gwen Lister]], [[Steffi van Wyk]], [[Greg Louganis]], [[Jim McGreevey]], [[Martin Weinek]], [[Maximilian Schell]], [[Carl Philip van Swede]], [[Alan Rickman]], [[Jomo Kenyatta]], [[Manish Dayal]], [[Harold Macmillan]], [[Maharero]], [[Samuel Maharero]], [[Karl Heinrich Bergius]], [[Aaron Arrowsmith]], [[Selahattin Demirtaş]], [[Richard Thornton]]. == Argitektuur == === Mense === [[Louis Thibault]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Johan de Ridder]], [[Pieter Dykstra]], [[J. Anthonie Smith]], [[George Murray Alexander]], [[Hendrik Vermooten]], [[William Henry Ford]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Carl Otto Hager]], [[Gerard Moerdijk]], [[Wynand Louw]], [[Hermann Kallenbach]], [[Folkert Wilko Hesse]], [[Richard Wocke]], [[Charles Freeman]], [[John Parker]], [[James Bisset]], [[Geurt Geers]], [[Leendert Geers]], [[John Gaisford]], [[Carl Heyne]], [[Sophia Gray]], [[Henry Rowe-Rowe]], [[Max Rosenberg]], [[Walter Donaldson]], [[Wollie Bronkhorst]], [[Joseph Solomon]], [[Francis Edward Masey]], [[Koos Reyneke]], [[F.P. van Heerden]], [[Klaas van Rijsse]], [[Roelof Uytenbogaardt]], [[Henry Watson]], [[John Ralston]], [[John Beardwood]], [[Arthur Reid]], [[Louis Karol]], [[Johannes Rienk Burg]], [[Gawie Fagan]]. === Bouwerk === [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Afrikaanse kerkbou in die Karoo]], [[Ballotina, Tulbagh]], [[Portside Tower]], [[Vredenhof]], [[Kaapstadse Internasionale Konferensiesentrum]], [[Peperbus, Fraserburg]], [[Hohenheim, Parktown]], [[Villa Arcadia, Parktown]], [[Egiptiese Gebou]], [[Kerkstraat 6, Tulbagh]], [[Kerkstraat 28, Tulbagh]], [[Kerkstraat 22, Tulbagh]], [[Kersktraat 24, Tulbagh]], [[Kerkstraat 30, Tulbagh]], [[Kerkstraat 32, Tulbagh]], [[Kerkstraat 36, Tulbagh]], [[Kerkstraat 40, Tulbagh]], [[Kerkstraat 42, Tulbagh]], [[Suid-Afrikaanse Weeshuis, Langstraat]], [[Ou Pastorie, Fraserburg]], [[Goodnow-saal, Wellington]], [[Welgemeend]], [[Friedenheim, Belgravia]], [[standplaas]], [[Scottish Horse-gedenkteken]], [[Valkenburg (landgoed)|Valkenburg]] ==Medialui== [[Marius Jooste]], [[Harald Pakendorf]], [[Hans Strydom (verslaggewer)|Hans Strydom]], [[Tertius Myburgh]], [[Schalk Pienaar (joernalis)|Schalk Pienaar]], [[Johannes Smith]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] dr. [[Frans Engelenburg]], [[Willem Jordaan]], [[Waldimar Pelser]], [[Christiaan Strydom]], [[Blaar Coetzee]], [[Johannes Rabie|J.S.M. Rabie]], [[Jacobus Toerien]], [[Jannie Kruger]], [[Beaumont Schoeman]], [[Charles Butler]] ==Suid-Afrikaanse geskiedenis== [[Eerste Grensoorlog]], [[Tweede Grensoorlog]], [[Derde Grensoorlog]], [[Vierde Grensoorlog]], [[Baasskap]], [[Goudstandaard]], [[Groot Depressie]], [[Groote Schuur]], [[Pakt-regering]], [[Ryksdaalder]], [[Uniewording]], [[Volksraad van die Unie van Suid-Afrika]], [[Westminster-stelsel]], [[1914-Rebellie]], [[Jameson-inval]], [[Reddingsdaadbond]], [[Groentemarkplein]], [[Ou Dorpshuis]], [[Van Riebeeckfees]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Kleurlingstemregvraagstuk]], [[Saamwerkunie]], [[Afrikaners in Argentinië]], [[Boerekrygsgevangenes]], [[Republikeinse Strydfonds]], [[Bulhoek]], == Jode in Suid-Afrika == === Instellings en geboue === [[Jode in Suid-Afrika]], [[Tempel Israel, Johannesburg|Tempel Israel]], [[Groot Sinagoge, Johannesburg|Groot Sinagoge]], [[Presidentstraat-sinagoge]], [[Park-sinagoge]], [[Doornfontein-sinagoge]], === Mense === [[Alfred Abramowitz]], [[Bernhardt Aronstam]], [[Max Aronstam]], [[George Behrman]], [[Milton Behrman]], [[Louis Berger]], [[Nathan Berger]], sen. [[Aaron Berman]], [[Alfred Bernitz]], [[Bertrand Bernstein]], prof. [[Ralph Bernstein]], [[Vivian Bethlehem]], [[Joe Bloom]], [[Joseph Borwein]], [[Morris Kentridge]], [[Alexander Kowarsky]]. [[Helen Suzman]], [[Basil Schonland]], [[Selmar Schonland]], [[Morris Alexander]], [[Reeva Forman]], [[Carl Hanau]], [[Sigismund Neumann]], [[Charles Goldmann]], [[Edwin Goldmann]], [[Richard Goldmann]], [[I.W. Schlesinger]], [[Sarah Gertrude Millin]], [[Max Sonnenberg]], == Plekke (Suid-Afrika)== ===A–E=== [[Aalwynkop]], [[Aalwynpoort]], [[Aan de Doorns]], [[Aangenaam]], [[Aapkloof]], [[Aascoe]], [[Aasvoëlberg, Oos-Kaap]], [[Aasvoëlberg, Vrystaat]], [[Aasvoëlkop]], [[Abbasasberge]], [[Abbevlaack]], [[Abbevlakte]], [[Abbotsford, Johannesburg]], [[Aberdeen]], [[Aberfeldy]], [[Abiquasput]], [[Abjaterskop]], [[Acton Caba]], [[Acton Homes]], [[Adelaide, Suid-Afrika|Adelaide]], [[Adams Mission]], [[Adcockvale]], [[Adderleystraat]], [[Addington]], [[Agisanang]], [[Agter-Bruintjieshoogte]], [[Ahrens]], [[Airlie]], [[Akasiapark]], [[Akkedisberg]], [[Alabama, Klerksdorp|Alabama]], [[Albania]], [[Albanie]], [[Albertskroon]], [[Albertsville]], [[Albertynshof]], [[Albion]], [[Aldam]], [[Alexanderbaai]], [[Alexandra Park]], [[Algoapark]], [[Appelkooskop]], [[Aurora, Wes-Kaap]], [[Balfour, Oos-Kaap]], [[Barkly-Oos]], [[Bassonia]], [[Beaconsfield]], [[Beaufort-Wes]] (uitgebou), [[Belgravia, Kimberley]], [[Belgravia]], [[Bergrivier-munisipaliteit]], [[Bethelsdorp]], [[Bitterfontein]], [[Blouwaterbaai]], [[Bluff]], [[Boland]], [[Booysens, Johannesburg|Booysens]], [[Braamfontein (plaas)]], [[Burgersdorp]], [[Burgerville]], [[Caledon]], [[Carnarvon, Noord-Kaap]], [[Carters Glen]], [[Cederberg]], [[Ceres]], [[Christiana]], [[Citrusdal]], [[Clanwilliam]], [[Claremont, Johannesburg]], [[Claremont, Kaapstad]], [[Cleveden]], [[Cleveland, Johannesburg|Cleveland]], [[Colenso]], [[Colesberg]] (uitgebou), [[Coligny]], [[Concordia, Noord-Kaap|Concordia]], [[Coronationville]], [[Cottesloe]], [[Craighall]], [[Cramerview]], [[Daljosafat]], [[Dewetshof]], [[Denver, Johannesburg|Denver]], [[Diazville]], [[Distrik Ses]], [[Doornfontein (plaas)|Doornfontein]], [[Drakenstein]], [[Drieankerbaai]], [[Dwaalboom]], [[Elandsfontein (plaas)|Elandsfontein]], [[Elladoone]], [[Elliot]], [[Eloffsdal]], [[Emmarentia]], [[Escombe]]. ===F–J=== [[Fort Beaufort]], [[Framton]], [[Franklin Roosevelt Park]], [[Garies]], [[Glenmore]], [[Goodhouse]], [[Griekwaland-Oos]], [[Henkries]], [[Herschel]], [[Hillary]], [[Hadison Park]], [[Hoopstad]], [[Hopefield]], [[Hopetown]], [[Hurst Hill]], [[Hutchinson, Noord-Kaap]], [[Hyde Park]], [[Industria, Johannesburg|Industria]], [[Jamestown, Oos-Kaap]], [[Jeppestown]]. ===K–O=== [[Kaapse Wynland-distriksmunisipaliteit|Kaapse Wynland]], [[Kamieskroon]], [[Kestellhof]], [[Klawer, Wes-Kaap]], [[Klein Karoo]], [[Klipriviersberg (plaas)]], [[Knersvlakte]], [[Kuruman]], [[Laaiplek]], [[Lady Grey]], [[Lakeview]], [[Langebaan]], [[Langlaagte]], [[Lansdowne]], [[Leipoldtville]], [[Longdale]], [[Lutzville]], [[Lyndhurst]], [[Lys van Suid-Afrikaanse plekname vernoem na kommandeurs, goewerneurs en hul verwante]], [[Maclear]], [[Maitland]], [[Malvern, Durban|Malvern]], [[Maraisburg]], [[Martindale]], [[Marydale]], [[Matzikama]], [[Mayfair-Wes]], [[McGregor]], [[Middelfontein (plaas)]], [[Montclair]], [[Montclare]], [[Montgomery Park]], [[Montroux]], [[Monumenthoogte]], [[Mowbray]], [[Namakwaland]], [[Newclare]], [[New Park]], [[Newtonpark]], [[Niemandsland]], [[Nuweland]], [[Observatory]], [[Orchards, Johannesburg|Orchards]]. ===P–T=== [[Paarlshoop]], [[Pampoenkraal]], [[Parkwood]], [[Pearston]], [[Philipstown]], [[Pinelands]], [[Pofadder]], [[Port Nolloth]], [[Porterville]], [[Prieska]], [[Queensburgh]], [[Randjeslaagte]], [[Redelinghuys]], [[Rensburg]], [[Reynolds View]], [[Rhodes, Oos-Kaap]], [[Rhodesdene]], [[Richmond, Johannesburg]], [[Riebeeckstad]], [[Riebeek-Kasteel]], [[Riebeek-Oos]], [[Riebeek-Wes]], [[Rietbron]], [[Risidale]], [[Riverlea]], [[Riversdal]], [[Roggeveld]], [[Rondebosch]], [[Rondebosch-Oos]], [[Rossmore]], [[Rosebank]], [[Rouxville, Johannesburg]], [[Royldene]], [[Saldanha]], [[Salisbury Claims]], [[Schweizer-Reneke]], [[Sea View]], [[Seepunt]], [[Seymour, Oos-Kaap]], [[Simondium]], [[Somerset-Oos]], [[Somerset-Wes]], [[Soutpansberg (streek)|Soutpansberg]], [[Soutrivier]], [[Spes Bona]], [[Springbok, Noord-Kaap]], [[Standerton]], [[Steinkopf]], [[Sterkstroom]], [[Strand]], [[Suidheuwels]], [[Sunnyside, Johannesburg]], [[Swartkrans (berg)|Swartkrans]], [[Talboton]], [[Turffontein (plaas)]]. ===U–Z=== [[Ugie]], [[Unigray]], [[Uniondale]], [[Valhalla]], [[Vanrhynsdorp]], [[Velddrif]], [[Vereeniging]], [[Verwoerdpark, Kimberley|Verwoerdpark]], [[Victoria, Johannesburg]], [[Victoria-Wes]], [[Victory Park]], [[Viljoenshof]], [[Village Deep]], [[Vioolsdrif]], [[Vishoek]], [[Vrededorp]], [[Vredenburg]], [[Vredendal]], [[Walmer]], [[Wanderers View]], [[Waverley, Johannesburg|Waverley]], [[Waterberg (streek)|Waterberg]], [[Waterval (plaas)]], [[Wellington, Wes-Kaap|Wellington]], [[Wemmer]], [[Weskus]], [[Westbury]], [[Westdene]], [[Westgate]], [[Wierdapark]], [[Willowmore]], [[Winburg]], [[Winston Ridge]], [[Wolhuter]], [[Wolmaransstad]], [[Woodstock]], [[Wynberg]], [[Ysterplaat]], [[Zuurveld]], [[Zwaanswyk]]. == Plekke (Elders in Afrika)== [[Abuja]], [[Abbabis]], [[Addis Abeba]], [[Ai-Ais]], [[Antananarivo]], [[Betsjoeanaland]], [[Gochas]], [[Karibib]], [[Kinshasa]], [[Lagos]], [[Mariental]], [[Omaruru]], [[Otjiwarongo]], [[Rabat]], [[Swakopmund]], [[Windhoek]], [[Dar-es-Salaam]], [[Tsumeb]], [[Otjimbingwe]], [[Aus]], [[Humpata]], [[Swartbooisdrift]], [[Siteki]], [[Nhlangano]], [[Stampriet]], [[D'Kar]], [[Drimiopsis]], [[Lalibela]], [[Aksum]], [[Harar]], [[Tigray-streek]], [[Tigray-provinsie]], [[Bahir Dar]], [[Gondar]], [[Abenab]], [[Uhurupark]], [[Gibeon]], [[Leonardville]], [[Olympia, Windhoek|Olympia]], [[Suiderhof]], [[Pionierspark]]. ==Dorpe, stede, voorstede en streke (oorsee)== [[Albany]], [[Ceuta]], [[Broken Hill]], [[Nieu-Suid-Wallis]], [[Boekowina]], [[Bayreuth]], [[Red Deer]], [[Yellowknife]], [[Whitehorse (Yukon)]], [[Bielefeld]], [[Kermadec-eilande]], [[Barmen]], [[Elberfeld]], [[Wasserthaleben]], [[Westerenger]], [[Schwarzburg-Sondershausen]]. ==Rhodesië, Zimbabwe en Zambië== '''Dorpe, stede en streke''': [[Mbala]], [[Banket]], [[Beatrice, Zimbabwe]], [[Chingola]], [[Koperstreek]], [[Masvingo]], [[Kwekwe]], [[Masjonaland]], [[Karoi]], [[Redcliff]], [[Chinhoyi]], [[Marondera]], [[Mufulira]], [[Ndola]], [[Mutare]], [[Bindura]], [[Bulawayo]], [[Gweru]], [[Kabwe]], [[Livingstone]], [[Luanshya]], [[Lusaka]], [[Kasama]], [[Maramba]], [[Kalulushi]], [[Chipata]], [[Kapiri Mposhi]], [[Mansa]], [[Serenje]], [[Mpika]], [[Isoka]], [[Mpulungu]], [[Luangwa]], [[Mongu]], [[Kadoma]], [[Chivhu]] '''Algemeen''': [[Adendorff-trek]], [[Zambezirivier]], [[William Ernest Fairbridge]], [[British South Africa Company]], [[Victoria-waterval]], [[Sentraal-Afrikaanse Federasie]], [[Noord-Rhodesië]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Zambië]], [[Monckton-kommissie]], [[Great North Road]], [[Jode in Zambië]], [[United Church in Zambia]], [[Kenneth Kaunda]], [[NG Kerk in Zambië]], [[Luapula]], [[Westelike Provinsie (Zambië)|Westelike Provinsie]], [[Sentrale Provinsie (Zambië)|Sentrale Provinsie]], [[Suid-Rhodesië]], [[Levy Mwanawasa]], sir [[Godfrey Huggins]], [[Oostelike Provinsie (Zambië)|Oostelike Provinsie]], [[Noordwestelike Provinsie (Zambië)|Noordwestelike Provinsie]], [[Universiteit van Zambië]], [[Koperstreek-universiteit]], [[Mulungushi-universiteit]], [[Tanzara-spoorlyn]], [[Rupiah Banda]], [[Frederick Chiluba]], [[Movement for Multiparty Democracy]], [[Lusaka (Provinsie)|Lusaka-provinsie]], [[Bothashof]] ==Media== # [[Lys van Suid-Afrikaanse dagblaaie]] # [[Afrikaanse Pers (1962) Beperk]] # ''[[Die Afrikaner]]'' # ''[[Die Boerevrou]]'' # ''[[Business Day]] '' #'' [[Cape Argus]] '' #'' [[Cape Son]]'' #'' [[Cape Times]]'' #'' [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Dagbreek (Sondagkoerant)|Dagbreek]]'' # [[Dagbreekpers Beperk]] #'' [[Daily Dispatch]] '' #'' [[Daily Mail]] '' #'' [[Daily Mail (Suid-Afrika)]] '' #'' [[Daily News]] '' #'' [[Daily Sun]] '' # ''[[De Fakkel]]'' #'' [[De Tijd]]'' #'' [[Diamond Fields Advertiser]] '' #''[[De Zuid-Afrikaan]]'' #'' [[Die Brandwag]] '' #'' [[Die Jongspan]] '' #'' [[Die Suiderstem]] '' #[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] '' [[Die Transvaler]]'' #[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] '' [[Die Vaderland]]'' #'' [[Die Volkstem]] '' #'' [[Evening Post]] '' #[[Gerard Grobler]] #'' [[Grahamstown Journal]] '' #'' [[Grocott's Mail]] '' #'' [[Herald (Harare)]] '' #'' [[Het Volksblad]]'' # ''[[Hoofstad (dagblad)|Hoofstad]]'' # [[Independent News & Media]] # [[Johnnic Publishing]] #'' [[Land en Volk]] '' #'' [[Landstem]]'' #'' [[Oggendblad]] '' #''[[Ons Land]]'' #'' [[Oosterlig]] '' # [[Perskor]] #'' [[Pretoria News]] '' #'' [[Rand Daily Mail]] '' # ''[[Republikein]]'' # [[Sapa]] # ''[[Somerset Budget & Pearston Advocate]]'' #'' [[Sondag (koerant)]] '' #'' [[Sondagstem]]'' # [[South African Associated Newspapers]] # ''[[Die Suidwes-Afrikaner]]'' # ''[[Sunday Express]]'' #'' [[Swartland en Weskus Herald]] '' #'' [[Swartlander]] #'' [[Tempo (weekblad)|Tempo]] '' # ''[[The Friend]] '' # ''[[The Herald]] '' #'' [[The Mercury (King William's Town)|The Mercury]] '' #'' [[The Mercury]] '' #'' [[The Namibian]] '' #'' [[The Rep]]'' # ''[[The Star]] '' #'' [[The Witness]] '' #''[[Die Weekblad]]'' # [[Times Media Limited]] #'' [[Times of Zambia]] '' #'' [[Weekend Post]] '' #'' [[Weslander]] '' #'' [[Zambia Daily Mail]] '' #'' [[Zambia Post]] '' == Sending in Suider-Afrika == === Instellings en plekke === # [[Berseba]] # [[Gross Barmen]] # [[Londense Sendinggenootskap]] # [[Rynse Kerk in Suid-Afrika]] # [[Rynse Sendinggenootskap]] === Mense === # [[Christoph Wilhelm Alheit]] # [[William Ashton]] # [[Carl Heinrich Beiderbecke]] # [[Pieter Bos]] # [[Peter Heinrich Brincker]] # [[Carl Gotthilf Büttner]] # [[Abraham de Klerk]] # [[Andries Dreyer]] # [[Friedrich Eich]] # [[Wilhelm Eich]] # [[Johanna Gertze]] # [[Carl Hugo Hahn]] # [[Johannes Samuel Hahn]] # [[Johannes Theophilus Hahn]] # [[Franz Kleinschmidt]] # [[Friedrich Wilhelm Kolbe]] # [[Hans Christian Knudsen]] # [[Hermann Kreft]] # [[Johann Krönlein]] # [[Jean Pellissier]] # [[Robert Moffat]] # [[Anna Pauw]] # [[Jacobus Pauw]] # [[Johannes Rath]] # [[Johann Wilhelm Redecker]] # [[Johann Schmelen]] # [[Heinrich Vedder]] # [[Gottlieb Viehe]] # [[Gottlieb Weich]] # [[Gustav Zahn]] ==Gereformeerde Kerk== === Predikante en ander figure === * [[Predikante van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] # [[Gert Alberts]] # ds. [[Abraham Aucamp|A.L. Aucamp]] # [[Hendrik Aucamp]] # ds. [[Johannes Beijer]] # ds. [[Gert Bester]] # [[Pieter Biewenga]] # ds. [[Pieter Bingle]] # dr. [[Pieter Willem Bingle|Pieter Bingle]] # ds. [[Jan Boneschans]] # ds. [[Hendrik-Jan Boshoff]] # ds. [[Johan Breedt]] # [[Andries Buys]] # ds. [[Drikus Buys|G.H. Buys]] # ds. [[Schalk Buys]] # [[Stephanus Buys]] # kmdt. [[Calman Lion Cachet]] # prof. [[Jan Lion Cachet]] (uitgebrei) # ds. [[A.A.J. de Klerk Coetsee]] # ds. [[Abraham Coetsee]] # [[Ad Coetsee]] # [[Andreas Coetsee]] # [[Petrus Coetsee]] # [[Pieter Coetsee]] # [[T.P.N. Coetsee]] # [[Gert Coetzee]] # ds. [[Jan Coetzee]] # prof. [[J. Chris Coetzee]] # ds. [[J.V. Coetzee|Jan Viljoen Coetzee]] # ds. [[Dewald de Beer]] # prof. [[Helenius de Cock]] # ds. [[Hendrik de Cock]] # ds. [[Jan de Bruin]] # [[Pieter de Bruin]] # prof. dr. [[Barend de Klerk|Barend Jacobus de Klerk]] # [[Kosie de Klerk]] # ds. [[Petrus de Klerk|P.J. de Klerk]] # prof. dr. [[Philippus de Klerk]] # dr. [[Willem de Klerk]] # ds. [[Willem Johannes de Klerk]] # ds. [[Henk Denkema]] # [[Johan de Ridder]] # ds. [[Johannes de Ridder]] # [[Thomas de Ridder]] # prof. dr. [[C.J.H. de Wet]] # oudl. [[Thomas Dreyer]] # ds. [[Alwyn du Plessis]] # [[Daniël du Plessis]] # ds. [[Deon du Plessis]] # ds. [[Dirk du Plessis|D.P. du Plessis]] # ds. [[Hendrik du Plessis]] # ds. [[H.J.R. du Plessis]] # prof. dr. [[Hugo du Plessis]] # [[Izak David du Plessis]] # prof. [[Jacobus du Plessis]] # [[Jan du Plessis]] # sen. [[Jan Adriaan du Plessis]] # [[Kobus du Plessis]] # ds. [[Lodewicus du Plessis|L.J. du Plessis]] # [[Louwrens du Plessis]] # ds. [[Pieter du Plessis]] # prof. [[Pieter du Plessis (akademikus)|Pieter du Plessis]] # prof. dr. [[Sarel Jacobus du Plessis]] # prof. [[Wicus du Plessis]] # ds. [[Jan du Plooy]] # ds. [[Koos du Plooy]] # prof. dr. [[Totius|J.D. du Toit]] (uitgebou) # ds. [[Charles du Toit|C.W.M. du Toit]] # dr. [[François du Toit]] # sen. [[François Jacobus du Toit]] # dr. [[Stefaan du Toit]] # prof. dr. [[Stephanus du Toit]] # dr. [[Benoon Duvenage|Benonie Duvenage]] # dr. [[Schalk Duvenage|S.C.W. Duvenage]] # [[Jan Eloff]] # kmdt. [[Sarel Eloff]] # dr. [[Theuns Eloff]] # [[Johan Enslin|Johan Adam Enslin]] # ds. [[Jan Carel Erasmus]] # dr. [[Jannie Erasmus]] # ds. [[Jopie Erasmus|J.F. Erasmus]] # dr. [[Daan Fouché|D.R. Fouché]] # [[Bennie Fourie]], akteur # ds. [[Herman Grobler]] # min. [[P.G.W. Grobler]] # [[Pieter Hamersma]] # ds. [[Taetse Hamersma]] # ds. [[Chris Hattingh]] # dr. [[Abie Helberg|A.N. Helberg]] # oudl. [[Andries Henning]] # oudl. [[Hendrik Hermann]] # dr. [[Jerry Hope]] # ds. [[Kiepie Jaftha]] # prof. dr. [[Joseph Petrus Jooste]] # prof. [[Jan Kamp]] # dr. [[Dion Kempff]] # ds. [[David Kotzé]] # [[Abraham Kruger]] # dr. [[Barend Krüger]] # ds. [[Blackie Kruger]] # prof. dr. [[D.W. Krüger]] # ds. [[Gerrit Kruger|G.H.J. Kruger]] jr. # ds. [[G.H.J. Kruger]] sr. # ds. [[Gerhardus Stephanus Kruger]] # [[Gert Kruger]] # ds. [[Hein Kruger]] # ds. [[Hennie Krüger]] # ds. [[Herculaas Kruger]] # ds. [[Izak Krüger]] # ds. [[Jan Krüger|J.C. Krüger]] # ds. [[J.H. Kruger|Jan Hendrik Kruger]] # [[Johannes Hendrik Kruger]] # ds. [[Louis Kruger]] # [[Teunis Kruger]] # oudl. [[J.P.L. Labuschagne]] # ds. [[Dirk Laufs]] # ds. [[Braam le Roux]] # ds. [[Izak Lessing|I.J. Lessing]] # ds. [[Thos Liebenberg]] # prof. [[Frans Lion-Cachet]] # prof. dr. [[Sietse Los]] # ds. [[Pierre Louw]] # ds. [[Christian Malan]] # ds. [[Nicolas Malan|Nico Malan]] # ds. [[Peet Malan]] # kmdt. [[Japie Maré]] # ds. [[Willie Maritz]] # ds. [[Walter Meyer|E.W. Meyer]] # ds. [[Andries Myburg]] # ds. [[P.W.A. Mulder|Pieter Mulder]] # ds. [[Hannes Noëth]] # dr. [[Callie Opperman]] # ds. [[Paul Opperman]] # ds. [[Gerrit Pasch]] # ds. [[Hendrikus Pasch]] # ds. [[Maarten Pelser]] # ds. [[Petrus Pelser]] # [[Calman Postma]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] ds. [[Dirk Postma]] # ds. [[Dirk Postma jr.]] # ds. [[Dirk Postma, seun van Martinus]] # ds. [[Martinus Postma]] # ds. [[Petrus Postma]] # ds. [[Stephanus Postma]] # ds. [[Willem Postma]] # ds. [[W.J. Postma]] # [[Jan Harm Robbertse]] # ds. [[Derk Rumpff]] # ds. [[G.P. Scheepers|Gideon Scheepers]] # dr. [[Jan Schutte]] # [[Philippus Schutte]] # ds. [[Alwyn Smit]] # ds. [[Ewert Snyman]] # dr. [[Flippie Snyman]] # ds. [[Nicolaas Snyman]] # ds. [[Philippus Snyman|Ph. S. Snyman]] # ds. [[Pieter Snyman]] # ds. [[P.S. Snyman|Philippus Snyman]] # dr. [[Willem Snyman|W.J. Snyman]] # ds. [[T.T. Spoelstra]] # ds. [[Lammert Stavast]] # [[Johannes Steenkamp]] # ds. [[Peet Steyn]] # ds. [[Hendrik Stoltz]] # ds. [[Nicolaas Swart|N.J.R. Swart]] # ds. [[Wouter ten Haaf]] # [[Willem van Biljon]] # [[Petrus van den Burg]] # [[Daantjie van den Heever]] # prof. dr. [[G.P.L. van der Linde]] # prof. dr. [[Dems van der Merwe|D.C.S. van der Merwe]] # prof. dr. [[Gert van der Vyver|G.C.P. van der Vyver]] # ds. [[Lourens van der Vyver]] # dr. [[Attie van der Walt]] # ds. [[Dirk van der Walt]] # ds. [[Dirkie van der Walt]] # [[Hendrik Tjaart van der Walt]] # ds. [[Izak van der Walt]] # ds. [[J.G.H. van der Walt]] # ds. [[Johannes Christiaan van der Walt]] # [[Johannes van der Walt]] (die Gemaskerde Wonder) # ds. [[Johannes Petrus van der Walt]] # [[Johannes van der Walt (veldkornet)|J.P. van der Walt]] (medestigter van Reddersburg) # prof. [[Naas van der Walt]] # ds. [[N.H. van der Walt]] # ds. [[Pietertjie van der Walt|P.W. van der Walt]] # prof. dr. [[Sarel van der Walt|Sarel Petrus van der Walt]] # prof. dr. [[Stephanus van der Walt]] # [[Piet van Maarleveld]] # ds. [[Krüger van Niekerk]] # [[Klaas van Rijsse]] # [[Charles van Rooy]] # prof. [[Dirk van Rooy]] # ds. [[Koos van Rooy|Jacobus Albertus (Koos) van Rooy]] # prof. [[Jacobus van Rooy|Koos van Rooy]] # ds. [[Jacs van Rooy]] # [[Johannes Cornelis van Rooy]] # prof. [[Joon van Rooy]] # ds. [[Johan van Ryssen]] # ds. [[Pieter van Schalkwyk]] # ds. [[Fires van Vuuren|C.M. Janse van Vuuren]] # dr. [[Klaas van Wyk de Vries]] # ds. [[Lou van Wyk|L.A.S. van Wyk]] # ds. [[Rudolf van Wyk]] # ds. [[Ammi Venter]] # ds. [[Douw Venter]] # ds. [[Hendrik Venter]] # ds. [[Hendrik Johannes Venter]] # [[Koos Venter|Jacobus Johannes (Koos) Venter]] # ds. [[Hennie Venter|H.J.S. Venter]] # ds. [[Herman Venter]] # dr. [[Jan Venter]] # ds. [[Petrus Venter]] # [[Pieter Venter]] # ds. [[Sarel Venter|S.D. Venter]] # ds. [[Willem Venter]] # ds. [[Willie Venter]] # ds. [[Petrus Viljoen|P.J. Viljoen]] # ds. [[Landman Vogel]] # ds. [[C.J.H. Vorster]] # ds. [[Louis Vorster]] # ds. [[Wikus Vorster]] # dr. [[Heinrich Zwemstra]] === Gereformeerde susters === # [[Anna Aucamp]] # [[Jantina Böeseken]] # [[Driekie Booysen]] # [[Ida Bosman]] # [[Nettie Bredell]] # [[Abrahama Coetsee]] # [[Aletta Coetzee]] # [[Jacoba Coetzee]] # [[Martha Coetzee]] # [[Marietjie de Klerk]] # [[Maria de Wet]] # [[Laurika du Plessis]] # [[Martha du Plessis]] # [[Cor du Plessis]] # [[Anna Duvenage]] # [[Elsie Eloff-Kruger]] # [[Ella Eloff-van der Walt]] # [[Aletta de Klerk]] # [[Anna de Klerk]] # [[Corrie de Klerk]] # [[Johanna de Klerk]] # [[Suzette de Ridder]] # [[Aletta du Plessis]] # [[Susanna du Plessis]] # [[Johanna du Plooy]] # [[Judie du Plessis]] # [[Marie du Toit]] # [[Sarie du Toit]] # [[Hermia Jooste]] # [[Christina Kruger]] # [[Christina Krüger]] # [[Gezina Kruger]] # [[Hester Krüger]] # [[Johanna Kruger]] # [[Martha Lugtenburg]] # [[Sarie Maré]] # [[Cornelia van Oversteeg]] # [[Adelaide Postma]] # [[Alida Postma]] # [[Cecilia Postma]] # [[Johanna Postma]] # [[Laurika Postma]] # [[Magalina Postma]] # [[Margaretha Postma]] # [[Rikie Postma]] # [[Femke Rumpff]] # [[Janneke Rumpff]] # [[Hester Snyman]] # [[Sophia Snyman]] # [[Elizabeth Spiller]] # [[Maria Steyn]] # [[Paula Styger]] (uitgebrei) # [[Gerbrechta van Biljon]] # [[Elsie van Broekhuizen]] # [[Anne van Rooy]] # [[Brechtje van Rooy]] # [[Claartje van Rooy]] # [[Ellie van Rooy]] # [[Hester Rossouw]] # [[Annie van der Merwe]] # [[Martha van der Merwe]] # [[Lydia van der Vyver]] # [[Betsie van der Walt]] # [[Elizabeth van der Walt]] # [[Finnie van der Walt]] # [[Maria van der Walt]] # [[Miemie van der Walt]] # [[Anna Venter]] # [[Hester Venter]] # [[Liberta Venter]] # [[Anna Vermaak]] # [[Anna Vorster]] # [[Alie Vorster]] # [[Hester Vorster-Postma]] === Allerlei === # ''[[De Maandbode]]'' # ''[[Die Kerkblad]]'' # [[Gereformeerde Kerke in Namibië]] # [[Gereformeerde Kerke onder die Kruis]] # [[Hammanskraalse Teologiese Skool]] # [[Jerusalemgangers]] # [[Nederduitse Gereformeerde Kerk van Transvaal]] # [[Normaalskool Steynsburg]] # [[Teologiese Skool Burgersdorp]] # [[Teologiese Skool Potchefstroom]] # [[Gereformeerde Skool Dirk Postma]] # [[Lys van Gereformeerde kerke in Suid-Afrika]] # [[Lys van ontbinde gemeentes van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] # [[President Kruger-kinderhuis, Pretoria]] === Kerke: Gauteng === # [[Die Bybels Gereformeerde Kerk]] # [[Gereformeerde kerk Akasia]] # [[Gereformeerde kerk Alberton]] # [[Gereformeerde kerk Alberton-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Andeon]] # [[Gereformeerde Kerk Atteridgeville]] # [[Gereformeerde kerk Benoni]] # [[Gereformeerde kerk Benoni-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Bergbron]] # [[Gereformeerde kerk Bergsig]] # [[Gereformeerde kerk Birchleigh]] # [[Gereformeerde kerk Boksburg]] # [[Gereformeerde kerk Boksburg-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Brackenhof]] # [[Gereformeerde kerk Brackenhurst]] # [[Gereformeerde kerk Brakpan]] # [[Gereformeerde kerk Brakpan-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Bronkhorstspruit]] # [[Gereformeerde kerk Buffeldoorns]] # [[Gereformeerde kerk Carletonville]] # [[Gereformeerde kerk Centurion]] # [[Gereformeerde kerk Cullinan]] # [[Gereformeerde kerk Daspoort]] # [[Gereformeerde kerk Delarey]] # [[Gereformeerde kerk Derdepoort]] # [[Gereformeerde kerk Die Kandelaar]] # [[Gereformeerde kerk Edenvale]] # [[Gereformeerde kerk Eikenhof]] # [[Gereformeerde kerk Elandspoort]] # [[Gereformeerde kerk Eloffsdal]] # [[Gereformeerde kerk Florida]] # [[Gereformeerde kerk Germiston]] # [[Gereformeerde kerk Heidelberg]] # [[Gereformeerde kerk Innesdal]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg (herstig)]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg-Sentraal]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Kameeldrift]] # [[Gereformeerde kerk Kemptonpark]] # [[Gereformeerde kerk Kemptonpark-Mooifontein]] # [[Gereformeerde kerk Kemptonpark-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Klipriviersberg]] # [[Gereformeerde kerk Krugersdorp]] # [[Gereformeerde kerk Krugersdorp-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Krugersdorp-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Linden]] # [[Gereformeerde kerk Lyttelton]] # [[Gereformeerde kerk Magaliesburg]] # [[Gereformeerde kerk Meyerspark]] # [[Gereformeerde kerk Meyerton]] # [[Gereformeerde kerk Midrand]] # [[Gereformeerde kerk Nigel]] # [[Gereformeerde kerk Noord-Oosrand]] # [[Gereformeerde kerk Noordrand]] # [[Gereformeerde kerk Ontdekkers]] # [[Gereformeerde kerk Oos-Moot]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria]] (uitgebrei) # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Alkantrant]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Annlin]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Brooklyn]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Magalieskruin]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Meintjeskop]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Montanapoort]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Rooiwal]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Sunnyside]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Wonderboom-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Primrose]] # [[Gereformeerde kerk Randburg]] # [[Gereformeerde kerk Randburg-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Randfontein]] # [[Gereformeerde kerk Randfontein-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Rietvallei]] # [[Gereformeerde kerk Roodepoort]] # [[Gereformeerde kerk Rooihuiskraal]] # [[Gereformeerde kerk Silverton]] # [[Gereformeerde kerk Springs]] # [[Gereformeerde kerk Springs-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Toekomsrus]] # [[Gereformeerde kerk Totiusdal]] # [[Gereformeerde kerk Vanderbijlpark]] # [[Gereformeerde kerk Vanderbijlpark-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Vanderbijlpark-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Vanderbijlpark-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Vereeniging]] # [[Gereformeerde kerk Vereeniging-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Vereeniging-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Voortrekkerhoogte]] # [[Gereformeerde kerk Wapadrant]] # [[Gereformeerde kerk Waterkloofrand]] # [[Gereformeerde kerk Wesrand]] # [[Gereformeerde kerk Westonaria]] # [[Gereformeerde kerk Wierdapark]] # [[Gereformeerde kerk Wilropark]] # [[Gereformeerde kerk Witpoortjie]] # [[Gereformeerde kerk Wonderboompoort]] === Kerke: KwaZulu-Natal === # [[Gereformeerde kerk Amanzimtoti]] # [[Gereformeerde kerk Empangeni]] # [[Gereformeerde kerk Estcourt]] # [[Gereformeerde kerk Durban]] # [[Gereformeerde kerk Durban-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Durban-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Glencoe]] # [[Gereformeerde kerk Ladysmith]] # [[Gereformeerde kerk Newcastle]] # [[Gereformeerde kerk Paulpietersburg]] # [[Gereformeerde kerk Pinetown]] # [[Gereformeerde kerk Pietermaritzburg]] # [[Gereformeerde kerk Pongola]] # [[Gereformeerde kerk Suidkus]] # [[Gereformeerde kerk Vryheid]] === Kerke: Limpopo === # [[Gereformeerde kerk Dendron]] # [[Gereformeerde kerk Drieviersboom]] # [[Gereformeerde kerk Groblersdal]] # [[Gereformeerde kerk Hoedspruit]] # [[Gereformeerde kerk Koedoesrand]] # [[Gereformeerde kerk Laeveld]] # [[Gereformeerde kerk Louis Trichardt]] # [[Gereformeerde kerk Magalakwin]] # [[Gereformeerde kerk Magol]] # [[Gereformeerde kerk Marble Hall]] # [[Gereformeerde kerk Matlabas]] # [[Gereformeerde kerk Messina]] # [[Gereformeerde kerk Naboomspruit]] # [[Gereformeerde kerk Nylstroom]] # [[Gereformeerde kerk Phalaborwa]] # [[Gereformeerde kerk Pietersburg-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Pietersburg-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Potgietersrus]] # [[Gereformeerde kerk Potgietersrus-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Thabazimbi]] # [[Gereformeerde kerk Vaalwater]] # [[Gereformeerde kerk Warmbad]] # [[Gereformeerde kerk Waterberg]] # [[Gereformeerde kerk Zoutpansberg]] === Kerke: Mpumalanga === # [[Gereformeerde kerk Barberton]] # [[Gereformeerde kerk Belfast]] # [[Gereformeerde kerk Bethal]] # [[Gereformeerde kerk Carolina]] # [[Gereformeerde kerk Delmas]] # [[Gereformeerde kerk Dullstroom]] # [[Gereformeerde kerk Eendracht]] # [[Gereformeerde kerk Ermelo]] # [[Gereformeerde kerk Evander]] # [[Gereformeerde kerk Hendrina]] # [[Gereformeerde kerk Hoëveld]] # [[Gereformeerde kerk Komatipoort]] # [[Gereformeerde kerk Kriel]] # [[Gereformeerde kerk Lydenburg]] # [[Gereformeerde kerk Middelburg, Mpumalanga]] # [[Gereformeerde kerk Middelburg-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Nelspruit]] # [[Gereformeerde kerk Piet Retief]] # [[Gereformeerde kerk Secunda]] # [[Gereformeerde kerk Secunda-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Standerton]] # [[Gereformeerde kerk Stoffberg]] # [[Gereformeerde kerk Volksrust]] # [[Gereformeerde kerk Waterval-Boven]] # [[Gereformeerde kerk Witbank]] # [[Gereformeerde kerk Witbank-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Witbank-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Witbank-Suidoos]] # [[Gereformeerde kerk Witrivier]] # [[Gereformeerde kerk Wondersig]] === Kerke: Noord-Kaap === # [[Gereformeerde kerk Colesberg]] # [[Gereformeerde kerk Daniëlskuil]] # [[Gereformeerde kerk De Aar]] # [[Gereformeerde kerk Delportshoop]] # [[Gereformeerde kerk Douglas]] # [[Gereformeerde kerk Duineveld]] # [[Gereformeerde kerk Kathu]] # [[Gereformeerde kerk Kimberley]] # [[Gereformeerde kerk Kuruman]] # [[Gereformeerde kerk Olifantshoek]] # [[Gereformeerde kerk Orania]] # [[Gereformeerde kerk Oranjerivier]] # [[Gereformeerde kerk Petrusburg]] # [[Gereformeerde kerk Philipstown]] # [[Gereformeerde kerk Postmasburg]] # [[Gereformeerde kerk Strydenburg]] # [[Gereformeerde kerk Upington]] # [[Gereformeerde kerk Vaalharts]] === Kerke: Noordwes === # [[Gereformeerde kerk Beestekraal]] # [[Gereformeerde kerk Bloemhof]] # [[Gereformeerde kerk Brits]] # [[Gereformeerde kerk Brits-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Cachet]] # [[Gereformeerde kerk Christiana]] # [[Gereformeerde kerk Delareyville]] # [[Gereformeerde kerk Elandskraal]] # [[Gereformeerde kerk Goeie Hoop]] # [[Gereformeerde kerk Hartbeespoort]] # [[Gereformeerde kerk Klerksdorp]] # [[Gereformeerde kerk Klerksdorp-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Klerksdorp-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Koster]] # [[Gereformeerde kerk Krokodilrivier]] # [[Gereformeerde kerk Lichtenburg]] # [[Gereformeerde kerk Mafikeng]] # [[Gereformeerde kerk Molopo]] # [[Gereformeerde kerk Noordbrug]] # [[Gereformeerde kerk Orkney]] # [[Gereformeerde kerk Potchefstroom]] # [[Gereformeerde kerk Potchefstroom-Die Bult]] # [[Gereformeerde kerk Potchefstroom-Mooirivier]] # [[Gereformeerde kerk Potchefstroom-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Potchefstroom-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Potchefstroom-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Rustenburg]] # [[Gereformeerde kerk Rustenburg-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Rustenburg-Noordoos]] # [[Gereformeerde kerk Rustenburg-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Rustenburg-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Sannieshof]] # [[Gereformeerde kerk Schweizer-Reneke]] # [[Gereformeerde kerk Stilfontein]] # [[Gereformeerde kerk Swartruggens]] # [[Gereformeerde kerk Uitschot]] # [[Gereformeerde kerk Ventersdorp]] # [[Gereformeerde kerk Vryburg]] # [[Gereformeerde kerk Wolmaransstad]] # [[Gereformeerde kerk Zeerust]] === Kerke: Oos-Kaap === # [[Gereformeerde kerk Aliwal-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Barkly-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Burgersdorp]] # [[Gereformeerde kerk Cradock/Somerset-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Dordrecht]] # [[Gereformeerde kerk Elliot]] # [[Gereformeerde kerk Graaff-Reinet]] # [[Gereformeerde kerk Griekwaland-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Hofmeyr]] # [[Gereformeerde kerk Indwe]] # [[Gereformeerde kerk Jamestown]] # [[Gereformeerde kerk Jeffreysbaai]] # [[Gereformeerde kerk Maclear]] # [[Gereformeerde kerk Maclear-Elliot]] # [[Gereformeerde kerk Middelburg, Kaap]] # [[Gereformeerde kerk Molteno]] # [[Gereformeerde kerk Noupoort]] # [[Gereformeerde kerk Oos-Londen]] # [[Gereformeerde kerk Port Elizabeth]] # [[Gereformeerde kerk Queenstown]] # [[Gereformeerde kerk Sterkstroom]] # [[Gereformeerde kerk Steynsburg]] # [[Gereformeerde kerk Transkei]] # [[Gereformeerde kerk Uitenhage]] # [[Gereformeerde kerk Venterstad]] === Kerke: Vrystaat === # [[Gereformeerde kerk Bethlehem]] # [[Gereformeerde kerk Bethulie]] # [[Gereformeerde kerk Bloemburg]] # [[Gereformeerde kerk Bloemfontein]] # [[Gereformeerde kerk Bloemfontein-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Bloemfontein-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Bloemfontein-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Bloemfontein-Suidheuwels]] # [[Gereformeerde kerk Bloempark]] # [[Gereformeerde kerk Boshof]] # [[Gereformeerde kerk Bothaville]] # [[Gereformeerde kerk Brandfort]] # [[Gereformeerde kerk Bultfontein]] # [[Gereformeerde kerk Fauresmith]] # [[Gereformeerde kerk Ficksburg]] # [[Gereformeerde kerk Frankfort]] # [[Gereformeerde kerk Harrismith]] # [[Gereformeerde kerk Heidedal]] # [[Gereformeerde kerk Heilbron]] # [[Gereformeerde kerk Hennenman]] # [[Gereformeerde kerk Jacobsdal]] # [[Gereformeerde kerk Koffiefontein]] # [[Gereformeerde kerk Koppies]] # [[Gereformeerde kerk Kroonstad]] # [[Gereformeerde kerk Ladybrand]] # [[Gereformeerde kerk Lindley]] # [[Gereformeerde kerk Odendaalsrus]] # [[Gereformeerde kerk Parys]] # [[Gereformeerde kerk Philippolis]] # [[Gereformeerde kerk Reddersburg]] # [[Gereformeerde kerk Reitz]] # [[Gereformeerde kerk Sasolburg]] # [[Gereformeerde kerk Sasolburg-Grootfontein]] # [[Gereformeerde kerk Senekal]] # [[Gereformeerde kerk Steynsrus]] # [[Gereformeerde kerk Theunissen]] # [[Gereformeerde kerk Tweespruit]] # [[Gereformeerde kerk Ventersburg]] # [[Gereformeerde kerk Vaalpark]] # [[Gereformeerde kerk Viljoenskroon]] # [[Gereformeerde kerk Virginia]] # [[Gereformeerde kerk Vleuels]] (ou Bloemfontein-Wes) # [[Gereformeerde kerk Vrede]] # [[Gereformeerde kerk Welkom]] # [[Gereformeerde kerk Welkom-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Wepener]] # [[Gereformeerde kerk Zastron]] === Kerke: Wes-Kaap === # [[Gereformeerde kerk Agulhas]] # [[Gereformeerde kerk Bellville]] # [[Gereformeerde kerk Bellville-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Clanwilliam]] # [[Gereformeerde kerk Eden]] # [[Gereformeerde kerk George]] # [[Gereformeerde kerk Grassy Park]] # [[Gereformeerde kerk Hermanus]] # [[Gereformeerde kerk Kaapstad]] # [[Gereformeerde kerk Kleinmond]] # [[Gereformeerde kerk Mosselbaai]] # [[Gereformeerde kerk Oudtshoorn]] # [[Gereformeerde kerk Paarl]] # [[Gereformeerde kerk Stellenbosch]] # [[Gereformeerde kerk Stilbaai]] # [[Gereformeerde kerk Strand]] # [[Gereformeerde kerk Vredenburg/Saldanha]] # [[Gereformeerde kerk Worcester]] === Kerke: Namibië === # [[Gereformeerde kerk Aranos]] # [[Gereformeerde kerk Bethanie]] # [[Gereformeerde kerk Biermanskool]] # [[Gereformeerde kerk Bitterwater]] # [[Gereformeerde kerk Erongo]] # [[Gereformeerde kerk Gobabis]] # [[Gereformeerde kerk Grootfontein]] # [[Gereformeerde kerk Hentiesbaai]] # [[Gereformeerde kerk Kamanjab]] # [[Gereformeerde kerk Karasburg]] # [[Gereformeerde kerk Keetmanshoop]] # [[Gereformeerde kerk Khomas-Hoogland]] # [[Gereformeerde kerk Mariental]] # [[Gereformeerde kerk Namib-Kus]] # [[Gereformeerde kerk Okahandja]] # [[Gereformeerde kerk Oshakati]] # [[Gereformeerde kerk Otjiwarongo]] # [[Gereformeerde kerk Outjo]] # [[Gereformeerde kerk Rundu]] # [[Gereformeerde kerk Sanveld]] # [[Gereformeerde kerk Tsumeb]] # [[Gereformeerde kerk Usakos]] # [[Gereformeerde kerk Walvisbaai]] # [[Gereformeerde kerk Windhoek]] # [[Gereformeerde kerk Windhoek-Suid]] === Kerke: Elders in Afrika === # [[Gereformeerde kerk Bulawayo]] # [[Gereformeerde kerk Chinhoyi]] # [[Gereformeerde kerk D'Kar]] # [[Gereformeerde kerk Fort Victoria-Nuanetsi]] # [[Gereformeerde kerk Ghanzi]] # [[Gereformeerde kerk Goedgegun]] # [[Gereformeerde kerk Gwelo-Gatooma]] # [[Gereformeerde kerk Harare]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Gereformeerde kerk Humpata]] # [[Gereformeerde kerk Koperstreek]] # [[Gereformeerde kerk Lusaka]] # [[Gereformeerde kerk Que]] # [[Gereformeerde kerk Skeurvallei]] # [[Gereformeerde kerk Stegi]] == Nederduitse Gereformeerde Kerk == === Wes-Kaapland === # [[NG gemeente Albertinia]] # [[NG gemeente Aurora]] # [[NG gemeente Barrydale]] # [[NG gemeente Beaufort-Wes]] # [[NG gemeente Bellville]] # [[NG gemeente Bellville-Wes]] # [[NG gemeente Brackenfell]] # [[NG gemeente Bredasdorp]] # [[NG gemeente Caledon]] # [[NG gemeente Calitzdorp]] # [[NG gemeente Calvinia]] # [[NG gemeente Clanwilliam]] # [[NG gemeente Constantia]] # [[NG gemeente Darling]] # [[NG gemeente De Hoop]] # [[NG gemeente De Rust]] # [[NG gemeente Die Strand]] # [[NG gemeente Die Vlakte]] # [[NG gemeente Drieankerbaai]] # [[NG gemeente Durbanville]] # [[NG gemeente Franschhoek]] # [[NG gemeente Fraserburg]] # [[NG gemeente Gamka-Oos]] # [[NG gemeente Gamkavallei]] # [[NG gemeente George]] # [[NG gemeente George-Suid]] # [[NG gemeente Goudini]] (Rawsonville) # [[NG gemeente Heidelberg, Wes-Kaap|NG gemeente Heidelberg, Kaap]] # [[NG gemeente Herbertsdale]] # [[NG gemeente Herold]] # [[NG gemeente Hopefield]] # [[NG gemeente Houtbaai]] # [[NG gemeente Kaapstad]] # [[NG gemeente Kalkbaai]] # [[NG gemeente Kangovalleie]] # [[NG gemeente Keurboom]] # [[NG gemeente Klawer]] # [[NG gemeente Knysna]] # [[NG gemeente Kraaifontein]] # [[NG gemeente Kruisvallei]] # [[NG gemeente Kuilsrivier]] # [[NG gemeente Langebaan]] # [[NG gemeente Langebaanweg]] # [[NG gemeente Loeriesfontein]] # [[NG gemeente Maitland]] # [[NG gemeente Merweville]] # [[NG gemeente Montagu]] # [[NG gemeente Mosselbaai]] # [[NG gemeente Namakwaland]] # [[NG gemeente Napier]] # [[NG gemeente Nieuwoudtville]] # [[NG gemeente Nuwerus]] # [[NG gemeente Observatory]] # [[NG gemeente Oudtshoorn]] # [[NG gemeente Oudtshoorn-Wes]] # [[NG gemeente Paarl]] # [[NG gemeente Parow]] # [[NG gemeente Parow-Oos]] # [[NG gemeente Philadelphia]] # [[NG gemeente Piketberg]] # [[NG gemeente Pinelands]] # [[NG gemeente Prins Albert]] # [[NG gemeente Richmond]] # [[NG gemeente Riebeek-Kasteel]] # [[NG gemeente Riebeek-Wes]] # [[NG gemeente Riviersonderend]] # [[NG gemeente Robertson]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[NG gemeente Rondebosch]] # [[NG gemeente Ruyterwacht]] # [[NG gemeente Ruyterwacht-Wes]] # [[NG gemeente Somerset-Wes]] # [[NG gemeente Sonnekus]] # [[NG gemeente Southfield]] # [[NG gemeente Stanford]] # [[NG gemeente Stellenbosch]] # [[NG gemeente Stellenbosch-Sentraal]] # [[NG gemeente Sutherland]] # [[NG gemeente Swartland]] # [[NG gemeente Tafelberg]] # [[NG gemeente Tamboerskloof]] # [[Toringkerk]] # [[NG gemeente Tulbagh]] # [[NG gemeente Uniondale]] # [[NG gemeente Vanrhynsdorp]] # [[NG gemeente Van Riebeeck]] # [[NG gemeente Victoria-Wes]] # [[NG gemeente Villiersdorp]] # [[NG gemeente Vishoek]] # [[NG gemeente Volmoed]] # [[NG gemeente Vredendal]] # [[NG gemeente Wellington]] # [[NG gemeente Woodstock]] # [[NG gemeente Worcester]] # [[NG gemeente Worcester-Noord]] # [[NG gemeente Worcester-Oos]] # [[NG gemeente Worcester-Vallei]] # [[NG gemeente Wynberg]] # [[NG gemeente Ysterplaat]] # [[NG gemeente Zwaanswyk]] === Oos-Kaapland === # [[NG gemeente Aberdeen]] # [[NG gemeente Adelaide]] # [[NG gemeente Albanie]] # [[NG gemeente Alexandria]] # [[NG gemeente Alice]] # [[NG gemeente Aliwal-Noord]] # [[NG gemeente Barkly-Oos]] # [[NG gemeente Bothasrus]] ([[Despatch]]) # [[NG gemeente Burgersdorp]] # [[NG gemeente Cathcart]] # [[NG gemeente Cedarville]] # [[NG gemeente Colesberg]] # [[NG gemeente Cradock]] # [[NG gemeente Dordrecht]] # [[NG gemeente Du Plessis]] # [[NG gemeente Elliot]] # [[NG gemeente Fort Beaufort]] # [[Glen Lynden|NG gemeente Glen Lynden]] # [[NG gemeente Grahamstad]] # [[NG gemeente Greykerk]] # [[NG gemeente Graaff-Reinet]] # [[NG gemeente Hofmeyr]] # [[NG gemeente Humansdorp]] # [[NG gemeente Indwe]] # [[NG gemeente Jamestown]] # [[NG gemeente Jansenville]] # [[NG gemeente Kareedouw]] # [[NG gemeente Kensington, Oos-Kaap]] # [[NG gemeente King William's Town]] # [[NG gemeente Klipplaat]] # [[NG gemeente Komga]] # [[NG gemeente Lady Grey]] # [[NG gemeente Maclear]] # [[NG gemeente Middelburg, Kaap]] # [[NG gemeente Misgund]] # [[NG gemeente Molteno]] # [[NG gemeente Mthatha]] # [[NG gemeente Murraysburg]] # [[NG gemeente Nieu-Bethesda]] # [[NG gemeente Noupoort]] # NG gemeente [[Nuwekerk, Graaff-Reinet]] # [[NG gemeente Oos-Londen]] # [[NG gemeente Paterson]] # [[NG gemeente Pearston]] # [[NG gemeente Peddie]] # [[NG gemeente Pondoland]] # [[NG gemeente Port Elizabeth]] # [[NG gemeente Port Elizabeth-Noord]] # [[NG gemeente Port Elizabeth-Sentraal]] # [[NG gemeente Port Elizabeth-Wes]] # [[NG gemeente Rietbron]] # [[NG gemeente Queenstown]] # [[NG gemeente Rossville]], Rhodes # [[NG gemeente Somerset-Oos]] # [[NG gemeente Sterkstroom]] # [[NG gemeente Steynsburg]] # [[NG gemeente Steytlerville]] # [[NG gemeente Stockenström]] # [[NG gemeente Stutterheim]] # [[NG gemeente Sydenham]] # [[NG gemeente Tarkastad]] # [[NG gemeente Ugie]] # [[NG gemeente Uitenhage]] # [[NG gemeente Venterstad]] # [[NG gemeente Walmer]] # [[NG gemeente Waterford]] # [[NG gemeente Willowmore]] === Noord-Kaapland === # [[NG gemeente Brandvlei]] # [[NG gemeente Britstown]] # [[NG gemeente Carnarvon]] # [[NG gemeente Daniëlskuil]] # [[NG gemeente De Aar]] # [[NG gemeente Deben]] # [[NG gemeente Douglas]] # [[NG gemeente Dutoitspan]] # [[NG gemeente Griekwastad]] # [[NG gemeente Groblershoop]] # [[NG gemeente Grootdrink]] # [[NG gemeente Grootrivier]] # [[NG gemeente Hopetown]] # [[NG gemeente Kenhardt]] # [[NG gemeente Kimberley]] # [[NG gemeente Kimberley-Noord]] # [[NG gemeente Kimberley-Wes]] # [[NG gemeente Kuruman]] # [[NG gemeente Louisvale]] # [[NG gemeente Loxton]] # [[NG gemeente Mafikeng]] # [[NG gemeente Marydale]] # [[NG gemeente Neilersdrift]] # [[NG gemeente Niekerkshoop]] # [[NG gemeente Petrusville]] # [[NG gemeente Philipstown]] # [[NG gemeente Plooysburg]] # [[NG gemeente Postmasburg]] # [[NG gemeente Prieska]] # [[NG gemeente Reivilo]] # [[NG gemeente Strydenburg]] # [[NG gemeente Upington]] # [[NG gemeente Upington-Noord]] # [[NG gemeente Vergesig (Copperton)]] # [[NG gemeente Vosburg]] # [[NG gemeente Vryburg]] # [[NG gemeente Warrenton]] # [[NG gemeente Williston]] === KwaZulu-Natal === # [[NG gemeente Babanango]] # [[NG gemeente Berea]] # [[NG gemeente Bloukrans]] # [[NG gemeente Dundee]] #[[NG gemeente Durban]] # [[NG gemeente Durban-Suid]] # [[NG gemeente Durban-Wes]] # [[NG gemeente Glencoe]] # [[NG gemeente Greytown]] # [[NG gemeente Ladysmith]] # [[NG gemeente Melmoth]] # [[NG gemeente Montclair]] # [[NG gemeente Napierville]] # [[NG gemeente Newcastle]] # [[NG gemeente Paulpietersburg]] # [[NG gemeente Pietermaritzburg]] # [[NG gemeente Pietermaritzburg-Noord]] # [[NG gemeente Pietermaritzburg-Wes]] # [[NG gemeente Pinetown]] # [[NG gemeente Port Natal]] # [[NG gemeente Utrecht]] # [[NG gemeente Vryheid]] #[[NG gemeente Weenen]] === Vrystaat === # [[NG gemeente Bethlehem]] # [[NG gemeente Bethlehem-Wes]] # [[NG gemeente Bethulie]] # [[NG gemeente Bloemfontein]] # [[NG gemeente Bloemfontein-Noord]] # [[NG gemeente Bloemfontein-Oos]] # [[NG gemeente Bloemfontein-Wes]] # [[NG gemeente Bloemheuwel]] # [[NG gemeente Boshof]] # [[NG gemeente Bothaville]] # [[NG gemeente Brandfort]] # [[NG gemeente Brandwag]] # [[NG gemeente Bultfontein]] # [[NG gemeente Clarens]] # [[NG gemeente Dealesville]] # [[NG gemeente Dewetsdorp]] # [[NG gemeente Edenburg]] # [[NG gemeente Estoire]] # [[NG gemeente Fauresmith]] # [[NG gemeente Ficksburg]] # [[NG gemeente Fouriesburg]] # [[NG gemeente Frankfort]] # [[NG gemeente Goedemoed]] # [[NG gemeente Harrismith]] # [[NG gemeente Heilbron]] # [[NG gemeente Hertzogville]] # [[NG gemeente Hobhouse]] # [[NG gemeente Hoopstad]] # [[NG gemeente Jacobsdal]] # [[NG gemeente Jagersfontein]] # [[NG gemeente Kerkenberg]] # [[NG gemeente Kestell]] # [[NG gemeente Koffiefontein]] # [[NG gemeente Koppies]] # [[NG gemeente Kroonstad]] # [[NG gemeente Kroonstad-Noord]] # [[NG gemeente Kroonstad-Suid]] # [[NG gemeente Ladybrand]] # [[NG gemeente Lindley]] # [[NG gemeente Luckhoff]] # [[NG gemeente Marquard]] # [[NG gemeente Monument]] # [[NG gemeente Noordhoek]] # [[NG gemeente Oranjeville]] # [[NG gemeente Parys]] # [[NG gemeente Paul Roux]] # [[NG gemeente Petrusburg]] # [[NG gemeente Philippolis]] # [[NG gemeente Rietfontein]] # [[NG gemeente Reddersburg]] # [[NG gemeente Reitz]] # [[NG gemeente Rodenbeck]] # [[NG gemeente Rouxville]] # [[NG gemeente Rosendal]] # [[NG gemeente Senekal]] # [[NG gemeente Smithfield]] # [[NG gemeente Soutpan]] # [[NG gemeente Springfontein]] # [[NG gemeente Steynsrus]] # [[NG gemeente Thaba 'Nchu-Tweespruit]] # [[NG gemeente Theunissen]] # [[NG gemeente Trompsburg]] # [[NG gemeente Tweeling]] # [[NG gemeente Vanstadensrus]] # [[NG gemeente Ventersburg]] # [[NG gemeente Verkeerdevlei]] # [[NG gemeente Viljoensdrif]] # [[NG gemeente Villiers]] # [[NG gemeente Vrede]] # [[NG gemeente Vredefort]] # [[NG gemeente Warden]] # [[NG gemeente Welkom]] # [[NG gemeente Wepener]] # [[NG gemeente Wesselsbron]] # [[NG gemeente Winburg]] # [[NG gemeente Zastron]] === Goudland === # [[NG gemeente Amalia]] # [[NG gemeente Arconpark]] # [[NG gemeente Biesiesvlei]] # [[NG gemeente Bloemhof]] # [[NG gemeente Bloemhof-Oos]] # [[NG gemeente Blyvooruitzicht]] # [[NG gemeente Bospoort]] # [[NG gemeente Carletonville]] # [[NG gemeente Carletonville-Suid]] # [[NG gemeente Christiana]] # [[NG gemeente Coligny]] # [[NG gemeente Coligny-Oos]] # [[NG gemeente Constantiakruin]] # [[NG gemeente Coram Deo]] # [[NG gemeente Culembeeck]] # [[NG gemeente De Deur]] # [[NG gemeente Delareyville]] # [[NG gemeente Delareyville-Oos]] # [[NG gemeente Derby]] # [[NG gemeente Drie Riviere]] # [[NG gemeente Drie Riviere-Oos]] # [[NG gemeente Driehoek]] # [[NG gemeente Eerste Vesting]] # [[NG gemeente Elandia]] # [[NG gemeente Falcon Ridge]] # [[NG gemeente Florida]] # [[NG gemeente Floridapark]] # [[NG gemeente Florida-Suid]] # [[NG gemeente Fochville-Noord]] # [[NG gemeente Glaudina]] # [[NG gemeente Groot Marico]] # [[NG gemeente Hartebeestfontein]] # [[NG gemeente Helikonpark]] # [[NG gemeente Herman Steyn]] # [[NG gemeente Horison]] # [[NG gemeente Horison-Noord]] # [[NG gemeente Kerk tussen die Mielielande]] # [[NG gemeente Klerksdorp]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Doringkruin]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Flimieda]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Goudkop]] # [[NG gemeente Klerksdorp-La Hoff]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Noord]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Oos]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Suid]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Suidheuwels]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Wilkruin]] # [[NG gemeente Kliprivier]] # [[NG gemeente Klipvallei]] # [[NG gemeente Kloofendal]] # [[NG gemeente Kollegepark]] # [[NG gemeente Koster]] # [[NG gemeente Kriel]] (Maraisburg) # [[NG gemeente Krugersdorp]] # [[NG gemeente Krugersdorp-Noord]] # [[NG gemeente Krugersdorp-Oos]] # [[NG gemeente Leeudoringstad]] # [[NG gemeente Lichtenburg]] # [[NG gemeente Lichtenburg-Oos]] # [[NG gemeente Lig en Lewe Lichtenburg]] # [[NG gemeente Losberg]] # [[NG gemeente Luipaardsvlei]] # [[NG gemeente Lux Deo]] (Arconpark en Sonlandpark smelt saam) # [[NG gemeente Magaliesburg]] # [[NG gemeente Makwassie]] # [[NG gemeente Malopo]] # [[NG gemeente Meiringspark]] # [[NG gemeente Meyerton]] # [[NG gemeente Meyerton-Oos]] # [[NG gemeente Meyertonpark]] # [[NG gemeente Middelvlei]] # [[NG gemeente Migdol]] # [[NG gemeente Mindalore]] # [[NG gemeente Muldersdrif]] # [[NG gemeente Nietverdiend]] # [[NG gemeente Noordvaal]] # [[NG gemeente Oberholzer]] # [[NG gemeente Oberholzer-Wes]] # [[NG gemeente Olyfdal]] # [[NG gemeente Ontdekkers]] # [[NG gemeente Ontdekkerskruin]] # [[NG gemeente Oor-die-Vaal]] # [[NG gemeente Oospark]] # [[NG gemeente Oosterlig]] (Vanderbijlpark) # [[NG gemeente Orkney]] # [[NG gemeente Ottosdal]]-Moedergemeente # [[NG gemeente Ottosdal-Suid]] # [[NG gemeente Paardekraal-Monument]] # [[NG gemeente Peacehaven]] # [[NG gemeente Potchefstroom]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Die Bult]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Grimbeekpark]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Miederpark]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Mooirivier]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Noord]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Oos]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Vyfhoek]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Wes]] # [[NG gemeente PUK-Kandelaar]] # [[NG gemeente Quellerina]] # [[NG gemeente Randfontein]] # [[NG gemeente Randfontein-Noord]] # [[NG gemeente Randfontein-Wes]] # [[NG gemeente Randpoort]] # [[NG gemeente Rant-en-Dal]] # [[NG gemeente Roodekrans]] # [[NG gemeente Roodepoort]] # [[NG gemeente Roodepoort-Noord]] # [[NG gemeente Sannieshof]] # [[NG gemeente Schweizer-Reneke]] # [[NG gemeente Schweizer-Reneke-Noord]] # [[NG gemeente Sederpark]] # [[NG gemeente Skeerpoort]] # [[NG gemeente Skoonspruit]] # [[NG gemeente Sonlandpark]] # [[NG gemeente Spioenkop]] # [[NG gemeente Stilfontein]] # [[NG gemeente Stilfontein-Sentraal]] # [[NG gemeente Suiderkruis]] # [[NG gemeente Suiderlig]] # [[NG gemeente Suikerbos]] # [[NG gemeente Swartruggens]] # [[NG gemeente Unitaspark]] # [[NG gemeente Vaalrivier]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark-Noord]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark-Oos]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark-Sentraal]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark-Suid]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark-Tuine]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark-Wes]] # [[NG gemeente Ventersdorp]] # [[NG gemeente Veranderde Lewens]] # [[NG gemeente Vereeniging]] # [[NG gemeente Westonaria]] # [[NG gemeente Witpoortjie]] # [[NG gemeente Wolmaransstad]] # [[NG gemeente Zeerust]] === Noordelike Sinode === # [[NG gemeente Albertyn]] # [[NG gemeente Booysen]] # [[NG gemeente Bronberg]] # [[NG gemeente Capital Park]] # [[NG gemeente Daspoort]] # [[NG gemeente Derdepoort]] # [[NG gemeente Dwaalboom]] # [[NG gemeente Ebenhaeser]] # [[NG gemeente Eloffsdal]] (sedert 2011 Mootvallei) # [[NG gemeente Hartbeeshoek]] # [[NG gemeente Hartbeesspruit]] # [[NG gemeente Krokodilrivier]] # [[NG gemeente Louis Trichardt]] # [[NG gemeente Messina]] # [[NG gemeente Naboomspruit]] # [[NG gemeente Northam]] # [[NG gemeente Pierneef]] # [[NG gemeente Pietersburg]] # [[NG gemeente Pietersburg-Noord]] # [[NG gemeente Pretoria]] # [[NG gemeente Pretoria-Noord]] # [[NG gemeente Pretoria-Oos]] # [[NG gemeente Pretoria-Wes]] # [[NG gemeente Quaggapoort]] # [[NG gemeente Riviera-Jakaranda]] # [[NG gemeente Rustenburg]] # [[NG gemeente Suidoos-Pretoria]] # [[NG gemeente Thabazimbi]] # [[NG gemeente Vaalwater]] # [[NG gemeente Villieria]] # [[NG gemeente Voortrekkerhoogte]] # [[NG gemeente Warmbad, Limpopo|NG gemeente Warmbad]] # [[NG gemeente Waterberg]] # [[NG gemeente Wespoort]] # [[NG gemeente Wonderboompoort]] # [[NG gemeente Wonderboom-Suid]] === Hoëveld === # [[NG gemeente Aan-die-Berg|Aan-die-Berg]] # [[NG gemeente Aasvoëlkop]] # [[NG gemeente Alberton]] # [[NG gemeente Alberton-Oos]] # [[NG gemeente Alberton-Suid]] # [[NG gemeente Alberton-Wes]] # [[NG gemeente Aucklandpark]] # [[NG gemeente Balfour]] # [[NG gemeente Belgravia]] # [[NG gemeente Benoni]] # [[NG gemeente Benoni-Noord]] # [[NG gemeente Benoni-Oos]] # [[NG gemeente Benoni-Wes]] # [[NG gemeente Bethal]] # [[NG gemeente Bezuidenhoutsvallei]] # [[NG gemeente Boksburg]] # [[NG gemeente Boksburg-Noord]] # [[NG gemeente Boksburg-Suid]] # [[NG gemeente Boksburg-Wes]] # [[NG gemeente Brakpan]] # [[NG gemeente Brakpan-Oos]] # [[NG gemeente Brakpan-Suid]] # [[NG gemeente Brakpan-Wes]] # [[NG gemeente Brixton]] # [[NG gemeente Cachet]] # [[NG gemeente Charl Cilliers]] # [[NG gemeente Claremont]] # [[NG gemeente Cottesloe]] (oorspronklik Vrededorp) # [[NG gemeente Crosby]] # [[NG gemeente Crosby-Wes]] # [[NG gemeente Delmas]] # [[NG gemeente Deo Gloria]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[NG gemeente Fordsburg]] # [[NG gemeente Elsburg]] # [[NG gemeente Elsburg-Suid]] # [[NG gemeente Forest Hill]] # [[NG gemeente Germiston]] # [[NG gemeente Germiston-Suid]] # [[NG gemeente Greylingstad]] # [[NG gemeente Heidelberg, Gauteng]] # [[NG gemeente Jeppestown]] # [[NG gemeente Johannesburg]] # [[NG gemeente Johannesburg-Noord]] # [[NG gemeente Johannesburg-Oos]] (ook genoem Irenekerk) # [[NG gemeente Johannesburg-Suid]] # [[NG gemeente Johannesburg-Wes]] # [[NG gemeente Kemptonpark]] # [[NG gemeente Kemptonpark-Oos]] # [[NG gemeente Klipriviersberg]] # [[NG gemeente Kroonrand]] # [[NG gemeente Langlaagte]] # [[NG gemeente Linden]] # [[NG gemeente Malvern]] # [[NG gemeente Mayfair]] # [[NG gemeente Melville]] (oorspronklik Vrederus) # [[NG gemeente Mondeor]] # [[NG gemeente Nigel]] # [[NG gemeente Omnia]] # [[NG gemeente Parkhurst]] # [[NG gemeente Primrose-Môrewag]] # [[NG gemeente Primrose-Oos]] # [[NG gemeente Randburg]] (oorspronklik Ferndale) # [[NG gemeente Rensburg]] # [[NG gemeente Rosettenville]] # [[NG gemeente Springs]] # [[NG gemeente Springs-Noord]] (oorspronklik Geduld-Uitbreiding) # [[NG gemeente Sundra]] # [[NG gemeente Townsview]] # [[NG gemeente Turffontein]] (oorspronklik La Rochelle) # [[NG gemeente Vergesig]] # [[NG gemeente Waterval]] # [[NG gemeente Westdene]] # [[NG gemeente Witfield]] === Oostelike Sinode === # [[NG gemeente Amersfoort]] # [[NG gemeente Amsterdam]] # [[NG gemeente Barberton]] # [[NG gemeente Belfast]] # [[NG gemeente Bremersdorp]] # [[NG gemeente Bronkhorstspruit]] # [[NG gemeente Carolina]] # [[NG gemeente Dullstroom]] # [[NG gemeente Ermelo]] # [[NG gemeente Hendrina]] # [[NG gemeente Kerksondermure]] # [[NG gemeente Lydenburg]] # [[NG gemeente Lyttelton]] (vroeër Pretoria-Suid) # [[NG gemeente Machado-Boven]] # [[NG gemeente Merlindale]] # [[NG gemeente Middelburg, Mpumalanga]] # [[NG gemeente Moreletapark]] # [[NG gemeente Morgenzon]] # [[NG gemeente Nelspruit]] # [[NG gemeente Paardekop]] # [[NG gemeente Piet Retief]] # [[NG gemeente Premiermyn]] # [[NG gemeente Roossenekal]] # [[NG gemeente Silverton]] # [[NG gemeente Wakkerstroom]] # [[NG gemeente Witbank]] === Namibië === #[[NG gemeente Bethanie]] # [[NG gemeente Gobabis]] # [[NG gemeente Gochas]] # [[NG gemeente Grootfontein]] #[[NG gemeente Keetmanshoop]] #[[NG gemeente Lüderitz]] #[[NG gemeente Leonard]] #[[NG gemeente Maltahöhe]] #[[NG gemeente Mariental]] # [[NG gemeente Oewer]] #[[NG gemeente Okahandja]] #[[NG gemeente Omaruru]] #[[NG gemeente Otjiwarongo]] #[[NG gemeente Outjo]] #[[NG gemeente Usakos]] #[[NG gemeente Warmbad]] #[[NG gemeente Windhoek]] === Midde-Afrika === # [[Dutch Reformed Church in Zambia]] # [[NG gemeente Broken Hill]] # [[NG gemeente Bulawayo]] # [[NG gemeente Bulawayo-Noord]] # [[NG gemeente Chingola]] # [[NG gemeente Chinhoyi]] # [[NG gemeente Chipinge]] # [[NG gemeente Chivhu]] # [[NG gemeente Fort Jameson]] # [[NG gemeente Gweru]] # [[NG gemeente Harare]] # [[NG gemeente Kadoma]] # [[NG gemeente Livingstone]] # [[NG gemeente Loubser]] # [[NG gemeente Luanshya]] # [[NG gemeente Marondera]] # [[NG gemeente Masvingo]] # [[NG gemeente Meru]] # [[NG gemeente Mufulira]] # [[NG gemeente Mutare]] # [[NG gemeente Ndola]] # [[NG gemeente Nkana]] # [[NG gemeente Vergenoeg]] === Oorsee === # [[NG gemeente Chubut]] === Algemeen === [[Lys van NG gemeentes]], [[Lys van eerste 100 NG gemeentes in Suid-Afrika]], [[Lys van ingelyfde NG gemeentes]], [[Skotse predikante in die NG kerk]], [[Normaal School, Kaapstad]], [[Sinode van Midde-Afrika]], [[Cottesloe-kerkeberaad]], ''[[Ons gemeentelike feesalbum]]'', [[Kweekskool]], [[Vrouesendingbond]], [[NG Kerk Vrystaat]], [[Stofberg-gedenkskool]], [[Sendinginstituut]]. === Predikante en sendelinge === # ds. [[August Ahrbeck]] # dr. [[Johannes Rudolf Albertyn]] # ds. [[Johannes Rudolph Albertyn]] # ds. [[P.K. Albertyn]] # ds. [[Pieter Kuypers Albertyn]] # ds. [[Wilhelm Adolph Alheit]] # ds. [[Frederik Aling]] # ds. [[Hendrik Willem Ballot]] # ds. [[Johan Ballot]] # ds. [[Carl Arnoldus Bamberger]] # ds. [[Johan Bezuidenhoud]] # ds. [[Meent Borcherds]] # ds. [[Pieter Boshoff|P.J.J. Boshoff]] # ds. [[Daniel Bosman]] # ds. [[Daniel Stephanus Botha]] # ds. [[Harold Botha|Harold Christian Botha]] # ds. [[Cornelis Bertie Brink]] # prof. [[Nicolaas Johannes Brümmer]] # ds. [[Alwyn Burger|A.P. Burger]] # ds. [[Attie Burger]] # dr. [[Petrus Cloete]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] ds. [[Petrus Coetzee]] # ds. [[Jac Conradie|J.D. Conradie]] # ds. [[Willem Conradie]] # ds. [[Gerhard Cruywagen]] # ds. [[Alexander Daneel]] # ds. [[George Daneel]] # ds. [[John Daneel]] # ds. [[Marthinus Daneel|M.S. Daneel]] # ds. [[E.Z.J. de Beer|Edmund Zacharias Johannes de Beer]] # ds. [[Carel Hendrik de Smidt]] # ds. [[Izak de Villiers]] # ds. [[M.L. de Villiers]] # ds. [[Willem Petrus de Villiers]] # ds. [[Adriaan de Vooght]] # ds. [[Johannes de Vooght]] # ds. [[Pieter de Waal]] # ds. [[Hendrik Adrian de Wet]] # ds. [[Ebbe Dommisse (predikant)|Ebbe Dommisse]] # prof. [[John du Plessis]] # ds. [[Sarel du Plessis|S.P. du Plessis]] # ds. [[J.A.R. du Toit]] # ds. [[Matthys du Toit]] # ds. [[Pieter du Toit]] # ds. [[Stephanus Jacobus du Toit]] # ds. [[William Loftie Eaton]] # ds. [[James Edgar]] # ds. [[George Frederick Charles Faustmann]] # dr. [[Abraham Faure]] # dr. [[Philip Eduard Faure]] # ds. [[Colin Fraser]] # ds. [[Colin McKenzie Fraser]] # dr. [[Frits Gaum]] # ds. [[Jacobus Nicolaas Geldenhuys]] # prof. dr. [[G.B.A. Gerdener]] # ds. [[Henri Gonin]] # ds. [[Pieter Ham]] # ds. [[Hendrik Andries Hanekom]] # ds. [[Bernhardus Hattingh]] # dr. [[Karl Heese|K.W. Heese]] # ds. [[Tobias Johannes Herold]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] ds. [[Adriaan Hofmeyr]] # ds. [[Andrew Hofmeyr]] # ds. [[Arend Hofmeyr]] # ds. [[Attie Hofmeyr]] # ds. [[Charles Murray Hofmeyr]] # ds. [[Georg Hofmeyr]] # ds. [[Harry Hofmeyr]] # ds. [[Jan Hofmeyr|Jan Hendrik Hofmeyr]] # dr. [[Jan Hofmeyr (mediese sendeling)|J.A.K. Hofmeyr]] # ds. [[John Hofmeyr]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] ds. [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|Jan Hendrik Hofmeyr]] # ds. [[Lou Hofmeyr]] # ds. [[Nico Hofmeyr]] # prof. [[Nicolaas Hofmeyr]] # dr. [[Servaas Hofmeyr]] # eerw. [[Stephanus Hofmeyr]] # ds. [[Henry Charles Hopkins]] # ds. [[Louis Hugo]] # ds. [[Petrus Hulsenaar]] # dr. [[Willie Jonker]] # ds. [[W.A. Joubert]] # ds. [[Petrus Kalden]] # prof. dr. [[Barend Bartholomeus Keet]] # ds. [[Gijsbert Keet]] # dr. [[John Daniel Kestell]] # ds. [[Herman Kinghorn]] # ds. [[Johann Koch]] # ds. [[J.J. Kotzé]] # dr. [[Johannes Jacobus Kotzé]] # ds. [[Abraham Kriel]] # ds. [[Willem Adolph Krige]] # prof. dr. [[Johan Kritzinger]] # ds. [[Arnoldus Kuys]] # dr. [[Hendrik Adriaan Lamprecht]] # dr. [[Willie Landman|W.A. Landman]] # ds. [[Engelbertus le Boucq]] # ds. [[Hendrik Leibbrandt]] # ds. [[Karel Wynand le Roux]] # ds. [[Marthinus Petrus Loubser]] # ds. [[Abraham Faure Louw]] # ds. [[Abraham Faure Louw jr.]] # ds. [[Andreas Adriaan Louw]] # ds. [[Andrew Louw]] # ds. [[Attie Louw|A.J. Louw]] # ds. [[Jimmy Louw|J.M. Louw]] # ds. [[Paul Louw]] # ds. [[Stefan Louw]] # ds. [[Anton Daniël Lückhoff]] # ds. [[August Daniël Lückhoff]] # ds. [[Alexander MacKidd]] # ds. [[Gustave Adolph Maeder]] # ds. [[Berning Malan]] # ds. [[Cillié Malan]] # ds. [[David Malan]] # ds. [[George Stephanus Malan]] # ds. [[Stephanus Petrus Malherbe]] # ds. [[Bernard Petrus Jacobus Marchand‎‎]] # ds. [[Frans Maritz]] # ds. [[Andrew Murray McGregor]] # ds. [[Albertus Meiring|A.P. Meiring]] # ds. [[Andrew McGregor]] # ds. [[Rudolphus Meerlandt]] # ds. [[Arnold Meiring]] # ds. [[Arnoldus Mauritius Meiring]] # ds. [[Pieter Gerhardus Jacobus Meiring‎]] # ds. [[Theodore Meyer]] # ds. [[Thomas Duncan Moodie]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] prof. [[Adriaan Moorrees]] # ds. [[Charles Morgan]] # ds. [[George Morgan]] # ds. [[Andreas Petrus Morgenthal]] # ds. [[Gys Muller]] # ds. [[Helgard Müller (predikant)|Helgard Müller]] # dr. [[Tobie Muller]] # ds. [[Andrew Milne Murray]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] dr. [[Andrew Murray]] # ds. [[Andrew Murray sr.]] # ds. [[Charles Murray]] # ds. [[George Murray]] # prof. [[John Murray]] # ds. [[William Murray]] # ds. [[Jozua Francois Naudé]] # ds. [[Christie Neethling]] # ds. [[J.H. Neethling]] # ds. [[Willie Neethling]] # ds. [[Cornelis Nel|C.V. Nel]] # ds. [[Paul Nel]] # ds. [[Vidius Nel]] # dr. [[William Nicol]] # dr. [[J.A.S. Oberholster]] # ds. [[Kenney O'Kennedy‎]] # ds. [[Johannes Gerhardus Olivier]] # ds. [[Phil Olivier]] # ds. [[Johannes Overney]] # ds. [[Solly Ozrovech]] # ds. [[John Pears]] # ds. [[George Murray Pellissier]] # ds. [[Abraham Johannes Pepler]] # ds. [[Stefanus Jacobus Perold]] # ds. [[Daniël Jozua Pienaar]] # ds. [[Ezra Pienaar]] # ds. [[Schalk Pienaar (predikant)|Schalk Pienaar]] # prof. dr. [[Frederik Potgieter]] # ds. [[Thomas Reid]] # dr. [[Malcolm Retief]] # dr. [[Louis Viljoen Rex]] # dr. [[William Robertson]] # ds. [[David Ross]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] ds. [[P.D. Rossouw]] # ds. [[Servaas Rossouw]] # dr. [[Servaas Hofmeyr]] # dr. [[Adrian Roux]] # genl. ds. [[Paul Hendrik Roux]] (uitgebrei) # ds. [[George Rudman]] # ds. [[Santie Sandenbergh]] # ds. [[Herman Schoon]] # ds. [[Robert Shand]] # dr. [[Siebie Sieberhagen]] # ds. [[Pierre Simond]] # ds. [[A.P. Smit|Abraham Petrus Smit]] # ds. [[M.T.R. Smit]] # ds. [[Alexander Smith]] # ds. [[Michiel Smuts]] # ds. [[Hendrik Snijders]] # dr. [[Dwight Snyman]] # ds. [[Willem Lucas Steenkamp]] # dr. [[Willem Petrus Steenkamp]] # ds. [[Georg Stegmann]] # ds. [[Daniël Steyn|Daniël Du Plessis Steyn]] # ds. [[Hendrik Steyn|H.P.M. Steyn]] # ds. [[Abraham Isaac Steytler]] # ds. [[Johan George Steytler]] # ds. [[Andries Stockenström (predikant)|Andries Stockenström]] # ds. [[Kosie Stofberg]] # ds. [[Pieter Stofberg]] # ds. [[J.W.G. Strasheim]] # ds. [[Pieter Adam Strasheim]] # ds. [[Jan Daniël Stulting]] # ds. [[Johan Stumphius]] # ds. [[Henry Sutherland]] # ds. [[Petrus Swart]] # dr. [[Former Sypkens]] # ds. [[John Taylor]] # ds. [[Leonardus Terwoldt]] # ds. [[Jacobus Theron]] # dr. [[George Thom]] # ds. [[Johannes van Andel]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] dr. [[Herman van Broekhuizen]] # ds. [[Sakkie van den Heever]] # dr. [[Attie van der Colf]] # ds. [[Gottlieb Wilhelm Anthonie van der Lingen]] # dr. [[Abraham van der Merwe]] # dr. [[Gerjo van der Merwe]] # ds. [[Hendrik Petrus van der Merwe]] # dr. [[N.J. van der Merwe]] # ds. [[Pieter van der Merwe]] # ds. [[Petrus van der Spuy]] # dr. [[Ernst van der Walt]] # ds. [[Gilles van de Wall]] # ds. [[Dion van Dyk]] # dr. [[Johannes van Heerden|J.P. van Heerden]] # ds. [[Hercules van Loon]] # ds. [[A.J. van Wijk]] # ds. [[Attie van Wijk]] # ds. [[Johannes van Wijk]] # prof. [[Pieter Verhoef]] # ds. [[Johan Heinrich von Manger]] # ds. [[Michiel Christiaan Vos]] # ds. [[Petrus Wachtendorp]] # ds. [[Henry Lindo Webb]] # dr. [[Paul Weiss]] # ds. [[Barend Wessels]] # ds. [[Jan Weitz]] # ds. [[David Wilcocks]] # ds. [[Albert Zinn]] === Ander === # [[Abbie Park Ferguson]] # [[Anna Bliss]] # [[Adriana Spyker]] # [[Maria Kloppers]] === Predikantsvroue === # [[Tertia Flemming]] # [[Nettie Hanekom]] # [[Geertruida Kestell]] # [[Francina Susanna Louw‎]] # [[Zerilda Steyn]] # [[Hymne Weiss]] == Nederduitsch Hervormde Kerk == === Predikante === # [[Daniël Ackerman|D.P. Ackerman]] # [[Adriaan Begemann]] # [[Hermanus Bosman|H.S. Bosman]] # [[Louis Brandt]] # [[C.W. du Toit]] # [[Carel Ruijsch van Dugteren]] # [[Gerrit Smits]] # [[Jac van Belkum]] # dr. [[Herman van Broekhuizen]] # [[Dirk van der Hoff]] # [[Pieter van Drimmelen]] # [[P.A.C. van Heyningen]] # [[Nicolaas van Warmelo|N.J. van Warmelo]] ==Politiek== ===Politieke figure=== '''Voor [[Uniewording]]''': Sir [[David Pieter de Villiers Graaff]], [[Du Pré Alexander, graaf van Caledon]], [[Jacobus Arnoldus Graaff]], [[Simon van der Stel]], [[Willem Bok]], sir [[John Molteno]], lord [[Alfred Milner]], [[Johannes Izaac Rhenius]], [[Sebastiaan Cornelis Nederburgh]], [[Simon Hendrik Frijkenius]], [[Sebastiaan Cornelis Nederburgh]], [[Francis Dundas]], sir [[Rufane Donkin]], [[Jacob Abraham de Mist]], sir [[George Cathcart]], sir [[James Molteno]], sir [[Charles Adderley]], [[Alexander Cambridge, 1ste Graaf van Athlone]], [[Abe Bailey]], sir [[Thomas Smartt]], [[William Palmer, 2de Graaf van Selborne]], sir [[Thomas Scanlen]], sir [[Thomas Upington]], sir [[Gordon Sprigg]], [[Gysbert Reitz Hofmeyr]], sir [[Pieter Bam]], dr. [[Thomas te Water]] '''[[Suid-Afrikaanse Party]]''': sir [[Cornelius Hermanus Wessels]], [[Lourens Geldenhuys]], [[Richard Stuttaford]], [[Nicolaas de Wet]], sir [[Thomas Watt]], [[Morris Alexander]], [[Abraham Fischer]] '''[[Arbeidersparty (Suid-Afrika, 1910)|Arbeidersparty]]''': Kol. [[Frederic Creswell]], [[Thomas Boydell]], [[Walter Madeley]], [[Henry Sampson]], [[Arthur Barlow]], [[Morris Kentridge]] '''[[Unionisteparty]]''': [[Leander Starr Jameson]] '''[[Dominiumparty]]''': [[Charles Stallard]] '''[[Liberale Party]]''': [[Alan Paton]], [[Edgar Brookes]], [[Leo Marquard]], [[Leslie Rubin]], [[Margaret Ballinger]] '''[[Progressiewe Party]]''' en nasate: [[Colin Eglin]], [[Jan Steytler]], [[Ray Swart]], [[Zach de Beer]], [[Frederik van Zyl Slabbert]], [[Graham McIntosh]], [[Ken Andrew]], [[Harry Lawrence]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Helen Suzman]] (herskryf), [[Clive van Ryneveld]] '''[[Verenigde Party]]''': Genl. [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Jan Smuts]] (uitgebrei), [[Bailey Bekker]], sir [[De Villiers Graaff]], [[George Heaton Nicholls]], [[Harry Schwarz]], [[Henry Fagan]], adv. [[Jacobus Gideon Nel Strauss]], [[Japie Basson]], [[Sailor Malan]], [[Vause Raw]], [[Marais Steyn]], [[Myburgh Streicher]], [[Jannie Hofmeyr]], [[Deneys Reitz]], dr. [[Colin Steyn]], sir [[Patrick Duncan]], [[Frederick Sturrock]], [[Douglas Mitchell]], [[Abraham Jonker]], kol. [[Hendrik Mentz]], [[John William Jagger]], [[Henry Burton]], [[Leila Reitz]], [[Bertha Solomon]], [[Catherine Taylor]], [[Johan Carinus]], [[Frank Joubert]], [[Morris Kentridge]], [[Philippus Arnoldus Myburgh]] '''[[Nasionale Party]]''': [[Charles Wynand Malan]], dr. [[Daniël François Malan]], [[John Vorster]], [[Pik Botha]], [[Theo Gerdener]], [[Andries Treurnicht]], [[Paul Sauer]], [[Albert Hertzog]], [[Hjalmar Reitz]], [[W.A. Hofmeyr]], genl. [[Christoffel Kemp]], dr. [[E.G. Jansen]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Martha Mabel Jansen]], [[N.C. Havenga]] (uitgebou), [[Philippus Jacobus Olivier|P.J. Olivier]], [[Frank Waring]], [[Bruckner de Villiers]], [[Adriaan Fourie]], [[Helena Barry-Hofmeyr]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Mabel Malherbe]], [[O.S. Vermooten]], dr. [[Steyn Vorster]], [[Christiaan Ludolph Marais]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] adv. [[Hans Strijdom]] (uitgebrei), [[Eli Louw]], [[Johannes Hendrik Conradie]] '''[[Demokratiese Party]] en [[Demokratiese Alliansie]]''': [[Patty Duncan]], [[Theuns Botha]], dr. [[Denis Worrall]], [[Wynand Malan]], [[Kobus Jordaan]], [[Dene Smuts]]. '''Ander''': [[Johanna Stoffels]], [[Marius Fransman]], [[Sammy Claassen]], [[Cameron Dugmore]], [[Inus Bester]], [[Winnie Madikizela-Mandela]], [[Barbara Hogan]], [[Geoff Doidge]], [[William Addison]], [[Abdullah Abdurrahman]], [[Lys van eerste ministers van die Kaapkolonie]], [[Robey Leibbrandt]]. ===Partye=== [[Afrikanerbond (party)]], [[Arbeidersparty (Suid-Afrika, 1910)|Arbeidersparty]], [[Black Sash]], [[Demokratiese Party (1973)]], [[Dominiumparty]], [[Herstigte Nasionale Party]], [[Konserwatiewe Party]], [[Liberale Party]], [[Nasionale Unie]], [[Nico]], [[Nuwe Republiek Party]], [[Onafhanklike Verenigde Party]], [[Progressiewe Federale Party]], [[Progressiewe Party]], [[Progressiewe Reformiste Party]], [[Reformiste Party]], [[Roosiete]], [[Sentrale Party]], [[Suid-Afrikaanse Party]], [[Torch Commando]], [[Unionisteparty]], [[Verenigde Federale Party]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Verenigde Party]], [[Suid-Afrika-wet]], [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1948‎]], [[Regerende Party]], [[Onafhanklike Party]], [[Verenigde Nasionale Suidwes-party]] ===Kiesafdelings=== '''Kaapland''': [[Albanie (kiesafdeling)|Albanie]], [[Albert (kiesafdeling)|Albert]], [[Algoa (kiesafdeling)|Algoa]], [[Aliwal (kiesafdeling)|Aliwal]], [[Barkly (kiesafdeling)|Barkly]], [[Beaconsfield (kiesafdeling)|Beaconsfield]], [[Beaufort-Wes (kiesafdeling)|Beaufort-Wes]], [[Bellville (kiesafdeling)|Bellville]], [[Betsjoeanaland (kiesafdeling)|Betsjoeanaland]], [[Caledon (kiesafdeling)|Caledon]], [[Ceres (kiesafdeling)|Ceres]], [[Clanwilliam (kiesafdeling)|Clanwilliam]], [[Claremont (kiesafdeling)|Claremont]], [[Constantia (kiesafdeling)|Constantia]], [[Colesberg (kiesafdeling)|Colesberg]], [[Cradock (kiesafdeling)|Cradock]], [[De Kuilen (kiesafdeling)|De Kuilen]], [[Durbanville (kiesafdeling)|Durbanville]], [[Fort Beaufort (kiesafdeling)|Fort Beaufort]], [[George (kiesafdeling)|George]], [[Graaff-Reinet (kiesafdeling)|Graaff-Reinet]], [[Grens (kiesafdeling)|Grens]], [[Griekwaland (kiesafdeling)|Griekwaland]], [[Groenpunt (kiesafdeling)|Groenpunt]], [[Groote Schuur (kiesafdeling)|Groote Schuur]], [[Hopetown (kiesafdeling)|Hopetown]], [[Humansdorp (kiesafdeling)|Humansdorp]], [[Jansenville (kiesafdeling|Jansenville]], [[Kaapse Vlakte (kiesafdeling)|Kaapse Vlakte]], [[Kaapstad-Hawe (kiesafdeling)|Kaapstad-Hawe]], [[Kaapstad-Kasteel (kiesafdeling)|Kaapstad-Kasteel]], [[Kaapstad-Sentraal (kiesafdeling)|Kaapstad-Sentraal]], [[Kaapstad-Tuine (kiesafdeling)|Kaapstad-Tuine]], [[Kimberley (kiesafdeling)|Kimberley]], [[King William's Town (kiesafdeling)|King William's Town]], [[Ladismith (kiesafdeling)|Ladismith]], [[Liesbeek (kiesafdeling)|Liesbeek]], [[Maitland (kiesafdeling)|Maitland]], [[Mowbray (kiesafdeling)|Mowbray]], [[Newton Park (kiesafdeling)|Newton Park]], [[Nuweland (kiesafdeling)|Nuweland]], [[Parow (kiesafdeling)|Parow]], [[Pinelands (kiesafdeling)|Pinelands]], [[Port Elizabeth-Distrik (kiesafdeling)|Port Elizabeth-Distrik]], [[Port Elizabeth-Noord (kiesafdeling)|Port Elizabeth-Noord]], [[Port Elizabeth-Sentraal (kiesafdeling)|Port Elizabeth-Sentraal]], [[Port Elizabeth-Suidwes (kiesafdeling)|Port Elizabeth-Suidwes]], [[Port Elizabeth-Suid (kiesafdeling)|Port Elizabeth-Suid]], [[Port Elizabeth-Wes (kiesafdeling)|Port Elizabeth-Wes]], [[Queenstown (kiesafdeling)|Queenstown]], [[Rondebosch (kiesafdeling)|Rondebosch]], [[Seepunt (kiesafdeling)|Seepunt]], [[Simonstad (kiesafdeling)|Simonstad]], [[Somerset-Oos (kiesafdeling)|Somerset-Oos]], [[Soutrivier (kiesafdeling)|Soutrivier]], [[Suid-Skiereiland (kiesafdeling)|Suid-Skiereiland]], [[Tygervallei (kiesafdeling)|Tygervallei]], [[Vasco (kiesafdeling)|Vasco]], [[Walmer (kiesafdeling)|Walmer]], [[Wynberg (kiesafdeling)|Wynberg]] '''Boland, Overberg, Weskus''': [[Bredasdorp (kiesafdeling)|Bredasdorp]], [[Caledon (kiesafdeling)|Caledon]], [[Ceres (kiesafdeling)|Ceres]], [[Clanwilliam (kiesafdeling)|Clanwilliam]], [[Helderberg (kiesafdeling)|Helderberg]], [[Hottentots-Holland (kiesafdeling)|Hottentots-Holland]], [[Malmesbury (kiesafdeling)|Malmesbury]], [[Moorreesburg (kiesafdeling)|Moorreesburg]], [[Paarl (kiesafdeling)|Paarl]], [[Piketberg (kiesafdeling)|Piketberg]], [[Riversdal (kiesafdeling)|Riversdal]], [[Stellenbosch (kiesafdeling)|Stellenbosch]], [[Swellendam (kiesafdeling)|Swellendam]], [[Valsbaai (kiesafdeling)|Valsbaai]], [[Wellington (kiesafdeling)|Wellington]], [[Worcester (kiesafdeling)|Worcester]] '''Natal''': [[Berea (kiesafdeling)|Berea]], [[Dundee (kiesafdeling)|Dundee]], [[Durban-Greyville (kiesafdeling)|Durban-Greyville]], [[Durban-Noord (kiesafdeling)|Durban-Noord]], [[Durban-Punt (kiesafdeling)|Durban-Punt]], [[Durban-Sentraal (kiesafdeling)|Durban-Sentraal]], [[Georgetown (kiesafdeling|Georgetown]], [[Kliprivier (kiesafdeling)|Kliprivier]], [[Pinetown (kiesafdeling)|Pinetown]], [[Umbilo (kiesafdeling)|Umbilo]], [[Umlazi (kiesafdeling)|Umlazi]] '''Oranje-Vrystaat''': [[Bethlehem (kiesafdeling)|Bethlehem]], [[Bloemfontein (kiesafdeling)|Bloemfontein]], [[Bloemfontein-Distrik (kiesafdeling)|Bloemfontein-Distrik]], [[Boshof (kiesafdeling)|Boshof]], [[Edenburg (kiesafdeling)|Edenburg]], [[Fauresmith (kiesafdeling)|Fauresmith]], [[Ficksburg (kiesafdeling)|Ficksburg]], [[Frankfort (kiesafdeling)|Frankfort]], [[Harrismith (kiesafdeling)|Harrismith]], [[Heilbron (kiesafdeling)|Heilbron]], [[Hoopstad (kiesafdeling)|Hoopstad]], [[Kroonstad (kiesafdeling)|Kroonstad]], [[Ladybrand (kiesafdeling)|Ladybrand]], [[Rouxville (kiesafdeling)|Rouxville]], [[Smithfield (kiesafdeling)|Smithfield]], [[Vredefort (kiesafdeling)|Vredefort]], [[Winburg (kiesafdeling)|Winburg]] '''Transvaal''': [[Barberton (kiesafdeling)|Barberton]], [[Benoni (kiesafdeling)|Benoni]], [[Bezuidenhout]], [[Boksburg (kiesafdeling)|Boksburg]], [[Braamfontein (kiesafdeling)|Braamfontein]], [[Commissionerstraat (kiesafdeling)|Commissionerstraat]], [[Drie Riviere (kiesafdeling)|Drie Riviere]], [[Denver (kiesafdeling)|Denver]], [[Ermelo (kiesafdeling)|Ermelo]], [[Florida (kiesafdeling)|Florida]], [[Fordsburg (kiesafdeling)|Fordsburg]], [[Germiston (kiesafdeling)|Germiston]], [[Heidelberg (kiesafdeling)|Heidelberg]], [[Houghton (kiesafdeling)|Houghton]], [[Jeppes (kiesafdeling)|Jeppes]], [[Krugersdorp (kiesafdeling)|Krugersdorp]], [[Langlaagte (kiesafdeling)|Langlaagte]], [[Lichtenburg (kiesafdeling)|Lichtenburg]], [[Losberg (kiesafdeling)|Losberg]], [[Lydenburg (kiesafdeling)|Lydenburg]], [[Marico (kiesafdeling)|Marico]], [[Middelburg (kiesafdeling)|Middelburg]], [[Orange Grove (kiesafdeling)|Orange Grove]], [[Parktown (kiesafdeling)|Parktown]], [[Potchefstroom (kiesafdeling)|Potchefstroom]], [[Pretoria-Distrik (Noord) (kiesafdeling)|Pretoria-Distrik (Noord)]], [[Pretoria-Distrik (Suid) (kiesafdeling)|Pretoria-Distrik (Suid)]], [[Pretoria-Oos (kiesafdeling)|Pretoria-Oos]], [[Pretoria-Wes (kiesafdeling)|Pretoria-Wes]], [[Roodepoort (kiesafdeling)|Roodepoort]], [[Rustenburg (kiesafdeling)|Rustenburg]], [[Soutpansberg (kiesafdeling)|Soutpansberg]], [[Springs (kiesafdeling)|Springs]], [[Standerton (kiesafdeling)|Standerton]], [[Troyeville (kiesafdeling)|Troyeville]], [[Turffontein (kiesafdeling)|Turffontein]], [[Vereeniging (kiesafdeling)|Vereeniging]], [[Von Brandis (kiesafdeling)|Von Brandis]], [[Vrededorp (kiesafdeling)|Vrededorp]], [[Wakkerstroom (kiesafdeling)|Wakkerstroom]], [[Waterberg (kiesafdeling)|Waterberg]], [[Wolmaransstad (kiesafdeling)|Wolmaransstad]], [[Yeoville (kiesafdeling)|Yeoville]] '''Suidwes-Afrika''': [[Namib (kiesafdeling)|Namib]], [[Karas (kiesafdeling)|Karas]], [[Omaruru (kiesafdeling)|Omaruru]], [[Middelland (kiesafdeling)|Middelland]], [[Windhoek (kiesafdeling)|Windhoek]], [[Etosha (kiesafdeling)|Etosha]] == Musikante == [[Frida Boccara]], [[Maria Callas]], [[Anize du Plessis]], [[Lenny Kuhr]], [[Min Shaw]], [[Zarah Leander]], [[Cesare Valletti]], [[Melindi Charle]], [[Joan Baez]], [[Joseph Schmidt]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Marita Napier]], [[Emma Renzi]], [[Mahalia Jackson]], [[Mireille Mathieu]], [[Willem Frederik Gerard Nicolai]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Leonore Veenemans]], [[Richard Wagner]], [[Guiseppe Verdi]], [[Richard Strauss]], [[Birgit Nilsson]], [[Karl Böhm]], [[Blanche Gerstman]], [[Johanna Luyt]], [[Gawie Cillié]], [[Vera Lynn]], [[Judith Sportel]], [[Annie Visser]], [[Bosman di Ravelli]], [[David Bowie]], [[Margaret Singana]], [[Peter Jöback]], [[Gideon Fagan]], [[Rosa Nepgen]], [[Daisy Bosman]], [[Rocco C. de Villiers]], [[J.B.Z. Keet]], [[Anton Hartman]], [[Jeanette Toerien]], [[Loretta Lynn]], [[Steve Louw]]. ==Seksualiteit== [[Anilingus]], [[Biseksualiteit]], [[Gay]], [[Heteroseksualiteit]], [[Homoseksualiteit]], [[Jeff Stryker]], [[Masturbasie]], [[Orale seks]], [[Pornografie]], [[Vagina]] == Onderwys == [[Auckland Grammar School]], [[Gill-kollege]], [[Gimnasium]], [[Grey-kollege]], [[Hoërskool Groote Schuur]], [[Laerskool Groote Schuur]], [[Hoërskool Hangklip]], [[Hoër Meisieskool La Rochelle]], [[Hoërskool Jan van Riebeeck]], [[Laerskool Jan van Riebeeck]], [[Hoërskool Nassau]], [[Laerskool Nassau]], [[Hugenote-kollege]], [[Hugenote-seminarie]], [[Queen's College]], [[Rhodes-universiteit]], [[Rynse Hoër Meisieskool]], [[Universiteit van die Witwatersrand]], [[Universiteit van Pretoria]], [[Laerskool Paul Greyling]], [[Hoërskool Zwaanswyk]], [[Hoërskool Voortrekker, Kenilworth]], [[Kaapse Afrikaanse Eisteddfod]], [[Hoërskool Aurora]], [[Hugenote Hoërskool]], [[Laerskool Simon van der Stel]], [[Laerskool Koeberg]], [[Laerskool Tafelberg]], [[Duitse Privaat Skool Swakopmund]], [[Hoërskool De Villiers Graaff]], [[Laerskool Oude Molen]], [[Hoërskool Grens]], [[Hoërskool PJ Olivier]], [[Hoërskool Grey]], [[Universiteit van Leiden]], [[Bothashof]], [[Privaatskool Moria]], [[Keetmanshoop Privaatskool]], [[Rhodes-beurs]], [[Hoër Meisieskool Rustenburg]], [[Tot Nut van 't Algemeen]], [[Namibiese Universiteit van Wetenskap en Tegnologie]], [[Gereformeerde Skool Dirk Postma]], [[Privaatskool Elnatan]] ([[Stampriet]]), [[Windhoek Afrikaanse Privaatskool]], [[Laerskool Louw Geldenhuys]], [[Laerskool Newton Park]], [[Deutsche Schule Durban]], [[SACS]], [[Curro]], [[Suid-Afrikaanse Kollege]], [[Dale-kollege]], [[Muir-kollege]], [[Potchefstroom Gimnasium]], [[Stucki-skool, Wellington]], [[Hoërskool Eunice]], [[Goudstadse Onderwyskollege]], [[Hoër Volkskool, Graaff-Reinet]], [[Bloemfonteinse Normaalkollege]], [[Laerskool Jubileum]], [[Laerskool Malvern]], [[Laerskool Kensington]], [[Laerskool Johan Rissik]], [[Hoërskool President, Johannesburg|Hoërskool President]], [[Hoërskool Linden]], [[Hoër Seunskool Jeppe]], [[Laerskool Melpark]], [[Aucklandparkse Laerskool]], [[Laerskool Langlaagte]], [[Hoërskool D.F. Malan, Crosby]], [[Laerskool Dirkie Uys, Orchards]], [[Laerskool Goede Hoop, Mayfair|Laerskool Goede Hoop]], [[Laerskool M.W. de Wet]], [[Hoërskool Stoffberg]], [[Midrand Afrikaanse Akademie]], [[Mornay du Plessis]], [[Totius-Akademie]], [[Tsumeb Gimnasium]], [[Karstveld Academy]], [[Karibib Privatschule]] {{Sjabloon:Gebruikersbydraes|2900}} syuj6ovtxbonh2tshumal0s53r14jil 2965566 2965565 2026-09-07T07:10:21Z Oesjaar 7467 Ai! 2965566 wikitext text/x-wiki {{Twintigjaargemeenskap}} {{clear}} {{Gebruikerinfo|verfris = nee}} [[Beeld:Morné Dordrecht.jpg|duimnael|regs|320px|Gebruiker Morne]] == Persoonlike gegewens == '''Morné van Rooyen''' is gebruiker Morne se naam. [https://tools.wmflabs.org/supercount/index.php?user=Morne&project=af.wikipedia&toplimit=100 Hier] is 'n samevatting van my bydraes. Ek woon in [[Bloemfontein]] en was redakteur van die ''[[Swartland en Weskus Herald]]'' tot Junie [[2008]], van [[1 September]] [[2008]] van ''[[Tempo (weekblad)|Tempo]]'', toe naweek-nuusanker van die radiostasie [http://www.kfm.co.za 94.5 Kfm] en senior verslaggewer by ''[[Rapport]]'' en daarna teksredakteur by ''[[Huisgenoot]]''. Sedert Maart 2019 was ek redakteur by [[Protea Boekhuis]] in Pretoria. In November 2022 het ek nuusredakteur van die radiostasie [[OFM]] in Bloemfontein geword. My belangstellings is veral geskiedenis en die NG en Gereformeerde Kerk. Ek was ook vryskutvertaler van Christelike lektuur vir 'n bekende Christelike uitgewery. My e-posadres is mcvanrooyen@gmail.com. ;Voorbladartikels [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Leonore Veenemans]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Marita Napier]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Verenigde Party]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Martha Mabel Jansen]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Jan Smuts]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Adriaan Moorrees]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[NG gemeente Fordsburg]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Die Vaderland]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Die Transvaler]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Dagbreek (Sondagkoerant)|Dagbreek]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Zambië]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Kleurlingstemregvraagstuk]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Johannes Meintjes]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Frans Engelenburg]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Adriaan Hofmeyr]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|ds. J.H. Hofmeyr]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Marie Koopmans-de Wet]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Dirk Postma]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Samuel Cronwright]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Andrew Murray]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Carl Otto Hager]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[William Philip Schreiner]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Afrikaanse kerkbou in die Karoo]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[P.D. Rossouw]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Gereformeerde kerk Humpata]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] dr. [[Herman van Broekhuizen]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Mabel Malherbe]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Helen Suzman]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Boerekrygsgevangenes]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] adv. [[Hans Strijdom]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[NG gemeente Rondebosch]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Petrus Coetzee]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Johan de Ridder]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Jode in Suid-Afrika]] '''Getal artikels geskep: 2&nbsp;900,''' (2,94% van die totaal)<br /> '''Getal prente opgelaai: 7&nbsp;326,''' (83,28% van die totaal) [[Lêer:Nederduistch Hervormde kerk Noordwestelike Pretoria, Morné van Rooyen, 2 Januarie 2018.jpg|duimnael|regs|180px|Die Hervormde kerk Noordwestelike Pretoria, [[Daspoort]].]] [[Lêer:Hervormde kerk Johannesburg, Vrededorp, Morné van Rooyen, 16 Julie 2017.jpg|duimnael|regs|220px|Nederduitsch Hervormde gemeente Johannesburg, [[Vrededorp]].]] [[Lêer:NG kerk Linden, Morné van Rooyen, 3 Januarie 2018.jpg|duimnael|regs|220px|Die [[NG gemeente Linden]].]] [[Lêer:NG kerk Westdene, Morné van Rooyen, 31 Desember 2017.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Westdene]].]] [[Lêer:NG kerk Waterval, Johannesburg, 31 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|220px|Die [[NG gemeente Waterval]].]] [[Lêer:NG kerk Crosby, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[NG gemeente Crosby]].]] [[Lêer:NG kerk Boksburg, 30 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|220px|Die [[NG gemeente Boksburg]].]] [[Lêer:Gereformeerde kerk Boksburg, 30 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|220px|Die [[Gereformeerde kerk Boksburg]].]] [[Beeld:Eertydse NG kerk Benoni, 30 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|220px|Die [[NG gemeente Benoni]].]] [[Beeld:NG kerk Germiston, Morné van Rooyen, 31 Desember 2017.jpg|duimnael|regs|220px|Die [[NG gemeente Germiston]].]] [[Beeld:NG kerk Germiston-Suid, 31 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[NG gemeente Germiston-Suid]].]] [[Lêer:Eertydse NG kerk Fordsburg, Mayfair, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Fordsburg]].]] [[Lêer:Gereformeerde kerk Odendaalsrus, regop, 4 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|170px|Die [[Gereformeerde kerk Odendaalsrus]].]] [[Beeld:Destydse NG kerk Johannesburg-Wes, Mayfair-Wes, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Johannesburg-Wes]].]] [[Lêer:NG kerk Langlaagte, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Langlaagte]].]] [[Beeld:Destydse kerkgebou van die eertydse NG gemeente Crosby-Wes, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Crosby-Wes]].]] [[Lêer:Ou NG kerk Mayfair, 3 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[NG gemeente Mayfair]].]] [[Lêer:NG kerk Mondeor, 29 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Mondeor|NG kerk Mondeor]].]] [[Lêer:Kimberley se sinagoge, 27 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|[[Kimberley]] se sinagoge.]] [[Lêer:NG kerk Bezuidenhoutsvallei, Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|Eertydse [[NG gemeente Bezuidenhoutsvallei|NG kerk Bezuidenhoutsvallei]].]] [[Beeld:Gereformeerde kerk Wilropark, 31 Desember 2017, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|regs|240px|[[Gereformeerde kerk Wilropark]].]] [[Beeld:NG kerk Riebeek-Wes, April 2016.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Riebeek-Wes|NG kerk Riebeek-Wes]].]] [[Beeld:Evangelies-Lutherse kerk St Martini, Langstraat, Kaapstad.jpg|duimnael|regs|180px|Die Evangelies-Lutherse kerk Sint Martini, Kaapstad.]] [[Beeld:NG kerk Worcester-Vallei.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[NG gemeente Worcester-Vallei]].]] [[Lêer:Vooraansig NG kerk Ysterplaat-Suid 2016.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Ysterplaat-Suid]].]] [[Beeld:NG kerk Sutherland.jpg|duimnael|regs|200px|Die [[NG gemeente Sutherland]].]] [[Beeld:Gereformeerde kerk en saal Kaapstad.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[Gereformeerde kerk Kaapstad]].]] [[Beeld:NG kerk Montagu.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Montagu]].]] [[Beeld:NG kerk Clanwilliam.jpg|regs|duimnael|180px|Die [[NG gemeente Clanwilliam|NG kerk op Clanwilliam]].]] [[Beeld:NG kerk Villiersdorp plat 3.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Villiersdorp|NG kerk Villiersdorp]].]] [[Beeld:NG kerk Fraserburg 2014.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Fraserburg]].]] [[Lêer:NG kerk Du Plessis Ida 2012 1.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Du Plessis]].]] [[Beeld:Uniondale NG kerk 2012 1.jpg|duimnael|regs|240px|Die NG kerkgebou op [[Uniondale]].]] [[Lêer:Gereformeerde kerk Burgersdorp.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[Gereformeerde kerk Burgersdorp]].]] [[Beeld:NG kerk Hanover 2.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[NG gemeente Hanover]].]] [[Beeld:NG kerk Britstown 1.jpg|180px|regs|duimnael|[[NG gemeente Britstown]].]] [[Beeld:Gereformeerde kerk De Aar 1.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[Gereformeerde kerk De Aar]].]] [[Beeld:NG kerk De Aar 2.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente De Aar]].]] [[Beeld:NG kerk De Aar-Noord 1.jpg|regs|duimnael|180px|[[NG gemeente De Aar-Noord]].]] [[Beeld:NG kerk De Aar-Suid 2.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente De Aar-Suid]].]] [[Lêer:NG kerk Sonnekus vooraansig.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[NG gemeente Sonnekus]].]] [[Beeld:NG kerk Porterville regop.jpg|duimnael|regs|180px|Die NG kerk Porterville.]] [[Beeld:NG kerktoring Philipstown.jpg|180px|duimnael|regs|[[NG gemeente Philipstown]].]] [[Beeld:Gereformeerde kerk Philipstown 1.jpg|240px|regs|duimnael|Die [[Gereformeerde kerk Philipstown]].]] [[Beeld:NG kerk Murraysburg 2.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Murraysburg]].]] [[Beeld:Bedford NG kerk Glen Lynden.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Glen Lynden]].]] [[Lêer:NG kerk Alice regop.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Alice]].]] [[Lêer:NG kerk Colesberg 4.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Colesberg]].]] [[Beeld:NG kerk Tarkastad 1.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Tarkastad]].]] [[Beeld:Rawsonville NG kerk.jpg|regs|180px|duimnael|NG kerk Goudini, [[Rawsonville]].]] [[Lêer:NG kerk Barrydale 2013.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Barrydale]].]] [[Lêer:NG kerk Lady Grey 5.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Lady Grey]].]] [[Lêer:Grahamstad Katedraal vooraansig.jpg|duimnael|regs|180px|Anglikaanse katedraal, [[Grahamstad]].]] [[Lêer:Molteno NG kerktoring.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Molteno]].]] [[Lêer:NG kerktoring Cradock.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Cradock]].]] [[Lêer:NG kerk Dordrecht 2012 2.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Dordrecht]].]] [[Beeld:Burgersdorpse NG kerk.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Burgersdorp]].]] [[Beeld:Gereformeerde kerk Worcester.jpg|regs|240px|duimnael|Die [[Gereformeerde kerk Worcester]].]] [[Beeld:NG kerk Adelaide syaansig.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Adelaide]].]] [[Lêer:Gereformeerde kerk Steynsburg 2.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[Gereformeerde kerk Steynsburg]].]] [[Lêer:NG kerk Indwe 1.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Indwe]].]] [[Beeld:NG kerkgebou Alexandria.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Alexandria]].]] [[Beeld:NG kerk Ysterplaat vooraansig.jpg|duimnael|regs|240px|Die [[NG gemeente Ysterplaat]].]] [[Beeld:NG kerkgebou Kareedouw.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Kareedouw]].]] [[Beeld:NG kerk Nieu-Bethesda.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Nieu-Bethesda]].]] [[Beeld:NG kerkgebou Joubertina.jpg|duimnael|regs|240px|NG kerk op [[Joubertina]].]] [[Beeld:NG kerk Alice 2012 2.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Alice]].]] [[Beeld:NG kerkgebou Aliwal-Noord 2012.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Aliwal-Noord]].]] [[Beeld:Katolieke katedraal Aliwal-Noord.jpg|duimnael|regs|180px|Rooms-Katolieke katedraal, [[Aliwal-Noord]].]] [[Beeld:NG kerk De Rust vooraansig.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente De Rust]].]] [[Beeld:Rondebosse_kerkgebou.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Rondebosch]].]] [[Beeld:JVR_gebou.jpg|duimnael|240px|regs|[[Hoërskool Jan van Riebeeck]].]] [[Beeld:Somerset-Wes eerste NG kerk.JPG|duimnael|240px|regs|Die eerste [[NG gemeente Somerset-Wes|NG kerkgebou]] op [[Somerset-Wes]].]] [[Lêer:Hoërskool_Nassau.jpg|duimnael|200px|regs|[[Hoërskool Nassau]].]] [[Beeld:Klipkerk.jpg|duimnael|240px|regs|[[NG gemeente Namakwaland]], [[Springbok, Noord-Kaap]].]] [[Beeld:HS De Villiers Graaff.jpg|duimnael|240px|regs|[[Hoërskool De Villiers Graaff]].]] [[Beeld:NG Tamboerskloof2.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Tamboerskloof]].]] [[Beeld:Groote Kerk 2009.jpg|duimnael|240px|regs|[[NG gemeente Kaapstad]].]] [[Beeld:NG kerk Steynsburg 2.jpg|duimnael|180px|regs|[[NG gemeente Steynsburg]].]] [[Lêer:Keurboomkerk.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Keurboom]].]] [[Beeld:NG gemeente Rouxville regop.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Rouxville]].]] [[Beeld:NGK Constantia.jpg|duimnael|240px|regs|[[NG gemeente Constantia]].]] [[Beeld:NGK Zwaanswyk.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Zwaanswyk]].]] [[Lêer:Vlaktekerk.jpg|duimnael|240px|regs|[[NG gemeente Die Vlakte]].]] [[Beeld:Tafelbergkerk2.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Tafelberg]].]] [[Beeld:Strooidakkerk.jpg|duimnael|240px|regs|[[NG gemeente Paarl]].]] [[Beeld:Toringkerk detail toring.JPG|duimnael|180px|[[Toringkerk]], [[Paarl]].]] [[Beeld:Gereformeerde kerk Paarl regop.jpg|duimnael|regs|180px|Die [[Gereformeerde kerk Paarl]].]] [[Beeld:NG kerk Drieankerbaai 2015 bord.jpg|duimnael|240px|regs|[[NG gemeente Drieankerbaai]].]] [[Beeld:NG_kerk_Stellenbosch.jpg|duimnael|180px|NG kerk [[Stellenbosch]].]] [[Beeld:Pinelandskerkgebou.jpg|duimnael|180px|[[NG gemeente Pinelands]].]] [[Lêer:NG kerkgebou Woodstock.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Woodstock]].]] [[Beeld:Ou_NG_kerk_Tulbagh.jpg|duimnael|regs|200px|NG kerk [[Tulbagh]].]] [[Beeld:Beaufort-Wes NG kerk.jpg|duimnael|180px|[[NG gemeente Beaufort-Wes|NG kerk Beaufort-Wes]].]] [[Beeld:NG_kerk_Worcester.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Worcester|NG kerk Worcester]].]] [[Beeld:NGK_Obs.jpg|duimnael|200px|[[NG gemeente Observatory]].]] [[Beeld:NG kerk Wynberg 2013 2.jpg|duimnael|regs|240px|[[NG gemeente Wynberg]].]] [[Beeld:NG kerk Parow.jpg|duimnael|regs|180px|[[NG gemeente Parow]].]] [[Beeld:NG kerk Tygerberg.jpg|duimnael|regs|180px|NG kerkgebou Tygerberg.]] [[Lêer:NG kerk Gamka-Oos.jpg|duimnael|180px|regs|[[NG gemeente Gamka-Oos]].]] [[Beeld:Stanford NG kerk.jpg|duimnael|180px|NG kerkgebou, [[Stanford]].]] [[Beeld:De Doorns Louw.JPG|duimnael|180px|NG kerkgebou, [[De Doorns]].]] [[Lêer:Goodwood NG kerk Wynand Louw 4.jpg|duimnael|180px|regs|NG kerkgebou, Goodwood.]] [[Beeld:NG kerk Philadelphia 2.jpg|duimnael|180px|[[NG gemeente Philadelphia]].]] [[Beeld:NG kerkgebou Swartland.jpg|duimnael|180px|[[NG gemeente Swartland|NG kerk Swartland]].]] [[Beeld:NG kerk Darling.jpg|duimnael|240px|NG kerkgebou, Darling.]] == Algemeen == [[Aarbei]], [[Aasvoël]], [[Eerste Minister]], [[Jong Dames Dinamiek]], [[Lux Verbi.BM]], [[Selfmoord]], [[Stille Oseaan]], [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]], [[Koopkragpariteit]], [[Joernalistiek]], [[Bokrivier]], [[Torso]], [[Soutpansberg]], [[Westminster-abdy]], [[Westminster-konfessie]], [[Kongregasionalistiese Kerk]], [[Vaalharts-besproeiingskema]], [[AP kerk Ventersdorp]], [[Bartolomeusnag]], [[Statebybel]], [[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]], [[Engelenburghuis]], [[Evangeliese Lutherse Kerk in Namibië (DELK)]], [[Top Billing]], [[Allan Gray Orbis-stigting]], [[Gelada]], [[Wêreldraad van Kerke]], [[Jacques Dusseau & Co]], [[Tylney Hall, Hampshire]], [[Eloffstraat]], [[Kaapse Rebelle]], [[Protea Boekhuis]]. === Algemeen: Suid-Afrikaners === [[John Lomax]], [[Reinard Ludick]], [[Lourens Marthinus van der Westhuizen]], [[Hans Herrmann]], [[Hercules von Molendorff]], [[L.W. Hiemstra]], [[Everard Fichardt]], [[Jaco Reinach]], dr. [[Gabriël Gideon Cillié]], [[Rachel Isabella Steyn]], [[Allan Gray]], genl. [[Jan Celliers]], Prof. [[T.J. Haarhoff]], dr. [[Elizabeth Conradie]], [[Hilda Postma]], [[Daniël Francois du Toit]], [[Jan van Bruggen]], [[Jan F. Celliers]], [[Jochem van Bruggen]], [[Leon Maré]], [[Hester Heese]], [[Hugo Naudé]], [[Strijdom van der Merwe]], [[Helena Lochner]], [[George Crosland Robinson]], [[Ann Nosworthy]], [[Bryce Courtenay]], [[Le Roux Smith Le Roux]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Johannes Meintjes]], [[Ambrose Lomax]], [[Irma Stern]], dr. [[Mosie Suzman]], [[Charlie Hofmeyr]], [[Charlie Louw]], [[Erns Louis Jansen]], [[Anton Prinsloo]], [[Johannes Nicolaas de Beer]], dr. [[Annique Theron]], [[Sybil Coetzee]], [[John Dering Nettleton]], lady [[Florence Phillips]] (uitgebou), [[Johannes Poortermans]], [[Albert Troskie]], [[Dot Serfontein]], [[Marthinus Bergh]], [[Henriette Armstrong]], [[Elsie Ballot]], [[Marthinus Bergh]], [[Francis Balfour]], [[Jacobus Frederik Botha]], [[Winnie Rust]], sir [[Thomas Muir]], [[Riana Scheepers]], [[Margaretha Lategan Spies]], eerw. [[Robert Templeton]], [[Reinhold Gregorowski]], genl. [[Johannes Keevy]], prof. [[Paul Daniel Hahn]], [[Henry Fremantle]], [[Hans Lötter]], [[Willem Kamp]], dr. [[J.A. Heese]], dr. [[Theo Wassenaar]], [[Marinus Stucki]], kmdt. [[Andries Smorenburg]], [[Clint Brink]], [[Lys van Goewerneurs van die Kaap]], [[Albert Luthuli]], [[Arnoldus Pannevis]], [[Cornelis Jacob van de Graaff]], [[Cornelius van Quaelbergen]], [[Curt von François]], [[Danie Theron]], [[Friedrich von Lindequist]], [[George Macartney]], [[Heinrich Göring]], [[Henry Morton Stanley]], [[Henry Pottinger]], [[Hercules Robinson]], [[Isbrand Goske]], [[Jan de la Fontaine]], [[Jan Willem Janssens]], [[Joachim Ammema van Plettenberg]], [[Joan van Arckel]], [[John Adams]], [[John Dove-Wilson]], [[John William Colenso]], [[Louis Botha]], [[Maurits Pasques de Chavonnes]], [[Peregrine Maitland]], [[Karl Bremer]], [[Pieter Gysbert Noodt]], [[Pieter van Rheede van Oudtshoorn]], [[Pous Johannes II]], [[Simon van der Stel]], [[Victor Franke]], [[Walter Francis Hely-Hutchinson]], [[Willem Adriaan van der Stel]], [[Manie Maritz]], [[Piet Joubert]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Marie Koopmans-de Wet]], [[Christiaan Frederik Beyers]], [[Jacobus Nicolaas Boshof]], [[Thomas Henry Grocott]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[William Philip Schreiner]], lord [[Charles Somerset]], [[Thomas Pringle]], [[Pieter van der Stael]], sir [[Galbraith Lowry Cole]], sir [[Benjamin D'Urban]], sir [[John Cradock]], [[Gaspard de Coligny]], genl. [[Jacob Cuyler]], [[Harm Oost]], sir [[George Grey]], [[Sampson Richard Stuttaford]], [[Frederick Struben]], [[Hendrik Struben]], [[Jan Bantjes]], [[Andrew Geddes Bain]] (uitgebou), sir [[John Truter]], lord [[Henry Loch]], sir [[George Yonge]], genl. sir [[George Thomas Napier]], genl. sir [[Richard Bourke]], [[Ludwig Alberti]], dr. [[William Atherstone]], sir [[Harry Smith]], sir [[Philip Wodehouse]], sir [[Henry Bartle Frere]], [[Adriaan van Jaarsveld]], [[Honoratus Maynier]], [[Tjaart van der Walt]], [[Samuel Henri Pellissier]], [[Joseph Barry]], [[Robert Jacob Gordon]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Samuel Cronwright]], [[Hugh Abercrombie]], [[Alfred Ackerman]], sir [[John Adamson]], [[H.W.A. Cooper]], [[Anna Scheepers]], [[Antjie Scheepers]], [[Sybrandis Abbema]], [[Jens Friis]], sir [[Langham Dale]], dr. [[William Gill]], [[Oumatjie Stoffberg]], sen. [[Theunis Stoffberg]], dr. [[Hans van Rensburg]], kmdt. [[Andries de Wet]], [[George Rex]], [[Daniël Christiaan Esterhuyse]], [[Nicolaas Vlok]], [[Wilhelmina ten Damme]], [[Manie Bredell]], [[Wynnie Schumann]], [[Jeanne du Plessis]], [[Gideon Roos]], [[Dorothea Möller-Malan]], [[Johanna van Broekhuizen]], prof. dr. [[S.P. Engelbrecht]], [[Anna Geyer]], [[Frikkie Maré]], [[Paul Maré]], [[Dietlof Maré]], [[Andries du Toit]], [[Cornelis Moll]], regter [[Antonie Kock]], kol. [[John Graham]], [[Ben Bouwer]], [[Philippus Bouwer]], [[Bryce Thompson]], [[Levi Lomey]], [[Jos de Villiers]], [[Jan Meyer]], genl. [[Hendrik Alberts]], [[Jonathan Ball]], [[Arthur William Rogers]]. ;Die familie Jeppe [[Carl Jeppe]], [[Fred Jeppe]], [[Hermann Jeppe]], sir [[Julius Jeppe]], [[Julius Jeppe sr.]], [[Julius Otto Jeppe]]. ;Premiers- en presidentsvroue [[Annie Botha]], [[Issie Smuts]], [[Maria Malan]], [[Susan Strijdom]], [[Betsie Verwoerd]], [[Lettie Fouché]], [[Cornelia Swart]]. ==== Bowkers en ander 1820-Setlaars ==== [[Henry Barber]], [[Frederick Hugh Barber]], [[Fred Barber]], [[Miles Bowker]], [[James Henry Bowker]], [[John Mitford Bowker]], [[Robert Mitford Bowker]], [[Thomas Holden Bowker]], [[Mary Elizabeth Barber]], [[William Monkhouse Bowker]], [[Thomas Stubbs]]. === Algemeen: Buitelanders === [[Gwen Lister]], [[Steffi van Wyk]], [[Greg Louganis]], [[Jim McGreevey]], [[Martin Weinek]], [[Maximilian Schell]], [[Carl Philip van Swede]], [[Alan Rickman]], [[Jomo Kenyatta]], [[Manish Dayal]], [[Harold Macmillan]], [[Maharero]], [[Samuel Maharero]], [[Karl Heinrich Bergius]], [[Aaron Arrowsmith]], [[Selahattin Demirtaş]], [[Richard Thornton]]. == Argitektuur == === Mense === [[Louis Thibault]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Johan de Ridder]], [[Pieter Dykstra]], [[J. Anthonie Smith]], [[George Murray Alexander]], [[Hendrik Vermooten]], [[William Henry Ford]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Carl Otto Hager]], [[Gerard Moerdijk]], [[Wynand Louw]], [[Hermann Kallenbach]], [[Folkert Wilko Hesse]], [[Richard Wocke]], [[Charles Freeman]], [[John Parker]], [[James Bisset]], [[Geurt Geers]], [[Leendert Geers]], [[John Gaisford]], [[Carl Heyne]], [[Sophia Gray]], [[Henry Rowe-Rowe]], [[Max Rosenberg]], [[Walter Donaldson]], [[Wollie Bronkhorst]], [[Joseph Solomon]], [[Francis Edward Masey]], [[Koos Reyneke]], [[F.P. van Heerden]], [[Klaas van Rijsse]], [[Roelof Uytenbogaardt]], [[Henry Watson]], [[John Ralston]], [[John Beardwood]], [[Arthur Reid]], [[Louis Karol]], [[Johannes Rienk Burg]], [[Gawie Fagan]]. === Bouwerk === [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Afrikaanse kerkbou in die Karoo]], [[Ballotina, Tulbagh]], [[Portside Tower]], [[Vredenhof]], [[Kaapstadse Internasionale Konferensiesentrum]], [[Peperbus, Fraserburg]], [[Hohenheim, Parktown]], [[Villa Arcadia, Parktown]], [[Egiptiese Gebou]], [[Kerkstraat 6, Tulbagh]], [[Kerkstraat 28, Tulbagh]], [[Kerkstraat 22, Tulbagh]], [[Kersktraat 24, Tulbagh]], [[Kerkstraat 30, Tulbagh]], [[Kerkstraat 32, Tulbagh]], [[Kerkstraat 36, Tulbagh]], [[Kerkstraat 40, Tulbagh]], [[Kerkstraat 42, Tulbagh]], [[Suid-Afrikaanse Weeshuis, Langstraat]], [[Ou Pastorie, Fraserburg]], [[Goodnow-saal, Wellington]], [[Welgemeend]], [[Friedenheim, Belgravia]], [[standplaas]], [[Scottish Horse-gedenkteken]], [[Valkenburg (landgoed)|Valkenburg]] ==Medialui== [[Marius Jooste]], [[Harald Pakendorf]], [[Hans Strydom (verslaggewer)|Hans Strydom]], [[Tertius Myburgh]], [[Schalk Pienaar (joernalis)|Schalk Pienaar]], [[Johannes Smith]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] dr. [[Frans Engelenburg]], [[Willem Jordaan]], [[Waldimar Pelser]], [[Christiaan Strydom]], [[Blaar Coetzee]], [[Johannes Rabie|J.S.M. Rabie]], [[Jacobus Toerien]], [[Jannie Kruger]], [[Beaumont Schoeman]], [[Charles Butler]] ==Suid-Afrikaanse geskiedenis== [[Eerste Grensoorlog]], [[Tweede Grensoorlog]], [[Derde Grensoorlog]], [[Vierde Grensoorlog]], [[Baasskap]], [[Goudstandaard]], [[Groot Depressie]], [[Groote Schuur]], [[Pakt-regering]], [[Ryksdaalder]], [[Uniewording]], [[Volksraad van die Unie van Suid-Afrika]], [[Westminster-stelsel]], [[1914-Rebellie]], [[Jameson-inval]], [[Reddingsdaadbond]], [[Groentemarkplein]], [[Ou Dorpshuis]], [[Van Riebeeckfees]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Kleurlingstemregvraagstuk]], [[Saamwerkunie]], [[Afrikaners in Argentinië]], [[Boerekrygsgevangenes]], [[Republikeinse Strydfonds]], [[Bulhoek]], == Jode in Suid-Afrika == === Instellings en geboue === [[Jode in Suid-Afrika]], [[Tempel Israel, Johannesburg|Tempel Israel]], [[Groot Sinagoge, Johannesburg|Groot Sinagoge]], [[Presidentstraat-sinagoge]], [[Park-sinagoge]], [[Doornfontein-sinagoge]], === Mense === [[Alfred Abramowitz]], [[Bernhardt Aronstam]], [[Max Aronstam]], [[George Behrman]], [[Milton Behrman]], [[Louis Berger]], [[Nathan Berger]], sen. [[Aaron Berman]], [[Alfred Bernitz]], [[Bertrand Bernstein]], prof. [[Ralph Bernstein]], [[Vivian Bethlehem]], [[Joe Bloom]], [[Joseph Borwein]], [[Morris Kentridge]], [[Alexander Kowarsky]]. [[Helen Suzman]], [[Basil Schonland]], [[Selmar Schonland]], [[Morris Alexander]], [[Reeva Forman]], [[Carl Hanau]], [[Sigismund Neumann]], [[Charles Goldmann]], [[Edwin Goldmann]], [[Richard Goldmann]], [[I.W. Schlesinger]], [[Sarah Gertrude Millin]], [[Max Sonnenberg]], == Plekke (Suid-Afrika)== ===A–E=== [[Aalwynkop]], [[Aalwynpoort]], [[Aan de Doorns]], [[Aangenaam]], [[Aapkloof]], [[Aascoe]], [[Aasvoëlberg, Oos-Kaap]], [[Aasvoëlberg, Vrystaat]], [[Aasvoëlkop]], [[Abbasasberge]], [[Abbevlaack]], [[Abbevlakte]], [[Abbotsford, Johannesburg]], [[Aberdeen]], [[Aberfeldy]], [[Abiquasput]], [[Abjaterskop]], [[Acton Caba]], [[Acton Homes]], [[Adelaide, Suid-Afrika|Adelaide]], [[Adams Mission]], [[Adcockvale]], [[Adderleystraat]], [[Addington]], [[Agisanang]], [[Agter-Bruintjieshoogte]], [[Ahrens]], [[Airlie]], [[Akasiapark]], [[Akkedisberg]], [[Alabama, Klerksdorp|Alabama]], [[Albania]], [[Albanie]], [[Albertskroon]], [[Albertsville]], [[Albertynshof]], [[Albion]], [[Aldam]], [[Alexanderbaai]], [[Alexandra Park]], [[Algoapark]], [[Appelkooskop]], [[Aurora, Wes-Kaap]], [[Balfour, Oos-Kaap]], [[Barkly-Oos]], [[Bassonia]], [[Beaconsfield]], [[Beaufort-Wes]] (uitgebou), [[Belgravia, Kimberley]], [[Belgravia]], [[Bergrivier-munisipaliteit]], [[Bethelsdorp]], [[Bitterfontein]], [[Blouwaterbaai]], [[Bluff]], [[Boland]], [[Booysens, Johannesburg|Booysens]], [[Braamfontein (plaas)]], [[Burgersdorp]], [[Burgerville]], [[Caledon]], [[Carnarvon, Noord-Kaap]], [[Carters Glen]], [[Cederberg]], [[Ceres]], [[Christiana]], [[Citrusdal]], [[Clanwilliam]], [[Claremont, Johannesburg]], [[Claremont, Kaapstad]], [[Cleveden]], [[Cleveland, Johannesburg|Cleveland]], [[Colenso]], [[Colesberg]] (uitgebou), [[Coligny]], [[Concordia, Noord-Kaap|Concordia]], [[Coronationville]], [[Cottesloe]], [[Craighall]], [[Cramerview]], [[Daljosafat]], [[Dewetshof]], [[Denver, Johannesburg|Denver]], [[Diazville]], [[Distrik Ses]], [[Doornfontein (plaas)|Doornfontein]], [[Drakenstein]], [[Drieankerbaai]], [[Dwaalboom]], [[Elandsfontein (plaas)|Elandsfontein]], [[Elladoone]], [[Elliot]], [[Eloffsdal]], [[Emmarentia]], [[Escombe]]. ===F–J=== [[Fort Beaufort]], [[Framton]], [[Franklin Roosevelt Park]], [[Garies]], [[Glenmore]], [[Goodhouse]], [[Griekwaland-Oos]], [[Henkries]], [[Herschel]], [[Hillary]], [[Hadison Park]], [[Hoopstad]], [[Hopefield]], [[Hopetown]], [[Hurst Hill]], [[Hutchinson, Noord-Kaap]], [[Hyde Park]], [[Industria, Johannesburg|Industria]], [[Jamestown, Oos-Kaap]], [[Jeppestown]]. ===K–O=== [[Kaapse Wynland-distriksmunisipaliteit|Kaapse Wynland]], [[Kamieskroon]], [[Kestellhof]], [[Klawer, Wes-Kaap]], [[Klein Karoo]], [[Klipriviersberg (plaas)]], [[Knersvlakte]], [[Kuruman]], [[Laaiplek]], [[Lady Grey]], [[Lakeview]], [[Langebaan]], [[Langlaagte]], [[Lansdowne]], [[Leipoldtville]], [[Longdale]], [[Lutzville]], [[Lyndhurst]], [[Lys van Suid-Afrikaanse plekname vernoem na kommandeurs, goewerneurs en hul verwante]], [[Maclear]], [[Maitland]], [[Malvern, Durban|Malvern]], [[Maraisburg]], [[Martindale]], [[Marydale]], [[Matzikama]], [[Mayfair-Wes]], [[McGregor]], [[Middelfontein (plaas)]], [[Montclair]], [[Montclare]], [[Montgomery Park]], [[Montroux]], [[Monumenthoogte]], [[Mowbray]], [[Namakwaland]], [[Newclare]], [[New Park]], [[Newtonpark]], [[Niemandsland]], [[Nuweland]], [[Observatory]], [[Orchards, Johannesburg|Orchards]]. ===P–T=== [[Paarlshoop]], [[Pampoenkraal]], [[Parkwood]], [[Pearston]], [[Philipstown]], [[Pinelands]], [[Pofadder]], [[Port Nolloth]], [[Porterville]], [[Prieska]], [[Queensburgh]], [[Randjeslaagte]], [[Redelinghuys]], [[Rensburg]], [[Reynolds View]], [[Rhodes, Oos-Kaap]], [[Rhodesdene]], [[Richmond, Johannesburg]], [[Riebeeckstad]], [[Riebeek-Kasteel]], [[Riebeek-Oos]], [[Riebeek-Wes]], [[Rietbron]], [[Risidale]], [[Riverlea]], [[Riversdal]], [[Roggeveld]], [[Rondebosch]], [[Rondebosch-Oos]], [[Rossmore]], [[Rosebank]], [[Rouxville, Johannesburg]], [[Royldene]], [[Saldanha]], [[Salisbury Claims]], [[Schweizer-Reneke]], [[Sea View]], [[Seepunt]], [[Seymour, Oos-Kaap]], [[Simondium]], [[Somerset-Oos]], [[Somerset-Wes]], [[Soutpansberg (streek)|Soutpansberg]], [[Soutrivier]], [[Spes Bona]], [[Springbok, Noord-Kaap]], [[Standerton]], [[Steinkopf]], [[Sterkstroom]], [[Strand]], [[Suidheuwels]], [[Sunnyside, Johannesburg]], [[Swartkrans (berg)|Swartkrans]], [[Talboton]], [[Turffontein (plaas)]]. ===U–Z=== [[Ugie]], [[Unigray]], [[Uniondale]], [[Valhalla]], [[Vanrhynsdorp]], [[Velddrif]], [[Vereeniging]], [[Verwoerdpark, Kimberley|Verwoerdpark]], [[Victoria, Johannesburg]], [[Victoria-Wes]], [[Victory Park]], [[Viljoenshof]], [[Village Deep]], [[Vioolsdrif]], [[Vishoek]], [[Vrededorp]], [[Vredenburg]], [[Vredendal]], [[Walmer]], [[Wanderers View]], [[Waverley, Johannesburg|Waverley]], [[Waterberg (streek)|Waterberg]], [[Waterval (plaas)]], [[Wellington, Wes-Kaap|Wellington]], [[Wemmer]], [[Weskus]], [[Westbury]], [[Westdene]], [[Westgate]], [[Wierdapark]], [[Willowmore]], [[Winburg]], [[Winston Ridge]], [[Wolhuter]], [[Wolmaransstad]], [[Woodstock]], [[Wynberg]], [[Ysterplaat]], [[Zuurveld]], [[Zwaanswyk]]. == Plekke (Elders in Afrika)== [[Abuja]], [[Abbabis]], [[Addis Abeba]], [[Ai-Ais]], [[Antananarivo]], [[Betsjoeanaland]], [[Gochas]], [[Karibib]], [[Kinshasa]], [[Lagos]], [[Mariental]], [[Omaruru]], [[Otjiwarongo]], [[Rabat]], [[Swakopmund]], [[Windhoek]], [[Dar-es-Salaam]], [[Tsumeb]], [[Otjimbingwe]], [[Aus]], [[Humpata]], [[Swartbooisdrift]], [[Siteki]], [[Nhlangano]], [[Stampriet]], [[D'Kar]], [[Drimiopsis]], [[Lalibela]], [[Aksum]], [[Harar]], [[Tigray-streek]], [[Tigray-provinsie]], [[Bahir Dar]], [[Gondar]], [[Abenab]], [[Uhurupark]], [[Gibeon]], [[Leonardville]], [[Olympia, Windhoek|Olympia]], [[Suiderhof]], [[Pionierspark]]. ==Dorpe, stede, voorstede en streke (oorsee)== [[Albany]], [[Ceuta]], [[Broken Hill]], [[Nieu-Suid-Wallis]], [[Boekowina]], [[Bayreuth]], [[Red Deer]], [[Yellowknife]], [[Whitehorse (Yukon)]], [[Bielefeld]], [[Kermadec-eilande]], [[Barmen]], [[Elberfeld]], [[Wasserthaleben]], [[Westerenger]], [[Schwarzburg-Sondershausen]]. ==Rhodesië, Zimbabwe en Zambië== '''Dorpe, stede en streke''': [[Mbala]], [[Banket]], [[Beatrice, Zimbabwe]], [[Chingola]], [[Koperstreek]], [[Masvingo]], [[Kwekwe]], [[Masjonaland]], [[Karoi]], [[Redcliff]], [[Chinhoyi]], [[Marondera]], [[Mufulira]], [[Ndola]], [[Mutare]], [[Bindura]], [[Bulawayo]], [[Gweru]], [[Kabwe]], [[Livingstone]], [[Luanshya]], [[Lusaka]], [[Kasama]], [[Maramba]], [[Kalulushi]], [[Chipata]], [[Kapiri Mposhi]], [[Mansa]], [[Serenje]], [[Mpika]], [[Isoka]], [[Mpulungu]], [[Luangwa]], [[Mongu]], [[Kadoma]], [[Chivhu]] '''Algemeen''': [[Adendorff-trek]], [[Zambezirivier]], [[William Ernest Fairbridge]], [[British South Africa Company]], [[Victoria-waterval]], [[Sentraal-Afrikaanse Federasie]], [[Noord-Rhodesië]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Zambië]], [[Monckton-kommissie]], [[Great North Road]], [[Jode in Zambië]], [[United Church in Zambia]], [[Kenneth Kaunda]], [[NG Kerk in Zambië]], [[Luapula]], [[Westelike Provinsie (Zambië)|Westelike Provinsie]], [[Sentrale Provinsie (Zambië)|Sentrale Provinsie]], [[Suid-Rhodesië]], [[Levy Mwanawasa]], sir [[Godfrey Huggins]], [[Oostelike Provinsie (Zambië)|Oostelike Provinsie]], [[Noordwestelike Provinsie (Zambië)|Noordwestelike Provinsie]], [[Universiteit van Zambië]], [[Koperstreek-universiteit]], [[Mulungushi-universiteit]], [[Tanzara-spoorlyn]], [[Rupiah Banda]], [[Frederick Chiluba]], [[Movement for Multiparty Democracy]], [[Lusaka (Provinsie)|Lusaka-provinsie]], [[Bothashof]] ==Media== # [[Lys van Suid-Afrikaanse dagblaaie]] # [[Afrikaanse Pers (1962) Beperk]] # ''[[Die Afrikaner]]'' # ''[[Die Boerevrou]]'' # ''[[Business Day]] '' #'' [[Cape Argus]] '' #'' [[Cape Son]]'' #'' [[Cape Times]]'' #'' [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Dagbreek (Sondagkoerant)|Dagbreek]]'' # [[Dagbreekpers Beperk]] #'' [[Daily Dispatch]] '' #'' [[Daily Mail]] '' #'' [[Daily Mail (Suid-Afrika)]] '' #'' [[Daily News]] '' #'' [[Daily Sun]] '' # ''[[De Fakkel]]'' #'' [[De Tijd]]'' #'' [[Diamond Fields Advertiser]] '' #''[[De Zuid-Afrikaan]]'' #'' [[Die Brandwag]] '' #'' [[Die Jongspan]] '' #'' [[Die Suiderstem]] '' #[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] '' [[Die Transvaler]]'' #[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] '' [[Die Vaderland]]'' #'' [[Die Volkstem]] '' #'' [[Evening Post]] '' #[[Gerard Grobler]] #'' [[Grahamstown Journal]] '' #'' [[Grocott's Mail]] '' #'' [[Herald (Harare)]] '' #'' [[Het Volksblad]]'' # ''[[Hoofstad (dagblad)|Hoofstad]]'' # [[Independent News & Media]] # [[Johnnic Publishing]] #'' [[Land en Volk]] '' #'' [[Landstem]]'' #'' [[Oggendblad]] '' #''[[Ons Land]]'' #'' [[Oosterlig]] '' # [[Perskor]] #'' [[Pretoria News]] '' #'' [[Rand Daily Mail]] '' # ''[[Republikein]]'' # [[Sapa]] # ''[[Somerset Budget & Pearston Advocate]]'' #'' [[Sondag (koerant)]] '' #'' [[Sondagstem]]'' # [[South African Associated Newspapers]] # ''[[Die Suidwes-Afrikaner]]'' # ''[[Sunday Express]]'' #'' [[Swartland en Weskus Herald]] '' #'' [[Swartlander]] #'' [[Tempo (weekblad)|Tempo]] '' # ''[[The Friend]] '' # ''[[The Herald]] '' #'' [[The Mercury (King William's Town)|The Mercury]] '' #'' [[The Mercury]] '' #'' [[The Namibian]] '' #'' [[The Rep]]'' # ''[[The Star]] '' #'' [[The Witness]] '' #''[[Die Weekblad]]'' # [[Times Media Limited]] #'' [[Times of Zambia]] '' #'' [[Weekend Post]] '' #'' [[Weslander]] '' #'' [[Zambia Daily Mail]] '' #'' [[Zambia Post]] '' == Sending in Suider-Afrika == === Instellings en plekke === # [[Berseba]] # [[Gross Barmen]] # [[Londense Sendinggenootskap]] # [[Rynse Kerk in Suid-Afrika]] # [[Rynse Sendinggenootskap]] === Mense === # [[Christoph Wilhelm Alheit]] # [[William Ashton]] # [[Carl Heinrich Beiderbecke]] # [[Pieter Bos]] # [[Peter Heinrich Brincker]] # [[Carl Gotthilf Büttner]] # [[Abraham de Klerk]] # [[Andries Dreyer]] # [[Friedrich Eich]] # [[Wilhelm Eich]] # [[Johanna Gertze]] # [[Carl Hugo Hahn]] # [[Johannes Samuel Hahn]] # [[Johannes Theophilus Hahn]] # [[Franz Kleinschmidt]] # [[Friedrich Wilhelm Kolbe]] # [[Hans Christian Knudsen]] # [[Hermann Kreft]] # [[Johann Krönlein]] # [[Jean Pellissier]] # [[Robert Moffat]] # [[Anna Pauw]] # [[Jacobus Pauw]] # [[Johannes Rath]] # [[Johann Wilhelm Redecker]] # [[Johann Schmelen]] # [[Heinrich Vedder]] # [[Gottlieb Viehe]] # [[Gottlieb Weich]] # [[Gustav Zahn]] ==Gereformeerde Kerk== === Predikante en ander figure === * [[Predikante van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] # [[Gert Alberts]] # ds. [[Abraham Aucamp|A.L. Aucamp]] # [[Hendrik Aucamp]] # ds. [[Johannes Beijer]] # ds. [[Gert Bester]] # [[Pieter Biewenga]] # ds. [[Pieter Bingle]] # dr. [[Pieter Willem Bingle|Pieter Bingle]] # ds. [[Jan Boneschans]] # ds. [[Hendrik-Jan Boshoff]] # ds. [[Johan Breedt]] # [[Andries Buys]] # ds. [[Drikus Buys|G.H. Buys]] # ds. [[Schalk Buys]] # [[Stephanus Buys]] # kmdt. [[Calman Lion Cachet]] # prof. [[Jan Lion Cachet]] (uitgebrei) # ds. [[A.A.J. de Klerk Coetsee]] # ds. [[Abraham Coetsee]] # [[Ad Coetsee]] # [[Andreas Coetsee]] # [[Petrus Coetsee]] # [[Pieter Coetsee]] # [[T.P.N. Coetsee]] # [[Gert Coetzee]] # ds. [[Jan Coetzee]] # prof. [[J. Chris Coetzee]] # ds. [[J.V. Coetzee|Jan Viljoen Coetzee]] # ds. [[Dewald de Beer]] # prof. [[Helenius de Cock]] # ds. [[Hendrik de Cock]] # ds. [[Jan de Bruin]] # [[Pieter de Bruin]] # prof. dr. [[Barend de Klerk|Barend Jacobus de Klerk]] # [[Kosie de Klerk]] # ds. [[Petrus de Klerk|P.J. de Klerk]] # prof. dr. [[Philippus de Klerk]] # dr. [[Willem de Klerk]] # ds. [[Willem Johannes de Klerk]] # ds. [[Henk Denkema]] # [[Johan de Ridder]] # ds. [[Johannes de Ridder]] # [[Thomas de Ridder]] # prof. dr. [[C.J.H. de Wet]] # oudl. [[Thomas Dreyer]] # ds. [[Alwyn du Plessis]] # [[Daniël du Plessis]] # ds. [[Deon du Plessis]] # ds. [[Dirk du Plessis|D.P. du Plessis]] # ds. [[Hendrik du Plessis]] # ds. [[H.J.R. du Plessis]] # prof. dr. [[Hugo du Plessis]] # [[Izak David du Plessis]] # prof. [[Jacobus du Plessis]] # [[Jan du Plessis]] # sen. [[Jan Adriaan du Plessis]] # [[Kobus du Plessis]] # ds. [[Lodewicus du Plessis|L.J. du Plessis]] # [[Louwrens du Plessis]] # ds. [[Pieter du Plessis]] # prof. [[Pieter du Plessis (akademikus)|Pieter du Plessis]] # prof. dr. [[Sarel Jacobus du Plessis]] # prof. [[Wicus du Plessis]] # ds. [[Jan du Plooy]] # ds. [[Koos du Plooy]] # prof. dr. [[Totius|J.D. du Toit]] (uitgebou) # ds. [[Charles du Toit|C.W.M. du Toit]] # dr. [[François du Toit]] # sen. [[François Jacobus du Toit]] # dr. [[Stefaan du Toit]] # prof. dr. [[Stephanus du Toit]] # dr. [[Benoon Duvenage|Benonie Duvenage]] # dr. [[Schalk Duvenage|S.C.W. Duvenage]] # [[Jan Eloff]] # kmdt. [[Sarel Eloff]] # dr. [[Theuns Eloff]] # [[Johan Enslin|Johan Adam Enslin]] # ds. [[Jan Carel Erasmus]] # dr. [[Jannie Erasmus]] # ds. [[Jopie Erasmus|J.F. Erasmus]] # dr. [[Daan Fouché|D.R. Fouché]] # [[Bennie Fourie]], akteur # ds. [[Herman Grobler]] # min. [[P.G.W. Grobler]] # [[Pieter Hamersma]] # ds. [[Taetse Hamersma]] # ds. [[Chris Hattingh]] # dr. [[Abie Helberg|A.N. Helberg]] # oudl. [[Andries Henning]] # oudl. [[Hendrik Hermann]] # dr. [[Jerry Hope]] # ds. [[Kiepie Jaftha]] # prof. dr. [[Joseph Petrus Jooste]] # prof. [[Jan Kamp]] # dr. [[Dion Kempff]] # ds. [[David Kotzé]] # [[Abraham Kruger]] # dr. [[Barend Krüger]] # ds. [[Blackie Kruger]] # prof. dr. [[D.W. Krüger]] # ds. [[Gerrit Kruger|G.H.J. Kruger]] jr. # ds. [[G.H.J. Kruger]] sr. # ds. [[Gerhardus Stephanus Kruger]] # [[Gert Kruger]] # ds. [[Hein Kruger]] # ds. [[Hennie Krüger]] # ds. [[Herculaas Kruger]] # ds. [[Izak Krüger]] # ds. [[Jan Krüger|J.C. Krüger]] # ds. [[J.H. Kruger|Jan Hendrik Kruger]] # [[Johannes Hendrik Kruger]] # ds. [[Louis Kruger]] # [[Teunis Kruger]] # oudl. [[J.P.L. Labuschagne]] # ds. [[Dirk Laufs]] # ds. [[Braam le Roux]] # ds. [[Izak Lessing|I.J. Lessing]] # ds. [[Thos Liebenberg]] # prof. [[Frans Lion-Cachet]] # prof. dr. [[Sietse Los]] # ds. [[Pierre Louw]] # ds. [[Christian Malan]] # ds. [[Nicolas Malan|Nico Malan]] # ds. [[Peet Malan]] # kmdt. [[Japie Maré]] # ds. [[Willie Maritz]] # ds. [[Walter Meyer|E.W. Meyer]] # ds. [[Andries Myburg]] # ds. [[P.W.A. Mulder|Pieter Mulder]] # ds. [[Hannes Noëth]] # dr. [[Callie Opperman]] # ds. [[Paul Opperman]] # ds. [[Gerrit Pasch]] # ds. [[Hendrikus Pasch]] # ds. [[Maarten Pelser]] # ds. [[Petrus Pelser]] # [[Calman Postma]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] ds. [[Dirk Postma]] # ds. [[Dirk Postma jr.]] # ds. [[Dirk Postma, seun van Martinus]] # ds. [[Martinus Postma]] # ds. [[Petrus Postma]] # ds. [[Stephanus Postma]] # ds. [[Willem Postma]] # ds. [[W.J. Postma]] # [[Jan Harm Robbertse]] # ds. [[Derk Rumpff]] # ds. [[G.P. Scheepers|Gideon Scheepers]] # dr. [[Jan Schutte]] # [[Philippus Schutte]] # ds. [[Alwyn Smit]] # ds. [[Ewert Snyman]] # dr. [[Flippie Snyman]] # ds. [[Nicolaas Snyman]] # ds. [[Philippus Snyman|Ph. S. Snyman]] # ds. [[Pieter Snyman]] # ds. [[P.S. Snyman|Philippus Snyman]] # dr. [[Willem Snyman|W.J. Snyman]] # ds. [[T.T. Spoelstra]] # ds. [[Lammert Stavast]] # [[Johannes Steenkamp]] # ds. [[Peet Steyn]] # ds. [[Hendrik Stoltz]] # ds. [[Nicolaas Swart|N.J.R. Swart]] # ds. [[Wouter ten Haaf]] # [[Willem van Biljon]] # [[Petrus van den Burg]] # [[Daantjie van den Heever]] # prof. dr. [[G.P.L. van der Linde]] # prof. dr. [[Dems van der Merwe|D.C.S. van der Merwe]] # prof. dr. [[Gert van der Vyver|G.C.P. van der Vyver]] # ds. [[Lourens van der Vyver]] # dr. [[Attie van der Walt]] # ds. [[Dirk van der Walt]] # ds. [[Dirkie van der Walt]] # [[Hendrik Tjaart van der Walt]] # ds. [[Izak van der Walt]] # ds. [[J.G.H. van der Walt]] # ds. [[Johannes Christiaan van der Walt]] # [[Johannes van der Walt]] (die Gemaskerde Wonder) # ds. [[Johannes Petrus van der Walt]] # [[Johannes van der Walt (veldkornet)|J.P. van der Walt]] (medestigter van Reddersburg) # prof. [[Naas van der Walt]] # ds. [[N.H. van der Walt]] # ds. [[Pietertjie van der Walt|P.W. van der Walt]] # prof. dr. [[Sarel van der Walt|Sarel Petrus van der Walt]] # prof. dr. [[Stephanus van der Walt]] # [[Piet van Maarleveld]] # ds. [[Krüger van Niekerk]] # [[Klaas van Rijsse]] # [[Charles van Rooy]] # prof. [[Dirk van Rooy]] # ds. [[Koos van Rooy|Jacobus Albertus (Koos) van Rooy]] # prof. [[Jacobus van Rooy|Koos van Rooy]] # ds. [[Jacs van Rooy]] # [[Johannes Cornelis van Rooy]] # prof. [[Joon van Rooy]] # ds. [[Johan van Ryssen]] # ds. [[Pieter van Schalkwyk]] # ds. [[Fires van Vuuren|C.M. Janse van Vuuren]] # dr. [[Klaas van Wyk de Vries]] # ds. [[Lou van Wyk|L.A.S. van Wyk]] # ds. [[Rudolf van Wyk]] # ds. [[Ammi Venter]] # ds. [[Douw Venter]] # ds. [[Hendrik Venter]] # ds. [[Hendrik Johannes Venter]] # [[Koos Venter|Jacobus Johannes (Koos) Venter]] # ds. [[Hennie Venter|H.J.S. Venter]] # ds. [[Herman Venter]] # dr. [[Jan Venter]] # ds. [[Petrus Venter]] # [[Pieter Venter]] # ds. [[Sarel Venter|S.D. Venter]] # ds. [[Willem Venter]] # ds. [[Willie Venter]] # ds. [[Petrus Viljoen|P.J. Viljoen]] # ds. [[Landman Vogel]] # ds. [[C.J.H. Vorster]] # ds. [[Louis Vorster]] # ds. [[Wikus Vorster]] # dr. [[Heinrich Zwemstra]] === Gereformeerde susters === # [[Anna Aucamp]] # [[Jantina Böeseken]] # [[Driekie Booysen]] # [[Ida Bosman]] # [[Nettie Bredell]] # [[Abrahama Coetsee]] # [[Aletta Coetzee]] # [[Jacoba Coetzee]] # [[Martha Coetzee]] # [[Marietjie de Klerk]] # [[Maria de Wet]] # [[Laurika du Plessis]] # [[Martha du Plessis]] # [[Cor du Plessis]] # [[Anna Duvenage]] # [[Elsie Eloff-Kruger]] # [[Ella Eloff-van der Walt]] # [[Aletta de Klerk]] # [[Anna de Klerk]] # [[Corrie de Klerk]] # [[Johanna de Klerk]] # [[Suzette de Ridder]] # [[Aletta du Plessis]] # [[Susanna du Plessis]] # [[Johanna du Plooy]] # [[Judie du Plessis]] # [[Marie du Toit]] # [[Sarie du Toit]] # [[Hermia Jooste]] # [[Christina Kruger]] # [[Christina Krüger]] # [[Gezina Kruger]] # [[Hester Krüger]] # [[Johanna Kruger]] # [[Martha Lugtenburg]] # [[Sarie Maré]] # [[Cornelia van Oversteeg]] # [[Adelaide Postma]] # [[Alida Postma]] # [[Cecilia Postma]] # [[Johanna Postma]] # [[Laurika Postma]] # [[Magalina Postma]] # [[Margaretha Postma]] # [[Rikie Postma]] # [[Femke Rumpff]] # [[Janneke Rumpff]] # [[Hester Snyman]] # [[Sophia Snyman]] # [[Elizabeth Spiller]] # [[Maria Steyn]] # [[Paula Styger]] (uitgebrei) # [[Gerbrechta van Biljon]] # [[Elsie van Broekhuizen]] # [[Anne van Rooy]] # [[Brechtje van Rooy]] # [[Claartje van Rooy]] # [[Ellie van Rooy]] # [[Hester Rossouw]] # [[Annie van der Merwe]] # [[Martha van der Merwe]] # [[Lydia van der Vyver]] # [[Betsie van der Walt]] # [[Elizabeth van der Walt]] # [[Finnie van der Walt]] # [[Maria van der Walt]] # [[Miemie van der Walt]] # [[Anna Venter]] # [[Hester Venter]] # [[Liberta Venter]] # [[Anna Vermaak]] # [[Anna Vorster]] # [[Alie Vorster]] # [[Hester Vorster-Postma]] === Allerlei === # ''[[De Maandbode]]'' # ''[[Die Kerkblad]]'' # [[Gereformeerde Kerke in Namibië]] # [[Gereformeerde Kerke onder die Kruis]] # [[Hammanskraalse Teologiese Skool]] # [[Jerusalemgangers]] # [[Nederduitse Gereformeerde Kerk van Transvaal]] # [[Normaalskool Steynsburg]] # [[Teologiese Skool Burgersdorp]] # [[Teologiese Skool Potchefstroom]] # [[Gereformeerde Skool Dirk Postma]] # [[Lys van Gereformeerde kerke in Suid-Afrika]] # [[Lys van ontbinde gemeentes van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] # [[President Kruger-kinderhuis, Pretoria]] === Kerke: Gauteng === # [[Die Bybels Gereformeerde Kerk]] # [[Gereformeerde kerk Akasia]] # [[Gereformeerde kerk Alberton]] # [[Gereformeerde kerk Alberton-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Andeon]] # [[Gereformeerde Kerk Atteridgeville]] # [[Gereformeerde kerk Benoni]] # [[Gereformeerde kerk Benoni-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Bergbron]] # [[Gereformeerde kerk Bergsig]] # [[Gereformeerde kerk Birchleigh]] # [[Gereformeerde kerk Boksburg]] # [[Gereformeerde kerk Boksburg-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Brackenhof]] # [[Gereformeerde kerk Brackenhurst]] # [[Gereformeerde kerk Brakpan]] # [[Gereformeerde kerk Brakpan-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Bronkhorstspruit]] # [[Gereformeerde kerk Buffeldoorns]] # [[Gereformeerde kerk Carletonville]] # [[Gereformeerde kerk Centurion]] # [[Gereformeerde kerk Cullinan]] # [[Gereformeerde kerk Daspoort]] # [[Gereformeerde kerk Delarey]] # [[Gereformeerde kerk Derdepoort]] # [[Gereformeerde kerk Die Kandelaar]] # [[Gereformeerde kerk Edenvale]] # [[Gereformeerde kerk Eikenhof]] # [[Gereformeerde kerk Elandspoort]] # [[Gereformeerde kerk Eloffsdal]] # [[Gereformeerde kerk Florida]] # [[Gereformeerde kerk Germiston]] # [[Gereformeerde kerk Heidelberg]] # [[Gereformeerde kerk Innesdal]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg (herstig)]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg-Sentraal]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Johannesburg-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Kameeldrift]] # [[Gereformeerde kerk Kemptonpark]] # [[Gereformeerde kerk Kemptonpark-Mooifontein]] # [[Gereformeerde kerk Kemptonpark-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Klipriviersberg]] # [[Gereformeerde kerk Krugersdorp]] # [[Gereformeerde kerk Krugersdorp-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Krugersdorp-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Linden]] # [[Gereformeerde kerk Lyttelton]] # [[Gereformeerde kerk Magaliesburg]] # [[Gereformeerde kerk Meyerspark]] # [[Gereformeerde kerk Meyerton]] # [[Gereformeerde kerk Midrand]] # [[Gereformeerde kerk Nigel]] # [[Gereformeerde kerk Noord-Oosrand]] # [[Gereformeerde kerk Noordrand]] # [[Gereformeerde kerk Ontdekkers]] # [[Gereformeerde kerk Oos-Moot]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria]] (uitgebrei) # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Alkantrant]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Annlin]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Brooklyn]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Magalieskruin]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Meintjeskop]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Montanapoort]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Rooiwal]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Sunnyside]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Pretoria-Wonderboom-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Primrose]] # [[Gereformeerde kerk Randburg]] # [[Gereformeerde kerk Randburg-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Randfontein]] # [[Gereformeerde kerk Randfontein-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Rietvallei]] # [[Gereformeerde kerk Roodepoort]] # [[Gereformeerde kerk Rooihuiskraal]] # [[Gereformeerde kerk Silverton]] # [[Gereformeerde kerk Springs]] # [[Gereformeerde kerk Springs-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Toekomsrus]] # [[Gereformeerde kerk Totiusdal]] # [[Gereformeerde kerk Vanderbijlpark]] # [[Gereformeerde kerk Vanderbijlpark-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Vanderbijlpark-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Vanderbijlpark-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Vereeniging]] # [[Gereformeerde kerk Vereeniging-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Vereeniging-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Voortrekkerhoogte]] # [[Gereformeerde kerk Wapadrant]] # [[Gereformeerde kerk Waterkloofrand]] # [[Gereformeerde kerk Wesrand]] # [[Gereformeerde kerk Westonaria]] # [[Gereformeerde kerk Wierdapark]] # [[Gereformeerde kerk Wilropark]] # [[Gereformeerde kerk Witpoortjie]] # [[Gereformeerde kerk Wonderboompoort]] === Kerke: KwaZulu-Natal === # [[Gereformeerde kerk Amanzimtoti]] # [[Gereformeerde kerk Empangeni]] # [[Gereformeerde kerk Estcourt]] # [[Gereformeerde kerk Durban]] # [[Gereformeerde kerk Durban-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Durban-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Glencoe]] # [[Gereformeerde kerk Ladysmith]] # [[Gereformeerde kerk Newcastle]] # [[Gereformeerde kerk Paulpietersburg]] # [[Gereformeerde kerk Pinetown]] # [[Gereformeerde kerk Pietermaritzburg]] # [[Gereformeerde kerk Pongola]] # [[Gereformeerde kerk Suidkus]] # [[Gereformeerde kerk Vryheid]] === Kerke: Limpopo === # [[Gereformeerde kerk Dendron]] # [[Gereformeerde kerk Drieviersboom]] # [[Gereformeerde kerk Groblersdal]] # [[Gereformeerde kerk Hoedspruit]] # [[Gereformeerde kerk Koedoesrand]] # [[Gereformeerde kerk Laeveld]] # [[Gereformeerde kerk Louis Trichardt]] # [[Gereformeerde kerk Magalakwin]] # [[Gereformeerde kerk Magol]] # [[Gereformeerde kerk Marble Hall]] # [[Gereformeerde kerk Matlabas]] # [[Gereformeerde kerk Messina]] # [[Gereformeerde kerk Naboomspruit]] # [[Gereformeerde kerk Nylstroom]] # [[Gereformeerde kerk Phalaborwa]] # [[Gereformeerde kerk Pietersburg-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Pietersburg-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Potgietersrus]] # [[Gereformeerde kerk Potgietersrus-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Thabazimbi]] # [[Gereformeerde kerk Vaalwater]] # [[Gereformeerde kerk Warmbad]] # [[Gereformeerde kerk Waterberg]] # [[Gereformeerde kerk Zoutpansberg]] === Kerke: Mpumalanga === # [[Gereformeerde kerk Barberton]] # [[Gereformeerde kerk Belfast]] # [[Gereformeerde kerk Bethal]] # [[Gereformeerde kerk Carolina]] # [[Gereformeerde kerk Delmas]] # [[Gereformeerde kerk Dullstroom]] # [[Gereformeerde kerk Eendracht]] # [[Gereformeerde kerk Ermelo]] # [[Gereformeerde kerk Evander]] # [[Gereformeerde kerk Hendrina]] # [[Gereformeerde kerk Hoëveld]] # [[Gereformeerde kerk Komatipoort]] # [[Gereformeerde kerk Kriel]] # [[Gereformeerde kerk Lydenburg]] # [[Gereformeerde kerk Middelburg, Mpumalanga]] # [[Gereformeerde kerk Middelburg-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Nelspruit]] # [[Gereformeerde kerk Piet Retief]] # [[Gereformeerde kerk Secunda]] # [[Gereformeerde kerk Secunda-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Standerton]] # [[Gereformeerde kerk Stoffberg]] # [[Gereformeerde kerk Volksrust]] # [[Gereformeerde kerk Waterval-Boven]] # [[Gereformeerde kerk Witbank]] # [[Gereformeerde kerk Witbank-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Witbank-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Witbank-Suidoos]] # [[Gereformeerde kerk Witrivier]] # [[Gereformeerde kerk Wondersig]] === Kerke: Noord-Kaap === # [[Gereformeerde kerk Colesberg]] # [[Gereformeerde kerk Daniëlskuil]] # [[Gereformeerde kerk De Aar]] # [[Gereformeerde kerk Delportshoop]] # [[Gereformeerde kerk Douglas]] # [[Gereformeerde kerk Duineveld]] # [[Gereformeerde kerk Kathu]] # [[Gereformeerde kerk Kimberley]] # [[Gereformeerde kerk Kuruman]] # [[Gereformeerde kerk Olifantshoek]] # [[Gereformeerde kerk Orania]] # [[Gereformeerde kerk Oranjerivier]] # [[Gereformeerde kerk Petrusburg]] # [[Gereformeerde kerk Philipstown]] # [[Gereformeerde kerk Postmasburg]] # [[Gereformeerde kerk Strydenburg]] # [[Gereformeerde kerk Upington]] # [[Gereformeerde kerk Vaalharts]] === Kerke: Noordwes === # [[Gereformeerde kerk Beestekraal]] # [[Gereformeerde kerk Bloemhof]] # [[Gereformeerde kerk Brits]] # [[Gereformeerde kerk Brits-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Cachet]] # [[Gereformeerde kerk Christiana]] # [[Gereformeerde kerk Delareyville]] # [[Gereformeerde kerk Elandskraal]] # [[Gereformeerde kerk Goeie Hoop]] # [[Gereformeerde kerk Hartbeespoort]] # [[Gereformeerde kerk Klerksdorp]] # [[Gereformeerde kerk Klerksdorp-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Klerksdorp-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Koster]] # [[Gereformeerde kerk Krokodilrivier]] # [[Gereformeerde kerk Lichtenburg]] # [[Gereformeerde kerk Mafikeng]] # [[Gereformeerde kerk Molopo]] # [[Gereformeerde kerk Noordbrug]] # [[Gereformeerde kerk Orkney]] # [[Gereformeerde kerk Potchefstroom]] # [[Gereformeerde kerk Potchefstroom-Die Bult]] # [[Gereformeerde kerk Potchefstroom-Mooirivier]] # [[Gereformeerde kerk Potchefstroom-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Potchefstroom-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Potchefstroom-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Rustenburg]] # [[Gereformeerde kerk Rustenburg-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Rustenburg-Noordoos]] # [[Gereformeerde kerk Rustenburg-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Rustenburg-Wes]] # [[Gereformeerde kerk Sannieshof]] # [[Gereformeerde kerk Schweizer-Reneke]] # [[Gereformeerde kerk Stilfontein]] # [[Gereformeerde kerk Swartruggens]] # [[Gereformeerde kerk Uitschot]] # [[Gereformeerde kerk Ventersdorp]] # [[Gereformeerde kerk Vryburg]] # [[Gereformeerde kerk Wolmaransstad]] # [[Gereformeerde kerk Zeerust]] === Kerke: Oos-Kaap === # [[Gereformeerde kerk Aliwal-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Barkly-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Burgersdorp]] # [[Gereformeerde kerk Cradock/Somerset-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Dordrecht]] # [[Gereformeerde kerk Elliot]] # [[Gereformeerde kerk Graaff-Reinet]] # [[Gereformeerde kerk Griekwaland-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Hofmeyr]] # [[Gereformeerde kerk Indwe]] # [[Gereformeerde kerk Jamestown]] # [[Gereformeerde kerk Jeffreysbaai]] # [[Gereformeerde kerk Maclear]] # [[Gereformeerde kerk Maclear-Elliot]] # [[Gereformeerde kerk Middelburg, Kaap]] # [[Gereformeerde kerk Molteno]] # [[Gereformeerde kerk Noupoort]] # [[Gereformeerde kerk Oos-Londen]] # [[Gereformeerde kerk Port Elizabeth]] # [[Gereformeerde kerk Queenstown]] # [[Gereformeerde kerk Sterkstroom]] # [[Gereformeerde kerk Steynsburg]] # [[Gereformeerde kerk Transkei]] # [[Gereformeerde kerk Uitenhage]] # [[Gereformeerde kerk Venterstad]] === Kerke: Vrystaat === # [[Gereformeerde kerk Bethlehem]] # [[Gereformeerde kerk Bethulie]] # [[Gereformeerde kerk Bloemburg]] # [[Gereformeerde kerk Bloemfontein]] # [[Gereformeerde kerk Bloemfontein-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Bloemfontein-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Bloemfontein-Suid]] # [[Gereformeerde kerk Bloemfontein-Suidheuwels]] # [[Gereformeerde kerk Bloempark]] # [[Gereformeerde kerk Boshof]] # [[Gereformeerde kerk Bothaville]] # [[Gereformeerde kerk Brandfort]] # [[Gereformeerde kerk Bultfontein]] # [[Gereformeerde kerk Fauresmith]] # [[Gereformeerde kerk Ficksburg]] # [[Gereformeerde kerk Frankfort]] # [[Gereformeerde kerk Harrismith]] # [[Gereformeerde kerk Heidedal]] # [[Gereformeerde kerk Heilbron]] # [[Gereformeerde kerk Hennenman]] # [[Gereformeerde kerk Jacobsdal]] # [[Gereformeerde kerk Koffiefontein]] # [[Gereformeerde kerk Koppies]] # [[Gereformeerde kerk Kroonstad]] # [[Gereformeerde kerk Ladybrand]] # [[Gereformeerde kerk Lindley]] # [[Gereformeerde kerk Odendaalsrus]] # [[Gereformeerde kerk Parys]] # [[Gereformeerde kerk Philippolis]] # [[Gereformeerde kerk Reddersburg]] # [[Gereformeerde kerk Reitz]] # [[Gereformeerde kerk Sasolburg]] # [[Gereformeerde kerk Sasolburg-Grootfontein]] # [[Gereformeerde kerk Senekal]] # [[Gereformeerde kerk Steynsrus]] # [[Gereformeerde kerk Theunissen]] # [[Gereformeerde kerk Tweespruit]] # [[Gereformeerde kerk Ventersburg]] # [[Gereformeerde kerk Vaalpark]] # [[Gereformeerde kerk Viljoenskroon]] # [[Gereformeerde kerk Virginia]] # [[Gereformeerde kerk Vleuels]] (ou Bloemfontein-Wes) # [[Gereformeerde kerk Vrede]] # [[Gereformeerde kerk Welkom]] # [[Gereformeerde kerk Welkom-Noord]] # [[Gereformeerde kerk Wepener]] # [[Gereformeerde kerk Zastron]] === Kerke: Wes-Kaap === # [[Gereformeerde kerk Agulhas]] # [[Gereformeerde kerk Bellville]] # [[Gereformeerde kerk Bellville-Oos]] # [[Gereformeerde kerk Clanwilliam]] # [[Gereformeerde kerk Eden]] # [[Gereformeerde kerk George]] # [[Gereformeerde kerk Grassy Park]] # [[Gereformeerde kerk Hermanus]] # [[Gereformeerde kerk Kaapstad]] # [[Gereformeerde kerk Kleinmond]] # [[Gereformeerde kerk Mosselbaai]] # [[Gereformeerde kerk Oudtshoorn]] # [[Gereformeerde kerk Paarl]] # [[Gereformeerde kerk Stellenbosch]] # [[Gereformeerde kerk Stilbaai]] # [[Gereformeerde kerk Strand]] # [[Gereformeerde kerk Vredenburg/Saldanha]] # [[Gereformeerde kerk Worcester]] === Kerke: Namibië === # [[Gereformeerde kerk Aranos]] # [[Gereformeerde kerk Bethanie]] # [[Gereformeerde kerk Biermanskool]] # [[Gereformeerde kerk Bitterwater]] # [[Gereformeerde kerk Erongo]] # [[Gereformeerde kerk Gobabis]] # [[Gereformeerde kerk Grootfontein]] # [[Gereformeerde kerk Hentiesbaai]] # [[Gereformeerde kerk Kamanjab]] # [[Gereformeerde kerk Karasburg]] # [[Gereformeerde kerk Keetmanshoop]] # [[Gereformeerde kerk Khomas-Hoogland]] # [[Gereformeerde kerk Mariental]] # [[Gereformeerde kerk Namib-Kus]] # [[Gereformeerde kerk Okahandja]] # [[Gereformeerde kerk Oshakati]] # [[Gereformeerde kerk Otjiwarongo]] # [[Gereformeerde kerk Outjo]] # [[Gereformeerde kerk Rundu]] # [[Gereformeerde kerk Sanveld]] # [[Gereformeerde kerk Tsumeb]] # [[Gereformeerde kerk Usakos]] # [[Gereformeerde kerk Walvisbaai]] # [[Gereformeerde kerk Windhoek]] # [[Gereformeerde kerk Windhoek-Suid]] === Kerke: Elders in Afrika === # [[Gereformeerde kerk Bulawayo]] # [[Gereformeerde kerk Chinhoyi]] # [[Gereformeerde kerk D'Kar]] # [[Gereformeerde kerk Fort Victoria-Nuanetsi]] # [[Gereformeerde kerk Ghanzi]] # [[Gereformeerde kerk Goedgegun]] # [[Gereformeerde kerk Gwelo-Gatooma]] # [[Gereformeerde kerk Harare]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Gereformeerde kerk Humpata]] # [[Gereformeerde kerk Koperstreek]] # [[Gereformeerde kerk Lusaka]] # [[Gereformeerde kerk Que]] # [[Gereformeerde kerk Skeurvallei]] # [[Gereformeerde kerk Stegi]] == Nederduitse Gereformeerde Kerk == === Wes-Kaapland === # [[NG gemeente Albertinia]] # [[NG gemeente Aurora]] # [[NG gemeente Barrydale]] # [[NG gemeente Beaufort-Wes]] # [[NG gemeente Bellville]] # [[NG gemeente Bellville-Wes]] # [[NG gemeente Brackenfell]] # [[NG gemeente Bredasdorp]] # [[NG gemeente Caledon]] # [[NG gemeente Calitzdorp]] # [[NG gemeente Calvinia]] # [[NG gemeente Clanwilliam]] # [[NG gemeente Constantia]] # [[NG gemeente Darling]] # [[NG gemeente De Hoop]] # [[NG gemeente De Rust]] # [[NG gemeente Die Strand]] # [[NG gemeente Die Vlakte]] # [[NG gemeente Drieankerbaai]] # [[NG gemeente Durbanville]] # [[NG gemeente Franschhoek]] # [[NG gemeente Fraserburg]] # [[NG gemeente Gamka-Oos]] # [[NG gemeente Gamkavallei]] # [[NG gemeente George]] # [[NG gemeente George-Suid]] # [[NG gemeente Goudini]] (Rawsonville) # [[NG gemeente Heidelberg, Wes-Kaap|NG gemeente Heidelberg, Kaap]] # [[NG gemeente Herbertsdale]] # [[NG gemeente Herold]] # [[NG gemeente Hopefield]] # [[NG gemeente Houtbaai]] # [[NG gemeente Kaapstad]] # [[NG gemeente Kalkbaai]] # [[NG gemeente Kangovalleie]] # [[NG gemeente Keurboom]] # [[NG gemeente Klawer]] # [[NG gemeente Knysna]] # [[NG gemeente Kraaifontein]] # [[NG gemeente Kruisvallei]] # [[NG gemeente Kuilsrivier]] # [[NG gemeente Langebaan]] # [[NG gemeente Langebaanweg]] # [[NG gemeente Loeriesfontein]] # [[NG gemeente Maitland]] # [[NG gemeente Merweville]] # [[NG gemeente Montagu]] # [[NG gemeente Mosselbaai]] # [[NG gemeente Namakwaland]] # [[NG gemeente Napier]] # [[NG gemeente Nieuwoudtville]] # [[NG gemeente Nuwerus]] # [[NG gemeente Observatory]] # [[NG gemeente Oudtshoorn]] # [[NG gemeente Oudtshoorn-Wes]] # [[NG gemeente Paarl]] # [[NG gemeente Parow]] # [[NG gemeente Parow-Oos]] # [[NG gemeente Philadelphia]] # [[NG gemeente Piketberg]] # [[NG gemeente Pinelands]] # [[NG gemeente Prins Albert]] # [[NG gemeente Richmond]] # [[NG gemeente Riebeek-Kasteel]] # [[NG gemeente Riebeek-Wes]] # [[NG gemeente Riviersonderend]] # [[NG gemeente Robertson]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[NG gemeente Rondebosch]] # [[NG gemeente Ruyterwacht]] # [[NG gemeente Ruyterwacht-Wes]] # [[NG gemeente Somerset-Wes]] # [[NG gemeente Sonnekus]] # [[NG gemeente Southfield]] # [[NG gemeente Stanford]] # [[NG gemeente Stellenbosch]] # [[NG gemeente Stellenbosch-Sentraal]] # [[NG gemeente Sutherland]] # [[NG gemeente Swartland]] # [[NG gemeente Tafelberg]] # [[NG gemeente Tamboerskloof]] # [[Toringkerk]] # [[NG gemeente Tulbagh]] # [[NG gemeente Uniondale]] # [[NG gemeente Vanrhynsdorp]] # [[NG gemeente Van Riebeeck]] # [[NG gemeente Victoria-Wes]] # [[NG gemeente Villiersdorp]] # [[NG gemeente Vishoek]] # [[NG gemeente Volmoed]] # [[NG gemeente Vredendal]] # [[NG gemeente Wellington]] # [[NG gemeente Woodstock]] # [[NG gemeente Worcester]] # [[NG gemeente Worcester-Noord]] # [[NG gemeente Worcester-Oos]] # [[NG gemeente Worcester-Vallei]] # [[NG gemeente Wynberg]] # [[NG gemeente Ysterplaat]] # [[NG gemeente Zwaanswyk]] === Oos-Kaapland === # [[NG gemeente Aberdeen]] # [[NG gemeente Adelaide]] # [[NG gemeente Albanie]] # [[NG gemeente Alexandria]] # [[NG gemeente Alice]] # [[NG gemeente Aliwal-Noord]] # [[NG gemeente Barkly-Oos]] # [[NG gemeente Bothasrus]] ([[Despatch]]) # [[NG gemeente Burgersdorp]] # [[NG gemeente Cathcart]] # [[NG gemeente Cedarville]] # [[NG gemeente Colesberg]] # [[NG gemeente Cradock]] # [[NG gemeente Dordrecht]] # [[NG gemeente Du Plessis]] # [[NG gemeente Elliot]] # [[NG gemeente Fort Beaufort]] # [[Glen Lynden|NG gemeente Glen Lynden]] # [[NG gemeente Grahamstad]] # [[NG gemeente Greykerk]] # [[NG gemeente Graaff-Reinet]] # [[NG gemeente Hofmeyr]] # [[NG gemeente Humansdorp]] # [[NG gemeente Indwe]] # [[NG gemeente Jamestown]] # [[NG gemeente Jansenville]] # [[NG gemeente Kareedouw]] # [[NG gemeente Kensington, Oos-Kaap]] # [[NG gemeente King William's Town]] # [[NG gemeente Klipplaat]] # [[NG gemeente Komga]] # [[NG gemeente Lady Grey]] # [[NG gemeente Maclear]] # [[NG gemeente Middelburg, Kaap]] # [[NG gemeente Misgund]] # [[NG gemeente Molteno]] # [[NG gemeente Mthatha]] # [[NG gemeente Murraysburg]] # [[NG gemeente Nieu-Bethesda]] # [[NG gemeente Noupoort]] # NG gemeente [[Nuwekerk, Graaff-Reinet]] # [[NG gemeente Oos-Londen]] # [[NG gemeente Paterson]] # [[NG gemeente Pearston]] # [[NG gemeente Peddie]] # [[NG gemeente Pondoland]] # [[NG gemeente Port Elizabeth]] # [[NG gemeente Port Elizabeth-Noord]] # [[NG gemeente Port Elizabeth-Sentraal]] # [[NG gemeente Port Elizabeth-Wes]] # [[NG gemeente Rietbron]] # [[NG gemeente Queenstown]] # [[NG gemeente Rossville]], Rhodes # [[NG gemeente Somerset-Oos]] # [[NG gemeente Sterkstroom]] # [[NG gemeente Steynsburg]] # [[NG gemeente Steytlerville]] # [[NG gemeente Stockenström]] # [[NG gemeente Stutterheim]] # [[NG gemeente Sydenham]] # [[NG gemeente Tarkastad]] # [[NG gemeente Ugie]] # [[NG gemeente Uitenhage]] # [[NG gemeente Venterstad]] # [[NG gemeente Walmer]] # [[NG gemeente Waterford]] # [[NG gemeente Willowmore]] === Noord-Kaapland === # [[NG gemeente Brandvlei]] # [[NG gemeente Britstown]] # [[NG gemeente Carnarvon]] # [[NG gemeente Daniëlskuil]] # [[NG gemeente De Aar]] # [[NG gemeente Deben]] # [[NG gemeente Douglas]] # [[NG gemeente Dutoitspan]] # [[NG gemeente Griekwastad]] # [[NG gemeente Groblershoop]] # [[NG gemeente Grootdrink]] # [[NG gemeente Grootrivier]] # [[NG gemeente Hopetown]] # [[NG gemeente Kenhardt]] # [[NG gemeente Kimberley]] # [[NG gemeente Kimberley-Noord]] # [[NG gemeente Kimberley-Wes]] # [[NG gemeente Kuruman]] # [[NG gemeente Louisvale]] # [[NG gemeente Loxton]] # [[NG gemeente Mafikeng]] # [[NG gemeente Marydale]] # [[NG gemeente Neilersdrift]] # [[NG gemeente Niekerkshoop]] # [[NG gemeente Petrusville]] # [[NG gemeente Philipstown]] # [[NG gemeente Plooysburg]] # [[NG gemeente Postmasburg]] # [[NG gemeente Prieska]] # [[NG gemeente Reivilo]] # [[NG gemeente Strydenburg]] # [[NG gemeente Upington]] # [[NG gemeente Upington-Noord]] # [[NG gemeente Vergesig (Copperton)]] # [[NG gemeente Vosburg]] # [[NG gemeente Vryburg]] # [[NG gemeente Warrenton]] # [[NG gemeente Williston]] === KwaZulu-Natal === # [[NG gemeente Babanango]] # [[NG gemeente Berea]] # [[NG gemeente Bloukrans]] # [[NG gemeente Dundee]] #[[NG gemeente Durban]] # [[NG gemeente Durban-Suid]] # [[NG gemeente Durban-Wes]] # [[NG gemeente Glencoe]] # [[NG gemeente Greytown]] # [[NG gemeente Ladysmith]] # [[NG gemeente Melmoth]] # [[NG gemeente Montclair]] # [[NG gemeente Napierville]] # [[NG gemeente Newcastle]] # [[NG gemeente Paulpietersburg]] # [[NG gemeente Pietermaritzburg]] # [[NG gemeente Pietermaritzburg-Noord]] # [[NG gemeente Pietermaritzburg-Wes]] # [[NG gemeente Pinetown]] # [[NG gemeente Port Natal]] # [[NG gemeente Utrecht]] # [[NG gemeente Vryheid]] #[[NG gemeente Weenen]] === Vrystaat === # [[NG gemeente Bethlehem]] # [[NG gemeente Bethlehem-Wes]] # [[NG gemeente Bethulie]] # [[NG gemeente Bloemfontein]] # [[NG gemeente Bloemfontein-Noord]] # [[NG gemeente Bloemfontein-Oos]] # [[NG gemeente Bloemfontein-Wes]] # [[NG gemeente Bloemheuwel]] # [[NG gemeente Boshof]] # [[NG gemeente Bothaville]] # [[NG gemeente Brandfort]] # [[NG gemeente Brandwag]] # [[NG gemeente Bultfontein]] # [[NG gemeente Clarens]] # [[NG gemeente Dealesville]] # [[NG gemeente Dewetsdorp]] # [[NG gemeente Edenburg]] # [[NG gemeente Estoire]] # [[NG gemeente Fauresmith]] # [[NG gemeente Ficksburg]] # [[NG gemeente Fouriesburg]] # [[NG gemeente Frankfort]] # [[NG gemeente Goedemoed]] # [[NG gemeente Harrismith]] # [[NG gemeente Heilbron]] # [[NG gemeente Hertzogville]] # [[NG gemeente Hobhouse]] # [[NG gemeente Hoopstad]] # [[NG gemeente Jacobsdal]] # [[NG gemeente Jagersfontein]] # [[NG gemeente Kerkenberg]] # [[NG gemeente Kestell]] # [[NG gemeente Koffiefontein]] # [[NG gemeente Koppies]] # [[NG gemeente Kroonstad]] # [[NG gemeente Kroonstad-Noord]] # [[NG gemeente Kroonstad-Suid]] # [[NG gemeente Ladybrand]] # [[NG gemeente Lindley]] # [[NG gemeente Luckhoff]] # [[NG gemeente Marquard]] # [[NG gemeente Monument]] # [[NG gemeente Noordhoek]] # [[NG gemeente Oranjeville]] # [[NG gemeente Parys]] # [[NG gemeente Paul Roux]] # [[NG gemeente Petrusburg]] # [[NG gemeente Philippolis]] # [[NG gemeente Rietfontein]] # [[NG gemeente Reddersburg]] # [[NG gemeente Reitz]] # [[NG gemeente Rodenbeck]] # [[NG gemeente Rouxville]] # [[NG gemeente Rosendal]] # [[NG gemeente Senekal]] # [[NG gemeente Smithfield]] # [[NG gemeente Soutpan]] # [[NG gemeente Springfontein]] # [[NG gemeente Steynsrus]] # [[NG gemeente Thaba 'Nchu-Tweespruit]] # [[NG gemeente Theunissen]] # [[NG gemeente Trompsburg]] # [[NG gemeente Tweeling]] # [[NG gemeente Vanstadensrus]] # [[NG gemeente Ventersburg]] # [[NG gemeente Verkeerdevlei]] # [[NG gemeente Viljoensdrif]] # [[NG gemeente Villiers]] # [[NG gemeente Vrede]] # [[NG gemeente Vredefort]] # [[NG gemeente Warden]] # [[NG gemeente Welkom]] # [[NG gemeente Wepener]] # [[NG gemeente Wesselsbron]] # [[NG gemeente Winburg]] # [[NG gemeente Zastron]] === Goudland === # [[NG gemeente Amalia]] # [[NG gemeente Arconpark]] # [[NG gemeente Biesiesvlei]] # [[NG gemeente Bloemhof]] # [[NG gemeente Bloemhof-Oos]] # [[NG gemeente Blyvooruitzicht]] # [[NG gemeente Bospoort]] # [[NG gemeente Carletonville]] # [[NG gemeente Carletonville-Suid]] # [[NG gemeente Christiana]] # [[NG gemeente Coligny]] # [[NG gemeente Coligny-Oos]] # [[NG gemeente Constantiakruin]] # [[NG gemeente Coram Deo]] # [[NG gemeente Culembeeck]] # [[NG gemeente De Deur]] # [[NG gemeente Delareyville]] # [[NG gemeente Delareyville-Oos]] # [[NG gemeente Derby]] # [[NG gemeente Drie Riviere]] # [[NG gemeente Drie Riviere-Oos]] # [[NG gemeente Driehoek]] # [[NG gemeente Eerste Vesting]] # [[NG gemeente Elandia]] # [[NG gemeente Falcon Ridge]] # [[NG gemeente Florida]] # [[NG gemeente Floridapark]] # [[NG gemeente Florida-Suid]] # [[NG gemeente Fochville-Noord]] # [[NG gemeente Glaudina]] # [[NG gemeente Groot Marico]] # [[NG gemeente Hartebeestfontein]] # [[NG gemeente Helikonpark]] # [[NG gemeente Herman Steyn]] # [[NG gemeente Horison]] # [[NG gemeente Horison-Noord]] # [[NG gemeente Kerk tussen die Mielielande]] # [[NG gemeente Klerksdorp]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Doringkruin]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Flimieda]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Goudkop]] # [[NG gemeente Klerksdorp-La Hoff]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Noord]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Oos]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Suid]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Suidheuwels]] # [[NG gemeente Klerksdorp-Wilkruin]] # [[NG gemeente Kliprivier]] # [[NG gemeente Klipvallei]] # [[NG gemeente Kloofendal]] # [[NG gemeente Kollegepark]] # [[NG gemeente Koster]] # [[NG gemeente Kriel]] (Maraisburg) # [[NG gemeente Krugersdorp]] # [[NG gemeente Krugersdorp-Noord]] # [[NG gemeente Krugersdorp-Oos]] # [[NG gemeente Leeudoringstad]] # [[NG gemeente Lichtenburg]] # [[NG gemeente Lichtenburg-Oos]] # [[NG gemeente Lig en Lewe Lichtenburg]] # [[NG gemeente Losberg]] # [[NG gemeente Luipaardsvlei]] # [[NG gemeente Lux Deo]] (Arconpark en Sonlandpark smelt saam) # [[NG gemeente Magaliesburg]] # [[NG gemeente Makwassie]] # [[NG gemeente Malopo]] # [[NG gemeente Meiringspark]] # [[NG gemeente Meyerton]] # [[NG gemeente Meyerton-Oos]] # [[NG gemeente Meyertonpark]] # [[NG gemeente Middelvlei]] # [[NG gemeente Migdol]] # [[NG gemeente Mindalore]] # [[NG gemeente Muldersdrif]] # [[NG gemeente Nietverdiend]] # [[NG gemeente Noordvaal]] # [[NG gemeente Oberholzer]] # [[NG gemeente Oberholzer-Wes]] # [[NG gemeente Olyfdal]] # [[NG gemeente Ontdekkers]] # [[NG gemeente Ontdekkerskruin]] # [[NG gemeente Oor-die-Vaal]] # [[NG gemeente Oospark]] # [[NG gemeente Oosterlig]] (Vanderbijlpark) # [[NG gemeente Orkney]] # [[NG gemeente Ottosdal]]-Moedergemeente # [[NG gemeente Ottosdal-Suid]] # [[NG gemeente Paardekraal-Monument]] # [[NG gemeente Peacehaven]] # [[NG gemeente Potchefstroom]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Die Bult]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Grimbeekpark]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Miederpark]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Mooirivier]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Noord]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Oos]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Vyfhoek]] # [[NG gemeente Potchefstroom-Wes]] # [[NG gemeente PUK-Kandelaar]] # [[NG gemeente Quellerina]] # [[NG gemeente Randfontein]] # [[NG gemeente Randfontein-Noord]] # [[NG gemeente Randfontein-Wes]] # [[NG gemeente Randpoort]] # [[NG gemeente Rant-en-Dal]] # [[NG gemeente Roodekrans]] # [[NG gemeente Roodepoort]] # [[NG gemeente Roodepoort-Noord]] # [[NG gemeente Sannieshof]] # [[NG gemeente Schweizer-Reneke]] # [[NG gemeente Schweizer-Reneke-Noord]] # [[NG gemeente Sederpark]] # [[NG gemeente Skeerpoort]] # [[NG gemeente Skoonspruit]] # [[NG gemeente Sonlandpark]] # [[NG gemeente Spioenkop]] # [[NG gemeente Stilfontein]] # [[NG gemeente Stilfontein-Sentraal]] # [[NG gemeente Suiderkruis]] # [[NG gemeente Suiderlig]] # [[NG gemeente Suikerbos]] # [[NG gemeente Swartruggens]] # [[NG gemeente Unitaspark]] # [[NG gemeente Vaalrivier]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark-Noord]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark-Oos]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark-Sentraal]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark-Suid]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark-Tuine]] # [[NG gemeente Vanderbijlpark-Wes]] # [[NG gemeente Ventersdorp]] # [[NG gemeente Veranderde Lewens]] # [[NG gemeente Vereeniging]] # [[NG gemeente Westonaria]] # [[NG gemeente Witpoortjie]] # [[NG gemeente Wolmaransstad]] # [[NG gemeente Zeerust]] === Noordelike Sinode === # [[NG gemeente Albertyn]] # [[NG gemeente Booysen]] # [[NG gemeente Bronberg]] # [[NG gemeente Capital Park]] # [[NG gemeente Daspoort]] # [[NG gemeente Derdepoort]] # [[NG gemeente Dwaalboom]] # [[NG gemeente Ebenhaeser]] # [[NG gemeente Eloffsdal]] (sedert 2011 Mootvallei) # [[NG gemeente Hartbeeshoek]] # [[NG gemeente Hartbeesspruit]] # [[NG gemeente Krokodilrivier]] # [[NG gemeente Louis Trichardt]] # [[NG gemeente Messina]] # [[NG gemeente Naboomspruit]] # [[NG gemeente Northam]] # [[NG gemeente Pierneef]] # [[NG gemeente Pietersburg]] # [[NG gemeente Pietersburg-Noord]] # [[NG gemeente Pretoria]] # [[NG gemeente Pretoria-Noord]] # [[NG gemeente Pretoria-Oos]] # [[NG gemeente Pretoria-Wes]] # [[NG gemeente Quaggapoort]] # [[NG gemeente Riviera-Jakaranda]] # [[NG gemeente Rustenburg]] # [[NG gemeente Suidoos-Pretoria]] # [[NG gemeente Thabazimbi]] # [[NG gemeente Vaalwater]] # [[NG gemeente Villieria]] # [[NG gemeente Voortrekkerhoogte]] # [[NG gemeente Warmbad, Limpopo|NG gemeente Warmbad]] # [[NG gemeente Waterberg]] # [[NG gemeente Wespoort]] # [[NG gemeente Wonderboompoort]] # [[NG gemeente Wonderboom-Suid]] === Hoëveld === # [[NG gemeente Aan-die-Berg|Aan-die-Berg]] # [[NG gemeente Aasvoëlkop]] # [[NG gemeente Alberton]] # [[NG gemeente Alberton-Oos]] # [[NG gemeente Alberton-Suid]] # [[NG gemeente Alberton-Wes]] # [[NG gemeente Aucklandpark]] # [[NG gemeente Balfour]] # [[NG gemeente Belgravia]] # [[NG gemeente Benoni]] # [[NG gemeente Benoni-Noord]] # [[NG gemeente Benoni-Oos]] # [[NG gemeente Benoni-Wes]] # [[NG gemeente Bethal]] # [[NG gemeente Bezuidenhoutsvallei]] # [[NG gemeente Boksburg]] # [[NG gemeente Boksburg-Noord]] # [[NG gemeente Boksburg-Suid]] # [[NG gemeente Boksburg-Wes]] # [[NG gemeente Brakpan]] # [[NG gemeente Brakpan-Oos]] # [[NG gemeente Brakpan-Suid]] # [[NG gemeente Brakpan-Wes]] # [[NG gemeente Brixton]] # [[NG gemeente Cachet]] # [[NG gemeente Charl Cilliers]] # [[NG gemeente Claremont]] # [[NG gemeente Cottesloe]] (oorspronklik Vrededorp) # [[NG gemeente Crosby]] # [[NG gemeente Crosby-Wes]] # [[NG gemeente Delmas]] # [[NG gemeente Deo Gloria]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[NG gemeente Fordsburg]] # [[NG gemeente Elsburg]] # [[NG gemeente Elsburg-Suid]] # [[NG gemeente Forest Hill]] # [[NG gemeente Germiston]] # [[NG gemeente Germiston-Suid]] # [[NG gemeente Greylingstad]] # [[NG gemeente Heidelberg, Gauteng]] # [[NG gemeente Jeppestown]] # [[NG gemeente Johannesburg]] # [[NG gemeente Johannesburg-Noord]] # [[NG gemeente Johannesburg-Oos]] (ook genoem Irenekerk) # [[NG gemeente Johannesburg-Suid]] # [[NG gemeente Johannesburg-Wes]] # [[NG gemeente Kemptonpark]] # [[NG gemeente Kemptonpark-Oos]] # [[NG gemeente Klipriviersberg]] # [[NG gemeente Kroonrand]] # [[NG gemeente Langlaagte]] # [[NG gemeente Linden]] # [[NG gemeente Malvern]] # [[NG gemeente Mayfair]] # [[NG gemeente Melville]] (oorspronklik Vrederus) # [[NG gemeente Mondeor]] # [[NG gemeente Nigel]] # [[NG gemeente Omnia]] # [[NG gemeente Parkhurst]] # [[NG gemeente Primrose-Môrewag]] # [[NG gemeente Primrose-Oos]] # [[NG gemeente Randburg]] (oorspronklik Ferndale) # [[NG gemeente Rensburg]] # [[NG gemeente Rosettenville]] # [[NG gemeente Springs]] # [[NG gemeente Springs-Noord]] (oorspronklik Geduld-Uitbreiding) # [[NG gemeente Sundra]] # [[NG gemeente Townsview]] # [[NG gemeente Turffontein]] (oorspronklik La Rochelle) # [[NG gemeente Vergesig]] # [[NG gemeente Waterval]] # [[NG gemeente Westdene]] # [[NG gemeente Witfield]] === Oostelike Sinode === # [[NG gemeente Amersfoort]] # [[NG gemeente Amsterdam]] # [[NG gemeente Barberton]] # [[NG gemeente Belfast]] # [[NG gemeente Bremersdorp]] # [[NG gemeente Bronkhorstspruit]] # [[NG gemeente Carolina]] # [[NG gemeente Dullstroom]] # [[NG gemeente Ermelo]] # [[NG gemeente Hendrina]] # [[NG gemeente Kerksondermure]] # [[NG gemeente Lydenburg]] # [[NG gemeente Lyttelton]] (vroeër Pretoria-Suid) # [[NG gemeente Machado-Boven]] # [[NG gemeente Merlindale]] # [[NG gemeente Middelburg, Mpumalanga]] # [[NG gemeente Moreletapark]] # [[NG gemeente Morgenzon]] # [[NG gemeente Nelspruit]] # [[NG gemeente Paardekop]] # [[NG gemeente Piet Retief]] # [[NG gemeente Premiermyn]] # [[NG gemeente Roossenekal]] # [[NG gemeente Silverton]] # [[NG gemeente Wakkerstroom]] # [[NG gemeente Witbank]] === Namibië === #[[NG gemeente Bethanie]] # [[NG gemeente Gobabis]] # [[NG gemeente Gochas]] # [[NG gemeente Grootfontein]] #[[NG gemeente Keetmanshoop]] #[[NG gemeente Lüderitz]] #[[NG gemeente Leonard]] #[[NG gemeente Maltahöhe]] #[[NG gemeente Mariental]] # [[NG gemeente Oewer]] #[[NG gemeente Okahandja]] #[[NG gemeente Omaruru]] #[[NG gemeente Otjiwarongo]] #[[NG gemeente Outjo]] #[[NG gemeente Usakos]] #[[NG gemeente Warmbad]] #[[NG gemeente Windhoek]] === Midde-Afrika === # [[Dutch Reformed Church in Zambia]] # [[NG gemeente Broken Hill]] # [[NG gemeente Bulawayo]] # [[NG gemeente Bulawayo-Noord]] # [[NG gemeente Chingola]] # [[NG gemeente Chinhoyi]] # [[NG gemeente Chipinge]] # [[NG gemeente Chivhu]] # [[NG gemeente Fort Jameson]] # [[NG gemeente Gweru]] # [[NG gemeente Harare]] # [[NG gemeente Kadoma]] # [[NG gemeente Livingstone]] # [[NG gemeente Loubser]] # [[NG gemeente Luanshya]] # [[NG gemeente Marondera]] # [[NG gemeente Masvingo]] # [[NG gemeente Meru]] # [[NG gemeente Mufulira]] # [[NG gemeente Mutare]] # [[NG gemeente Ndola]] # [[NG gemeente Nkana]] # [[NG gemeente Vergenoeg]] === Oorsee === # [[NG gemeente Chubut]] === Algemeen === [[Lys van NG gemeentes]], [[Lys van eerste 100 NG gemeentes in Suid-Afrika]], [[Lys van ingelyfde NG gemeentes]], [[Skotse predikante in die NG kerk]], [[Normaal School, Kaapstad]], [[Sinode van Midde-Afrika]], [[Cottesloe-kerkeberaad]], ''[[Ons gemeentelike feesalbum]]'', [[Kweekskool]], [[Vrouesendingbond]], [[NG Kerk Vrystaat]], [[Stofberg-gedenkskool]], [[Sendinginstituut]]. === Predikante en sendelinge === # ds. [[August Ahrbeck]] # dr. [[Johannes Rudolf Albertyn]] # ds. [[Johannes Rudolph Albertyn]] # ds. [[P.K. Albertyn]] # ds. [[Pieter Kuypers Albertyn]] # ds. [[Wilhelm Adolph Alheit]] # ds. [[Frederik Aling]] # ds. [[Hendrik Willem Ballot]] # ds. [[Johan Ballot]] # ds. [[Carl Arnoldus Bamberger]] # ds. [[Johan Bezuidenhoud]] # ds. [[Meent Borcherds]] # ds. [[Pieter Boshoff|P.J.J. Boshoff]] # ds. [[Daniel Bosman]] # ds. [[Daniel Stephanus Botha]] # ds. [[Harold Botha|Harold Christian Botha]] # ds. [[Cornelis Bertie Brink]] # prof. [[Nicolaas Johannes Brümmer]] # ds. [[Alwyn Burger|A.P. Burger]] # ds. [[Attie Burger]] # dr. [[Petrus Cloete]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] ds. [[Petrus Coetzee]] # ds. [[Jac Conradie|J.D. Conradie]] # ds. [[Willem Conradie]] # ds. [[Gerhard Cruywagen]] # ds. [[Alexander Daneel]] # ds. [[George Daneel]] # ds. [[John Daneel]] # ds. [[Marthinus Daneel|M.S. Daneel]] # ds. [[E.Z.J. de Beer|Edmund Zacharias Johannes de Beer]] # ds. [[Carel Hendrik de Smidt]] # ds. [[Izak de Villiers]] # ds. [[M.L. de Villiers]] # ds. [[Willem Petrus de Villiers]] # ds. [[Adriaan de Vooght]] # ds. [[Johannes de Vooght]] # ds. [[Pieter de Waal]] # ds. [[Hendrik Adrian de Wet]] # ds. [[Ebbe Dommisse (predikant)|Ebbe Dommisse]] # prof. [[John du Plessis]] # ds. [[Sarel du Plessis|S.P. du Plessis]] # ds. [[J.A.R. du Toit]] # ds. [[Matthys du Toit]] # ds. [[Pieter du Toit]] # ds. [[Stephanus Jacobus du Toit]] # ds. [[William Loftie Eaton]] # ds. [[James Edgar]] # ds. [[George Frederick Charles Faustmann]] # dr. [[Abraham Faure]] # dr. [[Philip Eduard Faure]] # ds. [[Colin Fraser]] # ds. [[Colin McKenzie Fraser]] # dr. [[Frits Gaum]] # ds. [[Jacobus Nicolaas Geldenhuys]] # prof. dr. [[G.B.A. Gerdener]] # ds. [[Henri Gonin]] # ds. [[Pieter Ham]] # ds. [[Hendrik Andries Hanekom]] # ds. [[Bernhardus Hattingh]] # dr. [[Karl Heese|K.W. Heese]] # ds. [[Tobias Johannes Herold]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] ds. [[Adriaan Hofmeyr]] # ds. [[Andrew Hofmeyr]] # ds. [[Arend Hofmeyr]] # ds. [[Attie Hofmeyr]] # ds. [[Charles Murray Hofmeyr]] # ds. [[Georg Hofmeyr]] # ds. [[Harry Hofmeyr]] # ds. [[Jan Hofmeyr|Jan Hendrik Hofmeyr]] # dr. [[Jan Hofmeyr (mediese sendeling)|J.A.K. Hofmeyr]] # ds. [[John Hofmeyr]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] ds. [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|Jan Hendrik Hofmeyr]] # ds. [[Lou Hofmeyr]] # ds. [[Nico Hofmeyr]] # prof. [[Nicolaas Hofmeyr]] # dr. [[Servaas Hofmeyr]] # eerw. [[Stephanus Hofmeyr]] # ds. [[Henry Charles Hopkins]] # ds. [[Louis Hugo]] # ds. [[Petrus Hulsenaar]] # dr. [[Willie Jonker]] # ds. [[W.A. Joubert]] # ds. [[Petrus Kalden]] # prof. dr. [[Barend Bartholomeus Keet]] # ds. [[Gijsbert Keet]] # dr. [[John Daniel Kestell]] # ds. [[Herman Kinghorn]] # ds. [[Johann Koch]] # ds. [[J.J. Kotzé]] # dr. [[Johannes Jacobus Kotzé]] # ds. [[Abraham Kriel]] # ds. [[Willem Adolph Krige]] # prof. dr. [[Johan Kritzinger]] # ds. [[Arnoldus Kuys]] # dr. [[Hendrik Adriaan Lamprecht]] # dr. [[Willie Landman|W.A. Landman]] # ds. [[Engelbertus le Boucq]] # ds. [[Hendrik Leibbrandt]] # ds. [[Karel Wynand le Roux]] # ds. [[Marthinus Petrus Loubser]] # ds. [[Abraham Faure Louw]] # ds. [[Abraham Faure Louw jr.]] # ds. [[Andreas Adriaan Louw]] # ds. [[Andrew Louw]] # ds. [[Attie Louw|A.J. Louw]] # ds. [[Jimmy Louw|J.M. Louw]] # ds. [[Paul Louw]] # ds. [[Stefan Louw]] # ds. [[Anton Daniël Lückhoff]] # ds. [[August Daniël Lückhoff]] # ds. [[Alexander MacKidd]] # ds. [[Gustave Adolph Maeder]] # ds. [[Berning Malan]] # ds. [[Cillié Malan]] # ds. [[David Malan]] # ds. [[George Stephanus Malan]] # ds. [[Stephanus Petrus Malherbe]] # ds. [[Bernard Petrus Jacobus Marchand‎‎]] # ds. [[Frans Maritz]] # ds. [[Andrew Murray McGregor]] # ds. [[Albertus Meiring|A.P. Meiring]] # ds. [[Andrew McGregor]] # ds. [[Rudolphus Meerlandt]] # ds. [[Arnold Meiring]] # ds. [[Arnoldus Mauritius Meiring]] # ds. [[Pieter Gerhardus Jacobus Meiring‎]] # ds. [[Theodore Meyer]] # ds. [[Thomas Duncan Moodie]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] prof. [[Adriaan Moorrees]] # ds. [[Charles Morgan]] # ds. [[George Morgan]] # ds. [[Andreas Petrus Morgenthal]] # ds. [[Gys Muller]] # ds. [[Helgard Müller (predikant)|Helgard Müller]] # dr. [[Tobie Muller]] # ds. [[Andrew Milne Murray]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] dr. [[Andrew Murray]] # ds. [[Andrew Murray sr.]] # ds. [[Charles Murray]] # ds. [[George Murray]] # prof. [[John Murray]] # ds. [[William Murray]] # ds. [[Jozua Francois Naudé]] # ds. [[Christie Neethling]] # ds. [[J.H. Neethling]] # ds. [[Willie Neethling]] # ds. [[Cornelis Nel|C.V. Nel]] # ds. [[Paul Nel]] # ds. [[Vidius Nel]] # dr. [[William Nicol]] # dr. [[J.A.S. Oberholster]] # ds. [[Kenney O'Kennedy‎]] # ds. [[Johannes Gerhardus Olivier]] # ds. [[Phil Olivier]] # ds. [[Johannes Overney]] # ds. [[Solly Ozrovech]] # ds. [[John Pears]] # ds. [[George Murray Pellissier]] # ds. [[Abraham Johannes Pepler]] # ds. [[Stefanus Jacobus Perold]] # ds. [[Daniël Jozua Pienaar]] # ds. [[Ezra Pienaar]] # ds. [[Schalk Pienaar (predikant)|Schalk Pienaar]] # prof. dr. [[Frederik Potgieter]] # ds. [[Thomas Reid]] # dr. [[Malcolm Retief]] # dr. [[Louis Viljoen Rex]] # dr. [[William Robertson]] # ds. [[David Ross]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] ds. [[P.D. Rossouw]] # ds. [[Servaas Rossouw]] # dr. [[Servaas Hofmeyr]] # dr. [[Adrian Roux]] # genl. ds. [[Paul Hendrik Roux]] (uitgebrei) # ds. [[George Rudman]] # ds. [[Santie Sandenbergh]] # ds. [[Herman Schoon]] # ds. [[Robert Shand]] # dr. [[Siebie Sieberhagen]] # ds. [[Pierre Simond]] # ds. [[A.P. Smit|Abraham Petrus Smit]] # ds. [[M.T.R. Smit]] # ds. [[Alexander Smith]] # ds. [[Michiel Smuts]] # ds. [[Hendrik Snijders]] # dr. [[Dwight Snyman]] # ds. [[Willem Lucas Steenkamp]] # dr. [[Willem Petrus Steenkamp]] # ds. [[Georg Stegmann]] # ds. [[Daniël Steyn|Daniël Du Plessis Steyn]] # ds. [[Hendrik Steyn|H.P.M. Steyn]] # ds. [[Abraham Isaac Steytler]] # ds. [[Johan George Steytler]] # ds. [[Andries Stockenström (predikant)|Andries Stockenström]] # ds. [[Kosie Stofberg]] # ds. [[Pieter Stofberg]] # ds. [[J.W.G. Strasheim]] # ds. [[Pieter Adam Strasheim]] # ds. [[Jan Daniël Stulting]] # ds. [[Johan Stumphius]] # ds. [[Henry Sutherland]] # ds. [[Petrus Swart]] # dr. [[Former Sypkens]] # ds. [[John Taylor]] # ds. [[Leonardus Terwoldt]] # ds. [[Jacobus Theron]] # dr. [[George Thom]] # ds. [[Johannes van Andel]] # [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] dr. [[Herman van Broekhuizen]] # ds. [[Sakkie van den Heever]] # dr. [[Attie van der Colf]] # ds. [[Gottlieb Wilhelm Anthonie van der Lingen]] # dr. [[Abraham van der Merwe]] # dr. [[Gerjo van der Merwe]] # ds. [[Hendrik Petrus van der Merwe]] # dr. [[N.J. van der Merwe]] # ds. [[Pieter van der Merwe]] # ds. [[Petrus van der Spuy]] # dr. [[Ernst van der Walt]] # ds. [[Gilles van de Wall]] # ds. [[Dion van Dyk]] # dr. [[Johannes van Heerden|J.P. van Heerden]] # ds. [[Hercules van Loon]] # ds. [[A.J. van Wijk]] # ds. [[Attie van Wijk]] # ds. [[Johannes van Wijk]] # prof. [[Pieter Verhoef]] # ds. [[Johan Heinrich von Manger]] # ds. [[Michiel Christiaan Vos]] # ds. [[Petrus Wachtendorp]] # ds. [[Henry Lindo Webb]] # dr. [[Paul Weiss]] # ds. [[Barend Wessels]] # ds. [[Jan Weitz]] # ds. [[David Wilcocks]] # ds. [[Albert Zinn]] === Ander === # [[Abbie Park Ferguson]] # [[Anna Bliss]] # [[Adriana Spyker]] # [[Maria Kloppers]] === Predikantsvroue === # [[Tertia Flemming]] # [[Nettie Hanekom]] # [[Geertruida Kestell]] # [[Francina Susanna Louw‎]] # [[Zerilda Steyn]] # [[Hymne Weiss]] == Nederduitsch Hervormde Kerk == === Predikante === # [[Daniël Ackerman|D.P. Ackerman]] # [[Adriaan Begemann]] # [[Hermanus Bosman|H.S. Bosman]] # [[Louis Brandt]] # [[C.W. du Toit]] # [[Carel Ruijsch van Dugteren]] # [[Gerrit Smits]] # [[Jac van Belkum]] # dr. [[Herman van Broekhuizen]] # [[Dirk van der Hoff]] # [[Pieter van Drimmelen]] # [[P.A.C. van Heyningen]] # [[Nicolaas van Warmelo|N.J. van Warmelo]] ==Politiek== ===Politieke figure=== '''Voor [[Uniewording]]''': Sir [[David Pieter de Villiers Graaff]], [[Du Pré Alexander, graaf van Caledon]], [[Jacobus Arnoldus Graaff]], [[Simon van der Stel]], [[Willem Bok]], sir [[John Molteno]], lord [[Alfred Milner]], [[Johannes Izaac Rhenius]], [[Sebastiaan Cornelis Nederburgh]], [[Simon Hendrik Frijkenius]], [[Sebastiaan Cornelis Nederburgh]], [[Francis Dundas]], sir [[Rufane Donkin]], [[Jacob Abraham de Mist]], sir [[George Cathcart]], sir [[James Molteno]], sir [[Charles Adderley]], [[Alexander Cambridge, 1ste Graaf van Athlone]], [[Abe Bailey]], sir [[Thomas Smartt]], [[William Palmer, 2de Graaf van Selborne]], sir [[Thomas Scanlen]], sir [[Thomas Upington]], sir [[Gordon Sprigg]], [[Gysbert Reitz Hofmeyr]], sir [[Pieter Bam]], dr. [[Thomas te Water]] '''[[Suid-Afrikaanse Party]]''': sir [[Cornelius Hermanus Wessels]], [[Lourens Geldenhuys]], [[Richard Stuttaford]], [[Nicolaas de Wet]], sir [[Thomas Watt]], [[Morris Alexander]], [[Abraham Fischer]] '''[[Arbeidersparty (Suid-Afrika, 1910)|Arbeidersparty]]''': Kol. [[Frederic Creswell]], [[Thomas Boydell]], [[Walter Madeley]], [[Henry Sampson]], [[Arthur Barlow]], [[Morris Kentridge]] '''[[Unionisteparty]]''': [[Leander Starr Jameson]] '''[[Dominiumparty]]''': [[Charles Stallard]] '''[[Liberale Party]]''': [[Alan Paton]], [[Edgar Brookes]], [[Leo Marquard]], [[Leslie Rubin]], [[Margaret Ballinger]] '''[[Progressiewe Party]]''' en nasate: [[Colin Eglin]], [[Jan Steytler]], [[Ray Swart]], [[Zach de Beer]], [[Frederik van Zyl Slabbert]], [[Graham McIntosh]], [[Ken Andrew]], [[Harry Lawrence]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Helen Suzman]] (herskryf), [[Clive van Ryneveld]] '''[[Verenigde Party]]''': Genl. [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Jan Smuts]] (uitgebrei), [[Bailey Bekker]], sir [[De Villiers Graaff]], [[George Heaton Nicholls]], [[Harry Schwarz]], [[Henry Fagan]], adv. [[Jacobus Gideon Nel Strauss]], [[Japie Basson]], [[Sailor Malan]], [[Vause Raw]], [[Marais Steyn]], [[Myburgh Streicher]], [[Jannie Hofmeyr]], [[Deneys Reitz]], dr. [[Colin Steyn]], sir [[Patrick Duncan]], [[Frederick Sturrock]], [[Douglas Mitchell]], [[Abraham Jonker]], kol. [[Hendrik Mentz]], [[John William Jagger]], [[Henry Burton]], [[Leila Reitz]], [[Bertha Solomon]], [[Catherine Taylor]], [[Johan Carinus]], [[Frank Joubert]], [[Morris Kentridge]], [[Philippus Arnoldus Myburgh]] '''[[Nasionale Party]]''': [[Charles Wynand Malan]], dr. [[Daniël François Malan]], [[John Vorster]], [[Pik Botha]], [[Theo Gerdener]], [[Andries Treurnicht]], [[Paul Sauer]], [[Albert Hertzog]], [[Hjalmar Reitz]], [[W.A. Hofmeyr]], genl. [[Christoffel Kemp]], dr. [[E.G. Jansen]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Martha Mabel Jansen]], [[N.C. Havenga]] (uitgebou), [[Philippus Jacobus Olivier|P.J. Olivier]], [[Frank Waring]], [[Bruckner de Villiers]], [[Adriaan Fourie]], [[Helena Barry-Hofmeyr]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Mabel Malherbe]], [[O.S. Vermooten]], dr. [[Steyn Vorster]], [[Christiaan Ludolph Marais]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] adv. [[Hans Strijdom]] (uitgebrei), [[Eli Louw]], [[Johannes Hendrik Conradie]] '''[[Demokratiese Party]] en [[Demokratiese Alliansie]]''': [[Patty Duncan]], [[Theuns Botha]], dr. [[Denis Worrall]], [[Wynand Malan]], [[Kobus Jordaan]], [[Dene Smuts]]. '''Ander''': [[Johanna Stoffels]], [[Marius Fransman]], [[Sammy Claassen]], [[Cameron Dugmore]], [[Inus Bester]], [[Winnie Madikizela-Mandela]], [[Barbara Hogan]], [[Geoff Doidge]], [[William Addison]], [[Abdullah Abdurrahman]], [[Lys van eerste ministers van die Kaapkolonie]], [[Robey Leibbrandt]]. ===Partye=== [[Afrikanerbond (party)]], [[Arbeidersparty (Suid-Afrika, 1910)|Arbeidersparty]], [[Black Sash]], [[Demokratiese Party (1973)]], [[Dominiumparty]], [[Herstigte Nasionale Party]], [[Konserwatiewe Party]], [[Liberale Party]], [[Nasionale Unie]], [[Nico]], [[Nuwe Republiek Party]], [[Onafhanklike Verenigde Party]], [[Progressiewe Federale Party]], [[Progressiewe Party]], [[Progressiewe Reformiste Party]], [[Reformiste Party]], [[Roosiete]], [[Sentrale Party]], [[Suid-Afrikaanse Party]], [[Torch Commando]], [[Unionisteparty]], [[Verenigde Federale Party]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Verenigde Party]], [[Suid-Afrika-wet]], [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1948‎]], [[Regerende Party]], [[Onafhanklike Party]], [[Verenigde Nasionale Suidwes-party]] ===Kiesafdelings=== '''Kaapland''': [[Albanie (kiesafdeling)|Albanie]], [[Albert (kiesafdeling)|Albert]], [[Algoa (kiesafdeling)|Algoa]], [[Aliwal (kiesafdeling)|Aliwal]], [[Barkly (kiesafdeling)|Barkly]], [[Beaconsfield (kiesafdeling)|Beaconsfield]], [[Beaufort-Wes (kiesafdeling)|Beaufort-Wes]], [[Bellville (kiesafdeling)|Bellville]], [[Betsjoeanaland (kiesafdeling)|Betsjoeanaland]], [[Caledon (kiesafdeling)|Caledon]], [[Ceres (kiesafdeling)|Ceres]], [[Clanwilliam (kiesafdeling)|Clanwilliam]], [[Claremont (kiesafdeling)|Claremont]], [[Constantia (kiesafdeling)|Constantia]], [[Colesberg (kiesafdeling)|Colesberg]], [[Cradock (kiesafdeling)|Cradock]], [[De Kuilen (kiesafdeling)|De Kuilen]], [[Durbanville (kiesafdeling)|Durbanville]], [[Fort Beaufort (kiesafdeling)|Fort Beaufort]], [[George (kiesafdeling)|George]], [[Graaff-Reinet (kiesafdeling)|Graaff-Reinet]], [[Grens (kiesafdeling)|Grens]], [[Griekwaland (kiesafdeling)|Griekwaland]], [[Groenpunt (kiesafdeling)|Groenpunt]], [[Groote Schuur (kiesafdeling)|Groote Schuur]], [[Hopetown (kiesafdeling)|Hopetown]], [[Humansdorp (kiesafdeling)|Humansdorp]], [[Jansenville (kiesafdeling|Jansenville]], [[Kaapse Vlakte (kiesafdeling)|Kaapse Vlakte]], [[Kaapstad-Hawe (kiesafdeling)|Kaapstad-Hawe]], [[Kaapstad-Kasteel (kiesafdeling)|Kaapstad-Kasteel]], [[Kaapstad-Sentraal (kiesafdeling)|Kaapstad-Sentraal]], [[Kaapstad-Tuine (kiesafdeling)|Kaapstad-Tuine]], [[Kimberley (kiesafdeling)|Kimberley]], [[King William's Town (kiesafdeling)|King William's Town]], [[Ladismith (kiesafdeling)|Ladismith]], [[Liesbeek (kiesafdeling)|Liesbeek]], [[Maitland (kiesafdeling)|Maitland]], [[Mowbray (kiesafdeling)|Mowbray]], [[Newton Park (kiesafdeling)|Newton Park]], [[Nuweland (kiesafdeling)|Nuweland]], [[Parow (kiesafdeling)|Parow]], [[Pinelands (kiesafdeling)|Pinelands]], [[Port Elizabeth-Distrik (kiesafdeling)|Port Elizabeth-Distrik]], [[Port Elizabeth-Noord (kiesafdeling)|Port Elizabeth-Noord]], [[Port Elizabeth-Sentraal (kiesafdeling)|Port Elizabeth-Sentraal]], [[Port Elizabeth-Suidwes (kiesafdeling)|Port Elizabeth-Suidwes]], [[Port Elizabeth-Suid (kiesafdeling)|Port Elizabeth-Suid]], [[Port Elizabeth-Wes (kiesafdeling)|Port Elizabeth-Wes]], [[Queenstown (kiesafdeling)|Queenstown]], [[Rondebosch (kiesafdeling)|Rondebosch]], [[Seepunt (kiesafdeling)|Seepunt]], [[Simonstad (kiesafdeling)|Simonstad]], [[Somerset-Oos (kiesafdeling)|Somerset-Oos]], [[Soutrivier (kiesafdeling)|Soutrivier]], [[Suid-Skiereiland (kiesafdeling)|Suid-Skiereiland]], [[Tygervallei (kiesafdeling)|Tygervallei]], [[Vasco (kiesafdeling)|Vasco]], [[Walmer (kiesafdeling)|Walmer]], [[Wynberg (kiesafdeling)|Wynberg]] '''Boland, Overberg, Weskus''': [[Bredasdorp (kiesafdeling)|Bredasdorp]], [[Caledon (kiesafdeling)|Caledon]], [[Ceres (kiesafdeling)|Ceres]], [[Clanwilliam (kiesafdeling)|Clanwilliam]], [[Helderberg (kiesafdeling)|Helderberg]], [[Hottentots-Holland (kiesafdeling)|Hottentots-Holland]], [[Malmesbury (kiesafdeling)|Malmesbury]], [[Moorreesburg (kiesafdeling)|Moorreesburg]], [[Paarl (kiesafdeling)|Paarl]], [[Piketberg (kiesafdeling)|Piketberg]], [[Riversdal (kiesafdeling)|Riversdal]], [[Stellenbosch (kiesafdeling)|Stellenbosch]], [[Swellendam (kiesafdeling)|Swellendam]], [[Valsbaai (kiesafdeling)|Valsbaai]], [[Wellington (kiesafdeling)|Wellington]], [[Worcester (kiesafdeling)|Worcester]] '''Natal''': [[Berea (kiesafdeling)|Berea]], [[Dundee (kiesafdeling)|Dundee]], [[Durban-Greyville (kiesafdeling)|Durban-Greyville]], [[Durban-Noord (kiesafdeling)|Durban-Noord]], [[Durban-Punt (kiesafdeling)|Durban-Punt]], [[Durban-Sentraal (kiesafdeling)|Durban-Sentraal]], [[Georgetown (kiesafdeling|Georgetown]], [[Kliprivier (kiesafdeling)|Kliprivier]], [[Pinetown (kiesafdeling)|Pinetown]], [[Umbilo (kiesafdeling)|Umbilo]], [[Umlazi (kiesafdeling)|Umlazi]] '''Oranje-Vrystaat''': [[Bethlehem (kiesafdeling)|Bethlehem]], [[Bloemfontein (kiesafdeling)|Bloemfontein]], [[Bloemfontein-Distrik (kiesafdeling)|Bloemfontein-Distrik]], [[Boshof (kiesafdeling)|Boshof]], [[Edenburg (kiesafdeling)|Edenburg]], [[Fauresmith (kiesafdeling)|Fauresmith]], [[Ficksburg (kiesafdeling)|Ficksburg]], [[Frankfort (kiesafdeling)|Frankfort]], [[Harrismith (kiesafdeling)|Harrismith]], [[Heilbron (kiesafdeling)|Heilbron]], [[Hoopstad (kiesafdeling)|Hoopstad]], [[Kroonstad (kiesafdeling)|Kroonstad]], [[Ladybrand (kiesafdeling)|Ladybrand]], [[Rouxville (kiesafdeling)|Rouxville]], [[Smithfield (kiesafdeling)|Smithfield]], [[Vredefort (kiesafdeling)|Vredefort]], [[Winburg (kiesafdeling)|Winburg]] '''Transvaal''': [[Barberton (kiesafdeling)|Barberton]], [[Benoni (kiesafdeling)|Benoni]], [[Bezuidenhout]], [[Boksburg (kiesafdeling)|Boksburg]], [[Braamfontein (kiesafdeling)|Braamfontein]], [[Commissionerstraat (kiesafdeling)|Commissionerstraat]], [[Drie Riviere (kiesafdeling)|Drie Riviere]], [[Denver (kiesafdeling)|Denver]], [[Ermelo (kiesafdeling)|Ermelo]], [[Florida (kiesafdeling)|Florida]], [[Fordsburg (kiesafdeling)|Fordsburg]], [[Germiston (kiesafdeling)|Germiston]], [[Heidelberg (kiesafdeling)|Heidelberg]], [[Houghton (kiesafdeling)|Houghton]], [[Jeppes (kiesafdeling)|Jeppes]], [[Krugersdorp (kiesafdeling)|Krugersdorp]], [[Langlaagte (kiesafdeling)|Langlaagte]], [[Lichtenburg (kiesafdeling)|Lichtenburg]], [[Losberg (kiesafdeling)|Losberg]], [[Lydenburg (kiesafdeling)|Lydenburg]], [[Marico (kiesafdeling)|Marico]], [[Middelburg (kiesafdeling)|Middelburg]], [[Orange Grove (kiesafdeling)|Orange Grove]], [[Parktown (kiesafdeling)|Parktown]], [[Potchefstroom (kiesafdeling)|Potchefstroom]], [[Pretoria-Distrik (Noord) (kiesafdeling)|Pretoria-Distrik (Noord)]], [[Pretoria-Distrik (Suid) (kiesafdeling)|Pretoria-Distrik (Suid)]], [[Pretoria-Oos (kiesafdeling)|Pretoria-Oos]], [[Pretoria-Wes (kiesafdeling)|Pretoria-Wes]], [[Roodepoort (kiesafdeling)|Roodepoort]], [[Rustenburg (kiesafdeling)|Rustenburg]], [[Soutpansberg (kiesafdeling)|Soutpansberg]], [[Springs (kiesafdeling)|Springs]], [[Standerton (kiesafdeling)|Standerton]], [[Troyeville (kiesafdeling)|Troyeville]], [[Turffontein (kiesafdeling)|Turffontein]], [[Vereeniging (kiesafdeling)|Vereeniging]], [[Von Brandis (kiesafdeling)|Von Brandis]], [[Vrededorp (kiesafdeling)|Vrededorp]], [[Wakkerstroom (kiesafdeling)|Wakkerstroom]], [[Waterberg (kiesafdeling)|Waterberg]], [[Wolmaransstad (kiesafdeling)|Wolmaransstad]], [[Yeoville (kiesafdeling)|Yeoville]] '''Suidwes-Afrika''': [[Namib (kiesafdeling)|Namib]], [[Karas (kiesafdeling)|Karas]], [[Omaruru (kiesafdeling)|Omaruru]], [[Middelland (kiesafdeling)|Middelland]], [[Windhoek (kiesafdeling)|Windhoek]], [[Etosha (kiesafdeling)|Etosha]] == Musikante == [[Frida Boccara]], [[Maria Callas]], [[Anize du Plessis]], [[Lenny Kuhr]], [[Min Shaw]], [[Zarah Leander]], [[Cesare Valletti]], [[Melindi Charle]], [[Joan Baez]], [[Joseph Schmidt]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Marita Napier]], [[Emma Renzi]], [[Mahalia Jackson]], [[Mireille Mathieu]], [[Willem Frederik Gerard Nicolai]], [[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]] [[Leonore Veenemans]], [[Richard Wagner]], [[Guiseppe Verdi]], [[Richard Strauss]], [[Birgit Nilsson]], [[Karl Böhm]], [[Blanche Gerstman]], [[Johanna Luyt]], [[Gawie Cillié]], [[Vera Lynn]], [[Judith Sportel]], [[Annie Visser]], [[Bosman di Ravelli]], [[David Bowie]], [[Margaret Singana]], [[Peter Jöback]], [[Gideon Fagan]], [[Rosa Nepgen]], [[Daisy Bosman]], [[Rocco C. de Villiers]], [[J.B.Z. Keet]], [[Anton Hartman]], [[Jeanette Toerien]], [[Loretta Lynn]], [[Steve Louw]]. ==Seksualiteit== [[Anilingus]], [[Biseksualiteit]], [[Gay]], [[Heteroseksualiteit]], [[Homoseksualiteit]], [[Jeff Stryker]], [[Masturbasie]], [[Orale seks]], [[Pornografie]], [[Vagina]] == Onderwys == [[Auckland Grammar School]], [[Gill-kollege]], [[Gimnasium]], [[Grey-kollege]], [[Hoërskool Groote Schuur]], [[Laerskool Groote Schuur]], [[Hoërskool Hangklip]], [[Hoër Meisieskool La Rochelle]], [[Hoërskool Jan van Riebeeck]], [[Laerskool Jan van Riebeeck]], [[Hoërskool Nassau]], [[Laerskool Nassau]], [[Hugenote-kollege]], [[Hugenote-seminarie]], [[Queen's College]], [[Rhodes-universiteit]], [[Rynse Hoër Meisieskool]], [[Universiteit van die Witwatersrand]], [[Universiteit van Pretoria]], [[Laerskool Paul Greyling]], [[Hoërskool Zwaanswyk]], [[Hoërskool Voortrekker, Kenilworth]], [[Kaapse Afrikaanse Eisteddfod]], [[Hoërskool Aurora]], [[Hugenote Hoërskool]], [[Laerskool Simon van der Stel]], [[Laerskool Koeberg]], [[Laerskool Tafelberg]], [[Duitse Privaat Skool Swakopmund]], [[Hoërskool De Villiers Graaff]], [[Laerskool Oude Molen]], [[Hoërskool Grens]], [[Hoërskool PJ Olivier]], [[Hoërskool Grey]], [[Universiteit van Leiden]], [[Bothashof]], [[Privaatskool Moria]], [[Keetmanshoop Privaatskool]], [[Rhodes-beurs]], [[Hoër Meisieskool Rustenburg]], [[Tot Nut van 't Algemeen]], [[Namibiese Universiteit van Wetenskap en Tegnologie]], [[Gereformeerde Skool Dirk Postma]], [[Privaatskool Elnatan]] ([[Stampriet]]), [[Windhoek Afrikaanse Privaatskool]], [[Laerskool Louw Geldenhuys]], [[Laerskool Newton Park]], [[Deutsche Schule Durban]], [[SACS]], [[Curro]], [[Suid-Afrikaanse Kollege]], [[Dale-kollege]], [[Muir-kollege]], [[Potchefstroom Gimnasium]], [[Stucki-skool, Wellington]], [[Hoërskool Eunice]], [[Goudstadse Onderwyskollege]], [[Hoër Volkskool, Graaff-Reinet]], [[Bloemfonteinse Normaalkollege]], [[Laerskool Jubileum]], [[Laerskool Malvern]], [[Laerskool Kensington]], [[Laerskool Johan Rissik]], [[Hoërskool President, Johannesburg|Hoërskool President]], [[Hoërskool Linden]], [[Hoër Seunskool Jeppe]], [[Laerskool Melpark]], [[Aucklandparkse Laerskool]], [[Laerskool Langlaagte]], [[Hoërskool D.F. Malan, Crosby]], [[Laerskool Dirkie Uys, Orchards]], [[Laerskool Goede Hoop, Mayfair|Laerskool Goede Hoop]], [[Laerskool M.W. de Wet]], [[Hoërskool Stoffberg]], [[Midrand Afrikaanse Akademie]], [[Mornay du Plessis]], [[Totius-Akademie]], [[Tsumeb Gimnasium]], [[Karstveld Academy]], [[Karibib Privatschule]] {{Sjabloon:Gebruikersbydraes|2900}} kyp0co928m9jufxqr9armud51amarmz 0 13646 2965570 2964875 2026-09-07T07:50:56Z Summershell67 213140 /* */ 2965570 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Land |noem_naam = Demokratiese Volksrepubliek Korea |volle_naam = <small>조선민주주의인민공화국<br />''Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk'' ([[Koreaans]])</small> |algemene_naam = Noord-Korea |beeld_vlag = Flag of North Korea (20-33).svg |beeld_wapen = Coat of Arms of North Korea.svg |simbool_tipe = Embleem |beeld_kaart = North Korea (orthographic projection).svg |leuse = 강성대국<br />''Gangseong Daegu''<br /><small>''([[Koreaans]] vir: "Voorspoedige en Groot Nasie")''</small> |volkslied = 애국가<br />''[[Aegukka]]''<br /><small>''(Koreaans vir: "Die Patriotiese Lied")''</small> |amptelike_tale = [[Koreaans]] |hoofstad = [[Pjongjang]] {{Koördinate|39|2|N|125|45|O}} |latd = 39 |latm = 2 |latNS = N |longd = 125 |longm = 45 |longEW = O |grootste_stad = [[Pjongjang]] |regeringsvorm = Unitêre eenparty-republiek<ref>{{en}} {{cite book|title=Britannica Book of the Year 2014|chapter-url=https://books.google.com/books?id=LccRAwAAQBAJ&pg=PA642|year=2014|publisher=[[Encyclopedia Britannica]]|location=Londen|isbn=978-1-62513-171-3|page=642|chapter=Korea, North}}</ref> |leiertitels = • Ewige [[President]]<br />• Ewige WPK se<br />algemene Sekretaris<br />• Hoogste Leier<br />• Voorsitter van die<br />Vergaderingspresidium<br />• [[Eerste Minister]] |leiername = [[Kim Il-sung]]<br /><br />[[Kim Jong-il]]<br />[[Kim Jong-oen]]<br /><br />[[Choe Ryong-hae]]<br />[[Kim Tok-hun]] |oppervlak_rang = 97^ste |oppervlak_grootte = |oppervlak = 120&nbsp;540 |oppervlakmi² = 46&nbsp;540 |persent_water = 0,11 |bevolking_skatting = 25&nbsp;549&nbsp;604<ref>{{en}} {{cite web |url=https://population.un.org/wpp/ |title=World Population prospects – Population division |work=Verenigde Nasies se Departement van Ekonomiese en Maatskaplike Sake, Bevolkingsafdeling |publisher=[[Verenigde Nasies]] |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200428063301/https://population.un.org/wpp/ |archive-date=28 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx |title=Overall total population – World Population Prospects: The 2019 Revision |type=custom data acquired via website |work=Verenigde Nasies se Departement van Ekonomiese en Maatskaplike Sake, Bevolkingsafdeling |publisher=[[Verenigde Nasies]] |accessdate=19 Julie 2020 |format=xslx |archive-url=https://web.archive.org/web/20200218054922/https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx |archive-date=18 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> |bevolking_skatting_jaar = 2018 |bevolking_rang = 55^ste |bevolking_sensus = 24&nbsp;052&nbsp;231<ref name="Nkorea2008">{{en}} {{cite web |url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/North_Korea/Final%20national%20census%20report.pdf |title=DPR Korea 2008 Population Census National Report |year=2009 |publisher=DPRK Central Bureau of Statistics |accessdate=15 Augustus 2014 |location=Pjongjang |archive-url=https://web.archive.org/web/20160326002654/http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/North_Korea/Final%20national%20census%20report.pdf |archive-date=26 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> |bevolking_sensus_jaar = 2011 |bevolkingsdigtheid = 212 |bevolkingsdigtheidmi² = 549,1 |bevolkingsdigtheidrang = 65^ste |BBP_PPP = $40&nbsp;miljard<ref name="factbook">{{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma|title=Burma|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=1 Januarie 2026|archive-date=10 Desember 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231210110119/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/|url-status=dead}}</ref> |BBP_PPP_rang = |BBP_PPP_jaar = 2015 |BBP_PPP_per_kapita = $1&nbsp;800<ref name="factbook" /> |BBP_PPP_per_kapita_rang = |BBP = $25&nbsp;miljard<ref name="unsd">{{en}} {{cite web |url=http://unstats.un.org/unsd/snaama/selbasicFast.asp |title=National Accounts Main Aggregate Database |publisher=United Nations Statistics Division |date=Desember 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180818021020/https://unstats.un.org/unsd/snaama/selbasicFast.asp |archive-date=18 Augustus 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name="nkeconwatch.com">{{en}} {{cite web|url=http://www.nkeconwatch.com/category/statistics/gdp-statistics/ |title=North Korean Economy Watch » GDP statistics |accessdate=9 Februarie 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170108045819/http://www.nkeconwatch.com/category/statistics/gdp-statistics/ |archivedate=8 Januarie 2017 }} Hyundai Research Institute (Suid-Korea)</ref> |BBP_rang = |BBP_jaar = 2015 |BBP_per_kapita = $1&nbsp;000<ref name="nkeconwatch.com" /> |BBP_per_kapita_rang = |onafhanklikheidstipe = Vorming |onafhanklikheidsgebeure = • Bevryding<br />• Amptelike verklaring |onafhanklikheidsdatums = <br /><br />[[15 Augustus]] [[1945]]<br />[[9 September]] [[1948]] |MOI = |MOI_rang = |MOI_jaar = |MOI_kategorie = |Gini = 31 |Gini_rang = |Gini_jaar = 2007 |Gini_kategorie = {{kleur|#fc0|medium}} |geldeenheid = [[Noord-Koreaanse won|Won]] (₩) |geldeenheid_kode = KPW |land_kode = KP |tydsone = [[Pjongjang Standaardtyd|PYT]] |utc_afwyking = [[UTC+08:30|+8:30]] |tydsone_somer = nie toegepas nie |utc_afwyking_DST = [[UTC+08:30|+8:30]] |internet_domein = [[.kp]] |skakelkode = 850 |voetskrif = }} '''Noord-Korea''' staan amptelik bekend as die '''Demokratiese Volksrepubliek Korea''' ([[Koreaans]]: 조선민주주의인민공화국, ''Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk'') en is in [[Oos-Asië]] geleë, in die noordelike helfte van die [[Korea|Koreaanse Skiereiland]]. Noord-Korea is een van die laaste [[Kommunisme|kommunistiese]] state in die wêreld en is bekend vir sy geharde Stalinistiese regering. [[Lêer:Satellite image of North Korea in December 2002.jpg|duimnael|links|[[Nasa]]-satellietbeeld van Noord-Korea]] [[Lêer:North Korea 1996 CIA map.jpg|duimnael|links|Kaart van Noord-Korea]] [[Lêer:Pyongyang JucheTower.jpg|duimnael|links|Die Juche-toring in Pjongjang]] In die suide grens Noord-Korea aan [[Suid-Korea]], in die ooste aan die [[See van Japan]] (wat in Noord-Korea egter Oossee genoem word) en aan die [[Geelsee]] in die weste. Die twee lande wat tot 1946 verenig was, word deur 'n 248 kilometer lange 'gedemilitariseerde' sone verdeel. In die noorde grens Noord-Korea aan die [[Volksrepubliek China]] en [[Rusland]]. Dié grens word deur die riviere [[Tumen]] en [[Yalu]] gevorm. Die [[Koreaanse Werkersparty]] is in beheer van die land, en meer as 80% van regeringsamptenary behoort aan dié party. Die staat word deur 'n [[ideologie]] gedryf wat bekend staan as [[juche]], wat die selfvoorsiening van die volk nastreef en die volk as die subjek en meester van die sosiale rewolusie beskou. Mag is gesetel in die leierskap van die Koreaanse Werkersparty. Die leier van Noord-Korea is [[Kim Jong-il]] wat op sy beurt ook die leier van die Koreaanse Werkersparty en die weermag is. Kim Jong-il wat in Noord-Korea tot 'n kultusfiguur verhef is, het sy vader, [[Kim Il-sung]], na sy dood in 1994 opgevolg. Ná die oorlede van Kim il-sung is hy deur sy seun [[Kim Jong-oen]] opgevolg. Die Juche-ideologie is die grootste dryfkrag vir Noord-Korea se isolasie in die moderne wêreld. Die ekonomie het gestagneer deur die loop van die negentigerjare en het [[voedsel]]tekorte in groot dele van die land veroorsaak. Noord-Korea is ook berug vir menseregteskendings wat spraakvryheid en bewegingsvryheid geweldig inperk. Noord-Korea se [[internasionale verhoudinge]] is wankelrig. Reeds sedert die [[Korea-oorlog]] is dié land se verhouding met sy bure gespanne. Noord-Korea is tegnies gesproke nog in 'n oorlog met Suid-Korea gewikkel. In die sewentiger- en tagtigerjare was Noord-Korea betrokke by die [[ontvoering]] van [[Japanners|Japannese]] en Suid-Koreaanse burgers. == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Bronnelys == ; Algemeen * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/North-Korea|title=North Korea|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=1 Januarie 2026}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/korea-north/|title=North Korea|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=1 Januarie 2026}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|North Korea|Noord-Korea}} * [http://www.nk-news.net/ NK News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120306024244/http://nk-news.net/ |date= 6 Maart 2012 }} * [http://www.kcna.co.jp/ Koreaanse Sentrale Nuusagentskap] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041006163736/http://www.kcna.co.jp/ |date= 6 Oktober 2004 }} * [http://www.korea-dpr.com/ Webtuiste van die Volksrepubliek van Noord-Korea] * [http://www.pyongyangsquare.com/ Pyongyang Square] Noord-Koreaanse nuusportaal. * [http://www.kcckp.net/ 'Naenara'] Noord-Koreaanse webportaal. {{Korea-saadjie}} {{Lande van Asië}} {{Normdata}} [[Kategorie:Noord-Korea| ]] [[Kategorie:Voormalige Japannese kolonies]] 95w0nz2ks16s0zwpbtkm4ix6k82h4n1 2965571 2965570 2026-09-07T07:55:24Z SpesBona 2720 Wysiging deur [[Special:Contributions/Summershell67|Summershell67]] teruggerol na laaste weergawe deur [[User:SpesBona|SpesBona]] 2887810 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Land |noem_naam = Demokratiese Volksrepubliek Korea |volle_naam = <small>조선민주주의인민공화국<br />''Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk'' ([[Koreaans]])</small> |algemene_naam = Noord-Korea |beeld_vlag = Flag of North Korea.svg |beeld_wapen = Coat of Arms of North Korea.svg |simbool_tipe = Embleem |beeld_kaart = North Korea (orthographic projection).svg |leuse = 강성대국<br />''Gangseong Daegu''<br /><small>''([[Koreaans]] vir: "Voorspoedige en Groot Nasie")''</small> |volkslied = 애국가<br />''[[Aegukka]]''<br /><small>''(Koreaans vir: "Die Patriotiese Lied")''</small> |amptelike_tale = [[Koreaans]] |hoofstad = [[Pjongjang]] {{Koördinate|39|2|N|125|45|O}} |latd = 39 |latm = 2 |latNS = N |longd = 125 |longm = 45 |longEW = O |grootste_stad = [[Pjongjang]] |regeringsvorm = Unitêre eenparty-republiek<ref>{{en}} {{cite book|title=Britannica Book of the Year 2014|chapter-url=https://books.google.com/books?id=LccRAwAAQBAJ&pg=PA642|year=2014|publisher=[[Encyclopedia Britannica]]|location=Londen|isbn=978-1-62513-171-3|page=642|chapter=Korea, North}}</ref> |leiertitels = • Ewige [[President]]<br />• Ewige WPK se<br />algemene Sekretaris<br />• Hoogste Leier<br />• Voorsitter van die<br />Vergaderingspresidium<br />• [[Eerste Minister]] |leiername = [[Kim Il-sung]]<br /><br />[[Kim Jong-il]]<br />[[Kim Jong-oen]]<br /><br />[[Choe Ryong-hae]]<br />[[Kim Tok-hun]] |oppervlak_rang = 97^ste |oppervlak_grootte = |oppervlak = 120&nbsp;540 |oppervlakmi² = 46&nbsp;540 |persent_water = 0,11 |bevolking_skatting = 25&nbsp;549&nbsp;604<ref>{{en}} {{cite web |url=https://population.un.org/wpp/ |title=World Population prospects – Population division |work=Verenigde Nasies se Departement van Ekonomiese en Maatskaplike Sake, Bevolkingsafdeling |publisher=[[Verenigde Nasies]] |accessdate=19 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200428063301/https://population.un.org/wpp/ |archive-date=28 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx |title=Overall total population – World Population Prospects: The 2019 Revision |type=custom data acquired via website |work=Verenigde Nasies se Departement van Ekonomiese en Maatskaplike Sake, Bevolkingsafdeling |publisher=[[Verenigde Nasies]] |accessdate=19 Julie 2020 |format=xslx |archive-url=https://web.archive.org/web/20200218054922/https://population.un.org/wpp/Download/Files/1_Indicators%20(Standard)/EXCEL_FILES/1_Population/WPP2019_POP_F01_1_TOTAL_POPULATION_BOTH_SEXES.xlsx |archive-date=18 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> |bevolking_skatting_jaar = 2018 |bevolking_rang = 55^ste |bevolking_sensus = 24&nbsp;052&nbsp;231<ref name="Nkorea2008">{{en}} {{cite web |url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/North_Korea/Final%20national%20census%20report.pdf |title=DPR Korea 2008 Population Census National Report |year=2009 |publisher=DPRK Central Bureau of Statistics |accessdate=15 Augustus 2014 |location=Pjongjang |archive-url=https://web.archive.org/web/20160326002654/http://unstats.un.org/unsd/demographic/sources/census/2010_PHC/North_Korea/Final%20national%20census%20report.pdf |archive-date=26 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> |bevolking_sensus_jaar = 2011 |bevolkingsdigtheid = 212 |bevolkingsdigtheidmi² = 549,1 |bevolkingsdigtheidrang = 65^ste |BBP_PPP = $40&nbsp;miljard<ref name="factbook">{{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma|title=Burma|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=1 Januarie 2026|archive-date=10 Desember 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231210110119/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/burma/|url-status=dead}}</ref> |BBP_PPP_rang = |BBP_PPP_jaar = 2015 |BBP_PPP_per_kapita = $1&nbsp;800<ref name="factbook" /> |BBP_PPP_per_kapita_rang = |BBP = $25&nbsp;miljard<ref name="unsd">{{en}} {{cite web |url=http://unstats.un.org/unsd/snaama/selbasicFast.asp |title=National Accounts Main Aggregate Database |publisher=United Nations Statistics Division |date=Desember 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180818021020/https://unstats.un.org/unsd/snaama/selbasicFast.asp |archive-date=18 Augustus 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name="nkeconwatch.com">{{en}} {{cite web|url=http://www.nkeconwatch.com/category/statistics/gdp-statistics/ |title=North Korean Economy Watch » GDP statistics |accessdate=9 Februarie 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170108045819/http://www.nkeconwatch.com/category/statistics/gdp-statistics/ |archivedate=8 Januarie 2017 }} Hyundai Research Institute (Suid-Korea)</ref> |BBP_rang = |BBP_jaar = 2015 |BBP_per_kapita = $1&nbsp;000<ref name="nkeconwatch.com" /> |BBP_per_kapita_rang = |onafhanklikheidstipe = Vorming |onafhanklikheidsgebeure = • Bevryding<br />• Amptelike verklaring |onafhanklikheidsdatums = <br /><br />[[15 Augustus]] [[1945]]<br />[[9 September]] [[1948]] |MOI = |MOI_rang = |MOI_jaar = |MOI_kategorie = |Gini = 31 |Gini_rang = |Gini_jaar = 2007 |Gini_kategorie = {{kleur|#fc0|medium}} |geldeenheid = [[Noord-Koreaanse won|Won]] (₩) |geldeenheid_kode = KPW |land_kode = KP |tydsone = [[Pjongjang Standaardtyd|PYT]] |utc_afwyking = [[UTC+08:30|+8:30]] |tydsone_somer = nie toegepas nie |utc_afwyking_DST = [[UTC+08:30|+8:30]] |internet_domein = [[.kp]] |skakelkode = 850 |voetskrif = }} '''Noord-Korea''' staan amptelik bekend as die '''Demokratiese Volksrepubliek Korea''' ([[Koreaans]]: 조선민주주의인민공화국, ''Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk'') en is in [[Oos-Asië]] geleë, in die noordelike helfte van die [[Korea|Koreaanse Skiereiland]]. Noord-Korea is een van die laaste [[Kommunisme|kommunistiese]] state in die wêreld en is bekend vir sy geharde Stalinistiese regering. [[Lêer:Satellite image of North Korea in December 2002.jpg|duimnael|links|[[Nasa]]-satellietbeeld van Noord-Korea]] [[Lêer:North Korea 1996 CIA map.jpg|duimnael|links|Kaart van Noord-Korea]] [[Lêer:Pyongyang JucheTower.jpg|duimnael|links|Die Juche-toring in Pjongjang]] In die suide grens Noord-Korea aan [[Suid-Korea]], in die ooste aan die [[See van Japan]] (wat in Noord-Korea egter Oossee genoem word) en aan die [[Geelsee]] in die weste. Die twee lande wat tot 1946 verenig was, word deur 'n 248 kilometer lange 'gedemilitariseerde' sone verdeel. In die noorde grens Noord-Korea aan die [[Volksrepubliek China]] en [[Rusland]]. Dié grens word deur die riviere [[Tumen]] en [[Yalu]] gevorm. Die [[Koreaanse Werkersparty]] is in beheer van die land, en meer as 80% van regeringsamptenary behoort aan dié party. Die staat word deur 'n [[ideologie]] gedryf wat bekend staan as [[juche]], wat die selfvoorsiening van die volk nastreef en die volk as die subjek en meester van die sosiale rewolusie beskou. Mag is gesetel in die leierskap van die Koreaanse Werkersparty. Die leier van Noord-Korea is [[Kim Jong-il]] wat op sy beurt ook die leier van die Koreaanse Werkersparty en die weermag is. Kim Jong-il wat in Noord-Korea tot 'n kultusfiguur verhef is, het sy vader, [[Kim Il-sung]], na sy dood in 1994 opgevolg. Ná die oorlede van Kim il-sung is hy deur sy seun [[Kim Jong-oen]] opgevolg. Die Juche-ideologie is die grootste dryfkrag vir Noord-Korea se isolasie in die moderne wêreld. Die ekonomie het gestagneer deur die loop van die negentigerjare en het [[voedsel]]tekorte in groot dele van die land veroorsaak. Noord-Korea is ook berug vir menseregteskendings wat spraakvryheid en bewegingsvryheid geweldig inperk. Noord-Korea se [[internasionale verhoudinge]] is wankelrig. Reeds sedert die [[Korea-oorlog]] is dié land se verhouding met sy bure gespanne. Noord-Korea is tegnies gesproke nog in 'n oorlog met Suid-Korea gewikkel. In die sewentiger- en tagtigerjare was Noord-Korea betrokke by die [[ontvoering]] van [[Japanners|Japannese]] en Suid-Koreaanse burgers. == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Bronnelys == ; Algemeen * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/North-Korea|title=North Korea|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=1 Januarie 2026}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/korea-north/|title=North Korea|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=1 Januarie 2026}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|North Korea|Noord-Korea}} * [http://www.nk-news.net/ NK News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120306024244/http://nk-news.net/ |date= 6 Maart 2012 }} * [http://www.kcna.co.jp/ Koreaanse Sentrale Nuusagentskap] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041006163736/http://www.kcna.co.jp/ |date= 6 Oktober 2004 }} * [http://www.korea-dpr.com/ Webtuiste van die Volksrepubliek van Noord-Korea] * [http://www.pyongyangsquare.com/ Pyongyang Square] Noord-Koreaanse nuusportaal. * [http://www.kcckp.net/ 'Naenara'] Noord-Koreaanse webportaal. {{Korea-saadjie}} {{Lande van Asië}} {{Normdata}} [[Kategorie:Noord-Korea| ]] [[Kategorie:Voormalige Japannese kolonies]] hn16vo8o4o4tdm7tku8u3ssmnjonbmj 0 18107 2965432 2497496 2026-09-06T13:51:14Z Pynappel 70858 2965432 wikitext text/x-wiki : ''Hierdie artikel handel oor die voorstad van Johannesburg. Vir die nedersetting in Limpopo, sien [[Sandton, Limpopo]].'' {{Inligtingskas Nedersetting |amptelike_naam=Sandton |ander_naam= |inheemse_naam= |nedersetting_tipe=Voorstad |bynaam= |beeld_stadsilhoeët=SandtonGP-skyline.jpg |beeldgrootte=250px |beeldbyskrif=Die stadsilhoeët van Sandton, soos gesien vanaf Megawatt Park |duimdrukkerkaart=Johannesburg |duimdrukkeretiketposisie=bokant |duimdrukkerkaartgrootte= |duimdrukkerkaartbyskrif= |onderafdelingtipe=[[Land]] |onderafdelingnaam={{vlag|Suid-Afrika}} |onderafdelingtipe1=[[Provinsies van Suid-Afrika|Provinsie]] |onderafdelingtipe2=Metropolitaanse Munisipaliteit |onderafdelingtipe3= |onderafdelingtipe4= |onderafdelingnaam1=[[Gauteng]] |onderafdelingnaam2=[[Stad Johannesburg Metropolitaanse Munisipaliteit|Johannesburg]] |oppervlak_totaal_km2=143.54 |hoogte_m= |hoogte_voet= |koördinaattipe= |koördinate = {{Koördinate|26|6|42|S|28|3|1|O|aansig=inlyn,titel}} |bevolking_soos_op=2016 |bevolkingnotas= |bevolking_totaal=300000<ref>{{Cite web |url=http://www.sandtoncity.com/libproperties/content/en/sandton-city/sandton-city-history-of-sandton |title=''www.sandton.city.com: History of Sandton. Besoek op 6 Mart 2016'' |access-date=2016-03-06 |archive-date=2016-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161114045000/http://www.sandtoncity.com/libproperties/content/en/sandton-city/sandton-city-history-of-sandton |url-status=dead }}</ref> |bevolkingsdigtheid_km2=2090 |tydsone=[[Suid-Afrikaanse Standaardtyd|SAST]] |utcafset=+2 |poskodetipe=[[Poskode]] |poskode=2146 / 2196 |skakelkode=011 |voetnotas= |webwerf=[http://www.sandtoncentral.co.za/ sandtoncentral.co.za] }} '''Sandton''' is 'n voorstad in die noorde van die metropolitaanse gebied van [[Johannesburg|Groter Johannesburg]] (provinsie [[Gauteng]], [[Suid-Afrika]]). Die naam is 'n kombinasie van twee voorstede, [[Sandown, Gauteng|Sandown]] en [[Bryanston, Gauteng|Bryanston]],<ref name=raper>{{cite book |last=Raper |first=P. E. |title=Sandton |url=http://archive.org/stream/DictionaryOfSouthernAfricanPlaceNames/SaPlaceNames_djvu.txt |work=Dictionary of Southern African Place Names |publisher=archive.org |accessdate=28 Oktober 2013}}</ref> wat albei na plekke in die [[Verenigde Koninkryk]] genoem is. == Geskiedenis == === 1960's === [[Lêer:Nelson Mandela Square at night-001.jpg|duimnael|links|Nelson Mandelaplein, Sandton City.]] Die munisipaliteit het in [[1969]] ontstaan, toe Johannesburg in 'n noordelike rigting uitgebrei het. Sandton was aanvanklik 'n oorwegend residensiële voorstad, wat hoofsaaklik uit klein eiendomme bestaan het. === 1990's === Ná die einde van [[apartheid]] en die vestiging van die nuwe politieke bedeling het Sandton 'n deel van die [[Stad Johannesburg Metropolitaanse Munisipaliteit|Johannesburg Metromunisipaliteit]] geword en beskik dus sedertdien nie meer oor sy eie munisipale bestuur nie. == Finansiële en sakesentrum == Sandton het ná die agteruitgang van Johannesburg se oorspronklike sakekern, wat een van die brandpunte van [[misdaad]] geword het, tot Suid-Afrika se nuwe finansiële sentrum en Johannesburg se belangrikste sakegebied ontwikkel. Nogtans het net een van Suid-Afrika se vier grootste banke, [[Nedbank]], sy hoofkwartier na Sandton verskuif. Desondanks het die voorstad baie van Suid-Afrika se "nuwe geld" gelok, en naas beleggingsbanke en finansiële konsultante het ook Johannesburg se effektebeurs in die laat 1990's sy kantore na Sandton verskuif. Sandton huisves die kongressentrum ''Sandton Convention Centre'', een van die grootstes op die vasteland van [[Afrika]], waar onder meer die Wêreldspitsberaad oor Volhoubare Ontwikkeling in [[Augustus]] [[2002]] plaasgevind het. == Toerisme en kleinhandel == Sandton City, een van die grootste winkelsentrums in Afrika, is een van die besienswaardighede in die voorstad. Saam met Nelson Mandelaplein beskik die sentrum oor 144&nbsp;000 vierkante meter totale winkeloppervlakte, wat dit die grootste van sy soort in die [[suidelike halfrond]] maak. Sandton is ook die belangrikste bestemming vir sakereisigers in die metropolitaanse gebied van Johannesburg en bied 'n reeks vyfsterhotelle. == Gautrein == Sandton beskik oor 'n moderne ondergrondse stasie vir die [[Gautrein]]. Die gedeelte tussen Sandton en die [[O.R. Tambo Internasionale Lughawe]] is reeds voor die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010 Wêreldbeker Sokkertoernooi]] in diens gestel. == Sien ook == * [[Lys van dorpe in Suid-Afrika]] * [[Lys van die hoogste geboue in Suid-Afrika]] == Verwysings == {{Verwysings}} {{Voorstede van Johannesburg}} {{SA grootste stede}} {{Normdata}} [[Kategorie:Voorstede van Johannesburg]] 9x4gbqnpc37n3s49ldasqw12gfa86lv 0 21233 2965439 2882115 2026-09-06T14:31:02Z Lefcentreright 92804 /* Geskiedenis */ Onlangse foto van die spoorwegstasie sowel as skakel 2965439 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Vishoek | ander_naam = | inheemse_naam = | nedersetting_tipe = [[Voorstad]] | beeld_stadsilhoeët = Greater Cape Town 12.02.2007 16-10-16.2007 16-10-18.JPG | beeld_alt = | beeldbyskrif = Uitsig oor Vishoek | beeld_vlag = | beeld_seël = | beeld_skild = | bynaam = | slagspreuk = | beeld_kaart = | duimdrukkeretiketposisie = onderkant | kaart_onderskrif = | latd = 34 |latm = 8 |lats = 10 | longd = 18 |longm = 25 |longs = 48 | provinsie = Wes-Kaap | distrik = | munisipaliteit = Stad Kaapstad | hoofplek = Kaapstad | stigtingsdatum = 1660 | regeringvoetnotas = | regeringstipe = | leier_party = | leiertitel = | leiernaam = | leiertitel1 = | leiernaam1 = | leiertitel2 = | leiernaam2 = | oppervlakvoetnotas = | oppervlak_totaal_km2 = 13,45 | oppervlak_metro_km2 = | hoogte_m = | hoogte_maks_m = | hoogte_min_m = | bevolkingvoetnotas = | bevolking_skat = | bev_skat_op = | bevolking_totaal = 11890 | bevolking_soos_op = 2011 | bevolking_metro = | bevolkingsdigtheid_metro_km2 = | bevolking_metro_voetnotas = | bevolking_demonym = | bevolkingnota = | demografie1_voetnotas = | persent_swart = 9,7% | persent_kleurling = 5,1% | persent_asiër = 1,2% | persent_wit = 82,2% | persent_ander = 1,9% | demografie2_voetnotas = | demografie2_titel1 = [[Engels]] | demografie2_info1 = 83,0% | demografie2_titel2 = [[Afrikaans]] | demografie2_info2 = 12,6% | demografie2_titel3 = Ander | demografie2_info3 = 4,4% | demografie2_titel4 = | demografie2_info4 = | demografie2_titel5 = | demografie2_info5 = | poskode = | poskode2 = | skakelkode = | sensuskode = 199052 | webwerf = }} '''Vishoek''' ([[engels]] '''Fish Hoek''') was voorheen 'n afsonderlike [[dorp]] maar is nou 'n [[Kaapstad]]se [[voorstad]] aan [[Valsbaai]], sowat 29&nbsp;km&nbsp;suid van die middestad met die elektriese spoorlyn wat oor [[Wynberg]] hierlangs tot in [[Simonstad]] loop. == Geskiedenis == [[Lêer:Fish Hoek - Cape Town.jpg|duimnael|links|'n Lugfoto vanaf die oseaan oor die huise teen die hange in die suidelike deel van Vishoek]] [[Lêer:Main building of Fish Hoek railway station June 2026.jpg|duimnael|links|Die [[Vishoek-spoorwegstasie]] lê op die [[Suidelike Lyn]] van [[Metrorail#Wes-Kaapstreek|Metrorail Wes-Kaap]] se spoornetwerk]] [[Lêer:Fish hoek beach.jpg|duimnael|links|Vishoek se strand langs [[Valsbaai]]]] [[Lêer:2018 02 25 Fish Hoek 0445.jpg|duimnael|links|Wandelpad langs die kus naby Vishoek]] Die destydse dorp is in [[1916]] aangelê en het in [[1940]] munisipale status verwerf, alhoewel die eerste nedersetting reeds in die 1660's hier gevestig is tydens die kommandeurskap van [[Zacharias Wagenaer]]. Dit is hoofsaaklik 'n woongebied, met min of geen nywerhede nie, en 'n baie gewilde strandoord. Ingevolge sy oorspronklike titelakte is geen drankverkope hier toegelaat nie, dieselfde as in [[Pinelands]]. == Gemeenskap == Vishoek het, anders as ander suidelike voorstede van Kaapstad, steeds 'n redelike groot Afrikaanse gemeenskap met 'n eie laerskool, die [[Laerskool Paul Greyling]], wat in [[2008]] 128 leerders van gr. 1 tot gr. 7 gehad het en in [[2012]] 137. Die leerders het gewoonlik hulle skoolloopbaan voltooi aan die [[Hoërskool Zwaanswyk]], 'n voormalige Afrikaansmedium-hoërskool in die suidelike voorstad [[Retreat]], wat in [[2007]] ook parallelmedium geword het, maar deesdae is dit die Engelstalige Fish Hoek High School. Die [[NG gemeente Vishoek]] se lidmaattal het verbasend tussen [[2000]] en 2007 van 1&nbsp;000 tot 1&nbsp;293 toegeneem, vergeleke met 'n gedurige afname in die ring van [[Wynberg]] se getal belydende lidmate. Teen 2012 het dit egter drasties afgeneem tot 743, hoewel die gemeente steeds twee leraars gehad het. [[Peers se grot]] is ook in die omgewing. == Wapen == Vishoek het van 1940 tot 1996 sy eie munisipaliteit gehad. Die raad het in 1941 'n wapen aangeneem wat deur R. McNee Tait ontwerp is : ''In goud, 'n silwer klimmende leeu oor alles heen 'n rooi dwarsbalk''. Die helmteken was 'n geharnaste regterarm wat 'n swaard vashou, uitkomend uit 'n ope kroon.<ref name=wka>Wes-Kaapse Argief : Vishoek Munisipale Notules (22 April 1941).</ref> == Sien ook == * [[Lys van dorpe in Suid-Afrika]] == Verwysings == {{Verwysings}} == Bronne == * Burman, Jose: The False Bay Story. Kaapstad: Human & Rousseau,1977. {{ISBN|0-7981-0777-4}} * [[Eric Rosenthal|Rosenthal, Eric]], ''Encyclopaedia of Southern Africa'', Juta and Company Limited, Kaapstad en Johannesburg, 1978 * Tredgold, Arderne: Bay between the mountains. Kaapstad: Human & Rousseau, 1995. {{ISBN|0-7981-3424-0}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Fish Hoek}} {{Kaapstadse voorstede}} {{Normdata}} [[Kategorie:Voorstede van Kaapstad]] 16pxrt9j7a398gu4wpxdeokhskv2urc 2965440 2965439 2026-09-06T14:31:45Z Lefcentreright 92804 Verbeter 2965440 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Vishoek | ander_naam = | inheemse_naam = | nedersetting_tipe = [[Voorstad]] | beeld_stadsilhoeët = Greater Cape Town 12.02.2007 16-10-16.2007 16-10-18.JPG | beeld_alt = | beeldbyskrif = Uitsig oor Vishoek | beeld_vlag = | beeld_seël = | beeld_skild = | bynaam = | slagspreuk = | beeld_kaart = | duimdrukkeretiketposisie = onderkant | kaart_onderskrif = | latd = 34 |latm = 8 |lats = 10 | longd = 18 |longm = 25 |longs = 48 | provinsie = Wes-Kaap | distrik = | munisipaliteit = Stad Kaapstad | hoofplek = Kaapstad | stigtingsdatum = 1660 | regeringvoetnotas = | regeringstipe = | leier_party = | leiertitel = | leiernaam = | leiertitel1 = | leiernaam1 = | leiertitel2 = | leiernaam2 = | oppervlakvoetnotas = | oppervlak_totaal_km2 = 13,45 | oppervlak_metro_km2 = | hoogte_m = | hoogte_maks_m = | hoogte_min_m = | bevolkingvoetnotas = | bevolking_skat = | bev_skat_op = | bevolking_totaal = 11890 | bevolking_soos_op = 2011 | bevolking_metro = | bevolkingsdigtheid_metro_km2 = | bevolking_metro_voetnotas = | bevolking_demonym = | bevolkingnota = | demografie1_voetnotas = | persent_swart = 9,7% | persent_kleurling = 5,1% | persent_asiër = 1,2% | persent_wit = 82,2% | persent_ander = 1,9% | demografie2_voetnotas = | demografie2_titel1 = [[Engels]] | demografie2_info1 = 83,0% | demografie2_titel2 = [[Afrikaans]] | demografie2_info2 = 12,6% | demografie2_titel3 = Ander | demografie2_info3 = 4,4% | demografie2_titel4 = | demografie2_info4 = | demografie2_titel5 = | demografie2_info5 = | poskode = | poskode2 = | skakelkode = | sensuskode = 199052 | webwerf = }} '''Vishoek''' ([[Engels]]: ''Fish Hoek'') was voorheen 'n afsonderlike [[dorp]] maar is nou 'n [[Kaapstad]]se [[voorstad]] aan [[Valsbaai]], sowat 29&nbsp;km&nbsp;suid van die middestad met die elektriese spoorlyn wat oor [[Wynberg]] hierlangs tot in [[Simonstad]] loop. == Geskiedenis == [[Lêer:Fish Hoek - Cape Town.jpg|duimnael|links|'n Lugfoto vanaf die oseaan oor die huise teen die hange in die suidelike deel van Vishoek]] [[Lêer:Main building of Fish Hoek railway station June 2026.jpg|duimnael|links|Die [[Vishoek-spoorwegstasie]] lê op die [[Suidelike Lyn]] van [[Metrorail#Wes-Kaapstreek|Metrorail Wes-Kaap]] se spoornetwerk]] [[Lêer:Fish hoek beach.jpg|duimnael|links|Vishoek se strand langs [[Valsbaai]]]] [[Lêer:2018 02 25 Fish Hoek 0445.jpg|duimnael|links|Wandelpad langs die kus naby Vishoek]] Die destydse dorp is in [[1916]] aangelê en het in [[1940]] munisipale status verwerf, alhoewel die eerste nedersetting reeds in die 1660's hier gevestig is tydens die kommandeurskap van [[Zacharias Wagenaer]]. Dit is hoofsaaklik 'n woongebied, met min of geen nywerhede nie, en 'n baie gewilde strandoord. Ingevolge sy oorspronklike titelakte is geen drankverkope hier toegelaat nie, dieselfde as in [[Pinelands]]. == Gemeenskap == Vishoek het, anders as ander suidelike voorstede van Kaapstad, steeds 'n redelike groot Afrikaanse gemeenskap met 'n eie laerskool, die [[Laerskool Paul Greyling]], wat in [[2008]] 128 leerders van gr. 1 tot gr. 7 gehad het en in [[2012]] 137. Die leerders het gewoonlik hulle skoolloopbaan voltooi aan die [[Hoërskool Zwaanswyk]], 'n voormalige Afrikaansmedium-hoërskool in die suidelike voorstad [[Retreat]], wat in [[2007]] ook parallelmedium geword het, maar deesdae is dit die Engelstalige Fish Hoek High School. Die [[NG gemeente Vishoek]] se lidmaattal het verbasend tussen [[2000]] en 2007 van 1&nbsp;000 tot 1&nbsp;293 toegeneem, vergeleke met 'n gedurige afname in die ring van [[Wynberg]] se getal belydende lidmate. Teen 2012 het dit egter drasties afgeneem tot 743, hoewel die gemeente steeds twee leraars gehad het. [[Peers se grot]] is ook in die omgewing. == Wapen == Vishoek het van 1940 tot 1996 sy eie munisipaliteit gehad. Die raad het in 1941 'n wapen aangeneem wat deur R. McNee Tait ontwerp is : ''In goud, 'n silwer klimmende leeu oor alles heen 'n rooi dwarsbalk''. Die helmteken was 'n geharnaste regterarm wat 'n swaard vashou, uitkomend uit 'n ope kroon.<ref name=wka>Wes-Kaapse Argief : Vishoek Munisipale Notules (22 April 1941).</ref> == Sien ook == * [[Lys van dorpe in Suid-Afrika]] == Verwysings == {{Verwysings}} == Bronne == * Burman, Jose: The False Bay Story. Kaapstad: Human & Rousseau,1977. {{ISBN|0-7981-0777-4}} * [[Eric Rosenthal|Rosenthal, Eric]], ''Encyclopaedia of Southern Africa'', Juta and Company Limited, Kaapstad en Johannesburg, 1978 * Tredgold, Arderne: Bay between the mountains. Kaapstad: Human & Rousseau, 1995. {{ISBN|0-7981-3424-0}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Fish Hoek}} {{Kaapstadse voorstede}} {{Normdata}} [[Kategorie:Voorstede van Kaapstad]] 7x2zab39spm6laf5r4352f2tis6sdwy 3 28416 2965534 2963493 2026-09-06T19:34:20Z SpesBona 2720 /* Josef Mengele */ nuwe afdeling 2965534 wikitext text/x-wiki {{The Rosetta Barnstar|1=Omdat ek so vertaal en vertaal en vertaal :)}} {| class="infobox" style="float:right;" width=140px | |- !align="center"|[[Lêer:Dresser.svg|138px|Archive]]<br/>Argiewe: ---- |- | *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2008|Argief 2008]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2009|Argief 2009]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2010|Argief 2010]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2011|Argief 2011]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2012|Argief 2012]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2013|Argief 2013]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2014|Argief 2014]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2015|Argief 2015]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2016|Argief 2016]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2017|Argief 2017]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2018|Argief 2018]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2019|Argief 2019]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2020|Argief 2020]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2021|Argief 2021]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2022|Argief 2022]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2023|Argief 2023]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2024|Argief 2024]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2025|Argief 2025]] |} == [[101955 Benoe]] == Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Ons eerste een vir 2026! Iets wat ek jou lankal wou gevra het, aangesien ons twee deesdae die meeste voorbladartikels benoem: Wat dink jy van my voorbladartikels? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:35, 28 Desember 2025 (UTC) :{{ping|SpesBona}} Ek was eintlik bang jy vra my ooit, want soos jy weet, hou ek niks van sport nie. Om jou te kan antwoord, het ek egter [[T20I-vrouewêreldbeker 2024]] gaan lees, en ek is werklik beïndruk. Jou Afrikaans is beter as die meeste Afrikaanssprekendes s'n, en ek het vir jou artikel gaan stem. Doen so voort! [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] {{stapel|[[Lêer:Editor_-_bufonite_star.jpg|duimnael|[[:en:Wikipedia:Service_awards#Master_Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Meesterredakteur III]]<br />(18 jaar, 74 000+)<br /><small>Toegeken deur Aliwal2012</small>]]}} :Baie dankie Burgert, hoe bly is ek nou om dit van jou te hoor! Dié vraag het lankal in my kop gedraai en ek het ook stemme begin tel (waarmee ek as 't ware slegs myself verneder het). Die T20I-vrouewêreldbeker 2024 wat tot dusver ook die moeilikste artikel in my reeks, aangesien dit een van die kleiner toernooie met redelik min spanne was. Ek nomineer toernooie slegs wanneer die artikel bo 100&nbsp;grepe is en dit meer as 'n 100 verwysings het. Tans is daar nie nuwe sportartikels vir ons voorblad beskikbaar nie, eers vanaf 2026 kan ek toekomstige toernooie tot voorbladartikels uitbrei. Só daar gaan nie meer baie nuwe sportvoorbladartikels wees nie. :) Afrikaans en Suid-Afrikaanse sport is die twee hoofredes hoekom ek Radio Sonder Grense bo enige Duitse radiostasie verkies en ek luister elke dag (ek verkies beide krieket en rugby bo sokker). Ek is ook 'n bietjie bang dat my Afrikaans agteruitgaan hier in Duitsland en volgens my gevoel is dit nie meer op die vlak soos enkele jaar gelede nie (soms ontbreek die een of ander woord). Maar ek probeer steeds my bes en om van jou artikels te lees help ook baie! Nogmaals baie dankie, opreg bedoel! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 22:30, 28 Desember 2025 (UTC) ::Geluk en dankie, Burgert! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:02, 28 Desember 2025 (UTC) :::Geluk! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:12, 9 Januarie 2026 (UTC) {{Gebruikervoorblad|101955 Benoe}} == [[Grootvorstedom Moskou]] == {{Gebruikervoorblad|Grootvorstedom Moskou}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. As ons nou hier is: Het jy nog 'n wenk vir die deur my benoemde [[Paraguay]]? :) Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:35, 18 Januarie 2026 (UTC) :Nogmaals geluk Burgert! Jy rol hulle nou mooi uit! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:08, 19 Januarie 2026 (UTC) == Taalvraag == Goeiemiddag Burgert, ek het 'n nuwe taalvraag. Aangesien dit [[Turkiese tale]] is, vermoed ek dat dit ook [[Turkiese volke]] is pleks van "Turkse volke". As dit wel die geval is, sal ek dit natuurlik aanpas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 15:10, 30 Januarie 2026 (UTC) :{{ping|SpesBona}} Ek kry nie die woord "Turkies" of enige vertaling vir dié vorm van die woord in enige Afrikaanse woordeboek nie. Ek het "Turkische talen" as wisselvorm op die Nederlandse Wikipedia gekry en dit toe begin gebruik om dit te onderskei van die tale van Turkye. Maar as 'n mens aanneem dis reg, sou "Turkiese volke" seker verkieslik wees. Ek dink ons moet maar die woord skep, want dit het 'n breër betekenis as "van Turkye". [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 18:52, 30 Januarie 2026 (UTC) ::Dit sal net konsekwent wees en ja, die Turkiese volke in Sentraal-Asië is nie "van Turkye" nie. Lyk my my gevoel was korrek en ek sal die artikels aanpas. Baie dankie! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:15, 30 Januarie 2026 (UTC) == [[Helios]] == {{Gebruikervoorblad|Helios}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Dit is altyd lekker om voorbladartikels oor die Griekse mitologie te plaas! :) Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:34, 1 Februarie 2026 (UTC) :Baie geluk Burgert! Ons reën sopnat hier in Limpopo! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 04:47, 2 Februarie 2026 (UTC) == [[Plesiosauria]] == {{Gebruikervoorblad|Plesiosauria}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Dit pas mooi by jou vorige voorbladartikels [[Dinosourus]] en [[Pterosauria]]. Terloops, dit is ons 700ste voorbladartikel! Dalk stel jy ook belang in ons nuwe voorbladbeeld oor die Sh 2-113-newel in die sterrebeeld [[Swaan (sterrebeeld)|Swaan]]? :) Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:35, 15 Februarie 2026 (UTC) :{{Ping|SpesBona}} Baie dankie! [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 21:49, 15 Februarie 2026 (UTC) :: Geluk en dankie Burgert! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:13, 15 Februarie 2026 (UTC) == [[Iwan die Verskriklike]] == {{Gebruikervoorblad|Iwan die Verskriklike}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Ná [[Pieter I van Rusland]] en [[Nikolaas II van Rusland]] nog 'n tsaar op ons voorblad. :) Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:36, 1 Maart 2026 (UTC) :Geluk en dankie! Groete![[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:53, 1 Maart 2026 (UTC) == [[Ruimtebotsing]] == {{Gebruikervoorblad|Ruimtebotsing}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Met elke nuwe voorbladpoging van my kant af verstaan ek al jou harde werk aan nuwe voorbladartikels al hoe beter! :) Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:35, 15 Maart 2026 (UTC) == [[Speelkaart]] == {{Gebruikervoorblad|Speelkaart}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:35, 22 Maart 2026 (UTC) == [[Rockwell B-1 Lancer]] is herroep? == Hi Burgert, by Oesjaar se artikel [[Rockwell B-1 Lancer]] staan daar (2de para.) "die program is deur die Reagan-administrasie '''herroep'''". Dis veronderstel om te meen Amerika het voortgegaan daarmee. Beteken '''herroep''' nie soos in ''Mbeki is herroep (afgedank) nie''? Jou mening asb! Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:15, 1 April 2026 (UTC) :{{ping|Aliwal2012}} Ja, ek sou sê die program is hervat. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 10:48, 5 April 2026 (UTC) == [[Galileo Galilei]] == {{Gebruikervoorblad|Galileo Galilei}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. 'n Geseënde Paasfees vir jy en jou geliefdes! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:34, 5 April 2026 (UTC) :: Dankie, goed gedoen! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:39, 5 April 2026 (UTC) == Epos == Hallo, ek wil net seker maak ek het jou regte epos? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 11:24, 16 April 2026 (UTC) :burgertt@mweb.co.za [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 16:34, 17 April 2026 (UTC) == [[Meryl Streep]] == {{Gebruikervoorblad|Meryl Streep}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Dié week by uitsteek een dag vroeër, maar ek doen die voorbladplasing steeds. :) Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:39, 18 April 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:29, 28 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 --> == [[Hetiete]] == {{Gebruikervoorblad|Hetiete}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Die reeks mooi voorbladartikels oor Antieke onderwerpe groei! :) Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:34, 10 Mei 2026 (UTC) == [[H II-gebied]] == {{Gebruikervoorblad|H II-gebied}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:37, 31 Mei 2026 (UTC) == [[Betelgeuse]] == {{Gebruikervoorblad|Betelgeuse}} Baie geluk met dié nuwe en interessante sterre-voorbladartikel. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:34, 14 Junie 2026 (UTC) == [[Infrarooi]] == {{Gebruikervoorblad|Infrarooi}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:34, 21 Junie 2026 (UTC) :Geluk en baie dankie vir jou aanhoudende harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:27, 21 Junie 2026 (UTC) == Lua module Yesno protection == Hello, Admin. Could you please protect Lua [[Module:Yesno]] so that only administrators can edit it? Below is a list of Lua modules that indicate “This module is subject to page protection,” but are not currently protected: # [[Module:String]] # [[Module:Beskermingsbanier/konfigurasie]] # [[Module:InfoboxImage]] # [[Module:Message box]] See the list of protected [https://af.wikipedia.org/wiki/Spesiaal:BeskermdeBladsye?namespace=828&type=edit Lua modules].<br /> Thanks in advance.<br /> [[Gebruiker:Nimmzo|Nimmzo]] ([[Gebruikerbespreking:Nimmzo|kontak]]) 19:40, 13 Julie 2026 (UTC) : Hi there [[Gebruiker:Nimmzo|Nimmzo]]. BurgertB is currently in hospital, we wish him a speedy recovery. I will asked [[Gebruiker:Rooiratel]] to assist you. Regards. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:04, 13 Julie 2026 (UTC) == [[Ramses II]] == {{Gebruikervoorblad|Ramses II}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Namens die Afrikaanse Wikipediagemeenskap hoop ek rêrig dit gaan beter daar met jou en dat jy spoedig herstel. Sterkte en veral beterskap! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:42, 19 Julie 2026 (UTC) ==OWID== Yes absolutely everything is translatable. For example see [https://ja.wikipedia.org/wiki/%E6%97%A5%E6%9C%AC%E3%81%AEHPV%E3%83%AF%E3%82%AF%E3%83%81%E3%83%B3%E6%94%BF%E7%AD%96 JA WP] [[User:Doc James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 19:12, 30 Julie 2026 (UTC) == [[Katedraal van Petrus en Paulus]] == {{Gebruikervoorblad|Katedraal van Petrus en Paulus}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Hoop maar dit gaan beter daar aan jou kant, bly om jy weer hier sien skryf! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:34, 2 Augustus 2026 (UTC) == [[Reusebotsingshipotese]] == {{Gebruikervoorblad|Reusebotsingshipotese}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Hy word nou begelei deur 'n voorbladbeeld van die Melkweg oor die Elbroes. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:35, 9 Augustus 2026 (UTC) == [[Édith Piaf]] == {{Gebruikervoorblad|Édith Piaf}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:34, 16 Augustus 2026 (UTC) :Geluk Burgert! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 20:00, 16 Augustus 2026 (UTC) == Welkom terug! == {{ping|BurgertB}}, welkom terug ou maat! Jy het my bekommerd gehad! En eet nou gesond, drink jou medisyne... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:21, 25 Augustus 2026 (UTC) == Invictus == {{ping|BurgertB}}, ek vertrou dit gaan beter. Jy doen tans rolprente, kan jy Invictus oor Nelson Mandela ook doen? Ek het 'n versoek gekry van iemand van oorkant die water. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:16, 28 Augustus 2026 (UTC) == Noorse monarge == Goeienaand BurgertB, ek hoop opreg dit gaan beter daar aan jou kant! Jy het jare gelede 'n baie goeie reeks oor die Deense monarge gedoen. Het jy dalk krag en tyd om iets oor die Noorse monarge te skryf met die huidige troonopvolging? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 28 Augustus 2026 (UTC) :{{ping|Oesjaar}} en {{ping|SpesBona}} Jammer, ek is nog ver van reg. Ek sal kyk wat ek kan doen. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 18:43, 28 Augustus 2026 (UTC) :: Vasbyt broer! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:48, 28 Augustus 2026 (UTC) :::Baie dankie, ek waardeer opreg dat jy dit reeds doen en daarmee help! Ek het net 'n klein vraag oor die artikeltitel, aangesien daar [[Haakon VIII]] en [[Haakon VII van Noorweë]] is. Ek verstaan die rede om die kort artikeltitel te gebruik (na die Duitse en Engelse artikels) en ook die rede om die lang titel te gebruik (soos by die Britse monarge). As ek weet en doodseker is, sal ek die skakels aanpas. Baie dankie nogmaals, ons kon die nuus op ons voorblad plaas. Hoop maar werklik jy kom weer op die punt dat jou krag beter word! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:56, 28 Augustus 2026 (UTC) ::::Ek het weer daaroor gedink en dink die korter titels is verkieslik as daar geen dubbelsinnigheid is nie. Omdat daar 'n [[George I van Groot-Brittanje]] en 'n [[George I van Griekeland]] was, is dit beter om daar die langer titels te gebruik. (En [[George VI van die Verenigde Koninkryk]] om dit eenvormig te hou. Ek sal die artikels van die Noorse konings so verander en die lang titels aansture maak. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 11:41, 29 Augustus 2026 (UTC) == [[Josef Mengele]] == {{Gebruikervoorblad|Josef Mengele}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:34, 6 September 2026 (UTC) 3khukja40qd1l4rj7jdmkys2ztsv1yq 0 29246 2965554 2856743 2026-09-06T22:17:37Z Iskandar990 214087 2965554 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Countries by area.svg|duimnael|400px|regs|Lande volgens oppervlak.]] Hierdie artikel bestaan uit 'n '''lys van lande gerangskik volgens oppervlak'''. Die lys gee die rang van soewereine state sowel as selfregerende afhanklike gebiede. Totale oppervlak word gegee wat land en binnelandse [[water]]massas (mere, damme, en riviere) insluit. Mariene interne watergebied, gebiedswaters en Eksklusiewe Ekonomiese Sones word nie ingesluit nie. Lande se aansprake op dele van [[Antarktika]] word ook nie ingesluit nie. * Selfregerende afhanklike gebiede (geklassifiseer deur die [[Verenigde Nasies|VN]]) word apart gelys van hulle soewereine staat en word in skuinsgedrukteletters weergegee. * [[Antarktika]] is die 5de grootste kontinent en beslaan sowat 14&nbsp;200&nbsp;000&nbsp;km². Die volgende lande het gebiedsaansprake op die kontinent: [[Argentinië]] (969&nbsp;000&nbsp;km²), [[Australië]] (6&nbsp;120&nbsp;000&nbsp;km²), [[Chili]] (1&nbsp;250&nbsp;000&nbsp;km²), [[Adélie Land|Frankryk]] (432&nbsp;000&nbsp;km²), [[Nieu-Seeland]] (450&nbsp;000&nbsp;km²), [[Noorweë]] (2&nbsp;500&nbsp;000&nbsp;km²) eb die [[Verenigde Koninkryk]] (1&nbsp;395&nbsp;000&nbsp;km²), wat tot 'n mate oorvleuel. Die oppervlak van 90 grade Wes tot 150 grade Wes (2&nbsp;100&nbsp;000&nbsp;km²) is tans onopgeëiste gebied. Volgens die Antarktiese Verdrag is die nasionale aansprake gevries en daarom word die gebiede nie ingesluit in die onderstaande syfers nie. * {{vlagikoon|EU}} Die [[Europese Unie]] is 'n [[sui generis]] supranasionale unie. Die entiteit bestaan uit 27 lidlande. Die totale oppervlak van die 27 lidlande is 4&nbsp;422&nbsp;773&nbsp;km² wat dit die sewende grootste land sou maak as dit ingesluit sou word (3,0% van die wêreld se landoppervlak). == Lys == {| class="wikitable" |- bgcolor="#ececec" | '''Rang''' || '''Land''' / '''gebied''' || '''Oppervlak (km²)'''<ref>Bron is, behalwe waar anders gespesifiseer: ::{{Citation |url=http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/DYB2004/Table03.pdf |format=pdf |title=Demographic Yearbook—Table 3: Population by sex, rate of population increase, surface area and density |publisher=United Nations Statistics Division |year=2004 |accessdate=2007-11-04}}</ref>|| '''% van Totaal''' || '''Notas''' |- | — || ''[[Aarde]]''|| align=right| 510&nbsp;065&nbsp;284 || 342,5% || Totale oppervlak (70,8% water en 29,2% land) |- | — || ''Land''|| align=right| 148&nbsp;939&nbsp;063 || 100% || Totale land (29.2% van die Aardse se oppervlak) |- | 1 || {{vlagikoon|Rusland}} [[Rusland]] || align=right| 17&nbsp;098&nbsp;242 || 11.5% || Grootste land ter wêreld |- | 2 || {{vlagikoon|Kanada}} [[Kanada]] || align=right| 9&nbsp;970&nbsp;610 || 6.7% || Grootste land in die westelike halfrond. Totale oppervlak is 9&nbsp;984&nbsp;670&nbsp;km² volgens Statistiek Kanada<ref>{{cite web |url=http://www40.statcan.ca/l01/cst01/phys01.htm?sdi=area |title=Kanada |publisher=Statistics Kanada |accessdate=2007-09-27 |archive-date=2007-07-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070708110654/http://www40.statcan.ca/l01/cst01/phys01.htm?sdi=area |url-status=dead }}</ref> |- | 3 || {{vlagikoon|China}} [[Volksrepubliek China|China]] (Volksrepubliek) || align=right| 9&nbsp;598&nbsp;086¹ 9&nbsp;640&nbsp;821² || 6.4%<br />6.5% || Totaal van aparte VN syfers vir vasteland China en die Spesiale administratiewe gebiede [[Hongkong]] (1&nbsp;099&nbsp;km²) en [[Macao]] (26&nbsp;km²). Beide waardes sluit die gebiede [[Taiwan]], [[Penghu]], [[Kinmen]] en [[Matsu-Eilande|Matsu]] uit wat deur die [[Republiek China]] (Taiwan) aanhou regeer is nadat die Volksrepubliek dit op die vasteland vervang het. <br /> <small>¹ Dit sluit alle bestrede gebiede uit.<br /> ² Sluit die Volksrepubliek geadministreerde gebied ([[Aksai Chin]] en [[Trans-Karakoram Tract]] in, beide gebiede waarop [[Indië]]) aanspraak maak, maar Taiwan word nie ingesluit nie.</small> |- | 4 || {{vlagikoon|VSA}} [[Verenigde State van Amerika]] || align=right|7 761 475 – 9&nbsp;372&nbsp;610(+ Alaska, Hawaii) || 6.4% || Sluit die 50 state en [[Washington, D.C.]], en [[Indiane]] reservate in. Die totale oppervlak word deur die CIA World Factbook as 9&nbsp;826&nbsp;630&nbsp;km² aangegee.<ref name="CIA World Factbook">{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/us.html |title=United States of America |publisher=CIA |work=The World Factbook |date=31 Mei 2007 |access-date=15 Junie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521105207/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/us.html |archive-date=21 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die oppervlak van die aaneenlopende Verenigde State van Amerika, dus uitgesluit [[Alaska]] en [[Hawaii]], is 7&nbsp;761&nbsp;475&nbsp;km². |- | 5 || {{vlagikoon|Brasilië}} [[Brasilië]] || align=right|8&nbsp;547&nbsp;906 || 5.8% || Sluit in [[Fernando de Noronha|Arquipélago de Fernando de Noronha]], [[Atol das Rocas]], [[Trindade Island|Ilha da Trindade]], [[Martim Vaz|Ilhas Martim Vaz]], en [[Penedos de São Pedro e São Paulo]]. Al die eilande saam beslaan 365&nbsp;km² (minder as 0.003% van die vasteland gebied). Dit is die grootste land in [[Suid-Amerika]]. |- | 6 || {{vlagikoon|Australië}} [[Australië]] || align=right|7&nbsp;741&nbsp;220 || 5.2% || Sluit in [[Jervis Bay Gebied]] (73&nbsp;km²) , [[Kokoseilande]] (14&nbsp;km²), [[Kerseiland]] (135&nbsp;km²) en [[Lord Howe Eiland]] (56&nbsp;km²). Sluit ook die onbewoonde [[Ashmore- en Cartiereilande]] (5&nbsp;km²), [[Koraalsee-eilande|Koraalsee-eilande-gebied]] (0,9&nbsp;km²), [[Heard- en McDonaldeilande]] (372&nbsp;km²) en [[Macquarie-eiland]] (231&nbsp;km²) in. Sluit aansprake op [[Antarktika]] (Australiese Antarktiese Gebied, 6&nbsp;119&nbsp;818&nbsp;km²) uit. |- | 7 || {{vlagikoon|Indië}} [[Indië]] || align=right|3&nbsp;166&nbsp;414¹ 3&nbsp;287&nbsp;263² || 2.1%<br />2.2% ||Derde grootste land in [[Asië]] (na Rusland en China)<br /><small>¹ Sluit die nie-Indies-geadministreerde bestrede gebiede ([[Aksai Chin]], [[Trans-Karakoram Tract]], [[Pakistan Besette Kashmir]], en [[Noordelike Gebiede (Pakistan)|Noordelike Gebiede]]) uit. Sluit alle Indies-geadministreerde gebiede in, wat die [[Arunachal Pradesh]] insluit waarop China aanspraak maak. Syfers afkomstig van Census India.<ref>{{cite web |url=http://censusindia.net/cendat/datatable1.html |title=Census Data Online |publisher=source: Census of India 1991 |access-date=27 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20031101131316/http://www.censusindia.net/cendat/datatable1.html |archive-date=1 November 2003 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><br /> ² Sluit alle bestrede gebiede in.</small> |- | 8 || {{vlagikoon|Argentinië}} [[Argentinië]] || align=right|2&nbsp;780&nbsp;400 || 1.9% || Sluit nie aansprake op die [[Falklandeilande]], [[Suid-Georgië en die Suid-Sandwich Eilande]] en op [[Antarktika]] (969&nbsp;000&nbsp;km²) in nie. Dit is die tweede grootste land in [[Suid-Amerika]]. |- | 9 || {{vlagikoon|Kazakstan}} [[Kazakstan]] || align=right|2&nbsp;724&nbsp;900 || 1.8% || Grootste landingeslote land ter wêreld. |- | 10 || {{vlagikoon|Algerië}} [[Algerië]] || align=right|2&nbsp;381&nbsp;741 || 1.6% || Grootste land in Afrika |- | 11 || {{vlagikoon|Demokratiese Republiek van die Kongo}} [[Demokratiese Republiek van die Kongo]] || align=right|2&nbsp;344&nbsp;858 || 1.6% || Tweede grootste land in Afrika |- | 12 || {{vlagikoon|Groenland}} ''[[Groenland]]'' || align=right|2&nbsp;175&nbsp;600 || 1.5% || 'n Self-regerende gebied van [[Denemarke]]. |- | 13 || {{vlagikoon|Saoedi-Arabië}} [[Saoedi-Arabië]] || align=right|2&nbsp;149&nbsp;690 || 1.4% || Grootste land in die [[Midde-Ooste]] |- | 14 || {{vlagikoon|Meksiko}} [[Meksiko]] || align=right|1&nbsp;958&nbsp;201 || 1.3% || Derde grootste land in [[Latyns-Amerika]] en ook die derde grootste land in [[Noord-Amerika]] |- | 15 || {{vlagikoon|Indonesië}} [[Indonesië]] || align=right|1&nbsp;904&nbsp;569 || 1.3% || Grootste land en hoogste bevolking uitsluitlik geleë op [[eiland]]e. |- | 16 || {{vlagikoon|Soedan}} [[Soedan]] || align=right|1&nbsp;886&nbsp;068 || 1.3% || Derde grootste land in [[Afrika]] |- | 17 || {{vlagikoon|Libië}} [[Libië]] || align=right|1&nbsp;759&nbsp;540 || 1.2% || |- | 18 || {{vlagikoon|Iran}} [[Iran]] || align=right|1&nbsp;648&nbsp;195 || 1.1% || |- | 19 || {{vlagikoon|Mongolië}} [[Mongolië]] || align=right|1&nbsp;566&nbsp;600 || 1.1% || |- | 20 || {{vlagikoon|Peru}} [[Peru]] || align=right|1&nbsp;285&nbsp;216 || 0.86% || |- | 21 || {{vlagikoon|Tsjad}} [[Tsjad]] || align=right|1&nbsp;284&nbsp;000 || 0.86% || |- | 22 || {{vlagikoon|Niger}} [[Niger]] || align=right|1&nbsp;267&nbsp;000 || 0.85% || |- | 23 || {{vlagikoon|Angola}} [[Angola]] || align=right|1&nbsp;246&nbsp;700 || 0.85% || |- | 24 || {{vlagikoon|Mali}} [[Mali]] || align=right|1&nbsp;240&nbsp;192 || 0.83% || |- | 25 || {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Suid-Afrika]] || align=right|1&nbsp;221&nbsp;037 || 0.82% || Sluit die [[Prins Edwardeilande]] ([[Marioneiland]] en Prins Edwardeiland) in. |- | 26 || {{vlagikoon|Colombia}} [[Colombia]] || align=right|1&nbsp;138&nbsp;914 || 0.76% || Colombiese sensussyfer is 1&nbsp;141&nbsp;748<ref>{{Cite web |url=http://www.dane.gov.co/dane_censo/mapa/censo2005/Ficha/2004.htm |title=argiefkopie |access-date=16 Februarie 2008 |archive-date= 3 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403225542/http://www.dane.gov.co/dane_censo/mapa/censo2005/Ficha/2004.htm |url-status=dead }}</ref> wat drie spesiale distrikte en [[San Andrés y Providencia Department|San Andrés en Providencia eilande]] (52&nbsp;km²) insluit (gebiede waaroor die land in geskille met [[Nicaragua]] gewikkel is). |- | 27 || {{vlagikoon|Ethiopië}} [[Ethiopië]] || align=right|1&nbsp;104&nbsp;300 || 0.74% || |- | 28 || {{vlagikoon|Bolivia}} [[Bolivia]] || align=right|1&nbsp;098&nbsp;581 || 0.74% || |- | 29 || {{vlagikoon|Mauritanië}} [[Mauritanië]] || align=right|1&nbsp;030&nbsp;700 || 0.69% || |- | 30 || {{vlagikoon|Egipte}} [[Egipte]] || align=right|980&nbsp;869 || 0.67% || |- | 31 || {{vlagikoon|Tanzanië}} [[Tanzanië]] || align=right|945&nbsp;087 || 0.63% || Sluit die eilande [[Mafia Eiland|Mafia]], [[Pemba, Tanzanië|Pemba]], en [[Zanzibar]] in. |- | 32 || {{vlagikoon|Nigerië}} [[Nigerië]] || align=right|923&nbsp;768 || 0.62% || |- | 33 || {{vlagikoon|Venezuela}} [[Venezuela]] || align=right|912&nbsp;050 || 0.61% || Sluit nie aansprake op [[Guayana Esequiba]] in nie. Indien dit ingesluit sou word sou die oppervlak 1&nbsp;075&nbsp;945 en die rang 29ste wees. |- | 34 || {{vlagikoon|Namibië}} [[Namibië]] || align=right|824&nbsp;292 || 0.55%|| |- | 35 || {{vlagikoon|Mosambiek}} [[Mosambiek]] || align=right|801&nbsp;590 || 0.54% || |- | 36 || {{vlagikoon|Pakistan}} [[Pakistan]] || align=right|881&nbsp;913|| <br />0.59% || Sluit Pakistan-geadministreerde gebiede in ([[Azad Kashmir]] en [[Noordelike Gebiede (Pakistan)|Noordelike Gebiede]]). |- | 37 || {{vlagikoon|Turkye}} [[Turkye]] || align=right|783&nbsp;562 || 0.53% || |- | 38 || {{vlagikoon|Chili}} [[Chili]] || align=right|756&nbsp;096 || 0.51% || Sluit [[Paaseiland]] (Isla de Pascua; Rapa Nui) en [[Isla Sala y Gómez]] in, sluit aansprake op [[Antarktika]] (1&nbsp;250&nbsp;000&nbsp;km²) uit. |- | 39 || {{vlagikoon|Zambië}} [[Zambië]] || align=right|752&nbsp;618 || 0.51% || |- | 40 || {{vlagikoon|Mianmar}} [[Mianmar]] || align=right|676&nbsp;578 || 0.45% || |- | 41 || {{vlagikoon|Afghanistan}} [[Afghanistan]] || align=right|652&nbsp;090 || 0.44% || |- | 42 || {{vlagikoon|Somalië}} [[Somalië]] || align=right|637&nbsp;657 || 0.43% || |- | 43 || {{vlagikoon|Sentraal-Afrikaanse Republiek}} [[Sentraal-Afrikaanse Republiek]] || align=right|622&nbsp;984 || 0.42% || |- | 44 || {{vlagikoon|Oekraïne}} [[Oekraïne]] || align=right|603&nbsp;700 || 0.41% || Grootste land geheel en al in [[Europa]] |- | 45 || {{vlagikoon|Madagaskar}} [[Madagaskar]] || align=right|587&nbsp;041 || 0.39% || |- | 46 || {{vlagikoon|Botswana}} [[Botswana]] || align=right|581&nbsp;730 || 0.39% || |- | 47 || {{vlagikoon|Kenia}} [[Kenia]] || align=right|580&nbsp;367 || 0.39% || |- | 48 || {{vlagikoon|Frankryk}} [[Frankryk]] || align=right|551&nbsp;500 || 0.37% || Grootste [[Wes-Europa|Wes-Europese]] land. Sluit slegs [[Metropolitaanse Frankryk]] in. Die Franse Republiek sluit in [[Franse oorsese gebiede]] en dek 674&nbsp;843&nbsp;km², uitgesluit aansprake op [[Adélie Land|Antarktika]] (432&nbsp;000&nbsp;km²). |- | 49 || {{vlagikoon|Jemen}} [[Jemen]] || align=right|527&nbsp;968 || 0.35% || Sluit [[Perim]], [[Sokotra]], die voormalige [[Jemen Arabiese Republiek]] (YAR of Noord-Jemen), en die voormalige [[Demokratiese Volksrepubliek van Jemen]] (PDRY of Suid-Jemen) in. |- | 50 || {{vlagikoon|Thailand}} [[Thailand]] || align=right|513&nbsp;115 || 0.34% || |- | 51 || {{vlagikoon|Spanje}} [[Spanje]] || align=right|505&nbsp;992 || 0.34% || Sluit vasteland Spanje, die [[Baleariese Eilande]] en [[Kanarie Eilande]] in, sowel as die Spaanse besittings ([[Plazas de Soberanía]]) aan die kus van [[Marokko]] ([[Ceuta]], [[Melilla]], [[Islas Chafarinas]], [[Peñón de Alhucemas]], en [[Peñón de Vélez de la Gomera]]), en [[Isla de Alborán]] ongeveer halfpad tussen Marokko and Spanje, laasgenoemde word almal deur Marokko opgeëis. |- | 52 || {{vlagikoon|Turkmenistan}} [[Turkmenistan]] || align=right|488&nbsp;100 || 0.33% || |- | 53 || {{vlagikoon|Kameroen}} [[Kameroen]] || align=right|475&nbsp;442 || 0.32%|| |- | 54 || {{vlagikoon|Papoea-Nieu-Guinee}} [[Papua New Guinee]] || align=right|462&nbsp;840 || 0.31% || |- | 55 || {{vlagikoon|Swede}} [[Swede]] || align=right|449&nbsp;964 || 0.30% || Sluit [[Gotland]] en [[Öland]] in. |- | 56 || {{vlagikoon|Oesbekistan}} [[Oesbekistan]] || align=right|447&nbsp;400 || 0.30% || Grootste dubbellandingeslote land ter wêreld. |- | 57 || {{vlagikoon|Marokko}} [[Marokko]] || align=right|446&nbsp;550 || 0.30% || Uitgesluit [[Wes-Sahara]]. |- | 58 || {{vlagikoon|Irak}} [[Irak]] || align=right|438&nbsp;317 || 0.29% || |- | 59 || {{vlagikoon|Paraguay}} [[Paraguay]] || align=right|406&nbsp;752 || 0.27% || |- | 60 || {{vlagikoon|Zimbabwe}} [[Zimbabwe]] || align=right|390&nbsp;757 || 0.26% || |- | 61 || {{vlagikoon|Noorweë}} [[Noorweë]] || align=right|385&nbsp;155 || 0.26% || Sluit vasteland Noorweë (324&nbsp;220&nbsp;km²) en die integrale oorsese gebiede [[Svalbard]] en [[Jan Mayen]] (60&nbsp;980&nbsp;km²) in; sluit die afhanklike [[Bouvet Eiland]] (49&nbsp;km²) en die Antarktiese afhanklikheidsaansprake [[Koningin Maud Land]] en [[Peter I Eiland]] (~2&nbsp;500&nbsp;000&nbsp;km²) uit. |- | 62 || {{vlagikoon|Japan}} [[Japan]] || align=right|377&nbsp;873 || 0.25% || Sluit die [[Ryukyu Eilande]] (Nansei Eilande), [[Daito Eilande]], [[Ogasawara Eilande]] (Bonin Eilande), [[Minami Torishima|Minami-Torishima]] (Marcus Eiland), [[Okinotorishima|Okino-Torishima]] en [[Vulkaan Eilande]] (Kazan Eilande) in; sluit die suidelike [[Kuril Eilande]] uit. |-148&nbsp;939&nbsp;063 | 63 || {{vlagikoon|Duitsland}} [[Duitsland]] || align=right|357&nbsp;022 || 0.24% || Voor die Duitse hereniging op [[3 Oktober]] [[1990]] het Duitsland bestaan uit die [[Wes-Duitsland|Federale Republiek van Duitsland]] (FRG, ''Wes-Duitsland'') met 248&nbsp;689&nbsp;km² en die [[Duitse Demokratiese Republiek]] (DDR, ''Oos-Duitsland'') met 108&nbsp;333&nbsp;km². |- | 64 || {{vlagikoon|Republiek van die Kongo}} [[Republiek van die Kongo]] || align=right|342&nbsp;000 || 0.23% || |- | 65 || {{vlagikoon|Finland}} [[Finland]] || align=right|338&nbsp;145 || 0.23% || Sluit [[Åland]] in. |- | 66 || {{vlagikoon|Viëtnam}} [[Viëtnam]] || align=right|331&nbsp;689 || 0.22% || |- | 67 || {{vlagikoon|Maleisië}} [[Maleisië]] || align=right|330&nbsp;803 || 0.22% || |- | 68 || {{vlagikoon|Ivoorkus}} [[Ivoorkus]] || align=right|322&nbsp;463 || 0.22% || |- | 69 || {{vlagikoon|Pole}} [[Pole]] || align=right|312&nbsp;685 || 0.21% || |- | 70 || {{vlagikoon|Oman}} [[Oman]] || align=right|309&nbsp;500 || 0.21% || |- | 71 || {{vlagikoon|Italië}} [[Italië]] || align=right|301&nbsp;318 || 0.20% || |- | 72 || {{vlagikoon|Filippyne}} [[Filippyne]] || align=right|300&nbsp;000 || 0.20% || |- | 73 || {{vlagikoon|Ecuador}} [[Ecuador]] || align=right|283&nbsp;561 || 0.20% || Slujit die [[Galápagos Eilande]] in. |- | 74 || {{vlagikoon|Burkina Faso}} [[Burkina Faso]] || align=right|274&nbsp;000 || 0.18% || |- | 75 || {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Nieu-Seeland]] || align=right|270&nbsp;534 || 0.18% || Sluit [[Antipodes Eilande]], [[Auckland Eilande]], [[Bounty Eilande]], [[Campbell Eiland]], [[Chathameilande]], en [[Kermadec-eilande]] in. Sluit [[Niue]] (260&nbsp;km²), die [[Cookeilande]] (236&nbsp;km²) en [[Tokelau]] (12&nbsp;km²), sowel as die [[Antarktika|Antarktiese]] aanspraak [[Ross-Afhanklikheid]] (450&nbsp;000&nbsp;km²) uit. |- | 76 || {{vlagikoon|Gaboen}} [[Gaboen]] || align=right|267&nbsp;668 || 0.18% || |- | 77 || {{vlagikoon|Wes-Sahara}} ''[[Wes-Sahara]]'' || align=right|266&nbsp;000 || 0.18% || Grootliks deur Marokko beset, gedeeltelik deur die [[Sahrawi Arabiese Demokratiese Republiek]] geadministreer. |- | 78 || {{vlagikoon|Guinee}} [[Guinee]] || align=right|245&nbsp;857 || 0.17% || |- | 79 || {{vlagikoon|Verenigde Koninkryk}} [[Verenigde Koninkryk]] || align=right|242&nbsp;900 || 0.16% || Insluitend die vier lande ([[Engeland]], [[Wallis]], [[Skotland]] en [[Noord-Ierland]]), uitgesluit die drie Kroongebiede (768&nbsp;km²), die 13 [[Britse oorsese gebiede]] (17&nbsp;027&nbsp;km²) en die Britse Antarktiese gebied (1&nbsp;395&nbsp;000&nbsp;km²). |- | 80 || {{vlagikoon|Uganda}} [[Uganda]] || align=right|241&nbsp;038 || 0.16% || |- | 81 || {{vlagikoon|Ghana}} [[Ghana]] || align=right|238&nbsp;533 || 0.16% || |- | 82 || {{vlagikoon|Roemenië}} [[Roemenië]] || align=right|238&nbsp;391 || 0.16% || |- | 83 || {{vlagikoon|Laos}} [[Laos]] || align=right|236&nbsp;800 || 0.16% || |- | 84 || {{vlagikoon|Guyana}} [[Guyana]] || align=right|214&nbsp;969 || 0.14% || |- | 85 || {{vlagikoon|Wit-Rusland}} [[Belo-Rusland]] || align=right|207&nbsp;600 || 0.14% || Grootste landingeslote land in Europa. |- | 86 || {{vlagikoon|Kirgisië}} [[Kirgisië]] || align=right|199&nbsp;900 || 0.13% || |- | 87 || {{vlagikoon|Senegal}} [[Senegal]] || align=right|196&nbsp;722 || 0.13% || |- | 88 || {{vlagikoon|Sirië}} [[Sirië]] || align=right|185&nbsp;180 <br/>183&nbsp;885 || 0.12%<br />0.12% || Die hoër syfers sluit die [[Golanhoogland]] in. |- | 89 || {{vlagikoon|Kambodja}} [[Kambodja]] || align=right|181&nbsp;035 || 0.12% || |- | 90 || {{vlagikoon|Uruguay}} [[Uruguay]] || align=right|175&nbsp;016 || 0.12% || |- | 91 || {{vlagikoon|Suriname}} [[Suriname]] || align=right|163&nbsp;820 || 0.11% || |- | 92 || {{vlagikoon|Tunisië}} [[Tunisië]] || align=right|163&nbsp;610 || 0.11% || |- | 93 || {{vlagikoon|Nepal}} [[Nepal]] || align=right|147&nbsp;181 || 0.10% || |- | 94 || {{vlagikoon|Bangladesj}} [[Bangladesj]] || align=right|143&nbsp;998 || 0.10% || |- | 95 || {{vlagikoon|Tadjikistan}} [[Tadjikistan]] || align=right|143&nbsp;100 || 0.10% || |- | 96 || {{vlagikoon|Griekeland}} [[Griekeland]] || align=right|131&nbsp;957 || 0.09% || |- | 97 || {{vlagikoon|Nicaragua}} [[Nicaragua]] || align=right|130&nbsp;000 || 0.09% || Sluit San Andrés y Providencia eilande (onderwerp van gebiedsgeskil met Colombia) uit. Nicaragua is die grootste land in [[Sentraal-Amerika]]. |- | 98 || {{vlagikoon|Noord-Korea}} [[Noord-Korea]] || align=right|120&nbsp;538 || 0.08% || |- | 99 || {{vlagikoon|Malawi}} [[Malawi]] || align=right|118&nbsp;484 || 0.08% || |- | 100 || {{vlagikoon|Eritrea}} [[Eritrea]] || align=right|117&nbsp;600 || 0.08% || Sluit die [[Badme]] gebied in. |- | 101 || {{vlagikoon|Benin}} [[Benin]] || align=right|112&nbsp;622 || 0.08% || |- | 102 || {{vlagikoon|Honduras}} [[Honduras]] || align=right|112&nbsp;088 || 0.08% || |- | 103 || {{vlagikoon|Liberië}} [[Liberië]] || align=right|111&nbsp;369 || 0.07% || |- | 104 || {{vlagikoon|Bulgarye}} [[Bulgarye]] || align=right|110&nbsp;912 || 0.07% || |- | 105 || {{vlagikoon|Kuba}} [[Kuba]] || align=right|110&nbsp;861 || 0.07% || Kuba is die grootste land en het die hoogste bevolking in die [[Karibiese Gebied]] |- | 106 || {{vlagikoon|Guatemala}} [[Guatemala]] || align=right|108&nbsp;889 || 0.07% || |- | 107 || {{vlagikoon|Ysland}} [[Ysland]] || align=right|103&nbsp;000 || 0.07% || |- | 108 || {{vlagikoon|Suid-Korea}} [[Suid-Korea]] || align=right|99&nbsp;538 || 0.07% || |- | 109 || {{vlagikoon|Hongarye}} [[Hongarye]] || align=right|93&nbsp;032 || 0.06% || |- | 110 || {{vlagikoon|Portugal}} [[Portugal]] || align=right|91&nbsp;982 || 0.06% || Sluit die [[Azores]] en [[Madeiraeilande]] in. |- | 111 || {{vlagikoon|Frans-Guyana}} ''[[Frans-Guyana]]'' || align=right|90&nbsp;000 || 0.06% || Franse oorsese [[département]]. |- | 112 || {{vlagikoon|Jordanië}} [[Jordanië]] || align=right|89&nbsp;342 || 0.06% || |- | 113 || {{vlagikoon|Serwië}} [[Serwië]] || align=right|88&nbsp;361 || 0.06% || Sluit die VN-geadministreerde gebied van [[Kosovo]] in<ref>{{cite web |url=http://www.statserb.sr.gov.yu/Ter/eosn.asp |title=Republic of Serwië without Kosovo and Metohia |publisher=Statistical Office of the Republic of Serwië |accessdate=2007-09-27}}</ref> |- | 114 || {{vlagikoon|Azerbeidjan}} [[Azerbeidjan]] || align=right|86&nbsp;600 || 0.06% || Sluit die [[eksklave]] [[Nachitsjevan|Nachitsjevan Outonome Republiek]] en die [[Nagorno-Karabakh]]gebied in. |- | 115 || {{vlagikoon|Oostenryk}} [[Oostenryk]] || align=right|83&nbsp;858 || 0.06% || |- | 116 || {{vlagikoon|Verenigde Arabiese Emirate}} [[Verenigde Arabiese Emirate]] || align=right|83&nbsp;600 || 0.06% || |- | 117 || {{vlagikoon|Tsjeggiese Republiek}} [[Tsjeggiese Republiek]] || align=right|78&nbsp;866 || 0.05% || |- | 118 || {{vlagikoon|Panama}} [[Panama]] || align=right|75&nbsp;517 || 0.05% || |- | 119 || {{vlagikoon|Sierra Leone}} [[Sierra Leone]] || align=right|71&nbsp;740 || 0.05% || |- | 120 || {{vlagikoon|Ierland}} [[Republiek van Ierland]] || align=right|70&nbsp;273 || 0.05% || |- | 121 || {{vlagikoon|Georgië}} [[Georgië]] || align=right|69&nbsp;700 || 0.05% || Sluit [[Abkhazia]] (8&nbsp;600&nbsp;km²{{Fact|date=September 2007}}) en [[Suid-Ossetië]] in. |- | 122 || {{vlagikoon|Sri Lanka}} [[Sri Lanka]] || align=right|65&nbsp;610 || 0.04% || |- | 123 || {{vlagikoon|Litaue}} [[Litaue]] || align=right|65&nbsp;300 || 0.04% || |- | 124 || {{vlagikoon|Letland}} [[Letland]] || align=right|64&nbsp;600 || 0.04% || |- | 125 || {{vlagikoon|Togo}} [[Togo]] || align=right|56&nbsp;785 || 0.04% || |- | 126 || {{vlagikoon|Kroasië}} [[Kroasië]] || align=right|56&nbsp;538 || 0.04% || |- | 127 || {{vlagikoon|Bosnië-Herzegowina}} [[Bosnië-Herzegowina]] || align=right|51&nbsp;197 || 0.03% || |- | 128 || {{vlagikoon|Costa Rica}} [[Costa Rica]] || align=right|51&nbsp;100 || 0.03% || Sluit [[Isla del Coco]] in. |- | 129 || {{vlagikoon|Slowakye}} [[Slowakye]] || align=right|49&nbsp;033 || 0.03% || |- | 130 || {{vlagikoon|Dominikaanse Republiek}} [[Dominikaanse Republiek]] || align=right|48&nbsp;671 || 0.03% || Sluit die Vasteland Dominikaanse Republiek, Saonaeiland, en ander onder beheer van die Dominikaanse Regering in. |- | 131 || {{vlagikoon|Bhoetan}} [[Bhoetan]] || align=right|47&nbsp;000 || 0.03% || |- | 132 || {{vlagikoon|Estland}} [[Estland]] || align=right|45&nbsp;100 || 0.03% || Sluit 1&nbsp;520 eilande in die [[Oossee]] in. |- | 133 || {{vlagikoon|Denemarke}} [[Denemarke]] || align=right|43&nbsp;094 || 0.03% || Sluit slegs die eintlike Denemarke in; die Koninkryk van Denemarke, insluitend [[Groenland]] en die [[Faroëreilande]] dek 2&nbsp;220&nbsp;093&nbsp;km² wat dit in 13de plek sou plaas. |- | 134 || {{vlagikoon|Nederland}} [[Nederland]] || align=right|41&nbsp;528 || 0.03% || Sluit slegs die eintlike Nederland in; die hele [[Koninkryk van Nederland]] dek 42&nbsp;437&nbsp;km². |- | 135 || {{vlagikoon|Switserland}} [[Switserland]] || align=right|41&nbsp;284 || 0.03% || |- | 136 || {{vlagikoon|Republiek China}} [[Republiek China]] (Taiwan) || align=right|36&nbsp;188<ref>{{cite web |format=pdf |url=http://eng.stat.gov.tw/public/data/dgbas03/bs2/yearbook_eng/y001.pdf |title=Area, cultivated land area and forest land area |publisher=National Statistics – Republiek China (Taiwan) |accessdate=2007-09-27 |archive-date=2018-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181226005659/http://eng.stat.gov.tw/public/data/dgbas03/bs2/yearbook_eng/y001.pdf%0A |url-status=dead }}</ref> || 0.02% || Sluit slegs die gebiede in onder administrasie van die Republiek China, naamlik [[Taiwan]], [[Penghu]], [[Kinmen]] en [[Matsu-eilande|Matsu]]. |- | 137 || {{vlagikoon|Guinee-Bissau}} [[Guinee-Bissau]] || align=right|36&nbsp;125 || 0.02% || |- | 138 || {{vlagikoon|Moldawië}} [[Moldawië]] || align=right|33&nbsp;851 || 0.02% || Sluit [[Transnistrië]] (Pridnestrovie) in. |- | 139 || {{vlagikoon|België}} [[België]] || align=right|30&nbsp;528 || 0.02% || |- | 140 || {{vlagikoon|Lesotho}} [[Lesotho]] || align=right|30&nbsp;355 || 0.02% || |- | 141 || {{vlagikoon|Armenië}} [[Armenië]] || align=right|29&nbsp;800 || 0.02% || |- | 142 || {{vlagikoon|Solomoneilande}} [[Solomoneilande]] || align=right|28&nbsp;896 || 0.02% || |- | 143 || {{vlagikoon|Albanië}} [[Albanië]] || align=right|28&nbsp;748 || 0.02% || |- | 144 || {{vlagikoon|Equatorial Guinee}} [[Equatorial Guinee]] || align=right|28&nbsp;051 || 0.02% || |- | 145 || {{vlagikoon|Burundi}} [[Burundi]] || align=right|27&nbsp;834 || 0.02% || |- | 146 || {{vlagikoon|Haïti}} [[Haïti]] || align=right|27&nbsp;750 || 0.02% || |- | 147 || {{vlagikoon|Rwanda}} [[Rwanda]] || align=right|26&nbsp;338 || 0.02% || |- | 148 || {{vlagikoon|Noord-Masedonië}} [[Noord-Masedonië]] || align=right|25&nbsp;713 || 0.02% || |- | 149 || {{vlagikoon|Djiboeti}} [[Djiboeti]] || align=right|23&nbsp;200 || 0.02% || |- | 150 || {{vlagikoon|Belize}} [[Belize]] || align=right|22&nbsp;966 || 0.02% || |- | 151 || {{vlagikoon|Israel}} [[Israel]] || align=right|22&nbsp;145 of 20&nbsp;770|| 0.01% || Die hoër syfer sluit die [[Golanhoogland]] in. Beide syfers sluit die [[Wesoewer]] en [[Gazastrook]] uit. |- | 152 || {{vlagikoon|El Salvador}} [[El Salvador]] || align=right|21&nbsp;041 || 0.01% || |- | 153 || {{vlagikoon|Slowenië}} [[Slowenië]] || align=right|20&nbsp;256 || 0.01% || |- | 154 || {{vlagikoon|Frankryk}} ''[[Nieu-Kaledonië]]'' || align=right|18&nbsp;575 || 0.01% || Franse afhanklikheid. |- | 155 || {{vlagikoon|Fidji}} [[Fidji]] || align=right|18&nbsp;274 || 0.01% || |- | 156 || {{vlagikoon|Koeweit}} [[Koeweit]] || align=right|17&nbsp;818 || 0.01% || |- | 157 || {{vlagikoon|Eswatini}} [[Eswatini]] || align=right|17&nbsp;364 || 0.01% || |- | 158 || {{vlagikoon|Oos-Timor}} [[Oos-Timor]] || align=right|14&nbsp;874 || <0.01% || |- | 159 || {{vlagikoon|Bahamas}} [[The Bahamas]] || align=right|13&nbsp;878 || <0.01% || |- | 160 || {{vlagikoon|Montenegro}} [[Montenegro]] || align=right|13&nbsp;812<ref>{{cite web |url=http://www.monstat.cg.yu/EngsrCGuBrojkama.htm |title=General Data |publisher=Statistical Office of the Republic of Montenegro |accessdate=2007-09-27 |archive-date=2009-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090331081138/http://www.monstat.cg.yu/EngsrCGuBrojkama.htm |url-status=dead }}</ref> || <0.01% || |- | 161 || {{vlagikoon|Vanuatu}} [[Vanuatu]] || align=right|12&nbsp;189 || <0.01% || |- | 162 || {{vlagikoon|Falklandeilande}} ''[[Falklandeilande]]''|| align=right|12&nbsp;173 || <0.01% || [[Britse Oorsese Gebied]]. Aanspraak deur [[Argentinië]]. Sluit [[Suid-Georgië en die Suid-Sandwich Eilande]] uit. |- | 163 || {{vlagikoon|Gambië}} [[Gambië]] || align=right|11&nbsp;295 || <0.01% || |- | 164 || {{vlagikoon|Katar}} [[Katar]] || align=right|11&nbsp;000 || <0.01% || |- | 165 || {{vlagikoon|Jamaika}} [[Jamaika]] || align=right|10&nbsp;991 || <0.01% || |- | 166 || {{vlagikoon|Libanon}} [[Libanon]] || align=right|10&nbsp;400 || <0.01% || |- | 167 || {{vlagikoon|Ciprus}} [[Ciprus]] || align=right|9&nbsp;251 || <0.01% || Sluit die [[Turkse Republiek van Noord-Ciprus]] in wat slegs deur Turkye erken word, en die Britse soewereine militêre basisse ([[Akrotiri en Dhekelia]]) in. |- | 168 || {{vlagikoon|Puerto Rico}} ''[[Puerto Rico]]'' || align=right|8&nbsp;875 || <0.01% || [[gemenebes (Verenigde State van Amerika eilandgebied)|Gemenebes]] van die [[Verenigde State van Amerika]]. |- | 169 || {{vlagikoon|Palestynse gebiede}} ''[[Palestynse gebiede]]'' || align=right|6&nbsp;020 || <0.01% || Die syfer bestaan uit die [[Wes-Oewer]] en [[Gasastrook]]. |- | 170 || {{vlagikoon|Broenei}} [[Broenei]] || align=right|5&nbsp;765 || <0.01% || |- | 171 || {{vlagikoon|Trinidad en Tobago}} [[Trinidad en Tobago]] || align=right|5&nbsp;130 || <0.01% || |- | 172 || {{vlagikoon|Kaap Verde}} [[Kaap Verde]] || align=right|4&nbsp;033 || <0.01% || |- | 173 || {{vlagikoon|Frans-Polinesië}} ''[[Frans-Polinesië]]'' || align=right|4&nbsp;000 || <0.01% || Franse oorsese kollektiwiteit. |- | 174 || {{vlagikoon|Samoa}} [[Samoa]] || align=right|2&nbsp;831 || <0.01% || |- | 175 || {{vlagikoon|Luxemburg}} [[Luxemburg, land|Luxemburg]] || align=right|2&nbsp;586 || <0.01% || |- | 176 || {{vlagikoon|Frankryk}} ''[[Réunion]]'' || align=right|2&nbsp;510 || <0.01% || Franse oorsese département. |- | 177 || {{vlagikoon|Comore}} [[Comore]] || align=right|2&nbsp;235 <br />|| <0.01% || Gelyste syfer sluit [[Mayotte]] (373&nbsp;km²) in. Die syfer sonder Mayotte is 1&nbsp;862&nbsp;km².<ref>{{cite web |url=http://countryprofiles.unep.org/profiles/KM |title=Comore |publisher=UNEP Country Profile Information System |accessdate=2007-09-27 |archive-date=2007-06-26 |archive-url=https://archive.is/20070626172057/http://countryprofiles.unep.org/profiles/KM |url-status=dead }}</ref> Mayotte is amptelik 'n oorsese kollektiwiteit van Frankryk en val nie onder die soewereiniteit van die Comore nie. |- | 178 || {{vlagikoon|Mauritius}} [[Mauritius]] || align=right|2&nbsp;040 || <0.01% || Sluit die Agaléga-eilande, Cargados Carajos Shoals (Saint Brandon), en [[Rodrigues]] in. |- | 179 || {{vlagikoon|Frankryk}} ''[[Guadeloupe]]'' || align=right|1&nbsp;705 || <0.01% || Franse oorsese département sluit in [[La Désirade]], [[Marie Galante]], [[Les Saintes]], [[Sint-Bartholomeus]] en [[Sint-Martin]] (Franse deel). Let daarop dat Sint-Bartholomeus en Sint-Martin in 2007 aparte oorsese kollektiwiteite geword het en nie meer polities deel is van Guadeloupe nie. |- | 180 || {{vlagikoon|Faroëreilande}} ''[[Faroëreilande]]'' || align=right|1&nbsp;399 || <0.01% || 'n Selfregerende gebied van [[Denemarke]]. |- | 181 || {{vlagikoon|Martinique}} ''[[Martinique]]'' ||align=right| 1&nbsp;102 || <0.01% || Franse oorsese département. |- | 182 || {{vlagikoon|Sao Tomé en Principe}} [[Sao Tomé en Principe]] || align=right|964 || <0.01% || |- | 183 || {{vlagikoon|Turks- en Caicoseilande}} ''[[Turks- en Caicoseilande]]'' || align=right|948 || <0.01% || [[Britse Oorsese Gebied]]. Oppervlak sluit beskermde water in. |- | 184 || {{vlagikoon|Nederlands-Antille}} ''[[Nederlands-Antille]]'' || align=right|800 || <0.01% || Selfregerende deel van die [[Koninkryk van Nederland]]; sluit [[Bonaire]], [[Curaçao]], [[Saba]], [[Sint Eustatius]], en [[Sint Maarten]] in (Nederlandse deel van die eiland Sint-Martin). |- | 185 || {{vlagikoon|Dominika}} [[Dominika]] || align=right|751 || <0.01% || |- | 186 || {{vlagikoon|Tonga}} [[Tonga]] || align=right|747 || <0.01% || |- | 187 || {{vlagikoon|Kiribati}} [[Kiribati]] || align=right|726 || <0.01% || Sluit drie eilandgroepe in – [[Gilberteilande]], [[Line-eilande]], [[Phoenixeilande]]. |- | 188 || {{vlagikoon|Mikronesië}} [[Gefedereerde State van Mikronesië]] || align=right|702 || <0.01% || Sluit [[Pohnpei]] (Ponape), [[Chuukeilande|Chuuk]]- (Truk) Eilande, [[Yapeilande]], en [[Kosrae]] (Kosaie) in. |- | 189 || {{vlagikoon|Bahrein}} [[Bahrein]] || align=right|694 || <0.01% || |- | 190 || {{vlagikoon|Singapoer}} [[Singapoer]] || align=right|683 || <0.01% || VN syfer vir 2004. Amptelike oppervlak in 2006 is 704&nbsp;km².<ref>{{cite web |url=http://www.singstat.gov.sg/stats/keyind.html#keyind |title=Key Annual Indicators |year=2006 |publisher=Statistics Singapoer |access-date=27 Julie 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130308100512/http://www.singstat.gov.sg/stats/keyind.html#keyind |archive-date= 8 Maart 2013 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> |- | 191 || {{vlagikoon|Eiland van Man}} ''[[Eiland van Man]]'' || align=right|572 || <0.01% || Kroongebied van die VK. |- | 192 || {{vlagikoon|Guam}} ''[[Guam]]'' || align=right|549 || <0.01% || Herorganiseerde nie-geïnkorporeerde gebied van die [[VSA]]. |- | 193 || {{vlagikoon|Sint Lucia}} [[Sint Lucia]] || align=right|539 || <0.01% || |- | 194 || {{vlagikoon|Andorra}} [[Andorra]] || align=right|468 || <0.01% || |- | 195 || {{vlagikoon|Noordmarianaeilande}} ''[[Noordmarianaeilande]]'' || align=right|464 || <0.01% || Gemenebes in politiese unie met die VSA; sluit 14 eilande insluitend [[Saipan]], [[Rota (eiland)|Rota]], en [[Tinian]] in. |- | 196 || {{vlagikoon|Palau}} [[Palau]] || align=right|459 || <0.01% || |- | 197 || {{vlagikoon|Seychelle-eilande}} [[Seychelle-eilande]] || align=right|455 || <0.01% || |- | 198 || {{vlagikoon|Antigua en Barbuda}} [[Antigua en Barbuda]] || align=right|442 || <0.01% || Sluit [[Redonda]], 1.6&nbsp;km² in. |- | 199 || {{vlagikoon|Barbados}} [[Barbados]] || align=right|430 || |- | 200 || {{vlagikoon|Sint Vincent en die Grenadines}} [[Sint Vincent en die Grenadines]] || align=right|388 || <0.01% || |- | 201 || {{vlagikoon|Amerikaanse Maagde-eilande}} ''[[Amerikaanse Maagde-eilande]]'' || align=right|347 || <0.01% || Herorganiseerde nie-geïnkorporeerde gebied van die [[VSA]]. |- | 202 || {{vlagikoon|Grenada}} [[Grenada]] || align=right|344 || <0.01% || |- | 203 || {{vlagikoon|Malta}} [[Malta]] || align=right|316 || <0.01% || |- | 204 || {{vlagikoon|Maldive-eilande}} [[Maldive-eilande]] || align=right|298 || <0.01% || |- | 205 || {{vlagikoon|Kaaimanseilande}} ''[[Kaaimanseilande]]'' || align=right|264 || <0.01% || [[Britse Oorsese gebied]]. |- | 206 || {{vlagikoon|Sint Kitts en Nevis}} [[Sint Kitts en Nevis]] || align=right|261 || <0.01% || |- | 207 || {{vlagikoon|Niue}} ''[[Niue]]'' || align=right|260 || <0.01% || Selfregerende nasie in vrye assosiasie met [[Nieu-Seeland]]. |- | 208 || {{vlagikoon|Frankryk}} ''[[Saint-Pierre et Miquelon]]'' || align=right|242 || <0.01% || Franse oorsese kollektiwiteit; sluit agt klein eilande in die Sint-Pierre en die Miquelon groepe in. |- | 209 || {{vlagikoon|Cookeilande}} ''[[Cookeilande]]'' || align=right|236 || <0.01% || Selfregerende nasie in vrye assosiasie met [[Nieu-Seeland]]. |- | 210 || {{vlagikoon|Wallis en Futuna}} ''[[Wallis en Futuna]]'' || align=right|200 || <0.01% || Franse oorsese kollektiwiteit; sluit [[Île Uvéa]] ([[Walliseiland]]), [[Île Futuna]] ([[Futunaeiland, Wallis en Futuna|Futunaeiland]]), [[Alofi-eiland|Île Alofi]], en 20 klein eilandjies in. |- | 211 || {{vlagikoon|Amerikaans-Samoa}} ''[[Amerikaans-Samoa]]'' || align=right|199 || <0.01% || Nie-herorganiseerde, nie-geïnkorporeerde gebied van die [[VSA]]; sluit [[Rose-Eiland]] en [[Swainseiland]] in. |- | 212 || {{vlagikoon|Marshalleilande}} [[Marshalleilande]] || align=right|181 || <0.01% || Sluit die atols [[Bikini-atol|Bikini]], [[Enewetak]], [[Kwajalein]], [[Majuro]], [[Rongelap]], en [[Utirik]] in. |- | 213 || {{vlagikoon|Aruba}} ''[[Aruba]]'' || align=right|180 || <0.01% || Selfregerende deel van die [[Koninkryk van Nederland]]. |- | 214 || {{vlagikoon|Liechtenstein}} [[Liechtenstein]] || align=right|160 || <0.01% || Kleinste dubbellandingeslote land ter wêreld. |- | 215 || {{vlagikoon|Brits-Maagde-eilande}} ''[[Brits-Maagde-eilande]]'' || align=right|151 || <0.01% || [[Britse Oorsese Gebied]]; bestaan uit 16 bewoonde en meer as 20 onbewoonde eilande; sluit die eiland [[Anegada]] in. |- | 216 || {{vlagikoon|Sint Helena}} ''[[Sint Helena]]'' || align=right|122 || <0.01% || [[Britse Oorsese Gebied]]; uitgesluit afhanklikhede. |- | 217 || {{vlagikoon|Jersey}} ''[[Jersey]]'' || align=right|116 || <0.01% || Kroongebied van die VK. |- | 218 || {{vlagikoon|Montserrat}} ''[[Montserrat]]'' || align=right|102 || <0.01% || [[Britse Oorsese Gebied]]. |- | 219 || {{vlagikoon|Tristan da Cunha}} ''[[Tristan da Cunha]]'' || align=right|98 || <0.01% || Afhanklikheid van Sint Helena (VK). Oppervlak verwys slegs na die hoofeiland (die enigste bewoonde eiland). Totale oppervlak is 201&nbsp;km².<ref>[http://www.xist.org/cntry/sthelena.aspx xist.org – Sint Helena]</ref> |- | 220 || {{vlagikoon|Anguilla}} ''[[Anguilla]]'' || align=right|91 || <0.01% || [[Britse Oorsese Gebied]]. |- | 221 || {{vlagikoon|Verenigde Koninkryk}} ''[[Ascension]]'' || align=right|88 || <0.01% || Afhanklikheid van die [[Britse Oorsese Gebied]] [[Sint Helena]]. |- | 222 || {{vlagikoon|Guernsey}} ''[[Guernsey]]'' || align=right|78 || <0.01% || Kroongebied van die VK; sluit [[Alderney]], Guernsey, [[Herm]], [[Sark]], en 'n paar ander kleiner eilande in. |- | 223 || {{vlagikoon|San Marino}} [[San Marino]] || align=right|61 || <0.01% || |- | 224 || {{vlagikoon|Bermuda}} ''[[Bermuda]]'' || align=right|53 || <0.01% || [[Britse Oorsese Gebied]]. |- | 225 || {{vlagikoon|Norfolk-eiland}} ''[[Norfolkeiland]]'' || align=right|36 || <0.01% || Selfregerende gebied van Australië. |- | 226 || {{vlagikoon|Tuvalu}} [[Tuvalu]] || align=right|26 || <0.01% || Kleinste onafhanklike Britse Volkebondstaat. |- | 227 || {{vlagikoon|Nauru}} [[Nauru]] || align=right|21 || <0.01% || Kleinste republiek ter wêreld. |- | 228 || {{vlagikoon|Tokelau}} ''[[Tokelau]]'' || align=right|12 || <0.01% || Gebied van [[Nieu-Seeland]]. |- | 229 || {{vlagikoon|Gibraltar}} ''[[Gibraltar]]'' || align=right|6 || <0.01% || [[Britse Oorsese Gebied]]. |- | 230 || {{vlagikoon|Pitcairn Eilande}} ''[[Pitcairn Eilande]]'' || align=right|5 || <0.01% || [[Britse Oorsese Gebied]]. |- | 231 || {{vlagikoon|Monaco}} [[Monaco]] || align=right|1.95<ref>{{Cite web |url=http://www.monaco.gouv.mc/devwww/wwwnew.nsf/e89a6190e96cbd1fc1256f7f005dbe6e/fb7cd09f1e038321c125702a0046f5cf/$FILE/chapitre%201.pdf |title=Monaco government |access-date=16 Februarie 2008 |archive-date= 3 Julie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070703014656/http://www.monaco.gouv.mc/devwww/wwwnew.nsf/e89a6190e96cbd1fc1256f7f005dbe6e/fb7cd09f1e038321c125702a0046f5cf/$FILE/chapitre%201.pdf |url-status=dead }}</ref> || <0.01% || Kleinste [[Frans]]sprekende land. |- | 232 || {{vlagikoon|Vatikaanstad}} [[Vatikaanstad]] || align=right|0.44<ref>[http://www.vatican.va/news_services/press/documentazione/documents/sp_ss_scv/informazione_generale/sp_ss_scv_info-generale_en.html#Superficie Holy See – State of vatican City General Information]</ref> || <0.01% || Kleinste land ter wêreld. |} == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Geografie-verwante lyste]] [[Kategorie:Lyste van lande|Oppervlak, lande volgens]] ah5mmgbj16atgyp1j5x29as6g9e0jzs 0 34922 2965505 2002363 2026-09-06T18:00:18Z JMK 649 +items, teksdetail 2965505 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Police fighting against anti-Sarkozy with tear gas (487645695).jpg|duimnael|Franse polisie tydens 'n opstand in Parys op 6 Mei 2007.]] 'n '''Opstand''' of '''rebellie''' vind plaas wanneer 'n individu of groep mense teen [[gesag]] in verset kom. 'n Opstand wissel van burgerlike ongehoorsaamheid tot gewapende verset. Suksesvolle opstandings kan lei tot 'n [[revolusie]] of 'n bevryding. Iemand wat in opstand kom heet 'n '''rebel''' of '''opstandeling'''. == Vorms van opstand == Die intensiteit van 'n opstand verskil dikwels en kan strek van 'n plaaslike oproer (onluste) tot 'n [[burgeroorlog]]: * Burgerlike ongehoorsaamheid, geweldlose verset, soos in Brits-Indië, deur [[Mahatma Gandhi]] * 'n Muitery van ondergeskikte militariste teen hulle meerderes * 'n Versetbeweging teen buitelandse oorheersers, soos deur die Fretilin in [[Oos-Timor]] * 'n [[Revolusie]] of snelle omverwerping van gesag, soos die Oktoberrevolusie in [[Rusland]] * 'n [[Guerilla-oorlogvoering|Guerrilla]]-oorlog teen die maghebbers, soos in [[Kuba]] deur [[Fidel Castro]] en [[Che Guevara]]. * Volslae oorlog, soos die [[Warskou-opstand]]. == Sien ook == * [[Ioniese Opstand]] * [[Revolusiejaar 1848]] * [[Opstande van 1968]] * [[Maritz-rebellie]] van 1914 in Suid-Afrika * [[Mau Mau]] [[Kategorie:Opstande| ]] 1g6qtxf4fln0qghgcsmf5xb1128x52f 2965507 2965505 2026-09-06T18:01:58Z JMK 649 2965507 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Police fighting against anti-Sarkozy with tear gas (487645695).jpg|duimnael|Franse polisie tydens 'n opstand in [[Parys]] op 6 Mei 2007.]] 'n '''Opstand''' of '''rebellie''' vind plaas wanneer 'n individu of groep mense teen [[gesag]] in verset kom. 'n Opstand wissel van burgerlike ongehoorsaamheid tot gewapende verset. Suksesvolle opstandings kan lei tot 'n [[revolusie]] of 'n bevryding. Iemand wat in opstand kom heet 'n '''rebel''' of '''opstandeling'''. == Vorms van opstand == Die intensiteit van 'n opstand verskil dikwels en kan strek van 'n plaaslike oproer (onluste) tot 'n [[burgeroorlog]]: * Burgerlike ongehoorsaamheid, geweldlose verset, soos in Brits-Indië, deur [[Mahatma Gandhi]] * 'n Muitery van ondergeskikte militariste teen hulle meerderes * 'n Versetbeweging teen buitelandse oorheersers, soos deur die Fretilin in [[Oos-Timor]] * 'n [[Revolusie]] of snelle omverwerping van gesag, soos die Oktoberrevolusie in [[Rusland]] * 'n [[Guerilla-oorlogvoering|Guerrilla]]-oorlog teen die maghebbers, soos in [[Kuba]] deur [[Fidel Castro]] en [[Che Guevara]]. * Volslae [[oorlog]], soos die [[Warskou-opstand]]. == Sien ook == * [[Ioniese Opstand]] * [[Revolusiejaar 1848]] * [[Maritz-rebellie]] van 1914 in Suid-Afrika * [[Mau Mau]] * [[Opstande van 1968]] [[Kategorie:Opstande| ]] 5ntycdxqghngnktqxal66grcaj28lrv 3 36185 2965504 2965206 2026-09-06T18:00:08Z Zoulla 203618 /* Vraag oor my wikipedia-artikel */ nuwe afdeling 2965504 wikitext text/x-wiki {{argiefboks|13 | argief1 = [[/argief2011|2009-11]] | argief2 = [[/argief2012|2012-13]] | argief3 = [[/argief2014|2014]] | argief4 = [[/argief2015|2015]] | argief5 = [[/argief2016|2016]] | argief6 = [[/argief2017|2017]] | argief7 = [[/argief2018-19|2018–19]] | argief8 = [[/argief2020|2020]] | argief9 = [[/argief2021|2021]] | argief10 = [[/argief2022|2022]] | argief11 = [[/argief2023|2023]] | argief12 = [[/argief2024|2024]] | argief13 = [[/argief2025|2025]] }} == [[Lophiidae]] == Waarom het jy dit teruggerol? [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 14:05, 4 Januarie 2026 (UTC) : Jammer, hulle noem dit dik vingers sindroom. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:15, 4 Januarie 2026 (UTC) == Wikistats ding == Hi @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] Sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949 Ek het die fout met die stats daar gerapporteer. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:16, 7 Januarie 2026 (UTC) : [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]], dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:40, 7 Januarie 2026 (UTC) == Happy First Edit Anniversary Oesjaar 🎉 == Hey @[[User:Oesjaar|Oesjaar]]. Your wiki edit anniversary was 1 day ago, marking 17 years of dedicated contributions to Afrikaans Wikipedia. Your passion for sharing knowledge and your remarkable contributions have not only enriched the project, but also inspired countless others to contribute. Thank you for your amazing contributions. Wishing you many more wonderful years ahead in the Wiki journey and a blessed New Year. :) -[[Gebruiker:Gnoeee|Gnoeee]] ([[Gebruikerbespreking:Gnoeee|kontak]]) 15:29, 7 Januarie 2026 (UTC) == ''Babiana socotrana'' is now ''Cyanixia socotrana'' == Hello Oesjaar, Please be informed that the former ''Babiana socotrana'' has been moved to a separate genus.<ref name=u>Goldblatt, J. C. Manning, J. Davies, [[Vincent Savolainen|V. Savolainen]] and S. Rezai (2003). [http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=214957 ''Cyanixia'', a new genus for the Socotran endemic ''Babiana socotrana'' (Iridaceae–Crocoideae).] Edinburgh Journal of Botany, 60, pp 517-532</ref> There is a stub on the English Wikipedia. Regards, [[Gebruiker:Dwergenpaartje|Dwergenpaartje]] ([[Gebruikerbespreking:Dwergenpaartje|kontak]]) 23:19, 22 Februarie 2026 (UTC) {{reflist}} :: {{ping|Dwergenpaartje}}, I have actually created [[Cyanixia socotrana]] during Nov 2021 already with a note in [[Babiana]]! Thanks for your concern! Regards. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:19, 23 Februarie 2026 (UTC) == Klappenavraag == Saterdagaand, Ongeveer 19:22 Goeie naand, Oesjaar Iets het fout gegaan met die bladsy waar jy jou terme geplaas het, so ek plaas my antwoorde hier. ·        Plain flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor. '''VB = gewone klap''' ·        Split flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor. '''VB = splitklap''' ·        Slotted flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor. '''VB = slotted flap (slot flap) = gleufklap''' ·        Fowler flap - ek dink Fowlerklap kan doen hier. Vernoem na Harlan D Fowler – so ja, Fowlerklap behoort te werk. ·        Junkers flap Uitgevind deur Otto Mader by Junkers, aanvanklik op Junkers-vliegtuie gebruik – oënskynlik na Junkers-maatskappy vernoem. '''So, Junkers-klap''' ·        Gouge flap Uitgevind deur Arthur Gouge vir Short Brothers. '''Dus, Gouge-klap''' ·        Fairey-Youngman flap Oënskynlik oorspronklik deur die vliegtuigmaatskappy Fairey gebruik. '''Stel voor Fairey-Youngman-klap''' ·        Zap flap Uitgevind deur Edward F Zaparka; lyk asof die “Zap” ’n verkorting van sy van is. '''Dus Zap-klap?''' ·        Krueger flap - bestaan reeds as [[Krueger-klap]] ·        Gurney flap '''Na Dan Gurney vernoem – dus die Gurney-klap.''' ·        Leading edge flap (leirandklap)? Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. '''VB = voorrandklap''' ·        Blown flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. '''Nie gekry nie.''' ''blaasklap, luggeblaaste klap?'' Al hierdie terme kom voor in ’n Wikipedia-artikel met die titel “Flap (auronautics)”. Dit bestaan uit beskrywings van verskillende soorte klappe. '''“VB” staan vir Vliegtuigbouterme.''' Hoop dit help! Laat weet asseblief as jy nog hulp verlang. Groete, Gaius [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 17:28, 28 Februarie 2026 (UTC) == Terp == Beste Oesjaar, Sal u asseblief nagaan of die kategorieë in die artikel Terp korrek is soos hulle is, of of meer bygevoeg moet word? Groete. [[Gebruiker:Drewes|Drewes]] ([[Gebruikerbespreking:Drewes|kontak]]) 17:17, 15 Maart 2026 (UTC) :{{ping|Drewes}}, dankie vir hierdie artikel. Ek sien jou moedertaal is [[Wes-Fries]]. My vrou se grootouers is in Groningen gebore, my skoonma kan nog Nederlands praat. Ek het nie 'n probleem met die Kategorieë nie. Waar woon jy? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:38, 15 Maart 2026 (UTC) ::Ek woon in Drachten, maar is in Metslawier gebore. Ongeveer 'n vyfde van my familie kom van die provinsie Groningen. Omstreeks die jaar 1800 het hulle na die gemeente Kollumerland in Friesland verhuis. My oupa aan vaderskant het nog die Groningse dialek gepraat. Nederlands was vir skool en amptelike geleenthede. Dit is heel moontlik dat jou skoonma ook Gronings by die huis gepraat het. Vriendelike groete, [[Gebruiker:Drewes|Drewes]] ([[Gebruikerbespreking:Drewes|kontak]]) 19:24, 15 Maart 2026 (UTC) :::My skoonma is in Gronigen gebore en het Gronings by die huis gepraat. Sy was 6 toe hulle na Suid-Afrika geëmigreer het. Ek hoop ons kommunikeer meermale en dat jy sal help om ons Wikipedia uit te bou. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:28, 15 Maart 2026 (UTC) == Dankie == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | [[File:Original Barnstar Hires.svg|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''Die Oorspronklike Skur-stêr''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | Vir u uitsonderlike bydraes tot die Afrikaanse Wikipedia. Ek erken u toegewydheid, het lesse geleer uit ons onlangse interaksie, en sien uit na vreedsame samewerking in die toekoms. --[[Gebruiker:Kurgenera|Kurgenera]] ([[Gebruikerbespreking:Kurgenera|kontak]]) 15:56, 22 Maart 2026 (UTC) |} == [[Charente-Maritime]] == Daardie skakel werk nie, daarom het ek dit verwyder. Daardie webwerf bestaan ​​nie meer nie, soos dit lyk. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 16:52, 6 April 2026 (UTC) == [[Apollo 13]] == {{Gebruikervoorblad|Apollo 13}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Geïnspireer deur RSG se ''Sterre en Planete'', waar hulle oor die bekende sin gesels het, waarna ek in Duitsland geluister het. Baie dankie vir hierdie voorbladartikel, moet ek maar persoonlik ook sê. Heel gepas op ons voorblad tydens die 56ste herdenking. As ek op "wysig" kliek, is daar 'n fout by die notas, maar nie as ek dié artikel lees nie. Weet nie waar dit vandaan kom nie. Enige idee? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:35, 12 April 2026 (UTC) :Geluk Oesjaar, dit was baie harde werk aan jou kant! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 19:40, 12 April 2026 (UTC) == Jou navraag oor admin status == Hallo Oesjaar. Dit is Rooiratel. Ek gebruik maar 'n temprekening omdat my skootrekenaar situasie. Sien hier : https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal%3AGebruikersRegte&user=Oesjaar Jy moet per gebruiker sien wanner hulle status verander. Groete. - [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-22503-02|&#126;2026-22503-02]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-22503-02|talk]]) 08:31, 17 April 2026 (UTC) :: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:33, 17 April 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:29, 28 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 --> == Kontak epos-adres == @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ek het toe uitgevind hoe ons die epos wat na "info-af@wikimedia.org" kan lees. Ek sal die besonderhede met jou bespreek wanner ons volgende week bymekaar kom. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 20:47, 13 Mei 2026 (UTC) == Koffie-afspraak == Goeie middag, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]. Dit lyk my jy wil iewers gaan koffie drink? '''Moet my asseblief nie bel nie'''. Dit is nie nou geleë om telefonies met jou te kommunikeer nie. Die 15de Mei, 16de Mei en 18 Mei 2026 het ek reeds ander afsprake. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 14:49, 14 Mei 2026 (UTC) == Navraag oor Wikipedia-artikel vir PRBB Trailers == Goeie dag Deon, Ek hoop dit gaan goed. Ek kontak jou namens PRBB Trailers. Ons stel daarin belang om meer te leer oor die korrekte proses om ’n Wikipedia-artikel vir ons maatskappy op te stel, en ons het gesien dat jy baie ervaring het binne die Wikimedia/Wikipedia-gemeenskap. Ons wil graag seker maak dat alles professioneel, neutraal en volgens Wikipedia se riglyne gedoen word. Sou jy dalk beskikbaar wees om ons hiermee te adviseer of moontlik te help met die proses? Ek hoor graag van jou. Chane chane@prbb.co.za [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-30140-60|&#126;2026-30140-60]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-30140-60|talk]]) 10:18, 20 Mei 2026 (UTC) ::Chane ::Ons is 'n ensiklopedie, nie 'n bemarkingsmeganisme nie. Ons laat nie bemarkings/bekendstellings artikels toe nie. Enige sodanige poging sal verwyder word. Jou maatskappy het geen ensiklopediese waarde nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:00, 20 Mei 2026 (UTC) :Hallo Chane! Ek antwoord jou sommer namens Deon. :As ek reg verstaan is PRBB Trailers 'n kommersiële onderneming wat sleepwaens en bykomstighede vervaardig en bemark. :Dit spyt my dat ons Wikipedia GEEN advertensies of bemarking toelaat nie, dus sal 'n Wikipedia-artikel vir die maatskappy nie hier welkom wees nie. Daar is tog letterlik 1000'e plekke soos tydskrifte, nuusblaaie, of deesdae elektroniese media, waar julle jul ding kan doen (teen betaling natuurlik)! :Sterkte daarmee, en weereens jammer om jou teleur te stel. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:03, 20 Mei 2026 (UTC) ::NS: Jammer Deon, ek het klaar 'n antwoord geplaas toe joune ook deurkom! Maar dit sê dieselfde ding. Groete, Gert ::: Geen skade gedoen nie. Dankie in elk geval. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:12, 20 Mei 2026 (UTC) == [[G.A. Watermeyer]] == Kan jy [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Fred_le_Roux&diff=prev&oldid=2907267 op hierdie manier] deduplikeer? Die bladsy is beskerm. Die dubbele verwysing is: <nowiki><ref>Antonissen, Rob “Kern en tooi” Nasou Beperk Eerste uitgawe Eerste druk Elsiesrivier 1963</ref></nowiki>. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:34, 26 Mei 2026 (UTC) :{{ping|Jcb}} ek het die dubbele verwysing herstel! Dankie, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:23, 26 Mei 2026 (UTC) ::Baie dankie! [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:10, 26 Mei 2026 (UTC) == Skryfwedstryd 2026 == Hi Oesjaar! Moet asb nie aan artikels vir die [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026|skryfwedstryd]] verander nie, die paneel moet hulle nog beoordeel. Groete! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:20, 2 Junie 2026 (UTC) :Ongelukkig het die artikels foute in wat deur die compiler uitgeskop word. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:48, 2 Junie 2026 (UTC) ::Dit is so ja, maar weerhou jou asb daarvan, die wedstryd is nou byna voltooi. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:15, 2 Junie 2026 (UTC) :::Nie een van die artikels dra 'n teken dat dit deel van die kompetisie is nie. Dumbassman het in elk geval ook vanoggend aan 'n artikel verander. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:26, 2 Junie 2026 (UTC) NS Laat nuus: Ek sien jy het verjaar op 3 Junie Oesjaar! Veels geluk! (Jammer ek het dit gemis Woensdag). Groetnis, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:17, 5 Junie 2026 (UTC) == Afrikaans == :Hi Oesjaar, lees gerus [https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/konvokasie-waarsku-oor-afrikaans-by-maties/?mc_cid=9a61f2d509&mc_eid=8e57a652fb hierdie] oor Afrikaans by Maties. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:43, 10 Junie 2026 (UTC) :{{ping|Aliwal2012}}, ek vind nou die dag met 'n skok uit dat daar nie een Afrikaanse skool meer in [[Pietermaritzburg]] is nie. Die naaste is in Pinetown. Dit beteken dat daardie kinders se kontak met tegniese Afrikaans slegs via Wikipedia kan geskied. Ons het 'n moerse groot taak voor my vriend! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:04, 10 Junie 2026 (UTC) == [[M.T. Steynmedalje vir Natuurwetenskaplike en Tegniese Prestasie]] == Kan jy [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Fred_le_Roux&diff=prev&oldid=2907267 op hierdie manier] deduplikeer? Die bladsy is beskerm. Die dubbele verwysing is: <nowiki><ref>{{Cite web|url=https://www.akademie.co.za/pryse-en-bekronings/pryse-bekronings|title=Pryse & Bekronings{{!}} SA Akademie vir Wetenskap en Kuns|website=www.akademie.co.za|access-date=2026-05-06}}</ref></nowiki>. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:34, 26 Mei 2026 (UTC) : [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] Moet ek die een verwysing verwyder? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:09, 12 Junie 2026 (UTC) ::Die eerste een sal hierdie wees: <nowiki><ref name="akad">{{Cite web|url=https://www.akademie.co.za/pryse-en-bekronings/pryse-bekronings|title=Pryse & Bekronings{{!}} SA Akademie vir Wetenskap en Kuns|website=www.akademie.co.za|access-date=2026-05-06}}</ref></nowiki>. Die tweede een sal hierdie wees: <nowiki><ref name="akad" /></nowiki>. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 16:39, 12 Junie 2026 (UTC) :::Baie dankie! [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 20:59, 12 Junie 2026 (UTC) == [[Ivy Mike- kerntoets]] == {{Gebruikervoorblad|Ivy Mike- kerntoets}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:34, 5 Julie 2026 (UTC) == Christiaan Bakkes wikipedia page afrikaans == I am Christiaan Bakkes, the person the page is about. I made several edits about myself which you blocked me from making. I do not want my ex wife mentioned, I wanted to change some wording to be more accurate and I wanted to update information about myself. I am the person this page is about. Please let me edit information about my own life, otherwise ai will request the page be removed if I cannot make edits to be accurate about my own life. Thank you. [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:07, 6 Julie 2026 (UTC) :Die artikel volg die beleid van neutraliteit soos vereis word deur die Wikipedia beleid. Artikels word geskryf deur 3de partye. Ons het geen wet oortree nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 6 Julie 2026 (UTC) ::There is incorrect information about me in the article that I want to correct. How do I do this if someone blocks me from making the change? [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:18, 6 Julie 2026 (UTC) ::: Watter inligting is volgens jou verkeerd? [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:20, 6 Julie 2026 (UTC) ::::The one about my ex wife and my divorce is incorrect. There is more about her than the woman I married in 2015 that the article doesn't even say I married! My stories are also not about hunting, but about conservation. [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:25, 6 Julie 2026 (UTC) ::::All the latest correct information is widely abailable on the internet but the wiki page doesn't match this. ::::* Huisgenoot: https://www.netwerk24.com/huisgenoot/bekendes/hg-in-addo-saam-met-christiaan-bakkes-ekt-my-ma-se-as-hier-kom-strooi-toe-vind-ek-my-plek-tussen-die-groot-gryses-20260205-1013 ::::* Sarie: https://www.netwerk24.com/sarie/boeke/christiaan-bakkes-ek-wil-die-waarheid-manipuleer-20260218-0670 ::::* Die GROOT Ontbyt: https://www.youtube.com/watch?v=1Ue0cnJVC10 ::::* Maroela Media: https://maroelamedia.co.za/afrikaans/boeke/luister-addo-se-byna-verlore-olifante/ ::::* Daily Maverick Articles by Christiaan Bakkes: https://www.dailymaverick.co.za/author/christiaan-bakkes/ ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2018/09/15/a-cultural-treat-at-kenton-book-launch/ ::::* Weg: https://www.netwerk24.com/weg/nuus/ontmoet-die-skrywer-christiaan-bakkes-20190121 ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2019/09/28/school-pupils-march-to-save-the-planet/ ::::* Daily Maverick: https://www.dailymaverick.co.za/article/2016-09-30-op-ed-namibia-ducks-elephant-census/ ::::* LEAD Wildlife Crime Educational Comic Book by Christiaan Bakkes and Marcia Fargnoli: http://www.lac.org.na/projects/lead/Pdf/comic_wildlife_crime.pdf ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/youth-unite-against-wildlife-crime/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-game/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-lion/ ::::* Travel Namibia: https://travelnam.com/guide-namibian-voted-one-africas-best-guides/ ::::{{Authority control}} ::::[[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:30, 6 Julie 2026 (UTC) ::::Naand Oesjaar. ::::Die informasie oor my eerste vrou en egskeiding is nie korrek nie. Verwyder dit asseblief uit die teks. Dit skep 'n verkeerde indruk. Ek is tans getroud met my huidige vrou sedert 2015 ons het Namibië in 2018 verlaat en bly tans in Suid Afrika. Dit beskryf verder my skryfwerk as jagverhale terwyl dit in werklikheid natuurbewaringsverhale hoofsaaklik behels. ::::Die volgende artikels is in die publieke domein en ek wil dit asb. ingesluit hê, want dit is onlangse publikasies wat my huidige skryfwerk uiteensit. ::::Ek sal dit waardeer as u op hierdie veranderinge reageer. Plaas asseblief die informasie wat ek aangeheg het terug. Dit was outomaties verwyder nadat ek dit gekorrigeer het. ::::Baie Dankie ::::Christiaan Bakkes ::::* Huisgenoot: https://www.netwerk24.com/huisgenoot/bekendes/hg-in-addo-saam-met-christiaan-bakkes-ekt-my-ma-se-as-hier-kom-strooi-toe-vind-ek-my-plek-tussen-die-groot-gryses-20260205-1013 ::::* Sarie: https://www.netwerk24.com/sarie/boeke/christiaan-bakkes-ek-wil-die-waarheid-manipuleer-20260218-0670 ::::* Die GROOT Ontbyt: https://www.youtube.com/watch?v=1Ue0cnJVC10 ::::* Maroela Media: https://maroelamedia.co.za/afrikaans/boeke/luister-addo-se-byna-verlore-olifante/ ::::* Daily Maverick Articles by Christiaan Bakkes: https://www.dailymaverick.co.za/author/christiaan-bakkes/ ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2018/09/15/a-cultural-treat-at-kenton-book-launch/ ::::* Weg: https://www.netwerk24.com/weg/nuus/ontmoet-die-skrywer-christiaan-bakkes-20190121 ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2019/09/28/school-pupils-march-to-save-the-planet/ ::::* Daily Maverick: https://www.dailymaverick.co.za/article/2016-09-30-op-ed-namibia-ducks-elephant-census/ ::::* LEAD Wildlife Crime Educational Comic Book by Christiaan Bakkes and Marcia Fargnoli: http://www.lac.org.na/projects/lead/Pdf/comic_wildlife_crime.pdf ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/youth-unite-against-wildlife-crime/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-game/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-lion/ ::::* Travel Namibia: https://travelnam.com/guide-namibian-voted-one-africas-best-guides/ ::::[[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 17:16, 6 Julie 2026 (UTC) :::::Hallo @[[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]], wat @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] nie genoem het nie, is dat dit teen die reëls van Wikipedia is om 'n Wikipedia artikel oor jouself te skep of wysig. Dit is die rede hoekom jou veranderings terug gerol was. :::::Ek waardeer dat jy nou bronne verskaf het vir die verandering wat jy wil maak, dit help baie. :::::Wees ook bewus dat Wikipedia 'n vrywilligersorganisasie, en niemand is verplig om werk te doen nie. :::::Omdat jy die moeite gedoen het om bronne te verskaf, sal ek 'n wederkerige poging aanwend om die artikel op te dateer en te kyk of ek ander kan oortuig om te help. Maar ek bied geen waarborge nie. Ek verstaan ​​jou frustrasie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:33, 7 Julie 2026 (UTC) ::::::Baie dankie hiervoor, Rooiratel. Ek verstaan en waardeer wat jy doen. Informasie wat buite konteks aangehaal word doen skade en mense kry seer. Daar is 'n neiging om my lewe te sensasionaliseer deur skrywers van artikels, resensies en rubrieke. ::::::Ek is bewus dat Wikipedia se reëls is om nie hulle teks te sensasionaliseer nie. As jy na die oorspronklike Litnet pos kyk (waarop my Afrikaanse Wikipedia blad gebaseer is), sal jy sien dat die Wikipedia blad 'n groot deel van my lewe na my egskeiding uitsluit, wat wel ingesluit word in die Litnet pos. https://www.litnet.co.za/christiaan-bakkes-1965/ ::::::Die paragraaf begin met my gewese vrou en eindig met my huidige vrou (die Wikipedia blad laat dit lyk asof sy net "nog 'n meisie" is). Daar word geen verwysing gemaak dat sy my huidige vrou is en dat ons sedert 2015 getroud is nie. Dit is nou elf jaar later. Dit skep die indruk dat ek my vorige vrou vir 'n ander vrou gelos het. Dit lees soos sensasie. Die realiteite is veel meer kompleks. ::::::Ek en my vrou voel albei dat my lewe soveel meer behels. Ons veldtogte vir die behoud van die omgewing en die natuur word gereeld oor die hoof gesien. In plek daarvan kry die safari avonture en onderonsies met wilde diere voorkeur. Dawid De Wet se resensie vang die essensie vas van wat ek probeer doen met my skryfwerk. ::::::Plunderwoestyn deur Christiaan Bakkes: omgewingskwessies oopgevlek in aangrypende verhaal ::::::'''[https://www.litnet.co.za/author/dawid-de-wet/ Dawid de Wet]'''''[https://www.litnet.co.za/category/resensies-reviews Reviews]2018-10-24 Litnet'' ::::::https://www.litnet.co.za/plunderwoestyn-deur-christiaan-bakkes-omgewingskwessies-oopgevlek-in-aangrypende-verhaal/ ::::::Behalwe vir my publieke persona as skrywer, verkies ek om my lewe privaat te hou en my te bemoei met omgewingskwessies en bedreiging van die natuur. Sodoende maak ek vyande en het selfs lede van my familie vervreem. Ek en my vrou Marcia verkies om die kalklig te vermy en lewe apart van die samelewing naby aan die natuur. Ek probeer 'n bydrae maak deur stories oor bewaring te skryf. [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 11:23, 7 Julie 2026 (UTC) == Swem in SA == ek het hierdie blaai oorsproklik begin - destyds toe ek my swimhistory website begin het. Nou is skakel na my website gebreek, en mag hom nie herstel nie. Hoe so? [[Gebruiker:Kobus88|Kobus88]] ([[Gebruikerbespreking:Kobus88|kontak]]) 12:51, 9 Julie 2026 (UTC) : Eerstens enige artikel hier geskep behoort aan die Afrikaanse gemeenskap en NIE aan die outeur nie. Tweedens, volgens Wikipedia reëls; geen eksterne skakels binne in artikels nie. Eksterne skakels kan slegs onder die Hoof: Eksterne skakels geplaas word. Dié skakels moet direk relevant tot die artikel wees. Ons laat slegs interne skakels toe. Jy het 'n magdom eksterne skakels ingevoeg; party kan as direkte bemarking gesien word. As jy inligting oor swemmers wil gee skep dan aparte Wikipedia artikels oor hulle volgens die reëls. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:06, 9 Julie 2026 (UTC) == Vraag == Hallo. Ek het die artikel [[Boris Pertsjatkin]] herskryf. Kan ek die {{tl|gaan taal na}}-sjabloon daaruit verwyder? [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 16:50, 25 Julie 2026 (UTC) :: Twee dinge: Moskwe is verkeerd. Ook, die leestekens bv. 'n punt kom voor die verwysings en nie daarna nie. Maak dit ook asb reg anders verskyn dit op ons sintaks verslag op 1 Augustus. Wat gebruik jy as vertaler? As jy die dinge reggemaak het kan jy die sjabloon verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:56, 25 Julie 2026 (UTC) :::Ek het die Moskwe-vertaling en punktuasie reggestel. Die aanvanklike vertaling is deur Google Gemini gedoen, die tweede deur ChatGPT. [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 17:18, 25 Julie 2026 (UTC) :::: Ek is seker Moskwe is [[Moskou]]. Jy regstelling is verkeerd om: die punt VOOR die <nowiki><ref></nowiki>. Ek het die eerste een reggemaak. Asseblief! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:38, 25 Julie 2026 (UTC) :::::Dankie vir die wenke. Ek het die foute reggestel. [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 18:05, 25 Julie 2026 (UTC) == Sjabloon:vliegtuigenjin == Kom ons kyk: |naam = |beeld = |byskrifte = |tipe enjin = |land van oorsprong = |vervaardiger = |ontwerpspan = |ontwerper = |builder = |designer = |eerste veldtoets = |primere toepassings = |status = |produksie tyd = |aantal geproduseer = |ontwikkel van = |variante met eie artikels = |ontwikkel na = [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:10, 31 Julie 2026 (UTC) == Welkom heet ens.... == Hallo Oesjaar, ek weet nie of jy [[gebruiker:Elmarie Waltman]] opdrag gegee het nie, maar die gemeenskap het mos besluit ons groet nie meer elke nuweling nie, veral nie dié met name soos [[Gebruiker:補給兵]] en [[Gebruiker:Detärdesmåsmådetaljerna]] nie! Wat staan ons nou te doen, sy skep 'n kraaines hier? Groete! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:07, 4 September 2026 (UTC) : {{ping|Aliwal2012}}, skies ek hardloop rond. Die windjie uit Kaapstad het so paar kragdrade, veselkabels en bome hier in my woonbuurt omgewaai. Sal jou antwoord. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:17, 4 September 2026 (UTC) :: Daardie manne wat skroot metaal versamel en verkoop gaan 'n fees hê hier in my dorp. Die foto's wys net geleiers wat op die grond lê... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:30, 4 September 2026 (UTC) :::Goeie more, krag is hier ook al 15 ure af, ligte reen maar baie wind. Wifi aan 'n karbattery gesit... [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:17, 5 September 2026 (UTC) == Vraag oor my wikipedia-artikel == hallo Oesjaar Dankie vir u Kommentaar op my artickel.Kan u asseblief vir my se watter brone ek nodig het vir my artikel? Dankie. [[Gebruiker:Zoulla|Zoulla]] ([[Gebruikerbespreking:Zoulla|kontak]]) 18:00, 6 September 2026 (UTC) ts80knnp8g739992p1iy1a79o3dmi04 2965511 2965504 2026-09-06T18:40:37Z Oesjaar 7467 /* Vraag oor my wikipedia-artikel */ Antwoord. 2965511 wikitext text/x-wiki {{argiefboks|13 | argief1 = [[/argief2011|2009-11]] | argief2 = [[/argief2012|2012-13]] | argief3 = [[/argief2014|2014]] | argief4 = [[/argief2015|2015]] | argief5 = [[/argief2016|2016]] | argief6 = [[/argief2017|2017]] | argief7 = [[/argief2018-19|2018–19]] | argief8 = [[/argief2020|2020]] | argief9 = [[/argief2021|2021]] | argief10 = [[/argief2022|2022]] | argief11 = [[/argief2023|2023]] | argief12 = [[/argief2024|2024]] | argief13 = [[/argief2025|2025]] }} == [[Lophiidae]] == Waarom het jy dit teruggerol? [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 14:05, 4 Januarie 2026 (UTC) : Jammer, hulle noem dit dik vingers sindroom. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:15, 4 Januarie 2026 (UTC) == Wikistats ding == Hi @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] Sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949 Ek het die fout met die stats daar gerapporteer. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:16, 7 Januarie 2026 (UTC) : [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]], dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:40, 7 Januarie 2026 (UTC) == Happy First Edit Anniversary Oesjaar 🎉 == Hey @[[User:Oesjaar|Oesjaar]]. Your wiki edit anniversary was 1 day ago, marking 17 years of dedicated contributions to Afrikaans Wikipedia. Your passion for sharing knowledge and your remarkable contributions have not only enriched the project, but also inspired countless others to contribute. Thank you for your amazing contributions. Wishing you many more wonderful years ahead in the Wiki journey and a blessed New Year. :) -[[Gebruiker:Gnoeee|Gnoeee]] ([[Gebruikerbespreking:Gnoeee|kontak]]) 15:29, 7 Januarie 2026 (UTC) == ''Babiana socotrana'' is now ''Cyanixia socotrana'' == Hello Oesjaar, Please be informed that the former ''Babiana socotrana'' has been moved to a separate genus.<ref name=u>Goldblatt, J. C. Manning, J. Davies, [[Vincent Savolainen|V. Savolainen]] and S. Rezai (2003). [http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=214957 ''Cyanixia'', a new genus for the Socotran endemic ''Babiana socotrana'' (Iridaceae–Crocoideae).] Edinburgh Journal of Botany, 60, pp 517-532</ref> There is a stub on the English Wikipedia. Regards, [[Gebruiker:Dwergenpaartje|Dwergenpaartje]] ([[Gebruikerbespreking:Dwergenpaartje|kontak]]) 23:19, 22 Februarie 2026 (UTC) {{reflist}} :: {{ping|Dwergenpaartje}}, I have actually created [[Cyanixia socotrana]] during Nov 2021 already with a note in [[Babiana]]! Thanks for your concern! Regards. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:19, 23 Februarie 2026 (UTC) == Klappenavraag == Saterdagaand, Ongeveer 19:22 Goeie naand, Oesjaar Iets het fout gegaan met die bladsy waar jy jou terme geplaas het, so ek plaas my antwoorde hier. ·        Plain flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor. '''VB = gewone klap''' ·        Split flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor. '''VB = splitklap''' ·        Slotted flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor. '''VB = slotted flap (slot flap) = gleufklap''' ·        Fowler flap - ek dink Fowlerklap kan doen hier. Vernoem na Harlan D Fowler – so ja, Fowlerklap behoort te werk. ·        Junkers flap Uitgevind deur Otto Mader by Junkers, aanvanklik op Junkers-vliegtuie gebruik – oënskynlik na Junkers-maatskappy vernoem. '''So, Junkers-klap''' ·        Gouge flap Uitgevind deur Arthur Gouge vir Short Brothers. '''Dus, Gouge-klap''' ·        Fairey-Youngman flap Oënskynlik oorspronklik deur die vliegtuigmaatskappy Fairey gebruik. '''Stel voor Fairey-Youngman-klap''' ·        Zap flap Uitgevind deur Edward F Zaparka; lyk asof die “Zap” ’n verkorting van sy van is. '''Dus Zap-klap?''' ·        Krueger flap - bestaan reeds as [[Krueger-klap]] ·        Gurney flap '''Na Dan Gurney vernoem – dus die Gurney-klap.''' ·        Leading edge flap (leirandklap)? Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. '''VB = voorrandklap''' ·        Blown flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. '''Nie gekry nie.''' ''blaasklap, luggeblaaste klap?'' Al hierdie terme kom voor in ’n Wikipedia-artikel met die titel “Flap (auronautics)”. Dit bestaan uit beskrywings van verskillende soorte klappe. '''“VB” staan vir Vliegtuigbouterme.''' Hoop dit help! Laat weet asseblief as jy nog hulp verlang. Groete, Gaius [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 17:28, 28 Februarie 2026 (UTC) == Terp == Beste Oesjaar, Sal u asseblief nagaan of die kategorieë in die artikel Terp korrek is soos hulle is, of of meer bygevoeg moet word? Groete. [[Gebruiker:Drewes|Drewes]] ([[Gebruikerbespreking:Drewes|kontak]]) 17:17, 15 Maart 2026 (UTC) :{{ping|Drewes}}, dankie vir hierdie artikel. Ek sien jou moedertaal is [[Wes-Fries]]. My vrou se grootouers is in Groningen gebore, my skoonma kan nog Nederlands praat. Ek het nie 'n probleem met die Kategorieë nie. Waar woon jy? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:38, 15 Maart 2026 (UTC) ::Ek woon in Drachten, maar is in Metslawier gebore. Ongeveer 'n vyfde van my familie kom van die provinsie Groningen. Omstreeks die jaar 1800 het hulle na die gemeente Kollumerland in Friesland verhuis. My oupa aan vaderskant het nog die Groningse dialek gepraat. Nederlands was vir skool en amptelike geleenthede. Dit is heel moontlik dat jou skoonma ook Gronings by die huis gepraat het. Vriendelike groete, [[Gebruiker:Drewes|Drewes]] ([[Gebruikerbespreking:Drewes|kontak]]) 19:24, 15 Maart 2026 (UTC) :::My skoonma is in Gronigen gebore en het Gronings by die huis gepraat. Sy was 6 toe hulle na Suid-Afrika geëmigreer het. Ek hoop ons kommunikeer meermale en dat jy sal help om ons Wikipedia uit te bou. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:28, 15 Maart 2026 (UTC) == Dankie == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | [[File:Original Barnstar Hires.svg|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''Die Oorspronklike Skur-stêr''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | Vir u uitsonderlike bydraes tot die Afrikaanse Wikipedia. Ek erken u toegewydheid, het lesse geleer uit ons onlangse interaksie, en sien uit na vreedsame samewerking in die toekoms. --[[Gebruiker:Kurgenera|Kurgenera]] ([[Gebruikerbespreking:Kurgenera|kontak]]) 15:56, 22 Maart 2026 (UTC) |} == [[Charente-Maritime]] == Daardie skakel werk nie, daarom het ek dit verwyder. Daardie webwerf bestaan ​​nie meer nie, soos dit lyk. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 16:52, 6 April 2026 (UTC) == [[Apollo 13]] == {{Gebruikervoorblad|Apollo 13}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Geïnspireer deur RSG se ''Sterre en Planete'', waar hulle oor die bekende sin gesels het, waarna ek in Duitsland geluister het. Baie dankie vir hierdie voorbladartikel, moet ek maar persoonlik ook sê. Heel gepas op ons voorblad tydens die 56ste herdenking. As ek op "wysig" kliek, is daar 'n fout by die notas, maar nie as ek dié artikel lees nie. Weet nie waar dit vandaan kom nie. Enige idee? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:35, 12 April 2026 (UTC) :Geluk Oesjaar, dit was baie harde werk aan jou kant! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 19:40, 12 April 2026 (UTC) == Jou navraag oor admin status == Hallo Oesjaar. Dit is Rooiratel. Ek gebruik maar 'n temprekening omdat my skootrekenaar situasie. Sien hier : https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal%3AGebruikersRegte&user=Oesjaar Jy moet per gebruiker sien wanner hulle status verander. Groete. - [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-22503-02|&#126;2026-22503-02]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-22503-02|talk]]) 08:31, 17 April 2026 (UTC) :: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:33, 17 April 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:29, 28 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 --> == Kontak epos-adres == @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ek het toe uitgevind hoe ons die epos wat na "info-af@wikimedia.org" kan lees. Ek sal die besonderhede met jou bespreek wanner ons volgende week bymekaar kom. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 20:47, 13 Mei 2026 (UTC) == Koffie-afspraak == Goeie middag, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]. Dit lyk my jy wil iewers gaan koffie drink? '''Moet my asseblief nie bel nie'''. Dit is nie nou geleë om telefonies met jou te kommunikeer nie. Die 15de Mei, 16de Mei en 18 Mei 2026 het ek reeds ander afsprake. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 14:49, 14 Mei 2026 (UTC) == Navraag oor Wikipedia-artikel vir PRBB Trailers == Goeie dag Deon, Ek hoop dit gaan goed. Ek kontak jou namens PRBB Trailers. Ons stel daarin belang om meer te leer oor die korrekte proses om ’n Wikipedia-artikel vir ons maatskappy op te stel, en ons het gesien dat jy baie ervaring het binne die Wikimedia/Wikipedia-gemeenskap. Ons wil graag seker maak dat alles professioneel, neutraal en volgens Wikipedia se riglyne gedoen word. Sou jy dalk beskikbaar wees om ons hiermee te adviseer of moontlik te help met die proses? Ek hoor graag van jou. Chane chane@prbb.co.za [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-30140-60|&#126;2026-30140-60]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-30140-60|talk]]) 10:18, 20 Mei 2026 (UTC) ::Chane ::Ons is 'n ensiklopedie, nie 'n bemarkingsmeganisme nie. Ons laat nie bemarkings/bekendstellings artikels toe nie. Enige sodanige poging sal verwyder word. Jou maatskappy het geen ensiklopediese waarde nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:00, 20 Mei 2026 (UTC) :Hallo Chane! Ek antwoord jou sommer namens Deon. :As ek reg verstaan is PRBB Trailers 'n kommersiële onderneming wat sleepwaens en bykomstighede vervaardig en bemark. :Dit spyt my dat ons Wikipedia GEEN advertensies of bemarking toelaat nie, dus sal 'n Wikipedia-artikel vir die maatskappy nie hier welkom wees nie. Daar is tog letterlik 1000'e plekke soos tydskrifte, nuusblaaie, of deesdae elektroniese media, waar julle jul ding kan doen (teen betaling natuurlik)! :Sterkte daarmee, en weereens jammer om jou teleur te stel. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:03, 20 Mei 2026 (UTC) ::NS: Jammer Deon, ek het klaar 'n antwoord geplaas toe joune ook deurkom! Maar dit sê dieselfde ding. Groete, Gert ::: Geen skade gedoen nie. Dankie in elk geval. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:12, 20 Mei 2026 (UTC) == [[G.A. Watermeyer]] == Kan jy [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Fred_le_Roux&diff=prev&oldid=2907267 op hierdie manier] deduplikeer? Die bladsy is beskerm. Die dubbele verwysing is: <nowiki><ref>Antonissen, Rob “Kern en tooi” Nasou Beperk Eerste uitgawe Eerste druk Elsiesrivier 1963</ref></nowiki>. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:34, 26 Mei 2026 (UTC) :{{ping|Jcb}} ek het die dubbele verwysing herstel! Dankie, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:23, 26 Mei 2026 (UTC) ::Baie dankie! [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:10, 26 Mei 2026 (UTC) == Skryfwedstryd 2026 == Hi Oesjaar! Moet asb nie aan artikels vir die [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026|skryfwedstryd]] verander nie, die paneel moet hulle nog beoordeel. Groete! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:20, 2 Junie 2026 (UTC) :Ongelukkig het die artikels foute in wat deur die compiler uitgeskop word. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:48, 2 Junie 2026 (UTC) ::Dit is so ja, maar weerhou jou asb daarvan, die wedstryd is nou byna voltooi. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:15, 2 Junie 2026 (UTC) :::Nie een van die artikels dra 'n teken dat dit deel van die kompetisie is nie. Dumbassman het in elk geval ook vanoggend aan 'n artikel verander. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:26, 2 Junie 2026 (UTC) NS Laat nuus: Ek sien jy het verjaar op 3 Junie Oesjaar! Veels geluk! (Jammer ek het dit gemis Woensdag). Groetnis, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:17, 5 Junie 2026 (UTC) == Afrikaans == :Hi Oesjaar, lees gerus [https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/konvokasie-waarsku-oor-afrikaans-by-maties/?mc_cid=9a61f2d509&mc_eid=8e57a652fb hierdie] oor Afrikaans by Maties. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:43, 10 Junie 2026 (UTC) :{{ping|Aliwal2012}}, ek vind nou die dag met 'n skok uit dat daar nie een Afrikaanse skool meer in [[Pietermaritzburg]] is nie. Die naaste is in Pinetown. Dit beteken dat daardie kinders se kontak met tegniese Afrikaans slegs via Wikipedia kan geskied. Ons het 'n moerse groot taak voor my vriend! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:04, 10 Junie 2026 (UTC) == [[M.T. Steynmedalje vir Natuurwetenskaplike en Tegniese Prestasie]] == Kan jy [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Fred_le_Roux&diff=prev&oldid=2907267 op hierdie manier] deduplikeer? Die bladsy is beskerm. Die dubbele verwysing is: <nowiki><ref>{{Cite web|url=https://www.akademie.co.za/pryse-en-bekronings/pryse-bekronings|title=Pryse & Bekronings{{!}} SA Akademie vir Wetenskap en Kuns|website=www.akademie.co.za|access-date=2026-05-06}}</ref></nowiki>. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:34, 26 Mei 2026 (UTC) : [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] Moet ek die een verwysing verwyder? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:09, 12 Junie 2026 (UTC) ::Die eerste een sal hierdie wees: <nowiki><ref name="akad">{{Cite web|url=https://www.akademie.co.za/pryse-en-bekronings/pryse-bekronings|title=Pryse & Bekronings{{!}} SA Akademie vir Wetenskap en Kuns|website=www.akademie.co.za|access-date=2026-05-06}}</ref></nowiki>. Die tweede een sal hierdie wees: <nowiki><ref name="akad" /></nowiki>. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 16:39, 12 Junie 2026 (UTC) :::Baie dankie! [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 20:59, 12 Junie 2026 (UTC) == [[Ivy Mike- kerntoets]] == {{Gebruikervoorblad|Ivy Mike- kerntoets}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:34, 5 Julie 2026 (UTC) == Christiaan Bakkes wikipedia page afrikaans == I am Christiaan Bakkes, the person the page is about. I made several edits about myself which you blocked me from making. I do not want my ex wife mentioned, I wanted to change some wording to be more accurate and I wanted to update information about myself. I am the person this page is about. Please let me edit information about my own life, otherwise ai will request the page be removed if I cannot make edits to be accurate about my own life. Thank you. [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:07, 6 Julie 2026 (UTC) :Die artikel volg die beleid van neutraliteit soos vereis word deur die Wikipedia beleid. Artikels word geskryf deur 3de partye. Ons het geen wet oortree nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 6 Julie 2026 (UTC) ::There is incorrect information about me in the article that I want to correct. How do I do this if someone blocks me from making the change? [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:18, 6 Julie 2026 (UTC) ::: Watter inligting is volgens jou verkeerd? [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:20, 6 Julie 2026 (UTC) ::::The one about my ex wife and my divorce is incorrect. There is more about her than the woman I married in 2015 that the article doesn't even say I married! My stories are also not about hunting, but about conservation. [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:25, 6 Julie 2026 (UTC) ::::All the latest correct information is widely abailable on the internet but the wiki page doesn't match this. ::::* Huisgenoot: https://www.netwerk24.com/huisgenoot/bekendes/hg-in-addo-saam-met-christiaan-bakkes-ekt-my-ma-se-as-hier-kom-strooi-toe-vind-ek-my-plek-tussen-die-groot-gryses-20260205-1013 ::::* Sarie: https://www.netwerk24.com/sarie/boeke/christiaan-bakkes-ek-wil-die-waarheid-manipuleer-20260218-0670 ::::* Die GROOT Ontbyt: https://www.youtube.com/watch?v=1Ue0cnJVC10 ::::* Maroela Media: https://maroelamedia.co.za/afrikaans/boeke/luister-addo-se-byna-verlore-olifante/ ::::* Daily Maverick Articles by Christiaan Bakkes: https://www.dailymaverick.co.za/author/christiaan-bakkes/ ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2018/09/15/a-cultural-treat-at-kenton-book-launch/ ::::* Weg: https://www.netwerk24.com/weg/nuus/ontmoet-die-skrywer-christiaan-bakkes-20190121 ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2019/09/28/school-pupils-march-to-save-the-planet/ ::::* Daily Maverick: https://www.dailymaverick.co.za/article/2016-09-30-op-ed-namibia-ducks-elephant-census/ ::::* LEAD Wildlife Crime Educational Comic Book by Christiaan Bakkes and Marcia Fargnoli: http://www.lac.org.na/projects/lead/Pdf/comic_wildlife_crime.pdf ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/youth-unite-against-wildlife-crime/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-game/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-lion/ ::::* Travel Namibia: https://travelnam.com/guide-namibian-voted-one-africas-best-guides/ ::::{{Authority control}} ::::[[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:30, 6 Julie 2026 (UTC) ::::Naand Oesjaar. ::::Die informasie oor my eerste vrou en egskeiding is nie korrek nie. Verwyder dit asseblief uit die teks. Dit skep 'n verkeerde indruk. Ek is tans getroud met my huidige vrou sedert 2015 ons het Namibië in 2018 verlaat en bly tans in Suid Afrika. Dit beskryf verder my skryfwerk as jagverhale terwyl dit in werklikheid natuurbewaringsverhale hoofsaaklik behels. ::::Die volgende artikels is in die publieke domein en ek wil dit asb. ingesluit hê, want dit is onlangse publikasies wat my huidige skryfwerk uiteensit. ::::Ek sal dit waardeer as u op hierdie veranderinge reageer. Plaas asseblief die informasie wat ek aangeheg het terug. Dit was outomaties verwyder nadat ek dit gekorrigeer het. ::::Baie Dankie ::::Christiaan Bakkes ::::* Huisgenoot: https://www.netwerk24.com/huisgenoot/bekendes/hg-in-addo-saam-met-christiaan-bakkes-ekt-my-ma-se-as-hier-kom-strooi-toe-vind-ek-my-plek-tussen-die-groot-gryses-20260205-1013 ::::* Sarie: https://www.netwerk24.com/sarie/boeke/christiaan-bakkes-ek-wil-die-waarheid-manipuleer-20260218-0670 ::::* Die GROOT Ontbyt: https://www.youtube.com/watch?v=1Ue0cnJVC10 ::::* Maroela Media: https://maroelamedia.co.za/afrikaans/boeke/luister-addo-se-byna-verlore-olifante/ ::::* Daily Maverick Articles by Christiaan Bakkes: https://www.dailymaverick.co.za/author/christiaan-bakkes/ ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2018/09/15/a-cultural-treat-at-kenton-book-launch/ ::::* Weg: https://www.netwerk24.com/weg/nuus/ontmoet-die-skrywer-christiaan-bakkes-20190121 ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2019/09/28/school-pupils-march-to-save-the-planet/ ::::* Daily Maverick: https://www.dailymaverick.co.za/article/2016-09-30-op-ed-namibia-ducks-elephant-census/ ::::* LEAD Wildlife Crime Educational Comic Book by Christiaan Bakkes and Marcia Fargnoli: http://www.lac.org.na/projects/lead/Pdf/comic_wildlife_crime.pdf ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/youth-unite-against-wildlife-crime/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-game/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-lion/ ::::* Travel Namibia: https://travelnam.com/guide-namibian-voted-one-africas-best-guides/ ::::[[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 17:16, 6 Julie 2026 (UTC) :::::Hallo @[[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]], wat @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] nie genoem het nie, is dat dit teen die reëls van Wikipedia is om 'n Wikipedia artikel oor jouself te skep of wysig. Dit is die rede hoekom jou veranderings terug gerol was. :::::Ek waardeer dat jy nou bronne verskaf het vir die verandering wat jy wil maak, dit help baie. :::::Wees ook bewus dat Wikipedia 'n vrywilligersorganisasie, en niemand is verplig om werk te doen nie. :::::Omdat jy die moeite gedoen het om bronne te verskaf, sal ek 'n wederkerige poging aanwend om die artikel op te dateer en te kyk of ek ander kan oortuig om te help. Maar ek bied geen waarborge nie. Ek verstaan ​​jou frustrasie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:33, 7 Julie 2026 (UTC) ::::::Baie dankie hiervoor, Rooiratel. Ek verstaan en waardeer wat jy doen. Informasie wat buite konteks aangehaal word doen skade en mense kry seer. Daar is 'n neiging om my lewe te sensasionaliseer deur skrywers van artikels, resensies en rubrieke. ::::::Ek is bewus dat Wikipedia se reëls is om nie hulle teks te sensasionaliseer nie. As jy na die oorspronklike Litnet pos kyk (waarop my Afrikaanse Wikipedia blad gebaseer is), sal jy sien dat die Wikipedia blad 'n groot deel van my lewe na my egskeiding uitsluit, wat wel ingesluit word in die Litnet pos. https://www.litnet.co.za/christiaan-bakkes-1965/ ::::::Die paragraaf begin met my gewese vrou en eindig met my huidige vrou (die Wikipedia blad laat dit lyk asof sy net "nog 'n meisie" is). Daar word geen verwysing gemaak dat sy my huidige vrou is en dat ons sedert 2015 getroud is nie. Dit is nou elf jaar later. Dit skep die indruk dat ek my vorige vrou vir 'n ander vrou gelos het. Dit lees soos sensasie. Die realiteite is veel meer kompleks. ::::::Ek en my vrou voel albei dat my lewe soveel meer behels. Ons veldtogte vir die behoud van die omgewing en die natuur word gereeld oor die hoof gesien. In plek daarvan kry die safari avonture en onderonsies met wilde diere voorkeur. Dawid De Wet se resensie vang die essensie vas van wat ek probeer doen met my skryfwerk. ::::::Plunderwoestyn deur Christiaan Bakkes: omgewingskwessies oopgevlek in aangrypende verhaal ::::::'''[https://www.litnet.co.za/author/dawid-de-wet/ Dawid de Wet]'''''[https://www.litnet.co.za/category/resensies-reviews Reviews]2018-10-24 Litnet'' ::::::https://www.litnet.co.za/plunderwoestyn-deur-christiaan-bakkes-omgewingskwessies-oopgevlek-in-aangrypende-verhaal/ ::::::Behalwe vir my publieke persona as skrywer, verkies ek om my lewe privaat te hou en my te bemoei met omgewingskwessies en bedreiging van die natuur. Sodoende maak ek vyande en het selfs lede van my familie vervreem. Ek en my vrou Marcia verkies om die kalklig te vermy en lewe apart van die samelewing naby aan die natuur. Ek probeer 'n bydrae maak deur stories oor bewaring te skryf. [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 11:23, 7 Julie 2026 (UTC) == Swem in SA == ek het hierdie blaai oorsproklik begin - destyds toe ek my swimhistory website begin het. Nou is skakel na my website gebreek, en mag hom nie herstel nie. Hoe so? [[Gebruiker:Kobus88|Kobus88]] ([[Gebruikerbespreking:Kobus88|kontak]]) 12:51, 9 Julie 2026 (UTC) : Eerstens enige artikel hier geskep behoort aan die Afrikaanse gemeenskap en NIE aan die outeur nie. Tweedens, volgens Wikipedia reëls; geen eksterne skakels binne in artikels nie. Eksterne skakels kan slegs onder die Hoof: Eksterne skakels geplaas word. Dié skakels moet direk relevant tot die artikel wees. Ons laat slegs interne skakels toe. Jy het 'n magdom eksterne skakels ingevoeg; party kan as direkte bemarking gesien word. As jy inligting oor swemmers wil gee skep dan aparte Wikipedia artikels oor hulle volgens die reëls. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:06, 9 Julie 2026 (UTC) == Vraag == Hallo. Ek het die artikel [[Boris Pertsjatkin]] herskryf. Kan ek die {{tl|gaan taal na}}-sjabloon daaruit verwyder? [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 16:50, 25 Julie 2026 (UTC) :: Twee dinge: Moskwe is verkeerd. Ook, die leestekens bv. 'n punt kom voor die verwysings en nie daarna nie. Maak dit ook asb reg anders verskyn dit op ons sintaks verslag op 1 Augustus. Wat gebruik jy as vertaler? As jy die dinge reggemaak het kan jy die sjabloon verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:56, 25 Julie 2026 (UTC) :::Ek het die Moskwe-vertaling en punktuasie reggestel. Die aanvanklike vertaling is deur Google Gemini gedoen, die tweede deur ChatGPT. [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 17:18, 25 Julie 2026 (UTC) :::: Ek is seker Moskwe is [[Moskou]]. Jy regstelling is verkeerd om: die punt VOOR die <nowiki><ref></nowiki>. Ek het die eerste een reggemaak. Asseblief! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:38, 25 Julie 2026 (UTC) :::::Dankie vir die wenke. Ek het die foute reggestel. [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 18:05, 25 Julie 2026 (UTC) == Sjabloon:vliegtuigenjin == Kom ons kyk: |naam = |beeld = |byskrifte = |tipe enjin = |land van oorsprong = |vervaardiger = |ontwerpspan = |ontwerper = |builder = |designer = |eerste veldtoets = |primere toepassings = |status = |produksie tyd = |aantal geproduseer = |ontwikkel van = |variante met eie artikels = |ontwikkel na = [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:10, 31 Julie 2026 (UTC) == Welkom heet ens.... == Hallo Oesjaar, ek weet nie of jy [[gebruiker:Elmarie Waltman]] opdrag gegee het nie, maar die gemeenskap het mos besluit ons groet nie meer elke nuweling nie, veral nie dié met name soos [[Gebruiker:補給兵]] en [[Gebruiker:Detärdesmåsmådetaljerna]] nie! Wat staan ons nou te doen, sy skep 'n kraaines hier? Groete! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:07, 4 September 2026 (UTC) : {{ping|Aliwal2012}}, skies ek hardloop rond. Die windjie uit Kaapstad het so paar kragdrade, veselkabels en bome hier in my woonbuurt omgewaai. Sal jou antwoord. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:17, 4 September 2026 (UTC) :: Daardie manne wat skroot metaal versamel en verkoop gaan 'n fees hê hier in my dorp. Die foto's wys net geleiers wat op die grond lê... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:30, 4 September 2026 (UTC) :::Goeie more, krag is hier ook al 15 ure af, ligte reen maar baie wind. Wifi aan 'n karbattery gesit... [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:17, 5 September 2026 (UTC) == Vraag oor my wikipedia-artikel == hallo Oesjaar Dankie vir u Kommentaar op my artickel.Kan u asseblief vir my se watter brone ek nodig het vir my artikel? Dankie. [[Gebruiker:Zoulla|Zoulla]] ([[Gebruikerbespreking:Zoulla|kontak]]) 18:00, 6 September 2026 (UTC) :: Daar waar jy inligting vandaan gekry het. Of het jy geraai...? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:40, 6 September 2026 (UTC) 207pcn4nh9wa07o0bsptwio2trtlix8 2965512 2965511 2026-09-06T18:42:24Z Oesjaar 7467 /* Welkom heet ens.... */ Blombakke 2965512 wikitext text/x-wiki {{argiefboks|13 | argief1 = [[/argief2011|2009-11]] | argief2 = [[/argief2012|2012-13]] | argief3 = [[/argief2014|2014]] | argief4 = [[/argief2015|2015]] | argief5 = [[/argief2016|2016]] | argief6 = [[/argief2017|2017]] | argief7 = [[/argief2018-19|2018–19]] | argief8 = [[/argief2020|2020]] | argief9 = [[/argief2021|2021]] | argief10 = [[/argief2022|2022]] | argief11 = [[/argief2023|2023]] | argief12 = [[/argief2024|2024]] | argief13 = [[/argief2025|2025]] }} == [[Lophiidae]] == Waarom het jy dit teruggerol? [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 14:05, 4 Januarie 2026 (UTC) : Jammer, hulle noem dit dik vingers sindroom. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:15, 4 Januarie 2026 (UTC) == Wikistats ding == Hi @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] Sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949 Ek het die fout met die stats daar gerapporteer. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:16, 7 Januarie 2026 (UTC) : [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]], dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:40, 7 Januarie 2026 (UTC) == Happy First Edit Anniversary Oesjaar 🎉 == Hey @[[User:Oesjaar|Oesjaar]]. Your wiki edit anniversary was 1 day ago, marking 17 years of dedicated contributions to Afrikaans Wikipedia. Your passion for sharing knowledge and your remarkable contributions have not only enriched the project, but also inspired countless others to contribute. Thank you for your amazing contributions. Wishing you many more wonderful years ahead in the Wiki journey and a blessed New Year. :) -[[Gebruiker:Gnoeee|Gnoeee]] ([[Gebruikerbespreking:Gnoeee|kontak]]) 15:29, 7 Januarie 2026 (UTC) == ''Babiana socotrana'' is now ''Cyanixia socotrana'' == Hello Oesjaar, Please be informed that the former ''Babiana socotrana'' has been moved to a separate genus.<ref name=u>Goldblatt, J. C. Manning, J. Davies, [[Vincent Savolainen|V. Savolainen]] and S. Rezai (2003). [http://journals.cambridge.org/action/displayAbstract?fromPage=online&aid=214957 ''Cyanixia'', a new genus for the Socotran endemic ''Babiana socotrana'' (Iridaceae–Crocoideae).] Edinburgh Journal of Botany, 60, pp 517-532</ref> There is a stub on the English Wikipedia. Regards, [[Gebruiker:Dwergenpaartje|Dwergenpaartje]] ([[Gebruikerbespreking:Dwergenpaartje|kontak]]) 23:19, 22 Februarie 2026 (UTC) {{reflist}} :: {{ping|Dwergenpaartje}}, I have actually created [[Cyanixia socotrana]] during Nov 2021 already with a note in [[Babiana]]! Thanks for your concern! Regards. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:19, 23 Februarie 2026 (UTC) == Klappenavraag == Saterdagaand, Ongeveer 19:22 Goeie naand, Oesjaar Iets het fout gegaan met die bladsy waar jy jou terme geplaas het, so ek plaas my antwoorde hier. ·        Plain flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor. '''VB = gewone klap''' ·        Split flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor. '''VB = splitklap''' ·        Slotted flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. Hy kom ook by van die ander beskrywings van klappe voor. '''VB = slotted flap (slot flap) = gleufklap''' ·        Fowler flap - ek dink Fowlerklap kan doen hier. Vernoem na Harlan D Fowler – so ja, Fowlerklap behoort te werk. ·        Junkers flap Uitgevind deur Otto Mader by Junkers, aanvanklik op Junkers-vliegtuie gebruik – oënskynlik na Junkers-maatskappy vernoem. '''So, Junkers-klap''' ·        Gouge flap Uitgevind deur Arthur Gouge vir Short Brothers. '''Dus, Gouge-klap''' ·        Fairey-Youngman flap Oënskynlik oorspronklik deur die vliegtuigmaatskappy Fairey gebruik. '''Stel voor Fairey-Youngman-klap''' ·        Zap flap Uitgevind deur Edward F Zaparka; lyk asof die “Zap” ’n verkorting van sy van is. '''Dus Zap-klap?''' ·        Krueger flap - bestaan reeds as [[Krueger-klap]] ·        Gurney flap '''Na Dan Gurney vernoem – dus die Gurney-klap.''' ·        Leading edge flap (leirandklap)? Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. '''VB = voorrandklap''' ·        Blown flap Hy word beskryf, so dit is ’n soort klap. '''Nie gekry nie.''' ''blaasklap, luggeblaaste klap?'' Al hierdie terme kom voor in ’n Wikipedia-artikel met die titel “Flap (auronautics)”. Dit bestaan uit beskrywings van verskillende soorte klappe. '''“VB” staan vir Vliegtuigbouterme.''' Hoop dit help! Laat weet asseblief as jy nog hulp verlang. Groete, Gaius [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 17:28, 28 Februarie 2026 (UTC) == Terp == Beste Oesjaar, Sal u asseblief nagaan of die kategorieë in die artikel Terp korrek is soos hulle is, of of meer bygevoeg moet word? Groete. [[Gebruiker:Drewes|Drewes]] ([[Gebruikerbespreking:Drewes|kontak]]) 17:17, 15 Maart 2026 (UTC) :{{ping|Drewes}}, dankie vir hierdie artikel. Ek sien jou moedertaal is [[Wes-Fries]]. My vrou se grootouers is in Groningen gebore, my skoonma kan nog Nederlands praat. Ek het nie 'n probleem met die Kategorieë nie. Waar woon jy? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:38, 15 Maart 2026 (UTC) ::Ek woon in Drachten, maar is in Metslawier gebore. Ongeveer 'n vyfde van my familie kom van die provinsie Groningen. Omstreeks die jaar 1800 het hulle na die gemeente Kollumerland in Friesland verhuis. My oupa aan vaderskant het nog die Groningse dialek gepraat. Nederlands was vir skool en amptelike geleenthede. Dit is heel moontlik dat jou skoonma ook Gronings by die huis gepraat het. Vriendelike groete, [[Gebruiker:Drewes|Drewes]] ([[Gebruikerbespreking:Drewes|kontak]]) 19:24, 15 Maart 2026 (UTC) :::My skoonma is in Gronigen gebore en het Gronings by die huis gepraat. Sy was 6 toe hulle na Suid-Afrika geëmigreer het. Ek hoop ons kommunikeer meermale en dat jy sal help om ons Wikipedia uit te bou. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:28, 15 Maart 2026 (UTC) == Dankie == {| style="border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;" |rowspan="2" valign="middle" | [[File:Original Barnstar Hires.svg|100px]] |rowspan="2" | |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | '''Die Oorspronklike Skur-stêr''' |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | Vir u uitsonderlike bydraes tot die Afrikaanse Wikipedia. Ek erken u toegewydheid, het lesse geleer uit ons onlangse interaksie, en sien uit na vreedsame samewerking in die toekoms. --[[Gebruiker:Kurgenera|Kurgenera]] ([[Gebruikerbespreking:Kurgenera|kontak]]) 15:56, 22 Maart 2026 (UTC) |} == [[Charente-Maritime]] == Daardie skakel werk nie, daarom het ek dit verwyder. Daardie webwerf bestaan ​​nie meer nie, soos dit lyk. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 16:52, 6 April 2026 (UTC) == [[Apollo 13]] == {{Gebruikervoorblad|Apollo 13}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Geïnspireer deur RSG se ''Sterre en Planete'', waar hulle oor die bekende sin gesels het, waarna ek in Duitsland geluister het. Baie dankie vir hierdie voorbladartikel, moet ek maar persoonlik ook sê. Heel gepas op ons voorblad tydens die 56ste herdenking. As ek op "wysig" kliek, is daar 'n fout by die notas, maar nie as ek dié artikel lees nie. Weet nie waar dit vandaan kom nie. Enige idee? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:35, 12 April 2026 (UTC) :Geluk Oesjaar, dit was baie harde werk aan jou kant! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 19:40, 12 April 2026 (UTC) == Jou navraag oor admin status == Hallo Oesjaar. Dit is Rooiratel. Ek gebruik maar 'n temprekening omdat my skootrekenaar situasie. Sien hier : https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal%3AGebruikersRegte&user=Oesjaar Jy moet per gebruiker sien wanner hulle status verander. Groete. - [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-22503-02|&#126;2026-22503-02]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-22503-02|talk]]) 08:31, 17 April 2026 (UTC) :: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:33, 17 April 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:29, 28 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 --> == Kontak epos-adres == @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ek het toe uitgevind hoe ons die epos wat na "info-af@wikimedia.org" kan lees. Ek sal die besonderhede met jou bespreek wanner ons volgende week bymekaar kom. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 20:47, 13 Mei 2026 (UTC) == Koffie-afspraak == Goeie middag, @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]]. Dit lyk my jy wil iewers gaan koffie drink? '''Moet my asseblief nie bel nie'''. Dit is nie nou geleë om telefonies met jou te kommunikeer nie. Die 15de Mei, 16de Mei en 18 Mei 2026 het ek reeds ander afsprake. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 14:49, 14 Mei 2026 (UTC) == Navraag oor Wikipedia-artikel vir PRBB Trailers == Goeie dag Deon, Ek hoop dit gaan goed. Ek kontak jou namens PRBB Trailers. Ons stel daarin belang om meer te leer oor die korrekte proses om ’n Wikipedia-artikel vir ons maatskappy op te stel, en ons het gesien dat jy baie ervaring het binne die Wikimedia/Wikipedia-gemeenskap. Ons wil graag seker maak dat alles professioneel, neutraal en volgens Wikipedia se riglyne gedoen word. Sou jy dalk beskikbaar wees om ons hiermee te adviseer of moontlik te help met die proses? Ek hoor graag van jou. Chane chane@prbb.co.za [[Spesiaal:Bydraes/&#126;2026-30140-60|&#126;2026-30140-60]] ([[Gebruikerbespreking:&#126;2026-30140-60|talk]]) 10:18, 20 Mei 2026 (UTC) ::Chane ::Ons is 'n ensiklopedie, nie 'n bemarkingsmeganisme nie. Ons laat nie bemarkings/bekendstellings artikels toe nie. Enige sodanige poging sal verwyder word. Jou maatskappy het geen ensiklopediese waarde nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:00, 20 Mei 2026 (UTC) :Hallo Chane! Ek antwoord jou sommer namens Deon. :As ek reg verstaan is PRBB Trailers 'n kommersiële onderneming wat sleepwaens en bykomstighede vervaardig en bemark. :Dit spyt my dat ons Wikipedia GEEN advertensies of bemarking toelaat nie, dus sal 'n Wikipedia-artikel vir die maatskappy nie hier welkom wees nie. Daar is tog letterlik 1000'e plekke soos tydskrifte, nuusblaaie, of deesdae elektroniese media, waar julle jul ding kan doen (teen betaling natuurlik)! :Sterkte daarmee, en weereens jammer om jou teleur te stel. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:03, 20 Mei 2026 (UTC) ::NS: Jammer Deon, ek het klaar 'n antwoord geplaas toe joune ook deurkom! Maar dit sê dieselfde ding. Groete, Gert ::: Geen skade gedoen nie. Dankie in elk geval. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:12, 20 Mei 2026 (UTC) == [[G.A. Watermeyer]] == Kan jy [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Fred_le_Roux&diff=prev&oldid=2907267 op hierdie manier] deduplikeer? Die bladsy is beskerm. Die dubbele verwysing is: <nowiki><ref>Antonissen, Rob “Kern en tooi” Nasou Beperk Eerste uitgawe Eerste druk Elsiesrivier 1963</ref></nowiki>. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:34, 26 Mei 2026 (UTC) :{{ping|Jcb}} ek het die dubbele verwysing herstel! Dankie, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:23, 26 Mei 2026 (UTC) ::Baie dankie! [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:10, 26 Mei 2026 (UTC) == Skryfwedstryd 2026 == Hi Oesjaar! Moet asb nie aan artikels vir die [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026|skryfwedstryd]] verander nie, die paneel moet hulle nog beoordeel. Groete! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 09:20, 2 Junie 2026 (UTC) :Ongelukkig het die artikels foute in wat deur die compiler uitgeskop word. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:48, 2 Junie 2026 (UTC) ::Dit is so ja, maar weerhou jou asb daarvan, die wedstryd is nou byna voltooi. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:15, 2 Junie 2026 (UTC) :::Nie een van die artikels dra 'n teken dat dit deel van die kompetisie is nie. Dumbassman het in elk geval ook vanoggend aan 'n artikel verander. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:26, 2 Junie 2026 (UTC) NS Laat nuus: Ek sien jy het verjaar op 3 Junie Oesjaar! Veels geluk! (Jammer ek het dit gemis Woensdag). Groetnis, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:17, 5 Junie 2026 (UTC) == Afrikaans == :Hi Oesjaar, lees gerus [https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/konvokasie-waarsku-oor-afrikaans-by-maties/?mc_cid=9a61f2d509&mc_eid=8e57a652fb hierdie] oor Afrikaans by Maties. Groete, [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:43, 10 Junie 2026 (UTC) :{{ping|Aliwal2012}}, ek vind nou die dag met 'n skok uit dat daar nie een Afrikaanse skool meer in [[Pietermaritzburg]] is nie. Die naaste is in Pinetown. Dit beteken dat daardie kinders se kontak met tegniese Afrikaans slegs via Wikipedia kan geskied. Ons het 'n moerse groot taak voor my vriend! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:04, 10 Junie 2026 (UTC) == [[M.T. Steynmedalje vir Natuurwetenskaplike en Tegniese Prestasie]] == Kan jy [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Fred_le_Roux&diff=prev&oldid=2907267 op hierdie manier] deduplikeer? Die bladsy is beskerm. Die dubbele verwysing is: <nowiki><ref>{{Cite web|url=https://www.akademie.co.za/pryse-en-bekronings/pryse-bekronings|title=Pryse & Bekronings{{!}} SA Akademie vir Wetenskap en Kuns|website=www.akademie.co.za|access-date=2026-05-06}}</ref></nowiki>. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:34, 26 Mei 2026 (UTC) : [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] Moet ek die een verwysing verwyder? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:09, 12 Junie 2026 (UTC) ::Die eerste een sal hierdie wees: <nowiki><ref name="akad">{{Cite web|url=https://www.akademie.co.za/pryse-en-bekronings/pryse-bekronings|title=Pryse & Bekronings{{!}} SA Akademie vir Wetenskap en Kuns|website=www.akademie.co.za|access-date=2026-05-06}}</ref></nowiki>. Die tweede een sal hierdie wees: <nowiki><ref name="akad" /></nowiki>. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 16:39, 12 Junie 2026 (UTC) :::Baie dankie! [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 20:59, 12 Junie 2026 (UTC) == [[Ivy Mike- kerntoets]] == {{Gebruikervoorblad|Ivy Mike- kerntoets}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:34, 5 Julie 2026 (UTC) == Christiaan Bakkes wikipedia page afrikaans == I am Christiaan Bakkes, the person the page is about. I made several edits about myself which you blocked me from making. I do not want my ex wife mentioned, I wanted to change some wording to be more accurate and I wanted to update information about myself. I am the person this page is about. Please let me edit information about my own life, otherwise ai will request the page be removed if I cannot make edits to be accurate about my own life. Thank you. [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:07, 6 Julie 2026 (UTC) :Die artikel volg die beleid van neutraliteit soos vereis word deur die Wikipedia beleid. Artikels word geskryf deur 3de partye. Ons het geen wet oortree nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 6 Julie 2026 (UTC) ::There is incorrect information about me in the article that I want to correct. How do I do this if someone blocks me from making the change? [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:18, 6 Julie 2026 (UTC) ::: Watter inligting is volgens jou verkeerd? [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:20, 6 Julie 2026 (UTC) ::::The one about my ex wife and my divorce is incorrect. There is more about her than the woman I married in 2015 that the article doesn't even say I married! My stories are also not about hunting, but about conservation. [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:25, 6 Julie 2026 (UTC) ::::All the latest correct information is widely abailable on the internet but the wiki page doesn't match this. ::::* Huisgenoot: https://www.netwerk24.com/huisgenoot/bekendes/hg-in-addo-saam-met-christiaan-bakkes-ekt-my-ma-se-as-hier-kom-strooi-toe-vind-ek-my-plek-tussen-die-groot-gryses-20260205-1013 ::::* Sarie: https://www.netwerk24.com/sarie/boeke/christiaan-bakkes-ek-wil-die-waarheid-manipuleer-20260218-0670 ::::* Die GROOT Ontbyt: https://www.youtube.com/watch?v=1Ue0cnJVC10 ::::* Maroela Media: https://maroelamedia.co.za/afrikaans/boeke/luister-addo-se-byna-verlore-olifante/ ::::* Daily Maverick Articles by Christiaan Bakkes: https://www.dailymaverick.co.za/author/christiaan-bakkes/ ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2018/09/15/a-cultural-treat-at-kenton-book-launch/ ::::* Weg: https://www.netwerk24.com/weg/nuus/ontmoet-die-skrywer-christiaan-bakkes-20190121 ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2019/09/28/school-pupils-march-to-save-the-planet/ ::::* Daily Maverick: https://www.dailymaverick.co.za/article/2016-09-30-op-ed-namibia-ducks-elephant-census/ ::::* LEAD Wildlife Crime Educational Comic Book by Christiaan Bakkes and Marcia Fargnoli: http://www.lac.org.na/projects/lead/Pdf/comic_wildlife_crime.pdf ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/youth-unite-against-wildlife-crime/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-game/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-lion/ ::::* Travel Namibia: https://travelnam.com/guide-namibian-voted-one-africas-best-guides/ ::::{{Authority control}} ::::[[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 16:30, 6 Julie 2026 (UTC) ::::Naand Oesjaar. ::::Die informasie oor my eerste vrou en egskeiding is nie korrek nie. Verwyder dit asseblief uit die teks. Dit skep 'n verkeerde indruk. Ek is tans getroud met my huidige vrou sedert 2015 ons het Namibië in 2018 verlaat en bly tans in Suid Afrika. Dit beskryf verder my skryfwerk as jagverhale terwyl dit in werklikheid natuurbewaringsverhale hoofsaaklik behels. ::::Die volgende artikels is in die publieke domein en ek wil dit asb. ingesluit hê, want dit is onlangse publikasies wat my huidige skryfwerk uiteensit. ::::Ek sal dit waardeer as u op hierdie veranderinge reageer. Plaas asseblief die informasie wat ek aangeheg het terug. Dit was outomaties verwyder nadat ek dit gekorrigeer het. ::::Baie Dankie ::::Christiaan Bakkes ::::* Huisgenoot: https://www.netwerk24.com/huisgenoot/bekendes/hg-in-addo-saam-met-christiaan-bakkes-ekt-my-ma-se-as-hier-kom-strooi-toe-vind-ek-my-plek-tussen-die-groot-gryses-20260205-1013 ::::* Sarie: https://www.netwerk24.com/sarie/boeke/christiaan-bakkes-ek-wil-die-waarheid-manipuleer-20260218-0670 ::::* Die GROOT Ontbyt: https://www.youtube.com/watch?v=1Ue0cnJVC10 ::::* Maroela Media: https://maroelamedia.co.za/afrikaans/boeke/luister-addo-se-byna-verlore-olifante/ ::::* Daily Maverick Articles by Christiaan Bakkes: https://www.dailymaverick.co.za/author/christiaan-bakkes/ ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2018/09/15/a-cultural-treat-at-kenton-book-launch/ ::::* Weg: https://www.netwerk24.com/weg/nuus/ontmoet-die-skrywer-christiaan-bakkes-20190121 ::::* Talk of the Town: https://www.talkofthetown.co.za/2019/09/28/school-pupils-march-to-save-the-planet/ ::::* Daily Maverick: https://www.dailymaverick.co.za/article/2016-09-30-op-ed-namibia-ducks-elephant-census/ ::::* LEAD Wildlife Crime Educational Comic Book by Christiaan Bakkes and Marcia Fargnoli: http://www.lac.org.na/projects/lead/Pdf/comic_wildlife_crime.pdf ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/youth-unite-against-wildlife-crime/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-game/ ::::* Namibian: https://www.namibian.com.na/end-of-the-lion/ ::::* Travel Namibia: https://travelnam.com/guide-namibian-voted-one-africas-best-guides/ ::::[[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 17:16, 6 Julie 2026 (UTC) :::::Hallo @[[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]], wat @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] nie genoem het nie, is dat dit teen die reëls van Wikipedia is om 'n Wikipedia artikel oor jouself te skep of wysig. Dit is die rede hoekom jou veranderings terug gerol was. :::::Ek waardeer dat jy nou bronne verskaf het vir die verandering wat jy wil maak, dit help baie. :::::Wees ook bewus dat Wikipedia 'n vrywilligersorganisasie, en niemand is verplig om werk te doen nie. :::::Omdat jy die moeite gedoen het om bronne te verskaf, sal ek 'n wederkerige poging aanwend om die artikel op te dateer en te kyk of ek ander kan oortuig om te help. Maar ek bied geen waarborge nie. Ek verstaan ​​jou frustrasie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:33, 7 Julie 2026 (UTC) ::::::Baie dankie hiervoor, Rooiratel. Ek verstaan en waardeer wat jy doen. Informasie wat buite konteks aangehaal word doen skade en mense kry seer. Daar is 'n neiging om my lewe te sensasionaliseer deur skrywers van artikels, resensies en rubrieke. ::::::Ek is bewus dat Wikipedia se reëls is om nie hulle teks te sensasionaliseer nie. As jy na die oorspronklike Litnet pos kyk (waarop my Afrikaanse Wikipedia blad gebaseer is), sal jy sien dat die Wikipedia blad 'n groot deel van my lewe na my egskeiding uitsluit, wat wel ingesluit word in die Litnet pos. https://www.litnet.co.za/christiaan-bakkes-1965/ ::::::Die paragraaf begin met my gewese vrou en eindig met my huidige vrou (die Wikipedia blad laat dit lyk asof sy net "nog 'n meisie" is). Daar word geen verwysing gemaak dat sy my huidige vrou is en dat ons sedert 2015 getroud is nie. Dit is nou elf jaar later. Dit skep die indruk dat ek my vorige vrou vir 'n ander vrou gelos het. Dit lees soos sensasie. Die realiteite is veel meer kompleks. ::::::Ek en my vrou voel albei dat my lewe soveel meer behels. Ons veldtogte vir die behoud van die omgewing en die natuur word gereeld oor die hoof gesien. In plek daarvan kry die safari avonture en onderonsies met wilde diere voorkeur. Dawid De Wet se resensie vang die essensie vas van wat ek probeer doen met my skryfwerk. ::::::Plunderwoestyn deur Christiaan Bakkes: omgewingskwessies oopgevlek in aangrypende verhaal ::::::'''[https://www.litnet.co.za/author/dawid-de-wet/ Dawid de Wet]'''''[https://www.litnet.co.za/category/resensies-reviews Reviews]2018-10-24 Litnet'' ::::::https://www.litnet.co.za/plunderwoestyn-deur-christiaan-bakkes-omgewingskwessies-oopgevlek-in-aangrypende-verhaal/ ::::::Behalwe vir my publieke persona as skrywer, verkies ek om my lewe privaat te hou en my te bemoei met omgewingskwessies en bedreiging van die natuur. Sodoende maak ek vyande en het selfs lede van my familie vervreem. Ek en my vrou Marcia verkies om die kalklig te vermy en lewe apart van die samelewing naby aan die natuur. Ek probeer 'n bydrae maak deur stories oor bewaring te skryf. [[Gebruiker:Christiaan Bakkes|Christiaan Bakkes]] ([[Gebruikerbespreking:Christiaan Bakkes|kontak]]) 11:23, 7 Julie 2026 (UTC) == Swem in SA == ek het hierdie blaai oorsproklik begin - destyds toe ek my swimhistory website begin het. Nou is skakel na my website gebreek, en mag hom nie herstel nie. Hoe so? [[Gebruiker:Kobus88|Kobus88]] ([[Gebruikerbespreking:Kobus88|kontak]]) 12:51, 9 Julie 2026 (UTC) : Eerstens enige artikel hier geskep behoort aan die Afrikaanse gemeenskap en NIE aan die outeur nie. Tweedens, volgens Wikipedia reëls; geen eksterne skakels binne in artikels nie. Eksterne skakels kan slegs onder die Hoof: Eksterne skakels geplaas word. Dié skakels moet direk relevant tot die artikel wees. Ons laat slegs interne skakels toe. Jy het 'n magdom eksterne skakels ingevoeg; party kan as direkte bemarking gesien word. As jy inligting oor swemmers wil gee skep dan aparte Wikipedia artikels oor hulle volgens die reëls. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 13:06, 9 Julie 2026 (UTC) == Vraag == Hallo. Ek het die artikel [[Boris Pertsjatkin]] herskryf. Kan ek die {{tl|gaan taal na}}-sjabloon daaruit verwyder? [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 16:50, 25 Julie 2026 (UTC) :: Twee dinge: Moskwe is verkeerd. Ook, die leestekens bv. 'n punt kom voor die verwysings en nie daarna nie. Maak dit ook asb reg anders verskyn dit op ons sintaks verslag op 1 Augustus. Wat gebruik jy as vertaler? As jy die dinge reggemaak het kan jy die sjabloon verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:56, 25 Julie 2026 (UTC) :::Ek het die Moskwe-vertaling en punktuasie reggestel. Die aanvanklike vertaling is deur Google Gemini gedoen, die tweede deur ChatGPT. [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 17:18, 25 Julie 2026 (UTC) :::: Ek is seker Moskwe is [[Moskou]]. Jy regstelling is verkeerd om: die punt VOOR die <nowiki><ref></nowiki>. Ek het die eerste een reggemaak. Asseblief! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:38, 25 Julie 2026 (UTC) :::::Dankie vir die wenke. Ek het die foute reggestel. [[Gebruiker:Asorev|Asorev]] ([[Gebruikerbespreking:Asorev|kontak]]) 18:05, 25 Julie 2026 (UTC) == Sjabloon:vliegtuigenjin == Kom ons kyk: |naam = |beeld = |byskrifte = |tipe enjin = |land van oorsprong = |vervaardiger = |ontwerpspan = |ontwerper = |builder = |designer = |eerste veldtoets = |primere toepassings = |status = |produksie tyd = |aantal geproduseer = |ontwikkel van = |variante met eie artikels = |ontwikkel na = [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:10, 31 Julie 2026 (UTC) == Welkom heet ens.... == Hallo Oesjaar, ek weet nie of jy [[gebruiker:Elmarie Waltman]] opdrag gegee het nie, maar die gemeenskap het mos besluit ons groet nie meer elke nuweling nie, veral nie dié met name soos [[Gebruiker:補給兵]] en [[Gebruiker:Detärdesmåsmådetaljerna]] nie! Wat staan ons nou te doen, sy skep 'n kraaines hier? Groete! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:07, 4 September 2026 (UTC) : {{ping|Aliwal2012}}, skies ek hardloop rond. Die windjie uit Kaapstad het so paar kragdrade, veselkabels en bome hier in my woonbuurt omgewaai. Sal jou antwoord. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:17, 4 September 2026 (UTC) :: Daardie manne wat skroot metaal versamel en verkoop gaan 'n fees hê hier in my dorp. Die foto's wys net geleiers wat op die grond lê... Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:30, 4 September 2026 (UTC) :::Goeie more, krag is hier ook al 15 ure af, ligte reen maar baie wind. Wifi aan 'n karbattery gesit... [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 05:17, 5 September 2026 (UTC) : {{ping|Aliwal2012}}, ek bly al 38 jaar hier in my huis. ...en gister toe waai die wind een van my blombakke om... Ander mense het groter skade gehad. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:42, 6 September 2026 (UTC) == Vraag oor my wikipedia-artikel == hallo Oesjaar Dankie vir u Kommentaar op my artickel.Kan u asseblief vir my se watter brone ek nodig het vir my artikel? Dankie. [[Gebruiker:Zoulla|Zoulla]] ([[Gebruikerbespreking:Zoulla|kontak]]) 18:00, 6 September 2026 (UTC) :: Daar waar jy inligting vandaan gekry het. Of het jy geraai...? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:40, 6 September 2026 (UTC) hhlmjaofd7sqyrvkuspxy9z7xb04w4e 0 39937 2965539 2469035 2026-09-06T20:54:57Z Pynappel 70858 Werk by uit Engels en Duits 2965539 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Violin VL100.png|duimnael|regs|'n Standaard moderne viool, van bo en van die kant gesien]] [[Lêer:Violin case.jpg|duimnael|regs|'n Viool en strykstok in hul kassie]] Die '''viool''' is 'n [[snaarinstrument]] met vier snare wat hoofsaaklik met 'n strykstok bespeel word. Dit is die kleinste en dus hoogste (sopraan-) instrument wat algemeen in die vioolfamilie gebruik word, wat ook die [[altviool]], die [[tjello]] en die [[kontrabas]] insluit. Kleiner vioolagtige instrumente soos die violino piccolo en die pochette bestaan, maar word feitlik nie meer gebruik nie. Die vier snare (soms vyf){{Voetnota|Viole met ses, sewe of meer snare bestaan, maar is skaars en moet elektronies versterk word.}} word gewoonlik in reine [[kwint]]e op die note g, d¹, a¹ en e² gestem. Die klank word voortgebring deur die snare met die hare van 'n strykstok in trilling te bring ({{lang-it|coll'arco}}) of deur dit met die vingers te tokkel ({{lang-it|pizzicato}}); in besondere gevalle word die snare ook met die houtstok van die strykstok ({{lang-it|col legno}}) of met die strykstokhare geslaan ({{lang-it|battuto}}). Die hol houtklankkas dien om die geluid van die trillende snare te versterk. Die viool word deurgaans bespeel deur die instrument tussen ken en skouer te klem en met die vingers van die linkerhand die snare teen die [[ebbehout]]toets vas te druk om sodoende die snaar te verkort en die gewenste [[toonhoogte]] weer te gee. Die speler van 'n viool is 'n violis(te). Iemand wat viole bou of herstel, is 'n vioolbouer, en iemand wat strykstokke maak of herstel, 'n strykstokmaker. Die viool is 'n belangrike instrument in 'n wye verskeidenheid musiekgenres. Dit speel die prominentste rol in die tradisie van die Westerse [[klassieke musiek]], sowel in ensembles (van [[kamermusiek]] tot [[simfonie-orkes|orkeste]]) as as solo-instrument, en in alle tydperke van die musiekgeskiedenis sedert die ontstaan van die viool is belangrike werke daarvoor geskryf. Die viool is ook belangrik in baie soorte [[volksmusiek]], insluitend countrymusiek en bluegrass, en in [[jazz]]. [[Elektriese viool|Elektriese viole]] met soliede lywe en [[piëso-elektrisiteit|piëso-elektriese]] opnemers word in sommige vorme van [[rockmusiek]] en jazzfusie gebruik, waar die opnemers by versterkers en luidsprekers ingeprop word. Die viool is in baie nie-Westerse musiekkulture opgeneem, insluitend Indiese en Iranse musiek. In [[Engels]] word die instrument dikwels ''fiddle'' genoem, veral in volksmusiek, maar ook ongeag die soort musiek wat daarop gespeel word.{{Voetnota|Die verskil tussen 'n ''fiddle'' en 'n ''violin'' lê eenvoudig in die musiekstyl waarvoor dit gebruik word. Violiste speel gewoonlik klassieke musiek, soos in orkeste en strykkwartette, terwyl ''fiddlers'' gewoonlik volksmusiek, countrymusiek en ander tradisionele musiek speel. Violiste hou die strykstok aan sy uiterste punt vas om die volle lengte te kan gebruik, terwyl sommige ''fiddlers'' dit hoër op vashou om vinnige bewegings en "spronge" te vergemaklik.}} Die viool het in die 16de eeu in [[Italië]] ontstaan, met verdere wysigings in die 18de en 19de eeu wat die instrument 'n kragtiger klank en groter draagvermoë gegee het. In Europa het dit as grondslag gedien vir die ontwikkeling van ander snaarinstrumente wat in die Westerse klassieke musiek gebruik word, soos die altviool.<ref>{{cite web|last1=Singh|first1=Jhujhar|title=Interview: Kala Ramnath|url=https://www.youtube.com/watch?v=l1SoZSosu6Y|archive-url=https://web.archive.org/web/20140603030520/http://www.youtube.com/watch?v=l1SoZSosu6Y|archive-date=2014-06-03|website=News X|publisher=YouTube|access-date=5 September 2015}}</ref><ref name="heron">{{cite book |last1=Allen |first1=Edward Heron |title=Violin-making, as it was and is: Being a Historical, Theoretical, and Practical Treatise on the Science and Art of Violin-making, for the Use of Violin Makers and Players, Amateur and Professional. Preceded by An Essay on the Violin and Its Position as a Musical Instrument |date=1914 |publisher=E. Howe}} Besoek op 5 September 2015.</ref><ref>{{cite book |last1=Choudhary |first1=S.Dhar |url=https://books.google.com/books?id=dUQWMwEACAAJ&q=history+violin+India |title=The Origin and Evolution of Violin as a Musical Instrument and Its Contribution to the Progressive Flow of Indian Classical Music: In search of the historical roots of violin |date=2010 |publisher=Ramakrisna Vedanta Math |isbn=978-9380568065 |access-date=5 September 2015}}</ref> Violiste en versamelaars stel veral die historiese instrumente op prys wat van die 16de tot die 18de eeu deur die families [[Antonio Stradivari|Stradivari]], [[Guarneri]], Guadagnini en Amati in [[Brescia]] en [[Cremona]] (Italië) en deur [[Jacob Stainer]] in [[Oostenryk]] gebou is. Volgens hul reputasie het die kwaliteit van hul klank alle pogings om dit te verklaar of na te maak, weerstaan, hoewel hierdie opvatting betwis word.<ref name="NYT-201430407">{{cite news |last=Belluck |first=Pam |date=7 April 2014 |title=A Strad? Violinists Can't Tell |url=https://www.nytimes.com/2014/04/08/science/a-strad-violinists-cant-tell.html |access-date=9 April 2014 |work=[[The New York Times]]}}</ref><ref>{{cite web |last=Joyce |first=Christopher |year=2012 |title=Double-Blind Violin Test: Can You Pick The Strad? |url=https://www.npr.org/blogs/deceptivecadence/2012/01/02/144482863/double-blind-violin-test-can-you-pick-the-strad?sc=fb&cc=fp |access-date=2012-01-02 |publisher=[[NPR]]}}</ref> Groot getalle instrumente kom van minder bekende bouers, en nog groter getalle massavervaardigde kommersiële "handelsviole" uit huisnywerhede in streke soos [[Sakse]], [[Boheme]] en Mirecourt. Baie van hierdie handelsinstrumente is destyds deur Sears, Roebuck and Co. en ander massahandelaars verkoop. Die onderdele van 'n viool word gewoonlik van verskillende soorte [[hout]] gemaak. Viole kan met snare van derm, Perlon of ander sintetiese materiaal, of van [[staal]] besnaar word. == Etimologie == Die woord ''viool'' gaan terug op die Italiaanse {{lang|it|violino}}, 'n [[verkleinwoord]] van ''[[altviool|viola]]''.<ref name="auto">{{cite web |url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=violin |title=Violin |website=Online Etymology Dictionary |access-date=20 Mei 2017 }}</ref> Die manlike verkleinvorm ''violino'' is sedert die vroeë 16de eeu geattesteer en het uiteindelik in Italiaans die oorhand gekry as benaming vir die instrument; die woord is in die 17de eeu uit Italiaans in Duits ontleen, waar die vroulike vorm ''Violine'' gevestig geraak het.<ref name="dwds-violine">''Violine.'' In: ''Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache'' (DWDS), [https://www.dwds.de/wb/Violine dwds.de]. Die etimologie wat daar aangegee word, is woordeliks dieselfde as die inskrywing in Wolfgang Pfeifer: ''Etymologisches Wörterbuch des Deutschen.'' 2de uitgawe. Akademie-Verlag, Berlyn 1993.</ref><ref>''Violine.'' In: Jacob Grimm, Wilhelm Grimm: ''Deutsches Wörterbuch.'' Band 26, kol. 367–368.</ref> Toe vroeë vorme van die viool ongeveer 10 tot 15 jaar na die eerste gedokumenteerde [[viola da gamba]]s (1495) ontwikkel het, is hulle nog met uiteenlopende terme soos ''lira'', ''violetta'' of ''viola'' aangedui.<ref>{{cite book |last=Ravasio |first=Ugo |title=Gasparo da Salo e la liuteria bresciana |publisher=Editrice Turris Cremona |location=Brescia |year=1990}}</ref> In Engels is die woord ''violin'' in die 1570's die eerste keer gebruik.<ref name="auto"/> Die term ''viola'' kom uit Italiaans en Oud-Provensaals ''viola'', wat weer van die [[Latyn|Middeleeus-Latynse]] {{lang|la|vitula}} ('snaarinstrument') afkomstig is, moontlik van Vitula, die Romeinse godin van vreugde, of van die verwante Latynse werkwoord {{lang|la|vitulari}}, 'van vreugde uitroep'.<ref name="auto1">{{cite web |url= http://www.etymonline.com/index.php?term=viola&allowed_in_frame=0 |title=Viola |website=Online Etymology Dictionary |access-date=20 Mei 2017 }}</ref> Die verwante term ''viola da gamba'' ('basviool', 1724) beteken letterlik ''''n viola vir die been'' (om tussen die bene te hou),<ref name="auto1"/> terwyl die viool die "moderne vorm van die kleiner, Middeleeuse [[viola da braccio]]" ('armviool') is.<ref name="auto"/> In Engels word die viool ook dikwels ''fiddle'' genoem: as die gebruiklike naam van die instrument in volksmusiek, of as informele naam in ander musiekstyle.<ref name="ety">{{cite web |url= http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=fiddle |title=Fiddle |website=Online Etymology Dictionary |access-date=20 Mei 2017 }}</ref> Die woord ''fiddle'' is in die laat 14de eeu die eerste keer in Engels gebruik<ref name="ety"/> en kom van ''fedele'', ''fydyll'', ''fidel'', vroeër ''fithele'', uit [[Ou Engels]] {{lang|ang|fiðele}}, wat verwant is aan [[Oudnoors]] {{lang|non|fiðla}}, [[Middelnederlands]] {{lang|dum|vedele}}, [[Nederlands]] {{lang|nl|vedel}}, Oudhoogduits {{lang|goh|fidula}} en [[Duits]] {{lang|de|Fiedel}}; almal van onsekere oorsprong. Die gebruiklike voorstel oor die herkoms van ''fiddle'', gegrond op die ooreenkoms in klank en betekenis, is dat dit van die Middeleeus-Latynse ''vitula'' kom.<ref name="ety"/> Die ouer Duitse woord ''Geige'' was oorspronklik 'n skertsende, [[pejoratief|neerhalende]] benaming vir die vedel en het later tot die soortnaam vir strykinstrumente in die algemeen ontwikkel, insluitend die altviool, die tjello en die viola da gamba, maar het lank nie sy neerhalende bysmaak verloor nie. So het [[Leopold Mozart]] in 1756 in sy ''Versuch einer gründlichen Violinschule'' verklaar dat "die woord Geige 'n algemene woord is wat alle soorte strykinstrumente insluit, en dat dit gevolglik net uit misbruik voortkom wanneer 'n mens die viool sonder meer die Geige noem";<ref>Leopold Mozart: [https://books.google.de/books?id=yO6ajZxuHPAC&hl=de&pg=PP7#v=onepage&q&f=false ''Versuch einer gründlichen Violinschule''.] Augsburg 1756, pp. 1–2.</ref> selfs [[Johann Christoph Adelung]] het die benaming ''Geige'' nog as onbetaamlik, of as "vertroulike spreektrant", gemerk.<ref>Johann Christoph Adelung: ''Grammatisch-kritisches Wörterbuch der Hochdeutschen Mundart.'' Band 2, Leipzig 1793, p. 506, s.v. "Geige, die". [http://www.zeno.org/nid/20000182672 zeno.org].</ref> Eers in die latere 19de eeu kon dit hom as neutrale sinoniem vir die deftige ''Violine'' vestig. Die etimologie van die woord is onopgeklaar. Dit verskyn die eerste keer in die 12de eeu in 'n laat-Oudhoogduitse handskrif as ''gīga'' (Frans ''gigue'' is ook reeds omstreeks 1150 geattesteer, maar is waarskynlik 'n ontlening uit Oudhoogduits, net soos Italiaans, Oudspaans en Provensaals ''giga''). Daar is onder andere 'n verband voorgestel met die Oudnoorse werkwoord ''geiga'' ('swaai, wankel'), wat 'n Gemeengermaanse ''*gīgan'' ('heen en weer beweeg') sou veronderstel.<ref>''Geige.'' In: Jacob Grimm, Wilhelm Grimm: ''Deutsches Wörterbuch.'' Band 5, kol. 2567–2575.</ref><ref>''Geige.'' In: ''Trübners deutsches Wörterbuch'', in opdrag van die Arbeitsgemeinschaft für deutsche Wortforschung uitgegee deur Alfred Götze, voortgesit deur Walter Mitzka. Band 3 (G–H). Walter de Gruyter, Berlyn 1954, pp. 66–67.</ref> Dit kan egter ook 'n [[onomatopee|klanknabootsende]] woordskepping wees.<ref>''Geige.'' In: ''Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache'' (DWDS), [https://www.dwds.de/wb/Geige dwds.de]. Die etimologie wat daar aangegee word, is woordeliks dieselfde as die inskrywing in Wolfgang Pfeifer: ''Etymologisches Wörterbuch des Deutschen.'' 2de uitgawe. Akademie-Verlag, Berlyn 1993.</ref> == Geskiedenis == === Voorlopers en vroeë getuienisse === [[Lêer:Palazzo costabili, sala del tesoro, affreschi del garofalo, 10.JPG|duimnael|links|Vroeë afbeelding van 'n viool in [[Ferrara]] (omstreeks 1508)]] [[Lêer:Gaudenzio Ferrari 002.jpg|duimnael|regs|Die koepel van die Madonna dei Miracoli in Saronno, Italië, met engele wat viool, altviool en tjello speel, dateer uit 1535 en is een van die vroegste afbeeldings van die vioolfamilie.]] [[Lêer:Rekonstruktion Ferrari Violine.jpg|duimnael|regs|Moderne rekonstruksie van 'n vroeë viool na Gaudenzio Ferrari]] Die vroegste snaarinstrumente is meestal getokkel (byvoorbeeld die Griekse [[lier]]). Tweesnarige strykinstrumente, wat regop gespeel en met perdehaar besnaar en gestryk is, het moontlik in die nomadiese ruiterkulture van [[Sentraal-Asië]] ontstaan, in vorme wat sterk aan die hedendaagse [[Mongolië|Mongoolse]] morin khuur en die [[Kasakstan|Kazakse]] kobyz herinner. Soortgelyke en afwykende tipes is waarskynlik langs die oos-wes-handelsroetes uit Asië na die [[Midde-Ooste]]<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=e6GcPB5v0yIC |title=The NPR Classical Music Companion: Terms and Concepts from A to Z |last=Hoffman |first=Miles |publisher=Houghton Mifflin Harcourt |year=1997 |isbn=978-0618619450}}</ref> en die [[Bisantynse Ryk]] versprei.<ref name="Grillet29">{{Cite book |last=Grillet |first=Laurent |title=Les ancêtres du violon et du violoncelle |volume=1 |year=1901 |location=Parys |page=29}}</ref><ref>Margaret J. Kartomi: ''On Concepts and Classifications of Musical Instruments.'' Chicago Studies in Ethnomusicology, University of Chicago Press, 1990.</ref> Die rebec, die vedel en die lira da braccio word algemeen as die voorouers van die viool beskou,<ref>[https://www.cambridge.org/core/books/cambridge-companion-to-the-cello/8C1492C022422732B6859906BFDF2A5C ''The Cambridge Companion to the Cello''.]</ref> hoewel verskeie bronne alternatiewe moontlikhede vir die oorsprong van die viool aanvoer, soos Noord- of Wes-Europa.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=yNc5AAAAIAAJ|title=The Precursors of the Violin Family: Records, Researches & Studies|first=Kathleen|last=Schlesinger|year=1914|page=221|publisher=W. Reeves}}</ref><ref name="auto2">{{Cite book|url=http://archive.org/details/historyofviolin00sand|title=The history of the violin, and other instruments played on with the bow from the remotest times to the present. Also, an account of the principal makers, English and foreign, with numerous illustrations|first1=William|last1=Sandys|first2=Simon Andrew|last2=Forster|year=1864|publisher=William Reeves|location=Londen|page=28}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=qRwvAQAAIAAJ|title=Catechism of musical history|first=Hugo|last=Riemann|year=1892|publisher=Augener & Company|page=27}}</ref> Die eerste vioolbouers het waarskynlik by verskeie ontwikkelings van die Bisantynse lira geleen, waaronder die vielle (ook bekend as die ''fidel'' of ''viuola'') en die ''lira da braccio''.<ref name="Grillet29"/><ref>{{Cite web |last=Arkenberg|first=Rebecca |title=Renaissance Violins |date=Oktober 2002 |publisher=[[Metropolitan Museum of Art]] |url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/renv/hd_renv.htm |access-date=2006-09-22}}</ref> Omdat geen instrumente uit die ontstaanstyd van die vioolinstrumente behoue gebly het nie, is 'n mens vir daardie tydperk aangewese op afbeeldings in die kuns van Noord-Italië. Die vroegste skilderye met vioolinstrumente het vanaf 1508 in Ferrara ontstaan. Verdere afbeeldings tot in die 1530's word buiten Ferrara in Finalpia, Parma, [[Padua]], die omgewing van [[Milaan]] en in [[Friuli-Venezia Giulia|Friuli]] gevind.<ref name="Meucci">{{cite book |last=Meucci |first=Renato |chapter=The origins of Italian violin making |title=Un corpo alla ricerca dell'anima… |publisher=Ente Triennale Internazionale degli Strumenti ad Arco |location=Cremona |year=2005 |isbn=88-89839-00-7}}</ref> Die naaste aan die hedendaagse viool kom die afbeeldings van Gaudenzio Ferrari en sy werkswinkel vanaf 1529/30. Hy beeld verskillende groottes ('n "familie") van die nuut gevestigde boutipe uit.<ref>{{cite book |last=Boccardi |first=Sandro |chapter=Un Concerto nel Cielo di Saronno |title=Il Concerto degli Angeli |publisher=Amilcare Pizzi Editore |location=Saronno |year=1994}}</ref> Die skilderye toon 'n nuwe konstruksiebeginsel en 'n nuwe vorm. Waar Middeleeuse strykinstrumente uit massiewe houtblokke uitgewerk is, is die nuwe strykinstrumente uit verskeie, deels baie dun houtdele aanmekaar gelym. Die opbou van die klankkas in drie segmente (boonste ronding, middelronding en onderste ronding) onderskei hulle ook wesenlik van die vorme van Middeleeuse strykinstrumente. Die eerste dokumentêre vermelding van die viool dateer uit 1523, toe "les trompettes et vyollons de Verceil" (trompette en viole uit Vercelli) aan die hof van die hertog van Savoje in [[Turyn]] 'n honorarium ontvang het.<ref>Walter Kolneder: ''Das Buch der Violine: Bau, Geschichte, Spiel, Pädagogik, Komposition'', p. 266.</ref> Uiterlik vanaf 1545 is Italiaanse violiste aan die Engelse hof gedokumenteer ("Mark Antonye Gayiardell and George Decombe vialline(s)"),<ref>{{cite book |last=Holman |first=Peter |title=Four and Twenty Fiddlers: The Violin at the English Court 1540–1690 |publisher=Clarendon Press |location=Oxford |year=1993 |isbn=0-19-816592-7 |page=87}}</ref> vanaf 1555 aan die Franse hof en vanaf 1561 in München.<ref>{{cite book |last=Meucci |first=Renato |chapter=The origins of Italian violin making |title=Un corpo alla ricerca dell'anima… |publisher=Ente Triennale Internazionale degli Strumenti ad Arco |location=Cremona |year=2005 |isbn=88-89839-00-7 |page=81}}</ref> Die viool in sy huidige vorm het in die vroeë 16de eeu in Noord-Italië te voorskyn gekom. Die vroegste afbeeldings van viole as sodanig, weliswaar met drie snare, word omstreeks 1530 in Noord-Italië gesien, min of meer terselfdertyd as wat die woorde ''violino'' en ''vyollon'' in Italiaanse en Franse dokumente verskyn. Een van die vroegste uitdruklike beskrywings van die instrument, insluitend sy stemming, kom uit die ''Epitome musical'' van Jambe de Fer, wat in 1556 in [[Lyon]] gepubliseer is.<ref>{{Cite web |url=http://www.violinonline.com/historicalbackgroundoftheviolin.htm |title=Historical Background of the Violin |publisher=ViolinOnline.com |first=Robin Kay|last=Deverich|year=2006|access-date=2006-09-22}}</ref> Die viool was baie populêr, sowel onder straatmusikante as onder die adel; die Franse koning [[Karel IX van Frankryk|Karel IX]] het in 1560 by Andrea Amati 24 viole bestel.<ref>{{Cite web |url=http://www.bartruff.com/history.php |title=The History of the Violin |first=William|last=Bartruff|access-date=2006-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070208112530/http://www.bartruff.com/history.php |archive-date=2007-02-08}}</ref> Een van hierdie "adellike" instrumente, die ''Charles IX'', is die oudste viool wat behoue gebly het. Dit is tans in die Ashmolean Museum in [[Oxford]].<ref>{{cite web |title=''Charles IX'' violin |url=https://www.ashmolean.org/collections-online#/item/ash-object-350555 |website=Ashmolean Museum |publisher=Ashmolean Museum, University of Oxford |access-date=29 Augustus 2025}}</ref> Die fynste gebeeldhoude en versierde Renaissance-viool ter wêreld is dié van Gasparo da Salò (ca. 1574), wat aan aartshertog Ferdinand II van Oostenryk behoort het en later, vanaf 1841, aan die Noorse virtuoos Ole Bull, wat dit weens sy baie kragtige en mooi toon, soortgelyk aan dié van 'n Guarneri, veertig jaar lank in duisende konserte gebruik het.<ref>Dit is tans in die Vestlandske Kunstindustrimuseum in [[Bergen]], Noorweë.</ref> Die ''Messiah'' of ''Le Messie'' (ook bekend as die ''Salabue''), wat [[Antonio Stradivari]] in 1716 gebou het, is nog in ongerepte toestand. Dit is ook in die Ashmolean Museum.<ref>{{Cite web |url=http://www.cozio.com/Instrument.aspx?id=111 |title=Violin by Antonio Stradivari, 1716 (Messiah; la Messie, Salabue) |publisher=Cozio.com |access-date=2008-09-26 |archive-date=2008-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081008063952/http://www.cozio.com/Instrument.aspx?id=111 |url-status=dead}}</ref> === Italiaanse vioolbou === Andrea Amati (ca. 1505–1577) in [[Cremona]] word as die grondlegger van die Italiaanse vioolbou beskou. Uit die laat tydperk van sy werkswinkel (met sy seun Antonio as medewerker) het pragtig beskilderde viole, altviole en tjello's behoue gebly, bestellings van die Franse hof wat vanaf ongeveer 1560 gebou is.<ref>{{cite book |last=Cacciatori |first=Fausto |title=Andrea Amati Opera omnia |publisher=Ente Triennale Internazionale degli Strumenti ad Arco |location=Cremona |year=2007 |isbn=978-88-89839-13-3}}</ref> Instrumente van die vioolfamilie wat in daardie jare in Brescia vervaardig is (Gasparo da Salò), het weens hul minder sorgvuldige afwerking laer pryse behaal, maar is vandag weens hul mooi toon en hul seldsaamheid baie gesog.<ref>{{cite book |last1=Bizzarini |first1=Marco |last2=Orlandi |first2=Ugo |chapter=Ancient violinmaking and musical context in Brescia |title=Liutai in Brescia 1520–1724 |publisher=Eric Blot Edizioni |location=Cremona |year=2008 |isbn=978-88-88360-07-2}}</ref> Ook na Andrea Amati het die Italiaanse vioolbou nog minstens 200 jaar lank op die stad Cremona gekonsentreer gebly. Na sy dood het sy seuns Antonio en Girolamo die tradisie van hul vader voortgesit en ook nuwe weë bewandel. Die kleinseun Nicola was uiteindelik na die pesepidemie van 1630/32 die enigste erfgenaam van die familiekennis; hy het vakleerlinge opgelei en die beroemdste vioolbouer van die familie geword, wat met die dood van Girolamo II, Nicola se seun, tot 'n einde gekom het.<ref>{{cite book |last1=Cacciatori |first1=Fausto |last2=Chiesa |first2=Carlo |last3=Carlson |first3=Bruce |title=Il DNA degli Amati |publisher=Ente Triennale Internazionale degli Strumenti ad Arco |location=Cremona |year=2006 |isbn=88-89839-11-2}}</ref> Onder die vioolbouers wat Nicola Amati opgelei het, was Andrea Guarneri, wat die kuns weer aan sy seuns Pietro "da Mantova" en Giuseppe oorgedra het. Van laasgenoemde se twee seuns, Pietro "da Venezia" en [[Giuseppe Guarneri|Giuseppe "del Gesù"]], het die tweede die beroemdste meester van die familie geword.<ref>{{cite book |last1=Hill |first1=William H. |last2=Hill |first2=Arthur F. |last3=Hill |first3=Alfred E. |title=The Violin-Makers of the Guarneri Family |publisher=W. E. Hill and Sons |location=Buckinghamshire |year=1931}}</ref> Die beroemdste vioolbouers tussen die 16de en die 18de eeu sluit in: * Die skool van Brescia, wat in die laat 14de eeu met liras, violettas en violas begin het en in die eerste helfte van die 16de eeu op die gebied van die viool aktief was ** Die familie Dalla Corna, aktief 1510–1560 in Brescia en [[Venesië]] ** Die familie Micheli, aktief 1530–1615 in Brescia ** Die familie Inverardi, aktief 1550–1580 in Brescia ** Die familie Gasparo da Salò, aktief 1530–1615 in Brescia en Salò ** Giovanni Paolo Maggini, leerling van Gasparo da Salò, aktief 1600–1630 in Brescia ** Die familie Rogeri, aktief 1661–1721 in Brescia * Die skool van Cremona, wat in die tweede helfte van die 16de eeu met violas en violones begin het en in die tweede helfte van die 16de eeu op die gebied van die viool aktief geword het ** Die familie Amati, aktief 1550–1740 in Cremona ** Die familie [[Guarneri]], aktief 1626–1744 in Cremona en Venesië ** Die familie [[Antonio Stradivari|Stradivari]], aktief 1644–1737 in Cremona<ref>{{Cite book|title=The Oxford Dictionary of Music|last=Kennedy|first=Michael|publisher=Oxford University Press|year=2017}}</ref> ** Die familie Rugeri, aktief 1650–1740 in Cremona ** [[Carlo Bergonzi]] (1683–1747) in Cremona * Die skool van Venesië, met verskeie bouers van strykinstrumente vanaf die vroeë 16de eeu, uit meer as 140 bouers van snaarinstrumente wat tussen 1490 en 1630 geregistreer is<ref>{{cite book|last=Pio|first=Stefano|title=Viol and Lute Makers of Venice 1490–1630|year=2012|publisher=Venice Research|location=Venesië|isbn=9788890725203|pages=441|url=http://www.veniceresearch.com}}</ref> ** Die familie Linarolo, aktief 1505–1640 in Venesië ** Matteo Goffriller, bekend vir sy tjello's, aktief 1685–1742 in Venesië ** Pietro Guarneri, seun van Giuseppe Giovanni Battista Guarneri en afkomstig van Cremona, aktief 1717–1762 in Venesië ** Domenico Montagnana, aktief ongeveer 1700–1750 in Venesië ** Santo Serafin, aktief van voor 1741 tot 1776 in Venesië Sedert Andrea Amati het die vorm van die viool wesenlik nie meer verander nie. Veral [[Antonio Stradivari]] het later die groot voorbeeld vir die voorkoms en konstruksiebeginsels van feitlik alle viole geword, wat tot 'n verreikende standaardisering gelei het. Baie viole van Stradivari en ander beroemde vioolbouers van sy tyd word deur 'n uitmuntende klankkwaliteit gekenmerk en is vandag buitengewoon duur. === Vioolbou in ander lande === [[Lêer:Klein Diskant-Geige und Viola-Tenor-1594.jpg|duimnael|links|Moderne nabouings van Renaissance-viole van voor 1594 in die Dom van Freiberg]] [[Lêer:Stainer.jpg|duimnael|regs|'n Barokviool van Jacob Stainer uit 1658]] Instrumente van die vioolfamilie is gou ook in lande noord van die [[Alpe]] gebou. Musiekinstrumente wat vir versieringsdoeleindes gebou is, het in die keurvorstelike grafkapel in die Dom van Freiberg (voltooi in 1594) behoue gebly en lewer daarvan getuienis.<ref>{{cite book |last=Kunde |first=Claudia |chapter=Die Begräbniskapelle der albertinischen Wettiner im Freiberger Dom |title=Wenn Engel musizieren: Musikinstrumente von 1594 im Freiberger Dom |publisher=Janos Stekovics |location=Leipzig |year=2004 |isbn=3-89923-067-1}}</ref> Viole van bepaalde streke toon soms kleiner, individuele eienaardighede in bouwyse en versiering. Onder watter omstandighede die Tiroolse vioolbouer [[Jacob Stainer]] die ambag in Italië geleer het, is omstrede. Wat seker is, is dat die meester van Absam in die tweede helfte van die 17de eeu, onder deels ongunstige omstandighede, die beste viole noord van die Alpe gebou het. Hulle is gou teen hoër pryse verhandel as viole wat uit Italië gekom het. Stainer se model, wat self baie aan Nicola Amati te danke het, is sowel deur sy tydgenote as deur die volgende geslagte Europese vioolbouers nagevolg (onder andere in Duitsland, Engeland en Italië) en het eers met die algemene smaakverandering omstreeks 1800 sy invloed verloor.<ref>{{cite book |last=Hopfner |first=Rudolf |title=Jacob Stainer "… kayserlicher diener und geigenmacher zu Absom" |publisher=Skira |location=Milaan |year=2003 |isbn=3-85497-060-9}}</ref> === Verbouings en vernuwings === [[Lêer:Violin Vuillaume.jpg|duimnael|regs|Viool van Jean-Baptiste Vuillaume (kopie van 'n Giuseppe Guarneri del Gesù)]] Viole uit die 17de en 18de eeu word barokviole genoem. Sedert die 1950's word hulle toenemend vir die uitvoering van ou musiek ingespan. Die gebruik van die oorspronklike instrumente of van kopieë van die oorspronklike barokviole maak 'n historiese uitvoeringspraktyk moontlik wat die klankideale van die [[Barok]] nader bring. In die 18de en 19de eeu het die viool beduidende boukundige veranderinge ondergaan wat die klank beïnvloed het: veral 'n langer hals, wat skuiner na agter geplaas is as by vroeëre instrumente, swaarder snare en 'n sterker basbalk, wat 'n hoër snaarspanning as by viole met die ou mensuur moontlik gemaak het. Die meerderheid ou instrumente, insluitend baie beroemde viole van Stradivari, Guarneri, Amati en Stainer, het hierdie wysigings ondergaan en is dus in 'n beduidend ander toestand as toe hulle die hande van hul bouers verlaat het, ongetwyfeld met verskille in klank en reaksie.<ref>{{Cite web |title=Violin changes by 1800 |url=http://rperras.tripod.com/id42.htm |first=Richard |last=Perras |access-date=2006-10-29}}</ref> Danksy die langer snare, die hoër snaarspanning en die gestrekte, konkawe strykstok het die volume toegeneem en sodoende aan die steeds groter wordende konsertsale en orkeste voldoen. Kritici voer egter aan dat die gewysigde bouvorm die klank harder en minder lieflik gemaak het. In Frankryk het veral Jean-Baptiste Vuillaume beslissende stukrag gegee deur hom met die Stradivari- en Guarneri-viole besig te hou. Dit is egter in hul huidige (gewysigde) toestand dat hierdie instrumente die standaard vir volmaaktheid in vioolbou en -klank gestel het, en vioolbouers oor die hele wêreld probeer so na as moontlik aan hierdie ideaal kom. Tot vandag toe is instrumente uit die sogenaamde Goue Era van die vioolbou, veral dié van Stradivari, Guarneri del Gesù en Montagnana, die instrumente wat deur sowel versamelaars as uitvoerende kunstenaars die meeste gesog word. Die huidige rekordbedrag wat vir 'n Stradivari-viool betaal is, is £9,8 miljoen (destyds US$15,9 miljoen), toe die instrument bekend as die ''Lady Blunt'' op 20 Junie 2011 deur Tarisio Auctions op 'n aanlyn veiling verkoop is.<ref>{{cite news | title=Stradivarius violin sold for £9.8m at charity auction | url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-13852872 | work=BBC News | date=2011-06-21 | access-date=2011-06-21}}</ref> Goedkoop fabrieksviole was reeds aan die begin van die 19de eeu uit die Duitse en Franse vioolbousentrums beskikbaar. Die industriële vioolbou het sy oorsprong in 1887 in [[Nagoja]] (Japan) gehad met die stigting van ''Suzuki Violin Co. Ltd.'' deur Masakichi Suzuki (1859–1944), die vader van die vioolpedagoog Shinichi Suzuki. Sy onderneming het reeds na 'n kort aanloop meer as 1&nbsp;000 werknemers gehad en binne 'n maand tot 400 viole en 4&nbsp;000 strykstokke vervaardig. Hoewel die instrument sedert sy ontstaan nie wesenlik verander het nie, was daar dikwels pogings tot vormgewende en tegniese hervormings. So is destyds ryk versierde viole met ander ornamente gebou (byvoorbeeld met 'n mense- of leeukop in plaas van die krul), of instrumente van blik vir armer mense. Bekendheid het die Chanot-viool van 1819, die trapesiumvormige viole van Félix Savart en Johann Reiter (1908) en talle pogings van baie ander vooraanstaande vioolbouers verwerf. Die Belgiese vioolboukunstenaar Gauthier Louppe bou tans strykinstrumente in vorme wat aan Jugendstil herinner en deur besondere asimmetrieë 'n breër klankspektrum moontlik sou maak.<ref>{{cite web |url=http://home.pi.be/~tor-4879/gauthier.htm |title=Bildbericht über Louppe-Geigen |language=fr |archive-url=https://web.archive.org/web/20081112080159/http://home.pi.be/~tor-4879/gauthier.htm |archive-date=2008-11-12 |url-status=dead}}</ref> == Bou en werking == [[Lêer:Violinconsruction3.JPG|duimnael|regs|upright=1.8|Die bou van 'n viool]] [[Lêer:Violin Details.jpg|duimnael|regs|Drie kante van die klankkas: bo-blad, bodem en sy. Detailbeelde links: skroefkas en krul.]] [[Lêer:Violinschnitt.png|duimnael|regs|Deursnee van die klankkas van 'n viool (die kam behoort nie tot die klankkas nie)]] 'n Viool bestaan gewoonlik uit 'n bo-blad (die klankblad) van [[spar]]hout (veral Noorse spar), sye en 'n bodem van esdoringhout, twee eindblokke, 'n hals, 'n kam, 'n stemstok, vier snare en verskeie toebehore, opsioneel met inbegrip van 'n kenstuk, wat direk oor of links van die staartstuk vasgeklem kan word. 'n Kenmerkende eienskap van 'n vioolklankkas is sy uurglasagtige vorm en die welwing van die bo-blad en die bodem. Die uurglasvorm bestaan uit twee boonste rondings, twee onderste rondings en twee konkawe C-vormige middelrondings by die "middellyf", wat ruimte vir die strykstok laat. Die "stem" of klank van 'n viool hang af van sy vorm, die hout waarvan dit gemaak is, die diktegradering van sowel die bo-blad as die bodem, die lak wat die buitekant bedek, en die vaardigheid van die vioolbouer by al hierdie stappe. Die lak en veral die hout word met ouderdom steeds beter, wat die beperkte voorraad ou, goed geboude viole van beroemde vioolbouers baie gesog maak. === Klankkas === Die klankkas van die viool bestaan uit die bo-blad, die bodem en die sykrans. Saam vorm hulle 'n hol liggaam van ongeveer 35 tot 36&nbsp;cm lank wat as resonansiekas dien. ==== Bo-blad ==== Die bo-blad is die gewelfde boonste deel van sparhout waarin die twee f-gate gesny is. Dit word meestal uit twee gespieëlde dele gemaak wat in die middel aanmekaar gelym word. Daarna word die beoogde vorm met beitels en skawe uitgewerk, eers die buitenste en dan die binneste welwing.<ref>{{cite book |last=Schwabe |first=Conrad |title=Vogtland – Geige – Mensch: Aufschachteln – Schritt für Schritt = Vogtland Violins = Vogtlandské housle |location=Markneukirchen |year=2015 |isbn=978-3-00-048816-0}}</ref> Ideaal gesproke word "fynjarige" hout gebruik (waarvan die jaarringe dig en eweredig lê), wat op voedingsarme grond in hooggebergtestreke stadig gegroei het. Dit word in die eerste helfte van die winter gekap, wanneer daar so min sap as moontlik in die stam is, en daarna verskeie jare lank vir droging opgeberg, eers as stam en dan nog etlike jare in gesnyde toestand. Die voltooide bo-blad is onder die kam meestal 2,4 tot 3,5&nbsp;mm dik. Om die gepaste buigsaamheid te bereik, word styf hout dunner uitgewerk as sagte hout.<ref>Barbara Gschaider: ''Ratgeber Geige.'' Edition Bochinski, Bergkirchen 2008, ISBN 978-3-937841-68-7, pp. 21 e.v.</ref> ==== Bodem ==== [[Lêer:Violinboden Woelben.jpg|duimnael|regs|Die "welwing" van die bodem van 'n viool]] Die bodem word meestal van esdoringhout gemaak (baie selde van [[populier]] of wilg) en word ook gewelf uitgesteek. Dit kan uit een stuk of uit twee aanmekaar gelymde dele bestaan, wat aan die spieëlsimmetriese houtnerf herkenbaar is. Die bodem en die sye word tipies van esdoringhout met 'n bypassende gestreepte tekening gemaak, wat as "vlam" of "tierstreep" bekend staan. ==== Sye ==== Die sye is die sydele van die klankkas en word met die bodem en die bo-blad verlym, in seldsame gevalle ook in die bodem ingelaat. Hulle bestaan meestal uit dieselfde hout as die bodem. Randinlegsels of "are" versier die rand van die bo-blad en die bodem. Dit is drie smal houtstroke wat naas mekaar lê en waarvan die buitenste twee dikwels swart gekleur is. Hulle word in 'n groef gelê en vasgelym. Buiten die versiering dien hulle om die rande van die bo-blad en die bodem, wat oor die sykrans uitsteek, te verstewig en bied hulle 'n mate van beskerming teen krake wat by die rand ontstaan. Dit laat die bo-blad ook meer onafhanklik van die sykrans buig. 'n Randinlegsel wat bloot op die bo-blad geverf is, is gewoonlik 'n teken van 'n minderwaardige instrument. ==== Binnekant ==== [[Lêer:Soundpost end.jpg|duimnael|regs|upright=0.55|Die stemstok, deur 'n f-gat gesien]] Enkele onderdele bevind hulle binne-in die klankkas. Die basbalk is 'n lys van sparhout wat effens skuins teenoor die nerfrigting loop en onder 'n ligte voorspanning teen die binnekant van die bo-blad gelym word. Dit verhoog sowel die anisotropie as die styfheid van die bo-blad. Die basbalk loop asimmetries onder die kamvoet aan die baskant. Die stemstok (ook die "siel" of "stem" genoem) en die presiese plasing daarvan beïnvloed en reguleer die klank van die viool aansienlik. Dit is 'n silindriese staaf van sparhout (ongeveer 6&nbsp;mm in deursnee) wat tussen die bo-blad en die bodem ingepas, maar nie vasgelym word nie, op 'n sorgvuldig gekose plek ongeveer drie millimeter onder die kamvoet teenoor die basbalk (die diskantvoet), wat dit help ondersteun. Dit beïnvloed ook die trillingsmodusse van die bo-blad en die bodem van die instrument. Boonste, onderste en hoekblokke asook dun voeringstroke binne-in die klankkas dien om die sye te verstewig. Die blokke is van sparhout, die voeringstroke van spar of wilg. === Hals en toets === Die hals word in 'n trapesiumvormige uitsparing van die klankkas gelym. Dit is ongeveer 13&nbsp;cm lank en word met die toets (ongeveer 27&nbsp;cm lank) verlym, wat ongeveer 14&nbsp;cm oor die klankkas uitsteek. Die hals is gewoonlik van esdoringhout met 'n vlamtekening wat by dié van die sye en die bodem pas. Die toets word meestal van fynporige [[ebbehout]] gemaak, wat besonder hard en slytvas is en ook weens sy skoonheid verkies word. Seldener, veral by eenvoudiger instrumente, word ander houtsoorte gebruik, byvoorbeeld [[peer]]boomhout, wat swart gekleur of geverf word om die voorkoms van die edeler ebbehout na te boots. Voordat ebbehout in Europa as grondstof beskikbaar was, is alle instrumente met toetse van vrugtebome se hout toegerus. Dié het deur herstelwerk en verbouings feitlik volledig van die instrumente verdwyn. Toetse word tot 'n bepaalde dwarskromming afgewerk en het 'n klein lengtegewyse holte, wat by die laer snare iets meer uitgesproke is, veral wanneer die instrument vir derm- of sintetiese snare bedoel is. Sommige ou viole (en sommige wat oud gemaak is om te lyk) het 'n ingeënte krul, wat aan 'n lymnaat tussen die skroefkas en die hals te herken is. By baie egte ou instrumente is die hals teen 'n effens groter hoek herplaas en met ongeveer een sentimeter verleng. Die halsenting maak dit moontlik om die oorspronklike krul van 'n barokviool te behou wanneer die hals aan moderne standaarde aangepas word. === Skroefkas en krul === [[Lêer:Violin peg strings.jpg|duimnael|links|upright=0.45|Krul en skroefkas, korrek besnaar]] Aan die boonste, smal ent van die toets is 'n saal, die bosaal van die viool. Daaroor loop die snare die skroefkas in. Hier bevind hulle die vier koniese stemskroewe waarmee die snare van die instrument gestem word. Weens die meganiese belasting tydens die stem bestaan die stemskroewe altyd uit hardehout, meestal ebbehout of palissander, seldener buksboom. Die stemskroewe is tapsgewys en pas in gate in die skroefkas, waar hulle deur die wrywing van hout op hout in plek gehou word; deur tydens die draai gepaste druk langs die as van die skroef uit te oefen, kan die speler die wrywing vergroot of verklein. Die skroefkas eindig in 'n krul (selde in 'n vroue- of leeukop). Dit is fyn gesnede hout wat gewoonlik die vorm van 'n slakkehuis het, waarvandaan die naam. Die krul is saam met ander boukundige besonderhede 'n belangrike herkenningsteken by die herkomsondersoek van ou instrumente. === Kam === [[Lêer:Violin bridge 2 views.jpg|duimnael|regs|Voor- en agteraansig van 'n vioolkam]] Die kam (of brug) van fynjarige esdoringhout word tussen die bo-blad en die snare ingesit. Dit is 'n presies gesnyde stuk hout wat sonder bevestiging op die bo-blad staan en deur die spanning van die snare wat daaroor loop, in die korrekte posisie gehou word. Dit vorm die onderste ankerpunt van die trillende lengte van die snare en dra hul trillings op die klankkas oor.<ref>{{cite web |url=http://violadagamba.info/content/50/74/geigenbau/klangoptimierung |title=Helge Marsel, Geigen- und Gambenbau in Klagenfurt, Austria |date=2019-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190205094013/http://violadagamba.info/content/50/74/geigenbau/klangoptimierung |archive-date=2019-02-05 |url-status=dead |access-date=2019-02-05}}</ref> Die boonste kromming van die kam hou die snare in 'n boog op die regte hoogte bo die toets, sodat elkeen afsonderlik met die strykstok bespeel kan word. === Staartstuk === [[Lêer:Tailpieceandbridge.JPG|upright=0.7|duimnael|links|Nabyskoot van 'n staartstuk met 'n [[fleur-de-lis]]]] Die snare loop van die skroefkas oor die kam tot by die staartstuk. Dit behoort, net soos die stemskroewe, tot die speeltegnies noodsaaklike toerusting van die instrument, en daarom word om estetiese redes vir die stemskroewe en die staartstuk meestal dieselfde hout gekies. Die staartstuk anker die snare aan die onderste ronding van die viool deur middel van 'n staartdraad wat oor die ondersaal loop en om 'n eindknop van ebbehout lus (soms verwarrend die "eindpen" genoem, soos die tjello se pen), wat in 'n taps gat in die onderste blok pas. Die E-snaar het dikwels 'n fynstemmer, 'n hefboompie wat deur 'n klein skroef met die vingers gedraai word. Fynstemmers kan ook op die ander snare aangebring word, veral op studente-instrumente, en is soms in die staartstuk ingebou. Hulle stel die speler in staat om klein veranderinge aan die toonhoogte van 'n snaar te maak. === Snare === Snare is aanvanklik van skaapderm gemaak (algemeen bekend as "katderm", wat ondanks die naam nie van katte gekom het nie), of eenvoudig "derm", wat gerek, gedroog en gedraai is. In die vroeë jare van die 20ste eeu is snare van óf derm óf staal gemaak. Moderne snare kan van derm bestaan, wat met silwer- of aluminiumdraad omspin kan wees, van soliede [[staal]], gevlegte staal of verskeie sintetiese materiale soos Perlon, met verskillende metale omspin en soms met [[silwer]] geplateer. Die hoogste snaar (die ''chanterelle''), die E-snaar, is meestal onomspinde, gewone of geplateerde staaldraad. Dermsnare reageer sterker op veranderinge in temperatuur en humiditeit en is nie meer so algemeen soos vroeër nie, maar baie spelers gebruik hulle om 'n spesifieke klank te verkry, veral in die historiese uitvoeringspraktyk van [[Barokmusiek]]. Snare het gewoonlik 'n gekleurde [[sy]]omwikkeling aan albei ente, om die snaar (G-, D-, A- of E-snaar) te identifiseer en om wrywing teen die stemskroewe te bied. Snare het 'n beperkte lewensduur. Wanneer olie, vuil, korrosie en hars mettertyd ophoop, kan die massa van die snaar oor sy lengte ongelyk word. Afgesien van ooglopende dinge, soos 'n omwikkeling wat deur slytasie loskom, vervang spelers gewoonlik 'n snaar wanneer dit nie meer "suiwer" speel nie (met goeie intonasie op die flageolettone) en die gewenste toon, helderheid en intonasie verloor. Die lewensduur hang van die kwaliteit van die snaar en die speelintensiteit af. Die snare word in [[kwint]]e op die tone g – d¹ – a¹ – e² gestem. Die tabel toon die frekwensies van die snare by verskillende kamertone (sien ook [[#Stem|Stem]]). {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! rowspan="2"| Snaar ! rowspan="2"| Toon/noot ! colspan="3"| Frekwensie by 'n kamertoon (a¹) van |- ! 443 Hz ! 442 Hz ! 440 Hz |- |style="text-align:left"| '''1''' (hoogste snaar) | '''e²''' | 664,50&nbsp;Hz | 663,00&nbsp;Hz | 660,00&nbsp;Hz |- |style="text-align:left"| '''2''' | '''a¹''' | 443,00&nbsp;Hz | 442,00&nbsp;Hz | 440,00&nbsp;Hz |- |style="text-align:left"| '''3''' | '''d¹''' | 295,33&nbsp;Hz | 294,67&nbsp;Hz | 293,33&nbsp;Hz |- |style="text-align:left"| '''4''' (laagste snaar) | '''g''' | 196,89&nbsp;Hz | 196,44&nbsp;Hz | 195,56&nbsp;Hz |} === Lym en lak === Die dele van die klankkas word aanmekaar gelym, daarna die hals aan die klankkas en dan die toets aan die hals. Hiervoor word beenlym (warm lym) of huidlym gebruik in plaas van gewone wit lym, om verskeie redes. Dit is wateroplosbaar en word by 'n temperatuur van ongeveer 50 tot 60&nbsp;°C sag, sodat 'n ervare vioolbouer die instrument sonder probleme uitmekaar kan haal sonder om die hout of die lak te beskadig. Huidlym kan 'n dunner las as die meeste ander lymsoorte maak en is omkeerbaar (bros genoeg om met sorgvuldig toegepaste krag te kraak en met warm water verwyderbaar) wanneer die instrument uitmekaar gehaal moet word. Omdat vars huidlym aan ou huidlym kleef, kan by die herstel van 'n las meer van die oorspronklike hout behoue bly; moderner lymsoorte moet heeltemal skoongemaak word voordat 'n nuwe las hou, wat gewoonlik meebring dat saam met die ou lym ook 'n bietjie hout afgeskraap word. Swakker, verdunde lym word gewoonlik gebruik om die bo-blad aan die sye en die bosaal aan die toets te bevestig, omdat algemene herstelwerk die verwydering van hierdie dele vereis. Die lak beskerm die hout van die instrument en bewaar sy trillingseienskappe. Dit kan die klank aansienlik beïnvloed, maar nie duidelik verbeter nie. 'n Onvakkundig aangebragte lak kan die klank van 'n instrument "doodmaak", dit wil sê die trillingsvermoë van die bo-blad sterk beperk. === Asimmetrie === Die viool lyk op die eerste gesig simmetries, maar dit is nie so nie. 'n Regs-links-asimmetrie is die duidelikste sigbaar aan die posisie van die kenstuk en die skouersteun, maar ook aan ander kenmerke: die posisie van die basbalk en die stemstok binne-in die klankkas, die verspringende plasing van die stemskroewe in die skroefkas, die besnaring met snare van verskillende dikte en die verskillende houtnerf aan die twee kante. Die rangskikking van die snare (die dikwels gebruikte E-snaar vir hoë tone bevind hom, vanuit die violis gesien, regs) is daarop afgestem dat die regterhand van die violis die strykstok hanteer. Die taak van die linkerhand tydens die spel is om die snare te gryp. Die viool word met die onderkaak (of die ken, na gewoonte) en die sleutelbeen- of skouerstreek vasgehou. Linkshandiges speel die viool gewoonlik op dieselfde manier as regshandiges. Daar word wel ook viole vir linkshandiges gebou, waarby die snare omgekeerd gerangskik is, maar tot dusver baie min.<ref>Andrea Hayek-Schwarz: [http://www.linkehand.at/wissenh.php ''Musizieren mit links – Musizierende Linkshänder_innen''] linkehand.at, 2012.</ref> Linkshandige viole is in orkeste gewoonlik nie welkom nie. Die rede is enersyds dat violiste wat langs mekaar sit, met hul instrumente of elmboë te na aan mekaar kan kom wanneer hulle spieëlbeeldig speel. Andersyds is eenvormige bewegings binne die stemgroepe van die orkes vir die toeskouer 'n esteties oortuigende gesig, wat 'n enkele violis wat anders stryk, sou versteur.<ref>[https://www.mittelbayerische.de/region/regensburg-land-nachrichten/orchester-moegen-keine-linkshaender-21364-art820736.html ''Orchester mögen keine Linkshänder''] mittelbayerische.de, 17 Augustus 2012; sien die laaste twee paragrawe van die artikel.</ref> In 2007 het die linkshandige violis Martial Gauthier, wat met die linkerhand stryk, in Cremona 'n lesing oor linkshandige vioolspel gehou.<ref>[https://www.nmz.de/artikel/war-paganini-linkshaender ''War Paganini Linkshänder? – Gedanken über ein Tabu-Thema der Streicherpädagogik''.] In: ''neue musikzeitung.'' 7/2007; besoek op 20 Julie 2016.</ref> === Toonomvang === [[Lêer:Range violin.svg|duimnael|regs|Toonomvang van die viool]] [[Lêer:Spectrumgstring.jpg|upright=1.15|duimnael|regs|Driedimensionele spektrumdiagram van die botone van 'n viool se G-snaar (voorgrond). Die toonhoogte wat ons hoor, is die piek by ongeveer 200&nbsp;Hz.]] Die stemming g – d¹ – a¹ – e² stem ooreen met G₃, D₄, A₄ en E₅ in wetenskaplike toonhoogtenotasie. Die laagste noot van 'n normaal gestemde viool is dus G₃, die G onder die middel-C (C₄). (By seldsame geleenthede kan die laagste snaar tot 'n kwart laer, na D₃, gestem word.) Die hoogste speelbare noot is minder duidelik omskryf: E₇, die E twee oktawe bo die los snaar (wat op E₅ gestem is), kan as 'n praktiese grens vir orkesvioolpartye beskou word,<ref>Piston, Walter (1955). ''Orchestration'', p. 45.</ref> maar dit is dikwels moontlik om hoër te speel, afhangende van die lengte van die toets en die vaardigheid van die violis. Nog hoër note (tot C₈) kan voortgebring word deur die snaar tot by die einde van die toets te gryp en/of deur kunsmatige flageolettone te gebruik. === Akoestiek === [[Lêer:Bowed violin string in slow motion.gif|duimnael|regs|Die Helmholtz-hoek wat heen en weer langs die snaar beweeg<ref>{{cite web |url=https://plus.maths.org/content/why-violin-so-hard-play |title=Why is the violin so hard to play? |author=Jim Woodhouse en Paul Galluzzo |date=2004-09-01 |access-date=2025-06-22}}</ref>]] Die gewelfde vorm, die dikte van die hout en sy fisiese eienskappe bepaal die klank van 'n viool. Patrone van die [[nodus (fisika)|nodusse]] wat deur sand of glinsters op die blaaie gevorm word wanneer dié by bepaalde frekwensies in trilling gebring word, sogenaamde Chladni-patrone, word soms deur vioolbouers gebruik om hul werk te kontroleer voordat hulle die instrument saamstel.<ref>{{Cite web|url=http://www.catgutacoustical.org/people/cmh/laird3.htm|title=Carleen Maley Hutchins' Work With Saunders|publisher=Violin Society of America|last=Laird|first=Paul R.|access-date=2008-09-26}}</ref> Vanweë die oppervlakstruktuur van die perdehaar, versterk deur die aanbring van hars (kolofonium), het die strykstokbehaarsel 'n hoë kleefkrag uit statiese [[wrywing]]. Wanneer die snaar met die aangelegde strykstok gestryk word, word dit daarom aanvanklik in die strykrigting meegeneem, totdat die terugstelkrag van die snaar groter word as die statiese wrywing tussen die stokhare en die snaar: die snaar skiet teen die strykrigting terug. By die korrekte keuse van strykplek, stryksnelheid en stokdruk word die snaar aan die einde van hierdie beweging weer deur die strykstok gegryp en opnuut meegeneem (die glip-kleef-effek), sodat die snaar voortdurend aangedryf tril. Hoeveel keer per sekonde hierdie proses hom herhaal, hang af van die frekwensie van die gespeelde toon, dit wil sê van die effektiewe snaarlengte. Die uitwyking van die aangedrewe punt van die snaar beskryf met verloop van tyd 'n elliptiese baan, met die langer as ongeveer in die strykrigting georiënteer. Die snaar self het 'n baie klein werkoppervlak en versit dus slegs 'n geringe hoeveelheid lug, te min om 'n toon voort te bring wat vir die menslike oor duidelik hoorbaar is. Die klankkas werk as 'n impedansie-omsetter. Deur die oordrag van die trillings van die snaar op die klankkas word die [[amplitude]] van die trillings wel aansienlik kleiner, maar die uitstralingsoppervlak word soveel vergroot dat 'n goeie koppeling met die lug en 'n vir die oor waarneembare toon ontstaan. Hierdie omsetting volg uiters komplekse patrone. Die kam, waarop die snaar rus, word aangedryf om die snaartrilling in die strykvlak te volg. Die bo-blad, waarop die kam rus, kan egter net loodreg op die strykvlak tril. Dit dwing die kam tot 'n skommelbeweging waarby die twee kamvoete die twee helftes van die bo-blad afwisselend belas en ontlas. By so 'n wipbeweging, waar die draai-as presies in die middel van die kam lê, sou die twee helftes van die bo-blad egter teen mekaar werk, wat met volumeverlies en klankveranderinge gepaard sou gaan. Dit word teengewerk deur onder die regter kamvoet 'n stafie – die stemstok – vas te klem. Dié belemmer eers die regter kamvoet, waardeur die draai-as van hierdie skommelbeweging na regs verskuif en byna al die werk (dié van die lae frekwensies) deur die linker kamvoet verrig word. Om 'n beter verspreiding van die trillings wat daar afgegee word oor die bo-blad te bereik, word boonop aan die onderkant van die bo-blad onder die linker kamvoet die basbalk onder spanning vasgelym, wat die linker kamvoet veral by hoë frekwensies belemmer, dit wil sê die draai-as verskuif vir dié frekwensies na links. Afhangende van die frekwensie van die gespeelde toon is die linker (lae frekwensies) of die regter (hoë frekwensies) kamvoet aktiewer, waardeur die trillings in die een geval meer deur die bo-blad (ondersteun deur die basbalk), in die ander deur die bo-blad en (oorgedra deur die stemstok) die bodem afgegee word. By lae frekwensies tril bodem en bo-blad dus teen mekaar, en die ingeslote lugvolume vorm 'n breëband-holteresonator wat klankuitstraling deur die f-gate bewerkstellig. === Groottes === [[Lêer:LembeyeLembeyon.jpg|duimnael|links|'n {{Frac|1|16}}-viool en 'n volgrootte ({{Frac|4|4}}) viool]] Buiten die standaard "volgrootte" ({{Frac|4|4}}) word viole ook in sogenaamde breukgroottes van {{Frac|7|8}}, {{Frac|3|4}}, {{Frac|1|2}}, {{Frac|1|4}}, {{Frac|1|8}}, {{Frac|1|10}}, {{Frac|1|16}}, {{Frac|1|32}} en selfs {{Frac|1|64}} gebou. Hierdie kleiner instrumente word algemeen deur jong spelers gebruik wie se vingers nie lank genoeg is om die korrekte posisies op volgrootte-instrumente te bereik nie. Die regte grootte van die instrument word gewoonlik volgens die armlengte bepaal.<ref>{{cite web |url=https://www.vionoble.de/violine-viola-cello-groesse-ermitteln/ |title=Die richtige Größe ermitteln für Geige: Bratsche: Cello |website=Violinoble.de |access-date=2022-06-13}}</ref> Hoewel die breukgroottes in 'n sekere sin met die afmetings van die instrumente verband hou, is hulle nie as letterlike beskrywings van die relatiewe verhoudings bedoel nie. 'n {{Frac|3|4}}-instrument is byvoorbeeld nie driekwart van die lengte van 'n volgrootte-instrument nie. Die lengte van die klankkas (sonder die hals) van 'n volgrootte- of {{Frac|4|4}}-viool is 356&nbsp;mm, en kleiner by sommige 17de-eeuse modelle. Die klankkas van 'n {{Frac|3|4}}-viool is 335&nbsp;mm lank en dié van 'n {{Frac|1|2}}-viool 310&nbsp;mm; 'n {{Frac|3|4}}-viool is dus net omtrent 6&nbsp;% kleiner as 'n "hele" en 'n {{Frac|1|2}}-viool net omtrent 12&nbsp;%. By die viool se naaste familielid, die altviool, word die grootte as klankkaslengte in sentimeter aangegee eerder as in breukgroottes. 'n Volgrootte-altviool is gemiddeld 40&nbsp;cm, maar elke volwassene bepaal self watter grootte altviool hy of sy gebruik. Soms gebruik 'n volwassene met 'n klein liggaamsbou 'n sogenaamde {{Frac|7|8}}-viool in plaas van 'n volgrootte-instrument. Hierdie instrumente, wat soms 'n "damesviool" genoem word, is effens korter as 'n volgrootte-viool, maar is geneig om hoëkwaliteit-instrumente te wees wat 'n klank kan voortbring wat met dié van goeie volgrootte-viole vergelykbaar is. Die groottes van vyfsnarige viole kan van dié van die normale viersnarige verskil. Die instrument wat in die vioolokted met die viool ooreenstem, is die mezzoviool, wat dieselfde as 'n viool gestem word, maar 'n effens langer klankkas het. Die snare van die mezzoviool is net so lank soos dié van die standaardviool. Hierdie instrument is nie in algemene gebruik nie.<ref>{{Cite web|url=https://nvfa.org/8tet.html|title=The New Violin Family|author=The New Violin Family Association, Inc|date=2020-04-04|website=The New Violin Family}}</ref> == Toebehore == === Kenstuk en skouersteun === Die kenstuk vergemaklik dit om die instrument tussen die ken en die skouer vas te hou en verhoed boonop dat vog van die vel die lak aantas, oplos en uiteindelik die hout op daardie plek toenemend verswak. Dit bestaan meestal uit ebbehout, word met spanskroewe aan die instrument vasgeklem en bevind hom tydens die spel tussen die instrument en die ken. Die skouersteun dien om die individuele anatomie van die speler tussen die liggaam en die instrument te vereffen. Veral die lengte van die nek asook die breedte en natuurlike stand van die skouers bepaal hoe die skouersteun gevorm moet wees. Dit word telkens onmiddellik voor die spel opnuut gemonteer. Jonger spelers wat met skouersteune sukkel, gebruik soms 'n spons met 'n rek in plaas daarvan. === Strykstok === [[Lêer:Punte archi storici da violino.jpg|duimnael|regs|Koppe van drie vioolstrykstokke: (bo) 'n oorgangsmodel (F. Tourte), 'n swaanbekkop van 'n lang 18de-eeuse model, en 'n snoekkop van 'n 17de-eeuse model]] 'n Viool word gewoonlik met 'n strykstok bespeel, wat bestaan uit 'n stok met 'n lint van perdehaar wat tussen die punt (kop) en die slof aan die teenoorgestelde ente gespan is. 'n Tipiese vioolstrykstok is in die geheel ongeveer 75&nbsp;cm lank en weeg 55 tot 65&nbsp;g. Altvioolstrykstokke is ongeveer 5&nbsp;mm korter en 10&nbsp;g swaarder. Belangrik is die gewigsverdeling: die swaartepunt moet 24 tot 25&nbsp;cm van die begin van die stok af lê (sonder die skroef gemeet).<ref>Barbara Gschaider: ''Ratgeber Geige.'' Edition Bochinski, Bergkirchen 2008, ISBN 978-3-937841-68-7, p. 58.</ref> Die stok word meestal van [[Pernambuco|pernambukhout]] (ook bekend as Brasiliaanse hout) gemaak. Goeie pernambukhout het reguit gegroei met parallel lopende vesels; die stok kan besonder dun uitgewerk word en het ondanks die nodige stabiliteit die gewenste elastisiteit. Pernambukhout is dus besonder geskik vir hoëkwaliteit-strykstokke. Omdat die voorkoms van hierdie houtsoort beperk is, word dit moeiliker om goeie kwaliteite te bekom. Ander tradisionele materiale vir duurder stokke sluit slanghout in. Daarom word deesdae ook strykstokke van koolstofveselversterkte plastiek ("koolstofvesel") gebruik, op alle vlakke van vakmanskap, onder andere om by grensoorgange probleme met die [[Konvensie op Internasionale Handel in Bedreigde Spesies van Wilde Fauna en Flora|CITES]]-verdrag te vermy; baie professionele musikante beskou hul klank- en speeltegniese eienskappe egter as nie gelykwaardig nie. Goedkoop strykstokke vir studente word van minder duur houtsoorte of van veselglas gemaak; sommige veselglas-studentestokke gebruik 'n plastiekhuls as greep en omwikkeling tegelyk. Aan die onderste ent van die stok is die slof van ebbehout, [[ivoor]] of skilpaddop, meestal versier met 'n ronde perlemoerinlegsel, die sogenaamde "oog". Suiwer metaalinlegwerk as versiering kom ook voor. By die slof is 'n skroef wat die hare stywer of losser maak. Net voor die slof beskerm 'n duimkussing van [[leer (stof)|leer]] (die greep) en 'n omwikkeling die stok en bied hulle 'n stewige houvas vir die speler se hand. Tradisionele omwikkelinge is van draad (dikwels silwer of versilwer), sy of [[balein]] ("walvisbeen", nou vervang deur afwisselende stroke bruin en swart plastiek). Tussen die slof en die punt van die stok word die stokhare gespan; dit word die behaarsel genoem. Afhangende van die dikte word ongeveer 150 tot 220 hare uit die stert van hingste van bepaalde perderasse gebruik, tradisioneel van 'n skimmelperd (wat oorwegend wit hare het). Sommige goedkoper strykstokke gebruik sintetiese vesel. Deur die skroef te draai word die hare gespan, en na elke speelsessie moet die hare weer ontspan word. Die hare bring die snare deur daaroor te stryk in trilling. Daarvoor moet die hare gereeld met vaste hars (kolofonium, 'n natuurlike boomhars) behandel word om dit effens klewerig te maak, wat bereik word deur die stok herhaaldelik oor 'n harsblok te stryk. Afhangende van die gebruik en die kwaliteit van die hare moet die behaarsel na twee maande tot uiterlik na 'n jaar vernuwe word. == Stem == [[Lêer:Violin - open strings notes.PNG|regs|duimnael|Die toonhoogtes van die los snare van 'n viool. Die nootname staan onder die notebalk en hul Franse solfège-ekwivalente daarbo: G = sol; D = re; A = la; E = mi. {{audio|Violin open strings.mid|Speel}}]] Viole word gestem deur die stemskroewe in die skroefkas onder die krul te draai of deur die fynstemmerskroewe by die staartstuk te verstel. Alle viole het stemskroewe; fynstemmers is opsioneel. Die meeste fynstemmers bestaan uit 'n metaalskroef wat 'n hefboom beweeg wat aan die ent van die snaar vas is. Hulle maak baie klein toonhoogteverstellings veel makliker as die stemskroewe. Deur 'n fynstemmer kloksgewys te draai, word die toon hoër (omdat die snaar onder groter spanning is), en antikloksgewys word dit laer (omdat die snaar onder minder spanning is). Fynstemmers op al vier snare is baie nuttig by snare met 'n staalkern, en sommige spelers gebruik dit ook met sintetiese snare. Omdat moderne E-snare van staal is, word vir dié snaar byna altyd 'n fynstemmer aangebring. Fynstemmers word nie met dermsnare gebruik nie, wat meer [[Young se modulus|elasties]] is as snare met 'n staal- of sintetiese kern en nie voldoende op die baie klein bewegings van fynstemmers reageer nie. Om 'n viool te stem, word die A-snaar eers op 'n standaardtoonhoogte gestem (gewoonlik A = 440&nbsp;[[hertz|Hz]]; orkeste in Duitsland en Oostenryk stem met 'n kamertoon van 443&nbsp;Hz, in Switserland oorwegend op 442&nbsp;Hz). Wanneer die viool saam met 'n instrument met vaste toonhoogte soos 'n [[klavier]] of [[trekklavier]] speel, word dit na die ooreenstemmende noot op daardie instrument gestem en nie na enige ander stemverwysing nie. Die hobo is gewoonlik die instrument waarna orkeste met viole stem, aangesien sy klank deurdringend is en bo die ander houtblasers uit gehoor kan word. Die ander snare word dan in intervalle van reine kwinte teen mekaar gestem deur hulle paarsgewys te stryk. Vir solospel word soms 'n effens hoër stemming gebruik om die instrument 'n helderder klank te gee; omgekeerd word Barokmusiek soms met laer stemminge gespeel om die klank van die viool sagter te maak. Na die stem kan die kam van die instrument nagegaan word om te verseker dat dit reguit staan en tussen die binneste kepe van die f-gate gesentreer is; 'n skewe kam kan die klank van 'n andersins goed geboude viool aansienlik beïnvloed. Na lang gebruik kan die stemskroewe en hul gate verslyt raak, sodat die skroewe onder spanning makliker glip. 'n Glippende stemskroef laat die toonhoogte van die snaar effens daal, of, as die skroef heeltemal los raak, laat die snaar sy spanning heeltemal verloor. 'n Viool waarvan die stemskroewe glip, moet deur 'n vioolbouer of vioolhersteller herstel word. Stemskroefsmeer, gereeld gebruik, kan die intrede van sulke slytasie vertraag terwyl dit die skroewe glad laat draai. Die stemming G–D–A–E word vir die meeste vioolmusiek gebruik, insluitend klassieke musiek, jazz en volksmusiek. Ander stemminge word soms gebruik; die G-snaar kan byvoorbeeld tot A opgestem word. Die gebruik van nie-standaardstemminge in klassieke musiek staan as ''[[scordatura]]'' bekend; in sommige volksmusiekstyle word dit kruisstemming genoem. Een beroemde voorbeeld van scordatura in die klassieke musiek is [[Camille Saint-Saëns]] se ''Danse macabre'', waar die E-snaar van die soloviool na E♭ verlaag word om 'n spookagtige dissonansie aan die komposisie te verleen. Ander voorbeelde is die derde deel van ''Contrasts'' van [[Béla Bartók]], waar die E-snaar na E♭ en die G-snaar na G♯ gestem word, [[Niccolò Paganini]] se Eerste Vioolkonsert, waar al vier snare 'n halftoon hoër gestem moet word, en die Rosekranssonates van Heinrich Ignaz Franz Biber, waarin elke deel 'n ander scordatura-stemming het. In die Indiese klassieke en ligte musiek word die viool in die Suid-Indiese styl waarskynlik op D♯–A♯–D♯–A♯ gestem. Aangesien daar in die Indiese klassieke musiek geen begrip van absolute toonhoogte is nie, kan musikante enige gerieflike stemming gebruik om hierdie relatiewe intervalle tussen die snare te behou. Nog 'n algemene stemming met hierdie intervalle is B♭–F–B♭–F, wat met Sa–Pa–Sa–Pa in die Indiese karnatiese klassieke styl ooreenstem. In die Noord-Indiese Hindoestaanse styl is die stemming gewoonlik Pa–Sa–Pa–Sa in plaas van Sa–Pa–Sa–Pa, wat byvoorbeeld met F–B♭–F–B♭ kan ooreenstem. In die Iranse klassieke musiek en ligte musiek het die viool in elke ''dastgah'' 'n ander stemming;<ref>Edith Gerson-Kiwi: ''The Persian Doctrine of Dastga-Composition. A phenomenological study in the musical modes.'' Israel Music Institute, Tel Aviv 1963, p. 15.</ref> dit word waarskynlik op E–A–E–A in Dastgāh-e Esfahan gestem, in Dastgāh-e Šur op E–A–D–E en E–A–E–E, en in Dastgāh-e Māhur op E–A–D–A. In die Arabiese klassieke musiek word die A- en E-snaar 'n heeltoon verlaag, dit wil sê G–D–G–D, om die spel van Arabiese ''maqams'' te vergemaklik, veral dié met kwarttone. Hoewel die meeste viole vier snare het, is daar viole met bykomende snare, sommige met soveel as sewe. Sewe word algemeen as die maksimum aantal snare beskou wat op 'n strykinstrument prakties is; met meer as sewe snare sou dit onmoontlik wees om enige bepaalde binnesnaar afsonderlik met die strykstok te bespeel. Viole met sewe snare is baie skaars. Die ekstra snare op sulke viole is gewoonlik laer as die G-snaar en word gewoonlik (van die hoogste bygevoegde snaar na die laagste) op C, F en B♭ gestem. As die speellengte van die instrument, dit wil sê die snaarlengte van die bosaal tot die kam, gelyk is aan dié van 'n gewone volgrootte-viool (effens minder as 33&nbsp;cm), kan dit met reg 'n viool genoem word. Sommige van hierdie instrumente is ietwat langer en moet as altviole beskou word. Viole met vyf of meer snare word tipies in jazz of volksmusiek gebruik. Sommige spesiaal gemaakte instrumente het ekstra snare wat nie gestryk word nie, maar deur die trillings van die gestrykte snare meeklink. == Speeltegniek == === Houding === [[Lêer:Man Playing Violin on Bench at Park.jpg|duimnael|upright=0.75|'n Man speel viool op 'n parkbank]] Die viool word sittend of staande bespeel. Soliste (of hulle alleen, met 'n klavier of met 'n orkes speel) speel meestal staande, tensy 'n fisieke gestremdheid dit verhoed, soos in die geval van [[Itzhak Perlman]]. In die orkes en in kamermusiek word daar daarenteen gewoonlik sittend gespeel. In die 2000's en 2010's het sommige orkeste wat Barokmusiek uitvoer (soos die Freiburger Barockorchester) al hul violiste en altvioliste, solo en ensemble, staande laat speel. Die viool rus aan die linkerkant op die skouer en bors van die violis en word, afhangende van die houding of draai van die kop, deur die linkerkant van die onderkaak, soms deur die ken, op die kenstuk vasgehou en deur die linkerskouer ondersteun, dikwels met behulp van 'n skouersteun. Die kaak en die skouer moet die viool stewig genoeg vashou sodat dit stabiel bly wanneer die linkerhand van 'n hoë posisie ('n hoë noot ver op die toets) na 'n lae (nader aan die skroefkas) beweeg. In die Indiese houding word die stabiliteit van die viool verseker deur die krul wat op die sy van die voet rus. Van die linkerhand word die duim gebruik om die hals te omvat of as hulp vir bepaalde greeptegnieke. Al die ander vingers speel uitsluitlik op die snare om die gewenste tone vas te lê. Afhangende van die skool neem die linkerhand ook 'n ondersteunende of vashoufunksie van die instrument oor. Die regterhand hanteer die strykstok, waarmee die snare meestal tussen die einde van die toets en die kam gestryk word, in moderne komposisies deels ook agter die kam. Dit word die kontakpunt genoem. Vir die wisselende volume, die klankkleure, die presisie van die artikulasie, die legatospel en meer is dit beslissend met watter kombinasie van gewig, snelheid, kontakpunt (na aan die kam, na aan die toets of tussenin) en kanteling van die stokhare die snare aangeraak word. Hoewel onderwysers die wesenlike belang van 'n goeie houding beklemtoon, sowel ter wille van die kwaliteit van die spel as om die kans op oorbelastingsbeserings te verminder, verskil advies oor wat 'n goeie houding is en hoe dit bereik word in die besonderhede. Almal dring egter aan op die belang van 'n natuurlike, ontspanne posisie sonder spanning of styfheid. Wat byna universeel aanbeveel word, is om die linkerpols reguit (of baie naby daaraan) te hou sodat die vingers van die linkerhand vry kan beweeg en die kans op besering verminder word, en om albei skouers in 'n natuurlike, ontspanne posisie te hou en te vermy om enige van hulle oordrewe op te trek. Dit sou, soos enige ander onnodige spanning, die bewegingsvryheid beperk en die risiko van besering verhoog. 'n Krom houding kan goeie spel belemmer omdat dit die liggaam uit balans bring en die skouers laat optrek. Nog 'n teken van ongesonde spanning is pyn in die linkerhand, wat op te veel druk by die vashou van die viool dui. === Linkerhand en toonhoogte === [[Lêer:Violin first position fingering chart.svg|regs|upright=1.35|duimnael|Vingersettings in die eerste posisie. Hierdie diagram toon net die note van die eerste posisie; daar is hoër note buite dié wat aangedui word.]] [[Lêer:Geigengrifftabelle.svg|duimnael|regs|Greeptabel vir alle toonsoorte]] Die linkerhand bepaal die klinkende lengte van die snaar, en dus die toonhoogte, deur dit met die vingerpunte teen die toets te "gryp" (vas te druk), wat verskillende toonhoogtes voortbring. Aangesien die viool geen frette het om die snare af te stop nie, soos gebruiklik by die [[kitaar]], moet die speler presies weet waar om die vingers op die snare te plaas om met goeie intonasie (suiwer) te speel. Beginners speel los snare en die laagste posisie, naaste aan die bosaal. Studente begin dikwels met relatief maklike toonsoorte, soos A-majeur en G-majeur, en leer toonlere en eenvoudige melodieë. Deur toonlere en arpeggio's te oefen en die gehoor op te lei, "vind" die linkerhand van die violis die note uiteindelik intuïtief deur spiergeheue. Beginners maak soms gebruik van [[kleefband|kleefbandjies]] op die toets vir die korrekte plasing van die linkerhandvingers, maar laat die bandjies gewoonlik gou staan wanneer hulle vorder. Nog 'n algemene merktegniek gebruik kolletjies [[korrigeervloeistof]] op die toets, wat binne 'n paar weke se gereelde oefening afslyt. Hierdie praktyk word ongelukkig soms in plaas van voldoende gehooropleiding gebruik, sodat die plasing van die vingers deur die oog en nie deur die oor gelei word nie. Veral in die vroeë stadiums van die leerproses is die sogenaamde "klinkende tone" nuttig. Daar is nege sulke note in die eerste posisie, waar 'n gegrypte noot 'n unisoon of oktaaf met 'n ander (los) snaar klink en dié laat meeresoneer. Studente gebruik hierdie klinkende tone dikwels om die intonasie van die gegrypte noot te kontroleer deur te luister of dit met die los snaar harmonieer. Wanneer die gegrypte toonhoogte "A" op die G-snaar gespeel word, kan die violis byvoorbeeld terselfdertyd die los D-snaar speel om die intonasie van die gegrypte "A" te toets. As die "A" suiwer is, behoort die "A" en die los D-snaar 'n harmonieuse reine kwart voort te bring. Viole word in reine kwinte gestem, soos al die orkesstrykers (viool, altviool, tjello) behalwe die kontrabas, wat in reine kwarte gestem word. Elke daaropvolgende noot word gegryp op die toonhoogte wat die speler as die harmonieuste ervaar; wanneer 'n violis onbegeleid speel, "speel hy nie konsekwent in óf die getempereerde óf die natuurlike [reine] toonleer nie, maar neig in die geheel om by die Pythagorese toonleer aan te sluit."<ref>Seashore, Carl (1938). ''Psychology of Music'', p. 224. Aangehaal in Kolinski, Mieczyslaw (somer–herfs 1959). "A New Equidistant 12-Tone Temperament", p. 210, ''Journal of the American Musicological Society'', vol. 12, nr. 2/3, pp. 210–214.</ref> Wanneer violiste in 'n [[strykkwartet]] of 'n strykorkes speel, "versoet" die strykers gewoonlik hul stemming om by die toonsoort te pas waarin hulle speel. Wanneer daar saam met 'n instrument met gelykswewende stemming gespeel word, soos 'n klavier, pas vaardige violiste hul stemming by die gelykswewende stemming van die klavier aan om dissonante note te vermy. Die vingers word in die [[musieknotasie]], soos in bladmusiek en etudeboeke, konvensioneel van 1 (wysvinger) tot 4 (pinkie) genommer. Veral in leeruitgawes van vioolmusiek kan syfers bo die note aandui watter vinger gebruik moet word, met ''0'' of ''O'' vir 'n los snaar. Die diagram regs toon die rangskikking van die note wat in die eerste posisie bereik kan word. Wat nie op hierdie diagram gewys word nie, is hoe die afstande tussen die nootposisies kleiner word hoe hoër (in toonhoogte) die vingers van die bosaal af beweeg. Die balke aan die kante van die diagram stel die gebruiklike moontlikhede vir beginners se kleefbandjies voor, by die 1ste, hoë 2de, 3de en 4de vinger. ==== Posisies ==== Die plasing van die linkerhand op die toets word deur "posisies" gekenmerk. Die eerste posisie, waar die meeste beginners begin (hoewel sommige metodes in die derde posisie begin), is die posisie wat die meeste in strykmusiek gebruik word. Musiek wat vir beginnende jeugorkeste gekomponeer is, is dikwels meestal in die eerste posisie. Die laagste noot wat in hierdie posisie in standaardstemming beskikbaar is, is 'n los G₃; die hoogste noot in die eerste posisie word met die vierde vinger op die E-snaar gespeel en klink as B₅. Deur die hand op die hals op te skuif, neem die eerste vinger die plek van die tweede vinger in, wat die speler in die ''tweede posisie'' bring. Deur die eerste vinger die eerste-posisie-plek van die derde vinger te laat inneem, kom die speler in die ''derde posisie'', en so voorts. 'n Verandering van posisie, met die gepaardgaande beweging van die hand, word 'n ''posisiewisseling'' genoem, en doeltreffende posisiewisselings met behoud van suiwer intonasie en 'n gladde legato (verbonde) klank is 'n sleutelelement van die tegniek op alle vlakke. Dikwels word 'n "gidsvinger" gebruik: die laaste vinger wat 'n noot in die ou posisie gespeel het, raak tydens die wisseling voortdurend liggies aan die snaar om op sy korrekte plek in die nuwe posisie uit te kom. In elementêre wisselingsoefeninge word die "gidsvinger" dikwels hoorbaar gemaak terwyl dit op of af langs die snaar gly, sodat die speler die korrekte plasing op die gehoor kan vaslê. Buite hierdie oefeninge behoort dit selde hoorbaar te wees (tensy die speler bewustelik 'n portamento-effek om uitdrukkingsredes toepas). Tydens 'n wisseling in lae posisies beweeg die duim van die linkerhand op of af langs die hals van die instrument om in dieselfde posisie relatief tot die vingers te bly (hoewel die beweging van die duim effens voor of effens na die beweging van die vingers kan plaasvind). In sulke posisies word die duim dikwels as 'n "anker" beskou waarvan die plek bepaal in watter posisie die speler is. In baie hoë posisies kan die duim nie met die vingers meebeweeg nie, omdat die klankkas van die instrument in die pad kom. In plaas daarvan beweeg die duim om die hals van die instrument om by die punt te sit waar die hals die regterronding van die klankkas ontmoet, en bly daar terwyl die vingers tussen die hoë posisies beweeg. 'n Noot wat buite die normale omvang van 'n posisie gespeel word, sonder wisseling, word 'n ''strekking'' genoem. In die derde posisie op die A-snaar sit die hand byvoorbeeld natuurlik met die eerste vinger op D en die vierde op G of G♯. Om die eerste vinger terug na 'n C♯ te strek, of die vierde vinger op na 'n A, vorm 'n strekking. Strekkings word algemeen gebruik waar een of twee note effens buite 'n andersins stewige posisie lê, en het die voordeel dat hulle minder opvallend is as 'n wisseling of 'n snaaroorgang. Die laagste posisie op die viool word die "halwe posisie" genoem. In hierdie posisie is die eerste vinger op 'n "lae eerste-posisie"-noot, byvoorbeeld B♭ op die A-snaar, en die vierde vinger in 'n afwaartse strekking vanaf sy gewone posisie, byvoorbeeld D op die A-snaar, met die ander twee vingers na behoefte tussenin geplaas. Aangesien die posisie van die duim in die "halwe posisie" tipies dieselfde is as in die eerste posisie, kan dit beter as 'n agterwaartse strekking van die hele hand as as 'n egte posisie beskou word. Die bogrens van die viool se omvang word grootliks deur die vaardigheid van die speler bepaal, wat maklik meer as twee oktawe op 'n enkele snaar en vier oktawe op die instrument as geheel kan speel. Posisiename word meestal vir die laer posisies en in metodeboeke en etudes gebruik; om dié rede hoor 'n mens selde verwysings na iets hoër as die sewende posisie. Die hoogste posisie is prakties gesproke die 13de. Baie hoë posisies is om twee redes 'n besondere tegniese uitdaging. Eerstens word die verskil in ligging van die verskillende note in hoë posisies veel kleiner, wat die note moeiliker maak om te vind en in sommige gevalle op die gehoor te onderskei. Tweedens is die veel korter klinkende lengte van die snaar in baie hoë posisies 'n uitdaging vir die regterarm en die strykstok om die instrument doeltreffend te laat klink. Hoe fyner (en duurder) 'n instrument, hoe beter kan dit 'n goeie toon tot bo aan die toets, by die hoogste toonhoogtes op die E-snaar, volhou. Alle note (behalwe dié onder die los D) kan op meer as een snaar gespeel word. Dit is 'n standaardontwerpkenmerk van snaarinstrumente, wat egter van die klavier verskil, wat vir elk van sy 88 note net een plek het. Die noot van die los A op die viool kan byvoorbeeld as die los A gespeel word, of op die D-snaar (in die eerste tot vierde posisie) of selfs op die G-snaar (baie hoog op, in die sesde tot negende posisie). Elke snaar het 'n ander [[toonkleur]], vanweë die verskillende gewigte (diktes) van die snare en die resonansies van ander los snare. Die G-snaar word byvoorbeeld dikwels beskou as 'n baie volle, klankryke klank te hê wat besonder gepas is vir laat-Romantiese musiek. Dit word dikwels in die musiek aangedui met die merk ''sul G'' of ''IV'' ('n Romeinse syfer wat aandui dat op die vierde snaar gespeel moet word; volgens konvensie word die snare van die dunste, hoogste (I) tot die laagste (IV) genommer). Selfs sonder uitdruklike aanwysings in die partituur sal 'n gevorderde violis na eie oordeel en artistieke aanvoeling kies op watter snaar bepaalde note of passasies gespeel word. Wanneer 'n passasie op 'n lae snaar en in 'n hoër posisie gespeel word, hoewel dit op 'n hoër snaar gemakliker gespeel sou kon word, dien dit ook om 'n besondere klankkleur voort te bring. ==== Los snare ==== As 'n snaar gestryk of getokkel word sonder dat 'n vinger dit gryp, word dit 'n ''los snaar'' genoem. Dit gee 'n ander klank as 'n gegrypte snaar, aangesien die snaar by die bosaal vryer tril as onder 'n vinger. Verder is dit onmoontlik om vibrato ten volle op 'n los snaar te gebruik (hoewel 'n gedeeltelike effek verkry kan word deur 'n noot 'n oktaaf hoër op 'n aangrensende snaar te gryp en dié te laat vibreer, wat 'n element van vibrato in die botone inbring). In die klassieke tradisie gebruik violiste dikwels 'n snaaroorgang of posisiewisseling om die verandering van toonkleur wat 'n los snaar meebring, te vermy, tensy die komponis dit aandui. Dit geld veral vir die los E, wat dikwels as hard van klank beskou word. Daar is egter ook situasies waar 'n los snaar spesifiek vir artistieke effek gekies kan word. Dit kom voor in klassieke musiek wat die bourdon van 'n [[orrel]] naboots (soos J.S. Bach in sy Partita in E vir soloviool bereik het), in ''fiddle''-musiek (byvoorbeeld ''Hoedown'') of waar stappe om die los snaar te vermy musikaal onvanpas is (byvoorbeeld in Barokmusiek, waar posisiewisselings minder gebruiklik was). In vinnige passasies van toonlere of arpeggio's kan 'n los E-snaar eenvoudig gerieflikheidshalwe gebruik word as die noot nie tyd het om uit te klink en 'n harde toonkleur te ontwikkel nie. In volksmusiek, ''fiddle''-musiek en ander tradisionele musiekgenres word los snare algemeen om hul resonante toonkleur gebruik. Om 'n los snaar gelyktydig met 'n gegrypte noot op 'n aangrensende snaar te speel, lewer 'n [[doedelsak]]agtige bourdon, wat komponiste dikwels ter nabootsing van volksmusiek gebruik. Soms is die twee note identies (byvoorbeeld 'n gegrypte A op die D-snaar teen die los A-snaar), wat 'n klinkende soort ''fiddle''-klank gee. Om 'n los snaar gelyktydig met 'n identiese gegrypte noot te speel, kan ook vereis word wanneer meer volume nodig is, veral in orkesspel. Sommige klassieke vioolpartye het note waarvoor die komponis die violis vra om 'n los snaar te speel, weens die spesifieke klankkarakter wat 'n los snaar skep. ==== Dubbelgrepe, akkoorde en bourdons ==== 'n Dubbelgreep is wanneer twee afsonderlike snare deur die vingers gegryp en gelyktydig gestryk word, wat twee deurlopende tone voortbring (tipiese intervalle sluit tertse, kwarte, kwinte, sekstes en oktawe in). Dubbelgrepe kan in enige posisie aangedui word, hoewel die wydste interval wat natuurlik in een posisie as dubbelgreep gespeel kan word, 'n oktaaf is (met die wysvinger op die laer snaar en die pinkie op die hoër snaar). Nietemin word in gevorderde repertoire soms dubbelgrepe van desiemes of selfs meer vereis, wat 'n gestrekte linkerhandposisie met uitgestrekte vingers tot gevolg het. Die term "dubbelgreep" word dikwels ook gebruik vir die laat klink van 'n los snaar saam met 'n gegrypte noot, hoewel net een vinger 'n snaar gryp. Met die tegniek van die dubbelgreep kan dus tweestemmig gespeel word. Waar drie of vier gelyktydige note aangedui word, "verdeel" die violis gewoonlik die akkoord: drie- of vierstemmige akkoorde word normaalweg gearpeggieer, deur die onderste een of twee note eerste te speel en onmiddellik na die boonste een of twee note voort te gaan, waarby die natuurlike resonansie van die instrument 'n effek voortbring soortgelyk aan asof al vier note gelyktydig geklink het. In sommige omstandighede is 'n "drievoudige greep" moontlik, waar drie note oor drie snare gelyktydig klink. Die strykstok raak nie van nature drie snare tegelyk nie, maar met voldoende stoksnelheid en druk, wanneer die violis 'n drienoot-akkoord "breek", kan die stokhare tydelik oor drie snare gebuig word sodat elkeen gelyktydig klink. Dit word met 'n swaar streek bereik, tipies naby die slof en met die stok op 'n sekere afstand van die kam, en bring 'n harde, aggressiewe toon voort. Dit is so moontlik om drienoot-akkoorde van kort duur, ook verskeie ná mekaar, sonder arpeggio te speel, sodat daar werklik drie stemme gelyktydig klink. Vierstemmige spel sonder arpeggio kan net met 'n spesiaal gekonstrueerde ronde strykstok verwesenlik word. Dubbelgrepe in die orkes word soms ''divisi'' gemerk en tussen die spelers verdeel, sodat een deel van die musikante die laer noot en 'n ander deel die hoër noot speel. Dubbelgrepe (en ''divisi'') kom algemeen in orkesrepertoire voor wanneer die viole begeleiding speel en 'n ander instrument of groep die melodie speel. In sommige genres van die historiese uitvoeringspraktyk (gewoonlik van Barokmusiek en vroeër) word nóg verdeelde akkoorde nóg drievoudige grepe as gepas beskou; sommige violiste arpeggieer alle akkoorde (insluitend gewone dubbelgrepe) deur al die note of die meeste daarvan afsonderlik te speel asof hulle as 'n gebonde figuur geskryf is. Met die ontwikkeling van moderne viole het drievoudige grepe egter natuurliker geword, omdat die kam minder gekrom is. In sommige musiekstyle kan 'n aangehoue bourdon op 'n los snaar gespeel word tydens 'n passasie wat hoofsaaklik op 'n aangrensende snaar geskryf is, om 'n basiese begeleiding te bied. Dit kom meer in volkstradisies as in die klassieke musiek voor. ==== Vibrato ==== [[Lêer:MHVC-KyokoYonemoto-PaganiniCaprice24.ogv|duimnael|Kyoko Yonemoto speel [[Niccolò Paganini|Paganini]] se Caprice nr. 24 op 'n viool]] [[Lêer:Peter Bissing.png|duimnael|regs|Petrowitsch Bissing was 'n onderwyser in vibratometodiek op die viool<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=9-EqAAAAYAAJ&q=PETROWITCH+BISSING&pg=RA2-PA52|publisher=Jacobs' Band Monthly, Volume 4|page=52|year=1919|access-date=16 November 2012|title=The Violin|first=Louis|last=Eaton}}</ref> en het 'n boek met die titel ''Cultivation of the Violin Vibrato Tone'' gepubliseer.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=IwhLMgEACAAJ|title=Cultivation of the Violin Vibrato Tone|first=Petrowitsch|last=Bissing|publisher=Central States Music Publishing Company|access-date=16 November 2012}}</ref>]] Vibrato is 'n tegniek van die linkerhand en -arm waarby die toonhoogte van 'n noot subtiel in 'n polsende ritme wissel. Hoewel verskillende dele van die hand of arm by die beweging betrokke kan wees, is die resultaat 'n beweging van die vingerpunt wat 'n geringe verandering in die trillende snaarlengte meebring, wat 'n golwing in die toonhoogte veroorsaak. Die meeste violiste ossilleer onder die noot, dit wil sê laer in toonhoogte as die eintlike noot, wanneer hulle vibrato gebruik, omdat geglo word dat die waarneming die hoogste toonhoogte in 'n wisselende klank bevoordeel.<ref>{{Cite book|title=String Builder, Book 3: Teacher's Manual |last=Applebaum |first=Samuel |year=1957 |publisher=Alfred Publishing |location=New York |isbn=978-0-7579-3056-0 |page=4 }}. "Now we will discipline the shaking of the left hand in the following manner: Shake the wrist slowly and evenly in 8th notes. Start from the original position and for the second 8th note the wrist is to move backward (toward the scroll). Do this in triplets, dotted 8ths and 16ths, and 16th notes. A week or two later, the vibrato may be started on the Violin. ... The procedure will be as follows: 1. Roll the finger tip from this upright position on the note, to slightly below the pitch of this note."</ref> Vibrato doen min of niks om 'n onsuiwer noot te verbloem; met ander woorde, verkeerd toegepaste vibrato is 'n slegte plaasvervanger vir goeie intonasie. Toonlere en ander oefeninge wat op intonasie gerig is, word tipies sonder vibrato gespeel om die werk makliker en doeltreffender te maak. Musiekstudente word dikwels geleer dat vibrato veronderstel word tensy dit anders in die musiek aangedui is. Dit kan 'n struikelblok wees vir 'n klassiek opgeleide violis wat in 'n styl wil speel wat min of geen vibrato gebruik, soos Barokmusiek in historiese styl en baie tradisionele ''fiddle''-style. Vibrato kan deur 'n gepaste kombinasie van vinger-, pols- en armbewegings voortgebring word. Deur die vingerpunt van die grypende vinger liggies heen en weer te rol, ontstaan vingervibrato. Een metode, ''handvibrato'' (of ''polsvibrato''), behels dat die hand by die pols heen en weer gekantel word om die ossillasie te bewerkstellig. 'n Ander metode, ''armvibrato'', moduleer die toonhoogte deur beweging van die hele onderarm by die elmboog met 'n vaste pols. 'n Kombinasie van hierdie tegnieke stel 'n speler in staat om 'n groot verskeidenheid klankeffekte voort te bring. Die "wanneer", "waarvoor" en "hoeveel" van vibrato is artistieke kwessies van styl en smaak, waarby verskillende onderwysers, musiekskole en musiekstyle verskillende vibratostyle verkies. Oordrewe vibrato kan byvoorbeeld hinderlik word. Akoesties gesproke het die interessantheid wat vibrato aan die klank toevoeg te doen met die manier waarop die mengsel van botone<ref>{{Cite web|url=http://www.schleske.de/en/our-research/handbook-violinacoustics/vibrato-of-the-musician.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20100207150243/http://www.schleske.de/en/our-research/handbook-violinacoustics/vibrato-of-the-musician.html |url-status=dead |archive-date=7 Februarie 2010 |title=The psychoacoustic secret of vibrato |first=Martin |last=Schleske |access-date=11 Februarie 2010 |quote=Accordingly, the sound level of each harmonic will have a periodically fluctuating value due to the vibrato.}}</ref> (of toonkleur) en die rigtingpatroon van die klankuitstraling met veranderinge in toonhoogte verander. Deur die klank ritmies na verskillende dele van die vertrek te "rig",<ref>{{Cite web | last=Curtin | first=Joseph | title=Weinreich and Directional Tone Colour | url=http://www.josephcurtinstudios.com/news/strad/apr00/Gabi_strad.htm | date=April 2000 | work=Strad Magazine | access-date=23 Mei 2009 | quote=In the case of string instruments, however, not only are they strongly directional, but the pattern of their directionality changes very rapidly with frequency. If you think of that pattern at a given frequency as beacons of sound, like the quills of a porcupine, then even the slight changes in pitch created by vibrato can cause those quills to be continually undulating. | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20090529062722/http://josephcurtinstudios.com/news/strad/apr00/Gabi_strad.htm | archive-date=29 Mei 2009 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://knutsacoustics.com/files/weinreich,-g.-directional-tone-color-jasa-1997.pdf |title=Directional tone color |last=Weinreich |first=Gabriel |date=16 Desember 1996 |publisher=Acoustical Society of America |quote=The effect can be visualized in terms of a number of highly directional sound beacons, all of which the vibrato causes to undulate back and forth in a coherent and highly organized fashion. It is obvious that such a phenomenon will help immensely in fusing sounds of the differently directed partials into a single auditory stream; one may even speculate that it is a reason why vibrato is used so universally by violinists—as compared to wind players, from the sound of whose instruments directional tone color is generally absent.}}</ref> voeg vibrato 'n "glans" of "lewendigheid" by die klank van 'n goed geboude viool. Vibrato word grootliks aan die oordeel van die violis oorgelaat. Verskillende soorte vibrato bring verskillende stemminge in 'n stuk, en die wisselende grade en style van vibrato is dikwels kenmerke wat by bekende violiste uitstaan. ==== Vibratotriller ==== 'n Vibrato-agtige beweging kan soms gebruik word om 'n vinnige [[triller]]effek te skep. Om hierdie effek uit te voer, word die vinger bo die vinger wat die noot gryp, net effens van die snaar af geplaas (stewig teen die grypende vinger gedruk) en 'n vibratobeweging uitgevoer. Die tweede vinger raak met elke ossillasie liggies aan die snaar bo die laer vinger, sodat die toonhoogte ossilleer op 'n manier wat soos 'n mengsel van wye vibrato en 'n baie vinnige triller klink. Dit gee 'n minder duidelike oorgang tussen die hoër en die laer noot en word gewoonlik as interpretatiewe keuse toegepas. Hierdie trillertegniek werk net goed vir halftoontrillers of trillers in hoë posisies (waar die afstand tussen die note kleiner is), aangesien dit vereis dat die trillende vinger en die vinger daaronder aan mekaar raak, wat die afstand wat getrill kan word, beperk. In baie hoë posisies, waar die trilafstand kleiner as die breedte van die vinger is, kan 'n vibratotriller die enigste opsie vir trillereffekte wees. ==== Flageolettone ==== [[Lêer:Violin sounds and techniques.ogg|duimnael|regs|Vioolklanke en -tegnieke: los snare (arco en pizzicato); A-majeur-toonleer (arco en pizzicato); begin van 'n A-majeur-toonleer met vibrato; A-majeur-toonleer col legno gespeel; natuurlike flageolettone van 'n A, E en 'n A; kunsmatige flageolet van A₇; flageolet-glissando op die A-snaar]] Deur die snaar liggies met 'n vingerpunt by 'n [[nodus (fisika)|nodus]] aan te raak, sonder om die snaar heeltemal vas te druk, en die snaar dan te tokkel of te stryk, ontstaan flageolettone (harmonieke of botone). In plaas van die normale toon klink 'n hoër noot. Daardeur word die grondfrekwensie gedemp en tril net die ooreenstemmende botone (byvoorbeeld die dubbele of drievoudige frekwensie wanneer die vinger by die helfte of by 'n derde van die snaarlengte geplaas word). Daar ontstaan fluitagtige tone. Elke nodus lê by 'n heeltallige deling van die snaar, byvoorbeeld halfpad of 'n derde langs die lengte van die snaar. 'n Instrument wat goed reageer, laat talle moontlike flageoletnodusse langs die lengte van die snaar klink. Flageolettone word in die musiek óf met 'n sirkeltjie bo die noot wat die toonhoogte van die flageolet bepaal, óf met ruitvormige nootkoppe aangedui. Daar is twee soorte: ''natuurlike flageolettone'' en ''kunsmatige flageolettone'' (ook ''valse flageolettone'' genoem). Natuurlike flageolettone word op 'n los snaar gespeel. Die toonhoogte van die los snaar wanneer dit getokkel of gestryk word, word die grondfrekwensie genoem. Flageolettone word ook ''botone'' of ''deeltone'' genoem. Hulle kom voor by heeltallige veelvoude van die grondtoon, wat die eerste harmoniek genoem word. Die tweede harmoniek is die eerste botoon (die oktaaf bo die los snaar), die derde harmoniek is die tweede botoon, en so voorts. Die tweede harmoniek lê in die middel van die snaar en klink 'n oktaaf hoër as die toonhoogte van die snaar. Die derde harmoniek verdeel die snaar in derdes en klink 'n oktaaf en 'n kwint bo die grondtoon, en die vierde harmoniek verdeel die snaar in kwarte en klink twee oktawe bo die eerste. Die klank van die tweede harmoniek is die helderste van almal, omdat dit 'n gemeenskaplike nodus met al die daaropvolgende ewe harmonieke (4de, 6de, ens.) het. Die derde en die daaropvolgende onewe harmonieke is moeiliker om te speel, omdat hulle die snaar in 'n onewe aantal trillende dele verdeel en nie so baie nodusse met ander harmonieke deel nie. Kunsmatige flageolettone is moeiliker om voort te bring as natuurlike, aangesien hulle behels dat die snaar gegryp én 'n flageolet op die gegrypte noot gespeel word. Met die ''oktaafraam'' (die normale afstand tussen die eerste en die vierde vinger in enige gegewe posisie) en die vierde vinger wat die snaar 'n kwart bo die gegrypte noot net aanraak, ontstaan die vierde harmoniek, twee oktawe bo die gegrypte noot. Vingerplasing en -druk, asook stoksnelheid, -druk en kontakpunt, is almal wesenlik om die gewenste flageolet te laat klink. Boonop moet in passasies met verskillende note as valse flageolettone die afstand tussen die grypende vinger en die flageoletvinger voortdurend verander, aangesien die afstand tussen die note oor die lengte van die snaar verander. Die ''flageoletvinger'' kan die snaar ook 'n groot terts bo die vasgedrukte noot aanraak (die vyfde harmoniek), of 'n kwint hoër ('n derde harmoniek). Hierdie flageolettone word minder algemeen gebruik; in die geval van die groot terts moet sowel die gegrypte noot as die aangeraakte noot effens hoog gespeel word, anders spreek die flageolet nie so geredelik aan nie. In die geval van die kwint is die strekking groter as wat vir baie violiste gemaklik is. In die algemene repertoire word breuke kleiner as 'n sesde nie gebruik nie. Verdelings tot 'n agtste word egter soms gebruik, en met 'n goeie instrument en 'n vaardige speler is verdelings so klein as 'n twaalfde moontlik. Daar is 'n paar boeke wat uitsluitlik aan die studie van vioolflageolettone gewy is. Twee omvattende werke is Henryk Heller se sewedelige ''Theory of Harmonics'', in 1928 deur Simrock gepubliseer, en Michelangelo Abbado se vyfdelige ''Tecnica dei suoni armonici'', in 1934 deur Ricordi gepubliseer. Uitgebreide passasies in kunsmatige flageolettone kom in die virtuose vioolliteratuur voor, veral van die 19de en vroeë 20ste eeu. Twee opvallende voorbeelde hiervan is 'n hele gedeelte van Vittorio Monti se ''Csárdás'' en 'n passasie omtrent in die middel van die derde deel van [[Pjotr Tsjaikofski]] se Vioolkonsert. 'n Gedeelte van die derde deel van Paganini se Vioolkonsert nr. 1 bestaan uit dubbelgreeptertse in flageolettone. Wanneer snare verslyt, vuil en oud is, is die flageolettone moontlik nie meer suiwer in toonhoogte nie. Om dié rede vervang violiste hul snare gereeld. === Regterhand en klankkleur === Die snare kan laat klink word deur die hare van die strykstok, wat in die regterhand gehou word, daaroor te trek (''arco'') of deur hulle te tokkel (''pizzicato''), meestal met die regterhand. In sommige gevalle tokkel die violis snare met die linkerhand. Dit word gedoen om oorgange van pizzicato na arco te vergemaklik, en dit word ook in sommige virtuose vertoonstukke gebruik. Linkerhand-pizzicato word gewoonlik op los snare gedoen. Pizzicato word op al die instrumente van die vioolfamilie gebruik; die sistematiese studie van gevorderde pizzicatotegnieke is egter die verste ontwikkel in die jazzkontrabas, 'n styl waarin die instrument byna uitsluitlik getokkel word. Die regterarm, -hand en strykstok en die stoksnelheid is verantwoordelik vir toonkwaliteit, [[ritme]], [[dinamika (musiek)|dinamika]], artikulasie en die meeste (maar nie alle) veranderinge in [[toonkleur]]. Die speler trek die strykstok oor die snaar, wat die snaar laat tril en 'n aangehoue toon voortbring. Die natuurlike tekstuur van die perdehaar en die klewerigheid van die hars help die stok om die snaar te "gryp", en wanneer die stok oor die snaar getrek word, laat dit die snaar 'n toon klink. Stryk kan gebruik word om lang aangehoue note of melodieë voort te bring. In 'n strykersgroep kan 'n noot eindeloos volgehou lyk as die spelers in die groep op verskillende tye van strykrigting verander. Die strykstok kan ook gebruik word om kort, skerp nootjies te speel, soos herhaalde note, toonlere en arpeggio's, wat in baie musiekstyle 'n stuwende ritme verskaf. ==== Stryktegnieke ==== Die wesenlikste deel van die stryktegniek is die greep van die strykstok. Gewoonlik is die duim gebuig in die klein ruimte tussen die slof en die omwikkeling van die stok. Die ander vingers is ietwat eweredig oor die bokant van die stok verspreid. Die pinkie is gekrul, met die vingerpunt op die hout naas die skroef. Die viool bring harder note voort met groter stoksnelheid of meer gewig op die snaar. Die twee metodes is nie gelykwaardig nie, omdat hulle verskillende toonkleure voortbring; om op die snaar af te druk, is geneig om 'n harder, intenser klank te gee. 'n Harder klank kan ook verkry word deur die stok nader aan die kam te plaas. Die kontakpunt waar die stok die snaar kruis, beïnvloed ook die toonkleur. Om naby die kam te speel (''sul ponticello'') gee 'n intenser klank as gewoonlik en beklemtoon die hoër harmonieke, terwyl om met die stok oor die einde van die toets te speel (''sul tasto'') 'n delikate, eteriese klank gee wat die [[grondtoon]] beklemtoon. Shinichi Suzuki het die kontakpunt die "[[Fritz Kreisler|Kreisler]]-snelweg" genoem; 'n mens kan die verskillende kontakpunte as "bane" op die snelweg beskou. Die klankkleur kan dus deur die manier van stokvoering verreikend beïnvloed word: deur die mees uiteenlopende stryksnelhede by 'n baie veranderlike stokdruk, maar ook deur die plek van die stryk (nader aan die kam of nader aan die toets). Verskillende maniere van aanslag met die strykstok bring verskillende artikulasies voort. Daar is baie stryktegnieke wat elke speelstyl moontlik maak. Baie onderwysers, spelers en orkeste bestee baie tyd aan die ontwikkeling van tegnieke en die skep van 'n eenvormige tegniek binne die groep. Hierdie tegnieke sluit in legato-stryk ('n gladde, verbonde, aangehoue klank wat vir melodieë geskik is), ''collé'' en 'n verskeidenheid strykwyses wat korter note voortbring, waaronder ricochet, ''sautillé'', ''martelé'', ''spiccato'' en staccato. ==== Pizzicato ==== 'n Noot wat in die geskrewe musiek ''pizz.'' (afkorting vir ''pizzicato'') gemerk is, moet gespeel word deur die snaar met 'n vinger van die regterhand te tokkel in plaas van te stryk. (Die wysvinger word hier die meeste gebruik.) Soms word in orkespartye of virtuose solomusiek waar die stokhand besig is (of vir vertoon-effek) ''linkerhand-pizzicato'' aangedui met 'n + (plusteken) onder of bo die noot. By linkerhand-pizzicato word twee vingers op die snaar geplaas; die een (gewoonlik die wys- of middelvinger) word op die korrekte noot geplaas, en die ander (gewoonlik die ring- of pinkvinger) bo die noot. Die hoër vinger tokkel dan die snaar terwyl die laer een bly lê, wat die korrekte toonhoogte voortbring. Deur die krag van die tokkel te vergroot, kan die volume van die noot verhoog word. Pizzicato word in orkeswerke en in solo-vertoonstukke gebruik. In orkespartye moet violiste dikwels baie vinnig van arco na pizzicato oorskakel, en omgekeerd. ==== Col legno ==== 'n Aanduiding ''col legno'' ([[Italiaans]] vir "met die hout") in die geskrewe musiek vereis dat die snaar of snare met die stok van die strykstok geslaan word in plaas van dat die hare van die stok oor die snare getrek word. Hierdie stryktegniek word betreklik selde gebruik en lewer 'n gedempte, perkussiewe klank. Die spookagtige kwaliteit van 'n vioolgroep wat ''col legno'' speel, word in sommige simfoniese stukke benut, veral in die "Heksedans" van die laaste deel van [[Hector Berlioz]] se ''Symphonie fantastique''. Saint-Saëns se simfoniese gedig ''Danse macabre'' laat die strykersgroep die ''col legno''-tegniek gebruik om die klank van dansende geraamtes na te boots. "Mars" uit Gustav Holst se ''The Planets'' gebruik ''col legno'' om 'n herhaalde ritme in 5/4-tydmaat te speel. [[Benjamin Britten]] se ''The Young Person's Guide to the Orchestra'' vereis dit in die "[[slaginstrument|Perkussie]]"-variasie. [[Dmitri Sjostakowitsj]] gebruik dit in sy Veertiende Simfonie in die deel "In die Santé-gevangenis". Sommige violiste maak egter beswaar teen hierdie speelwyse, omdat dit die afwerking kan beskadig en die waarde van 'n goeie strykstok kan verminder, maar die meeste van hulle maak 'n kompromie deur minstens vir die duur van die betrokke passasie 'n goedkoop strykstok te gebruik. ==== Détaché, martelé en tremolo ==== ''Détaché'' is 'n gladde en egalige streek waarby die stoksnelheid en -gewig van die begin van die streek tot die einde dieselfde bly.<ref>{{Cite journal|last=Fischer|first=Simon|date=1999|title=Detache|journal=Strad|volume=110|pages=638|via=Music Index}}</ref> ''Martelé'', letterlik "gehamer", is 'n sterk geaksentueerde effek wat voortgebring word deur elke streek kragtig en plotseling los te laat. Martelé kan in enige deel van die stok gespeel word en word in die geskrewe musiek soms met 'n pylpunt aangedui. Tremolo is die baie vinnige herhaling (tipies van 'n enkele noot, maar soms van meer note), gewoonlik by die punt van die stok gespeel. Tremolo word met drie kort, skuins strepies deur die steel van die noot aangedui en word dikwels as klankeffek in orkesmusiek gebruik, veral in die Romantiese tydperk (1800–1910) en in operamusiek. ==== Demper ==== [[Lêer:Two mutes.jpg|duimnael|links|'n Geïmproviseerde wasgoedpen-demper en 'n rubber-oefendemper]] Deur 'n klein toestelletjie van metaal, rubber, leer of hout, 'n ''demper'' of ''sordino'', op die kam van die viool te plaas of daarteen aan te skuif (na gelang van die konstruksie), verkry 'n mens 'n sagter, ronder toon met minder hoorbare botone; die klank van 'n hele orkesstrykersgroep wat met dempers speel, het 'n gedempte karakter. Die demper verminder die trillingsamplitude van die kam en beperk sy eiefrekwensie; die gebruikte materiaal en die massa van die demper bepaal in watter mate die verskeidenheid klankkleure en die volume van die viool verminder word. Die resultaat is 'n gewild verminderde toon wat as "nasaal" of "gesluier" beskryf word. Die demper verander dus sowel die volume as die toonkleur van 'n viool. Die konvensionele Italiaanse aanduidings vir die gebruik van die demper is ''con sord.'' of ''con sordino'' ("met demper"), ''senza sord.'' ("sonder demper") en ''via sord.'' ("demper af"). Groter dempers van metaal, rubber of hout is algemeen beskikbaar en staan as ''oefendempers'' of ''hoteldempers'' bekend. Sulke dempers word gewoonlik nie by uitvoerings gebruik nie, maar om die klank van die viool in oefenruimtes soos hotelkamers te smoor. (Vir oefendoeleindes is daar ook die stomme viool, 'n viool sonder klankkas.) Sommige komponiste het oefendempers vir 'n spesiale effek gebruik, byvoorbeeld [[Luciano Berio]] aan die einde van sy ''Sequenza VIII'' vir soloviool. === Dinamika === By die linkeroor van die violis bereik die viool in ''ff'' ([[dinamika (musiek)|fortissimo]]) piekwaardes van meer as 110&nbsp;dB.<ref>''Safe and Sound''. Bundesanstalt für Arbeitsschutz und Arbeitsmedizin. Dortmund 2010, p. 24.</ref> Die dinamiese omvang van die instrument is redelik gebalanseerd. Op 6,5&nbsp;meter afstand is die klankpeil in ''pp'' ongeveer 43–45&nbsp;dB, terwyl in ''ff'' op dieselfde afstand ongeveer 73–80&nbsp;dB bereik word. === Toonsoorte === Nie alle toonsoorte is op die viool ewe goed uitvoerbaar nie. Toonsoorte waarin dikwels los snare gestryk word, is betreklik maklik om te speel. Die toonsoort beïnvloed ook die klank. In die Duitse uitgawe van die instrumentasieleer van [[Hector Berlioz]], deur [[Richard Strauss]] bewerk, staan daaroor: "Die viole skitter en speel gemakliker in die toonsoorte wat hulle die gebruik van die los snare toelaat."<ref name="Berlioz/Strauss"/> Berlioz het die toekenning van moeilikheidsgrade en klankkwaliteite aan toonsoorte wat op die viool gespeel word, tot die uiterste gevoer deur vir elke afsonderlike toonsoort aanduidings te probeer gee. In sy tabelle van 19 majeur- en 19 mineurtoonsoorte staan byvoorbeeld dat As-majeur "nie baie moeilik" is om te speel nie en "sag, gesluier, baie edel" klink; e-mineur is "maklik" om te speel en klink "skreeuend, gewoon". Sommige toonsoorte het Berlioz "byna onuitvoerbaar" genoem, enkeles selfs "onuitvoerbaar".<ref name="Berlioz/Strauss">[[Hector Berlioz]]: ''Grand traité d'instrumentation et d'orchestration modernes.'' Schonenberger, Parys 1844, hier p. 33, [https://archive.org/details/grandtraitdins1843berl archive.org].<br />Duitse uitgawe: ''Instrumentationslehre von Hector Berlioz. Ergänzt und revidiert von Richard Strauss.'' Twee bande. Edition Peters, Leipzig 1905; hier band 1, pp. 61 e.v., [https://archive.org/details/instrumentations01berl archive.org].</ref> == Pedagogiek == Vioolspel kan reeds op 'n baie vroeë kinderleeftyd aangeleer word. Pedagoë is van mening dat 'n so vroeg moontlike begin, ongeveer op die ouderdom van drie tot ses jaar, in beginsel voordelig en vir 'n suksesvolle loopbaan sterk aan te beveel is. Daarom bestaan daar talle "kindervriendelike" vioolmetodes. 'n So vroeg moontlike begin met vioolspel is 'n vaste bestanddeel van die Suzuki-metode, genoem na sy ontwikkelaar Shinichi Suzuki. Vir die vroeë begin met klein hande en kort arms bestaan daar aangepaste instrumente in breukgroottes (sien [[#Groottes|Groottes]]). As 'n belangrike pedagogiese werk geld [[Leopold Mozart]] se ''Versuch einer gründlichen Violinschule'' van 1756. Mozart se vioolmetode is een van die belangrike bronne vir die studie van die historiese uitvoeringspraktyk. Nog vroeëre leerwerke stam uit die Baroktyd; so het Daniel Merck, Michel Corrette en Francesco Geminiani hulle vir die vioolpedagogiek verdienstelik gemaak. Giuseppe Tartini het in sy ''L'arte dell'arco'', wat 50 etudes bevat, die eerste leerwerk oor die stokvoering geskryf. [[Georg Philipp Telemann]] het vir sy leerlinge die "Metodiese sonates" geskep, waarin die stadige dele boonop met barokke versiering uitgeskryf is. Moderner en sistematiese leerwerke het in die vroeë 19de eeu in Frankryk ontstaan, na die stigting van die Paryse Konservatorium. Enkele vooraanstaande outeurs van sulke werke is Pierre Rode, Pierre Baillot, Rodolphe Kreutzer, Charles-Auguste de Bériot, Jacques Féréol Mazas en in Duitsland Louis Spohr. In die 20ste eeu speel veral die publikasies van Carl Flesch en Ivan Galamian 'n uitstaande rol. == Gebruik in musiek == [[Lêer:PalacioReal Stradivarius1.jpg|duimnael|regs|Stradivari-viool in die Koninklike Paleis van Madrid]] Die viool is nou met die ontwikkeling van die Europese musiek van die nuwe tyd verbonde en is dienooreenkomstig ryk met literatuur bedeel. Hier kan net 'n kort oorsig van sy veelsydige take gegee word. === Klassieke musiek === [[Lêer:Telemann - 2violin Sonata 1-1.ogg|duimnael|regs|'n [[Sonate]] vir twee viole van die Barokkomponis [[Georg Philipp Telemann|Telemann]]. As 'n betreklik tipiese Barokvioolkomposisie sou dit oorspronklik waarskynlik met minder vibrato uitgevoer gewees het.]] [[Lêer:Meditation from Thais - Bomsori Kim.opus|duimnael|regs|Die ''Méditation'' uit Massenet se opera ''Thaïs''. Die baie legato-speelstyl, met oorvloedige gebruik van portamento, rubato en vibrato en van die hoër registers van die instrument, is tipies van die vioolspel in die laat-Romantiese tydperk.]] Sedert die [[Barok]] is die viool om verskeie redes een van die belangrikste van alle instrumente in die klassieke musiek. Die toon van die viool staan bo ander instrumente uit, wat dit geskik maak om 'n melodielyn te speel. In die hande van 'n goeie speler is die viool uiters behendig en kan dit vinnige en moeilike reekse note uitvoer. Bekende violiste sluit in [[Hilary Hahn]], [[Wolfgang Amadeus Mozart]] en, meer onlangs, TwoSet Violin en Chloe Chua. ==== Solo- en konsertwerke ==== Belangrike werke vir soloviool (sonder begeleiding) was daar in die Baroktyd by die vleet; genoem kan word die 16 Rosekranssonates van Heinrich Ignaz Franz Biber vir viool in [[scordatura]] en die ses Sonates en Partitas vir soloviool van [[Johann Sebastian Bach]]. Hier is veral met dubbelgrepe die moontlikheid ten volle benut om op een viool verskeie stemme te laat klink. In die Klassisisme en die Romantiek was hierdie genre (net soos solowerke vir ander instrumente, afgesien van [[klavier]] of [[orrel]]) minder verbreid, hoewel dit in die 24 Caprices van [[Niccolò Paganini]] 'n verdere hoogtepunt bereik het. In die 20ste eeu het dit met die Solosonate van [[Béla Bartók|Bartók]], werke van [[Igor Strawinski|Strawinski]] en veral [[Eugène Ysaÿe]] 'n nuwe verbreiding beleef. Die eerste [[concerto|instrumentale konserte]] het aanvanklik ontwikkel uit die tydelike na vore tree van die konsertmeester uit die Barokse strykorkes (sien ook concerto grosso). Gou het die eerste as sodanig verklaarde vioolkonserte ontstaan, soos dié van Giuseppe Torelli, [[Antonio Vivaldi|Vivaldi]] of Bach. Al drie groot Weense Klassici het vioolkonserte geskryf, so ook die belangrike Romantiese meesters (Paganini, Louis Spohr, [[Felix Mendelssohn|Mendelssohn Bartholdy]], [[Robert Schumann|Schumann]], [[Antonín Dvořák|Dvořák]], [[Pjotr Tsjaikofski|Tsjaikofski]], [[Henryk Wieniawski|Wieniawski]], [[Henri Vieuxtemps|Vieuxtemps]], [[Johannes Brahms|Brahms]], [[Max Bruch|Bruch]], [[Aleksander K. Glazoenof|Glazoenof]]) en baie latere komponiste soos [[Jean Sibelius|Sibelius]], [[Edward Elgar|Elgar]], Korngold, Bartók, [[Benjamin Britten|Britten]], [[Arnold Schoenberg|Schoenberg]], [[Alban Berg|Berg]], Strawinski, [[Dmitri Sjostakowitsj|Sjostakowitsj]] en [[Sergei Prokofiëf|Prokofiëf]]. Vanaf die einde van die 19de eeu is enkele werke vir soloviool met orkesbegeleiding gekomponeer wat formeel vryer was en hulle van die suiwer ''konsert''-genre wou onderskei, soos die ''Symphonie espagnole'' van Édouard Lalo, [[Maurice Ravel|Ravel]] se "sigeuner"-rapsodie ''Tzigane'', die ''Poème'' van [[Ernest Chausson|Chausson]] of ''The Lark Ascending'' van [[Ralph Vaughan Williams|Vaughan Williams]]. ==== Kamermusiek ==== Byna geen werk van die stryker- of gemengde kamermusiek kom sonder viool of viole klaar nie. Die belangrikste genres is die vioolsonate, die triosonate, die stryktrio, die klaviertrio, die [[strykkwartet]], die klavierkwartet, die strykkwintet en die stryksekstet. In baie van hierdie besettings het die viool die belangrikste melodiestem. Sy dikwels konsertante take laat dit daarby die spreekwoordelike "eerste viool" speel. 'n Strykkwartet het, soos die orkes, partye vir eerste en tweede viool, asook 'n altvioolparty en 'n basinstrument, soos die tjello of, selde, die kontrabas. ==== Orkes ==== [[Lêer:Maximilian Pilzer (IMSO pp09).jpg|duimnael|regs|Konsertmeester van die New Yorkse Filharmoniese Orkes (1917)]] Viole maak 'n groot deel van 'n [[simfonie-orkes|orkes]] uit en word gewoonlik in twee groepe verdeel, bekend as die eerste en die tweede viole. Sedert die Baroktyd is daar in die orkes (soos in die strykkwartet) twee verskillende vioolpartye, wat meestal ''koraal'' beset is, dit wil sê deur verskeie spelers. Komponiste ken die melodie dikwels aan die eerste viole toe, tipies 'n moeiliker party wat hoër posisies gebruik. Die tweede viole speel daarenteen harmonie, begeleidingspatrone of die melodie 'n oktaaf laer as die eerste viole. In 'n groot besette Romantiese [[simfonie]] speel in die algemeen 16 eerste en 14 tweede viole, soms meer. Albei groepe word gewoonlik deur een of meer stemleiers aan die voorste lessenaar gelei. Heel voor in die eerste vioolgroep sit die eerste konsertmeester, wat soms solo's moet speel en 'n besondere verantwoordelikheid vir die hele orkes draag. Die uitdrukking "die eerste viool speel", in die sin van "bepaal wat gedoen moet word", verwys na die konsertmeester van die klassieke orkesordening, wat as stemleier die toon vir die ander violiste aangegee het (net so "die tweede viool speel" in die sin van "jou na ander moet skik, 'n ondergeskikte rol speel"). === Dansmusiek === In samehang met die solistiese loopbaan van die viool in die hofmusiek van die 17de eeu het dit die toonaangewende instrument by die begeleiding van danse geword. Balletmeesters het viool gespeel en die dansmeesterviool (pochette) gebruik om geselskapsdanse in te studeer. Deur die opkoms van die burgerlike dans in die 18de eeu het baie dansorkeste ontstaan wat in die kern uit twee viole (met bas) bestaan het. Die eerste het die melodie gespeel, die tweede het ritmes en akkoorde bygevoeg. Nog op die hoogtepunt van die Weense dansmusiek in die tyd van die [[Biedermeier]], met Joseph Lanner of [[Johann Strauss I|Johann Strauss (vader)]], het hulle die kern van die dansorkeste gevorm, en baie danselemente het in die konsertmusiek weerklink. [[Johann Strauss II|Johann Strauss (seun)]] is nog as kapelmeester met sy viool afgebeeld, hoewel hy hom toenemend op dirigeer en komponeer toegespits het. === Volksmusiek === [[Lêer:Anders Zorn - Hins Anders (1904).jpg|duimnael|Die Sweedse volksvioolspeler Hins Anders Ersson, deur Anders Zorn geskilder, 1904]] [[Lêer:Fiddler from Hungary.jpg|duimnael|Vioolspeler uit Hongarye]] Soos baie ander instrumente wat in die klassieke musiek gebruik word, stam die viool van verre voorouers af wat vir [[volksmusiek]] gebruik is. Na 'n fase van intensiewe ontwikkeling in die laat [[Renaissance]], grootliks in Italië, het die viool (in volume, toon en behendigheid) soveel verbeter dat dit nie net 'n baie belangrike instrument in die kunsmusiek geword het nie, maar ook baie aantreklik vir volksmusikante was, en uiteindelik baie wyd verspreid geraak het, waar dit soms vroeëre strykinstrumente verdring het. Etnomusikoloë het sy wydverspreide gebruik in Europa, Asië en die Amerikas waargeneem. Wanneer die viool as volksinstrument gespeel word, word dit in Engels gewoonlik 'n ''fiddle'' genoem (hoewel die term ''fiddle'' informeel gebruik kan word ongeag die musiekgenre), en dit word onderskei van die historiese vedel, wat 'n voorloper van die viool is. Wêreldwyd is daar verskeie snaarinstrumente, soos die draailier en die Apache-viool, wat ook ''fiddles'' genoem word. Volksvioolmusiek verskil van die klassieke daarin dat die wysies algemeen as dansmusiek beskou word<ref name="OKHistory">{{cite web |url=http://www.okhistory.org/publications/enc/entry.php?entry=FI001|title=Fiddling|last=Harris |first=Rodger |publisher=The Encyclopedia of Oklahoma History and Culture|date=2009|website=okhistory.org|access-date=9 Februarie 2018}}</ref> en dat verskeie tegnieke gebruik word, soos bourdons, "shuffles" en versierings wat eie aan bepaalde style is. In baie volksmusiektradisies word die wysies nie neergeskryf nie, maar deur opeenvolgende geslagte musikante gememoriseer en oorgedra<ref name="OKHistory" /> in wat as die mondelinge tradisie bekend staan. Baie ''old-time''-stukke vereis kruisstemming, dit wil sê ander stemminge as die standaard GDAE. Sommige spelers van Amerikaanse volksvioolstyle (soos bluegrass of ''old-time'') laat die bokant van hul kam tot 'n effens platter kromming sny, wat tegnieke soos die "double shuffle" minder veeleisend vir die stokarm maak, aangesien dit die bewegingsomvang verminder wat nodig is om tussen dubbelgrepe op verskillende snaarpare af te wissel. Volksvioolspelers wat snare met 'n soliede staalkern gebruik, verkies moontlik 'n staartstuk met fynstemmers op al vier snare in plaas van die enkele fynstemmer op die E-snaar wat baie klassieke spelers gebruik. Die viool is in talle variante 'n tipiese instrument van die tradisionele musiek in onder andere [[Ierland]], [[Wallis]] (''ffidil''), [[Skotland]], [[Frankryk]], die Alpelande, [[Noorweë]] ([[Hardangerviool]]), [[Swede]], [[Pole]] (''skrzypce podwiązane'' in plaas van die ''mazanki'' wat in die 19de eeu gebruik is), [[Hongarye]], [[Roemenië]] (''vioară''), [[Slowakye]] (''husle''), [[Litaue]] (''smuikas''), [[Estland]] (''viiul'') en [[Griekeland]] (''violi''). === Jazz === Die vroegste verwysings na jazzuitvoerings met die viool as solo-instrument is uit die eerste dekades van die 20ste eeu gedokumenteer. Joe Venuti, een van die eerste jazzvioliste, is bekend vir sy werk met die kitaarspeler Eddie Lang in die 1920's. Sedertdien was daar baie improviserende violiste, waaronder Stéphane Grappelli, Stuff Smith, Eddie South, Regina Carter, Johnny Frigo, John Blake, Adam Taubitz, Leroy Jenkins, Didier Lockwood en Jean-Luc Ponty. Hoewel hulle nie primêr jazzvioliste is nie, het Darol Anger en Mark O'Connor 'n groot deel van hul loopbane aan jazz gewy. Die Switsers-Kubaanse violis Yilian Cañizares meng jazz met Kubaanse musiek.<ref name="NZZ">{{Cite news |url= http://www.nzz.ch/zuerich/zuercher_kultur/die-gunst-der-goetter-1.18150997 |title = Die Sängerin und Geigerin Yilian Cañizares in Moods |newspaper=[[Neue Zürcher Zeitung]] | date = 16 September 2013 | access-date = 12 Junie 2015}}</ref> Viole kom ook voor in ensembles wat orkesagtergronde vir baie jazzopnames verskaf. In die tango-orkes en in "sigeuner"-orkeste speel die viool eweneens 'n belangrike rol. In 'n [[big band]] word 'n viool selde gespeel. Deur die gebruik van 'n elektriese viool kan die viool egter goed in die big band geïntegreer word, waar dit selfs as solo-instrument bo die blaserstemme uit kan speel. Met 'n vervormer kan die klank van die viool sterk gevarieer word, van 'n "klassieke klank" tot volledige vervorming soos by 'n elektriese kitaar. === Populêre musiek, rock en metal === [[Lêer:Lindsey Stirling.jpg|duimnael|regs|Lindsey Stirling tree by TEDx Berkeley op, 2012]] Tot minstens die 1970's het die meeste soorte populêre musiek strykersgroepe gebruik. Hulle is dwarsdeur die 1920's en vroeë 1930's uitgebreid in die populêre musiek gebruik. Met die opkoms van die swingmusiek, van 1935 tot 1945, is die strykersklank egter dikwels gebruik om die volheid van die big band-musiek aan te vul. Na die swing-era, van die laat 1940's tot die middel 1950's, het strykers in die tradisionele popmusiek begin herleef. Hierdie neiging het in die laat 1960's versnel, met 'n beduidende herlewing van die gebruik van strykers, veral in die soulmusiek. Populêre Motown-opnames van die laat 1960's en 1970's het sterk op strykers as deel van hul kenmerkende tekstuur gesteun. Met die opkoms van [[elektroniese musiek|elektronies geskepte musiek]] in die 1980's het die gebruik van viole afgeneem, aangesien gesintetiseerde strykersklanke wat deur 'n klawerbordspeler op 'n [[sintetiese klavier|sintetiseerder]] gespeel word, hul plek ingeneem het. In die oorblywende ligte musiek word die viool eerder selde as solo-instrument ingespan; elektronies voortgebragte strykerspassasies word daarenteen graag gebruik om 'n romantiese stemming te skep. Hoewel die viool baie min in die hoofstroom-[[rockmusiek]] gebruik is, het dit 'n geskiedenis in die progressiewe rock (byvoorbeeld Electric Light Orchestra, King Crimson, [[Kansas (rock-groep)|Kansas]], Gentle Giant). Aan die einde van die sestigerjare is deur die groep East of Eden vir die eerste keer 'n viool as solo-instrument in die rockmusiek ingespan (komponis: David Jack, vioolsolis: Dave Arbus). Die populariteit van crossover-musiek vanaf die laaste jare van die 20ste eeu het die viool na die arena van die populêre musiek teruggebring, met sowel elektriese as akoestiese viole wat deur populêre groepe gebruik word. Die Dave Matthews Band het die violis Boyd Tinsley. Die komplekse musiek van die Amerikaanse groep The Flock het rock, jazz, blues en ander style vermeng; hul violis Jerry Goodman, wat 'n elektries versterkte viool gespeel het, het later by die jazzrock-fusiegroep The Mahavishnu Orchestra aangesluit. Saul Davies van James, wat ook 'n kitaarspeler is, is deur die groep as violis aangewerf. Baie moderne violiste onderneem uitstappies in crossover-projekte (Nigel Kennedy, [[Anne-Sophie Mutter]]). [[Vanessa-Mae]] is bekend vir haar samesmelting van klassieke en populêre genres, wat sy "violin techno-acoustic fusion" noem; met haar sukses is sy in 2006 as die rykste vermaaklikheidskunstenaar onder 30 in die Verenigde Koninkryk aangewys.<ref>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/business/4927490.stm |title=Vanessa-Mae tops young rich list |work=BBC News Online |date=21 April 2006 |access-date=30 Oktober 2025}}</ref> Die viool is ook te vinde in groepe wat stilisties in die rigtings Middeleeuse rock, folk metal en [[folk rock]] beweeg, soos Flogging Molly, Fiddler's Green, Letzte Instanz, Volkstrott, Subway to Sally, Schandmaul en Skyclad; die gebruik van die viool spruit hier uit die agtergrond van sy gebruik in die tradisionele musiek. Die folk metal-groep Ithilien gebruik die viool uitgebreid in hul diskografie. Die progressiewe metal-groep Ne Obliviscaris het 'n violis, Tim Charles, in hul besetting.<ref>{{Cite web | url=https://www.facebook.com/NeObliviscarisBand/ | title=Ne Obliviscaris| website=[[Facebook]]}}</ref> Verder word die viool sporadies in die rock- en metalmusiek gebruik; voorbeelde daarvan is die groepe Yellowcard en Kansas uit die rock, asook Turisas, Dornenreich, Corvus Corax, Subway to Sally en My Dying Bride uit die metal. Deur die gebruik van 'n viool kry die musiek 'n eie karakter en word dit melodieser. Stylrigtings waarin die viool betreklik dikwels voorkom, as solo- sowel as ensemble-instrument, is buiten die reeds genoemde folk-crossover-style veral simfoniese rock en metal asook gothic en dark metal; by lewende optredes word soloviool en strykers om kosteredes dikwels deur sintetiseerders vervang. By Emilie Autumn domineer die viool op groot skaal; sy noem haar musiek self ''Violindustrial''. Onafhanklike kunstenaars soos Owen Pallett, The Shondes en Andrew Bird het ook tot groter belangstelling in die instrument bygedra.<ref name="ChicagoMag">{{cite web |first=Brian |last=Golden |work= Chicago Magazine | date=5 Desember 2017 |title=Andrew Bird Brings His Sweeping Symphony of Sounds to Chicago | url=http://www.chicagomag.com/Chicago-Magazine/December-2017/Andrew-Bird-Echolocations-River}}</ref> [[Indie (musiekgenre)|Indie]]-groepe het dikwels nuwe en ongewone verwerkings omhels, wat hulle meer vryheid gee om die viool te laat uitstaan as baie hoofstroomkunstenaars. Lindsey Stirling speel viool saam met elektroniese, dubstep- en trance-riffs en -ritmes, en het daarmee haar eie musiekgenre geskep.<ref name="hercampus">{{cite journal |last= Self |first= Brooke |date= 9 April 2011 |title= Lindsey Stirling—hip hop violinist |url= http://www.hercampus.com/school/byu/lindsey-stirling%E2%80%94hip-hop-violinist |journal= Her Campus |archive-url= https://web.archive.org/web/20141205163809/http://www.hercampus.com/school/byu/lindsey-stirling-hip-hop-violinist |archive-date= 2014-12-05 |url-status= live }}</ref> Eric Stanley improviseer op die viool met [[hip-hop-musiek|hip-hop]]-, pop- en klassieke elemente en instrumentale ritmes.<ref name="vh1">{{cite web |last= Tietjen |first= Alexa |url= http://www.vh1.com/music/tuner/2015-04-08/fetty-wap-trap-queen-violin-freestyle/ |archive-url= https://web.archive.org/web/20150410191820/http://www.vh1.com/music/tuner/2015-04-08/fetty-wap-trap-queen-violin-freestyle/ |url-status= dead |archive-date= 10 April 2015 |title= Get Your Life From This Violin Freestyle Of Fetty Wap's "Trap Queen" |publisher= [[VH1]] |website= vh1.com |access-date= 13 Mei 2016}}</ref><ref>{{cite web |last=Martinez |first=Marc |title=Eric Stanley: Hip Hop Violinist (onderhoud) |url=https://www.youtube.com/watch?v=H_Vew6mIV5U |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211029/H_Vew6mIV5U |archive-date=2021-10-29 |publisher=KTSP-TV, Phoenix |date=3 Oktober 2010 |work=Fox 10 News |access-date=11 Desember 2014}}</ref> Die suksesvolle [[indierock]]- en barokpop-groep [[Arcade Fire]] gebruik viole uitgebreid in hul verwerkings.<ref>{{cite news|title=Arcade Fire – 10 of the best|newspaper=[[The Guardian]]|access-date=2019-12-12|url=https://www.theguardian.com/music/2017/may/17/arcade-fire-10-of-the-best}}</ref> === Arabiese en Persiese musiek === Die viool is vir sangbegeleiding, as solo-instrument en in ensembles in die Arabiese en Persiese musiek opgeneem, waar dit naas die Arabiese ''rababah'' gebruik word. In [[Noord-Afrika]] is die viool as ''kamān'' en in [[Turkye]] as ''kemen'' bekend (vergelyk Turks ''kemençe''). In [[Iran]] kan die viool sedert die begin van die 20ste eeu die klassieke repertoire van die spieslier ''kamānče'' oorneem. === Indiese klassieke musiek === [[Lêer:Akella Mallikarjuna Sarma playing the Violin in the Indian Carnatic Style.jpg|duimnael|regs|Akella Mallikarjuna Sarma speel viool in die Indiese karnatiese styl]] [[Lêer:Ganesh and Kumaresh.jpeg|duimnael|regs|Die Suid-Indiese violiste Ganesh en Kumaresh]] Die Indiese viool, hoewel wesenlik dieselfde instrument as dié wat in die Westerse musiek gebruik word, verskil in sekere opsigte daarvan.<ref name="FirstPost">{{cite web |first=Suryasarathi |last=Bhattacharya |work= First Post | date=10 Desember 2017 |title=Violin virtuoso Dr L Subramaniam on how Indian classical music took on the world stage | url=https://www.firstpost.com/living/violin-virtuoso-dr-l-subramaniam-on-how-indian-classical-music-took-on-the-world-stage-4251501.html}}</ref> Die instrument word so gestem dat die IV- en III-snaar (G en D op 'n Westers gestemde viool) en die II- en I-snaar (A en E) sa–pa-pare (do–sol) is en dieselfde klink, maar 'n oktaaf uit mekaar, wat aan algemene scordatura- of kruisstemminge soos G₃–D₄–G₄–D₅ of A₃–E₄–A₄–E₅ herinner. Die tonika sa (do) is nie vas nie, maar word veranderlik gestem om by die sanger of leidende speler aan te pas. Die manier waarop die musikant die instrument hou, verskil ook tussen die Westerse en die Indiese musiek. In die Indiese musiek sit die musikant kruisbeen op die vloer met die regtervoet vorentoe uitgesteek. Die krul van die instrument rus op die voet, sodat die viool teen die bors gestut en skuins afwaarts gehou word. Hierdie posisie is wesenlik om goed te speel vanweë die aard van die Indiese musiek: die hand kan oor die hele toets beweeg en daar is geen vaste posisie vir die linkerhand nie, sodat dit belangrik is dat die viool in 'n stabiele, onbeweeglike posisie is. Die viool is in die klassieke musiek van Suid-Indië (die karnatiese musiek) die eerste keer deur Baluswami Dikshitar (1786–1859), 'n broer van die groot komponis Muthuswami Dikshitar, gespeel.<ref>V. V. Ramesh: [https://www.carnaticcorner.com/articles/violinists.html ''The Great Violin Maestros Of The Past.''] Pallavi's Lalgudi G. Jayaraman Sydney Concert Souvenir, November 1995.</ref> In die Suid-Indiese klassieke musiek is die viool naas die vina die belangrikste snaarinstrument. Die eerste afbeeldings van viole in Indië word in die paleis van [[Tipu Sultan]] (1750–1799) gevind, wat met Frankryk verbonde en andersins in Europese tegniek geïnteresseerd was. Bekende Suid-Indiese violiste is Kunnakudi Vaidyanathan (1935–2008), Mysore Manjunath, Ganesh en Kumaresh, en L. Subramaniam. In Noord-Indië het die [[Bengale|Bengaalse]] komponis Nidhu Babu (1741–1839) moontlik as eerste die viool vir die begeleiding van sy Akhrai-liedere in [[Kolkata]] ingespan. Die beroemdste Noord-Indiese violis was Vishnu Govind Jog (1922–2004). === Suidoos-Asië === In [[Mianmar]] het die Europese viool, wat daar ''tayaw'' genoem word, die plek ingeneem van 'n driesnarige vioolagtige instrument wat in die 19de eeu gespeel is. Die viool het in die 17de eeu met die Portugese die [[Maleise Argipel|Maleise Eilande]] bereik. In [[Maleisië]] word die Europese viool (''biola'') in verskeie musiekstyle gebruik, onder andere saam met die tokkelluit ''gambus'' in die begeleidingsensemble van die ''zapin''-dansvertonings. In [[Indonesië]] kom die viool (''biola'') in enkele streeksvolksmusiekstyle voor, maar dit het die spieslier ''rebab'' wat in die Javaanse [[gamelan]] gespeel word, nie vervang nie. Op die [[Filippyne]] speel die ''biyolin'', wat in die 17de eeu deur die Spanjaarde meegebring is, in sommige streke Europese melodieë in die volksmusiek. == Elektriese viole == [[Lêer:Transformation.JPG|duimnael|upright=1.2|Akoestiese en elektriese viole]] '''Elektriese viole''' het 'n [[magnetisme|magnetiese]] of [[piëso-elektrisiteit|piëso-elektriese]] opnemer wat die snaartrilling in 'n elektriese sein omskakel. 'n Kabel of draadlose sender stuur die sein na 'n versterker of 'n klankstelsel. Elektriese viole word gewoonlik as sodanig gebou, maar 'n opnemer kan ook aan 'n konvensionele akoestiese viool aangebring word. 'n Elektriese viool met 'n resonerende klankkas wat onafhanklik van die elektriese elemente 'n hoorbare klank voortbring, kan 'n ''elektro-akoestiese viool'' genoem word. Om as akoestiese viool doeltreffend te wees, behou elektro-akoestiese viole 'n groot deel van die resonerende klankkas van die viool en lyk hulle dikwels soos 'n akoestiese viool. Die klankkas kan in helder kleure afgewerk en van alternatiewe materiale in plaas van hout gemaak wees. Hierdie viole moet moontlik by 'n instrumentversterker of klankstelsel aangesluit word. Sommige tipes het 'n stil opsie wat die speler toelaat om oorfone te gebruik wat aan die viool gekoppel is. Daar is vandag ook viole sonder klankkas wat slegs opnemers het en 'n oudiosein lewer wat per kabel of radio oorgedra word; die voordele is dat die musikant nie voor 'n mikrofoon hoef te staan nie en dat daar geen gevaar van terugkoppeling is wanneer die versterkte klank na die instrument terugkom nie. Die eerste spesiaal geboude elektriese viole dateer uit 1928 en is deur Victor Pfeil, Oskar Vierling, George Eisenberg, Benjamin Miessner, George Beauchamp, Hugo Benioff en Fredray Kislingbury gemaak. Hierdie viole kan, net soos 'n elektriese kitaar, by effekeenhede ingeprop word, insluitend vervorming, wah-wah-pedaal en [[weergalming]]. Aangesien elektriese viole nie op snaarspanning en resonansie aangewese is om hul klank te versterk nie, kan hulle meer snare hê. Vyfsnarige elektriese viole is byvoorbeeld by verskeie vervaardigers beskikbaar, en 'n sewesnarige elektriese viool (met drie laer snare wat die omvang van die tjello dek) is ook beskikbaar.<ref>{{Cite web |url=http://www.jordanmusic.com/V7harcom.htm |publisher=Jordan Music |title=7String Violin Harlequin finish |access-date=2009-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090227173942/http://www.jordanmusic.com/V7harcom.htm |archive-date=2009-02-27 |url-status=dead}}</ref> Die meerderheid van die eerste elektriese violiste was musikante wat jazzfusie (byvoorbeeld Jean-Luc Ponty) en populêre musiek gespeel het. == Verwante instrumente == 'n Groter en laer klinkende bouvorm van die vioolinstrumente is die [[altviool]], ook viola genoem. Tot dieselfde familie behoort die [[tjello]], wat met die hals na bo en met die voorkant van die speler af weg gespeel word, terwyl die speler op 'n stoel sit. Die [[kontrabas]] het sowel boukundige eienskappe van die gambas, waartoe dit (as ''contrabasso da gamba'') eens gereken is, as van die vioolfamilie (''Contra-Bass-Geig''). Dit word meestal staande gespeel. Kleiner en handiger vorme van die viool word kleinviole genoem. Daartoe behoort die dansmeesterviool (pochette), die violino piccolo, die korthalsviool en die rebec. 'n Streeksvariant van 'n kleinviool is die ''złóbcoki'' wat in die Suid-Poolse Karpate gespeel word. Tot die eenvoudiger vioolvorme wat in streeksvolksmusiek gespeel word, behoort die Sorbiese viool en enkele variante van die Slowaakse ''husle''. Net in naam verwant is die Mongoolse perdekopviool. Die Strohviool is 'n vorm van die viool wat in 1899 in Londen deur Johannes Matthias Augustus Stroh ontwikkel is en sonder resonansiekas klaarkom. Die klank word in plaas daarvan met 'n hefboom onder die kam afgeneem en oor 'n membraan van geelkoper na 'n tregter van dieselfde metaal gelei. Hierdie instrument word ook fonoviool genoem, aangesien dit oorspronklik vir die gerigte klankuitstraling by [[fonograaf]]- en [[grammofoon]]opnames ontwikkel is, omdat gewone viole vir die destydse opnametegniek (nog sonder elektroniese versterkers) te sag was. In 1925 het die ingenieur Willy Tiebel van Markneukirchen die Strohviool verder ontwikkel deur 'n tweede tregter aan te bring wat na die oor van die musikant wys om die kontrole van sy spel te vergemaklik. Albei instrumente is deur die massiwiteit van die gebruikte onderdele so swaar dat hulle net met 'n ondersteunende steun onder die skroefkas gespeel kan word. 'n Historiese oefeninstrument was die plankviool wat deur Mozart genoem word. == Egtheidsbepaling == Egtheidsbepaling van 'n viool is die proses waarby die bouer en die vervaardigingsdatum van 'n viool vasgestel word. Dit kan 'n belangrike proses wees, aangesien beduidende waarde geheg kan word aan viole wat deur bepaalde bouers of op bepaalde tye en plekke gebou is. Ontleding van die ontwerp, die model, die eienskappe van die hout en die tekstuur van die lak kan gebruik word om 'n viool se egtheid te bepaal.<ref>{{Cite web |author=Smithsonian Institution |title=General Information on Violin Authentication and Appraisals |url=https://www.si.edu/spotlight/violins/appraisals |access-date=2023-05-27 |website=Smithsonian Institution |language=en}}</ref> Vervalsing en ander vorme van [[bedrog|bedrieglike]] voorstelling kan gebruik word om die waarde van 'n instrument op te blaas. == Viole in sprokies == In [[sprokie]]s kom viole betreklik dikwels voor, dikwels met die magiese uitwerking dat elkeen wat dit hoor, moet dans, of hy wil of nie: byvoorbeeld in die Grimm-sprokies ''Der wunderliche Spielmann'', ''Fundevogel'', ''Der Liebste Roland'', ''Der Jude im Dorn'' en ''Vom klugen Schneiderlein''. Die [[Roma]]-sprokie ''Die Erschaffung der Geige'' vertel hoe die viool in die wêreld gekom het. == Sien ook == {{Div col}} * [[Lys van musiekinstrumente]] * [[Altviool]] * [[Tjello]] * [[Kontrabas]] * [[Hardangerviool]] * [[Scordatura]] * [[Stradivarius]] * [[Snaarinstrument]] {{Div col end}} == Notas == {{Notas}} == Verwysings == {{Verwysings|30em}} == Literatuur == {{Refbegin|30em}} * Paul O. Apian-Bennewitz: ''Die Geige. Der Geigenbau und die Bogenverfertigung''. Simon & Wahl, Egweil 1998, {{ISBN|3-923330-34-0}} (herdruk van die uitgawe Weimar 1892). * Alberto Bachmann: ''An Encyclopedia of the Violin''. Da Capo Press, 1965/1990, {{ISBN|0-306-80004-7}}. * Sam Bardfeld: ''Latin Violin''. {{ISBN|0-9628467-7-5}}. * James Beament: ''The Violin Explained – Components, Mechanism and Sound''. Clarendon Press, 1992/1997, {{ISBN|0-19-816623-0}}. * Jennifer A. Charlton: ''Viols, Violins and Virginals''. Ashmolean Museum, 1985, {{ISBN|0-907849-44-X}}. * Chris Coetzee: ''Violin – An Easy Guide''. New Holland Publishers, 2003, {{ISBN|1-84330-332-9}}. * Lothar Cremer: ''Physik der Geige.'' Hirzel, Stuttgart 1981, {{ISBN|3-7776-0372-4}}. * Flavio Dassenno: ''Per gli occhi e 'l core. Strumenti musicali nell'arte''. 2004 ('n volledige oorsig van die Brescia-skool volgens die jongste navorsing en dokumente). * Flavio Dassenno: ''Gasparo da Salò architetto del suono''. Comune di Salò, Cremonabooks, 2009 ('n katalogus van 'n uitstalling oor die lewe en werk van die meester). * Elmar Doflein, Erich Doflein: ''Der Anfang des Geigenspiels.'' Schott, Mainz 1990. * Stefan Drees (red.): ''Lexikon der Violine.'' Laaber-Verlag, Laaber 2004, {{ISBN|3-89007-544-4}}. * George Dubourg: ''The Violin''. Robert Cocks & Co., 1854. * Franz Farga: ''Violins & Violinists''. Rockliff Publishing Corporation Ltd., 1950. * Neville H. Fletcher, Thomas Rossing: ''The Physics of Musical Instruments.'' Springer-Verlag, New York 1991, {{ISBN|0-387-96947-0}}. * Ivan Galamian: ''Principles of Violin Playing and Teaching''. Shar Products Co., 1999, {{ISBN|0-9621416-3-1}}. * Dominic Gill (red.): ''The Book of the Violin''. Phaidon, 1984, {{ISBN|0-7148-2286-8}}. * Laurent Grillet: ''Les ancêtres du violon et du violoncelle''. Parys 1901. * Wernfried Güth: ''Einführung in die Akustik der Streichinstrumente.'' Hirzel, Stuttgart/Leipzig 1995, {{ISBN|3-7776-0644-8}}. * Edward Heron-Allen: ''Violin-Making as it was, and is''. Ward Lock Limited, 1885/1994, {{ISBN|0-7063-1045-4}}. * William Henry Hill, Arthur F. Hill, Alfred Ebsworth Hill: ''Antonio Stradivari, his life and work, 1644–1737''. Dover Publications, 1902/1963, {{ISBN|0-486-20425-1}}. * Carleen M. Hutchins (red.): ''Musical Acoustics, Part I: Violin Family Components'' (Benchmark Papers in Acoustics 5). Dowden, Hutchinson & Ross, 1975, {{ISBN|0-471-42540-0}}. * Carleen M. Hutchins (red.): ''Research Papers in Violin Acoustics 1975–1993''. Twee bande. Acoustical Society of America, 1997, {{ISBN|1-56396-609-3}}. * Erik Jansson: ''Acoustics for Violin and Guitar Makers.'' [https://www.speech.kth.se/music/acviguit4/index.html speech.kth.se]. * Mark Katz: ''The Violin: A Research and Information Guide''. Routledge, 2006, {{ISBN|0-8153-3637-3}}. * Walter Kolneder: ''Das Buch der Violine. Bau, Geschichte, Spiel, Pädagogik, Komposition.'' 6de uitgawe. Atlantis Musikbuchverlag, Zürich 2002, {{ISBN|3-254-00147-8}}. * Muthuswamy Lalitha: ''Violin techniques in Western and South Indian classical music: a comparative study''. Sundeep Prakashan, 2004, {{ISBN|9788175741515}}. * Eduard Melkus: ''Die Violine. Eine Einführung in die Geschichte der Violine und des Violinspiels.'' 3de uitgawe. Schott, Mainz 2000, {{ISBN|3-7957-2359-0}}. * [[Yehudi Menuhin]]: ''The Violin''. Flammarion, 1996, {{ISBN|2-08-013623-2}}. * Yehudi Menuhin, William Primrose: ''Violine und Viola'' (= ''Yehudi Menuhins Musikführer''). Edition Bergh im Ullstein, Frankfurt am Main 1993, {{ISBN|3-7163-0175-2}}. * Otto Möckel: ''Geigenbaukunst.'' 8ste uitgawe. Nikol, Hamburg 2005, {{ISBN|3-937872-09-4}}. * [[Leopold Mozart]]: ''Versuch einer gründlichen Violinschule.'' Faksimilee. Bärenreiter, Kassel 2005, {{ISBN|3-7618-1238-8}}. * Jo Nardolillo: ''The Canon of Violin Literature''. Scarecrow Press, 2012, {{ISBN|0-8108-7793-7}}. * Hugo Pinksterboer: ''Pocket-Info Violine und Viola. Praktisch, klar und aktuell.'' Schott, Mainz 2003, {{ISBN|3-7957-5535-2}}. * Stefano Pio: ''Viol and Lute Makers of Venice 1490–1630''. Venice Research, Venesië 2012, {{ISBN|978-88-907252-0-3}}. * Stefano Pio: ''Violin and Lute Makers of Venice 1640–1760''. Venice Research, Venesië 2004, {{ISBN|978-88-907252-2-7}}. * Stefano Pio: ''Liuteri & Sonadori, Venice 1750–1870''. Venice Research, Venesië 2002, {{ISBN|978-88-907252-1-0}}. * Stewart Pollens: ''The Violin Forms of Antonio Stradivari''. Peter Biddulph, Londen 1992, {{ISBN|0-9520109-0-9}}. * Heike Prange: ''Die Violine – Bestandteile, Bau, Geschichte, Pflege, Spiel.'' 2de uitgawe. Bärenreiter, Kassel 2005, {{ISBN|3-7618-1900-5}}. * Roberto Regazzi: ''The Complete Luthier's Library. A Useful International Critical Bibliography for the Maker and the Connoisseur of Stringed and Plucked Instruments''. Florenus, Bologna 1990, {{ISBN|88-85250-01-7}}. * Theodore Rowland-Entwistle: ''The Violin''. Dover Publications, 1967/1974, {{ISBN|0-340-05992-3}}. * Karl Roy: ''The Violin: Its History and Making''. 2006, {{ISBN|978-1-4243-0838-5}}. * William Sandys, Simon Andrew Forster: ''History of the Violin''. Dover Publications, 2006, {{ISBN|0-486-45269-7}}. * David Schoenbaum: ''The Violin: A Social History of the World's Most Versatile Instrument''. W.W. Norton & Company, New York 2012, {{ISBN|9780393084405}}. Duitse vertaling: ''Die Violine. Eine Kulturgeschichte des vielseitigsten Instruments der Welt''. Bärenreiter/Metzler, Stuttgart 2015, {{ISBN|978-3-476-02558-6}}. * Robin Stowell: ''Violin Technique and Performance Practice in the Late 18th and Early 19th Centuries''. Cambridge University Press, 1985, {{ISBN|0-521-23279-1}}. * Robin Stowell: ''The Early Violin and Viola''. Cambridge University Press, 2001, {{ISBN|0-521-62555-6}}. * Patricia Strange, Allen Strange: ''The Contemporary Violin: Extended Performance Techniques''. University of California Press, 2001, {{ISBN|0-520-22409-4}}. * David Templeton: [https://web.archive.org/web/20081024062309/http://www.stringsmagazine.com/issues/Strings105/coverstory.html ''Fresh Prince: Joshua Bell on composition, hyperviolins, and the future'']. Strings magazine, Oktober 2002, nr. 105. * Marion Thede: ''The Fiddle Book''. Oak Publications, 1970, {{ISBN|0-8256-0145-2}}. * Diana Young: [http://www.media.mit.edu/~young/publications/Young_Dissertation_2007.pdf ''A Methodology for Investigation of Bowed String Performance Through Measurement of Violin Bowing Technique'']. PhD-proefskrif, M.I.T., 2007. {{Refeindig}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie|Violins}} * [https://www.br-klassik.de/video/br-klassik-die-seele-der-geige-100.html ''Die Seele der Geige.''] TV-dokumentêr van Benedikt Schulte; BR en EuroArts Music in samewerking met ARTE, 2017 (Duits). * [http://www.schleske.de/unsere-forschung/einfuehrung-geigenakustik.html Inleiding tot die vioolboukuns en die akoestiese vioolnavorsing – multimediale handboek ''Akustik der Geige''] (Duits) * [http://www.museum-markneukirchen.de/streich.htm Musikinstrumentenmuseum Markneukirchen] (Duits) * [https://www.phys.unsw.edu.au/music/violin/ Inleiding tot die vioolakoestiek en talle artikels] (Engels) * [https://www.earlyviolin.com/deutsch/home/ Rekonstruksies van vroeë viole] (Duits) * [https://www.estastrings.org.uk/ European String Teachers Association] (Engels) {{Normdata}} [[Kategorie:Snaarinstrumente]] mabs2nmotrcjs1lifou56c9i9ixtjgp 0 46333 2965564 2862299 2026-09-07T06:04:09Z CommonsDelinker 1161 "Ömer_Faruk_Efendi_ve_Sabiha_Sultan.webp" is verwyder omdat dit in Commons deur [[c:User:Krd|Krd]] verwyder is omrede: No permission since 30 August 2026 2965564 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas |naam = Huis van Osman |kleur = #ccf |beeld = Coat of arms of the Ottoman Empire (1882–1922).svg |beeld_wydte = 180px |beeld_onderskrif = Wapen van die Osman-dinastie en die Ottomaanse Ryk |beeld2 = |beeld2_wydte = |beeld2_onderskrif = |opskrif1 = Land |1 = [[Ottomaanse Ryk]] |opskrif2 = Stigter |2 = [[Osman I]] |opskrif3 = Laaste heerser |3 = [[Abdülmecid II]] |opskrif4 = Gestig |4 = [[1299]] |opskrif5 = Ontbinding |5 = [[1922]] |opskrif6 = Rede |6 = Stigting van die [[Turkye|Republiek van Turkye]] |opskrif7 = Titels |7 = Sultan van die [[Ottomaanse Ryk]] (1299-1922)<br />[[Kalifaat|Kalief]] van [[Islam]] (1517-1924) }} Die '''Osman-dinastie''' (of die '''Keiserlike huis van Osman''') ([[Turks]]: Osmanlı Hanedanı) was sultans wat van [[1299]] tot [[1922]] oor die [[Ottomaanse Ryk]] regeer het. Die eerste sultan was [[Osman I]]. Die sultan was die enigste en absolute heerser, die staats- en regeringshoof van die ryk. == Bronne == * Michael Cook (ed.), ''A History of the Ottoman Empire to 1730'', 1976, 246 p. {{ISBN|9780521208918}} * Robert Mantran, ''Histoire de l'Empire ottoman'', 1998, 810 p. {{ISBN|2213019568}} * Caroline Finkel, ''De droom van Osman. Geschiedenis van het Ottomaanse Rijk, 1300-1923'', 2008, 756 p. {{ISBN|9789086790494}} * Marc David Baer, ''The Ottomans. Khans, Caesars and Caliphs'', 2021, 560 p. {{ISBN|9781473695702}} {{Saadjie}} {{Regerende dinastieë in Europa}} {{Ottomaanse sultans}} [[Kategorie:Europese koningshuise|Osman]] [[Kategorie:Sultans van die Ottomaanse Ryk| ]] cbjukotvhlewksy4n4zzm9qpqltqnvc 0 47307 2965514 2674573 2026-09-06T18:55:42Z Sobaka 328 /* Loopbaan */ skakel 2965514 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Musikale kunstenaar | naam = Jennifer Zamudio | beeld = | beeldgrootte = | dwarsformaat = | beeldbeskrywing = | beeldonderskrif = | agtergrondkleur = solo | geboortenaam = Jennifer Leonie Zamudio | alias = | geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1972|1|15}} | geboorteplek = [[Gansbaai]], [[Suid-Afrika]] | oorsprong = | sterfdatum = | sterfplek = | genre = Pop | beroep = Sangeres | instrument = Stem | jare_aktief = [[2000]] - nou | etiket = Jennifer Zamudio, Sting Music, Universal Music, Markon Records | assosiasies = | webwerf = {{URL|https://jenniferzamudio.co.za/}} | huidige_lede = | gewese_lede = | beeld = }} '''Jennifer Leonie Zamudio''' is ’n [[Afrikaans|Afrikaanse]] sangeres van [[Suid-Afrika|Suid Afrika]]. Sy is op [[Gansbaai]], Suid-Afrika, gebore en het op die [[Weskus]]-dorpie [[Laaiplek]]/[[Velddrif]] grootgeword. Haar van is van [[Spaans]]e afkoms en word foneties uitgespreek as “Za-moe-die-hou”. Sy het in 1989 aan die Hoërskool Swartland op [[Malmesbury, Wes-Kaap|Malmesbury]] [[Matriek in Suid-Afrika|gematrikuleer]] en woon die afgelope 33 jaar in [[Pretoria]]. == Loopbaan == Jennifer sing reeds die afgelope 23 jaar professioneel. Sy het haar sangloopbaan by [[Anneli van Rooyen]] se sangskool, Promuzik in Pretoria, begin. Sy in 2000 tydens die [[Klein Karoo Nasionale Kunstefees|KKNK]] op [[Oudtshoorn]] deur die musiekpromotor [[Lydia Winchester]] raakgesien en dit het gelei tot haar eerste platekontrak. Haar musiek is lewendig en energiek, maar sy sing ook ballades. Sy skryf van haar eie liedjies en kan [[kitaar]] speel. Sy het reeds 14 solo-albums agter haar naam: ''Leef'', ''Jy is die een'', ''Ek het jou gevind'', ''Hart se loper'', ''Hoor hoor'', ''Hier's my hart'', ''’n Dekade van musiek'' (’n dubbele CD ter viering van haar 10 jaar in die [[Afrikaanse musiek|Afrikaanse musiekbedryf]]), ''Die lewe is ’n liedjie'', ''Hart en siel'', ''15 Jaar spesiale uitgawe'' (ter viering van haar 15 jaar in die Afrikaanse musiekbedryf), ''Ongelooflik, Goud is my woorde, Twintigeenentwintig'' en ''Hartswater''. Sy is ook al ingesluit op 16 verskillende kompilasie-albums. Haar 2013 liedjie "Hart en siel", wat spesiaal vir haar geskryf is deur die liedjieskrywer [[Rudi Claase]], was 22 weke lank in die no. 1-posisie op [[Bosveld Stereo]] se Top 20. Dit het ook gelei tot die enkelsnit “Sê dit harder” in 2015 wat ook deur Claase geskryf is. Die lied het ook kort ná uitreiking die verskeie no. 1-posisies behaal. In 2016 het Jennifer ’n spesiale projek saam met Allen McKendree van PGI Global in [[Nashville]], VSA, aangepak en haar 11de CD, ''Ongelooflik'' uitgereik. Sy het met dié projek ook haar eerste registrasie as liedjieskrywer by ASCAP, die Amerikaanse weergawe van [[SAMRO]], gekry. In April 2017 het Jennifer ’n [[Ghoema-musiektoekennings|Ghoema-musiektoekenning]] in die kategorie beste country-album gewen vir haar album ''Ongelooflik'' en een vir die publiek se gunsteling- vroulike kunstenaar. In Junie 2018 reik sy haar album ''Goud is my woorde'' uit. Hierdie album sluit liedjies in uit haar eie pen sowel as die van Rudi Claase, Stefan Visagie, Tertius Pretorius, Marno van der Merwe en Juandré Marais. Bo en behalwe die twaalf oorspronklike snitte op die album, waag sy haar stem aan Anneli van Rooyen se “Ek glo” en [[Neil Diamond]] se “I am I said” wat positiewe reaksie uitlok by die publiek. Die album roer vanaf uitreiking verskeie trefferparades met die eerste enkelsnitvrystelling “Altyd myne”. In Augustus word die musiekvideo van “Altyd myne” bekendgestel en die publiek hoor haar gereeld op radiostasies regoor Suid-Afrika. In Februarie 2019 word Jennifer benoem vir ‘n Ghoema-toekenning vir haar album ''Goud is my woorde'' in die kategorie ''“Beste Kontemporêre Album deur ‘n Vroulike Kunstenaar”'' asook vir ''“Publiek se Gunsteling Vroulike Kunstenaar”''. Sy stap in April 2019 weg met die Ghoema-toekenning vir ''“Publiek se Gunsteling Vroulike Kunstenaar”''. Einde Maart 2020 word die enkelsnit, “''Daar’s ‘n rede''”, ‘n duet met Jennifer Zamudio en Henri Alant vrygestel. Die Rudi Claase -skepping bevestig weereens hoekom Rudi beskou word as een van die vooraanstaande liedjieskrywers in die Afrikaanse musiekbedryf. Zamudio en Alant se stemme, saam, bring hierdie lied tot volle reg en die lied behaal nommer-een-posisies op menige radiostasies. September 2020 word die enkelsnit, “Liefdeshartaanval”, ‘n duet met Jennifer Zamudio en Riaan Grobler (in samewerking met Universal Musiek) vrygestel. Die lied verras talle luistenaars en was baie suksesvol, en was ook later opgevolg met ‘n musiekvideo. Oktober 2020 word die solo-enkelsnit, “Dalk” vrygestel. Die Tertius Pretorius lied tref menige harte van dag een af. Die lied behaal tans verskeie nommer-een-posisies en staan reeds sterk op verskeie trefferparades. Met 10 weke op Radio Rosestad se Top 20, breek sy [[Andriëtte Norman]] se rekord van 7 weke in die nommer-een-posisie. Jennifer het ‘n musiekvideo van Dapper Media gewen, en het hierdie prys aangewend vir die musiekvideo van “Dalk”. 27 Augustus 2021 word haar solo-enkelsnit, “As ek huil” vrygestel. Jennifer en Tertius Pretorius het hierdie lied geskryf. 4 Oktober 2021 verras Jennifer haar Zamjammers met die vrystelling van haar ''twintigeenentwintig-''CD wat ‘n versameling van haar [[Staat van inperking|grendeltydgunstelinge]] asook al haar vrygestelde enkelsnitte van die voorafgaande 18 maande bevat. Op 12 April 2022, stap Jennifer weg met ‘n ''Afri-Indie-Musiektoekenning'' in die kategorie “''Best Female Pop Album”'' vir haar album ''TWINTIGEENENTWINTIG'''''.''' In Junie 2022, word Jennifer benoem vir twee ''[[Suid-Afrikaanse Musiekpryse|SAMA]]’s (South African Music Awards)'' in die kategorieë “''Beste Kontemporêre Musiek Album''” vir haar CD “''TWINTIGEENENTWINTIG''” asook vir “''SAMPRA Artist of the Year''” 4 April 2023 stap Jennifer weg met twee ''Afri-Indie Musiek Toekennings'', “''Best Adult Contemporary Artist (Female)''” en "''Best Pop Single (Female)''" vir “''Weerkaats''” == Diskografie == * 2001: ''Leef'' (Sting Music) * 2002: ''Jy Is Die Een'' (Sting Music) * 2003: ''Ek Het Jou Gevind'' (Sting Musiek) * 2005: ''Hart Se Loper (''Jennifer Zamudio) * 2006: ''Hoor hoor (''Jennifer Zamudio) * 2008: ''Hier's My Hart (''Markon Records) * 2010: ''<nowiki>'</nowiki>n Dekade van musiek'' (Dubbel CD; Markon Records) * 2011: ''Die lewe is 'n liedjie] (''Zamudio Musiek) * 2013: ''Hart en siel'' (Zamudio Musiek) * 2015: ''15 Jaar Spesiale Uitgawe'' (Jewel Music / Universal Music) * 2016: ''Ongelooflik'' (Jennifer Zamudio) * 2018: ''Goud is my woorde'' (Jennifer Zamudio) * 2021: ''Twintigeenentwintig'' (Jennifer Zamudio) * 2023: ''Hartswater'' (Jennifer Zamudio) == Bronne == * {{Maroela Media |titel=Luister: Jennifer Zamudio vier 15 jaar in musiek |url=https://maroelamedia.co.za/vermaak/musiek/luister-jennifer-zamudio-vier-15-jaar-in-musiek/ |datum=2015-07-30 |naam=Burger |van=Meyer}} * {{Maroela Media |titel=Jennifer Zamudio ook finalis in internasionale videokompetisie |url=https://maroelamedia.co.za/vermaak/musiek/jennifer-zamudio-ook-finalis-in-internasionale-videokompetisie/ |datum=2015-12-03 |naam=Cyril |van=Blackburn}} * {{Maroela Media |titel=Plaaslike sanger finalis in internasionale videokompetisie |url=https://maroelamedia.co.za/vermaak/musiek/plaaslike-sanger-finalis-in-internasionale-videokompetisie/ |datum=2015-12-10 |naam=Cyril |van=Blackburn}} * {{Maroela Media |titel=Jennifer Zamudio het dubbeldoor-verrassing |url=https://maroelamedia.co.za/vermaak/musiek/jennifer-zamudio-het-dubbeldoor-verrassing/ |datum=2016-01-15 |naam=Cyril |van=Blackburn}} * {{Maroela Media |titel=[Luister] Jennifer Zamudio stel nuwe enkelsnit bekend |url=https://maroelamedia.co.za/vermaak/musiek/luister-jennifer-zamudio-stel-nuwe-enkelsnit-bekend/ |datum=2016-05-20}} * {{Maroela Media |titel=Video: Jennifer Zamudio vertel oor splinternuwe album |url=https://maroelamedia.co.za/vermaak/musiek/video-jennifer-zamudio-vertel-oor-splinternuwe-album/ |datum=2016-07-16 |naam=Cyril |van=Blackburn}} * {{Maroela Media |titel=‘Ons is hard geslaan’, sê Afrikaanse sangeres ná derde tragedie |url=https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/ons-is-hard-geslaan-se-afrikaanse-sangeres-na-derde-tragedie/ |datum=2017-02-03}} * {{Maroela Media |titel=Jennifer Zamudio sing met goue klanke |url=https://maroelamedia.co.za/vermaak/musiek/jennifer-zamudio-sing-met-goue-klanke/ |datum=2018-08-03 |naam=Esté |van=Meyer Jansen}} * {{Maroela Media |titel=Luister: Jennifer Zamudio reeds twee dekades ʼn Afrikaanse musiekliefling |url=https://maroelamedia.co.za/vermaak/musiek/luister-jennifer-zamudio-reeds-twee-dekades-n-afrikaanse-musiekliefling/ |datum=2020-02-27 |naam=Leonie |van=Bezuidenhout}} * {{Maroela Media |titel=Jennifer Zamudio, Riaan Grobler sing saam op sy nuwe album |url=https://maroelamedia.co.za/vermaak/musiek/jennifer-zamudio-riaan-grobler-sing-saam-op-sy-nuwe-album/ |datum=2020-10-07 |naam=Leonie |van=Bezuidenhout}} * {{Maroela Media |titel=Kyk: Dapper Media maak Jennifer Zamudio se jongste musiekvideo |url=https://maroelamedia.co.za/vermaak/musiek/kyk-dapper-media-maak-jennifer-zamudio-se-jongste-musiekvideo/ |datum=2020-12-11 |naam=Leonie |van=Bezuidenhout}} * {{Maroela Media |titel=Verlies inspireer jongste Zamudio-snit |url=https://maroelamedia.co.za/vermaak/musiek/verlies-inspireer-jongste-zamudio-snit/ |datum=2021-08-26 }} * {{Maroela Media |titel=Jennifer Zamudio oor ouer word, ʼn langdurige loopbaan en haar pa se wyse woorde |url=https://maroelamedia.co.za/vermaak/musiek/jennifer-zamudio-oor-ouer-word-n-langdurige-loopbaan-en-haar-pa-se-wyse-woorde/ |datum=2022-01-22 |naam=Leonie |van=Bezuidenhout}} * {{Maroela Media |titel=Wen: Jennifer, Riaan op Pta-verhoog te sien |url=https://maroelamedia.co.za/vermaak/musiek/wen-jennifer-riaan-op-pta-verhoog-te-sien/ |datum=2022-03-22}} * {{Maroela Media |titel=Wenners: Jennifer, Riaan op Pta-verhoog te sien |url=https://maroelamedia.co.za/kompetisies/wenners-jennifer-riaan-op-pta-verhoog-te-sien/ |datum=2022-03-28}} * {{Maroela Media |titel=Sama-nominasies: Afrikaanse dirigent bekoor in twee kategorieë |url=https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/sama-nominasies-afrikaanse-dirigent-bekoor-in-twee-kategoriee/ |datum=2022-06-08 |naam=Jhua-Nine |van=Wyrley-Birch}} * {{Maroela Media |titel=Luister: Nuwe musiek wys Jennifer Zamudio se skryfvernuf |url=https://maroelamedia.co.za/vermaak/musiek/luister-nuwe-musiek-wys-jennifer-zamudio-se-skryfvernuf/ |datum=2022-06-08 |naam=Leonie |van=Bezuidenhout}} == Sien ook == * [[Lys van Suid-Afrikaanse musikale kunstenaars]] == Eksterne skakels == * {{Amptelike webwerf|https://jenniferzamudio.co.za/}} * {{YouTube|kanaal=UCY1auxeXjPXtfLM9xqp-xiA}} * {{Facebook|JenniferZamudioSA}} * {{Instagram|zamudio_jennifer}} * {{TikTok|jenniferzamudiosa}} * {{Twitter|Zamudio_SA}} {{Saadjie}} {{DEFAULTSORT:Zamudio, Jennifer}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse musici]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Geboortes in 1972]] fsd3tun54rzcp39lvi00ec59otwzivh 0 72699 2965510 2708517 2026-09-06T18:22:32Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2965510 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Hailstorm.jpg|duimnael|regs|300px|'n Haelstorm.]] '''Hael''' is 'n tipe [[neerslag]] wat uit [[ys]]balletjies bestaan. 'n Belangrike kenmerk van hael is dat die haelkorrel uit 'n reeks dun yslagies bestaan wat bo-op mekaar gevorm het. Die deursnee van hael wissel van kleiner as 5 millimeter tot omtrent 15 sentimeter, en haelkorrels kan meer as 0,5 kilogram weeg. == Oorsprong == [[Lêer:Granizo.jpg|duimnael|regs|'n Groot haelsteen van sowat 6 cm breed.]] [[Lêer:Hagelkorn mit Anlagerungsschichten.jpg|duimnael|regs|'n Groot haelsteen met konsentriese ringe.]] Hael word in [[cumulonimbuswolk]]e (donderwolke) gevorm. Die boonste laag van die wolke bevat klein yskristalletjies, terwyl die onderste laag onderverkoelde waterdruppels van so -10 tot -20 grade Celsius bevat. Daar is opwaartse en afwaartse lugstrome binne in die wolk. 'n Haelkorrel ontstaan wanneer 'n waterdruppel vries, en deur die lugstrome op en af gewaai word. Elke keer as hy met die onderverkoelde water in aanraking kom, dan vries die water en vorm dit 'n yslagie rondom die korrel. So groei die korrel, totdat hy uiteindelik as 'n haelkorrel uit die wolk uitval. Van nader beskou is die vrieslagies wat die haelkorrel vorm, nie almal dieselfde nie. Daar is twee tipes: 'n gladde deurskynende lagie, en 'n witter ondeursigtige lagie, en hierdie lae wissel mekaar gewoonlik af. Die verklaring hiervoor is dat die korrel gereeld tussen die boonste en onderste deel van die wolk beweeg. In die boonste deel van die wolk, waar dit baie kouer is, vries die yskristalle onmiddellik sodra die korrel aan hulle raak. Dit vorm dan 'n onreëlmatige, ondeursigtige vrieslaag op die korrel. In die onderste deel van die wolk, waar dit warmer is en daar nog vloeibare waterdruppels is, versprei die waterdruppels meer egalig oor die oppervlak van die korrel, en vorm hulle die gladde deurskynende vrieslaag. == Gevare == Swaar haelbuie kan enorme skade aan plante, diere, karre, geboue en vliegtuie aanrig. Hael is een van die grootste gevare wat donderstorms vir vliegtuie inhou.<ref>[http://www.easa.europa.eu/safety-and-research/research-projects/docs/large-aeroplanes/EASA.2008_5.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131207052634/http://www.easa.europa.eu/safety-and-research/research-projects/docs/large-aeroplanes/EASA.2008_5.pdf |date= 7 Desember 2013 }} Hail Threat Standardisation</ref> Wanneer die haelkorrels groter as omtrent 10 mm word, kan 'n vliegtuig binne etlike sekondes ernstig beskadig word.<ref>[http://www.aviationweather.ws/063_Hazards.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100325022814/http://www.aviationweather.ws/063_Hazards.php |date=25 Maart 2010 }}Hazards (Federal Aviation Administration)</ref> Hael kan karre se ruite uitslaan, en duike in die bakwerk veroorsaak. Alhoewel dit voorkom, is dit seldsaam vir mense om deur hael doodgeslaan te word. == Verwysings == {{Verwysings}} == Bronne == {{Commonskat|Hail}} * Hierdie artikel is 'n gedeeltelike vertaling van die Nederlandse en Engelse artikels. {{Normdata}} [[Kategorie:Neerslag]] [[Kategorie:Water]] di41bia77oxep1cw5lvhemtapow79ni 6 96257 2965503 2964067 2026-09-06T17:46:37Z JMK 649 +kat 2965503 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing={{af|1=Die CNO-skool op [[Modimolle|Nylstroom]]}} |bron=''Die Gereformeerde Vrou'' |datum=Omstreeks 1959 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:CNO-skool Nylstroom, valskleur-KI-herskepping.jpg|85px|KI-konsep]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Skole in Limpopo]] [[Kategorie:Nylstroom]] nddl1o1xdwbchq2agagfh99bafqayrn 0 101277 2965568 2955953 2026-09-07T07:50:21Z Summershell67 213140 /* */ 2965568 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Vlag | Naam = Noord-Korea | Artikel = | Beeld = Flag of North Korea (20-33).svg | Beeldgrootte = 210px | Geen_grens = | Bynaam = {{ko}} 인공기<br />{{af}} Volksrepubliekvlag | Ander_byname = | Gebruik = 111111 | Simbool = | Verhouding = 20:30 | Goedgekeur_op = [[8 September]] [[1948]]<ref name="FOTW-Noord-Korea">{{en}} {{cite web |publisher=Flags of the World |url=https://www.crwflags.com/fotw/flags/kp.html |title=Noord-Korea |accessdate=27 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20001017200107/http://www.crwflags.com/fotw/flags/kp.html |archive-date=17 Oktober 2000 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> | Ontwerp = Drie horisontale bane van bo na onder in blou, rooi en blou met ’n wit fraiing tussen elke baan en wit skyf met ’n rooi ster in die rooi baan | Ontwerper = Kim Il Sung, Kim Ju-gyŏng }} Die '''nasionale vlag van [[Noord-Korea]]''' is op [[8 September]] [[1948]] amptelik in gebruik geneem. Die vlag vertoon drie horisontale bane van bo na onder in blou, rooi en blou met ’n wit fraiing tussen elke baan en wit skyf met ’n [[rooi ster]] in die rooi baan. == Ontwerp == [[Lêer:Gijeong-ri Flag.jpg|duimnael|Die wêreld se hoogste vlagpaal [160&nbsp;m (525&nbsp;vt)], oor Gijeong-dong, naby Panmunjeom, Noord-Korea]] [[Lêer:Photograph of flags of North Korea.jpg|duimnael|Noord-Koreaanse vlae teen vlagpale]] Die middelpunt van die skyf en die ster is op ’n derde na die vlagpaalkant van die vlag. Elk van die blou bane is ’n sesde van die hoogte met die fraiings ’n ses-en-dertigste. <center>[[Lêer:Flag of North Korea (construction sheet).svg|350px|senter|Konstruksietekening]]</center> === Kleure === Die kleurskema word hieronder gelys: {| class="wikitable" style="text-align:center;" ![[Lêer:Flag of North Korea.svg|30px]] ! style="background:#024fa2ff; width:100px" | {{Kleur|white|Blou}} ! style="background:#ed1c27ff; width:100px" | {{Kleur|white|Rooi}} ! style="background:#FFFFFF; width:100px" | {{Kleur|black|Wit}} |- | style="background:#F2F2F2; text-align:right" | '''[[RGB-kleurmodel|RGB]]''' | <code>2/79/162</code> || <code>237/28/39</code> || <code>255/255/255</code> |- | style="background:#F2F2F2; text-align:right" | '''[[Heksadesimale stelsel|Heksadesimaal]]''' | <code>#024fa2ff</code> || <code>#ed1c27ff</code> || <code>#FFFFFF</code> |- | style="background:#F2F2F2; text-align:right" |'''CMYK''' | <code>99/51/0/36</code> || <code>0/88/84/7</code> || <code>0/0/0/0</code> |} == Simboliek == Die Noord-Koreaanse vlag se prominente rooi ster is ’n universele simbool van kommunisme<ref name="Flag">{{en}} {{cite web |url=http://www.koreanconfidential.com/northkoreanflag.html |title=Noord-Koreaanse Vlag |accessdate=31 Maart 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190812034140/http://www.koreanconfidential.com/northkoreanflag.html |archive-date=12 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> maar sedert die aanvaarding van die vlag is die kommunistiese outoriteit as die staat se leidinggewende ideologie vervang met die Marxisme-Leninisme van Juche en verwysings na kommunisme is stelselmatig uit die land se grondwet en regsdokumente verwyder.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://leonidpetrov.wordpress.com/2009/10/12/dprk-has-quietly-amended-its-constitution/ |title=DPRK het skelmpies hul grondwet gewysig |last=Petrov |first=Leonid |accessdate=18 Julie 2015 |date=10 Desember 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200605050308/https://leonidpetrov.wordpress.com/2009/10/12/dprk-has-quietly-amended-its-constitution/ |archive-date=5 Junie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die rooi baan stel rewolusionêre tradisies voor terwyl die blou bane soewereiniteit, vrede en vriendskap voorstel. Die wit fraiings stel reinheid voor. Die webwerf van die Koreaanse Vriendskapvereniging dui egter in teendeel aan dat die rooi ster rewolusionêre tradisies voorstel terwyl die rooi baan die patriotisme en vasberadenheid van die [[Koreane]] voorstel. Die wit fraiings stel die verenigde volk en haar kultuur voor en die blou bane stel eenheid voor.<ref name="Flag" /><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.korea-dpr.com/emblem.html |title=Vlag en embleem |accessdate=31 Maart 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121074913/http://www.korea-dpr.com/emblem.html |archive-date=21 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> == Trivia == ’n 270-kg Noord-Koreaanse vlag hang aan die wapper aan die derde hoogste vlagpaal ter wêreld, geleë in Kijŏng-dong aan die Noord-Koreaanse kant van die Militêre Afbakeningslyn binne die Koreaanse Gedemilitariseerde Sone. Die vlagpaal is 160&nbsp;m hoog. == Geskiedenis == Die vlag is aanvaar toe die noordelike deel van Korea ’n sosialistiese staat geword het met die ondersteuning van die [[Volksrepubliek China]] en die [[Sowjetunie]] na die herstel van onafhanklikheid in Korea in 1945. Die vlag is ontwerp deur Kim Tu-bong en het in Julie 1948 die [[vlag van Suid-Korea|taegukgi]] vervang.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.dailynk.com/english/read.php?num=11993&cataId=nk03600 |title=Kim Tu-bong en die vlag van die Groot Uiterstes |accessdate=18 Julie 2015 |date=20 Junie 2014 |last=Tertitskiy |first=Fyodor |publisher=DailyNK }}</ref><ref name="Armstrong">{{en}} {{cite book |title=The North Korean Revolution, 1945–1950 |year=2003 |url=https://archive.org/details/northkoreanrevol0000arms |first=Charles K. |last=Armstrong }}</ref> Die nuwe vlag het die naam van Volksrepubliekvlag (인공기,''Ingonggi'') gekry.<ref name="Armstrong" /> === Vorige vlae === <center><gallery align="center" widths="150"> Lêer:Flag of the king of Joseon.svg| {{FIAV|historical}} Taegukgi van die [[Joseon-dinastie]], tot 1800 Lêer:Flag of Korea (November 1882).svg| {{FIAV|historical}} Taegukgi, November 1882 Lêer:Flag of Korea (1882–1910).svg| {{FIAV|historical}} Taegukgi, 1882 tot 1910 Lêer:Flag of Korea (1888–1893).svg| {{FIAV|historical}} Taegukgi, 1888 tot 1893 Lêer:Flag of Korea (1888, Denny Taegukgi).svg| {{FIAV|historical}} Denny Taegukgi, 1888 tot 1893 Lêer:Flag of Korea (1893).svg| {{FIAV|historical}} Taegukgi, 1893 Lêer:Flag of Korea (1899).svg| {{FIAV|historical}} Taegukgi, 1899 Lêer:Flag by Pyongyang Soongsil School (1919).svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die Koreaanse demonstranten, 1919 Lêer:Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg| {{FIAV|historical}} [[Vlag van die Sowjetunie]], gebruik in Noord-Korea tydens die Sowjetse besetting, Oktober 1945 tot September 1948 Lêer:Flag of the Provisional People's Committee for North Korea.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die Voorlopige Regering van die Republiek Korea, Februarie 1946 tot Julie 1948 Lêer:Flag of North Korea (1948–1992).svg| {{FIAV|historical}} Vlag van Noord-Korea, 1948 to 1992 Lêer:Flag of the Korean People's Army (1992–1993).svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die Koreaanse Volksweermag, 1992 tot 1993 </gallery></center> === Ander vlae === <center><gallery align="center" widths="150"> Lêer:Vertical Flag of North Korea.svg| Korrekte vertikale gebruik van die vlag van Noord-Korea Lêer:Flag of the Workers' Party of Korea.svg| Vlag van die Arbeidersparty van Korea Lêer:Flag of the Workers' Party of Korea Vertical Display.svg| Korrekte vertikale gebruik van die Arbeidersparty van Korea se vlag Lêer:Standard of the Supreme Commander of the Korean People's Army.svg| Persoonlike standaard van die Opperste Bevelvoerder van die Koreaanse Volksweermag Lêer:Flag of the Korean People's Army (Fringed).png| Vlag van die Koreaanse Volksweermag Lêer:Flag of the Korean People's Army Air Force.svg (1993-2023).svg| Vlag van die Koreaanse Volkslugmag Lêer:Flag of the Korean People's Navy.svg| Vlag van die Koreaanse Volksvloot Lêer:Guards Ensign of North Korea.svg| Vlag van die Noord-Koreaanse Wagte Lêer:Naval ensign of North Korea.svg| Vlootvaandel van Noord-Korea Lêer:Flag of the Korean People's Army Ground Force.svg| Vlag van die Koreaanse Volksleër se Grondmag Lêer:Unification flag of Korea.svg| {{FIAV|proposal}} Koreaanse verenigingsvlag, soos tydens die [[Olimpiese Winterspele 2018]] in [[Pyeongchang]], [[Suid-Korea]], gebruik </gallery></center> == Sien ook == {{Portaal|Vlae en wapens|En-wikipedia arms 8-full.svg}} == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Flags of North Korea|Vlae van Noord-Korea}} * {{en}} [https://www.crwflags.com/fotw/flags/kp.html Noord-Korea] by ''Flags of the World''. * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/flag-of-North-Korea|title=Flag of Korea, North|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=27 Mei 2019}} {{Asiëvlae}} {{Normdata}} {{en-vertaal|Flag of North Korea}} [[Kategorie:Nasionale vlae|Noord-Korea]] [[Kategorie:Noord-Korea]] 69yk1ohritu6c4qlidke6k39zgyntmh 2965569 2965568 2026-09-07T07:50:47Z SpesBona 2720 Wysiging deur [[Special:Contributions/Summershell67|Summershell67]] teruggerol na laaste weergawe deur [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] 2955953 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Vlag | Naam = Noord-Korea | Artikel = | Beeld = Flag of North Korea.svg | Beeldgrootte = 210px | Geen_grens = | Bynaam = {{ko}} 인공기<br />{{af}} Volksrepubliekvlag | Ander_byname = | Gebruik = 111111 | Simbool = | Verhouding = 1:2 | Goedgekeur_op = [[8 September]] [[1948]]<ref name="FOTW-Noord-Korea">{{en}} {{cite web |publisher=Flags of the World |url=https://www.crwflags.com/fotw/flags/kp.html |title=Noord-Korea |accessdate=27 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20001017200107/http://www.crwflags.com/fotw/flags/kp.html |archive-date=17 Oktober 2000 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> | Ontwerp = Drie horisontale bane van bo na onder in blou, rooi en blou met ’n wit fraiing tussen elke baan en wit skyf met ’n rooi ster in die rooi baan | Ontwerper = Kim Il Sung, Kim Ju-gyŏng }} Die '''nasionale vlag van [[Noord-Korea]]''' is op [[8 September]] [[1948]] amptelik in gebruik geneem. Die vlag vertoon drie horisontale bane van bo na onder in blou, rooi en blou met ’n wit fraiing tussen elke baan en wit skyf met ’n [[rooi ster]] in die rooi baan. == Ontwerp == [[Lêer:Gijeong-ri Flag.jpg|duimnael|Die wêreld se hoogste vlagpaal [160&nbsp;m (525&nbsp;vt)], oor Gijeong-dong, naby Panmunjeom, Noord-Korea]] [[Lêer:Photograph of flags of North Korea.jpg|duimnael|Noord-Koreaanse vlae teen vlagpale]] Die middelpunt van die skyf en die ster is op ’n derde na die vlagpaalkant van die vlag. Elk van die blou bane is ’n sesde van die hoogte met die fraiings ’n ses-en-dertigste. <center>[[Lêer:Flag of North Korea (construction sheet).svg|350px|senter|Konstruksietekening]]</center> === Kleure === Die kleurskema word hieronder gelys: {| class="wikitable" style="text-align:center;" ![[Lêer:Flag of North Korea.svg|30px]] ! style="background:#024fa2ff; width:100px" | {{Kleur|white|Blou}} ! style="background:#ed1c27ff; width:100px" | {{Kleur|white|Rooi}} ! style="background:#FFFFFF; width:100px" | {{Kleur|black|Wit}} |- | style="background:#F2F2F2; text-align:right" | '''[[RGB-kleurmodel|RGB]]''' | <code>2/79/162</code> || <code>237/28/39</code> || <code>255/255/255</code> |- | style="background:#F2F2F2; text-align:right" | '''[[Heksadesimale stelsel|Heksadesimaal]]''' | <code>#024fa2ff</code> || <code>#ed1c27ff</code> || <code>#FFFFFF</code> |- | style="background:#F2F2F2; text-align:right" |'''CMYK''' | <code>99/51/0/36</code> || <code>0/88/84/7</code> || <code>0/0/0/0</code> |} == Simboliek == Die Noord-Koreaanse vlag se prominente rooi ster is ’n universele simbool van kommunisme<ref name="Flag">{{en}} {{cite web |url=http://www.koreanconfidential.com/northkoreanflag.html |title=Noord-Koreaanse Vlag |accessdate=31 Maart 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190812034140/http://www.koreanconfidential.com/northkoreanflag.html |archive-date=12 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> maar sedert die aanvaarding van die vlag is die kommunistiese outoriteit as die staat se leidinggewende ideologie vervang met die Marxisme-Leninisme van Juche en verwysings na kommunisme is stelselmatig uit die land se grondwet en regsdokumente verwyder.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://leonidpetrov.wordpress.com/2009/10/12/dprk-has-quietly-amended-its-constitution/ |title=DPRK het skelmpies hul grondwet gewysig |last=Petrov |first=Leonid |accessdate=18 Julie 2015 |date=10 Desember 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200605050308/https://leonidpetrov.wordpress.com/2009/10/12/dprk-has-quietly-amended-its-constitution/ |archive-date=5 Junie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die rooi baan stel rewolusionêre tradisies voor terwyl die blou bane soewereiniteit, vrede en vriendskap voorstel. Die wit fraiings stel reinheid voor. Die webwerf van die Koreaanse Vriendskapvereniging dui egter in teendeel aan dat die rooi ster rewolusionêre tradisies voorstel terwyl die rooi baan die patriotisme en vasberadenheid van die [[Koreane]] voorstel. Die wit fraiings stel die verenigde volk en haar kultuur voor en die blou bane stel eenheid voor.<ref name="Flag" /><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.korea-dpr.com/emblem.html |title=Vlag en embleem |accessdate=31 Maart 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121074913/http://www.korea-dpr.com/emblem.html |archive-date=21 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> == Trivia == ’n 270-kg Noord-Koreaanse vlag hang aan die wapper aan die derde hoogste vlagpaal ter wêreld, geleë in Kijŏng-dong aan die Noord-Koreaanse kant van die Militêre Afbakeningslyn binne die Koreaanse Gedemilitariseerde Sone. Die vlagpaal is 160&nbsp;m hoog. == Geskiedenis == Die vlag is aanvaar toe die noordelike deel van Korea ’n sosialistiese staat geword het met die ondersteuning van die [[Volksrepubliek China]] en die [[Sowjetunie]] na die herstel van onafhanklikheid in Korea in 1945. Die vlag is ontwerp deur Kim Tu-bong en het in Julie 1948 die [[vlag van Suid-Korea|taegukgi]] vervang.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.dailynk.com/english/read.php?num=11993&cataId=nk03600 |title=Kim Tu-bong en die vlag van die Groot Uiterstes |accessdate=18 Julie 2015 |date=20 Junie 2014 |last=Tertitskiy |first=Fyodor |publisher=DailyNK }}</ref><ref name="Armstrong">{{en}} {{cite book |title=The North Korean Revolution, 1945–1950 |year=2003 |url=https://archive.org/details/northkoreanrevol0000arms |first=Charles K. |last=Armstrong }}</ref> Die nuwe vlag het die naam van Volksrepubliekvlag (인공기,''Ingonggi'') gekry.<ref name="Armstrong" /> === Vorige vlae === <center><gallery align="center" widths="150"> Lêer:Flag of the king of Joseon.svg| {{FIAV|historical}} Taegukgi van die [[Joseon-dinastie]], tot 1800 Lêer:Flag of Korea (November 1882).svg| {{FIAV|historical}} Taegukgi, November 1882 Lêer:Flag of Korea (1882–1910).svg| {{FIAV|historical}} Taegukgi, 1882 tot 1910 Lêer:Flag of Korea (1888–1893).svg| {{FIAV|historical}} Taegukgi, 1888 tot 1893 Lêer:Flag of Korea (1888, Denny Taegukgi).svg| {{FIAV|historical}} Denny Taegukgi, 1888 tot 1893 Lêer:Flag of Korea (1893).svg| {{FIAV|historical}} Taegukgi, 1893 Lêer:Flag of Korea (1899).svg| {{FIAV|historical}} Taegukgi, 1899 Lêer:Flag by Pyongyang Soongsil School (1919).svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die Koreaanse demonstranten, 1919 Lêer:Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg| {{FIAV|historical}} [[Vlag van die Sowjetunie]], gebruik in Noord-Korea tydens die Sowjetse besetting, Oktober 1945 tot September 1948 Lêer:Flag of the Provisional People's Committee for North Korea.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die Voorlopige Regering van die Republiek Korea, Februarie 1946 tot Julie 1948 Lêer:Flag of North Korea (1948–1992).svg| {{FIAV|historical}} Vlag van Noord-Korea, 1948 to 1992 Lêer:Flag of the Korean People's Army (1992–1993).svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die Koreaanse Volksweermag, 1992 tot 1993 </gallery></center> === Ander vlae === <center><gallery align="center" widths="150"> Lêer:Vertical Flag of North Korea.svg| Korrekte vertikale gebruik van die vlag van Noord-Korea Lêer:Flag of the Workers' Party of Korea.svg| Vlag van die Arbeidersparty van Korea Lêer:Flag of the Workers' Party of Korea Vertical Display.svg| Korrekte vertikale gebruik van die Arbeidersparty van Korea se vlag Lêer:Standard of the Supreme Commander of the Korean People's Army.svg| Persoonlike standaard van die Opperste Bevelvoerder van die Koreaanse Volksweermag Lêer:Flag of the Korean People's Army (Fringed).png| Vlag van die Koreaanse Volksweermag Lêer:Flag of the Korean People's Army Air Force.svg (1993-2023).svg| Vlag van die Koreaanse Volkslugmag Lêer:Flag of the Korean People's Navy.svg| Vlag van die Koreaanse Volksvloot Lêer:Guards Ensign of North Korea.svg| Vlag van die Noord-Koreaanse Wagte Lêer:Naval ensign of North Korea.svg| Vlootvaandel van Noord-Korea Lêer:Flag of the Korean People's Army Ground Force.svg| Vlag van die Koreaanse Volksleër se Grondmag Lêer:Unification flag of Korea.svg| {{FIAV|proposal}} Koreaanse verenigingsvlag, soos tydens die [[Olimpiese Winterspele 2018]] in [[Pyeongchang]], [[Suid-Korea]], gebruik </gallery></center> == Sien ook == {{Portaal|Vlae en wapens|En-wikipedia arms 8-full.svg}} == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Flags of North Korea|Vlae van Noord-Korea}} * {{en}} [https://www.crwflags.com/fotw/flags/kp.html Noord-Korea] by ''Flags of the World''. * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/flag-of-North-Korea|title=Flag of Korea, North|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=27 Mei 2019}} {{Asiëvlae}} {{Normdata}} {{en-vertaal|Flag of North Korea}} [[Kategorie:Nasionale vlae|Noord-Korea]] [[Kategorie:Noord-Korea]] 6kxeunvwwwgn58ywfhz7s8y0wtss227 0 108893 2965576 2848236 2026-09-07T10:19:18Z JMK 649 +item 2965576 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Arbeidsgenot.JPG|duimnael|280px|Arbeidsgenot]] __NOTOC__ '''Arbeidsgenot''' was die huis van die Afrikaanse skrywer [[C.J. Langenhoven]] op [[Oudtshoorn]] in die [[Wes-Kaap]], [[Suid-Afrika]]. Hy en sy familie het van 1903 tot 1950 in die huis gewoon. Vandag is dit 'n huismuseum wat in Jan van Riebeeck-straat nommer 217 geleë is.<ref name="HAT Taal-en-feitegids">HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}</ref> Die Langenhoven-egpaar het dié woning in 1903 betrek en die res van hul lewes hier gewoon. Mev. Langenhoven het tot met haar dood in 1950 hier aangebly. Kragtens haar testament het Arbeidsgenot daarna volksbesit geword. Die Langenhoven-gedenkfonds is toe onder voorsitterskap van doktor [[E.G. Jansen]] gestig. Uit hierdie fonds is 'n bedrag van £1500 (R3000) vir die aankoop van die huis bewillig om dit as 'n Langenhoven-museum in te rig. Die gedenkfonds was ook vir die onderhoud van die woning verantwoordelik. Op 21 April 1955 is die huis amptelik vir die publiek oopgestel. Die plegtigheid is deur die toenmalige goewerneur-generaal, doktor E.G. Jansen waargeneem. Die huis en tuin lyk vandag nog soos wat mev. Langenhoven dit nagelaat het. ==Kyk ook== * [[Sarah Goldblatt]] == Verwysings == {{Verwysings}} ==Bibliografie== * Kannemeyer, J.C.: Arbeidsgenot. 'n Besoekersgids. {{ISBN|0-620-19033-7}} * Scannell, Jan: Arbeidsgenot, die woonhuis van C.J. Langenhoven. Bellville: Langenhovengedenkfonds, 1984. {{ISBN|0-620-07642-9}} == Eksterne skakels == * [http://www.cjlangenhoven.co.za/index.php Webtuiste van die Langenhoven-huismuseum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180629131632/http://www.cjlangenhoven.co.za/index.php |date=29 Junie 2018 }} {{Saadjie}} {{Koördinate|33|35|11.4|S|22|11|42.432|O|aansig=titel}} [[Kategorie:Monumente en gedenkwaardighede in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Oudtshoorn]] b87jxejp03b1sywdmbepf6tv8tfklw7 0 110329 2965583 2964507 2026-09-07T11:45:22Z HermanvanAswegen988 200973 /* Publikasies */ Nuwe roman deur Van den Berg bygevoeg. 2965583 wikitext text/x-wiki '''Zirk van den Berg''', ’n Suid-Afrikaanse [[skrywer]], is op 14 Julie 1960 in [[Walvisbaai]] in [[Suidwes-Afrika]] (tans [[Namibië]]) gebore as die vierde van vyf kinders. == Lewe en werk == Van den Berg het twee ouer susters, ’n ouer broer en ’n jonger suster. Sy oupa Zirkie van den Berg het in die [[Eerste Wêreldoorlog]] saam met generaal [[Louis Botha]] in Suidwes teen die [[Duitsers]] geveg en het in die laat twintigerjare permanent teruggekeer daarheen. Sy pa, Martiens van den Berg, word op ’n plaas in die [[Kalahari]] groot. Martiens word later die stadstesourier op Walvisbaai. Van den Berg se oupa aan moederskant, Andries Bredenkamp, het as transportryer die [[Dorslandtrek]]kers in die twintigerjare help terugtrek uit [[Angola]] en het hom op ’n plaas in die [[Khomas]] Hochland gevestig. Van den Berg se ma, Hettie Bredenkamp, is in Windhoek gebore. Na haar troue met Martiens word sy ’n tuisteskepper. Van den Berg word in [[Suid-Afrika]] groot nadat sy pa ’n pos as stadstesourier by die Stadsraad van [[Bellville]] aanvaar het. Hy deurloop sy gehele skoolloopbaan in Bellville en matrikuleer in 1978. Hierna word hy met ’n beurs van [[Naspers|Nasionale Pers]] ’n student aan die [[Universiteit van Kaapstad]] waar hy Afrikaans-Nederlands en Kunsgeskiedenis as hoofvakke het vir die B.A.-graad, wat hy aan die einde van 1981 verwerf. Van April 1980 af werk hy gedurende vakansies by ''[[Die Burger]]'', destyds nog in [[Keeromstraat]]. Na universiteit gaan hy [[Johannesburg]] toe waar hy as subredakteur by ''[[Beeld]]'' werk. Tydens sy militêre diensplig is hy as joernalis verbonde aan die leërkoerant ''Uniform''. In hierdie tyd vestig hy hom weer in [[Kaapstad]], waar hy weer verbonde is aan ''Die Burger'', eers as misdaadverslaggewer en later as lid van die kunsredaksie. Die skrywers [[Kerneels Breytenbach]], André le Roux, [[Johann Botha (aanbieder)|Johann Botha]] en Emile Joubert is hier van sy kollegas. Hy het ook in hierdie tyd vir sowat agtien maande ’n besondere verhouding met [[Anoeschka von Meck]]. In 1990 is hy getroud met Elsabé Pretorius, wat hy reeds van sy skooljare af ken, en twee kinders word uit die huwelik gebore, Bernard en Anna. Na die publikasie van sy eerste kortverhaalbundel, ''Ekstra dun vir meer gevoel'', werk hy vanaf ongeveer 1990 by Sanlam in die kommunikasiedepartement as kopieskrywer, waar [[François Bloemhof]], [[Deon Meyer]], [[Regina Kemp (Coetzee)|Regina Kemp]] en [[Rudie van Rensburg]] sy kollegas is. Daarna word hy kopieskrywer in die reklamewese, eers vanaf 1994 by Saatchi & Saatchi en later by Berry Bush/BBDO. In hierdie hoedanigheid verower hy ’n Pendoring-toekenning vir Afrikaanse advertensies met sy gevatte Blafana-Blafana hondekos-advertensie vir Husky.<ref>{{cite book |last=Kannemeyer |first=J.C. |title=Die Afrikaanse literatuur 1652-2004 |publisher=Human & Rousseau |location=Kaapstad en Pretoria |edition=1e uitg. |year=2005 }}</ref> In Augustus 1998 verhuis hy met sy gesin na [[Nieu-Seeland]], waar hulle in Browns Bay in die noordelike voorstede van [[Auckland]] woon.<ref>Van den Berg, Zirk “Terwyl die son skyn in S.A.” “Sarie” 21 April 1999</ref> In Nieu-Seeland was hy bevriend met die skrywer Ryk Hattingh, wat nie ver van hom af gewoon het nie.<ref>{{cite web |last=Marais |first=Danie |url=http://www.netwerk24.com/Stemme/Aktueel/Op-die-spoor-van-n-ander-lewe-20130628 |title=Op die spoor van ’n ander lewe |publisher=[[Beeld|By]] |date=29 Junie 2013 |access-date=1 Mei 2016 |language=af |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009124121/https://www.netwerk24.com/Stemme/Aktueel/Op-die-spoor-van-n-ander-lewe-20130628 |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Skryfwerk == Reeds in 1979, op agtienjarige ouderdom, verskyn sy eerste kortverhaal, ''Die moontlikheid'', in ''[[Huisgenoot|Die Huisgenoot]]''. Hierna lê hy verskeie manuskripte aan [[Tafelberg Uitgewers]] voor, wat almal afgekeur word. Sy kollega André le Roux gee hom die raad om “resensies van die lewe” te skryf, wat lei tot sy debuutkortverhaalbundel ''Ekstra dun vir meer gevoel''.<ref>Aucamp, Hennie “Die Burger” 29 Maart 1990</ref><ref>Engelbrecht, Theunis “Insig” Mei 1990</ref> Die titel is gekies na aanleiding van 'n advertensie vir kondome. Die kortverhale in hierdie bundel is kort en kompak en gee meermale op joernalistieke wyse verslag van die moderne wêreld en grootstad se geweld, seks, voyeurisme en eensaamheid. Soos die titel verwys na 'n sekere soort voorsorgmaatreël word die verhale bevolk deur karakters wie se voorsorgmaatreëls teen die lewe te dun was en lei tot pyn en ontnugtering. Slim kommentaar (reeds deur die titel gesuggereer) word ook op seks gelewer, wat veronderstel is om die persoonlikste, intiemste uiting van menslike gevoelens te wees, maar in die samelewing heeltemal misbruik word en sodoende sy gevoelswaarde verloor. Die oorheersende gevoel in die bundel is ontnugtering met die wêreld soos wat hy in al sy naaktheid is, met 'n sterk aanvoeling vir die ritme, interpunksie, woordkeuse, invalshoek, titel en slotreëls wat van die kortverhaal 'n unieke kunsvorm maak. Hy maak ook treffende gebruik van 'n oop slot, waar die leser self die suggesties van die verhaal moet oorweeg om die verhaal te voltooi, terwyl die interaksie tussen verskillende verhale veroorsaak dat nabetragting eintlik eers kan plaasvind nadat al die verhale gelees is. Die agtergrond van baie van die verhale is Kaapstad, hoewel Angola en die grensoorlog ook betrek word. Besonder geslaag is ''Makkerhulp'', wat effektief van dubbelsinnigheid gebruik maak, terwyl ''Die druiweplukker'' 'n treffende karakterskets is. In 1992 skryf van den Berg sy kortverhaal ''Henkie se storie'' in vir ''De Kat'' se kortverhaal wedstryd en word dit opgeneem in ''Die wond en ander verhale'' as een van die 21 beste verhale in die wedstryd. Henkie Hoogeland is 'n seun met Down Sindroom wat elke dag by oom Floris se sterfbed kom sit om hom geselskap te hou. Oom Floris lê in die buitekamer met slegs 'n klein venstertjie, sodat hy nie sy ultra-netjiese vrou San se huis besoedel nie. Floris vertel alles wat hom pla en wat hy lees aan Henkie, in die hoop dat Henkie dit, soos dit sy gewoonte was, aan almal sal oorvertel. Miskien is daar dan iemand wat later daarvan sal sin maak. Wat hy aan Henkie vertel en wat Henkie daarvan maak, kan selfs Henkie egter nie oorvertel nie. Van Zirk se kortverhale word in verskeie versamel bundels opgeneem, waaronder ''Eendag dag ek ek sien bloed'' in ''Reënboog'' saamgestel deur J.P. en Ria Smuts. Hierdie kortverhaal word ook opgeneem in ''Feesmaal'' onder redaksie van E.A. Swanepoel, ''Vuurslag'' onder redaksie van [[Hennie Aucamp]] en ''Storiepalet'' en ''Eeu'' onder redaksie van [[Abraham H. de Vries]]. Ander kortverhale soos ''Voor die trein'' en ''Makkerhulp'' verskyn in ''Wisselstroom'' onder redaksie van Hennie Aucamp, ''Die druiweplukker'', ''Voor Dooimansdeur'' en ''Pa is altyd daar'' in ''Vuurslag'' van Hennie Aucamp en ''Rook verbode'' en ''Sewe soorte stront'' in ''Kort-kort''. Sy kortverhale verskyn ook in ander versamel bundels soos ''Soort soek soort'' en '' 'n Rooie met ratte, Pa''. Die roman '''''Wydsbeen'''''<ref>De Vries, Abraham H. “Die Burger” 8 Desember 1992</ref><ref>Kannemeyer, J.C. “Rapport” 8 November 1992</ref> behandel die lewe van Estienne Barbier, 'n Franse fortuinsoeker wat in 1734 in die Kaap aangekom het as soldaat in diens van die Oos-Indiese Kompanjie.<ref>Van Zyl, in “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 31, no. 2, Mei 1993</ref> Hy kom in botsing met die korrupte plaaslike owerhede, word voëlvry verklaar en in 1739 gevang en tereggestel. Die titel verwys na sy teregstelling deur die martel masjien wat sy ledemate in vier windrigtings uitmekaar skeur, maar kan ook gesien word as simbolies van 'n man wat wydsbeen oor twee wêrelde staan, naamlik werklikheid teenoor moontlikheid of 'n harde wet naas 'n idealistiese droom.<ref>Joubert, Emile Beeld: http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1992/10/29/6/6.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131028093737/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1992/10/29/6/6.html |date=28 Oktober 2013 }}</ref> Hy is na oorlewering die eerste gewapende rebel in die Suid-Afrikaanse geskiedenis. Van den Berg teken Barbier as 'n asosiale [[antiheld]] en hy is nog 'n voorbeeld van die outsider-figuur in die Afrikaanse letterkunde. In die boek is sy opstand nie primêr te wyte aan diepgevoelde innerlike oortuigings en beginsels nie, soos die wreedheid teenoor die slavin Rosette getuig. Hy is eerder iemand wat in sy opstand sinvolheid en 'n bestaansreg probeer verkry. Eindelik beeld die roman die universele waarheid uit dat waar die droom teenoor die eise van die werklikheid te staan kom, 'n ideale oplossing of selfs gangbare kompromis so goed as uitgesluit is. ''Wydsbeen'' is in 1993 op die kortlyste vir die toekenning van die C.N.A. Debuutprys en die Rapportprys. In die middel negentigerjare lê hy die novelle ''Lam man'' aan [[Tafelberg Uitgewers]] voor en dit word aanvaar vir publikasie, maar hy onttrek dit wanneer hy nie gelukkig is met sekere aspekte daarvan nie. In Nieu-Seeland publiseer hy in 2004 die misdaadroman ''Nobody dies''.<ref>Crime Watch: http://kiwicrime.blogspot.co.za/2012/06/9mm-interview-with-zirk-van-den-berg.html</ref> Hierdie roman speel hom steeds in Suid-Afrika af en vra ernstige vrae oor getuiebeskermingsprogramme, waar getuies wie se lewens in gevaar is, moet verdwyn en 'n nuwe identiteit kry.<ref>Retief, Hanlie Rapport: http://152.111.1.87/argief/berigte/rapport/2013/06/22/RH/6/23Junie-boek.html</ref> Erica van der Linde is aan die hoof van die getuiebeskermingsprogram in Kaapstad en laat die getuies permanent verdwyn deur hulle te vermoor. Omdat die getuies tussen identiteite is, soek niemand hulle nie en niemand kry hulle nie. Daniël Enslin is 'n doodgewone man wie se enigste bron van opwinding 'n onwaarskynlike vriendskap met die skelm Frank Redelinghuys is. Daniël verrig klein takies vir Frank, maar wanneer hy sien hoe 'n moord gepleeg word, kontak hy die polisie. Hier kom hy in kontak met die polisieman Mike Acker, wie se een groot missie in die lewe is om Frank Redelinghuys agter tralies te kry. Mike weet dadelik Daniël se lewe is in gevaar. Hy probeer hom veilig hou deur hom in 'n sel te sit, maar Redelinghuys reël 'n aanslag op sy lewe. Nou moet Daniël verdwyn en Erica is die vrou wat dit moet reël. In die afgeleë plek waar sy hom voorberei op sy nuwe lewe word van die begin af kat en muis gespeel en Daniël oorleef die aanslag wat Erica op sy lewe maak. Nou sien Erica 'n magtelose man wat gevaarlik geraak het. Die boek word 'n soeke na self-identiteit in 'n omgewing waar getuies van hulle vorige lewens weggevat word en in 'n staat van afwagting en onsekerheid geplaas word. Veral die karakters van Daniël, Mike en Erica word goed ontwikkel. Die ''NZ Herald'' loof die boek as een van die vyf beste spanningsverhale van die jaar, die enigste plaaslike boek op hulle lys. Wanneer geen Suid-Afrikaanse uitgewer belangstel in die boek nie, gee hy dit in 2011 self as [[e-boek]] uit, sodat dit wêreldwyd oor die Internet te koop is. Hy vertaal die boek en dit word in Afrikaans uitgegee as '' 'n Ander mens''.<ref>Malan, Mariana “Beeld” 24 Junie 2013</ref> Die boek<ref>NB-Uitgewers: http://www.nb.co.za/Authors/8316 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160819183201/http://nb.co.za/authors/8316 |date=19 Augustus 2016 }}</ref> wen in 2014 die kykNET-Rapportprys in die rolprentkategorie.<ref>Bookslive: http://nb.bookslive.co.za/blog/2013/06/21/zirk-van-den-berg-gesels-met-karin-brynard-by-die-bekendstelling-van-n-ander-mens/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150626183754/http://nb.bookslive.co.za/blog/2013/06/21/zirk-van-den-berg-gesels-met-karin-brynard-by-die-bekendstelling-van-n-ander-mens/ |date=26 Junie 2015 }}</ref> 'n Rolprent wat op die boek gegrond is, word in 2019 uitgereik. ''Halfpad een ding''<ref>De Beer, Erika “Beeld” 17 Maart 2014</ref> is 'n storie oor die [[Anglo-Boereoorlog]].<ref>Pretorius, Fransjohan “Die historisiteit van resente Afrikaanse historiese fiksie oor die Anglo- Boereoorlog” “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 52 no. 2 Lente 2015</ref> Gideon Lancaster is 'n Nieu-Seelander wat aan die Engelse kant in die oorlog veg, maar sy ma is Hollands en hy praat die taal vlot. Hy kry opdrag van majoor Bryce van die Britse Intelligensiediens om te maak of hy 'n Hollander van Java is wat by 'n Boerekommando wil aansluit om so by generaal Christiaan de Wet uit te kom. In die proses ontmoet hy verskeie karakters, wat elkeen 'n ander aspek van die oorlog uitbeeld. Die bittereinder Jacob is die kommandant van sy nuwe kommando terwyl die Joodse winkelier Matzdorff wil ophou veg. Esther Calitz is 'n mooi jong Boeremeisie wat die menslike simbool is van die effek van die konsentrasiekampe en verwoesting van die plase, terwyl die sestienjarige Steyn die jeug verteenwoordig. Gou word Gideon in twee geskeur weens sy opdrag van die Engelse en die meelewing wat hy met die Boere het nadat hy hulle persoonlik ontmoet het. ''Die vertes in'', wat in 1905 in die destydse Duits Suidwes-Afrika afspeel verskyn in 2018 (ook in Engels onder die titel ''Parts unknown'') en 'n eietydse novelle, ''Ek wens, ek wens'', in 2019. As vertaler is hy verantwoordelik vir [[Wilbur Smith]] se ''The sound of thunder'', wat as ''Donderslag''<ref>Rust Riette “Rapport” 17 Januarie 2016</ref> in Afrikaans gepubliseer word, ''A sparrow falls'', wat as ''Wildernis'' verskyn, en ''Gold'' wat as ''Goudmyn'' verskyn. Hy vertaal ook die krieketspeler A.B. de Villiers se outobiografie en Philip Kerr se misdaadromans ''The Pale Criminal'' (''Doodsbleek'') en ''A German requiem'' (''Doodslied vir Duitsland''). Sy komiese televisiedrama ''Draadwerk''<ref>Grütter, Wilhelm Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1994/10/14/2/23.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131028094631/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1994/10/14/2/23.html |date=28 Oktober 2013 }}</ref> word in 1994 oor Suid-Afrikaanse televisie uitgesaai<ref>Roos, Martjie Beeld: http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1994/04/12/4/26.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131028093811/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1994/04/12/4/26.html |date=28 Oktober 2013 }}</ref> as deel van die ''Vierspel'' reeks.<ref>TV-redaksie “Nuwe talent bring ‘Vierspel’ na kassie” “Die Burger” 23 September 1994</ref> Vier skrywers (Zirk, [[Eleanor Baker]], [[Melvin Whitebooi]] en André le Roux) het dieselfde gegewe gekry wat hulle as wegspringplek vir 'n enkeldrama moes gebruik.<ref>Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1994/09/23/3/15.html</ref> Die gegewe was: 'n Eensame ou man woon alleen op 'n afgeleë plaas met sy kat as enigste geselskap. Naby die plaashuis is 'n bos waar die ou man gaan stap. Hier vind hy 'n beseerde vreemdeling wat sy lewe verander. Die verhaal moet met dié gegewe en hoogstens nog twee karakters vertel word. In ''Draadwerk'' probeer die eksentrieke ou man die weerlig inspan om na sy huis te gelei vir elektrisiteit en Eskom so te fnuik. Intussen word 'n bankklerk met 'n trommel geld ontvoer deur 'n rower wat eintlik 'n akteur wou wees. Almal beland dan saam in die ou man se bos met komiese en spannende gevolge. Wanneer die ''Vierspel''-konsep later herhaal word, skryf hy die gesinsdrama ''Oor die muur''. Dit is die verhaal van 'n skrywer en 'n aktrise wat so in hul eie wêreld leef, dat hulle nie die werklikheid van die skrywer se dogter se ambisie raaksien nie. Die drama word uitgesaai met Marie du Toit in die hoofrol.<ref>Olivier, Nita en Roos, Martjie “TV-blomtyd vir drama-jonges” “Die Burger” 25 Februarie 1994</ref> == Publikasies == * '''1989''' - ''Ekstra dun vir meer gevoel'' (kort-kortverhale) * '''1992''' - ''Wydsbeen'' * '''2004''' - ''Nobody Dies'' (in Nieu-Seeland) * '''2013''' - '' 'n Ander mens'' (vertaling in Afrikaans van ''Nobody Dies'') * '''2014''' - ''Halfpad een ding'' (ook in Engels as ''Half of one thing'') * '''2018''' - ''Die vertes in'' (Deel 1 van die Siegfried Bock-trilogie) (ook in Engels as ''Parts unknown'') * '''2019''' - ''Ek wens, ek wens'' * '''2020''' - ''Tweegevreet'' (Deel 2 van die Siegfried Bock-trilogie) *'''2020''' - ''I Wish, I Wish'' (in Nieu-Seeland) *'''2021''' - ''Een of ander held'' (Deel 3 van die Siegfried Bock-trilogie) *'''2022''' - ''Die onsigbare pou'' *'''2023''' - ''Geheim van die gruwelsand'' *'''2024''' - ''Hemel en aarde en ons''<ref>{{cite web |url= https://maroelamedia.co.za/afrikaans/boeke/boek-van-die-maand-hemel-en-aarde-en-ons-deur-zirk-van-den-berg/ |work=Maroela Media |title=Boek van die maand: 'Hemel en aarde en ons' deur Zirk van den Berg |first=Johan |last=Myburg |author-link=Johan Myburg |date=25 April 2024 |access-date=26 April 2024}}</ref> *'''2025''' - ''Landuit–want jy wil mos'' (Biografie) *'''2026''' - ''My skaduwee loop los'' (Queillerie) == Vertalings == * '''2015''' - ''Donderslag'' – Wilbur Smith * '''2016''' - ''AB, die outobiografie'' – A.B. de Villiers * '''2017''' - ''Wildernis'' – Wilbur Smith * '''2017''' - ''Goudmyn'' – Wilbur Smith * '''2019''' - ''Doodsbleek'' – [[Philip Kerr]] * '''2019''' - ''Doodslied vir Duitsland'' – Philip Kerr == Toekennings == * [[W.A. Hofmeyr-prys]] 2020 vir ''Ek wens, ek wens'' *kykNET-Rapportprys vir fiksie 2020 vir ''Ek wens, ek wens'' *kykNET-Rapportprys vir film 2020 vir ''Ek wens, ek wens'' *kykNET-Rapportprys vir film 2014 vir ''<nowiki/>'n Ander mens'' == Bronne == * Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel I” J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1998 * Retief, Hanlie “Sleutellose Zirk maak toe oop” “Rapport” 23 Junie 2013 * Van den Berg, Zirk “Nie om geld of erkenning nie” “Beeld” 18 Julie 2011 * LitNet ATKV-Skrywersalbum 23 Oktober 2013: http://www.litnet.co.za/search/?q=Zirk+van+den+Berg * Youtube: https://www.youtube.com/watch?v=yr37cu2TLNc * Van den Berg, Zirk Persoonlike e-pos  (ongepubliseerd) * http://zirkvandenberg.com/ == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Van den Berg, Zirk}} [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Geboortes in 1960]] o9tyn63mm4butr93coinv1wdx4ae3ax 6 112660 2965457 2956456 2026-09-06T15:01:03Z JMK 649 weergawe 2965457 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing={{af|1=Eeufeesuitgawe van ''[[Die Kerkblad]]''}} |bron=''Argief van die GKSA'' |datum=7 Desember 1938 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Die redaksie |ander_weergawes= [[Lêer:Eeufeesuitgawe van Die Kerkblad, 7 Desember 1938, valskleur-KI-herskepping.jpg|85px|KI-konsep]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse tydskrifte]] [[Kategorie:Voortrekkermonument]] [[Kategorie:Simboliese Ossewatrek]] kuo8zre7qpq7cfmrzw606kzbsf4mya9 0 112821 2965488 2965123 2026-09-06T16:35:20Z Aliwal2012 39067 /* 2020 – hede */ 2965488 wikitext text/x-wiki :''Nota:'' Hierdie artikel handel slegs oor Mercedes-Benz se geskiedenis as Formule Een-renspan. Vir die verskaffer van Mercedes renmotorenjins, sien ''[[:en:Mercedes AMG High Performance Powertrains|Mercedes AMG High Performance Powertrains]]'' op die Engelse wikipedia. [[Lêer:Remagen Caracciola 20060806.jpg|duimnael|links|220px|Monument ter ere aan Rudolf Caracciola en Mercedes-renmotors]] [[Lêer:Mercedes-Benz AMG Petronas Formula One Team Logo Wheelsology.JPG|regs|200px]] [[Lêer:KlingK-MB-W196-1976.jpg|duimnael|240px|Karl Kling in 'n antieke Mercedes-Benz W196]] Die '''Mercedes AMG Petronas Formule Een-span''' (voorheen ''Mercedes Grand Prix'') is 'n Duits-Britse [[Formule Een]]-motorrenspan wat by Brackley, Northamptonshire, in [[Engeland]] gebaseer is. Hulle neem aan die Formule Een wêreldkampioenskap deel en maak ook gebruik van [[Mercedes-Benz|Mercedes]] F1-enjins in hulle renmotors. Die span se renjaers vir die [[2014 Formule Een-seisoen|2014]] tot [[2016 Formule Een-seisoen]]e was die Brit [[Lewis Hamilton]] en die [[Duitsers|Duitser]] [[Nico Rosberg]]. In 2017 het die [[Finland|Finse]] renjaer [[Valtteri Bottas]] die 2016-wêreldkampioen Rosberg, wie uitgetree het, in die span vervang. Die Britse jaer [[George Russell]] het in [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] by die Mercedes-fabriekspan aangesluit nadat Bottas na [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] verskuif het. In [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] het die bloedjong [[Kimi Antonelli]] by Mercedes F1 aangesluit, nadat Lewis Hamilton [[Carlos Sainz jr.]] by [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] vervang het. == Geskiedenis == Mercedes-Benz, 'n Duitse motorhandelsmerk van die [[Daimler|Mercedes-Benz Groep]], is sedert 1954 vir verskeie tydperke by Formule Een betrokke as beide span-eienaar en enjinvervaardiger. Die huidige Mercedes-Benz Grand Prix Beperk, wat as Mercedes-AMG Petronas Formule Een-span meeding, is in Brackley, Engeland,<ref>{{Cite web |date=18 December 2020 |title=INEOS becomes equal Mercedes owner, Wolff signs new deal |url=https://the-race.com/formula-1/ineos-becomes-equal-mercedes-owner-wolff-signs-new-deal/ |access-date=15 February 2021 |website=The Race |language=en |archive-date=20 December 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201220205006/https://the-race.com/formula-1/ineos-becomes-equal-mercedes-owner-wolff-signs-new-deal/ |url-status=live }}</ref> gebaseer en besit 'n Duitse renlisensie.<ref>{{cite news |url=http://fia.com/en-GB/mediacentre/pressreleases/f1releases/2010/Pages/f1_2010_entry.aspx |title=2010 Formula One World Championship Entry list |work=fia.com |publisher=[[Fédération Internationale de l'Automobile]] |date=3 March 2010 |access-date=31 January 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120302060256/http://fia.com/en-GB/mediacentre/pressreleases/f1releases/2010/Pages/f1_2010_entry.aspx |archive-date=2 March 2012 |url-status= dead}}</ref> 'n Aankondiging is in Desember 2020 gemaak dat Ineos beplan het om 'n gelyke belang van een derde saam met die Mercedes-Benz Groep en Toto Wolff te neem;<ref>{{Cite web|date=18 December 2020|title=The Team Welcomes INEOS as a One Third Equal Shareholder Alongside Daimler and Toto Wolff|url=https://www.mercedesamgf1.com/en/news/2020/12/formula-one-mercedes-amg-petronas-f1-team-announcement/|access-date=13 January 2022|website=Mercedes-AMG Petronas Formula One Team|language=en|archive-date=30 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211230222915/https://www.mercedesamgf1.com/en/news/2020/12/formula-one-mercedes-amg-petronas-f1-team-announcement/|url-status=live}}</ref> dit het op 25 Januarie 2022 in werking getree.<ref>{{Cite web|title=Mercedes-Benz Grand Prix LTD|url=https://find-and-update.company-information.service.gov.uk/company/00787446/persons-with-significant-control|access-date=13 January 2022|website=Companies House|archive-date=15 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215214823/https://find-and-update.company-information.service.gov.uk/company/00787446/persons-with-significant-control|url-status=live}}</ref> Mercedes-handelsmerk-spanne word dikwels na verwys met die bynaam "Silwer Pyle" ([[Duits]]: Silberpfeile). Voor die [[Tweede Wêreldoorlog]] het Mercedes-Benz aan die Europese Kampioenskap deelgeneem en drie titels gewen. Die handelsmerk het sy debuut in 1954 in Formule Een gemaak. Nadat hulle hul eerste wedren by die 1954 [[Franse Grand Prix]] gewen het, het die renjaer [[Juan Manuel Fangio]] nog drie Grands Prix gewen om die 1954 Bestuurderskampioenskap in te palm en hierdie sukses in 1955 herhaal. Ten spyte van die oorwinning in twee Bestuurderskampioenskappe, het Mercedes-Benz ná 1955 aan motorwedrenne onttrek in reaksie op die 1955 Le Mans-ramp. Mercedes het in 1994 na Formule Een teruggekeer as 'n enjinvervaardiger in samewerking met Ilmor, 'n Britse onafhanklike hoëprestasie-motorsport-ingenieursmaatskappy, wat hul enjins ontwikkel het. Die maatskappy het een vervaardigerstitel en drie bestuurderstitels gewen in 'n werkvennootskap met [[McLaren]] wat tot 2009 geduur het. In 2005 is Ilmor hernoem as Mercedes AMG High Performance Powertrains. In 2010 het die maatskappy die Brawn GP-span gekoop en dit as Mercedes hernoem. Sedert 'n groot reëlverandering in 2014, wat die gebruik van [[turboaanjaer]]s en hibriede elektriese enjins vereis het, het Mercedes een van die suksesvolste spanne in Formule Een-geskiedenis geword, met sewe agtereenvolgende bestuurderstitels van 2014 tot 2020 en agt agtereenvolgende vervaardigerstitels van 2014 tot 2021, beide rekords. Die vervaardiger het ook meer as 200 oorwinnings as 'n enjinverskaffer behaal en is tweede in Formule Een-geskiedenis. Twaalf vervaardigerskampioenskappe en veertien bestuurderskampioenskappe is met Mercedes-Benz-enjins gewen. ===Grand Prix-wedrenne voor Formule Een (1930's)=== [[Mercedes-Benz]] het voorheen in die 1930's aan Grand Prix-motorwedrenne deelgeneem, toe die Silver Arrows die wedrenne saam met mededingers [[Auto Union]] oorheers het. Beide spanne is swaar befonds deur die [[Nazi-Duitsland|Nazi-regime]] en het ná 1934 alle [[Europese Grand Prix]]-kampioenskappe gewen, waarvan Rudolf Caracciola drie vir Mercedes-Benz gewen het.<ref>{{nl}}{{cite news |url=http://www.motorracingblog.nl/?p=338 |title=De geschiedenis van Mercedes-Benz in de Grand Prix-racerij |work=MotorRacingBlog.nl |date=20 November 2009 |access-date=30 November 2009 |archive-date=7 July 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180707143831/http://www.motorracingblog.nl/?p=338 |url-status=live }}</ref> ===Daimler-Benz AG (1954–1955)=== [[File:Großer Preis von Europa -1954 Nürburgring, Juan Manuel Fangio, Mercedes (3)x.JPG|duimnael|links|[[Juan Manuel Fangio]] bestuur die Mercedes-Benz W196 by die [[Nürburgring]] gedurende die [[Duitse Grand Prix]] in 1954.]] In 1954 het Mercedes-Benz teruggekeer na wat nou bekend was as [[Formule Een]] (’n Wêreldkampioenskap wat in 1950 gestig is) onder leiding van Alfred Neubauer, met behulp van die tegnologiesgevorderde Mercedes-Benz W196.<ref name=MBP>{{cite web |title=Mercedes-Benz profile |url=http://www.grandprix.com/gpe/con-merce.html |work=Grandprix.com |publisher=Inside F1 |access-date=20 February 2012 |archive-date=4 March 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120304115536/http://www.grandprix.com/gpe/con-merce.html |url-status=live }}</ref> Die motor is in beide die konvensionele oopwielkonfigurasie en ’n vaartbelynde vorm gebruik, wat bedekte wiele en ’n breër bakwerk gehad het. Juan Manuel Fangio, die 1951-kampioen, het middel-seisoen van Maserati na Mercedes-Benz oorgeskakel vir hul debuut by die [[Franse Grand Prix]] op 4 Julie 1954. Die span het onmiddellike sukses behaal en ’n 1-2 oorwinning met Fangio en Karl Kling behaal, sowel as die vinnigste rondte (Hans Herrmann). Fangio het in 1954 nog drie wedrenne gewen en die kampioenskap verower. Die sukses het tot in die 1955 seisoen voortgeduur, met Mercedes-Benz wat die W196 deur die jaar ontwikkel het. Mercedes-Benz het weer die seisoen oorheers,<ref name=MBP/> met Fangio wat vier wedrenne gewen het, en sy nuwe spanmaat Stirling Moss wat die Britse Grand Prix gewen het. Fangio en Moss het eerste en tweede in daardie jaar se kampioenskap geëindig. Die 1955-ramp tydens die 24-uur van Le Mans op 11 Junie, wat die Mercedes-Benz- sportmotorbestuurder Pierre Levegh en meer as 80 toeskouers gedood het, het gelei tot die kansellasies van die Franse, Duitse, Spaanse en Switserse Grands Prix.<ref>{{cite book |last=Lang |first=Mike |title=Grand Prix! Vol 1 |publisher=Haynes Publishing Group |year=1981 |isbn=0-85429-276-4 |page=82}}</ref> Aan die einde van die seisoen het die span hom aan motorsport, insluitend Formule Een, onttrek.<ref name=MBP/> Gedurende hierdie eerste periode van die span se deelname aan Formule Een het Mercedes altesaam 9 wedrenne gewen, insluitend drie Grands Prix (die 1954 Franse Grand Prix, die 1954 en die 1955 [[Italiaanse Grand Prix]]) wat deur die vaartbelynde "Type Monza" gewen is, wat hulle die enigste drie wedrenne maak wat deur 'n geslotewielmotor in Formule Een-geskiedenis gewen is.<ref>{{cite web |url=https://www.ultimatecarpage.com/spec/2051/Mercedes-Benz-W196-Streamliner.html |title=Mercedes-Benz W196 Streamliner - Images, Specifications and Information |date=22 February 2020 |publisher=Ultimatecarpage.com |access-date=9 August 2011 |archive-date=10 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510142429/https://www.ultimatecarpage.com//spec/2051/Mercedes-Benz-W196-Streamliner.html |url-status=live }}</ref> == Mercedes-AMG Petronas Formule Een-span (2010–hede) == Voor die begin van die [[2010 Formule Een-seisoen|2010-seisoen]] het Mercedes-Benz se moedermaatskappy [[Daimler AG]] 'n minderheidsbelang (45.1%) in die Brawn GP-span gekoop, met Aabar Investments wat 30% op 16 November 2009 gekoop het.<ref name="Mercedes GP">{{cite news |title=Mercedes takes over Brawn |url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/80174 |last=Straw |first=Edd |work=Autosport.com |publisher=Haymarket Media |date=16 November 2009 |access-date=16 November 2009 |archive-date=19 November 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091119031821/http://www.autosport.com/news/report.php/id/80174 |url-status=live }}</ref><ref name=MBMc /> Ná die aankoop van die span, sowel as 'n borgskapooreenkoms met Petronas,<ref>{{cite news |url=http://www.formula1.com/news/headlines/2009/12/10299.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20091224101413/http://www.formula1.com/news/headlines/2009/12/10299.html |archive-date=24 December 2009 |title=February debut, Petronas backing for Mercedes |work=Formula1.com |publisher=Formula One Administration |date=21 December 2009 |access-date=22 February 2012}}</ref> is die span hernoem na '''Mercedes GP Petronas Formule Een-span''', en Mercedes sou nou vir die eerste keer in die vervaardigerskampioenskap meeding.<ref>{{cite news |title=Mercedes takes over Brawn F1 team |url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/8362295.stm |work=BBC News |date=16 November 2009 |access-date=16 November 2009 |archive-date=12 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190912150900/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/8362295.stm |url-status=live }}</ref> Ross Brawn het sy pligte as spanhoof voortgesit en die span het sy basis en werksmag in die 60&nbsp;000 vk meter behou. Brackley- fasiliteit,<ref>{{Cite web|url=https://www.mercedesamgf1.com/team/location/brackley |title=Brackley |website=Mercedes-AMG Petronas Formula One Team |access-date=14 July 2023}}</ref> naby die Mercedes-Benz Formule Een-enjinaanleg (voorheen Ilmor Engineering) in Brixworth..<ref name=MBMc>{{cite web |title=Mercedes-Benz to take over Brawn GP |url=https://www.theguardian.com/sport/2009/nov/16/brawn-mercedes-formula-one |work=The Guardian |publisher=Guardian News and Media |date=16 November 2009 |access-date=20 February 2012 |archive-date=16 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190416121033/https://www.theguardian.com/sport/2009/nov/16/brawn-mercedes-formula-one |url-status=live }}</ref> [[Lêer:Nico Rosberg 2010 Malaysia race.jpg|duimnael|regs|[[Nico Rosberg]] het Mercedes se eerste podiumplek as 'n fabriekspan sedert 1955 by die [[2010 Maleisiese Grand Prix]] behaal.]] Die span het 'n komplekse geskiedenis en hul toetrede kan teruggevoer word na [[Tyrrell Racing]], wat van 1970 tot 1998 as 'n vervaardiger meegeding het, totdat dit aan die einde van 1997 deur British American Tobacco gekoop is, sodat hul toetrede in [[1999 Formule Een-seisoen|1999]] na die destydse nuwe vervaardiger [[British American Racing]] (BAR) oorgedra kon word.<ref>{{cite news |first=Kevin |last=Eason |title=Tyrrell prepare to embark on final lap |work=The Times |publisher=Times Newspapers |date=27 October 1998}}</ref><ref>{{cite news |first=Alan |last=Henry |title=Tyrrell sold off to new team |work=The Guardian |publisher=Guardian Newspapers |page=27 |date=3 December 1997}}</ref> BAR, wat 'n vennootskap met Honda gevorm het, het uiteindelik in 2006 die Honda Racing F1-span geword toe British American Tobacco uit die sport onttrek het. Dit het weer in 2008 van eienaar verwissel, toe [[Honda Racing F1|Honda]] onttrek het, en is deur die span se bestuur gekoop, wat dit Brawn GP vernoem het na spanhoof Ross Brawn.<ref>{{cite web |title=F1 Teams: Brawn GP |url=http://www.f1fanatic.co.uk/f1-information/f1-teams/brawn-gp/ |work=F1 Fanatic.co.uk |date=6 March 2009 |access-date=20 February 2012 |archive-date=7 March 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120307025258/http://www.f1fanatic.co.uk/f1-information/f1-teams/brawn-gp/ |url-status=live }}</ref> Brawn het enjins van Mercedes-Benz High Performance Engines gebruik, en ten spyte daarvan dat hulle op 'n lae begroting gehardloop het, het [[Jenson Button]] ses van die eerste sewe wedrenne en uiteindelik die [[2009 Formule Een-seisoen|2009-bestuurderskampioenskap]] gewen, terwyl Brawn die vervaardigerskampioenskap gewen het. Dit was die eerste keer in die sport se sestigjarige geskiedenis dat 'n span albei titels in sy nooiensseisoen gewen het. Span Mercedes GP het die Duitse jaers [[Nico Rosberg]] en die sewemalige wêreldkampioen [[Michael Schumacher]],<ref>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/8427552.stm |title=Michael Schumacher signs up for F1 return with Mercedes |work=[[BBC Sport]] |publisher=BBC |date=23 December 2009 |access-date=1 October 2010 |archive-date=21 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521183103/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/8427552.stm |url-status=live }}</ref> wat na 'n afwesigheid van drie jaar na Formule Een teruggekeer het, asook [[Nick Heidfeld]] as die toets- en reserwejaer aangestel. Van Brawn se 2009-jaers het Jenson Button vir McLaren geteken, terwyl [[Rubens Barrichello]] vir 2010 na Rosberg se voormalige setel by die Williams- span verskuif het. Met die verkryging van Brawn het die span sy betrokkenheid by [[McLaren]] beëindig, en die moedermaatskappy Daimler AG het sy 40%-aandeelhouding in die McLaren-groep terugverkoop,<ref name=MBMc /> terwyl hulle voortgegaan het om enjins aan die span te verskaf.<ref>{{cite news |last=Benson |first=Andrew |url=https://news.bbc.co.uk/sport1/hi/motorsport/formula_one/8362295.stm |title=Mercedes takes over Brawn F1 team |work=BBC News |date=16 November 2009 |access-date=15 December 2009 |archive-date=12 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190912150900/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/motorsport/formula_one/8362295.stm |url-status=live }}</ref> Die span se prestasie gedurende 2010 was nie so mededingend soos onder Brawn nie, met die span agter die voorste drie spanne van Ferrari, McLaren en [[Red Bull Racing|Red Bull]]. Hul beste resultate het gekom van Rosberg wat drie keer op die podium geëindig het en derde plekke by [[2010 Maleisiese Grand Prix|Sepang]], [[2010 Chinese Grand Prix|Shanghai]] en [[2010 Britse Grand Prix|Silverstone]] behaal het. Rosberg het uiteindelik sewende geëindig, maar Schumacher het 'n teleurstellende terugkeer gemaak, om deur sy spanmaat geklop te word en die seisoen vir die eerste keer sedert sy [[1991 Formule Een-seisoen|debuutseisoen in 1991]] sonder 'n enkele wedrenoorwinning, podiumplek, voorwegspringposisie of vinnigste rondte af te sluit. Hy was ook betrokke by 'n kontroversie in [[2010 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] nadat hy sy voormalige Ferrari-spanmaat Rubens Barrichello byna teen die muur vasgedruk het teen 290 km/h. Uiteindelik het die span vierde in die Vervaardigerskampioenskap geëindig, met 214 punte. == Formule Een-uitslae == * Tussen 1956 en 2009 het Mercedes nie as vervaardiger aan die Formule Een-kampioenskap deelgeneem nie. [[Lêer:Mercedes AMG F1 W04 - Lewis Hamilton (8493461760).jpg|duimnael|300px|Lewis Hamilton het vir etlike jare groot welslae behaal in die Mercedes AMG F1.]] {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} === 2010 – 2019 === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" |- ! Jaar ! Onderstel<br />en bande ! Enjin ! Renjaers ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! Punte ! Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2010 Formule Een-seisoen|2010]] |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />MGP W01<br />{{Bridgestone}} |rowspan="3"| Mercedes FO 108X [[V8-enjin|V8]] | | [[2010 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2010 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2010 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2010 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2010 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2010 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2010 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2010 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2010 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2010 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2010 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2010 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2010 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2010 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2010 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2010 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2010 Koreaanse Grand Prix|KOR]] <br /> {{vlagikoon|KOR}} | [[2010 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2010 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" | '''214''' |rowspan="3" | '''4de''' |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Michael Schumacher]] |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFFFDF"| 10 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 10 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#DFFFDF"| 9 |bgcolor="#DFFFDF"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#DFFFDE"| 7 |bgcolor="#DFFFDE"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#DFFFDE"| 6 |bgcolor="#DFFFDE"| 4 |bgcolor="#DFFFDE"| 7 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> | | |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Nico Rosberg]] |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFFFDF"| 10 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDE"| 6 |bgcolor="#DFFFDE"| 5 |bgcolor="#DFFFDE"| 5 |bgcolor="#CFCFFF"| 17 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDE"| 6 |bgcolor="#DFFFDE"| 4 | | |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2011 Formule Een-seisoen|2011]] |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />MGP W02<br />{{Pirelli}} |rowspan="3"| Mercedes FO 108Y [[V8-enjin|V8]] | | [[2011 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2011 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2011 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2011 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2011 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2011 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2011 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2011 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2011 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2011 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2011 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2011 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2011 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2011 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2011 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2011 Koreaanse Grand Prix|KOR]] <br /> {{vlagikoon|KOR}} | [[2011 Indiese Grand Prix|IND]] <br /> {{vlagikoon|IND}} | [[2011 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | [[2011 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | | |rowspan="3"| '''165''' |rowspan="3"| '''4de''' |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Michael Schumacher]] |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF" | 9 |bgcolor="#DFFFDF" | 8 |bgcolor="#CFCFFF" | 12 |bgcolor="#DFFFDF" | 6 |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF" | 4 |bgcolor="#CFCFFF" | 17 |bgcolor="#DFFFDF" | 9 |bgcolor="#DFFFDF" | 8 |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF" | 5 |bgcolor="#DFFFDF" | 5 |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF" | 6 |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF" | 5 |bgcolor="#DFFFDF" | 7 |bgcolor="#CFCFFF" | 15 | | |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Nico Rosberg]] | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#CFCFFF" | 12 | bgcolor="#DFFFDF" | 5 | bgcolor="#DFFFDF" | 5 | bgcolor="#DFFFDF" | 7 | bgcolor="#CFCFFF" | 11 | bgcolor="#CFCFFF" | 11 | bgcolor="#DFFFDF" | 7 | bgcolor="#DFFFDF" | 6 | bgcolor="#DFFFDF" | 7 | bgcolor="#DFFFDF" | 9 | bgcolor="#DFFFDF" | 6 | bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> | bgcolor="#DFFFDF" | 7 | bgcolor="#DFFFDF" | 10 | bgcolor="#DFFFDF" | 8 | bgcolor="#DFFFDF" | 6 | bgcolor="#DFFFDF" | 6 | bgcolor="#DFFFDF" | 7 | | |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2012 Formule Een-seisoen|2012]] |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] W03<br />{{Pirelli}} |rowspan="3"| FO 108Z [[V8-enjin|V8]] | | [[2012 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2012 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2012 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2012 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2012 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2012 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2012 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2012 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2012 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2012 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2012 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2012 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2012 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2012 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2012 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2012 Koreaanse Grand Prix|KOR]] <br /> {{vlagikoon|KOR}} | [[2012 Indiese Grand Prix|IND]] <br /> {{vlagikoon|IND}} | [[2012 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | [[2012 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2012 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | |rowspan="3"| '''142''' |rowspan="3"| '''5de''' |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Michael Schumacher]] |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF" | 10 |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF" | 10 |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f" | 3 |bgcolor="#dfffdf" | 7 |bgcolor="#dfffdf" | 7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf" | 7 |bgcolor="#dfffdf" | 6 |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff" | 11 |bgcolor="#cfcfff" | 13 |bgcolor="#cfcfff" | 22 |bgcolor="#cfcfff" | 11 |bgcolor="#cfcfff" | 16 |bgcolor="#dfffdf" | 7 | |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Nico Rosberg]] |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 15 | |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2013 Formule Een-seisoen|2013]] |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] W04<br />{{Pirelli}} |rowspan="3"| FO 108Z [[V8-enjin|V8]] | | [[2013 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2013 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2013 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2013 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2013 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2013 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2013 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2013 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2013 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2013 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2013 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2013 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2013 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2013 Koreaanse Grand Prix|KOR]] <br /> {{vlagikoon|KOR}} | [[2013 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2013 Indiese Grand Prix|IND]] <br /> {{vlagikoon|IND}} | [[2013 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | [[2013 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2013 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | | |rowspan="3" bgcolor="#dfdfdf"| '''360''' |rowspan="3" bgcolor="#dfdfdf"| '''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Nico Rosberg]] |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDE" | 4 |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDE" | 9{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDE" | 4{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf" | 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDE" | 5 |bgcolor="#ffffbf" | 1 |bgcolor="#DFFFDE" | 9 |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDE" | 4 |bgcolor="#DFFFDE" | 6 |bgcolor="#DFFFDE" | 4 |bgcolor="#DFFFDE" | 7 |bgcolor="#DFFFDE" | 8 |bgcolor="#dfdfdf" | 2 |bgcolor="#ffdf9f" | 3 |bgcolor="#DFFFDE" | 9 |bgcolor="#DFFFDE" | 5 | | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor="#DFFFDE" | 5 |bgcolor="#ffdf9f" | 3 |bgcolor="#ffdf9f" | 3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDE" | 5 |bgcolor="#CFCFFF" | 12 |bgcolor="#DFFFDE" | 4 |bgcolor="#ffdf9f" | 3 |bgcolor="#DFFFDE" | 4{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDE" | 5{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf" | 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDE" | 3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDE" | 9{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFFFDE" | 5 |bgcolor="#DFFFDE" | 5 |bgcolor="#EFCFFF" | <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDE" | 6 |bgcolor="#DFFFDE" | 7 |bgcolor="#DFFFDE" | 4 |bgcolor="#DFFFDE" | 9 | | |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2014 Formule Een-seisoen|2014]] |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] W05<br />{{Pirelli}} |rowspan="3"| PU106A Hybrid [[V6-enjin|V6 turbo]] | | [[2014 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2014 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2014 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2014 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2014 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2014 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2014 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2014 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2014 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2014 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2014 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2014 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2014 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2014 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2014 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2014 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2014 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2014 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2014 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''701''' |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''{{goud}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 | |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Nico Rosberg]] |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| 4{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#cfcfff"| 14{{Pictogram poleposition}} | | |- |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2015 Formule Een-seisoen|2015]] |rowspan="3"| [[Mercedes F1 W06 Hybrid|Mercedes F1 W06]]<br />{{Pirelli}} |rowspan="3"| PU106B Hybrid [[V6-enjin|V6 turbo]] | | [[2015 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2015 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2015 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2015 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2015 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2015 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2015 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2015 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2015 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2015 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2015 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2015 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2015 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2015 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2015 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2015 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2015 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2015 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2015 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''703''' |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''{{goud}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} | | |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Nico Rosberg]] |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} | | |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2016 Formule Een-seisoen|2016]] |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes F1 W07]]<br />{{Pirelli}} |rowspan="3"| PU106C Hybrid [[V6-enjin|V6 turbo]] | | [[2016 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2016 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{BH-VLAG}} | [[2016 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2016 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{RU-VLAG}} | [[2016 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{ES-VLAG}} | [[2016 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{MC-VLAG}} | [[2016 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{CA-VLAG}} | [[2016 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{AZ-VLAG}} | [[2016 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{AT-VLAG}} | [[2016 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{GB-VLAG}} | [[2016 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{HU-VLAG}} | [[2016 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{DE-VLAG}} | [[2016 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{BE-VLAG}} | [[2016 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{IT-VLAG}} | [[2016 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{SG-VLAG}} | [[2016 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{MY-VLAG}} | [[2016 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{JP-VLAG}} | [[2016 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{US-VLAG}} | [[2016 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{MX-VLAG}} | [[2016 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{BR-VLAG}} | [[2016 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf|'''765''' |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf|'''{{goud}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Nico Rosberg]] |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |- |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2017 Formule Een-seisoen|2017]] |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes F1 W08]]<br />{{Pirelli}} |rowspan="3"| EQ Power+ [[V6-enjin|V6 turbo]] | |[[2017 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} |[[2017 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{vlagikoon|CHN}} |[[2017 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} |[[2017 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} |[[2017 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} |[[2017 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} |[[2017 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} |[[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} |[[2017 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} |[[2017 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} |[[2017 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} |[[2017 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} |[[2017 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} |[[2017 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} |[[2017 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} |[[2017 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} |[[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} |[[2017 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} |[[2017 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} |[[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''668''' |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''{{goud}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfffdf"| 5{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| 4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 | |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#ffdf9f"| 3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffffbf"| 2 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} | |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2018 Formule Een-seisoen|2018]] |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes F1 W09]]<br />{{Pirelli}} |rowspan="3"| EQ Power+ [[V6-enjin|V6 turbo]] | | [[2018 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2018 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2018 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{vlagikoon|CHN}} | [[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2018 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2018 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2018 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2018 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{vlagikoon|FRA}} | [[2018 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2018 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2018 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2018 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2018 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2018 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2018 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2018 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2018 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2018 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2018 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2018 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2018 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''655''' |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''{{goud}}''' |- |align="left"|{{vlagikoon|GBR}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |- |align="left"|{{vlagikoon|FIN}} [[Valtteri Bottas]] |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#cfcfff"| 14{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 4{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| 5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| 5 |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2019 Formule Een-seisoen|2019]] |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes F1 W10]]<br />{{Pirelli}} |rowspan="3"| EQ Power+ [[V6-enjin|V6 turbo]] | | [[2019 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2019 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2019 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{vlagikoon|CHN}} | [[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2019 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2019 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2019 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2019 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{vlagikoon|FRA}} | [[2019 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2019 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2019 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2019 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2019 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2019 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2019 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2019 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2019 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2019 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2019 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''739''' |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''{{goud}}''' |- |align="left"|{{vlagikoon|GBR}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"| 9{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffdf9f"| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |- |align="left"|{{vlagikoon|FIN}} [[Valtteri Bottas]] |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| 8 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"| 4 |- |- ! Jaar ! Onderstel<br />en bande ! Enjin ! Renjaers ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! Punte ! Plek |} === 2020 – hede === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" |- ! Jaar ! Onderstel en bande ! Enjin ! Renjaers ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! 22 ! 23 ! 24 ! Punte ! Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="4"| [[2020 Formule Een-seisoen|2020]] |rowspan="4"| Mercedes F1 W11<br/>{{Pirelli}} |rowspan="4"| Mercedes-AMG F1 M11 EQ Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>{{AT-VLAG}} | [[2020 Steiermarkse Grand Prix|STI]]<br/>[[Lêer:Flag of Steiermark.svg|20px]] | [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>{{HU-VLAG}} | [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>{{GB-VLAG}} | [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]<br/>[[Lêer:F1 70 Logo retraced.svg|28px]] | [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{ES-VLAG}} | [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>{{BE-VLAG}} | [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>{{IT-VLAG}} | [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]<br/>[[Lêer:Flag of Tuscany.svg|22px]] | [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]<br/>{{RU-VLAG}} | [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]<br/>{{DE-VLAG}} | [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]<br/>{{PT-VLAG}} | [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]<br/> {{vlagikoon|TUR}} | [[2020 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | | | | | | |rowspan="4" bgcolor="#ffffbf"| '''573''' |rowspan="4" bgcolor="#ffffbf"| '''{{goud}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDE"| 7{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |Siek |bgcolor="#ffdf9f"| 3 | | | | | | | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | | | | | | | | | | | | | | | |bgcolor="#DFFFDE"| 9{{Pictogram vinnigste ronde}} § | | | | | | | | |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#ffdf9f"| 3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#DFFFDE"| 5 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#DFFFDE"| 8 |bgcolor="#DFFFDE"| 8{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 | | | | | | | |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] |rowspan="3"| Mercedes F1 W12<br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| Mercedes-AMG F1 M12 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br/>{{vlagikoon|POR}} | [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2021 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{vlagikoon|FRA}} | [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] <br /> [[Lêer:Flag of Steiermark.svg|20px]] | [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]]‡ <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br /> {{vlagikoon|NED}} | [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br /> [[Lêer:Bandeira da cidade de São Paulo.svg|20px]] | [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br /> {{vlagikoon|QAT}} | [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] <br /> {{vlagikoon|SAU}} | [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''613½''' |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''{{goud}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffde|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffde|4 |bgcolor=ffffbf|^'''2'''1 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfdfdf|2 | | |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|15{{Pictogram poleposition|p=1|f=1}} |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 | | |- |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] |rowspan="3"| Mercedes F1 W13<br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| Mercedes-AMG F1 M13 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/> [[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br/> {{vlagikoon|FRA}} | [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" bgcolor=ffdf9f|'''515''' |rowspan="3" bgcolor=ffdf9f|'''{{brons}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffdf9f|^'''8'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|^'''3''' 2 |bgcolor=cfcfff|18 † | | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[George Russell]] |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=cfcfff|14{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffffbf|^'''1'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 | | |- |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] |rowspan="3"| Mercedes F1 W14<br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| Mercedes-AMG F1 M14 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan=3 bgcolor=dfdfdf| '''409''' |rowspan=3 bgcolor=dfdfdf|'''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|^'''5'''<small>DNF</small> |bgcolor=000000 style="color:white"|^'''2'''<small>DSQ</small> |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''7'''8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 | | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[George Russell]] |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''4'''8{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''8'''7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=cfcfff|16† |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|^'''4'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffdf9f|3 | | |- |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |rowspan="3"| Mercedes F1 W15<br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| Mercedes-AMG F1 M15 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{vlagikoon|BHR}} | [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />{{vlagikoon|SAU}} | [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{vlagikoon|AUS}} | [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{vlagikoon|JPN}} | [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{vlagikoon|CHN}} | [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br />[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{vlagikoon|MON}} | [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{vlagikoon|CAN}} | [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{vlagikoon|ESP}} | [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{vlagikoon|AUT}} | [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{vlagikoon|GBR}} | [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{vlagikoon|HUN}} | [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{vlagikoon|BEL}} | [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{vlagikoon|NED}} | [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />{{vlagikoon|ITA}} | [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{vlagikoon|AZE}} | [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{vlagikoon|SIN}} | [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{vlagikoon|VSA}} | [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />{{vlagikoon|MEX}} | [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />{{vlagikoon|QAT}} | [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''468''' |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''4''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''9 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''6'''4 |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''12 |bgcolor=dfffdf|4 |- |align=left|{{GB-VLAG}} [[George Russell]] |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|17^† |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffffbf|^'''1'''1 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|8{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=000000 style="color:white"|<small>DSQ</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''6'''4 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|^'''4'''3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|5 |- |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |rowspan="3"| Mercedes F1 W16<br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| Mercedes-AMG F1 M16 TurboMax E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/> {{vlagikoon|CHN}} | [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan=3 bgcolor=dfdfdf| '''469''' |rowspan=3 bgcolor=dfdfdf| '''{{silwer}}''' |- |align=left|{{GB-VLAG}} [[George Russell]] |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=ffdf9f|^'''4'''3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''4'''3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''6 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=dfffdf|5 |- |align=left|{{IT-VLAG}}<br/>[[Kimi Antonelli]] |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=cfcfff|^'''8'''13{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfdfdf|^'''2'''2 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''6'''5 |bgcolor=cfcfff|15 |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* |rowspan="3"| Mercedes F1 W17<br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] M17 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/> {{vlagikoon|CHN}} | [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/> [[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{MY-VLAG}} | [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | |rowspan="3"|'''468*''' |rowspan="3"|'''1*''' |- |align=left|{{GB-VLAG}} [[George Russell]] |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=left|{{IT-VLAG}}<br/>[[Kimi Antonelli]] |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Onderstel en bande ! Enjin ! Renjaers !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 ! Punte ! Plek |} * ''§'' [[George Russell]] vervang Hamilton wat voor die ren Covid-19 positief getoets het. * ^'''†''' Die renjaer het nie die wedren voltooi nie, maar is nogtans geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. * ‡ Halwe punte is in België toegeken in 2021 omdat daar minder as 75% van die wedren afgelê is weens hewige reën. * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings|3}} [[Kategorie:Formule Een Wêreldvervaardigerskampioene]] [[Kategorie:Formule Een-vervaardigers]] m0hklwhp1r17tas2p1gdzv5ej0o0iaq 6 115682 2965537 2819650 2026-09-06T19:54:44Z JMK 649 weergawe 2965537 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing={{af|1=[[Klaas van Rijsse]] toe hy amptenaar van die [[Zuid-Afrikaansche Republiek|ZAR]] se Departement van Openbare Werke was}} |bron=[http://artefacts.co.za/main/Buildings/archframes.php?archid=1787&countadd=1 artefacts.co.za] |datum=Tussen 1887 en 1899 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Klaas van Rijsse, Dept van Openbare Werke, ZAR, valskleur-KI-herskepping.jpg|85px|KI-konsep]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse argitekte]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} {{NouCommons|Klaas van Rijsse, departement van openbare werke, ZAR.jpg}} j6yum0b92vzg2oncngmghx66nw3kwex 6 121782 2965531 2921956 2026-09-06T19:31:19Z JMK 649 weergawe 2965531 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing=[[Kerkplein, Pretoria]] |bron=''Eeufees-album. Pretoria se eerste eeu in beeld'' |datum=1870 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Kerkplein, Pretoria, 1870, valskleur-KI-herskepping.jpg|85px|KI-konsep]] }} == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Kerkplein, Pretoria]] [[Kategorie:Nagmaal in Suid-Afrika]] qe2n6vprx5txmusdekmsd3eptxeseey 0 126555 2965513 2928098 2026-09-06T18:54:39Z Sobaka 328 skakel 2965513 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Musikale kunstenaar | naam = Simeon | beeld = | beeldgrootte = | dwarsformaat = | beeldbeskrywing = | beeldonderskrif = | agtergrondkleur = solo | geboortenaam = Simeon Hamman | alias = | geboortedatum = | geboorteplek = | oorsprong = <!-- Gebruik slegs as geen geboorteplek beskikbaar of indien oorsprong van geboorteplek verskil --> | sterfdatum = | sterfplek = | genre = | beroep = Sanger | instrument = | jare_aktief = | etiket = | assosiasies = | webwerf = | huidige_lede = | gewese_lede = }} '''Simeon''' (volledige naam '''Simeon Hamman''') is 'n [[Afrikaans]]e musikant. Hy is die seun van die befaamde sangeres [[Sonja Herholdt]]. Hy stel sy debuutalbum, ''Rooirok'', in [[2012]] vry, van welke album twee snitte, nl. "There Must Be More" en "I'm Forgiven", in die rolprent ''Ordinary People'' gebruik is. Hy het ook twee [[enkelspelers]] agter sy naam, nl. "Ek Dink Ek Val Vir Jou" (van ''Rooirok'') en "My Alles Jy". Laasgenoemde was 'n nommereen-treffer op [[Bosveld Stereo]] in November 2014. == Biografie == Simeon matrikuleer aan Hoërskool Randburg en studeer na skool aan die Suid-Afrikaanse Instituut vir Musiek in Pretoria. == Diskografie == === Ateljeealbums === * ''Rooirok'' (2012) * ''The Cover Ups'' (2014) === Enkelspelers === * "Ek dink ek val vir jou" * "My alles jy" * "Ek los die agterdeur oop" == Eksterne skakels == * {{Amptelike webwerf|http://www.simeon.co.za/}} * {{Facebook|Simeonsmusic}} [[Kategorie:Afrikaanse sangers]] [[Kategorie:Afrikaners]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse musici]] 6tacn6xb64u249tfgyr5946mnl6veuk 828 138945 2965541 2906570 2026-09-06T20:56:41Z Pynappel 70858 2965541 Scribunto text/plain -- File-Date: 2018-04-23 return { ["aa"] = {"Afar"}, ["ab"] = {"Abchasies"}, ["ae"] = {"Avesties"}, ["af"] = {"Afrikaans"}, ["ak"] = {"Akan"}, ["am"] = {"Amharies"}, ["an"] = {"Aragonees"}, ["ar"] = {"Arabies"}, ["as"] = {"Assamees"}, ["av"] = {"Avaries"}, ["ay"] = {"Aymara"}, ["az"] = {"Azerbeidjans"}, ["ba"] = {"Basjkiers"}, ["be"] = {"Belarussies"}, ["bg"] = {"Bulgaars"}, ["bh"] = {"Bihari-tale"}, ["bi"] = {"Bislama"}, ["bm"] = {"Bambara"}, ["bn"] = {"Bengaals"}, ["bo"] = {"Tibettaans"}, ["br"] = {"Bretons"}, ["bs"] = {"Bosnies"}, ["ca"] = {"Katalaans"}, ["ce"] = {"Tsjetsjnies"}, ["ch"] = {"Chamorro"}, ["co"] = {"Korsikaans"}, ["cr"] = {"Cree"}, ["cs"] = {"Tsjeggies"}, ["cu"] = {"Kerkslawies"}, ["cv"] = {"Tsjoewasjies"}, ["cy"] = {"Wallies"}, ["da"] = {"Deens"}, ["de"] = {"Duits"}, ["dv"] = {"Dhivehi", "Maledivies"}, ["dz"] = {"Dzongkha"}, ["ee"] = {"Ewe"}, ["el"] = {"Moderne Grieks (1453-)"}, ["en"] = {"Engels"}, ["eo"] = {"Esperanto"}, ["es"] = {"Spaans", "Kastiliaans"}, ["et"] = {"Esties"}, ["eu"] = {"Baskies"}, ["fa"] = {"Persies"}, ["ff"] = {"Fula"}, ["fi"] = {"Fins"}, ["fj"] = {"Fidjiaans"}, ["fo"] = {"Faroëes"}, ["fr"] = {"Frans"}, ["fy"] = {"Wes-Fries"}, ["ga"] = {"Iers"}, ["gd"] = {"Skots-Gaelies", "Gaelies"}, ["gl"] = {"Galicies"}, ["gn"] = {"Guarani"}, ["gu"] = {"Goedjarati"}, ["gv"] = {"Manx-Gaelies"}, ["ha"] = {"Hausa"}, ["he"] = {"Hebreeus"}, ["hi"] = {"Hindi"}, ["ho"] = {"Hiri Motu"}, ["hr"] = {"Kroaties"}, ["ht"] = {"Haïtiaans", "Haïtiaanse Kreools"}, ["hu"] = {"Hongaars"}, ["hy"] = {"Armeens"}, ["hz"] = {"Herero"}, ["ia"] = {"Interlingua (International Auxiliary Language Association)"}, ["id"] = {"Indonesies"}, ["ie"] = {"Interlingue", "Occidental"}, ["ig"] = {"Igbo"}, ["ii"] = {"Sichuan Yi", "Nuosu"}, ["ik"] = {"Inupiaq"}, ["io"] = {"Ido"}, ["is"] = {"Yslands"}, ["it"] = {"Italiaans"}, ["iu"] = {"Inuktitut"}, ["ja"] = {"Japannees"}, ["jv"] = {"Javaans"}, ["ka"] = {"Georgies"}, ["kg"] = {"Kongo"}, ["ki"] = {"Kikuyu", "Gikuyu"}, ["kj"] = {"Kuanyama", "Kwanyama"}, ["kk"] = {"Kasaks"}, ["kl"] = {"Groenlands"}, ["km"] = {"Khmer", "Sentraal-Khmer"}, ["kn"] = {"Kannadees"}, ["ko"] = {"Koreaans"}, ["kr"] = {"Kanuri"}, ["ks"] = {"Kasjmiers"}, ["ku"] = {"Koerdies"}, ["kv"] = {"Komi"}, ["kw"] = {"Kornies"}, ["ky"] = {"Kirgisies"}, ["la"] = {"Latyn"}, ["lb"] = {"Luxemburgs"}, ["lg"] = {"Ganda"}, ["li"] = {"Limburgs"}, ["ln"] = {"Lingala"}, ["lo"] = {"Lao"}, ["lt"] = {"Litaus"}, ["lu"] = {"Luba-Katanga"}, ["lv"] = {"Letties"}, ["mg"] = {"Malgassies"}, ["mh"] = {"Marshallees"}, ["mi"] = {"Maori"}, ["mk"] = {"Masedonies"}, ["ml"] = {"Malayalam"}, ["mn"] = {"Mongools"}, ["mr"] = {"Marathi"}, ["ms"] = {"Maleis (makrotaal)"}, ["mt"] = {"Maltees"}, ["my"] = {"Birmaans"}, ["na"] = {"Nauru"}, ["nb"] = {"Noorse Bokmål"}, ["nd"] = {"Noord-Ndebele"}, ["ne"] = {"Nepalees"}, ["ng"] = {"Ndonga"}, ["nl"] = {"Nederlands", "Vlaams"}, ["nn"] = {"Noorse Nynorsk"}, ["no"] = {"Noors"}, ["nr"] = {"Suid-Ndebele"}, ["nv"] = {"Navajo", "Navaho"}, ["ny"] = {"Chichewa"}, ["oc"] = {"Oksitaans (ná 1500)"}, ["oj"] = {"Ojibwa"}, ["om"] = {"Oromo"}, ["or"] = {"Oriya (makrotaal)", "Odia (makrotaal)"}, ["os"] = {"Osseties"}, ["pa"] = {"Pandjabi"}, ["pi"] = {"Pali"}, ["pl"] = {"Pools"}, ["ps"] = {"Pasjtoe"}, ["pt"] = {"Portugees"}, ["qu"] = {"Quechua"}, ["rm"] = {"Retoromaans", Romansch}, ["rn"] = {"Kirundi"}, ["ro"] = {"Roemeens", "Moldawies", "Moldowies"}, ["ru"] = {"Russies"}, ["rw"] = {"Kinyarwanda"}, ["sa"] = {"Sanskrit"}, ["sc"] = {"Sardinies"}, ["sd"] = {"Sindhi"}, ["se"] = {"Noord-Samies"}, ["sg"] = {"Sango"}, ["sh"] = {"Serwo-Kroaties"}, ["si"] = {"Singalees"}, ["sk"] = {"Slowaaks"}, ["sl"] = {"Sloweens"}, ["sm"] = {"Samoaans"}, ["sn"] = {"Shona"}, ["so"] = {"Somalies"}, ["sq"] = {"Albanees"}, ["sr"] = {"Serwies"}, ["ss"] = {"Swazi"}, ["st"] = {"Suid-Sotho"}, ["su"] = {"Soendanees"}, ["sv"] = {"Sweeds"}, ["sw"] = {"Swahili (makrotaal)"}, ["ta"] = {"Tamil"}, ["te"] = {"Telugu", "Teloegoe"}, ["tg"] = {"Tadjiks"}, ["th"] = {"Thai"}, ["ti"] = {"Tigrinya"}, ["tk"] = {"Turkmeens"}, ["tl"] = {"Tagalog"}, ["tn"] = {"Tswana"}, ["to"] = {"Tonga (Tonga-eilande)"}, ["tr"] = {"Turks"}, ["ts"] = {"Tsonga"}, ["tt"] = {"Tataars"}, ["tw"] = {"Twi"}, ["ty"] = {"Tahitiaans"}, ["ug"] = {"Oeigoers"}, ["uk"] = {"Oekraïens"}, ["ur"] = {"Oerdoe"}, ["uz"] = {"Oesbekies"}, ["ve"] = {"Venda"}, ["vi"] = {"Viëtnamees"}, ["vo"] = {"Volapük"}, ["wa"] = {"Waals"}, ["wo"] = {"Wolof"}, ["xh"] = {"Xhosa"}, ["yi"] = {"Jiddisj"}, ["yo"] = {"Joroeba"}, ["za"] = {"Zhuang", "Chuang"}, ["zh"] = {"Chinees"}, ["zu"] = {"Zoeloe"}, ["aaa"] = {"Ghotuo"}, ["aab"] = {"Alumu-Tesu"}, ["aac"] = {"Ari"}, ["aad"] = {"Amal"}, ["aae"] = {"Arbëreshë-Albanees"}, ["aaf"] = {"Aranadan"}, ["aag"] = {"Ambrak"}, ["aah"] = {"Abu' Arapesh"}, ["aai"] = {"Arifama-Miniafia"}, ["aak"] = {"Ankave"}, ["aal"] = {"Afade"}, ["aan"] = {"Anambé"}, ["aao"] = {"Algeriese Sahara-Arabies"}, ["aap"] = {"Pará Arára"}, ["aaq"] = {"Oos-Abnaki"}, ["aas"] = {"Aasáx"}, ["aat"] = {"Arvanitika-Albanees"}, ["aau"] = {"Abau"}, ["aav"] = {"Austro-Asiatiese tale"}, ["aaw"] = {"Solong"}, ["aax"] = {"Mandobo Atas"}, ["aaz"] = {"Amarasi"}, ["aba"] = {"Abé"}, ["abb"] = {"Bankon"}, ["abc"] = {"Ambala Ayta"}, ["abd"] = {"Manide"}, ["abe"] = {"Wes-Abnaki"}, ["abf"] = {"Abai Sungai"}, ["abg"] = {"Abaga"}, ["abh"] = {"Tadjikse Arabies"}, ["abi"] = {"Abidji"}, ["abj"] = {"Aka-Bea"}, ["abl"] = {"Lampung Nyo"}, ["abm"] = {"Abanyom"}, ["abn"] = {"Abua"}, ["abo"] = {"Abon"}, ["abp"] = {"Abellen Ayta"}, ["abq"] = {"Abaza"}, ["abr"] = {"Abron"}, ["abs"] = {"Ambonese Maleis"}, ["abt"] = {"Ambulas"}, ["abu"] = {"Abure"}, ["abv"] = {"Baharna-Arabies"}, ["abw"] = {"Pal"}, ["abx"] = {"Inabaknon"}, ["aby"] = {"Aneme Wake"}, ["abz"] = {"Abui"}, ["aca"] = {"Achagua"}, ["acb"] = {"Áncá"}, ["acd"] = {"Gikyode"}, ["ace"] = {"Atjehs"}, ["acf"] = {"Sint Lucia-Kreools"}, ["ach"] = {"Acoli"}, ["aci"] = {"Aka-Cari"}, ["ack"] = {"Aka-Kora"}, ["acl"] = {"Akar-Bale"}, ["acm"] = {"Mesopotamiese Arabies"}, ["acn"] = {"Achang"}, ["acp"] = {"Oos-Acipa"}, ["acq"] = {"Ta'izzi-Adeni-Arabies"}, ["acr"] = {"Achi"}, ["acs"] = {"Acroá"}, ["act"] = {"Achterhoeks"}, ["acu"] = {"Achuar-Shiwiar"}, ["acv"] = {"Achumawi"}, ["acw"] = {"Hedjamitiese Arabies"}, ["acx"] = {"Omani-Arabies"}, ["acy"] = {"Sipriotiese Arabies"}, ["acz"] = {"Acheron"}, ["ada"] = {"Adangme"}, ["adb"] = {"Adabe"}, ["add"] = {"Lidzonka", "Dzodinka"}, ["ade"] = {"Adele"}, ["adf"] = {"Dhofari-Arabies"}, ["adg"] = {"Andegerebinha"}, ["adh"] = {"Adhola"}, ["adi"] = {"Adi"}, ["adj"] = {"Adioukrou"}, ["adl"] = {"Galo"}, ["adn"] = {"Adang"}, ["ado"] = {"Abu"}, ["adq"] = {"Adangbe"}, ["adr"] = {"Adonara"}, ["ads"] = {"Adamorobe-vingertaal"}, ["adt"] = {"Adnyamathanha"}, ["adu"] = {"Aduge"}, ["adw"] = {"Amundava"}, ["adx"] = {"Amdo-Tibettaans"}, ["ady"] = {"Adigies"}, ["adz"] = {"Adzera"}, ["aea"] = {"Areba"}, ["aeb"] = {"Tunisiese Arabies"}, ["aec"] = {"Saidi-Arabies"}, ["aed"] = {"Argentiniese vingertaal"}, ["aee"] = {"Noordoos-Pashai"}, ["aek"] = {"Haeke"}, ["ael"] = {"Ambele"}, ["aem"] = {"Arem"}, ["aen"] = {"Armeense vingertaal"}, ["aeq"] = {"Aer"}, ["aer"] = {"Oos-Arrernte"}, ["aes"] = {"Alsea"}, ["aeu"] = {"Akeu"}, ["aew"] = {"Ambakich"}, ["aey"] = {"Amele"}, ["aez"] = {"Aeka"}, ["afa"] = {"Afro-Asiatiese tale"}, ["afb"] = {"Golf-Arabies"}, ["afd"] = {"Andai"}, ["afe"] = {"Putukwam"}, ["afg"] = {"Afgaanse vingertaal"}, ["afh"] = {"Afrihili"}, ["afi"] = {"Akrukay", "Chini"}, ["afk"] = {"Nanubae"}, ["afn"] = {"Defaka"}, ["afo"] = {"Eloyi"}, ["afp"] = {"Tapei"}, ["afs"] = {"Afro-Seminoolse Kreools"}, ["aft"] = {"Afitti"}, ["afu"] = {"Awutu"}, ["afz"] = {"Obokuitai"}, ["aga"] = {"Aguano"}, ["agb"] = {"Legbo"}, ["agc"] = {"Agatu"}, ["agd"] = {"Agarabi"}, ["age"] = {"Angal"}, ["agf"] = {"Arguni"}, ["agg"] = {"Angor"}, ["agh"] = {"Ngelima"}, ["agi"] = {"Agariya"}, ["agj"] = {"Argobba"}, ["agk"] = {"Isarog Agta"}, ["agl"] = {"Fembe"}, ["agm"] = {"Angaataha"}, ["agn"] = {"Agutaynen"}, ["ago"] = {"Tainae"}, ["agq"] = {"Aghem"}, ["agr"] = {"Aguaruna"}, ["ags"] = {"Esimbi"}, ["agt"] = {"Sentraal-Cagayan Agta"}, ["agu"] = {"Aguacateco"}, ["agv"] = {"Remontado Dumagat"}, ["agw"] = {"Kahua"}, ["agx"] = {"Aghul"}, ["agy"] = {"Suid-Alta"}, ["agz"] = {"Mt. Iriga Agta"}, ["aha"] = {"Ahanta"}, ["ahb"] = {"Axamb"}, ["ahg"] = {"Qimant"}, ["ahh"] = {"Aghu"}, ["ahi"] = {"Tiagbamrin Aizi"}, ["ahk"] = {"Akha"}, ["ahl"] = {"Igo"}, ["ahm"] = {"Mobumrin Aizi"}, ["ahn"] = {"Àhàn"}, ["aho"] = {"Ahom"}, ["ahp"] = {"Aproumu Aizi"}, ["ahr"] = {"Ahirani"}, ["ahs"] = {"Ashe"}, ["aht"] = {"Ahtena"}, ["aia"] = {"Arosi"}, ["aib"] = {"Ainu (China)"}, ["aic"] = {"Ainbai"}, ["aid"] = {"Alngith"}, ["aie"] = {"Amara"}, ["aif"] = {"Agi"}, ["aig"] = {"Antigua en Barbuda-Kreools-Engels"}, ["aih"] = {"Ai-Cham"}, ["aii"] = {"Assiriese Neo-Aramees"}, ["aij"] = {"Lishanid Noshan"}, ["aik"] = {"Ake"}, ["ail"] = {"Aimele"}, ["aim"] = {"Aimol"}, ["ain"] = {"Ainu (Japan)"}, ["aio"] = {"Aiton"}, ["aip"] = {"Burumakok"}, ["aiq"] = {"Aimaq"}, ["air"] = {"Airoran"}, ["ais"] = {"Nataoran Amis"}, ["ait"] = {"Arikem"}, ["aiw"] = {"Aari"}, ["aix"] = {"Aighon"}, ["aiy"] = {"Ali"}, ["aja"] = {"Aja (Suid-Soedan)"}, ["ajg"] = {"Aja (Benin)"}, ["aji"] = {"Ajië"}, ["ajn"] = {"Andajin"}, ["ajp"] = {"Suid-Levantynse Arabies"}, ["ajt"] = {"Judeo-Tunisiese Arabies"}, ["aju"] = {"Judeo-Marokkaanse Arabies"}, ["ajw"] = {"Ajawa"}, ["ajz"] = {"Amri Karbi"}, ["akb"] = {"Batak Angkola"}, ["akc"] = {"Mpur"}, ["akd"] = {"Ukpet-Ehom"}, ["ake"] = {"Akawaio"}, ["akf"] = {"Akpa"}, ["akg"] = {"Anakalangu"}, ["akh"] = {"Angal Heneng"}, ["aki"] = {"Aiome"}, ["akj"] = {"Aka-Jeru"}, ["akk"] = {"Akkadies"}, ["akl"] = {"Aklanon"}, ["akm"] = {"Aka-Bo"}, ["ako"] = {"Akurio"}, ["akp"] = {"Siwu"}, ["akq"] = {"Ak"}, ["akr"] = {"Araki"}, ["aks"] = {"Akaselem"}, ["akt"] = {"Akolet"}, ["aku"] = {"Akum"}, ["akv"] = {"Akhvakh"}, ["akw"] = {"Akwa"}, ["akx"] = {"Aka-Kede"}, ["aky"] = {"Aka-Kol"}, ["akz"] = {"Alabama"}, ["ala"] = {"Alago"}, ["alc"] = {"Qawasqar"}, ["ald"] = {"Alladies"}, ["ale"] = {"Aleut"}, ["alf"] = {"Alege"}, ["alg"] = {"Algonquiaanse tale"}, ["alh"] = {"Alawa"}, ["ali"] = {"Amaimon"}, ["alj"] = {"Alangan"}, ["alk"] = {"Alak"}, ["all"] = {"Allar"}, ["alm"] = {"Amblong"}, ["aln"] = {"Gheg Albanian"}, ["alo"] = {"Larike-Wakasihu"}, ["alp"] = {"Alune"}, ["alq"] = {"Algonquin"}, ["alr"] = {"Alutor"}, ["als"] = {"Tosk-Albanees"}, ["alt"] = {"Suid-Altais"}, ["alu"] = {"'Are'are"}, ["alv"] = {"Atlantiese Kongo-tale"}, ["alw"] = {"Alaba-K’abeena", "Wanbasana"}, ["alx"] = {"Amol"}, ["aly"] = {"Alyawarr"}, ["alz"] = {"Alur"}, ["ama"] = {"Amanayé"}, ["amb"] = {"Ambo"}, ["amc"] = {"Amahuaca"}, ["ame"] = {"Yanesha'"}, ["amf"] = {"Hamer-Banna"}, ["amg"] = {"Amurdak"}, ["ami"] = {"Amis"}, ["amj"] = {"Amdang"}, ["amk"] = {"Ambai"}, ["aml"] = {"War-Jaintia"}, ["amm"] = {"Ama (Papoea-Nieu-Guinee)"}, ["amn"] = {"Amanab"}, ["amo"] = {"Amo"}, ["amp"] = {"Alamblak"}, ["amq"] = {"Amahai"}, ["amr"] = {"Amarakaeri"}, ["ams"] = {"Suid-Amami-Oshima"}, ["amt"] = {"Amto"}, ["amu"] = {"Guerrero Amuzgo"}, ["amv"] = {"Ambelau"}, ["amw"] = {"Wes-Nieu-Aramees"}, ["amx"] = {"Anmatyerre"}, ["amy"] = {"Ami"}, ["amz"] = {"Atampaya"}, ["ana"] = {"Andaqui"}, ["anb"] = {"Andoa"}, ["anc"] = {"Ngas"}, ["and"] = {"Ansus"}, ["ane"] = {"Xârâcùù"}, ["anf"] = {"Animere"}, ["ang"] = {"Oudengels (ca. 450-1100)"}, ["anh"] = {"Nend"}, ["ani"] = {"Andi"}, ["anj"] = {"Anor"}, ["ank"] = {"Goemai"}, ["anl"] = {"Anu-Hkongso Chin"}, ["anm"] = {"Anal"}, ["ann"] = {"Obolo"}, ["ano"] = {"Andoque"}, ["anp"] = {"Angika"}, ["anq"] = {"Jarawa (Indië)"}, ["anr"] = {"Andh"}, ["ans"] = {"Anserma"}, ["ant"] = {"Antakarinya"}, ["anu"] = {"Anuak"}, ["anv"] = {"Denya"}, ["anw"] = {"Anaang"}, ["anx"] = {"Andra-Hus"}, ["any"] = {"Anyin"}, ["anz"] = {"Anem"}, ["aoa"] = {"Angolar"}, ["aob"] = {"Abom"}, ["aoc"] = {"Pemon"}, ["aod"] = {"Andarum"}, ["aoe"] = {"Angal Enen"}, ["aof"] = {"Bragat"}, ["aog"] = {"Angoram"}, ["aoh"] = {"Arma"}, ["aoi"] = {"Anindilyakwa"}, ["aoj"] = {"Mufian"}, ["aok"] = {"Arhö"}, ["aol"] = {"Alor"}, ["aom"] = {"Ömie"}, ["aon"] = {"Bumbita Arapesh"}, ["aor"] = {"Aore"}, ["aos"] = {"Taikat"}, ["aot"] = {"Atong (Indië)", "A'tong"}, ["aou"] = {"A'ou"}, ["aox"] = {"Atorada"}, ["aoz"] = {"Uab Meto"}, ["apa"] = {"Apache-tale"}, ["apb"] = {"Sa'a"}, ["apc"] = {"Noord-Levantynse Arabies"}, ["apd"] = {"Soedannese Arabies"}, ["ape"] = {"Bukiyip"}, ["apf"] = {"Pahanan Agta"}, ["apg"] = {"Ampanang"}, ["aph"] = {"Athpariya"}, ["api"] = {"Apiaká"}, ["apj"] = {"Jicarilla Apache"}, ["apk"] = {"Kiowa Apache"}, ["apl"] = {"Lipan Apache"}, ["apm"] = {"Mescalero-Chiricahua-Apache"}, ["apn"] = {"Apinayé"}, ["apo"] = {"Ambul"}, ["app"] = {"Apma"}, ["apq"] = {"A-Pucikwar"}, ["apr"] = {"Arop-Lokep"}, ["aps"] = {"Arop-Sissano"}, ["apt"] = {"Apatani"}, ["apu"] = {"Apurinã"}, ["apv"] = {"Alapmunte"}, ["apw"] = {"Wes-Apache"}, ["apx"] = {"Aputai"}, ["apy"] = {"Apalaí"}, ["apz"] = {"Safeyoka"}, ["aqa"] = {"Alacalufaanse tale"}, ["aqc"] = {"Archi"}, ["aqd"] = {"Ampari Dogon"}, ["aqg"] = {"Arigidi"}, ["aql"] = {"Algiese tale"}, ["aqm"] = {"Atohwaim"}, ["aqn"] = {"Noord-Alta"}, ["aqp"] = {"Atakapa"}, ["aqr"] = {"Arhâ"}, ["aqt"] = {"Angaité"}, ["aqz"] = {"Akuntsu"}, ["arb"] = {"Standaardarabies"}, ["arc"] = {"Amptelike Aramees (700-300 v.C.)", "Keiserlike Aramees (700-300 v.C.)"}, ["ard"] = {"Arabana"}, ["are"] = {"Wes-Arrarnta"}, ["arh"] = {"Arhuaco"}, ["ari"] = {"Arikara"}, ["arj"] = {"Arapaso"}, ["ark"] = {"Arikapú"}, ["arl"] = {"Arabela"}, ["arn"] = {"Mapudungun", "Mapuche"}, ["aro"] = {"Araona"}, ["arp"] = {"Arapaho"}, ["arq"] = {"Algeriese Arabies"}, ["arr"] = {"Karo (Brasilië)"}, ["ars"] = {"Najdi-Arabies"}, ["art"] = {"Kunsmatige taal"}, ["aru"] = {"Aruá (Amazonas-staat)", "Arawá"}, ["arv"] = {"Arbore"}, ["arw"] = {"Arawak"}, ["arx"] = {"Aruá (Rodonia-staat)"}, ["ary"] = {"Marokkaanse Arabies"}, ["arz"] = {"Egiptiese Arabies"}, ["asa"] = {"Asu (Tanzanië)"}, ["asb"] = {"Assiniboine"}, ["asc"] = {"Casuarina Coast Asmat"}, ["asd"] = {"Asas"}, ["ase"] = {"Amerikaanse vingertaal"}, ["asf"] = {"Auslan", "Australiese vingertaal"}, ["asg"] = {"Cishingini"}, ["ash"] = {"Abishira"}, ["asi"] = {"Buruwai"}, ["asj"] = {"Sari"}, ["ask"] = {"Ashkun"}, ["asl"] = {"Asilulu"}, ["asn"] = {"Xingú Asuriní"}, ["aso"] = {"Dano"}, ["asp"] = {"Algeriese vingertaal"}, ["asq"] = {"Oostenrykse vingertaal"}, ["asr"] = {"Asuri"}, ["ass"] = {"Ipulo"}, ["ast"] = {"Asturies"}, ["asu"] = {"Tocantins Asurini"}, ["asv"] = {"Asoa"}, ["asw"] = {"Australiese Aborigines-vingertaal"}, ["asx"] = {"Muratayak"}, ["asy"] = {"Yaosakor Asmat"}, ["asz"] = {"As"}, ["ata"] = {"Pele-Ata"}, ["atb"] = {"Zaiwa"}, ["atc"] = {"Atsahuaca"}, ["atd"] = {"Ata Manobo"}, ["ate"] = {"Atemble"}, ["atg"] = {"Ivbie North-Okpela-Arhe"}, ["ath"] = {"Athapaskaanse tale"}, ["ati"] = {"Attié"}, ["atj"] = {"Atikamekw"}, ["atk"] = {"Ati"}, ["atl"] = {"Berg Iraya Agta"}, ["atm"] = {"Ata"}, ["atn"] = {"Ashtiani"}, ["ato"] = {"Atong (Kameroen)"}, ["atp"] = {"Pudtol Atta"}, ["atq"] = {"Aralle-Tabulahan"}, ["atr"] = {"Waimiri-Atroari"}, ["ats"] = {"Gros Ventre"}, ["att"] = {"Pamplona Atta"}, ["atu"] = {"Reel"}, ["atv"] = {"Noord-Altais"}, ["atw"] = {"Atsugewi"}, ["atx"] = {"Arutani"}, ["aty"] = {"Aneityum"}, ["atz"] = {"Arta"}, ["aua"] = {"Asumboa"}, ["aub"] = {"Alugu"}, ["auc"] = {"Waorani"}, ["aud"] = {"Anuta"}, ["auf"] = {"Arauaanse tale"}, ["aug"] = {"Aguna"}, ["auh"] = {"Aushi"}, ["aui"] = {"Anuki"}, ["auj"] = {"Awjilah"}, ["auk"] = {"Heyo"}, ["aul"] = {"Aulua"}, ["aum"] = {"Asu (Nigerië)"}, ["aun"] = {"Molmo One"}, ["auo"] = {"Auyokawa"}, ["aup"] = {"Makayam"}, ["auq"] = {"Anus", "Korur"}, ["aur"] = {"Aruek"}, ["aus"] = {"Australiese tale"}, ["aut"] = {"Austral"}, ["auu"] = {"Auye"}, ["auw"] = {"Awyi"}, ["aux"] = {"Aurá"}, ["auy"] = {"Awiyaana"}, ["auz"] = {"Oesbeekse Arabies"}, ["avb"] = {"Avau"}, ["avd"] = {"Alviri-Vidari"}, ["avi"] = {"Avikam"}, ["avk"] = {"Kotava"}, ["avl"] = {"Oos-Egiptiese Bedawi-Arabies"}, ["avm"] = {"Angkamuthi"}, ["avn"] = {"Avatime"}, ["avo"] = {"Agavotaguerra"}, ["avs"] = {"Aushiri"}, ["avt"] = {"Au"}, ["avu"] = {"Avokaya"}, ["avv"] = {"Avá-Canoeiro"}, ["awa"] = {"Awadhi"}, ["awb"] = {"Awa (Papoea-Nieu-Guinee)"}, ["awc"] = {"Cicipu"}, ["awd"] = {"Arawakaanse tale"}, ["awe"] = {"Awetí"}, ["awg"] = {"Anguthimri"}, ["awh"] = {"Awbono"}, ["awi"] = {"Aekyom"}, ["awk"] = {"Awabakal"}, ["awm"] = {"Arawum"}, ["awn"] = {"Awngi"}, ["awo"] = {"Awak"}, ["awr"] = {"Awera"}, ["aws"] = {"Suid-Awyu"}, ["awt"] = {"Araweté"}, ["awu"] = {"Sentraal-Awyu"}, ["awv"] = {"Jair Awyu"}, ["aww"] = {"Awun"}, ["awx"] = {"Awara"}, ["awy"] = {"Edera Awyu"}, ["axb"] = {"Abipon"}, ["axe"] = {"Ayerrerenge"}, ["axg"] = {"Mato Grosso Arára"}, ["axk"] = {"Yaka (Sentraal-Afrikaanse Republiek)"}, ["axl"] = {"Laer Suid-Aranda"}, ["axm"] = {"Middel-Armeens"}, ["axx"] = {"Xârâgurè"}, ["aya"] = {"Awar"}, ["ayb"] = {"Ayizo Gbe"}, ["ayc"] = {"Suid-Aymara"}, ["ayd"] = {"Ayabadhu"}, ["aye"] = {"Ayere"}, ["ayg"] = {"Ginyanga"}, ["ayh"] = {"Hadrami-Arabies"}, ["ayi"] = {"Leyigha"}, ["ayk"] = {"Akuku"}, ["ayl"] = {"Libiese Arabies"}, ["ayn"] = {"Sanaani-Arabies"}, ["ayo"] = {"Ayoreo"}, ["ayp"] = {"Noord-Mesopotamiese Arabies"}, ["ayq"] = {"Ayi (Papoea-Nieu-Guinee)"}, ["ayr"] = {"Sentraal-Aymara"}, ["ays"] = {"Sorsogon Ayta"}, ["ayt"] = {"Magbukun Ayta"}, ["ayu"] = {"Ayu"}, ["ayy"] = {"Tayabas Ayta"}, ["ayz"] = {"Mai Brat"}, ["aza"] = {"Azha"}, ["azb"] = {"Suid-Azerbeidjans"}, ["azc"] = {"Uto-Astekiese tale"}, ["azd"] = {"Oos- Durango Nahuatl"}, ["azg"] = {"San Pedro Amuzgos Amuzgo"}, ["azj"] = {"Noord-Azerbeidjans"}, ["azm"] = {"Ipalapa Amuzgo"}, ["azn"] = {"Wes- Durango Nahuatl"}, ["azo"] = {"Awing"}, ["azt"] = {"Faire Atta"}, ["azz"] = {"Hooglandse Puebla Nahuatl"}, ["baa"] = {"Babatana"}, ["bab"] = {"Bainouk-Gunyuño"}, ["bac"] = {"Badui"}, ["bad"] = {"Banda languages"}, ["bae"] = {"Baré"}, ["baf"] = {"Nubaca"}, ["bag"] = {"Tuki"}, ["bah"] = {"Bahamas Creole English"}, ["bai"] = {"Bamileke languages"}, ["baj"] = {"Barakai"}, ["bal"] = {"Baluchi"}, ["ban"] = {"Balinese"}, ["bao"] = {"Waimaha"}, ["bap"] = {"Bantawa"}, ["bar"] = {"Bavarian"}, ["bas"] = {"Basa (Cameroon)"}, ["bat"] = {"Baltic languages"}, ["bau"] = {"Bada (Nigeria)"}, ["bav"] = {"Vengo"}, ["baw"] = {"Bambili-Bambui"}, ["bax"] = {"Bamun"}, ["bay"] = {"Batuley"}, ["bba"] = {"Baatonum"}, ["bbb"] = {"Barai"}, ["bbc"] = {"Batak Toba"}, ["bbd"] = {"Bau"}, ["bbe"] = {"Bangba"}, ["bbf"] = {"Baibai"}, ["bbg"] = {"Barama"}, ["bbh"] = {"Bugan"}, ["bbi"] = {"Barombi"}, ["bbj"] = {"Ghomálá'"}, ["bbk"] = {"Babanki"}, ["bbl"] = {"Bats"}, ["bbm"] = {"Babango"}, ["bbn"] = {"Uneapa"}, ["bbo"] = {"Northern Bobo Madaré", "Konabéré"}, ["bbp"] = {"West Central Banda"}, ["bbq"] = {"Bamali"}, ["bbr"] = {"Girawa"}, ["bbs"] = {"Bakpinka"}, ["bbt"] = {"Mburku"}, ["bbu"] = {"Kulung (Nigeria)"}, ["bbv"] = {"Karnai"}, ["bbw"] = {"Baba"}, ["bbx"] = {"Bubia"}, ["bby"] = {"Befang"}, ["bbz"] = {"Babalia Creole Arabic"}, ["bca"] = {"Central Bai"}, ["bcb"] = {"Bainouk-Samik"}, ["bcc"] = {"Southern Balochi"}, ["bcd"] = {"North Babar"}, ["bce"] = {"Bamenyam"}, ["bcf"] = {"Bamu"}, ["bcg"] = {"Baga Pokur"}, ["bch"] = {"Bariai"}, ["bci"] = {"Baoulé"}, ["bcj"] = {"Bardi"}, ["bck"] = {"Bunaba"}, ["bcl"] = {"Central Bikol"}, ["bcm"] = {"Bannoni"}, ["bcn"] = {"Bali (Nigeria)"}, ["bco"] = {"Kaluli"}, ["bcp"] = {"Bali (Democratic Republic of Congo)"}, ["bcq"] = {"Bench"}, ["bcr"] = {"Babine"}, ["bcs"] = {"Kohumono"}, ["bct"] = {"Bendi"}, ["bcu"] = {"Awad Bing"}, ["bcv"] = {"Shoo-Minda-Nye"}, ["bcw"] = {"Bana"}, ["bcy"] = {"Bacama"}, ["bcz"] = {"Bainouk-Gunyaamolo"}, ["bda"] = {"Bayot"}, ["bdb"] = {"Basap"}, ["bdc"] = {"Emberá-Baudó"}, ["bdd"] = {"Bunama"}, ["bde"] = {"Bade"}, ["bdf"] = {"Biage"}, ["bdg"] = {"Bonggi"}, ["bdh"] = {"Baka (South Sudan)"}, ["bdi"] = {"Burun"}, ["bdj"] = {"Bai (South Sudan)", "Bai"}, ["bdk"] = {"Budukh"}, ["bdl"] = {"Indonesian Bajau"}, ["bdm"] = {"Buduma"}, ["bdn"] = {"Baldemu"}, ["bdo"] = {"Morom"}, ["bdp"] = {"Bende"}, ["bdq"] = {"Bahnar"}, ["bdr"] = {"West Coast Bajau"}, ["bds"] = {"Burunge"}, ["bdt"] = {"Bokoto"}, ["bdu"] = {"Oroko"}, ["bdv"] = {"Bodo Parja"}, ["bdw"] = {"Baham"}, ["bdx"] = {"Budong-Budong"}, ["bdy"] = {"Bandjalang"}, ["bdz"] = {"Badeshi"}, ["bea"] = {"Beaver"}, ["beb"] = {"Bebele"}, ["bec"] = {"Iceve-Maci"}, ["bed"] = {"Bedoanas"}, ["bee"] = {"Byangsi"}, ["bef"] = {"Benabena"}, ["beg"] = {"Belait"}, ["beh"] = {"Biali"}, ["bei"] = {"Bekati'"}, ["bej"] = {"Beja", "Bedawiyet"}, ["bek"] = {"Bebeli"}, ["bem"] = {"Bemba (Zambia)"}, ["beo"] = {"Beami"}, ["bep"] = {"Besoa"}, ["beq"] = {"Beembe"}, ["ber"] = {"Berber languages"}, ["bes"] = {"Besme"}, ["bet"] = {"Guiberoua Béte"}, ["beu"] = {"Blagar"}, ["bev"] = {"Daloa Bété"}, ["bew"] = {"Betawi"}, ["bex"] = {"Jur Modo"}, ["bey"] = {"Beli (Papua New Guinea)"}, ["bez"] = {"Bena (Tanzania)"}, ["bfa"] = {"Bari"}, ["bfb"] = {"Pauri Bareli"}, ["bfc"] = {"Panyi Bai", "Northern Bai"}, ["bfd"] = {"Bafut"}, ["bfe"] = {"Betaf", "Tena"}, ["bff"] = {"Bofi"}, ["bfg"] = {"Busang Kayan"}, ["bfh"] = {"Blafe"}, ["bfi"] = {"British Sign Language"}, ["bfj"] = {"Bafanji"}, ["bfk"] = {"Ban Khor Sign Language"}, ["bfl"] = {"Banda-Ndélé"}, ["bfm"] = {"Mmen"}, ["bfn"] = {"Bunak"}, ["bfo"] = {"Malba Birifor"}, ["bfp"] = {"Beba"}, ["bfq"] = {"Badaga"}, ["bfr"] = {"Bazigar"}, ["bfs"] = {"Southern Bai"}, ["bft"] = {"Balti"}, ["bfu"] = {"Gahri"}, ["bfw"] = {"Bondo"}, ["bfx"] = {"Bantayanon"}, ["bfy"] = {"Bagheli"}, ["bfz"] = {"Mahasu Pahari"}, ["bga"] = {"Gwamhi-Wuri"}, ["bgb"] = {"Bobongko"}, ["bgc"] = {"Haryanvi"}, ["bgd"] = {"Rathwi Bareli"}, ["bge"] = {"Bauria"}, ["bgf"] = {"Bangandu"}, ["bgg"] = {"Bugun"}, ["bgi"] = {"Giangan"}, ["bgj"] = {"Bangolan"}, ["bgk"] = {"Bit", "Buxinhua"}, ["bgl"] = {"Bo (Laos)"}, ["bgn"] = {"Western Balochi"}, ["bgo"] = {"Baga Koga"}, ["bgp"] = {"Eastern Balochi"}, ["bgq"] = {"Bagri"}, ["bgr"] = {"Bawm Chin"}, ["bgs"] = {"Tagabawa"}, ["bgt"] = {"Bughotu"}, ["bgu"] = {"Mbongno"}, ["bgv"] = {"Warkay-Bipim"}, ["bgw"] = {"Bhatri"}, ["bgx"] = {"Balkan Gagauz Turkish"}, ["bgy"] = {"Benggoi"}, ["bgz"] = {"Banggai"}, ["bha"] = {"Bharia"}, ["bhb"] = {"Bhili"}, ["bhc"] = {"Biga"}, ["bhd"] = {"Bhadrawahi"}, ["bhe"] = {"Bhaya"}, ["bhf"] = {"Odiai"}, ["bhg"] = {"Binandere"}, ["bhh"] = {"Bukharic"}, ["bhi"] = {"Bhilali"}, ["bhj"] = {"Bahing"}, ["bhl"] = {"Bimin"}, ["bhm"] = {"Bathari"}, ["bhn"] = {"Bohtan Neo-Aramaic"}, ["bho"] = {"Bhojpuri"}, ["bhp"] = {"Bima"}, ["bhq"] = {"Tukang Besi South"}, ["bhr"] = {"Bara Malagasy"}, ["bhs"] = {"Buwal"}, ["bht"] = {"Bhattiyali"}, ["bhu"] = {"Bhunjia"}, ["bhv"] = {"Bahau"}, ["bhw"] = {"Biak"}, ["bhx"] = {"Bhalay"}, ["bhy"] = {"Bhele"}, ["bhz"] = {"Bada (Indonesia)"}, ["bia"] = {"Badimaya"}, ["bib"] = {"Bissa", "Bisa"}, ["bic"] = {"Bikaru"}, ["bid"] = {"Bidiyo"}, ["bie"] = {"Bepour"}, ["bif"] = {"Biafada"}, ["big"] = {"Biangai"}, ["bij"] = {"Vaghat-Ya-Bijim-Legeri"}, ["bik"] = {"Bikol"}, ["bil"] = {"Bile"}, ["bim"] = {"Bimoba"}, ["bin"] = {"Bini", "Edo"}, ["bio"] = {"Nai"}, ["bip"] = {"Bila"}, ["biq"] = {"Bipi"}, ["bir"] = {"Bisorio"}, ["bit"] = {"Berinomo"}, ["biu"] = {"Biete"}, ["biv"] = {"Southern Birifor"}, ["biw"] = {"Kol (Cameroon)"}, ["bix"] = {"Bijori"}, ["biy"] = {"Birhor"}, ["biz"] = {"Baloi"}, ["bja"] = {"Budza"}, ["bjb"] = {"Banggarla"}, ["bjc"] = {"Bariji"}, ["bje"] = {"Biao-Jiao Mien"}, ["bjf"] = {"Barzani Jewish Neo-Aramaic"}, ["bjg"] = {"Bidyogo"}, ["bjh"] = {"Bahinemo"}, ["bji"] = {"Burji"}, ["bjj"] = {"Kanauji"}, ["bjk"] = {"Barok"}, ["bjl"] = {"Bulu (Papua New Guinea)"}, ["bjm"] = {"Bajelani"}, ["bjn"] = {"Banjar"}, ["bjo"] = {"Mid-Southern Banda"}, ["bjp"] = {"Fanamaket"}, ["bjr"] = {"Binumarien"}, ["bjs"] = {"Bajan"}, ["bjt"] = {"Balanta-Ganja"}, ["bju"] = {"Busuu"}, ["bjv"] = {"Bedjond"}, ["bjw"] = {"Bakwé"}, ["bjx"] = {"Banao Itneg"}, ["bjy"] = {"Bayali"}, ["bjz"] = {"Baruga"}, ["bka"] = {"Kyak"}, ["bkc"] = {"Baka (Cameroon)"}, ["bkd"] = {"Binukid", "Talaandig"}, ["bkf"] = {"Beeke"}, ["bkg"] = {"Buraka"}, ["bkh"] = {"Bakoko"}, ["bki"] = {"Baki"}, ["bkj"] = {"Pande"}, ["bkk"] = {"Brokskat"}, ["bkl"] = {"Berik"}, ["bkm"] = {"Kom (Cameroon)"}, ["bkn"] = {"Bukitan"}, ["bko"] = {"Kwa'"}, ["bkp"] = {"Boko (Democratic Republic of Congo)"}, ["bkq"] = {"Bakairí"}, ["bkr"] = {"Bakumpai"}, ["bks"] = {"Northern Sorsoganon"}, ["bkt"] = {"Boloki"}, ["bku"] = {"Buhid"}, ["bkv"] = {"Bekwarra"}, ["bkw"] = {"Bekwel"}, ["bkx"] = {"Baikeno"}, ["bky"] = {"Bokyi"}, ["bkz"] = {"Bungku"}, ["bla"] = {"Siksika"}, ["blb"] = {"Bilua"}, ["blc"] = {"Bella Coola"}, ["bld"] = {"Bolango"}, ["ble"] = {"Balanta-Kentohe"}, ["blf"] = {"Buol"}, ["blg"] = {"Balau"}, ["blh"] = {"Kuwaa"}, ["bli"] = {"Bolia"}, ["blj"] = {"Bolongan"}, ["blk"] = {"Pa'o Karen", "Pa'O"}, ["bll"] = {"Biloxi"}, ["blm"] = {"Beli (South Sudan)"}, ["bln"] = {"Southern Catanduanes Bikol"}, ["blo"] = {"Anii"}, ["blp"] = {"Blablanga"}, ["blq"] = {"Baluan-Pam"}, ["blr"] = {"Blang"}, ["bls"] = {"Balaesang"}, ["blt"] = {"Tai Dam"}, ["blv"] = {"Kibala", "Bolo"}, ["blw"] = {"Balangao"}, ["blx"] = {"Mag-Indi Ayta"}, ["bly"] = {"Notre"}, ["blz"] = {"Balantak"}, ["bma"] = {"Lame"}, ["bmb"] = {"Bembe"}, ["bmc"] = {"Biem"}, ["bmd"] = {"Baga Manduri"}, ["bme"] = {"Limassa"}, ["bmf"] = {"Bom-Kim"}, ["bmg"] = {"Bamwe"}, ["bmh"] = {"Kein"}, ["bmi"] = {"Bagirmi"}, ["bmj"] = {"Bote-Majhi"}, ["bmk"] = {"Ghayavi"}, ["bml"] = {"Bomboli"}, ["bmm"] = {"Northern Betsimisaraka Malagasy"}, ["bmn"] = {"Bina (Papua New Guinea)"}, ["bmo"] = {"Bambalang"}, ["bmp"] = {"Bulgebi"}, ["bmq"] = {"Bomu"}, ["bmr"] = {"Muinane"}, ["bms"] = {"Bilma Kanuri"}, ["bmt"] = {"Biao Mon"}, ["bmu"] = {"Somba-Siawari"}, ["bmv"] = {"Bum"}, ["bmw"] = {"Bomwali"}, ["bmx"] = {"Baimak"}, ["bmz"] = {"Baramu"}, ["bna"] = {"Bonerate"}, ["bnb"] = {"Bookan"}, ["bnc"] = {"Bontok"}, ["bnd"] = {"Banda (Indonesia)"}, ["bne"] = {"Bintauna"}, ["bnf"] = {"Masiwang"}, ["bng"] = {"Benga"}, ["bni"] = {"Bangi"}, ["bnj"] = {"Eastern Tawbuid"}, ["bnk"] = {"Bierebo"}, ["bnl"] = {"Boon"}, ["bnm"] = {"Batanga"}, ["bnn"] = {"Bunun"}, ["bno"] = {"Bantoanon"}, ["bnp"] = {"Bola"}, ["bnq"] = {"Bantik"}, ["bnr"] = {"Butmas-Tur"}, ["bns"] = {"Bundeli"}, ["bnt"] = {"Bantu languages"}, ["bnu"] = {"Bentong"}, ["bnv"] = {"Bonerif", "Beneraf", "Edwas"}, ["bnw"] = {"Bisis"}, ["bnx"] = {"Bangubangu"}, ["bny"] = {"Bintulu"}, ["bnz"] = {"Beezen"}, ["boa"] = {"Bora"}, ["bob"] = {"Aweer"}, ["boe"] = {"Mundabli"}, ["bof"] = {"Bolon"}, ["bog"] = {"Bamako Sign Language"}, ["boh"] = {"Boma"}, ["boi"] = {"Barbareño"}, ["boj"] = {"Anjam"}, ["bok"] = {"Bonjo"}, ["bol"] = {"Bole"}, ["bom"] = {"Berom"}, ["bon"] = {"Bine"}, ["boo"] = {"Tiemacèwè Bozo"}, ["bop"] = {"Bonkiman"}, ["boq"] = {"Bogaya"}, ["bor"] = {"Borôro"}, ["bot"] = {"Bongo"}, ["bou"] = {"Bondei"}, ["bov"] = {"Tuwuli"}, ["bow"] = {"Rema"}, ["box"] = {"Buamu"}, ["boy"] = {"Bodo (Central African Republic)"}, ["boz"] = {"Tiéyaxo Bozo"}, ["bpa"] = {"Daakaka"}, ["bpb"] = {"Barbacoas"}, ["bpd"] = {"Banda-Banda"}, ["bpg"] = {"Bonggo"}, ["bph"] = {"Botlikh"}, ["bpi"] = {"Bagupi"}, ["bpj"] = {"Binji"}, ["bpk"] = {"Orowe", "'Ôrôê"}, ["bpl"] = {"Broome Pearling Lugger Pidgin"}, ["bpm"] = {"Biyom"}, ["bpn"] = {"Dzao Min"}, ["bpo"] = {"Anasi"}, ["bpp"] = {"Kaure"}, ["bpq"] = {"Banda Malay"}, ["bpr"] = {"Koronadal Blaan"}, ["bps"] = {"Sarangani Blaan"}, ["bpt"] = {"Barrow Point"}, ["bpu"] = {"Bongu"}, ["bpv"] = {"Bian Marind"}, ["bpw"] = {"Bo (Papua New Guinea)"}, ["bpx"] = {"Palya Bareli"}, ["bpy"] = {"Bishnupriya"}, ["bpz"] = {"Bilba"}, ["bqa"] = {"Tchumbuli"}, ["bqb"] = {"Bagusa"}, ["bqc"] = {"Boko (Benin)", "Boo"}, ["bqd"] = {"Bung"}, ["bqf"] = {"Baga Kaloum"}, ["bqg"] = {"Bago-Kusuntu"}, ["bqh"] = {"Baima"}, ["bqi"] = {"Bakhtiari"}, ["bqj"] = {"Bandial"}, ["bqk"] = {"Banda-Mbrès"}, ["bql"] = {"Bilakura"}, ["bqm"] = {"Wumboko"}, ["bqn"] = {"Bulgarian Sign Language"}, ["bqo"] = {"Balo"}, ["bqp"] = {"Busa"}, ["bqq"] = {"Biritai"}, ["bqr"] = {"Burusu"}, ["bqs"] = {"Bosngun"}, ["bqt"] = {"Bamukumbit"}, ["bqu"] = {"Boguru"}, ["bqv"] = {"Koro Wachi", "Begbere-Ejar"}, ["bqw"] = {"Buru (Nigeria)"}, ["bqx"] = {"Baangi"}, ["bqy"] = {"Bengkala Sign Language"}, ["bqz"] = {"Bakaka"}, ["bra"] = {"Braj"}, ["brb"] = {"Lave"}, ["brc"] = {"Berbice Creole Dutch"}, ["brd"] = {"Baraamu"}, ["brf"] = {"Bera"}, ["brg"] = {"Baure"}, ["brh"] = {"Brahui"}, ["bri"] = {"Mokpwe"}, ["brj"] = {"Bieria"}, ["brk"] = {"Birked"}, ["brl"] = {"Birwa"}, ["brm"] = {"Barambu"}, ["brn"] = {"Boruca"}, ["bro"] = {"Brokkat"}, ["brp"] = {"Barapasi"}, ["brq"] = {"Breri"}, ["brr"] = {"Birao"}, ["brs"] = {"Baras"}, ["brt"] = {"Bitare"}, ["bru"] = {"Eastern Bru"}, ["brv"] = {"Western Bru"}, ["brw"] = {"Bellari"}, ["brx"] = {"Bodo (India)"}, ["bry"] = {"Burui"}, ["brz"] = {"Bilbil"}, ["bsa"] = {"Abinomn"}, ["bsb"] = {"Brunei Bisaya"}, ["bsc"] = {"Bassari", "Oniyan"}, ["bse"] = {"Wushi"}, ["bsf"] = {"Bauchi"}, ["bsg"] = {"Bashkardi"}, ["bsh"] = {"Kati"}, ["bsi"] = {"Bassossi"}, ["bsj"] = {"Bangwinji"}, ["bsk"] = {"Burushaski"}, ["bsl"] = {"Basa-Gumna"}, ["bsm"] = {"Busami"}, ["bsn"] = {"Barasana-Eduria"}, ["bso"] = {"Buso"}, ["bsp"] = {"Baga Sitemu"}, ["bsq"] = {"Bassa"}, ["bsr"] = {"Bassa-Kontagora"}, ["bss"] = {"Akoose"}, ["bst"] = {"Basketo"}, ["bsu"] = {"Bahonsuai"}, ["bsv"] = {"Baga Sobané"}, ["bsw"] = {"Baiso"}, ["bsx"] = {"Yangkam"}, ["bsy"] = {"Sabah Bisaya"}, ["bta"] = {"Bata"}, ["btc"] = {"Bati (Cameroon)"}, ["btd"] = {"Batak Dairi"}, ["bte"] = {"Gamo-Ningi"}, ["btf"] = {"Birgit"}, ["btg"] = {"Gagnoa Bété"}, ["bth"] = {"Biatah Bidayuh"}, ["bti"] = {"Burate"}, ["btj"] = {"Bacanese Malay"}, ["btk"] = {"Batak languages"}, ["btm"] = {"Batak Mandailing"}, ["btn"] = {"Ratagnon"}, ["bto"] = {"Rinconada Bikol"}, ["btp"] = {"Budibud"}, ["btq"] = {"Batek"}, ["btr"] = {"Baetora"}, ["bts"] = {"Batak Simalungun"}, ["btt"] = {"Bete-Bendi"}, ["btu"] = {"Batu"}, ["btv"] = {"Bateri"}, ["btw"] = {"Butuanon"}, ["btx"] = {"Batak Karo"}, ["bty"] = {"Bobot"}, ["btz"] = {"Batak Alas-Kluet"}, ["bua"] = {"Buriat"}, ["bub"] = {"Bua"}, ["buc"] = {"Bushi"}, ["bud"] = {"Ntcham"}, ["bue"] = {"Beothuk"}, ["buf"] = {"Bushoong"}, ["bug"] = {"Buginese"}, ["buh"] = {"Younuo Bunu"}, ["bui"] = {"Bongili"}, ["buj"] = {"Basa-Gurmana"}, ["buk"] = {"Bugawac"}, ["bum"] = {"Bulu (Cameroon)"}, ["bun"] = {"Sherbro"}, ["buo"] = {"Terei"}, ["bup"] = {"Busoa"}, ["buq"] = {"Brem"}, ["bus"] = {"Bokobaru"}, ["but"] = {"Bungain"}, ["buu"] = {"Budu"}, ["buv"] = {"Bun"}, ["buw"] = {"Bubi"}, ["bux"] = {"Boghom"}, ["buy"] = {"Bullom So"}, ["buz"] = {"Bukwen"}, ["bva"] = {"Barein"}, ["bvb"] = {"Bube"}, ["bvc"] = {"Baelelea"}, ["bvd"] = {"Baeggu"}, ["bve"] = {"Berau Malay"}, ["bvf"] = {"Boor"}, ["bvg"] = {"Bonkeng"}, ["bvh"] = {"Bure"}, ["bvi"] = {"Belanda Viri"}, ["bvj"] = {"Baan"}, ["bvk"] = {"Bukat"}, ["bvl"] = {"Bolivian Sign Language"}, ["bvm"] = {"Bamunka"}, ["bvn"] = {"Buna"}, ["bvo"] = {"Bolgo"}, ["bvp"] = {"Bumang"}, ["bvq"] = {"Birri"}, ["bvr"] = {"Burarra"}, ["bvt"] = {"Bati (Indonesia)"}, ["bvu"] = {"Bukit Malay"}, ["bvv"] = {"Baniva"}, ["bvw"] = {"Boga"}, ["bvx"] = {"Dibole"}, ["bvy"] = {"Baybayanon"}, ["bvz"] = {"Bauzi"}, ["bwa"] = {"Bwatoo"}, ["bwb"] = {"Namosi-Naitasiri-Serua"}, ["bwc"] = {"Bwile"}, ["bwd"] = {"Bwaidoka"}, ["bwe"] = {"Bwe Karen"}, ["bwf"] = {"Boselewa"}, ["bwg"] = {"Barwe"}, ["bwh"] = {"Bishuo"}, ["bwi"] = {"Baniwa"}, ["bwj"] = {"Láá Láá Bwamu"}, ["bwk"] = {"Bauwaki"}, ["bwl"] = {"Bwela"}, ["bwm"] = {"Biwat"}, ["bwn"] = {"Wunai Bunu"}, ["bwo"] = {"Boro (Ethiopia)", "Borna (Ethiopia)"}, ["bwp"] = {"Mandobo Bawah"}, ["bwq"] = {"Southern Bobo Madaré"}, ["bwr"] = {"Bura-Pabir"}, ["bws"] = {"Bomboma"}, ["bwt"] = {"Bafaw-Balong"}, ["bwu"] = {"Buli (Ghana)"}, ["bww"] = {"Bwa"}, ["bwx"] = {"Bu-Nao Bunu"}, ["bwy"] = {"Cwi Bwamu"}, ["bwz"] = {"Bwisi"}, ["bxa"] = {"Tairaha"}, ["bxb"] = {"Belanda Bor"}, ["bxc"] = {"Molengue"}, ["bxd"] = {"Pela"}, ["bxe"] = {"Birale"}, ["bxf"] = {"Bilur", "Minigir"}, ["bxg"] = {"Bangala"}, ["bxh"] = {"Buhutu"}, ["bxi"] = {"Pirlatapa"}, ["bxj"] = {"Bayungu"}, ["bxk"] = {"Bukusu", "Lubukusu"}, ["bxl"] = {"Jalkunan"}, ["bxm"] = {"Mongolia Buriat"}, ["bxn"] = {"Burduna"}, ["bxo"] = {"Barikanchi"}, ["bxp"] = {"Bebil"}, ["bxq"] = {"Beele"}, ["bxr"] = {"Russia Buriat"}, ["bxs"] = {"Busam"}, ["bxu"] = {"China Buriat"}, ["bxv"] = {"Berakou"}, ["bxw"] = {"Bankagooma"}, ["bxz"] = {"Binahari"}, ["bya"] = {"Batak"}, ["byb"] = {"Bikya"}, ["byc"] = {"Ubaghara"}, ["byd"] = {"Benyadu'"}, ["bye"] = {"Pouye"}, ["byf"] = {"Bete"}, ["byg"] = {"Baygo"}, ["byh"] = {"Bhujel"}, ["byi"] = {"Buyu"}, ["byj"] = {"Bina (Nigeria)"}, ["byk"] = {"Biao"}, ["byl"] = {"Bayono"}, ["bym"] = {"Bidyara"}, ["byn"] = {"Bilin", "Blin"}, ["byo"] = {"Biyo"}, ["byp"] = {"Bumaji"}, ["byq"] = {"Basay"}, ["byr"] = {"Baruya", "Yipma"}, ["bys"] = {"Burak"}, ["byt"] = {"Berti"}, ["byv"] = {"Medumba"}, ["byw"] = {"Belhariya"}, ["byx"] = {"Qaqet"}, ["byz"] = {"Banaro"}, ["bza"] = {"Bandi"}, ["bzb"] = {"Andio"}, ["bzc"] = {"Southern Betsimisaraka Malagasy"}, ["bzd"] = {"Bribri"}, ["bze"] = {"Jenaama Bozo"}, ["bzf"] = {"Boikin"}, ["bzg"] = {"Babuza"}, ["bzh"] = {"Mapos Buang"}, ["bzi"] = {"Bisu"}, ["bzj"] = {"Belize Kriol English"}, ["bzk"] = {"Nicaragua Creole English"}, ["bzl"] = {"Boano (Sulawesi)"}, ["bzm"] = {"Bolondo"}, ["bzn"] = {"Boano (Maluku)"}, ["bzo"] = {"Bozaba"}, ["bzp"] = {"Kemberano"}, ["bzq"] = {"Buli (Indonesia)"}, ["bzr"] = {"Biri"}, ["bzs"] = {"Brazilian Sign Language"}, ["bzt"] = {"Brithenig"}, ["bzu"] = {"Burmeso"}, ["bzv"] = {"Naami"}, ["bzw"] = {"Basa (Nigeria)"}, ["bzx"] = {"Kɛlɛngaxo Bozo"}, ["bzy"] = {"Obanliku"}, ["bzz"] = {"Evant"}, ["caa"] = {"Chortí"}, ["cab"] = {"Garifuna"}, ["cac"] = {"Chuj"}, ["cad"] = {"Caddo"}, ["cae"] = {"Lehar", "Laalaa"}, ["caf"] = {"Southern Carrier"}, ["cag"] = {"Nivaclé"}, ["cah"] = {"Cahuarano"}, ["cai"] = {"Central American Indian languages"}, ["caj"] = {"Chané"}, ["cak"] = {"Kaqchikel", "Cakchiquel"}, ["cal"] = {"Carolinian"}, ["cam"] = {"Cemuhî"}, ["can"] = {"Chambri"}, ["cao"] = {"Chácobo"}, ["cap"] = {"Chipaya"}, ["caq"] = {"Car Nicobarese"}, ["car"] = {"Galibi Carib"}, ["cas"] = {"Tsimané"}, ["cau"] = {"Caucasian languages"}, ["cav"] = {"Cavineña"}, ["caw"] = {"Callawalla"}, ["cax"] = {"Chiquitano"}, ["cay"] = {"Cayuga"}, ["caz"] = {"Canichana"}, ["cba"] = {"Chibchan languages"}, ["cbb"] = {"Cabiyarí"}, ["cbc"] = {"Carapana"}, ["cbd"] = {"Carijona"}, ["cbg"] = {"Chimila"}, ["cbi"] = {"Chachi"}, ["cbj"] = {"Ede Cabe"}, ["cbk"] = {"Chavacano"}, ["cbl"] = {"Bualkhaw Chin"}, ["cbn"] = {"Nyahkur"}, ["cbo"] = {"Izora"}, ["cbq"] = {"Tsucuba", "Cuba"}, ["cbr"] = {"Cashibo-Cacataibo"}, ["cbs"] = {"Cashinahua"}, ["cbt"] = {"Chayahuita"}, ["cbu"] = {"Candoshi-Shapra"}, ["cbv"] = {"Cacua"}, ["cbw"] = {"Kinabalian"}, ["cby"] = {"Carabayo"}, ["cca"] = {"Cauca"}, ["ccc"] = {"Chamicuro"}, ["ccd"] = {"Cafundo Creole"}, ["cce"] = {"Chopi"}, ["ccg"] = {"Samba Daka"}, ["cch"] = {"Atsam"}, ["ccj"] = {"Kasanga"}, ["ccl"] = {"Cutchi-Swahili"}, ["ccm"] = {"Malaccan Creole Malay"}, ["ccn"] = {"North Caucasian languages"}, ["cco"] = {"Comaltepec Chinantec"}, ["ccp"] = {"Chakma"}, ["ccr"] = {"Cacaopera"}, ["ccs"] = {"South Caucasian languages"}, ["cda"] = {"Choni"}, ["cdc"] = {"Chadic languages"}, ["cdd"] = {"Caddoan languages"}, ["cde"] = {"Chenchu"}, ["cdf"] = {"Chiru"}, ["cdg"] = {"Chamari"}, ["cdh"] = {"Chambeali"}, ["cdi"] = {"Chodri"}, ["cdj"] = {"Churahi"}, ["cdm"] = {"Chepang"}, ["cdn"] = {"Chaudangsi"}, ["cdo"] = {"Min Dong Chinese"}, ["cdr"] = {"Cinda-Regi-Tiyal"}, ["cds"] = {"Chadian Sign Language"}, ["cdy"] = {"Chadong"}, ["cdz"] = {"Koda"}, ["cea"] = {"Lower Chehalis"}, ["ceb"] = {"Cebuano"}, ["ceg"] = {"Chamacoco"}, ["cek"] = {"Eastern Khumi Chin"}, ["cel"] = {"Celtic languages"}, ["cen"] = {"Cen"}, ["cet"] = {"Centúúm"}, ["cfa"] = {"Dijim-Bwilim"}, ["cfd"] = {"Cara"}, ["cfg"] = {"Como Karim"}, ["cfm"] = {"Falam Chin"}, ["cga"] = {"Changriwa"}, ["cgc"] = {"Kagayanen"}, ["cgg"] = {"Chiga"}, ["cgk"] = {"Chocangacakha"}, ["chb"] = {"Chibcha"}, ["chc"] = {"Catawba"}, ["chd"] = {"Highland Oaxaca Chontal"}, ["chf"] = {"Tabasco Chontal"}, ["chg"] = {"Chagatai"}, ["chh"] = {"Chinook"}, ["chj"] = {"Ojitlán Chinantec"}, ["chk"] = {"Chuukese"}, ["chl"] = {"Cahuilla"}, ["chm"] = {"Mari (Russia)"}, ["chn"] = {"Chinook jargon"}, ["cho"] = {"Choctaw"}, ["chp"] = {"Chipewyan", "Dene Suline"}, ["chq"] = {"Quiotepec Chinantec"}, ["chr"] = {"Cherokee"}, ["cht"] = {"Cholón"}, ["chw"] = {"Chuwabu"}, ["chx"] = {"Chantyal"}, ["chy"] = {"Cheyenne"}, ["chz"] = {"Ozumacín Chinantec"}, ["cia"] = {"Cia-Cia"}, ["cib"] = {"Ci Gbe"}, ["cic"] = {"Chickasaw"}, ["cid"] = {"Chimariko"}, ["cie"] = {"Cineni"}, ["cih"] = {"Chinali"}, ["cik"] = {"Chitkuli Kinnauri"}, ["cim"] = {"Cimbrian"}, ["cin"] = {"Cinta Larga"}, ["cip"] = {"Chiapanec"}, ["cir"] = {"Tiri", "Haméa", "Méa"}, ["ciw"] = {"Chippewa"}, ["ciy"] = {"Chaima"}, ["cja"] = {"Western Cham"}, ["cje"] = {"Chru"}, ["cjh"] = {"Upper Chehalis"}, ["cji"] = {"Chamalal"}, ["cjk"] = {"Chokwe"}, ["cjm"] = {"Eastern Cham"}, ["cjn"] = {"Chenapian"}, ["cjo"] = {"Ashéninka Pajonal"}, ["cjp"] = {"Cabécar"}, ["cjs"] = {"Shor"}, ["cjv"] = {"Chuave"}, ["cjy"] = {"Jinyu Chinese"}, ["ckb"] = {"Central Kurdish"}, ["ckh"] = {"Chak"}, ["ckl"] = {"Cibak"}, ["ckn"] = {"Kaang Chin"}, ["cko"] = {"Anufo"}, ["ckq"] = {"Kajakse"}, ["ckr"] = {"Kairak"}, ["cks"] = {"Tayo"}, ["ckt"] = {"Chukot"}, ["cku"] = {"Koasati"}, ["ckv"] = {"Kavalan"}, ["ckx"] = {"Caka"}, ["cky"] = {"Cakfem-Mushere"}, ["ckz"] = {"Cakchiquel-Quiché Mixed Language"}, ["cla"] = {"Ron"}, ["clc"] = {"Chilcotin"}, ["cld"] = {"Chaldean Neo-Aramaic"}, ["cle"] = {"Lealao Chinantec"}, ["clh"] = {"Chilisso"}, ["cli"] = {"Chakali"}, ["clj"] = {"Laitu Chin"}, ["clk"] = {"Idu-Mishmi"}, ["cll"] = {"Chala"}, ["clm"] = {"Clallam"}, ["clo"] = {"Lowland Oaxaca Chontal"}, ["clt"] = {"Lautu Chin"}, ["clu"] = {"Caluyanun"}, ["clw"] = {"Chulym"}, ["cly"] = {"Eastern Highland Chatino"}, ["cma"] = {"Maa"}, ["cmc"] = {"Chamic languages"}, ["cme"] = {"Cerma"}, ["cmg"] = {"Classical Mongolian"}, ["cmi"] = {"Emberá-Chamí"}, ["cml"] = {"Campalagian"}, ["cmm"] = {"Michigamea"}, ["cmn"] = {"Mandarin Chinese"}, ["cmo"] = {"Central Mnong"}, ["cmr"] = {"Mro-Khimi Chin"}, ["cms"] = {"Messapic"}, ["cmt"] = {"Camtho"}, ["cna"] = {"Changthang"}, ["cnb"] = {"Chinbon Chin"}, ["cnc"] = {"Côông"}, ["cng"] = {"Northern Qiang"}, ["cnh"] = {"Hakha Chin", "Haka Chin"}, ["cni"] = {"Asháninka"}, ["cnk"] = {"Khumi Chin"}, ["cnl"] = {"Lalana Chinantec"}, ["cno"] = {"Con"}, ["cnr"] = {"Montenegrin"}, ["cns"] = {"Central Asmat"}, ["cnt"] = {"Tepetotutla Chinantec"}, ["cnu"] = {"Chenoua"}, ["cnw"] = {"Ngawn Chin"}, ["cnx"] = {"Middle Cornish"}, ["coa"] = {"Cocos Islands Malay"}, ["cob"] = {"Chicomuceltec"}, ["coc"] = {"Cocopa"}, ["cod"] = {"Cocama-Cocamilla"}, ["coe"] = {"Koreguaje"}, ["cof"] = {"Colorado"}, ["cog"] = {"Chong"}, ["coh"] = {"Chonyi-Dzihana-Kauma", "Chichonyi-Chidzihana-Chikauma"}, ["coj"] = {"Cochimi"}, ["cok"] = {"Santa Teresa Cora"}, ["col"] = {"Columbia-Wenatchi"}, ["com"] = {"Comanche"}, ["con"] = {"Cofán"}, ["coo"] = {"Comox"}, ["cop"] = {"Coptic"}, ["coq"] = {"Coquille"}, ["cot"] = {"Caquinte"}, ["cou"] = {"Wamey"}, ["cov"] = {"Cao Miao"}, ["cow"] = {"Cowlitz"}, ["cox"] = {"Nanti"}, ["coz"] = {"Chochotec"}, ["cpa"] = {"Palantla Chinantec"}, ["cpb"] = {"Ucayali-Yurúa Ashéninka"}, ["cpc"] = {"Ajyíninka Apurucayali"}, ["cpe"] = {"English-based creoles and pidgins"}, ["cpf"] = {"French-based creoles and pidgins"}, ["cpg"] = {"Cappadocian Greek"}, ["cpi"] = {"Chinese Pidgin English"}, ["cpn"] = {"Cherepon"}, ["cpo"] = {"Kpeego"}, ["cpp"] = {"Portuguese-based creoles and pidgins"}, ["cps"] = {"Capiznon"}, ["cpu"] = {"Pichis Ashéninka"}, ["cpx"] = {"Pu-Xian Chinese"}, ["cpy"] = {"South Ucayali Ashéninka"}, ["cqd"] = {"Chuanqiandian Cluster Miao"}, ["cra"] = {"Chara"}, ["crb"] = {"Island Carib"}, ["crc"] = {"Lonwolwol"}, ["crd"] = {"Coeur d'Alene"}, ["crf"] = {"Caramanta"}, ["crg"] = {"Michif"}, ["crh"] = {"Crimean Tatar", "Crimean Turkish"}, ["cri"] = {"Sãotomense"}, ["crj"] = {"Southern East Cree"}, ["crk"] = {"Plains Cree"}, ["crl"] = {"Northern East Cree"}, ["crm"] = {"Moose Cree"}, ["crn"] = {"El Nayar Cora"}, ["cro"] = {"Crow"}, ["crp"] = {"Creoles and pidgins"}, ["crq"] = {"Iyo'wujwa Chorote"}, ["crr"] = {"Carolina Algonquian"}, ["crs"] = {"Seselwa Creole French"}, ["crt"] = {"Iyojwa'ja Chorote"}, ["crv"] = {"Chaura"}, ["crw"] = {"Chrau"}, ["crx"] = {"Carrier"}, ["cry"] = {"Cori"}, ["crz"] = {"Cruzeño"}, ["csa"] = {"Chiltepec Chinantec"}, ["csb"] = {"Kashubian"}, ["csc"] = {"Catalan Sign Language", "Lengua de señas catalana", "Llengua de Signes Catalana"}, ["csd"] = {"Chiangmai Sign Language"}, ["cse"] = {"Czech Sign Language"}, ["csf"] = {"Cuba Sign Language"}, ["csg"] = {"Chilean Sign Language"}, ["csh"] = {"Asho Chin"}, ["csi"] = {"Coast Miwok"}, ["csj"] = {"Songlai Chin"}, ["csk"] = {"Jola-Kasa"}, ["csl"] = {"Chinese Sign Language"}, ["csm"] = {"Central Sierra Miwok"}, ["csn"] = {"Colombian Sign Language"}, ["cso"] = {"Sochiapam Chinantec", "Sochiapan Chinantec"}, ["csq"] = {"Croatia Sign Language"}, ["csr"] = {"Costa Rican Sign Language"}, ["css"] = {"Southern Ohlone"}, ["cst"] = {"Northern Ohlone"}, ["csu"] = {"Central Sudanic languages"}, ["csv"] = {"Sumtu Chin"}, ["csw"] = {"Swampy Cree"}, ["csy"] = {"Siyin Chin"}, ["csz"] = {"Coos"}, ["cta"] = {"Tataltepec Chatino"}, ["ctc"] = {"Chetco"}, ["ctd"] = {"Tedim Chin"}, ["cte"] = {"Tepinapa Chinantec"}, ["ctg"] = {"Chittagonian"}, ["cth"] = {"Thaiphum Chin"}, ["ctl"] = {"Tlacoatzintepec Chinantec"}, ["ctm"] = {"Chitimacha"}, ["ctn"] = {"Chhintange"}, ["cto"] = {"Emberá-Catío"}, ["ctp"] = {"Western Highland Chatino"}, ["cts"] = {"Northern Catanduanes Bikol"}, ["ctt"] = {"Wayanad Chetti"}, ["ctu"] = {"Chol"}, ["ctz"] = {"Zacatepec Chatino"}, ["cua"] = {"Cua"}, ["cub"] = {"Cubeo"}, ["cuc"] = {"Usila Chinantec"}, ["cug"] = {"Chungmboko", "Cung"}, ["cuh"] = {"Chuka", "Gichuka"}, ["cui"] = {"Cuiba"}, ["cuj"] = {"Mashco Piro"}, ["cuk"] = {"San Blas Kuna"}, ["cul"] = {"Culina", "Kulina"}, ["cuo"] = {"Cumanagoto"}, ["cup"] = {"Cupeño"}, ["cuq"] = {"Cun"}, ["cur"] = {"Chhulung"}, ["cus"] = {"Cushitic languages"}, ["cut"] = {"Teutila Cuicatec"}, ["cuu"] = {"Tai Ya"}, ["cuv"] = {"Cuvok"}, ["cuw"] = {"Chukwa"}, ["cux"] = {"Tepeuxila Cuicatec"}, ["cuy"] = {"Cuitlatec"}, ["cvg"] = {"Chug"}, ["cvn"] = {"Valle Nacional Chinantec"}, ["cwa"] = {"Kabwa"}, ["cwb"] = {"Maindo"}, ["cwd"] = {"Woods Cree"}, ["cwe"] = {"Kwere"}, ["cwg"] = {"Chewong", "Cheq Wong"}, ["cwt"] = {"Kuwaataay"}, ["cya"] = {"Nopala Chatino"}, ["cyb"] = {"Cayubaba"}, ["cyo"] = {"Cuyonon"}, ["czh"] = {"Huizhou Chinese"}, ["czk"] = {"Knaanic"}, ["czn"] = {"Zenzontepec Chatino"}, ["czo"] = {"Min Zhong Chinese"}, ["czt"] = {"Zotung Chin"}, ["daa"] = {"Dangaléat"}, ["dac"] = {"Dambi"}, ["dad"] = {"Marik"}, ["dae"] = {"Duupa"}, ["dag"] = {"Dagbani"}, ["dah"] = {"Gwahatike"}, ["dai"] = {"Day"}, ["daj"] = {"Dar Fur Daju"}, ["dak"] = {"Dakota"}, ["dal"] = {"Dahalo"}, ["dam"] = {"Damakawa"}, ["dao"] = {"Daai Chin"}, ["daq"] = {"Dandami Maria"}, ["dar"] = {"Dargwa"}, ["das"] = {"Daho-Doo"}, ["dau"] = {"Dar Sila Daju"}, ["dav"] = {"Taita", "Dawida"}, ["daw"] = {"Davawenyo"}, ["dax"] = {"Dayi"}, ["day"] = {"Land Dayak languages"}, ["daz"] = {"Dao"}, ["dba"] = {"Bangime"}, ["dbb"] = {"Deno"}, ["dbd"] = {"Dadiya"}, ["dbe"] = {"Dabe"}, ["dbf"] = {"Edopi"}, ["dbg"] = {"Dogul Dom Dogon"}, ["dbi"] = {"Doka"}, ["dbj"] = {"Ida'an"}, ["dbl"] = {"Dyirbal"}, ["dbm"] = {"Duguri"}, ["dbn"] = {"Duriankere"}, ["dbo"] = {"Dulbu"}, ["dbp"] = {"Duwai"}, ["dbq"] = {"Daba"}, ["dbr"] = {"Dabarre"}, ["dbt"] = {"Ben Tey Dogon"}, ["dbu"] = {"Bondum Dom Dogon"}, ["dbv"] = {"Dungu"}, ["dbw"] = {"Bankan Tey Dogon"}, ["dby"] = {"Dibiyaso"}, ["dcc"] = {"Deccan"}, ["dcr"] = {"Negerhollands"}, ["dda"] = {"Dadi Dadi"}, ["ddd"] = {"Dongotono"}, ["dde"] = {"Doondo"}, ["ddg"] = {"Fataluku"}, ["ddi"] = {"West Goodenough"}, ["ddj"] = {"Jaru"}, ["ddn"] = {"Dendi (Benin)"}, ["ddo"] = {"Dido"}, ["ddr"] = {"Dhudhuroa"}, ["dds"] = {"Donno So Dogon"}, ["ddw"] = {"Dawera-Daweloor"}, ["dec"] = {"Dagik"}, ["ded"] = {"Dedua"}, ["dee"] = {"Dewoin"}, ["def"] = {"Dezfuli"}, ["deg"] = {"Degema"}, ["deh"] = {"Dehwari"}, ["dei"] = {"Demisa"}, ["dek"] = {"Dek"}, ["del"] = {"Delaware"}, ["dem"] = {"Dem"}, ["den"] = {"Slave (Athapascan)"}, ["dep"] = {"Pidgin Delaware"}, ["deq"] = {"Dendi (Central African Republic)"}, ["der"] = {"Deori"}, ["des"] = {"Desano"}, ["dev"] = {"Domung"}, ["dez"] = {"Dengese"}, ["dga"] = {"Southern Dagaare"}, ["dgb"] = {"Bunoge Dogon"}, ["dgc"] = {"Casiguran Dumagat Agta"}, ["dgd"] = {"Dagaari Dioula"}, ["dge"] = {"Degenan"}, ["dgg"] = {"Doga"}, ["dgh"] = {"Dghwede"}, ["dgi"] = {"Northern Dagara"}, ["dgk"] = {"Dagba"}, ["dgl"] = {"Andaandi", "Dongolawi"}, ["dgn"] = {"Dagoman"}, ["dgo"] = {"Dogri (individual language)"}, ["dgr"] = {"Dogrib"}, ["dgs"] = {"Dogoso"}, ["dgt"] = {"Ndra'ngith"}, ["dgu"] = {"Degaru"}, ["dgw"] = {"Daungwurrung"}, ["dgx"] = {"Doghoro"}, ["dgz"] = {"Daga"}, ["dhd"] = {"Dhundari"}, ["dhg"] = {"Dhangu-Djangu", "Dhangu", "Djangu"}, ["dhi"] = {"Dhimal"}, ["dhl"] = {"Dhalandji"}, ["dhm"] = {"Zemba"}, ["dhn"] = {"Dhanki"}, ["dho"] = {"Dhodia"}, ["dhr"] = {"Dhargari"}, ["dhs"] = {"Dhaiso"}, ["dhu"] = {"Dhurga"}, ["dhv"] = {"Dehu", "Drehu"}, ["dhw"] = {"Dhanwar (Nepal)"}, ["dhx"] = {"Dhungaloo"}, ["dia"] = {"Dia"}, ["dib"] = {"South Central Dinka"}, ["dic"] = {"Lakota Dida"}, ["did"] = {"Didinga"}, ["dif"] = {"Dieri"}, ["dig"] = {"Digo", "Chidigo"}, ["dih"] = {"Kumiai"}, ["dii"] = {"Dimbong"}, ["dij"] = {"Dai"}, ["dik"] = {"Southwestern Dinka"}, ["dil"] = {"Dilling"}, ["dim"] = {"Dime"}, ["din"] = {"Dinka"}, ["dio"] = {"Dibo"}, ["dip"] = {"Northeastern Dinka"}, ["diq"] = {"Dimli (individual language)"}, ["dir"] = {"Dirim"}, ["dis"] = {"Dimasa"}, ["dit"] = {"Dirari"}, ["diu"] = {"Diriku"}, ["diw"] = {"Northwestern Dinka"}, ["dix"] = {"Dixon Reef"}, ["diy"] = {"Diuwe"}, ["diz"] = {"Ding"}, ["dja"] = {"Djadjawurrung"}, ["djb"] = {"Djinba"}, ["djc"] = {"Dar Daju Daju"}, ["djd"] = {"Djamindjung"}, ["dje"] = {"Zarma"}, ["djf"] = {"Djangun"}, ["dji"] = {"Djinang"}, ["djj"] = {"Djeebbana"}, ["djk"] = {"Eastern Maroon Creole", "Businenge Tongo", "Nenge"}, ["djm"] = {"Jamsay Dogon"}, ["djn"] = {"Djauan"}, ["djo"] = {"Jangkang"}, ["djr"] = {"Djambarrpuyngu"}, ["dju"] = {"Kapriman"}, ["djw"] = {"Djawi"}, ["dka"] = {"Dakpakha"}, ["dkk"] = {"Dakka"}, ["dkr"] = {"Kuijau"}, ["dks"] = {"Southeastern Dinka"}, ["dkx"] = {"Mazagway"}, ["dlg"] = {"Dolgan"}, ["dlk"] = {"Dahalik"}, ["dlm"] = {"Dalmatian"}, ["dln"] = {"Darlong"}, ["dma"] = {"Duma"}, ["dmb"] = {"Mombo Dogon"}, ["dmc"] = {"Gavak"}, ["dmd"] = {"Madhi Madhi"}, ["dme"] = {"Dugwor"}, ["dmg"] = {"Upper Kinabatangan"}, ["dmk"] = {"Domaaki"}, ["dml"] = {"Dameli"}, ["dmm"] = {"Dama"}, ["dmn"] = {"Mande languages"}, ["dmo"] = {"Kemedzung"}, ["dmr"] = {"East Damar"}, ["dms"] = {"Dampelas"}, ["dmu"] = {"Dubu", "Tebi"}, ["dmv"] = {"Dumpas"}, ["dmw"] = {"Mudburra"}, ["dmx"] = {"Dema"}, ["dmy"] = {"Demta", "Sowari"}, ["dna"] = {"Upper Grand Valley Dani"}, ["dnd"] = {"Daonda"}, ["dne"] = {"Ndendeule"}, ["dng"] = {"Dungan"}, ["dni"] = {"Lower Grand Valley Dani"}, ["dnj"] = {"Dan"}, ["dnk"] = {"Dengka"}, ["dnn"] = {"Dzùùngoo"}, ["dnr"] = {"Danaru"}, ["dnt"] = {"Mid Grand Valley Dani"}, ["dnu"] = {"Danau"}, ["dnv"] = {"Danu"}, ["dnw"] = {"Western Dani"}, ["dny"] = {"Dení"}, ["doa"] = {"Dom"}, ["dob"] = {"Dobu"}, ["doc"] = {"Northern Dong"}, ["doe"] = {"Doe"}, ["dof"] = {"Domu"}, ["doh"] = {"Dong"}, ["doi"] = {"Dogri (macrolanguage)"}, ["dok"] = {"Dondo"}, ["dol"] = {"Doso"}, ["don"] = {"Toura (Papua New Guinea)"}, ["doo"] = {"Dongo"}, ["dop"] = {"Lukpa"}, ["doq"] = {"Dominican Sign Language"}, ["dor"] = {"Dori'o"}, ["dos"] = {"Dogosé"}, ["dot"] = {"Dass"}, ["dov"] = {"Dombe"}, ["dow"] = {"Doyayo"}, ["dox"] = {"Bussa"}, ["doy"] = {"Dompo"}, ["doz"] = {"Dorze"}, ["dpp"] = {"Papar"}, ["dra"] = {"Dravidian languages"}, ["drb"] = {"Dair"}, ["drc"] = {"Minderico"}, ["drd"] = {"Darmiya"}, ["dre"] = {"Dolpo"}, ["drg"] = {"Rungus"}, ["dri"] = {"C'Lela"}, ["drl"] = {"Paakantyi"}, ["drn"] = {"West Damar"}, ["dro"] = {"Daro-Matu Melanau"}, ["drq"] = {"Dura"}, ["drr"] = {"Dororo"}, ["drs"] = {"Gedeo"}, ["drt"] = {"Drents"}, ["dru"] = {"Rukai"}, ["dry"] = {"Darai"}, ["dsb"] = {"Lower Sorbian"}, ["dse"] = {"Dutch Sign Language"}, ["dsh"] = {"Daasanach"}, ["dsi"] = {"Disa"}, ["dsl"] = {"Danish Sign Language"}, ["dsn"] = {"Dusner"}, ["dso"] = {"Desiya"}, ["dsq"] = {"Tadaksahak"}, ["dta"] = {"Daur"}, ["dtb"] = {"Labuk-Kinabatangan Kadazan"}, ["dtd"] = {"Ditidaht"}, ["dth"] = {"Adithinngithigh"}, ["dti"] = {"Ana Tinga Dogon"}, ["dtk"] = {"Tene Kan Dogon"}, ["dtm"] = {"Tomo Kan Dogon"}, ["dtn"] = {"Daatsʼíin"}, ["dto"] = {"Tommo So Dogon"}, ["dtp"] = {"Kadazan Dusun", "Central Dusun"}, ["dtr"] = {"Lotud"}, ["dts"] = {"Toro So Dogon"}, ["dtt"] = {"Toro Tegu Dogon"}, ["dtu"] = {"Tebul Ure Dogon"}, ["dty"] = {"Dotyali"}, ["dua"] = {"Duala"}, ["dub"] = {"Dubli"}, ["duc"] = {"Duna"}, ["dud"] = {"Hun-Saare"}, ["due"] = {"Umiray Dumaget Agta"}, ["duf"] = {"Dumbea", "Drubea"}, ["dug"] = {"Duruma", "Chiduruma"}, ["duh"] = {"Dungra Bhil"}, ["dui"] = {"Dumun"}, ["duk"] = {"Uyajitaya"}, ["dul"] = {"Alabat Island Agta"}, ["dum"] = {"Middle Dutch (ca. 1050-1350)"}, ["dun"] = {"Dusun Deyah"}, ["duo"] = {"Dupaninan Agta"}, ["dup"] = {"Duano"}, ["duq"] = {"Dusun Malang"}, ["dur"] = {"Dii"}, ["dus"] = {"Dumi"}, ["duu"] = {"Drung"}, ["duv"] = {"Duvle"}, ["duw"] = {"Dusun Witu"}, ["dux"] = {"Duungooma"}, ["duy"] = {"Dicamay Agta"}, ["duz"] = {"Duli-Gey"}, ["dva"] = {"Duau"}, ["dwa"] = {"Diri"}, ["dwr"] = {"Dawro"}, ["dws"] = {"Dutton World Speedwords"}, ["dwu"] = {"Dhuwal"}, ["dww"] = {"Dawawa"}, ["dwy"] = {"Dhuwaya"}, ["dya"] = {"Dyan"}, ["dyb"] = {"Dyaberdyaber"}, ["dyd"] = {"Dyugun"}, ["dyg"] = {"Villa Viciosa Agta"}, ["dyi"] = {"Djimini Senoufo"}, ["dym"] = {"Yanda Dom Dogon"}, ["dyn"] = {"Dyangadi"}, ["dyo"] = {"Jola-Fonyi"}, ["dyu"] = {"Dyula"}, ["dyy"] = {"Dyaabugay"}, ["dza"] = {"Tunzu"}, ["dze"] = {"Djiwarli"}, ["dzg"] = {"Dazaga"}, ["dzl"] = {"Dzalakha"}, ["dzn"] = {"Dzando"}, ["eaa"] = {"Karenggapa"}, ["ebg"] = {"Ebughu"}, ["ebk"] = {"Eastern Bontok"}, ["ebo"] = {"Teke-Ebo"}, ["ebr"] = {"Ebrié"}, ["ebu"] = {"Embu", "Kiembu"}, ["ecr"] = {"Eteocretan"}, ["ecs"] = {"Ecuadorian Sign Language"}, ["ecy"] = {"Eteocypriot"}, ["eee"] = {"E"}, ["efa"] = {"Efai"}, ["efe"] = {"Efe"}, ["efi"] = {"Efik"}, ["ega"] = {"Ega"}, ["egl"] = {"Emilian"}, ["ego"] = {"Eggon"}, ["egx"] = {"Egyptian languages"}, ["egy"] = {"Egyptian (Ancient)"}, ["ehu"] = {"Ehueun"}, ["eip"] = {"Eipomek"}, ["eit"] = {"Eitiep"}, ["eiv"] = {"Askopan"}, ["eja"] = {"Ejamat"}, ["eka"] = {"Ekajuk"}, ["ekc"] = {"Eastern Karnic"}, ["eke"] = {"Ekit"}, ["ekg"] = {"Ekari"}, ["eki"] = {"Eki"}, ["ekk"] = {"Standard Estonian"}, ["ekl"] = {"Kol (Bangladesh)", "Kol"}, ["ekm"] = {"Elip"}, ["eko"] = {"Koti"}, ["ekp"] = {"Ekpeye"}, ["ekr"] = {"Yace"}, ["eky"] = {"Eastern Kayah"}, ["ele"] = {"Elepi"}, ["elh"] = {"El Hugeirat"}, ["eli"] = {"Nding"}, ["elk"] = {"Elkei"}, ["elm"] = {"Eleme"}, ["elo"] = {"El Molo"}, ["elu"] = {"Elu"}, ["elx"] = {"Elamite"}, ["ema"] = {"Emai-Iuleha-Ora"}, ["emb"] = {"Embaloh"}, ["eme"] = {"Emerillon"}, ["emg"] = {"Eastern Meohang"}, ["emi"] = {"Mussau-Emira"}, ["emk"] = {"Eastern Maninkakan"}, ["emm"] = {"Mamulique"}, ["emn"] = {"Eman"}, ["emp"] = {"Northern Emberá"}, ["ems"] = {"Pacific Gulf Yupik"}, ["emu"] = {"Eastern Muria"}, ["emw"] = {"Emplawas"}, ["emx"] = {"Erromintxela"}, ["emy"] = {"Epigraphic Mayan"}, ["ena"] = {"Apali"}, ["enb"] = {"Markweeta"}, ["enc"] = {"En"}, ["end"] = {"Ende"}, ["enf"] = {"Forest Enets"}, ["enh"] = {"Tundra Enets"}, ["enl"] = {"Enlhet"}, ["enm"] = {"Middle English (1100-1500)"}, ["enn"] = {"Engenni"}, ["eno"] = {"Enggano"}, ["enq"] = {"Enga"}, ["enr"] = {"Emumu", "Emem"}, ["enu"] = {"Enu"}, ["env"] = {"Enwan (Edu State)"}, ["enw"] = {"Enwan (Akwa Ibom State)"}, ["enx"] = {"Enxet"}, ["eot"] = {"Beti (Côte d'Ivoire)"}, ["epi"] = {"Epie"}, ["era"] = {"Eravallan"}, ["erg"] = {"Sie"}, ["erh"] = {"Eruwa"}, ["eri"] = {"Ogea"}, ["erk"] = {"South Efate"}, ["ero"] = {"Horpa"}, ["err"] = {"Erre"}, ["ers"] = {"Ersu"}, ["ert"] = {"Eritai"}, ["erw"] = {"Erokwanas"}, ["ese"] = {"Ese Ejja"}, ["esg"] = {"Aheri Gondi"}, ["esh"] = {"Eshtehardi"}, ["esi"] = {"North Alaskan Inupiatun"}, ["esk"] = {"Northwest Alaska Inupiatun"}, ["esl"] = {"Egypt Sign Language"}, ["esm"] = {"Esuma"}, ["esn"] = {"Salvadoran Sign Language"}, ["eso"] = {"Estonian Sign Language"}, ["esq"] = {"Esselen"}, ["ess"] = {"Central Siberian Yupik"}, ["esu"] = {"Central Yupik"}, ["esx"] = {"Eskimo-Aleut languages"}, ["esy"] = {"Eskayan"}, ["etb"] = {"Etebi"}, ["etc"] = {"Etchemin"}, ["eth"] = {"Ethiopian Sign Language"}, ["etn"] = {"Eton (Vanuatu)"}, ["eto"] = {"Eton (Cameroon)"}, ["etr"] = {"Edolo"}, ["ets"] = {"Yekhee"}, ["ett"] = {"Etruscan"}, ["etu"] = {"Ejagham"}, ["etx"] = {"Eten"}, ["etz"] = {"Semimi"}, ["euq"] = {"Basque (family)"}, ["eve"] = {"Even"}, ["evh"] = {"Uvbie"}, ["evn"] = {"Evenki"}, ["ewo"] = {"Ewondo"}, ["ext"] = {"Extremaduran"}, ["eya"] = {"Eyak"}, ["eyo"] = {"Keiyo"}, ["eza"] = {"Ezaa"}, ["eze"] = {"Uzekwe"}, ["faa"] = {"Fasu"}, ["fab"] = {"Fa d'Ambu"}, ["fad"] = {"Wagi"}, ["faf"] = {"Fagani"}, ["fag"] = {"Finongan"}, ["fah"] = {"Baissa Fali"}, ["fai"] = {"Faiwol"}, ["faj"] = {"Faita"}, ["fak"] = {"Fang (Cameroon)"}, ["fal"] = {"South Fali"}, ["fam"] = {"Fam"}, ["fan"] = {"Fang (Equatorial Guinea)"}, ["fap"] = {"Paloor"}, ["far"] = {"Fataleka"}, ["fat"] = {"Fanti"}, ["fau"] = {"Fayu"}, ["fax"] = {"Fala"}, ["fay"] = {"Southwestern Fars"}, ["faz"] = {"Northwestern Fars"}, ["fbl"] = {"West Albay Bikol"}, ["fcs"] = {"Quebec Sign Language"}, ["fer"] = {"Feroge"}, ["ffi"] = {"Foia Foia"}, ["ffm"] = {"Maasina Fulfulde"}, ["fgr"] = {"Fongoro"}, ["fia"] = {"Nobiin"}, ["fie"] = {"Fyer"}, ["fil"] = {"Filippyns"}, ["fip"] = {"Fipa"}, ["fir"] = {"Firan"}, ["fit"] = {"Tornedalen Finnish"}, ["fiu"] = {"Finno-Ugrian languages"}, ["fiw"] = {"Fiwaga"}, ["fkk"] = {"Kirya-Konzəl"}, ["fkv"] = {"Kven Finnish"}, ["fla"] = {"Kalispel-Pend d'Oreille"}, ["flh"] = {"Foau"}, ["fli"] = {"Fali"}, ["fll"] = {"North Fali"}, ["fln"] = {"Flinders Island"}, ["flr"] = {"Fuliiru"}, ["fly"] = {"Flaaitaal", "Tsotsitaal"}, ["fmp"] = {"Fe'fe'"}, ["fmu"] = {"Far Western Muria"}, ["fnb"] = {"Fanbak"}, ["fng"] = {"Fanagalo"}, ["fni"] = {"Fania"}, ["fod"] = {"Foodo"}, ["foi"] = {"Foi"}, ["fom"] = {"Foma"}, ["fon"] = {"Fon"}, ["for"] = {"Fore"}, ["fos"] = {"Siraya"}, ["fox"] = {"Formosan languages"}, ["fpe"] = {"Fernando Po Creole English"}, ["fqs"] = {"Fas"}, ["frc"] = {"Cajun French"}, ["frd"] = {"Fordata"}, ["frk"] = {"Frankish"}, ["frm"] = {"Middle French (ca. 1400-1600)"}, ["fro"] = {"Old French (842-ca. 1400)"}, ["frp"] = {"Arpitan", "Francoprovençal"}, ["frq"] = {"Forak"}, ["frr"] = {"Northern Frisian"}, ["frs"] = {"Eastern Frisian"}, ["frt"] = {"Fortsenal"}, ["fse"] = {"Finnish Sign Language"}, ["fsl"] = {"French Sign Language"}, ["fss"] = {"Finland-Swedish Sign Language", "finlandssvenskt teckenspråk", "suomenruotsalainen viittomakieli"}, ["fub"] = {"Adamawa Fulfulde"}, ["fuc"] = {"Pulaar"}, ["fud"] = {"East Futuna"}, ["fue"] = {"Borgu Fulfulde"}, ["fuf"] = {"Pular"}, ["fuh"] = {"Western Niger Fulfulde"}, ["fui"] = {"Bagirmi Fulfulde"}, ["fuj"] = {"Ko"}, ["fum"] = {"Fum"}, ["fun"] = {"Fulniô"}, ["fuq"] = {"Central-Eastern Niger Fulfulde"}, ["fur"] = {"Friulian"}, ["fut"] = {"Futuna-Aniwa"}, ["fuu"] = {"Furu"}, ["fuv"] = {"Nigerian Fulfulde"}, ["fuy"] = {"Fuyug"}, ["fvr"] = {"Fur"}, ["fwa"] = {"Fwâi"}, ["fwe"] = {"Fwe"}, ["gaa"] = {"Ga"}, ["gab"] = {"Gabri"}, ["gac"] = {"Mixed Great Andamanese"}, ["gad"] = {"Gaddang"}, ["gae"] = {"Guarequena"}, ["gaf"] = {"Gende"}, ["gag"] = {"Gagauz"}, ["gah"] = {"Alekano"}, ["gai"] = {"Borei"}, ["gaj"] = {"Gadsup"}, ["gak"] = {"Gamkonora"}, ["gal"] = {"Galolen"}, ["gam"] = {"Kandawo"}, ["gan"] = {"Gan Chinese"}, ["gao"] = {"Gants"}, ["gap"] = {"Gal"}, ["gaq"] = {"Gata'"}, ["gar"] = {"Galeya"}, ["gas"] = {"Adiwasi Garasia"}, ["gat"] = {"Kenati"}, ["gau"] = {"Mudhili Gadaba"}, ["gaw"] = {"Nobonob"}, ["gax"] = {"Borana-Arsi-Guji Oromo"}, ["gay"] = {"Gayo"}, ["gaz"] = {"West Central Oromo"}, ["gba"] = {"Gbaya (Central African Republic)"}, ["gbb"] = {"Kaytetye"}, ["gbd"] = {"Karadjeri"}, ["gbe"] = {"Niksek"}, ["gbf"] = {"Gaikundi"}, ["gbg"] = {"Gbanziri"}, ["gbh"] = {"Defi Gbe"}, ["gbi"] = {"Galela"}, ["gbj"] = {"Bodo Gadaba"}, ["gbk"] = {"Gaddi"}, ["gbl"] = {"Gamit"}, ["gbm"] = {"Garhwali"}, ["gbn"] = {"Mo'da"}, ["gbo"] = {"Northern Grebo"}, ["gbp"] = {"Gbaya-Bossangoa"}, ["gbq"] = {"Gbaya-Bozoum"}, ["gbr"] = {"Gbagyi"}, ["gbs"] = {"Gbesi Gbe"}, ["gbu"] = {"Gagadu"}, ["gbv"] = {"Gbanu"}, ["gbw"] = {"Gabi-Gabi"}, ["gbx"] = {"Eastern Xwla Gbe"}, ["gby"] = {"Gbari"}, ["gbz"] = {"Zoroastrian Dari"}, ["gcc"] = {"Mali"}, ["gcd"] = {"Ganggalida"}, ["gce"] = {"Galice"}, ["gcf"] = {"Guadeloupean Creole French"}, ["gcl"] = {"Grenadian Creole English"}, ["gcn"] = {"Gaina"}, ["gcr"] = {"Guianese Creole French"}, ["gct"] = {"Colonia Tovar German"}, ["gda"] = {"Gade Lohar"}, ["gdb"] = {"Pottangi Ollar Gadaba"}, ["gdc"] = {"Gugu Badhun"}, ["gdd"] = {"Gedaged"}, ["gde"] = {"Gude"}, ["gdf"] = {"Guduf-Gava"}, ["gdg"] = {"Ga'dang"}, ["gdh"] = {"Gadjerawang"}, ["gdi"] = {"Gundi"}, ["gdj"] = {"Gurdjar"}, ["gdk"] = {"Gadang"}, ["gdl"] = {"Dirasha"}, ["gdm"] = {"Laal"}, ["gdn"] = {"Umanakaina"}, ["gdo"] = {"Ghodoberi"}, ["gdq"] = {"Mehri"}, ["gdr"] = {"Wipi"}, ["gds"] = {"Ghandruk Sign Language"}, ["gdt"] = {"Kungardutyi"}, ["gdu"] = {"Gudu"}, ["gdx"] = {"Godwari"}, ["gea"] = {"Geruma"}, ["geb"] = {"Kire"}, ["gec"] = {"Gboloo Grebo"}, ["ged"] = {"Gade"}, ["geg"] = {"Gengle"}, ["geh"] = {"Hutterite German", "Hutterisch"}, ["gei"] = {"Gebe"}, ["gej"] = {"Gen"}, ["gek"] = {"Ywom"}, ["gel"] = {"ut-Ma'in"}, ["gem"] = {"Germanic languages"}, ["geq"] = {"Geme"}, ["ges"] = {"Geser-Gorom"}, ["gev"] = {"Eviya"}, ["gew"] = {"Gera"}, ["gex"] = {"Garre"}, ["gey"] = {"Enya"}, ["gez"] = {"Geez"}, ["gfk"] = {"Patpatar"}, ["gft"] = {"Gafat"}, ["gga"] = {"Gao"}, ["ggb"] = {"Gbii"}, ["ggd"] = {"Gugadj"}, ["gge"] = {"Guragone"}, ["ggg"] = {"Gurgula"}, ["ggk"] = {"Kungarakany"}, ["ggl"] = {"Ganglau"}, ["ggt"] = {"Gitua"}, ["ggu"] = {"Gagu", "Gban"}, ["ggw"] = {"Gogodala"}, ["gha"] = {"Ghadamès"}, ["ghc"] = {"Hiberno-Scottish Gaelic"}, ["ghe"] = {"Southern Ghale"}, ["ghh"] = {"Northern Ghale"}, ["ghk"] = {"Geko Karen"}, ["ghl"] = {"Ghulfan"}, ["ghn"] = {"Ghanongga"}, ["gho"] = {"Ghomara"}, ["ghr"] = {"Ghera"}, ["ghs"] = {"Guhu-Samane"}, ["ght"] = {"Kuke", "Kutang Ghale"}, ["gia"] = {"Kitja"}, ["gib"] = {"Gibanawa"}, ["gic"] = {"Gail"}, ["gid"] = {"Gidar"}, ["gie"] = {"Gaɓogbo", "Guébie"}, ["gig"] = {"Goaria"}, ["gih"] = {"Githabul"}, ["gil"] = {"Gilbertese"}, ["gim"] = {"Gimi (Eastern Highlands)"}, ["gin"] = {"Hinukh"}, ["gip"] = {"Gimi (West New Britain)"}, ["giq"] = {"Green Gelao"}, ["gir"] = {"Red Gelao"}, ["gis"] = {"North Giziga"}, ["git"] = {"Gitxsan"}, ["giu"] = {"Mulao"}, ["giw"] = {"White Gelao"}, ["gix"] = {"Gilima"}, ["giy"] = {"Giyug"}, ["giz"] = {"South Giziga"}, ["gji"] = {"Geji"}, ["gjk"] = {"Kachi Koli"}, ["gjm"] = {"Gunditjmara"}, ["gjn"] = {"Gonja"}, ["gjr"] = {"Gurindji Kriol"}, ["gju"] = {"Gujari"}, ["gka"] = {"Guya"}, ["gkd"] = {"Magɨ (Madang Province)"}, ["gke"] = {"Ndai"}, ["gkn"] = {"Gokana"}, ["gko"] = {"Kok-Nar"}, ["gkp"] = {"Guinea Kpelle"}, ["gku"] = {"ǂUngkue", "=/Ungkue"}, ["glc"] = {"Bon Gula"}, ["gld"] = {"Nanai"}, ["glh"] = {"Northwest Pashai", "Northwest Pashayi"}, ["gli"] = {"Guliguli"}, ["glj"] = {"Gula Iro"}, ["glk"] = {"Gilaki"}, ["gll"] = {"Garlali"}, ["glo"] = {"Galambu"}, ["glr"] = {"Glaro-Twabo"}, ["glu"] = {"Gula (Chad)"}, ["glw"] = {"Glavda"}, ["gly"] = {"Gule"}, ["gma"] = {"Gambera"}, ["gmb"] = {"Gula'alaa"}, ["gmd"] = {"Mághdì"}, ["gme"] = {"East Germanic languages"}, ["gmg"] = {"Magɨyi"}, ["gmh"] = {"Middle High German (ca. 1050-1500)"}, ["gml"] = {"Middle Low German"}, ["gmm"] = {"Gbaya-Mbodomo"}, ["gmn"] = {"Gimnime"}, ["gmq"] = {"North Germanic languages"}, ["gmu"] = {"Gumalu"}, ["gmv"] = {"Gamo"}, ["gmw"] = {"West Germanic languages"}, ["gmx"] = {"Magoma"}, ["gmy"] = {"Mycenaean Greek"}, ["gmz"] = {"Mgbolizhia"}, ["gna"] = {"Kaansa"}, ["gnb"] = {"Gangte"}, ["gnc"] = {"Guanche"}, ["gnd"] = {"Zulgo-Gemzek"}, ["gne"] = {"Ganang"}, ["gng"] = {"Ngangam"}, ["gnh"] = {"Lere"}, ["gni"] = {"Gooniyandi"}, ["gnj"] = {"Ngen"}, ["gnk"] = {"//Gana", "ǁGana"}, ["gnl"] = {"Gangulu"}, ["gnm"] = {"Ginuman"}, ["gnn"] = {"Gumatj"}, ["gno"] = {"Northern Gondi"}, ["gnq"] = {"Gana"}, ["gnr"] = {"Gureng Gureng"}, ["gnt"] = {"Guntai"}, ["gnu"] = {"Gnau"}, ["gnw"] = {"Western Bolivian Guaraní"}, ["gnz"] = {"Ganzi"}, ["goa"] = {"Guro"}, ["gob"] = {"Playero"}, ["goc"] = {"Gorakor"}, ["god"] = {"Godié"}, ["goe"] = {"Gongduk"}, ["gof"] = {"Gofa"}, ["gog"] = {"Gogo"}, ["goh"] = {"Old High German (ca. 750-1050)"}, ["goi"] = {"Gobasi"}, ["goj"] = {"Gowlan"}, ["gok"] = {"Gowli"}, ["gol"] = {"Gola"}, ["gom"] = {"Goan Konkani"}, ["gon"] = {"Gondi"}, ["goo"] = {"Gone Dau"}, ["gop"] = {"Yeretuar"}, ["goq"] = {"Gorap"}, ["gor"] = {"Gorontalo"}, ["gos"] = {"Gronings"}, ["got"] = {"Gothic"}, ["gou"] = {"Gavar"}, ["gow"] = {"Gorowa"}, ["gox"] = {"Gobu"}, ["goy"] = {"Goundo"}, ["goz"] = {"Gozarkhani"}, ["gpa"] = {"Gupa-Abawa"}, ["gpe"] = {"Ghanaian Pidgin English"}, ["gpn"] = {"Taiap"}, ["gqa"] = {"Ga'anda"}, ["gqi"] = {"Guiqiong"}, ["gqn"] = {"Guana (Brazil)"}, ["gqr"] = {"Gor"}, ["gqu"] = {"Qau"}, ["gra"] = {"Rajput Garasia"}, ["grb"] = {"Grebo"}, ["grc"] = {"Ancient Greek (to 1453)"}, ["grd"] = {"Guruntum-Mbaaru"}, ["grg"] = {"Madi"}, ["grh"] = {"Gbiri-Niragu"}, ["gri"] = {"Ghari"}, ["grj"] = {"Southern Grebo"}, ["grk"] = {"Greek languages"}, ["grm"] = {"Kota Marudu Talantang"}, ["gro"] = {"Groma"}, ["grq"] = {"Gorovu"}, ["grr"] = {"Taznatit"}, ["grs"] = {"Gresi"}, ["grt"] = {"Garo"}, ["gru"] = {"Kistane"}, ["grv"] = {"Central Grebo"}, ["grw"] = {"Gweda"}, ["grx"] = {"Guriaso"}, ["gry"] = {"Barclayville Grebo"}, ["grz"] = {"Guramalum"}, ["gse"] = {"Ghanaian Sign Language"}, ["gsg"] = {"German Sign Language"}, ["gsl"] = {"Gusilay"}, ["gsm"] = {"Guatemalan Sign Language"}, ["gsn"] = {"Nema", "Gusan"}, ["gso"] = {"Southwest Gbaya"}, ["gsp"] = {"Wasembo"}, ["gss"] = {"Greek Sign Language"}, ["gsw"] = {"Swiss German", "Alemannic", "Alsatian"}, ["gta"] = {"Guató"}, ["gtu"] = {"Aghu-Tharnggala"}, ["gua"] = {"Shiki"}, ["gub"] = {"Guajajára"}, ["guc"] = {"Wayuu"}, ["gud"] = {"Yocoboué Dida"}, ["gue"] = {"Gurinji"}, ["guf"] = {"Gupapuyngu"}, ["gug"] = {"Paraguayan Guaraní"}, ["guh"] = {"Guahibo"}, ["gui"] = {"Eastern Bolivian Guaraní"}, ["guk"] = {"Gumuz"}, ["gul"] = {"Sea Island Creole English"}, ["gum"] = {"Guambiano"}, ["gun"] = {"Mbyá Guaraní"}, ["guo"] = {"Guayabero"}, ["gup"] = {"Gunwinggu"}, ["guq"] = {"Aché"}, ["gur"] = {"Farefare"}, ["gus"] = {"Guinean Sign Language"}, ["gut"] = {"Maléku Jaíka"}, ["guu"] = {"Yanomamö"}, ["guw"] = {"Gun"}, ["gux"] = {"Gourmanchéma"}, ["guz"] = {"Gusii", "Ekegusii"}, ["gva"] = {"Guana (Paraguay)"}, ["gvc"] = {"Guanano"}, ["gve"] = {"Duwet"}, ["gvf"] = {"Golin"}, ["gvj"] = {"Guajá"}, ["gvl"] = {"Gulay"}, ["gvm"] = {"Gurmana"}, ["gvn"] = {"Kuku-Yalanji"}, ["gvo"] = {"Gavião Do Jiparaná"}, ["gvp"] = {"Pará Gavião"}, ["gvr"] = {"Gurung"}, ["gvs"] = {"Gumawana"}, ["gvy"] = {"Guyani"}, ["gwa"] = {"Mbato"}, ["gwb"] = {"Gwa"}, ["gwc"] = {"Kalami"}, ["gwd"] = {"Gawwada"}, ["gwe"] = {"Gweno"}, ["gwf"] = {"Gowro"}, ["gwg"] = {"Moo"}, ["gwi"] = {"Gwichʼin"}, ["gwj"] = {"/Gwi", "ǀGwi"}, ["gwm"] = {"Awngthim"}, ["gwn"] = {"Gwandara"}, ["gwr"] = {"Gwere"}, ["gwt"] = {"Gawar-Bati"}, ["gwu"] = {"Guwamu"}, ["gww"] = {"Kwini"}, ["gwx"] = {"Gua"}, ["gxx"] = {"Wè Southern"}, ["gya"] = {"Northwest Gbaya"}, ["gyb"] = {"Garus"}, ["gyd"] = {"Kayardild"}, ["gye"] = {"Gyem"}, ["gyf"] = {"Gungabula"}, ["gyg"] = {"Gbayi"}, ["gyi"] = {"Gyele"}, ["gyl"] = {"Gayil"}, ["gym"] = {"Ngäbere"}, ["gyn"] = {"Guyanese Creole English"}, ["gyo"] = {"Gyalsumdo"}, ["gyr"] = {"Guarayu"}, ["gyy"] = {"Gunya"}, ["gza"] = {"Ganza"}, ["gzi"] = {"Gazi"}, ["gzn"] = {"Gane"}, ["haa"] = {"Han"}, ["hab"] = {"Hanoi Sign Language"}, ["hac"] = {"Gurani"}, ["had"] = {"Hatam"}, ["hae"] = {"Eastern Oromo"}, ["haf"] = {"Haiphong Sign Language"}, ["hag"] = {"Hanga"}, ["hah"] = {"Hahon"}, ["hai"] = {"Haida"}, ["haj"] = {"Hajong"}, ["hak"] = {"Hakka Chinese"}, ["hal"] = {"Halang"}, ["ham"] = {"Hewa"}, ["han"] = {"Hangaza"}, ["hao"] = {"Hakö"}, ["hap"] = {"Hupla"}, ["haq"] = {"Ha"}, ["har"] = {"Harari"}, ["has"] = {"Haisla"}, ["hav"] = {"Havu"}, ["haw"] = {"Hawaiian"}, ["hax"] = {"Southern Haida"}, ["hay"] = {"Haya"}, ["haz"] = {"Hazaragi"}, ["hba"] = {"Hamba"}, ["hbb"] = {"Huba"}, ["hbn"] = {"Heiban"}, ["hbo"] = {"Ancient Hebrew"}, ["hbu"] = {"Habu"}, ["hca"] = {"Andaman Creole Hindi"}, ["hch"] = {"Huichol"}, ["hdn"] = {"Northern Haida"}, ["hds"] = {"Honduras Sign Language"}, ["hdy"] = {"Hadiyya"}, ["hea"] = {"Northern Qiandong Miao"}, ["hed"] = {"Herdé"}, ["heg"] = {"Helong"}, ["heh"] = {"Hehe"}, ["hei"] = {"Heiltsuk"}, ["hem"] = {"Hemba"}, ["hgm"] = {"Hai//om", "Haiǁom"}, ["hgw"] = {"Haigwai"}, ["hhi"] = {"Hoia Hoia"}, ["hhr"] = {"Kerak"}, ["hhy"] = {"Hoyahoya"}, ["hia"] = {"Lamang"}, ["hib"] = {"Hibito"}, ["hid"] = {"Hidatsa"}, ["hif"] = {"Fiji Hindi"}, ["hig"] = {"Kamwe"}, ["hih"] = {"Pamosu"}, ["hii"] = {"Hinduri"}, ["hij"] = {"Hijuk"}, ["hik"] = {"Seit-Kaitetu"}, ["hil"] = {"Hiligaynon"}, ["him"] = {"Himachali languages", "Western Pahari languages"}, ["hio"] = {"Tsoa"}, ["hir"] = {"Himarimã"}, ["hit"] = {"Hittite"}, ["hiw"] = {"Hiw"}, ["hix"] = {"Hixkaryána"}, ["hji"] = {"Haji"}, ["hka"] = {"Kahe"}, ["hke"] = {"Hunde"}, ["hkk"] = {"Hunjara-Kaina Ke"}, ["hkn"] = {"Mel-Khaonh"}, ["hks"] = {"Hong Kong Sign Language", "Heung Kong Sau Yue"}, ["hla"] = {"Halia"}, ["hlb"] = {"Halbi"}, ["hld"] = {"Halang Doan"}, ["hle"] = {"Hlersu"}, ["hlt"] = {"Matu Chin"}, ["hlu"] = {"Hieroglyphic Luwian"}, ["hma"] = {"Southern Mashan Hmong", "Southern Mashan Miao"}, ["hmb"] = {"Humburi Senni Songhay"}, ["hmc"] = {"Central Huishui Hmong", "Central Huishui Miao"}, ["hmd"] = {"Large Flowery Miao", "A-hmaos", "Da-Hua Miao"}, ["hme"] = {"Eastern Huishui Hmong", "Eastern Huishui Miao"}, ["hmf"] = {"Hmong Don"}, ["hmg"] = {"Southwestern Guiyang Hmong"}, ["hmh"] = {"Southwestern Huishui Hmong", "Southwestern Huishui Miao"}, ["hmi"] = {"Northern Huishui Hmong", "Northern Huishui Miao"}, ["hmj"] = {"Ge", "Gejia"}, ["hmk"] = {"Maek"}, ["hml"] = {"Luopohe Hmong", "Luopohe Miao"}, ["hmm"] = {"Central Mashan Hmong", "Central Mashan Miao"}, ["hmn"] = {"Hmong", "Mong"}, ["hmp"] = {"Northern Mashan Hmong", "Northern Mashan Miao"}, ["hmq"] = {"Eastern Qiandong Miao"}, ["hmr"] = {"Hmar"}, ["hms"] = {"Southern Qiandong Miao"}, ["hmt"] = {"Hamtai"}, ["hmu"] = {"Hamap"}, ["hmv"] = {"Hmong Dô"}, ["hmw"] = {"Western Mashan Hmong", "Western Mashan Miao"}, ["hmx"] = {"Hmong-Mien languages"}, ["hmy"] = {"Southern Guiyang Hmong", "Southern Guiyang Miao"}, ["hmz"] = {"Hmong Shua", "Sinicized Miao"}, ["hna"] = {"Mina (Cameroon)"}, ["hnd"] = {"Southern Hindko"}, ["hne"] = {"Chhattisgarhi"}, ["hnh"] = {"//Ani", "ǁAni"}, ["hni"] = {"Hani"}, ["hnj"] = {"Hmong Njua", "Mong Leng", "Mong Njua"}, ["hnn"] = {"Hanunoo"}, ["hno"] = {"Northern Hindko"}, ["hns"] = {"Caribbean Hindustani"}, ["hnu"] = {"Hung"}, ["hoa"] = {"Hoava"}, ["hob"] = {"Mari (Madang Province)"}, ["hoc"] = {"Ho"}, ["hod"] = {"Holma"}, ["hoe"] = {"Horom"}, ["hoh"] = {"Hobyót"}, ["hoi"] = {"Holikachuk"}, ["hoj"] = {"Hadothi", "Haroti"}, ["hok"] = {"Hokan languages"}, ["hol"] = {"Holu"}, ["hom"] = {"Homa"}, ["hoo"] = {"Holoholo"}, ["hop"] = {"Hopi"}, ["hor"] = {"Horo"}, ["hos"] = {"Ho Chi Minh City Sign Language"}, ["hot"] = {"Hote", "Malê"}, ["hov"] = {"Hovongan"}, ["how"] = {"Honi"}, ["hoy"] = {"Holiya"}, ["hoz"] = {"Hozo"}, ["hpo"] = {"Hpon"}, ["hps"] = {"Hawai'i Sign Language (HSL)", "Hawai'i Pidgin Sign Language"}, ["hra"] = {"Hrangkhol"}, ["hrc"] = {"Niwer Mil"}, ["hre"] = {"Hre"}, ["hrk"] = {"Haruku"}, ["hrm"] = {"Horned Miao"}, ["hro"] = {"Haroi"}, ["hrp"] = {"Nhirrpi"}, ["hrt"] = {"Hértevin"}, ["hru"] = {"Hruso"}, ["hrw"] = {"Warwar Feni"}, ["hrx"] = {"Hunsrik"}, ["hrz"] = {"Harzani"}, ["hsb"] = {"Upper Sorbian"}, ["hsh"] = {"Hungarian Sign Language"}, ["hsl"] = {"Hausa Sign Language"}, ["hsn"] = {"Xiang Chinese"}, ["hss"] = {"Harsusi"}, ["hti"] = {"Hoti"}, ["hto"] = {"Minica Huitoto"}, ["hts"] = {"Hadza"}, ["htu"] = {"Hitu"}, ["htx"] = {"Middle Hittite"}, ["hub"] = {"Huambisa"}, ["huc"] = {"=/Hua", "ǂHua"}, ["hud"] = {"Huaulu"}, ["hue"] = {"San Francisco Del Mar Huave"}, ["huf"] = {"Humene"}, ["hug"] = {"Huachipaeri"}, ["huh"] = {"Huilliche"}, ["hui"] = {"Huli"}, ["huj"] = {"Northern Guiyang Hmong", "Northern Guiyang Miao"}, ["huk"] = {"Hulung"}, ["hul"] = {"Hula"}, ["hum"] = {"Hungana"}, ["huo"] = {"Hu"}, ["hup"] = {"Hupa"}, ["huq"] = {"Tsat"}, ["hur"] = {"Halkomelem"}, ["hus"] = {"Huastec"}, ["hut"] = {"Humla"}, ["huu"] = {"Murui Huitoto"}, ["huv"] = {"San Mateo Del Mar Huave"}, ["huw"] = {"Hukumina"}, ["hux"] = {"Nüpode Huitoto"}, ["huy"] = {"Hulaulá"}, ["huz"] = {"Hunzib"}, ["hvc"] = {"Haitian Vodoun Culture Language"}, ["hve"] = {"San Dionisio Del Mar Huave"}, ["hvk"] = {"Haveke"}, ["hvn"] = {"Sabu"}, ["hvv"] = {"Santa María Del Mar Huave"}, ["hwa"] = {"Wané"}, ["hwc"] = {"Hawai'i Creole English", "Hawai'i Pidgin"}, ["hwo"] = {"Hwana"}, ["hya"] = {"Hya"}, ["hyw"] = {"Western Armenian"}, ["hyx"] = {"Armenian (family)"}, ["iai"] = {"Iaai"}, ["ian"] = {"Iatmul"}, ["iar"] = {"Purari"}, ["iba"] = {"Iban"}, ["ibb"] = {"Ibibio"}, ["ibd"] = {"Iwaidja"}, ["ibe"] = {"Akpes"}, ["ibg"] = {"Ibanag"}, ["ibh"] = {"Bih"}, ["ibl"] = {"Ibaloi"}, ["ibm"] = {"Agoi"}, ["ibn"] = {"Ibino"}, ["ibr"] = {"Ibuoro"}, ["ibu"] = {"Ibu"}, ["iby"] = {"Ibani"}, ["ica"] = {"Ede Ica"}, ["ich"] = {"Etkywan"}, ["icl"] = {"Icelandic Sign Language"}, ["icr"] = {"Islander Creole English"}, ["ida"] = {"Idakho-Isukha-Tiriki", "Luidakho-Luisukha-Lutirichi"}, ["idb"] = {"Indo-Portuguese"}, ["idc"] = {"Idon", "Ajiya"}, ["idd"] = {"Ede Idaca"}, ["ide"] = {"Idere"}, ["idi"] = {"Idi"}, ["idr"] = {"Indri"}, ["ids"] = {"Idesa"}, ["idt"] = {"Idaté"}, ["idu"] = {"Idoma"}, ["ifa"] = {"Amganad Ifugao"}, ["ifb"] = {"Batad Ifugao", "Ayangan Ifugao"}, ["ife"] = {"Ifè"}, ["iff"] = {"Ifo"}, ["ifk"] = {"Tuwali Ifugao"}, ["ifm"] = {"Teke-Fuumu"}, ["ifu"] = {"Mayoyao Ifugao"}, ["ify"] = {"Keley-I Kallahan"}, ["igb"] = {"Ebira"}, ["ige"] = {"Igede"}, ["igg"] = {"Igana"}, ["igl"] = {"Igala"}, ["igm"] = {"Kanggape"}, ["ign"] = {"Ignaciano"}, ["igo"] = {"Isebe"}, ["igs"] = {"Interglossa"}, ["igw"] = {"Igwe"}, ["ihb"] = {"Iha Based Pidgin"}, ["ihi"] = {"Ihievbe"}, ["ihp"] = {"Iha"}, ["ihw"] = {"Bidhawal"}, ["iin"] = {"Thiin"}, ["iir"] = {"Indo-Iranian languages"}, ["ijc"] = {"Izon"}, ["ije"] = {"Biseni"}, ["ijj"] = {"Ede Ije"}, ["ijn"] = {"Kalabari"}, ["ijo"] = {"Ijo languages"}, ["ijs"] = {"Southeast Ijo"}, ["ike"] = {"Eastern Canadian Inuktitut"}, ["iki"] = {"Iko"}, ["ikk"] = {"Ika"}, ["ikl"] = {"Ikulu"}, ["iko"] = {"Olulumo-Ikom"}, ["ikp"] = {"Ikpeshi"}, ["ikr"] = {"Ikaranggal"}, ["iks"] = {"Inuit Sign Language"}, ["ikt"] = {"Inuinnaqtun", "Western Canadian Inuktitut"}, ["ikv"] = {"Iku-Gora-Ankwa"}, ["ikw"] = {"Ikwere"}, ["ikx"] = {"Ik"}, ["ikz"] = {"Ikizu"}, ["ila"] = {"Ile Ape"}, ["ilb"] = {"Ila"}, ["ilg"] = {"Garig-Ilgar"}, ["ili"] = {"Ili Turki"}, ["ilk"] = {"Ilongot"}, ["ilm"] = {"Iranun (Malaysia)"}, ["ilo"] = {"Iloko"}, ["ilp"] = {"Iranun (Philippines)"}, ["ils"] = {"International Sign"}, ["ilu"] = {"Ili'uun"}, ["ilv"] = {"Ilue"}, ["ima"] = {"Mala Malasar"}, ["imi"] = {"Anamgura"}, ["iml"] = {"Miluk"}, ["imn"] = {"Imonda"}, ["imo"] = {"Imbongu"}, ["imr"] = {"Imroing"}, ["ims"] = {"Marsian"}, ["imy"] = {"Milyan"}, ["inb"] = {"Inga"}, ["inc"] = {"Indic languages"}, ["ine"] = {"Indo-European languages"}, ["ing"] = {"Degexit'an"}, ["inh"] = {"Ingush"}, ["inj"] = {"Jungle Inga"}, ["inl"] = {"Indonesian Sign Language"}, ["inm"] = {"Minaean"}, ["inn"] = {"Isinai"}, ["ino"] = {"Inoke-Yate"}, ["inp"] = {"Iñapari"}, ["ins"] = {"Indian Sign Language"}, ["int"] = {"Intha"}, ["inz"] = {"Ineseño"}, ["ior"] = {"Inor"}, ["iou"] = {"Tuma-Irumu"}, ["iow"] = {"Iowa-Oto"}, ["ipi"] = {"Ipili"}, ["ipo"] = {"Ipiko"}, ["iqu"] = {"Iquito"}, ["iqw"] = {"Ikwo"}, ["ira"] = {"Iranian languages"}, ["ire"] = {"Iresim"}, ["irh"] = {"Irarutu"}, ["iri"] = {"Rigwe", "Irigwe"}, ["irk"] = {"Iraqw"}, ["irn"] = {"Irántxe"}, ["iro"] = {"Iroquoian languages"}, ["irr"] = {"Ir"}, ["iru"] = {"Irula"}, ["irx"] = {"Kamberau"}, ["iry"] = {"Iraya"}, ["isa"] = {"Isabi"}, ["isc"] = {"Isconahua"}, ["isd"] = {"Isnag"}, ["ise"] = {"Italian Sign Language"}, ["isg"] = {"Irish Sign Language"}, ["ish"] = {"Esan"}, ["isi"] = {"Nkem-Nkum"}, ["isk"] = {"Ishkashimi"}, ["ism"] = {"Masimasi"}, ["isn"] = {"Isanzu"}, ["iso"] = {"Isoko"}, ["isr"] = {"Israeli Sign Language"}, ["ist"] = {"Istriot"}, ["isu"] = {"Isu (Menchum Division)"}, ["itb"] = {"Binongan Itneg"}, ["itc"] = {"Italic languages"}, ["itd"] = {"Southern Tidung"}, ["ite"] = {"Itene"}, ["iti"] = {"Inlaod Itneg"}, ["itk"] = {"Judeo-Italian"}, ["itl"] = {"Itelmen"}, ["itm"] = {"Itu Mbon Uzo"}, ["ito"] = {"Itonama"}, ["itr"] = {"Iteri"}, ["its"] = {"Isekiri"}, ["itt"] = {"Maeng Itneg"}, ["itv"] = {"Itawit"}, ["itw"] = {"Ito"}, ["itx"] = {"Itik"}, ["ity"] = {"Moyadan Itneg"}, ["itz"] = {"Itzá"}, ["ium"] = {"Iu Mien"}, ["ivb"] = {"Ibatan"}, ["ivv"] = {"Ivatan"}, ["iwk"] = {"I-Wak"}, ["iwm"] = {"Iwam"}, ["iwo"] = {"Iwur"}, ["iws"] = {"Sepik Iwam"}, ["ixc"] = {"Ixcatec"}, ["ixl"] = {"Ixil"}, ["iya"] = {"Iyayu"}, ["iyo"] = {"Mesaka"}, ["iyx"] = {"Yaka (Congo)"}, ["izh"] = {"Ingrian"}, ["izr"] = {"Izere"}, ["izz"] = {"Izii"}, ["jaa"] = {"Jamamadí"}, ["jab"] = {"Hyam"}, ["jac"] = {"Popti'", "Jakalteko"}, ["jad"] = {"Jahanka"}, ["jae"] = {"Yabem"}, ["jaf"] = {"Jara"}, ["jah"] = {"Jah Hut"}, ["jaj"] = {"Zazao"}, ["jak"] = {"Jakun"}, ["jal"] = {"Yalahatan"}, ["jam"] = {"Jamaican Creole English"}, ["jan"] = {"Jandai"}, ["jao"] = {"Yanyuwa"}, ["jaq"] = {"Yaqay"}, ["jas"] = {"New Caledonian Javanese"}, ["jat"] = {"Jakati"}, ["jau"] = {"Yaur"}, ["jax"] = {"Jambi Malay"}, ["jay"] = {"Yan-nhangu"}, ["jaz"] = {"Jawe"}, ["jbe"] = {"Judeo-Berber"}, ["jbi"] = {"Badjiri"}, ["jbj"] = {"Arandai"}, ["jbk"] = {"Barikewa"}, ["jbn"] = {"Nafusi"}, ["jbo"] = {"Lojban"}, ["jbr"] = {"Jofotek-Bromnya"}, ["jbt"] = {"Jabutí"}, ["jbu"] = {"Jukun Takum"}, ["jbw"] = {"Yawijibaya"}, ["jcs"] = {"Jamaican Country Sign Language"}, ["jct"] = {"Krymchak"}, ["jda"] = {"Jad"}, ["jdg"] = {"Jadgali"}, ["jdt"] = {"Judeo-Tat"}, ["jeb"] = {"Jebero"}, ["jee"] = {"Jerung"}, ["jeh"] = {"Jeh"}, ["jei"] = {"Yei"}, ["jek"] = {"Jeri Kuo"}, ["jel"] = {"Yelmek"}, ["jen"] = {"Dza"}, ["jer"] = {"Jere"}, ["jet"] = {"Manem"}, ["jeu"] = {"Jonkor Bourmataguil"}, ["jgb"] = {"Ngbee"}, ["jge"] = {"Judeo-Georgian"}, ["jgk"] = {"Gwak"}, ["jgo"] = {"Ngomba"}, ["jhi"] = {"Jehai"}, ["jhs"] = {"Jhankot Sign Language"}, ["jia"] = {"Jina"}, ["jib"] = {"Jibu"}, ["jic"] = {"Tol"}, ["jid"] = {"Bu"}, ["jie"] = {"Jilbe"}, ["jig"] = {"Djingili"}, ["jih"] = {"sTodsde", "Shangzhai"}, ["jii"] = {"Jiiddu"}, ["jil"] = {"Jilim"}, ["jim"] = {"Jimi (Cameroon)"}, ["jio"] = {"Jiamao"}, ["jiq"] = {"Guanyinqiao", "Lavrung"}, ["jit"] = {"Jita"}, ["jiu"] = {"Youle Jinuo"}, ["jiv"] = {"Shuar"}, ["jiy"] = {"Buyuan Jinuo"}, ["jje"] = {"Jejueo"}, ["jjr"] = {"Bankal"}, ["jka"] = {"Kaera"}, ["jkm"] = {"Mobwa Karen"}, ["jko"] = {"Kubo"}, ["jkp"] = {"Paku Karen"}, ["jkr"] = {"Koro (India)"}, ["jku"] = {"Labir"}, ["jle"] = {"Ngile"}, ["jls"] = {"Jamaican Sign Language"}, ["jma"] = {"Dima"}, ["jmb"] = {"Zumbun"}, ["jmc"] = {"Machame"}, ["jmd"] = {"Yamdena"}, ["jmi"] = {"Jimi (Nigeria)"}, ["jml"] = {"Jumli"}, ["jmn"] = {"Makuri Naga"}, ["jmr"] = {"Kamara"}, ["jms"] = {"Mashi (Nigeria)"}, ["jmw"] = {"Mouwase"}, ["jmx"] = {"Western Juxtlahuaca Mixtec"}, ["jna"] = {"Jangshung"}, ["jnd"] = {"Jandavra"}, ["jng"] = {"Yangman"}, ["jni"] = {"Janji"}, ["jnj"] = {"Yemsa"}, ["jnl"] = {"Rawat"}, ["jns"] = {"Jaunsari"}, ["job"] = {"Joba"}, ["jod"] = {"Wojenaka"}, ["jog"] = {"Jogi"}, ["jor"] = {"Jorá"}, ["jos"] = {"Jordanian Sign Language"}, ["jow"] = {"Jowulu"}, ["jpa"] = {"Jewish Palestinian Aramaic"}, ["jpr"] = {"Judeo-Persian"}, ["jpx"] = {"Japanese (family)"}, ["jqr"] = {"Jaqaru"}, ["jra"] = {"Jarai"}, ["jrb"] = {"Judeo-Arabic"}, ["jrr"] = {"Jiru"}, ["jrt"] = {"Jorto"}, ["jru"] = {"Japrería"}, ["jsl"] = {"Japanese Sign Language"}, ["jua"] = {"Júma"}, ["jub"] = {"Wannu"}, ["juc"] = {"Jurchen"}, ["jud"] = {"Worodougou"}, ["juh"] = {"Hõne"}, ["jui"] = {"Ngadjuri"}, ["juk"] = {"Wapan"}, ["jul"] = {"Jirel"}, ["jum"] = {"Jumjum"}, ["jun"] = {"Juang"}, ["juo"] = {"Jiba"}, ["jup"] = {"Hupdë"}, ["jur"] = {"Jurúna"}, ["jus"] = {"Jumla Sign Language"}, ["jut"] = {"Jutish"}, ["juu"] = {"Ju"}, ["juw"] = {"Wãpha"}, ["juy"] = {"Juray"}, ["jvd"] = {"Javindo"}, ["jvn"] = {"Caribbean Javanese"}, ["jwi"] = {"Jwira-Pepesa"}, ["jya"] = {"Jiarong"}, ["jye"] = {"Judeo-Yemeni Arabic"}, ["jyy"] = {"Jaya"}, ["kaa"] = {"Kara-Kalpak"}, ["kab"] = {"Kabyle"}, ["kac"] = {"Kachin", "Jingpho"}, ["kad"] = {"Adara"}, ["kae"] = {"Ketangalan"}, ["kaf"] = {"Katso"}, ["kag"] = {"Kajaman"}, ["kah"] = {"Kara (Central African Republic)"}, ["kai"] = {"Karekare"}, ["kaj"] = {"Jju"}, ["kak"] = {"Kalanguya", "Kayapa Kallahan"}, ["kam"] = {"Kamba (Kenya)"}, ["kao"] = {"Xaasongaxango"}, ["kap"] = {"Bezhta"}, ["kaq"] = {"Capanahua"}, ["kar"] = {"Karen languages"}, ["kav"] = {"Katukína"}, ["kaw"] = {"Kawi"}, ["kax"] = {"Kao"}, ["kay"] = {"Kamayurá"}, ["kba"] = {"Kalarko"}, ["kbb"] = {"Kaxuiâna"}, ["kbc"] = {"Kadiwéu"}, ["kbd"] = {"Kabardian"}, ["kbe"] = {"Kanju"}, ["kbg"] = {"Khamba"}, ["kbh"] = {"Camsá"}, ["kbi"] = {"Kaptiau"}, ["kbj"] = {"Kari"}, ["kbk"] = {"Grass Koiari"}, ["kbl"] = {"Kanembu"}, ["kbm"] = {"Iwal"}, ["kbn"] = {"Kare (Central African Republic)"}, ["kbo"] = {"Keliko"}, ["kbp"] = {"Kabiyè"}, ["kbq"] = {"Kamano"}, ["kbr"] = {"Kafa"}, ["kbs"] = {"Kande"}, ["kbt"] = {"Abadi"}, ["kbu"] = {"Kabutra"}, ["kbv"] = {"Dera (Indonesia)"}, ["kbw"] = {"Kaiep"}, ["kbx"] = {"Ap Ma"}, ["kby"] = {"Manga Kanuri"}, ["kbz"] = {"Duhwa"}, ["kca"] = {"Khanty"}, ["kcb"] = {"Kawacha"}, ["kcc"] = {"Lubila"}, ["kcd"] = {"Ngkâlmpw Kanum"}, ["kce"] = {"Kaivi"}, ["kcf"] = {"Ukaan"}, ["kcg"] = {"Tyap"}, ["kch"] = {"Vono"}, ["kci"] = {"Kamantan"}, ["kcj"] = {"Kobiana"}, ["kck"] = {"Kalanga"}, ["kcl"] = {"Kela (Papua New Guinea)", "Kala"}, ["kcm"] = {"Gula (Central African Republic)"}, ["kcn"] = {"Nubi"}, ["kco"] = {"Kinalakna"}, ["kcp"] = {"Kanga"}, ["kcq"] = {"Kamo"}, ["kcr"] = {"Katla"}, ["kcs"] = {"Koenoem"}, ["kct"] = {"Kaian"}, ["kcu"] = {"Kami (Tanzania)"}, ["kcv"] = {"Kete"}, ["kcw"] = {"Kabwari"}, ["kcx"] = {"Kachama-Ganjule"}, ["kcy"] = {"Korandje"}, ["kcz"] = {"Konongo"}, ["kda"] = {"Worimi"}, ["kdc"] = {"Kutu"}, ["kdd"] = {"Yankunytjatjara"}, ["kde"] = {"Makonde"}, ["kdf"] = {"Mamusi"}, ["kdg"] = {"Seba"}, ["kdh"] = {"Tem"}, ["kdi"] = {"Kumam"}, ["kdj"] = {"Karamojong"}, ["kdk"] = {"Numèè", "Kwényi"}, ["kdl"] = {"Tsikimba"}, ["kdm"] = {"Kagoma"}, ["kdn"] = {"Kunda"}, ["kdo"] = {"Kordofanian languages"}, ["kdp"] = {"Kaningdon-Nindem"}, ["kdq"] = {"Koch"}, ["kdr"] = {"Karaim"}, ["kdt"] = {"Kuy"}, ["kdu"] = {"Kadaru"}, ["kdw"] = {"Koneraw"}, ["kdx"] = {"Kam"}, ["kdy"] = {"Keder", "Keijar"}, ["kdz"] = {"Kwaja"}, ["kea"] = {"Kabuverdianu"}, ["keb"] = {"Kélé"}, ["kec"] = {"Keiga"}, ["ked"] = {"Kerewe"}, ["kee"] = {"Eastern Keres"}, ["kef"] = {"Kpessi"}, ["keg"] = {"Tese"}, ["keh"] = {"Keak"}, ["kei"] = {"Kei"}, ["kej"] = {"Kadar"}, ["kek"] = {"Kekchí"}, ["kel"] = {"Kela (Democratic Republic of Congo)"}, ["kem"] = {"Kemak"}, ["ken"] = {"Kenyang"}, ["keo"] = {"Kakwa"}, ["kep"] = {"Kaikadi"}, ["keq"] = {"Kamar"}, ["ker"] = {"Kera"}, ["kes"] = {"Kugbo"}, ["ket"] = {"Ket"}, ["keu"] = {"Akebu"}, ["kev"] = {"Kanikkaran"}, ["kew"] = {"West Kewa"}, ["kex"] = {"Kukna"}, ["key"] = {"Kupia"}, ["kez"] = {"Kukele"}, ["kfa"] = {"Kodava"}, ["kfb"] = {"Northwestern Kolami"}, ["kfc"] = {"Konda-Dora"}, ["kfd"] = {"Korra Koraga"}, ["kfe"] = {"Kota (India)"}, ["kff"] = {"Koya"}, ["kfg"] = {"Kudiya"}, ["kfh"] = {"Kurichiya"}, ["kfi"] = {"Kannada Kurumba"}, ["kfj"] = {"Kemiehua"}, ["kfk"] = {"Kinnauri"}, ["kfl"] = {"Kung"}, ["kfm"] = {"Khunsari"}, ["kfn"] = {"Kuk"}, ["kfo"] = {"Koro (Côte d'Ivoire)"}, ["kfp"] = {"Korwa"}, ["kfq"] = {"Korku"}, ["kfr"] = {"Kachhi", "Kutchi"}, ["kfs"] = {"Bilaspuri"}, ["kft"] = {"Kanjari"}, ["kfu"] = {"Katkari"}, ["kfv"] = {"Kurmukar"}, ["kfw"] = {"Kharam Naga"}, ["kfx"] = {"Kullu Pahari"}, ["kfy"] = {"Kumaoni"}, ["kfz"] = {"Koromfé"}, ["kga"] = {"Koyaga"}, ["kgb"] = {"Kawe"}, ["kge"] = {"Komering"}, ["kgf"] = {"Kube"}, ["kgg"] = {"Kusunda"}, ["kgi"] = {"Selangor Sign Language"}, ["kgj"] = {"Gamale Kham"}, ["kgk"] = {"Kaiwá"}, ["kgl"] = {"Kunggari"}, ["kgm"] = {"Karipúna"}, ["kgn"] = {"Karingani"}, ["kgo"] = {"Krongo"}, ["kgp"] = {"Kaingang"}, ["kgq"] = {"Kamoro"}, ["kgr"] = {"Abun"}, ["kgs"] = {"Kumbainggar"}, ["kgt"] = {"Somyev"}, ["kgu"] = {"Kobol"}, ["kgv"] = {"Karas"}, ["kgw"] = {"Karon Dori"}, ["kgx"] = {"Kamaru"}, ["kgy"] = {"Kyerung"}, ["kha"] = {"Khasi"}, ["khb"] = {"Lü"}, ["khc"] = {"Tukang Besi North"}, ["khd"] = {"Bädi Kanum"}, ["khe"] = {"Korowai"}, ["khf"] = {"Khuen"}, ["khg"] = {"Khams Tibetan"}, ["khh"] = {"Kehu"}, ["khi"] = {"Khoisan languages"}, ["khj"] = {"Kuturmi"}, ["khk"] = {"Halh Mongolian"}, ["khl"] = {"Lusi"}, ["khn"] = {"Khandesi"}, ["kho"] = {"Khotanese", "Sakan"}, ["khp"] = {"Kapori", "Kapauri"}, ["khq"] = {"Koyra Chiini Songhay"}, ["khr"] = {"Kharia"}, ["khs"] = {"Kasua"}, ["kht"] = {"Khamti"}, ["khu"] = {"Nkhumbi"}, ["khv"] = {"Khvarshi"}, ["khw"] = {"Khowar"}, ["khx"] = {"Kanu"}, ["khy"] = {"Kele (Democratic Republic of Congo)"}, ["khz"] = {"Keapara"}, ["kia"] = {"Kim"}, ["kib"] = {"Koalib"}, ["kic"] = {"Kickapoo"}, ["kid"] = {"Koshin"}, ["kie"] = {"Kibet"}, ["kif"] = {"Eastern Parbate Kham"}, ["kig"] = {"Kimaama", "Kimaghima"}, ["kih"] = {"Kilmeri"}, ["kii"] = {"Kitsai"}, ["kij"] = {"Kilivila"}, ["kil"] = {"Kariya"}, ["kim"] = {"Karagas"}, ["kio"] = {"Kiowa"}, ["kip"] = {"Sheshi Kham"}, ["kiq"] = {"Kosadle", "Kosare"}, ["kis"] = {"Kis"}, ["kit"] = {"Agob"}, ["kiu"] = {"Kirmanjki (individual language)"}, ["kiv"] = {"Kimbu"}, ["kiw"] = {"Northeast Kiwai"}, ["kix"] = {"Khiamniungan Naga"}, ["kiy"] = {"Kirikiri"}, ["kiz"] = {"Kisi"}, ["kja"] = {"Mlap"}, ["kjb"] = {"Q'anjob'al", "Kanjobal"}, ["kjc"] = {"Coastal Konjo"}, ["kjd"] = {"Southern Kiwai"}, ["kje"] = {"Kisar"}, ["kjf"] = {"Khalaj"}, ["kjg"] = {"Khmu"}, ["kjh"] = {"Khakas"}, ["kji"] = {"Zabana"}, ["kjj"] = {"Khinalugh"}, ["kjk"] = {"Highland Konjo"}, ["kjl"] = {"Western Parbate Kham"}, ["kjm"] = {"Kháng"}, ["kjn"] = {"Kunjen"}, ["kjo"] = {"Harijan Kinnauri"}, ["kjp"] = {"Pwo Eastern Karen"}, ["kjq"] = {"Western Keres"}, ["kjr"] = {"Kurudu"}, ["kjs"] = {"East Kewa"}, ["kjt"] = {"Phrae Pwo Karen"}, ["kju"] = {"Kashaya"}, ["kjv"] = {"Kaikavian Literary Language"}, ["kjx"] = {"Ramopa"}, ["kjy"] = {"Erave"}, ["kjz"] = {"Bumthangkha"}, ["kka"] = {"Kakanda"}, ["kkb"] = {"Kwerisa"}, ["kkc"] = {"Odoodee"}, ["kkd"] = {"Kinuku"}, ["kke"] = {"Kakabe"}, ["kkf"] = {"Kalaktang Monpa"}, ["kkg"] = {"Mabaka Valley Kalinga"}, ["kkh"] = {"Khün"}, ["kki"] = {"Kagulu"}, ["kkj"] = {"Kako"}, ["kkk"] = {"Kokota"}, ["kkl"] = {"Kosarek Yale"}, ["kkm"] = {"Kiong"}, ["kkn"] = {"Kon Keu"}, ["kko"] = {"Karko"}, ["kkp"] = {"Gugubera"}, ["kkq"] = {"Kaiku"}, ["kkr"] = {"Kir-Balar"}, ["kks"] = {"Giiwo"}, ["kkt"] = {"Koi"}, ["kku"] = {"Tumi"}, ["kkv"] = {"Kangean"}, ["kkw"] = {"Teke-Kukuya"}, ["kkx"] = {"Kohin"}, ["kky"] = {"Guguyimidjir"}, ["kkz"] = {"Kaska"}, ["kla"] = {"Klamath-Modoc"}, ["klb"] = {"Kiliwa"}, ["klc"] = {"Kolbila"}, ["kld"] = {"Gamilaraay"}, ["kle"] = {"Kulung (Nepal)"}, ["klf"] = {"Kendeje"}, ["klg"] = {"Tagakaulo"}, ["klh"] = {"Weliki"}, ["kli"] = {"Kalumpang"}, ["klj"] = {"Turkic Khalaj"}, ["klk"] = {"Kono (Nigeria)"}, ["kll"] = {"Kagan Kalagan"}, ["klm"] = {"Migum"}, ["kln"] = {"Kalenjin"}, ["klo"] = {"Kapya"}, ["klp"] = {"Kamasa"}, ["klq"] = {"Rumu"}, ["klr"] = {"Khaling"}, ["kls"] = {"Kalasha"}, ["klt"] = {"Nukna"}, ["klu"] = {"Klao"}, ["klv"] = {"Maskelynes"}, ["klw"] = {"Tado", "Lindu"}, ["klx"] = {"Koluwawa"}, ["kly"] = {"Kalao"}, ["klz"] = {"Kabola"}, ["kma"] = {"Konni"}, ["kmb"] = {"Kimbundu"}, ["kmc"] = {"Southern Dong"}, ["kmd"] = {"Majukayang Kalinga"}, ["kme"] = {"Bakole"}, ["kmf"] = {"Kare (Papua New Guinea)"}, ["kmg"] = {"Kâte"}, ["kmh"] = {"Kalam"}, ["kmi"] = {"Kami (Nigeria)"}, ["kmj"] = {"Kumarbhag Paharia"}, ["kmk"] = {"Limos Kalinga"}, ["kml"] = {"Tanudan Kalinga"}, ["kmm"] = {"Kom (India)"}, ["kmn"] = {"Awtuw"}, ["kmo"] = {"Kwoma"}, ["kmp"] = {"Gimme"}, ["kmq"] = {"Kwama"}, ["kmr"] = {"Northern Kurdish"}, ["kms"] = {"Kamasau"}, ["kmt"] = {"Kemtuik"}, ["kmu"] = {"Kanite"}, ["kmv"] = {"Karipúna Creole French"}, ["kmw"] = {"Komo (Democratic Republic of Congo)"}, ["kmx"] = {"Waboda"}, ["kmy"] = {"Koma"}, ["kmz"] = {"Khorasani Turkish"}, ["kna"] = {"Dera (Nigeria)"}, ["knb"] = {"Lubuagan Kalinga"}, ["knc"] = {"Central Kanuri"}, ["knd"] = {"Konda"}, ["kne"] = {"Kankanaey"}, ["knf"] = {"Mankanya"}, ["kng"] = {"Koongo"}, ["kni"] = {"Kanufi"}, ["knj"] = {"Western Kanjobal"}, ["knk"] = {"Kuranko"}, ["knl"] = {"Keninjal"}, ["knm"] = {"Kanamarí"}, ["knn"] = {"Konkani (individual language)"}, ["kno"] = {"Kono (Sierra Leone)"}, ["knp"] = {"Kwanja"}, ["knq"] = {"Kintaq"}, ["knr"] = {"Kaningra"}, ["kns"] = {"Kensiu"}, ["knt"] = {"Panoan Katukína"}, ["knu"] = {"Kono (Guinea)"}, ["knv"] = {"Tabo"}, ["knw"] = {"Kung-Ekoka"}, ["knx"] = {"Kendayan", "Salako"}, ["kny"] = {"Kanyok"}, ["knz"] = {"Kalamsé"}, ["koa"] = {"Konomala"}, ["koc"] = {"Kpati"}, ["kod"] = {"Kodi"}, ["koe"] = {"Kacipo-Balesi"}, ["kof"] = {"Kubi"}, ["kog"] = {"Cogui", "Kogi"}, ["koh"] = {"Koyo"}, ["koi"] = {"Komi-Permyak"}, ["kok"] = {"Konkani (macrolanguage)"}, ["kol"] = {"Kol (Papua New Guinea)"}, ["koo"] = {"Konzo"}, ["kop"] = {"Waube"}, ["koq"] = {"Kota (Gabon)"}, ["kos"] = {"Kosraean"}, ["kot"] = {"Lagwan"}, ["kou"] = {"Koke"}, ["kov"] = {"Kudu-Camo"}, ["kow"] = {"Kugama"}, ["koy"] = {"Koyukon"}, ["koz"] = {"Korak"}, ["kpa"] = {"Kutto"}, ["kpb"] = {"Mullu Kurumba"}, ["kpc"] = {"Curripaco"}, ["kpd"] = {"Koba"}, ["kpe"] = {"Kpelle"}, ["kpf"] = {"Komba"}, ["kpg"] = {"Kapingamarangi"}, ["kph"] = {"Kplang"}, ["kpi"] = {"Kofei"}, ["kpj"] = {"Karajá"}, ["kpk"] = {"Kpan"}, ["kpl"] = {"Kpala"}, ["kpm"] = {"Koho"}, ["kpn"] = {"Kepkiriwát"}, ["kpo"] = {"Ikposo"}, ["kpq"] = {"Korupun-Sela"}, ["kpr"] = {"Korafe-Yegha"}, ["kps"] = {"Tehit"}, ["kpt"] = {"Karata"}, ["kpu"] = {"Kafoa"}, ["kpv"] = {"Komi-Zyrian"}, ["kpw"] = {"Kobon"}, ["kpx"] = {"Mountain Koiali"}, ["kpy"] = {"Koryak"}, ["kpz"] = {"Kupsabiny"}, ["kqa"] = {"Mum"}, ["kqb"] = {"Kovai"}, ["kqc"] = {"Doromu-Koki"}, ["kqd"] = {"Koy Sanjaq Surat"}, ["kqe"] = {"Kalagan"}, ["kqf"] = {"Kakabai"}, ["kqg"] = {"Khe"}, ["kqh"] = {"Kisankasa"}, ["kqi"] = {"Koitabu"}, ["kqj"] = {"Koromira"}, ["kqk"] = {"Kotafon Gbe"}, ["kql"] = {"Kyenele"}, ["kqm"] = {"Khisa"}, ["kqn"] = {"Kaonde"}, ["kqo"] = {"Eastern Krahn"}, ["kqp"] = {"Kimré"}, ["kqq"] = {"Krenak"}, ["kqr"] = {"Kimaragang"}, ["kqs"] = {"Northern Kissi"}, ["kqt"] = {"Klias River Kadazan"}, ["kqu"] = {"Seroa"}, ["kqv"] = {"Okolod"}, ["kqw"] = {"Kandas"}, ["kqx"] = {"Mser"}, ["kqy"] = {"Koorete"}, ["kqz"] = {"Korana"}, ["kra"] = {"Kumhali"}, ["krb"] = {"Karkin"}, ["krc"] = {"Karachay-Balkar"}, ["krd"] = {"Kairui-Midiki"}, ["kre"] = {"Panará"}, ["krf"] = {"Koro (Vanuatu)"}, ["krh"] = {"Kurama"}, ["kri"] = {"Krio"}, ["krj"] = {"Kinaray-A"}, ["krk"] = {"Kerek"}, ["krl"] = {"Karelian"}, ["krn"] = {"Sapo"}, ["kro"] = {"Kru languages"}, ["krp"] = {"Korop"}, ["krr"] = {"Krung"}, ["krs"] = {"Gbaya (Sudan)"}, ["krt"] = {"Tumari Kanuri"}, ["kru"] = {"Kurukh"}, ["krv"] = {"Kavet"}, ["krw"] = {"Western Krahn"}, ["krx"] = {"Karon"}, ["kry"] = {"Kryts"}, ["krz"] = {"Sota Kanum"}, ["ksa"] = {"Shuwa-Zamani"}, ["ksb"] = {"Shambala"}, ["ksc"] = {"Southern Kalinga"}, ["ksd"] = {"Kuanua"}, ["kse"] = {"Kuni"}, ["ksf"] = {"Bafia"}, ["ksg"] = {"Kusaghe"}, ["ksh"] = {"Kölsch"}, ["ksi"] = {"Krisa", "I'saka"}, ["ksj"] = {"Uare"}, ["ksk"] = {"Kansa"}, ["ksl"] = {"Kumalu"}, ["ksm"] = {"Kumba"}, ["ksn"] = {"Kasiguranin"}, ["kso"] = {"Kofa"}, ["ksp"] = {"Kaba"}, ["ksq"] = {"Kwaami"}, ["ksr"] = {"Borong"}, ["kss"] = {"Southern Kisi"}, ["kst"] = {"Winyé"}, ["ksu"] = {"Khamyang"}, ["ksv"] = {"Kusu"}, ["ksw"] = {"S'gaw Karen"}, ["ksx"] = {"Kedang"}, ["ksy"] = {"Kharia Thar"}, ["ksz"] = {"Kodaku"}, ["kta"] = {"Katua"}, ["ktb"] = {"Kambaata"}, ["ktc"] = {"Kholok"}, ["ktd"] = {"Kokata"}, ["kte"] = {"Nubri"}, ["ktf"] = {"Kwami"}, ["ktg"] = {"Kalkutung"}, ["kth"] = {"Karanga"}, ["kti"] = {"North Muyu"}, ["ktj"] = {"Plapo Krumen"}, ["ktk"] = {"Kaniet"}, ["ktl"] = {"Koroshi"}, ["ktm"] = {"Kurti"}, ["ktn"] = {"Karitiâna"}, ["kto"] = {"Kuot"}, ["ktp"] = {"Kaduo"}, ["ktq"] = {"Katabaga"}, ["kts"] = {"South Muyu"}, ["ktt"] = {"Ketum"}, ["ktu"] = {"Kituba (Democratic Republic of Congo)"}, ["ktv"] = {"Eastern Katu"}, ["ktw"] = {"Kato"}, ["ktx"] = {"Kaxararí"}, ["kty"] = {"Kango (Bas-Uélé District)"}, ["ktz"] = {"Ju/'hoan", "Juǀʼhoan", "Juǀʼhoansi"}, ["kub"] = {"Kutep"}, ["kuc"] = {"Kwinsu"}, ["kud"] = {"'Auhelawa"}, ["kue"] = {"Kuman (Papua New Guinea)"}, ["kuf"] = {"Western Katu"}, ["kug"] = {"Kupa"}, ["kuh"] = {"Kushi"}, ["kui"] = {"Kuikúro-Kalapálo"}, ["kuj"] = {"Kuria"}, ["kuk"] = {"Kepo'"}, ["kul"] = {"Kulere"}, ["kum"] = {"Kumyk"}, ["kun"] = {"Kunama"}, ["kuo"] = {"Kumukio"}, ["kup"] = {"Kunimaipa"}, ["kuq"] = {"Karipuna"}, ["kus"] = {"Kusaal"}, ["kut"] = {"Kutenai"}, ["kuu"] = {"Upper Kuskokwim"}, ["kuv"] = {"Kur"}, ["kuw"] = {"Kpagua"}, ["kux"] = {"Kukatja"}, ["kuy"] = {"Kuuku-Ya'u"}, ["kuz"] = {"Kunza"}, ["kva"] = {"Bagvalal"}, ["kvb"] = {"Kubu"}, ["kvc"] = {"Kove"}, ["kvd"] = {"Kui (Indonesia)"}, ["kve"] = {"Kalabakan"}, ["kvf"] = {"Kabalai"}, ["kvg"] = {"Kuni-Boazi"}, ["kvh"] = {"Komodo"}, ["kvi"] = {"Kwang"}, ["kvj"] = {"Psikye"}, ["kvk"] = {"Korean Sign Language"}, ["kvl"] = {"Kayaw"}, ["kvm"] = {"Kendem"}, ["kvn"] = {"Border Kuna"}, ["kvo"] = {"Dobel"}, ["kvp"] = {"Kompane"}, ["kvq"] = {"Geba Karen"}, ["kvr"] = {"Kerinci"}, ["kvt"] = {"Lahta Karen", "Lahta"}, ["kvu"] = {"Yinbaw Karen"}, ["kvv"] = {"Kola"}, ["kvw"] = {"Wersing"}, ["kvx"] = {"Parkari Koli"}, ["kvy"] = {"Yintale Karen", "Yintale"}, ["kvz"] = {"Tsakwambo", "Tsaukambo"}, ["kwa"] = {"Dâw"}, ["kwb"] = {"Kwa"}, ["kwc"] = {"Likwala"}, ["kwd"] = {"Kwaio"}, ["kwe"] = {"Kwerba"}, ["kwf"] = {"Kwara'ae"}, ["kwg"] = {"Sara Kaba Deme"}, ["kwh"] = {"Kowiai"}, ["kwi"] = {"Awa-Cuaiquer"}, ["kwj"] = {"Kwanga"}, ["kwk"] = {"Kwakiutl"}, ["kwl"] = {"Kofyar"}, ["kwm"] = {"Kwambi"}, ["kwn"] = {"Kwangali"}, ["kwo"] = {"Kwomtari"}, ["kwp"] = {"Kodia"}, ["kwr"] = {"Kwer"}, ["kws"] = {"Kwese"}, ["kwt"] = {"Kwesten"}, ["kwu"] = {"Kwakum"}, ["kwv"] = {"Sara Kaba Náà"}, ["kww"] = {"Kwinti"}, ["kwx"] = {"Khirwar"}, ["kwy"] = {"San Salvador Kongo"}, ["kwz"] = {"Kwadi"}, ["kxa"] = {"Kairiru"}, ["kxb"] = {"Krobu"}, ["kxc"] = {"Konso", "Khonso"}, ["kxd"] = {"Brunei"}, ["kxf"] = {"Manumanaw Karen", "Manumanaw"}, ["kxh"] = {"Karo (Ethiopia)"}, ["kxi"] = {"Keningau Murut"}, ["kxj"] = {"Kulfa"}, ["kxk"] = {"Zayein Karen"}, ["kxl"] = {"Nepali Kurux"}, ["kxm"] = {"Northern Khmer"}, ["kxn"] = {"Kanowit-Tanjong Melanau"}, ["kxo"] = {"Kanoé"}, ["kxp"] = {"Wadiyara Koli"}, ["kxq"] = {"Smärky Kanum"}, ["kxr"] = {"Koro (Papua New Guinea)"}, ["kxs"] = {"Kangjia"}, ["kxt"] = {"Koiwat"}, ["kxu"] = {"Kui (India)"}, ["kxv"] = {"Kuvi"}, ["kxw"] = {"Konai"}, ["kxx"] = {"Likuba"}, ["kxy"] = {"Kayong"}, ["kxz"] = {"Kerewo"}, ["kya"] = {"Kwaya"}, ["kyb"] = {"Butbut Kalinga"}, ["kyc"] = {"Kyaka"}, ["kyd"] = {"Karey"}, ["kye"] = {"Krache"}, ["kyf"] = {"Kouya"}, ["kyg"] = {"Keyagana"}, ["kyh"] = {"Karok"}, ["kyi"] = {"Kiput"}, ["kyj"] = {"Karao"}, ["kyk"] = {"Kamayo"}, ["kyl"] = {"Kalapuya"}, ["kym"] = {"Kpatili"}, ["kyn"] = {"Northern Binukidnon"}, ["kyo"] = {"Kelon"}, ["kyp"] = {"Kang"}, ["kyq"] = {"Kenga"}, ["kyr"] = {"Kuruáya"}, ["kys"] = {"Baram Kayan"}, ["kyt"] = {"Kayagar"}, ["kyu"] = {"Western Kayah"}, ["kyv"] = {"Kayort"}, ["kyw"] = {"Kudmali"}, ["kyx"] = {"Rapoisi"}, ["kyy"] = {"Kambaira"}, ["kyz"] = {"Kayabí"}, ["kza"] = {"Western Karaboro"}, ["kzb"] = {"Kaibobo"}, ["kzc"] = {"Bondoukou Kulango"}, ["kzd"] = {"Kadai"}, ["kze"] = {"Kosena"}, ["kzf"] = {"Da'a Kaili"}, ["kzg"] = {"Kikai"}, ["kzi"] = {"Kelabit"}, ["kzk"] = {"Kazukuru"}, ["kzl"] = {"Kayeli"}, ["kzm"] = {"Kais"}, ["kzn"] = {"Kokola"}, ["kzo"] = {"Kaningi"}, ["kzp"] = {"Kaidipang"}, ["kzq"] = {"Kaike"}, ["kzr"] = {"Karang"}, ["kzs"] = {"Sugut Dusun"}, ["kzu"] = {"Kayupulau"}, ["kzv"] = {"Komyandaret"}, ["kzw"] = {"Karirí-Xocó"}, ["kzx"] = {"Kamarian"}, ["kzy"] = {"Kango (Tshopo District)"}, ["kzz"] = {"Kalabra"}, ["laa"] = {"Southern Subanen"}, ["lab"] = {"Linear A"}, ["lac"] = {"Lacandon"}, ["lad"] = {"Ladino"}, ["lae"] = {"Pattani"}, ["laf"] = {"Lafofa"}, ["lag"] = {"Langi"}, ["lah"] = {"Lahnda"}, ["lai"] = {"Lambya"}, ["laj"] = {"Lango (Uganda)"}, ["lak"] = {"Laka (Nigeria)"}, ["lal"] = {"Lalia"}, ["lam"] = {"Lamba"}, ["lan"] = {"Laru"}, ["lap"] = {"Laka (Chad)"}, ["laq"] = {"Qabiao"}, ["lar"] = {"Larteh"}, ["las"] = {"Lama (Togo)"}, ["lau"] = {"Laba"}, ["law"] = {"Lauje"}, ["lax"] = {"Tiwa"}, ["lay"] = {"Lama Bai"}, ["laz"] = {"Aribwatsa"}, ["lba"] = {"Lui"}, ["lbb"] = {"Label"}, ["lbc"] = {"Lakkia"}, ["lbe"] = {"Lak"}, ["lbf"] = {"Tinani"}, ["lbg"] = {"Laopang"}, ["lbi"] = {"La'bi"}, ["lbj"] = {"Ladakhi"}, ["lbk"] = {"Central Bontok"}, ["lbl"] = {"Libon Bikol"}, ["lbm"] = {"Lodhi"}, ["lbn"] = {"Lamet"}, ["lbo"] = {"Laven"}, ["lbq"] = {"Wampar"}, ["lbr"] = {"Lohorung"}, ["lbs"] = {"Libyan Sign Language"}, ["lbt"] = {"Lachi"}, ["lbu"] = {"Labu"}, ["lbv"] = {"Lavatbura-Lamusong"}, ["lbw"] = {"Tolaki"}, ["lbx"] = {"Lawangan"}, ["lby"] = {"Lamu-Lamu"}, ["lbz"] = {"Lardil"}, ["lcc"] = {"Legenyem"}, ["lcd"] = {"Lola"}, ["lce"] = {"Loncong", "Sekak"}, ["lcf"] = {"Lubu"}, ["lch"] = {"Luchazi"}, ["lcl"] = {"Lisela"}, ["lcm"] = {"Tungag"}, ["lcp"] = {"Western Lawa"}, ["lcq"] = {"Luhu"}, ["lcs"] = {"Lisabata-Nuniali"}, ["lda"] = {"Kla-Dan"}, ["ldb"] = {"Dũya"}, ["ldd"] = {"Luri"}, ["ldg"] = {"Lenyima"}, ["ldh"] = {"Lamja-Dengsa-Tola"}, ["ldi"] = {"Laari"}, ["ldj"] = {"Lemoro"}, ["ldk"] = {"Leelau"}, ["ldl"] = {"Kaan"}, ["ldm"] = {"Landoma"}, ["ldn"] = {"Láadan"}, ["ldo"] = {"Loo"}, ["ldp"] = {"Tso"}, ["ldq"] = {"Lufu"}, ["lea"] = {"Lega-Shabunda"}, ["leb"] = {"Lala-Bisa"}, ["lec"] = {"Leco"}, ["led"] = {"Lendu"}, ["lee"] = {"Lyélé"}, ["lef"] = {"Lelemi"}, ["leh"] = {"Lenje"}, ["lei"] = {"Lemio"}, ["lej"] = {"Lengola"}, ["lek"] = {"Leipon"}, ["lel"] = {"Lele (Democratic Republic of Congo)"}, ["lem"] = {"Nomaande"}, ["len"] = {"Lenca"}, ["leo"] = {"Leti (Cameroon)"}, ["lep"] = {"Lepcha"}, ["leq"] = {"Lembena"}, ["ler"] = {"Lenkau"}, ["les"] = {"Lese"}, ["let"] = {"Lesing-Gelimi", "Amio-Gelimi"}, ["leu"] = {"Kara (Papua New Guinea)"}, ["lev"] = {"Lamma"}, ["lew"] = {"Ledo Kaili"}, ["lex"] = {"Luang"}, ["ley"] = {"Lemolang"}, ["lez"] = {"Lezghian"}, ["lfa"] = {"Lefa"}, ["lfn"] = {"Lingua Franca Nova"}, ["lga"] = {"Lungga"}, ["lgb"] = {"Laghu"}, ["lgg"] = {"Lugbara"}, ["lgh"] = {"Laghuu"}, ["lgi"] = {"Lengilu"}, ["lgk"] = {"Lingarak", "Neverver"}, ["lgl"] = {"Wala"}, ["lgm"] = {"Lega-Mwenga"}, ["lgn"] = {"T'apo", "Opuuo"}, ["lgq"] = {"Logba"}, ["lgr"] = {"Lengo"}, ["lgt"] = {"Pahi"}, ["lgu"] = {"Longgu"}, ["lgz"] = {"Ligenza"}, ["lha"] = {"Laha (Viet Nam)"}, ["lhh"] = {"Laha (Indonesia)"}, ["lhi"] = {"Lahu Shi"}, ["lhl"] = {"Lahul Lohar"}, ["lhm"] = {"Lhomi"}, ["lhn"] = {"Lahanan"}, ["lhp"] = {"Lhokpu"}, ["lhs"] = {"Mlahsö"}, ["lht"] = {"Lo-Toga"}, ["lhu"] = {"Lahu"}, ["lia"] = {"West-Central Limba"}, ["lib"] = {"Likum"}, ["lic"] = {"Hlai"}, ["lid"] = {"Nyindrou"}, ["lie"] = {"Likila"}, ["lif"] = {"Limbu"}, ["lig"] = {"Ligbi"}, ["lih"] = {"Lihir"}, ["lij"] = {"Ligurian"}, ["lik"] = {"Lika"}, ["lil"] = {"Lillooet"}, ["lio"] = {"Liki"}, ["lip"] = {"Sekpele"}, ["liq"] = {"Libido"}, ["lir"] = {"Liberian English"}, ["lis"] = {"Lisu"}, ["liu"] = {"Logorik"}, ["liv"] = {"Liv"}, ["liw"] = {"Col"}, ["lix"] = {"Liabuku"}, ["liy"] = {"Banda-Bambari"}, ["liz"] = {"Libinza"}, ["lja"] = {"Golpa"}, ["lje"] = {"Rampi"}, ["lji"] = {"Laiyolo"}, ["ljl"] = {"Li'o"}, ["ljp"] = {"Lampung Api"}, ["ljw"] = {"Yirandali"}, ["ljx"] = {"Yuru"}, ["lka"] = {"Lakalei"}, ["lkb"] = {"Kabras", "Lukabaras"}, ["lkc"] = {"Kucong"}, ["lkd"] = {"Lakondê"}, ["lke"] = {"Kenyi"}, ["lkh"] = {"Lakha"}, ["lki"] = {"Laki"}, ["lkj"] = {"Remun"}, ["lkl"] = {"Laeko-Libuat"}, ["lkm"] = {"Kalaamaya"}, ["lkn"] = {"Lakon", "Vure"}, ["lko"] = {"Khayo", "Olukhayo"}, ["lkr"] = {"Päri"}, ["lks"] = {"Kisa", "Olushisa"}, ["lkt"] = {"Lakota"}, ["lku"] = {"Kungkari"}, ["lky"] = {"Lokoya"}, ["lla"] = {"Lala-Roba"}, ["llb"] = {"Lolo"}, ["llc"] = {"Lele (Guinea)"}, ["lld"] = {"Ladin"}, ["lle"] = {"Lele (Papua New Guinea)"}, ["llf"] = {"Hermit"}, ["llg"] = {"Lole"}, ["llh"] = {"Lamu"}, ["lli"] = {"Teke-Laali"}, ["llj"] = {"Ladji Ladji"}, ["llk"] = {"Lelak"}, ["lll"] = {"Lilau"}, ["llm"] = {"Lasalimu"}, ["lln"] = {"Lele (Chad)"}, ["llo"] = {"Khlor"}, ["llp"] = {"North Efate"}, ["llq"] = {"Lolak"}, ["lls"] = {"Lithuanian Sign Language"}, ["llu"] = {"Lau"}, ["llx"] = {"Lauan"}, ["lma"] = {"East Limba"}, ["lmb"] = {"Merei"}, ["lmc"] = {"Limilngan"}, ["lmd"] = {"Lumun"}, ["lme"] = {"Pévé"}, ["lmf"] = {"South Lembata"}, ["lmg"] = {"Lamogai"}, ["lmh"] = {"Lambichhong"}, ["lmi"] = {"Lombi"}, ["lmj"] = {"West Lembata"}, ["lmk"] = {"Lamkang"}, ["lml"] = {"Hano"}, ["lmn"] = {"Lambadi"}, ["lmo"] = {"Lombard"}, ["lmp"] = {"Limbum"}, ["lmq"] = {"Lamatuka"}, ["lmr"] = {"Lamalera"}, ["lmu"] = {"Lamenu"}, ["lmv"] = {"Lomaiviti"}, ["lmw"] = {"Lake Miwok"}, ["lmx"] = {"Laimbue"}, ["lmy"] = {"Lamboya"}, ["lmz"] = {"Lumbee"}, ["lna"] = {"Langbashe"}, ["lnb"] = {"Mbalanhu"}, ["lnd"] = {"Lundayeh", "Lun Bawang"}, ["lng"] = {"Langobardic"}, ["lnh"] = {"Lanoh"}, ["lni"] = {"Daantanai'"}, ["lnj"] = {"Leningitij"}, ["lnl"] = {"South Central Banda"}, ["lnm"] = {"Langam"}, ["lnn"] = {"Lorediakarkar"}, ["lno"] = {"Lango (South Sudan)"}, ["lns"] = {"Lamnso'"}, ["lnu"] = {"Longuda"}, ["lnw"] = {"Lanima"}, ["lnz"] = {"Lonzo"}, ["loa"] = {"Loloda"}, ["lob"] = {"Lobi"}, ["loc"] = {"Inonhan"}, ["loe"] = {"Saluan"}, ["lof"] = {"Logol"}, ["log"] = {"Logo"}, ["loh"] = {"Narim"}, ["loi"] = {"Loma (Côte d'Ivoire)"}, ["loj"] = {"Lou"}, ["lok"] = {"Loko"}, ["lol"] = {"Mongo"}, ["lom"] = {"Loma (Liberia)"}, ["lon"] = {"Malawi Lomwe"}, ["loo"] = {"Lombo"}, ["lop"] = {"Lopa"}, ["loq"] = {"Lobala"}, ["lor"] = {"Téén"}, ["los"] = {"Loniu"}, ["lot"] = {"Otuho"}, ["lou"] = {"Louisiana Creole"}, ["lov"] = {"Lopi"}, ["low"] = {"Tampias Lobu"}, ["lox"] = {"Loun"}, ["loy"] = {"Loke"}, ["loz"] = {"Lozi"}, ["lpa"] = {"Lelepa"}, ["lpe"] = {"Lepki"}, ["lpn"] = {"Long Phuri Naga"}, ["lpo"] = {"Lipo"}, ["lpx"] = {"Lopit"}, ["lra"] = {"Rara Bakati'"}, ["lrc"] = {"Northern Luri"}, ["lre"] = {"Laurentian"}, ["lrg"] = {"Laragia"}, ["lri"] = {"Marachi", "Olumarachi"}, ["lrk"] = {"Loarki"}, ["lrl"] = {"Lari"}, ["lrm"] = {"Marama", "Olumarama"}, ["lrn"] = {"Lorang"}, ["lro"] = {"Laro"}, ["lrr"] = {"Southern Yamphu"}, ["lrt"] = {"Larantuka Malay"}, ["lrv"] = {"Larevat"}, ["lrz"] = {"Lemerig"}, ["lsa"] = {"Lasgerdi"}, ["lsd"] = {"Lishana Deni"}, ["lse"] = {"Lusengo"}, ["lsh"] = {"Lish"}, ["lsi"] = {"Lashi"}, ["lsl"] = {"Latvian Sign Language"}, ["lsm"] = {"Saamia", "Olusamia"}, ["lso"] = {"Laos Sign Language"}, ["lsp"] = {"Panamanian Sign Language", "Lengua de Señas Panameñas"}, ["lsr"] = {"Aruop"}, ["lss"] = {"Lasi"}, ["lst"] = {"Trinidad and Tobago Sign Language"}, ["lsy"] = {"Mauritian Sign Language"}, ["ltc"] = {"Late Middle Chinese"}, ["ltg"] = {"Latgalian"}, ["lth"] = {"Thur"}, ["lti"] = {"Leti (Indonesia)"}, ["ltn"] = {"Latundê"}, ["lto"] = {"Tsotso", "Olutsotso"}, ["lts"] = {"Tachoni", "Lutachoni"}, ["ltu"] = {"Latu"}, ["lua"] = {"Luba-Lulua"}, ["luc"] = {"Aringa"}, ["lud"] = {"Ludian"}, ["lue"] = {"Luvale"}, ["luf"] = {"Laua"}, ["lui"] = {"Luiseno"}, ["luj"] = {"Luna"}, ["luk"] = {"Lunanakha"}, ["lul"] = {"Olu'bo"}, ["lum"] = {"Luimbi"}, ["lun"] = {"Lunda"}, ["luo"] = {"Luo (Kenya and Tanzania)", "Dholuo"}, ["lup"] = {"Lumbu"}, ["luq"] = {"Lucumi"}, ["lur"] = {"Laura"}, ["lus"] = {"Lushai"}, ["lut"] = {"Lushootseed"}, ["luu"] = {"Lumba-Yakkha"}, ["luv"] = {"Luwati"}, ["luw"] = {"Luo (Cameroon)"}, ["luy"] = {"Luyia", "Oluluyia"}, ["luz"] = {"Southern Luri"}, ["lva"] = {"Maku'a"}, ["lvk"] = {"Lavukaleve"}, ["lvs"] = {"Standard Latvian"}, ["lvu"] = {"Levuka"}, ["lwa"] = {"Lwalu"}, ["lwe"] = {"Lewo Eleng"}, ["lwg"] = {"Wanga", "Oluwanga"}, ["lwh"] = {"White Lachi"}, ["lwl"] = {"Eastern Lawa"}, ["lwm"] = {"Laomian"}, ["lwo"] = {"Luwo"}, ["lws"] = {"Malawian Sign Language"}, ["lwt"] = {"Lewotobi"}, ["lwu"] = {"Lawu"}, ["lww"] = {"Lewo"}, ["lya"] = {"Layakha"}, ["lyg"] = {"Lyngngam"}, ["lyn"] = {"Luyana"}, ["lzh"] = {"Literary Chinese"}, ["lzl"] = {"Litzlitz"}, ["lzn"] = {"Leinong Naga"}, ["lzz"] = {"Laz"}, ["maa"] = {"San Jerónimo Tecóatl Mazatec"}, ["mab"] = {"Yutanduchi Mixtec"}, ["mad"] = {"Madurese"}, ["mae"] = {"Bo-Rukul"}, ["maf"] = {"Mafa"}, ["mag"] = {"Magahi"}, ["mai"] = {"Maithili"}, ["maj"] = {"Jalapa De Díaz Mazatec"}, ["mak"] = {"Makasar"}, ["mam"] = {"Mam"}, ["man"] = {"Mandingo", "Manding"}, ["map"] = {"Austronesian languages"}, ["maq"] = {"Chiquihuitlán Mazatec"}, ["mas"] = {"Masai"}, ["mat"] = {"San Francisco Matlatzinca"}, ["mau"] = {"Huautla Mazatec"}, ["mav"] = {"Sateré-Mawé"}, ["maw"] = {"Mampruli"}, ["max"] = {"North Moluccan Malay"}, ["maz"] = {"Central Mazahua"}, ["mba"] = {"Higaonon"}, ["mbb"] = {"Western Bukidnon Manobo"}, ["mbc"] = {"Macushi"}, ["mbd"] = {"Dibabawon Manobo"}, ["mbe"] = {"Molale"}, ["mbf"] = {"Baba Malay"}, ["mbh"] = {"Mangseng"}, ["mbi"] = {"Ilianen Manobo"}, ["mbj"] = {"Nadëb"}, ["mbk"] = {"Malol"}, ["mbl"] = {"Maxakalí"}, ["mbm"] = {"Ombamba"}, ["mbn"] = {"Macaguán"}, ["mbo"] = {"Mbo (Cameroon)"}, ["mbp"] = {"Malayo"}, ["mbq"] = {"Maisin"}, ["mbr"] = {"Nukak Makú"}, ["mbs"] = {"Sarangani Manobo"}, ["mbt"] = {"Matigsalug Manobo"}, ["mbu"] = {"Mbula-Bwazza"}, ["mbv"] = {"Mbulungish"}, ["mbw"] = {"Maring"}, ["mbx"] = {"Mari (East Sepik Province)"}, ["mby"] = {"Memoni"}, ["mbz"] = {"Amoltepec Mixtec"}, ["mca"] = {"Maca"}, ["mcb"] = {"Machiguenga"}, ["mcc"] = {"Bitur"}, ["mcd"] = {"Sharanahua"}, ["mce"] = {"Itundujia Mixtec"}, ["mcf"] = {"Matsés"}, ["mcg"] = {"Mapoyo"}, ["mch"] = {"Maquiritari"}, ["mci"] = {"Mese"}, ["mcj"] = {"Mvanip"}, ["mck"] = {"Mbunda"}, ["mcl"] = {"Macaguaje"}, ["mcm"] = {"Malaccan Creole Portuguese"}, ["mcn"] = {"Masana"}, ["mco"] = {"Coatlán Mixe"}, ["mcp"] = {"Makaa"}, ["mcq"] = {"Ese"}, ["mcr"] = {"Menya"}, ["mcs"] = {"Mambai"}, ["mct"] = {"Mengisa"}, ["mcu"] = {"Cameroon Mambila"}, ["mcv"] = {"Minanibai"}, ["mcw"] = {"Mawa (Chad)"}, ["mcx"] = {"Mpiemo"}, ["mcy"] = {"South Watut"}, ["mcz"] = {"Mawan"}, ["mda"] = {"Mada (Nigeria)"}, ["mdb"] = {"Morigi"}, ["mdc"] = {"Male (Papua New Guinea)"}, ["mdd"] = {"Mbum"}, ["mde"] = {"Maba (Chad)"}, ["mdf"] = {"Moksha"}, ["mdg"] = {"Massalat"}, ["mdh"] = {"Maguindanaon"}, ["mdi"] = {"Mamvu"}, ["mdj"] = {"Mangbetu"}, ["mdk"] = {"Mangbutu"}, ["mdl"] = {"Maltese Sign Language"}, ["mdm"] = {"Mayogo"}, ["mdn"] = {"Mbati"}, ["mdp"] = {"Mbala"}, ["mdq"] = {"Mbole"}, ["mdr"] = {"Mandar"}, ["mds"] = {"Maria (Papua New Guinea)"}, ["mdt"] = {"Mbere"}, ["mdu"] = {"Mboko"}, ["mdv"] = {"Santa Lucía Monteverde Mixtec"}, ["mdw"] = {"Mbosi"}, ["mdx"] = {"Dizin"}, ["mdy"] = {"Male (Ethiopia)"}, ["mdz"] = {"Suruí Do Pará"}, ["mea"] = {"Menka"}, ["meb"] = {"Ikobi"}, ["mec"] = {"Mara"}, ["med"] = {"Melpa"}, ["mee"] = {"Mengen"}, ["mef"] = {"Megam"}, ["meh"] = {"Southwestern Tlaxiaco Mixtec"}, ["mei"] = {"Midob"}, ["mej"] = {"Meyah"}, ["mek"] = {"Mekeo"}, ["mel"] = {"Central Melanau"}, ["mem"] = {"Mangala"}, ["men"] = {"Mende (Sierra Leone)"}, ["meo"] = {"Kedah Malay"}, ["mep"] = {"Miriwung"}, ["meq"] = {"Merey"}, ["mer"] = {"Meru"}, ["mes"] = {"Masmaje"}, ["met"] = {"Mato"}, ["meu"] = {"Motu"}, ["mev"] = {"Mano"}, ["mew"] = {"Maaka"}, ["mey"] = {"Hassaniyya"}, ["mez"] = {"Menominee"}, ["mfa"] = {"Pattani Malay"}, ["mfb"] = {"Bangka"}, ["mfc"] = {"Mba"}, ["mfd"] = {"Mendankwe-Nkwen"}, ["mfe"] = {"Morisyen"}, ["mff"] = {"Naki"}, ["mfg"] = {"Mogofin"}, ["mfh"] = {"Matal"}, ["mfi"] = {"Wandala"}, ["mfj"] = {"Mefele"}, ["mfk"] = {"North Mofu"}, ["mfl"] = {"Putai"}, ["mfm"] = {"Marghi South"}, ["mfn"] = {"Cross River Mbembe"}, ["mfo"] = {"Mbe"}, ["mfp"] = {"Makassar Malay"}, ["mfq"] = {"Moba"}, ["mfr"] = {"Marithiel"}, ["mfs"] = {"Mexican Sign Language"}, ["mft"] = {"Mokerang"}, ["mfu"] = {"Mbwela"}, ["mfv"] = {"Mandjak"}, ["mfw"] = {"Mulaha"}, ["mfx"] = {"Melo"}, ["mfy"] = {"Mayo"}, ["mfz"] = {"Mabaan"}, ["mga"] = {"Middle Irish (900-1200)"}, ["mgb"] = {"Mararit"}, ["mgc"] = {"Morokodo"}, ["mgd"] = {"Moru"}, ["mge"] = {"Mango"}, ["mgf"] = {"Maklew"}, ["mgg"] = {"Mpumpong"}, ["mgh"] = {"Makhuwa-Meetto"}, ["mgi"] = {"Lijili"}, ["mgj"] = {"Abureni"}, ["mgk"] = {"Mawes"}, ["mgl"] = {"Maleu-Kilenge"}, ["mgm"] = {"Mambae"}, ["mgn"] = {"Mbangi"}, ["mgo"] = {"Meta'"}, ["mgp"] = {"Eastern Magar"}, ["mgq"] = {"Malila"}, ["mgr"] = {"Mambwe-Lungu"}, ["mgs"] = {"Manda (Tanzania)"}, ["mgt"] = {"Mongol"}, ["mgu"] = {"Mailu"}, ["mgv"] = {"Matengo"}, ["mgw"] = {"Matumbi"}, ["mgy"] = {"Mbunga"}, ["mgz"] = {"Mbugwe"}, ["mha"] = {"Manda (India)"}, ["mhb"] = {"Mahongwe"}, ["mhc"] = {"Mocho"}, ["mhd"] = {"Mbugu"}, ["mhe"] = {"Besisi", "Mah Meri"}, ["mhf"] = {"Mamaa"}, ["mhg"] = {"Margu"}, ["mhi"] = {"Ma'di"}, ["mhj"] = {"Mogholi"}, ["mhk"] = {"Mungaka"}, ["mhl"] = {"Mauwake"}, ["mhm"] = {"Makhuwa-Moniga"}, ["mhn"] = {"Mócheno"}, ["mho"] = {"Mashi (Zambia)"}, ["mhp"] = {"Balinese Malay"}, ["mhq"] = {"Mandan"}, ["mhr"] = {"Eastern Mari"}, ["mhs"] = {"Buru (Indonesia)"}, ["mht"] = {"Mandahuaca"}, ["mhu"] = {"Digaro-Mishmi", "Darang Deng"}, ["mhw"] = {"Mbukushu"}, ["mhx"] = {"Maru", "Lhaovo"}, ["mhy"] = {"Ma'anyan"}, ["mhz"] = {"Mor (Mor Islands)"}, ["mia"] = {"Miami"}, ["mib"] = {"Atatláhuca Mixtec"}, ["mic"] = {"Mi'kmaq", "Micmac"}, ["mid"] = {"Mandaic"}, ["mie"] = {"Ocotepec Mixtec"}, ["mif"] = {"Mofu-Gudur"}, ["mig"] = {"San Miguel El Grande Mixtec"}, ["mih"] = {"Chayuco Mixtec"}, ["mii"] = {"Chigmecatitlán Mixtec"}, ["mij"] = {"Abar", "Mungbam"}, ["mik"] = {"Mikasuki"}, ["mil"] = {"Peñoles Mixtec"}, ["mim"] = {"Alacatlatzala Mixtec"}, ["min"] = {"Minangkabau"}, ["mio"] = {"Pinotepa Nacional Mixtec"}, ["mip"] = {"Apasco-Apoala Mixtec"}, ["miq"] = {"Mískito"}, ["mir"] = {"Isthmus Mixe"}, ["mis"] = {"Uncoded languages"}, ["mit"] = {"Southern Puebla Mixtec"}, ["miu"] = {"Cacaloxtepec Mixtec"}, ["miw"] = {"Akoye"}, ["mix"] = {"Mixtepec Mixtec"}, ["miy"] = {"Ayutla Mixtec"}, ["miz"] = {"Coatzospan Mixtec"}, ["mjb"] = {"Makalero"}, ["mjc"] = {"San Juan Colorado Mixtec"}, ["mjd"] = {"Northwest Maidu"}, ["mje"] = {"Muskum"}, ["mjg"] = {"Tu"}, ["mjh"] = {"Mwera (Nyasa)"}, ["mji"] = {"Kim Mun"}, ["mjj"] = {"Mawak"}, ["mjk"] = {"Matukar"}, ["mjl"] = {"Mandeali"}, ["mjm"] = {"Medebur"}, ["mjn"] = {"Ma (Papua New Guinea)"}, ["mjo"] = {"Malankuravan"}, ["mjp"] = {"Malapandaram"}, ["mjq"] = {"Malaryan"}, ["mjr"] = {"Malavedan"}, ["mjs"] = {"Miship"}, ["mjt"] = {"Sauria Paharia"}, ["mju"] = {"Manna-Dora"}, ["mjv"] = {"Mannan"}, ["mjw"] = {"Karbi"}, ["mjx"] = {"Mahali"}, ["mjy"] = {"Mahican"}, ["mjz"] = {"Majhi"}, ["mka"] = {"Mbre"}, ["mkb"] = {"Mal Paharia"}, ["mkc"] = {"Siliput"}, ["mke"] = {"Mawchi"}, ["mkf"] = {"Miya"}, ["mkg"] = {"Mak (China)"}, ["mkh"] = {"Mon-Khmer languages"}, ["mki"] = {"Dhatki"}, ["mkj"] = {"Mokilese"}, ["mkk"] = {"Byep"}, ["mkl"] = {"Mokole"}, ["mkm"] = {"Moklen"}, ["mkn"] = {"Kupang Malay"}, ["mko"] = {"Mingang Doso"}, ["mkp"] = {"Moikodi"}, ["mkq"] = {"Bay Miwok"}, ["mkr"] = {"Malas"}, ["mks"] = {"Silacayoapan Mixtec"}, ["mkt"] = {"Vamale"}, ["mku"] = {"Konyanka Maninka"}, ["mkv"] = {"Mafea"}, ["mkw"] = {"Kituba (Congo)"}, ["mkx"] = {"Kinamiging Manobo"}, ["mky"] = {"East Makian"}, ["mkz"] = {"Makasae"}, ["mla"] = {"Malo"}, ["mlb"] = {"Mbule"}, ["mlc"] = {"Cao Lan"}, ["mle"] = {"Manambu"}, ["mlf"] = {"Mal"}, ["mlh"] = {"Mape"}, ["mli"] = {"Malimpung"}, ["mlj"] = {"Miltu"}, ["mlk"] = {"Ilwana", "Kiwilwana"}, ["mll"] = {"Malua Bay"}, ["mlm"] = {"Mulam"}, ["mln"] = {"Malango"}, ["mlo"] = {"Mlomp"}, ["mlp"] = {"Bargam"}, ["mlq"] = {"Western Maninkakan"}, ["mlr"] = {"Vame"}, ["mls"] = {"Masalit"}, ["mlu"] = {"To'abaita"}, ["mlv"] = {"Motlav", "Mwotlap"}, ["mlw"] = {"Moloko"}, ["mlx"] = {"Malfaxal", "Naha'ai"}, ["mlz"] = {"Malaynon"}, ["mma"] = {"Mama"}, ["mmb"] = {"Momina"}, ["mmc"] = {"Michoacán Mazahua"}, ["mmd"] = {"Maonan"}, ["mme"] = {"Mae"}, ["mmf"] = {"Mundat"}, ["mmg"] = {"North Ambrym"}, ["mmh"] = {"Mehináku"}, ["mmi"] = {"Musar"}, ["mmj"] = {"Majhwar"}, ["mmk"] = {"Mukha-Dora"}, ["mml"] = {"Man Met"}, ["mmm"] = {"Maii"}, ["mmn"] = {"Mamanwa"}, ["mmo"] = {"Mangga Buang"}, ["mmp"] = {"Siawi"}, ["mmq"] = {"Musak"}, ["mmr"] = {"Western Xiangxi Miao"}, ["mmt"] = {"Malalamai"}, ["mmu"] = {"Mmaala"}, ["mmv"] = {"Miriti"}, ["mmw"] = {"Emae"}, ["mmx"] = {"Madak"}, ["mmy"] = {"Migaama"}, ["mmz"] = {"Mabaale"}, ["mna"] = {"Mbula"}, ["mnb"] = {"Muna"}, ["mnc"] = {"Manchu"}, ["mnd"] = {"Mondé"}, ["mne"] = {"Naba"}, ["mnf"] = {"Mundani"}, ["mng"] = {"Eastern Mnong"}, ["mnh"] = {"Mono (Democratic Republic of Congo)"}, ["mni"] = {"Manipuri"}, ["mnj"] = {"Munji"}, ["mnk"] = {"Mandinka"}, ["mnl"] = {"Tiale"}, ["mnm"] = {"Mapena"}, ["mnn"] = {"Southern Mnong"}, ["mno"] = {"Manobo languages"}, ["mnp"] = {"Min Bei Chinese"}, ["mnq"] = {"Minriq"}, ["mnr"] = {"Mono (USA)"}, ["mns"] = {"Mansi"}, ["mnu"] = {"Mer"}, ["mnv"] = {"Rennell-Bellona"}, ["mnw"] = {"Mon"}, ["mnx"] = {"Manikion"}, ["mny"] = {"Manyawa"}, ["mnz"] = {"Moni"}, ["moa"] = {"Mwan"}, ["moc"] = {"Mocoví"}, ["mod"] = {"Mobilian"}, ["moe"] = {"Montagnais"}, ["mog"] = {"Mongondow"}, ["moh"] = {"Mohawk"}, ["moi"] = {"Mboi"}, ["moj"] = {"Monzombo"}, ["mok"] = {"Morori"}, ["mom"] = {"Mangue"}, ["moo"] = {"Monom"}, ["mop"] = {"Mopán Maya"}, ["moq"] = {"Mor (Bomberai Peninsula)"}, ["mor"] = {"Moro"}, ["mos"] = {"Mossi"}, ["mot"] = {"Barí"}, ["mou"] = {"Mogum"}, ["mov"] = {"Mohave"}, ["mow"] = {"Moi (Congo)"}, ["mox"] = {"Molima"}, ["moy"] = {"Shekkacho"}, ["moz"] = {"Mukulu", "Gergiko"}, ["mpa"] = {"Mpoto"}, ["mpb"] = {"Mullukmulluk"}, ["mpc"] = {"Mangarayi"}, ["mpd"] = {"Machinere"}, ["mpe"] = {"Majang"}, ["mpg"] = {"Marba"}, ["mph"] = {"Maung"}, ["mpi"] = {"Mpade"}, ["mpj"] = {"Martu Wangka"}, ["mpk"] = {"Mbara (Chad)"}, ["mpl"] = {"Middle Watut"}, ["mpm"] = {"Yosondúa Mixtec"}, ["mpn"] = {"Mindiri"}, ["mpo"] = {"Miu"}, ["mpp"] = {"Migabac"}, ["mpq"] = {"Matís"}, ["mpr"] = {"Vangunu"}, ["mps"] = {"Dadibi"}, ["mpt"] = {"Mian"}, ["mpu"] = {"Makuráp"}, ["mpv"] = {"Mungkip"}, ["mpw"] = {"Mapidian"}, ["mpx"] = {"Misima-Panaeati"}, ["mpy"] = {"Mapia"}, ["mpz"] = {"Mpi"}, ["mqa"] = {"Maba (Indonesia)"}, ["mqb"] = {"Mbuko"}, ["mqc"] = {"Mangole"}, ["mqe"] = {"Matepi"}, ["mqf"] = {"Momuna"}, ["mqg"] = {"Kota Bangun Kutai Malay"}, ["mqh"] = {"Tlazoyaltepec Mixtec"}, ["mqi"] = {"Mariri"}, ["mqj"] = {"Mamasa"}, ["mqk"] = {"Rajah Kabunsuwan Manobo"}, ["mql"] = {"Mbelime"}, ["mqm"] = {"South Marquesan"}, ["mqn"] = {"Moronene"}, ["mqo"] = {"Modole"}, ["mqp"] = {"Manipa"}, ["mqq"] = {"Minokok"}, ["mqr"] = {"Mander"}, ["mqs"] = {"West Makian"}, ["mqt"] = {"Mok"}, ["mqu"] = {"Mandari"}, ["mqv"] = {"Mosimo"}, ["mqw"] = {"Murupi"}, ["mqx"] = {"Mamuju"}, ["mqy"] = {"Manggarai"}, ["mqz"] = {"Pano"}, ["mra"] = {"Mlabri"}, ["mrb"] = {"Marino"}, ["mrc"] = {"Maricopa"}, ["mrd"] = {"Western Magar"}, ["mre"] = {"Martha's Vineyard Sign Language"}, ["mrf"] = {"Elseng"}, ["mrg"] = {"Mising"}, ["mrh"] = {"Mara Chin"}, ["mrj"] = {"Western Mari"}, ["mrk"] = {"Hmwaveke"}, ["mrl"] = {"Mortlockese"}, ["mrm"] = {"Merlav", "Mwerlap"}, ["mrn"] = {"Cheke Holo"}, ["mro"] = {"Mru"}, ["mrp"] = {"Morouas"}, ["mrq"] = {"North Marquesan"}, ["mrr"] = {"Maria (India)"}, ["mrs"] = {"Maragus"}, ["mrt"] = {"Marghi Central"}, ["mru"] = {"Mono (Cameroon)"}, ["mrv"] = {"Mangareva"}, ["mrw"] = {"Maranao"}, ["mrx"] = {"Maremgi", "Dineor"}, ["mry"] = {"Mandaya"}, ["mrz"] = {"Marind"}, ["msb"] = {"Masbatenyo"}, ["msc"] = {"Sankaran Maninka"}, ["msd"] = {"Yucatec Maya Sign Language"}, ["mse"] = {"Musey"}, ["msf"] = {"Mekwei"}, ["msg"] = {"Moraid"}, ["msh"] = {"Masikoro Malagasy"}, ["msi"] = {"Sabah Malay"}, ["msj"] = {"Ma (Democratic Republic of Congo)"}, ["msk"] = {"Mansaka"}, ["msl"] = {"Molof", "Poule"}, ["msm"] = {"Agusan Manobo"}, ["msn"] = {"Vurës"}, ["mso"] = {"Mombum"}, ["msp"] = {"Maritsauá"}, ["msq"] = {"Caac"}, ["msr"] = {"Mongolian Sign Language"}, ["mss"] = {"West Masela"}, ["msu"] = {"Musom"}, ["msv"] = {"Maslam"}, ["msw"] = {"Mansoanka"}, ["msx"] = {"Moresada"}, ["msy"] = {"Aruamu"}, ["msz"] = {"Momare"}, ["mta"] = {"Cotabato Manobo"}, ["mtb"] = {"Anyin Morofo"}, ["mtc"] = {"Munit"}, ["mtd"] = {"Mualang"}, ["mte"] = {"Mono (Solomon Islands)"}, ["mtf"] = {"Murik (Papua New Guinea)"}, ["mtg"] = {"Una"}, ["mth"] = {"Munggui"}, ["mti"] = {"Maiwa (Papua New Guinea)"}, ["mtj"] = {"Moskona"}, ["mtk"] = {"Mbe'"}, ["mtl"] = {"Montol"}, ["mtm"] = {"Mator"}, ["mtn"] = {"Matagalpa"}, ["mto"] = {"Totontepec Mixe"}, ["mtp"] = {"Wichí Lhamtés Nocten"}, ["mtq"] = {"Muong"}, ["mtr"] = {"Mewari"}, ["mts"] = {"Yora"}, ["mtt"] = {"Mota"}, ["mtu"] = {"Tututepec Mixtec"}, ["mtv"] = {"Asaro'o"}, ["mtw"] = {"Southern Binukidnon"}, ["mtx"] = {"Tidaá Mixtec"}, ["mty"] = {"Nabi"}, ["mua"] = {"Mundang"}, ["mub"] = {"Mubi"}, ["muc"] = {"Ajumbu"}, ["mud"] = {"Mednyj Aleut"}, ["mue"] = {"Media Lengua"}, ["mug"] = {"Musgu"}, ["muh"] = {"Mündü"}, ["mui"] = {"Musi"}, ["muj"] = {"Mabire"}, ["muk"] = {"Mugom"}, ["mul"] = {"Multiple languages"}, ["mum"] = {"Maiwala"}, ["mun"] = {"Munda languages"}, ["muo"] = {"Nyong"}, ["mup"] = {"Malvi"}, ["muq"] = {"Eastern Xiangxi Miao"}, ["mur"] = {"Murle"}, ["mus"] = {"Creek"}, ["mut"] = {"Western Muria"}, ["muu"] = {"Yaaku"}, ["muv"] = {"Muthuvan"}, ["mux"] = {"Bo-Ung"}, ["muy"] = {"Muyang"}, ["muz"] = {"Mursi"}, ["mva"] = {"Manam"}, ["mvb"] = {"Mattole"}, ["mvd"] = {"Mamboru"}, ["mve"] = {"Marwari (Pakistan)"}, ["mvf"] = {"Peripheral Mongolian"}, ["mvg"] = {"Yucuañe Mixtec"}, ["mvh"] = {"Mulgi"}, ["mvi"] = {"Miyako"}, ["mvk"] = {"Mekmek"}, ["mvl"] = {"Mbara (Australia)"}, ["mvm"] = {"Muya"}, ["mvn"] = {"Minaveha"}, ["mvo"] = {"Marovo"}, ["mvp"] = {"Duri"}, ["mvq"] = {"Moere"}, ["mvr"] = {"Marau"}, ["mvs"] = {"Massep"}, ["mvt"] = {"Mpotovoro"}, ["mvu"] = {"Marfa"}, ["mvv"] = {"Tagal Murut"}, ["mvw"] = {"Machinga"}, ["mvx"] = {"Meoswar"}, ["mvy"] = {"Indus Kohistani"}, ["mvz"] = {"Mesqan"}, ["mwa"] = {"Mwatebu"}, ["mwb"] = {"Juwal"}, ["mwc"] = {"Are"}, ["mwe"] = {"Mwera (Chimwera)"}, ["mwf"] = {"Murrinh-Patha"}, ["mwg"] = {"Aiklep"}, ["mwh"] = {"Mouk-Aria"}, ["mwi"] = {"Labo", "Ninde"}, ["mwk"] = {"Kita Maninkakan"}, ["mwl"] = {"Mirandese"}, ["mwm"] = {"Sar"}, ["mwn"] = {"Nyamwanga"}, ["mwo"] = {"Central Maewo"}, ["mwp"] = {"Kala Lagaw Ya"}, ["mwq"] = {"Mün Chin"}, ["mwr"] = {"Marwari"}, ["mws"] = {"Mwimbi-Muthambi"}, ["mwt"] = {"Moken"}, ["mwu"] = {"Mittu"}, ["mwv"] = {"Mentawai"}, ["mww"] = {"Hmong Daw"}, ["mwz"] = {"Moingi"}, ["mxa"] = {"Northwest Oaxaca Mixtec"}, ["mxb"] = {"Tezoatlán Mixtec"}, ["mxc"] = {"Manyika"}, ["mxd"] = {"Modang"}, ["mxe"] = {"Mele-Fila"}, ["mxf"] = {"Malgbe"}, ["mxg"] = {"Mbangala"}, ["mxh"] = {"Mvuba"}, ["mxi"] = {"Mozarabic"}, ["mxj"] = {"Miju-Mishmi", "Geman Deng"}, ["mxk"] = {"Monumbo"}, ["mxl"] = {"Maxi Gbe"}, ["mxm"] = {"Meramera"}, ["mxn"] = {"Moi (Indonesia)"}, ["mxo"] = {"Mbowe"}, ["mxp"] = {"Tlahuitoltepec Mixe"}, ["mxq"] = {"Juquila Mixe"}, ["mxr"] = {"Murik (Malaysia)"}, ["mxs"] = {"Huitepec Mixtec"}, ["mxt"] = {"Jamiltepec Mixtec"}, ["mxu"] = {"Mada (Cameroon)"}, ["mxv"] = {"Metlatónoc Mixtec"}, ["mxw"] = {"Namo"}, ["mxx"] = {"Mahou", "Mawukakan"}, ["mxy"] = {"Southeastern Nochixtlán Mixtec"}, ["mxz"] = {"Central Masela"}, ["myb"] = {"Mbay"}, ["myc"] = {"Mayeka"}, ["myd"] = {"Maramba"}, ["mye"] = {"Myene"}, ["myf"] = {"Bambassi"}, ["myg"] = {"Manta"}, ["myh"] = {"Makah"}, ["myi"] = {"Mina (India)"}, ["myj"] = {"Mangayat"}, ["myk"] = {"Mamara Senoufo"}, ["myl"] = {"Moma"}, ["mym"] = {"Me'en"}, ["myn"] = {"Mayan languages"}, ["myo"] = {"Anfillo"}, ["myp"] = {"Pirahã"}, ["myr"] = {"Muniche"}, ["mys"] = {"Mesmes"}, ["myu"] = {"Mundurukú"}, ["myv"] = {"Erzya"}, ["myw"] = {"Muyuw"}, ["myx"] = {"Masaaba"}, ["myy"] = {"Macuna"}, ["myz"] = {"Classical Mandaic"}, ["mza"] = {"Santa María Zacatepec Mixtec"}, ["mzb"] = {"Tumzabt"}, ["mzc"] = {"Madagascar Sign Language"}, ["mzd"] = {"Malimba"}, ["mze"] = {"Morawa"}, ["mzg"] = {"Monastic Sign Language"}, ["mzh"] = {"Wichí Lhamtés Güisnay"}, ["mzi"] = {"Ixcatlán Mazatec"}, ["mzj"] = {"Manya"}, ["mzk"] = {"Nigeria Mambila"}, ["mzl"] = {"Mazatlán Mixe"}, ["mzm"] = {"Mumuye"}, ["mzn"] = {"Mazanderani"}, ["mzo"] = {"Matipuhy"}, ["mzp"] = {"Movima"}, ["mzq"] = {"Mori Atas"}, ["mzr"] = {"Marúbo"}, ["mzs"] = {"Macanese"}, ["mzt"] = {"Mintil"}, ["mzu"] = {"Inapang"}, ["mzv"] = {"Manza"}, ["mzw"] = {"Deg"}, ["mzx"] = {"Mawayana"}, ["mzy"] = {"Mozambican Sign Language"}, ["mzz"] = {"Maiadomu"}, ["naa"] = {"Namla"}, ["nab"] = {"Southern Nambikuára"}, ["nac"] = {"Narak"}, ["nae"] = {"Naka'ela"}, ["naf"] = {"Nabak"}, ["nag"] = {"Naga Pidgin"}, ["nah"] = {"Nahuatl languages"}, ["nai"] = {"North American Indian languages"}, ["naj"] = {"Nalu"}, ["nak"] = {"Nakanai"}, ["nal"] = {"Nalik"}, ["nam"] = {"Ngan'gityemerri"}, ["nan"] = {"Min Nan Chinese"}, ["nao"] = {"Naaba"}, ["nap"] = {"Neapolitan"}, ["naq"] = {"Khoekhoe", "Nama (Namibia)"}, ["nar"] = {"Iguta"}, ["nas"] = {"Naasioi"}, ["nat"] = {"Ca̱hungwa̱rya̱", "Hungworo"}, ["naw"] = {"Nawuri"}, ["nax"] = {"Nakwi"}, ["nay"] = {"Narrinyeri"}, ["naz"] = {"Coatepec Nahuatl"}, ["nba"] = {"Nyemba"}, ["nbb"] = {"Ndoe"}, ["nbc"] = {"Chang Naga"}, ["nbd"] = {"Ngbinda"}, ["nbe"] = {"Konyak Naga"}, ["nbg"] = {"Nagarchal"}, ["nbh"] = {"Ngamo"}, ["nbi"] = {"Mao Naga"}, ["nbj"] = {"Ngarinman"}, ["nbk"] = {"Nake"}, ["nbm"] = {"Ngbaka Ma'bo"}, ["nbn"] = {"Kuri"}, ["nbo"] = {"Nkukoli"}, ["nbp"] = {"Nnam"}, ["nbq"] = {"Nggem"}, ["nbr"] = {"Numana-Nunku-Gbantu-Numbu"}, ["nbs"] = {"Namibian Sign Language"}, ["nbt"] = {"Na"}, ["nbu"] = {"Rongmei Naga"}, ["nbv"] = {"Ngamambo"}, ["nbw"] = {"Southern Ngbandi"}, ["nby"] = {"Ningera"}, ["nca"] = {"Iyo"}, ["ncb"] = {"Central Nicobarese"}, ["ncc"] = {"Ponam"}, ["ncd"] = {"Nachering"}, ["nce"] = {"Yale"}, ["ncf"] = {"Notsi"}, ["ncg"] = {"Nisga'a"}, ["nch"] = {"Central Huasteca Nahuatl"}, ["nci"] = {"Classical Nahuatl"}, ["ncj"] = {"Northern Puebla Nahuatl"}, ["nck"] = {"Nakara"}, ["ncl"] = {"Michoacán Nahuatl"}, ["ncm"] = {"Nambo"}, ["ncn"] = {"Nauna"}, ["nco"] = {"Sibe"}, ["ncq"] = {"Northern Katang"}, ["ncr"] = {"Ncane"}, ["ncs"] = {"Nicaraguan Sign Language"}, ["nct"] = {"Chothe Naga"}, ["ncu"] = {"Chumburung"}, ["ncx"] = {"Central Puebla Nahuatl"}, ["ncz"] = {"Natchez"}, ["nda"] = {"Ndasa"}, ["ndb"] = {"Kenswei Nsei"}, ["ndc"] = {"Ndau"}, ["ndd"] = {"Nde-Nsele-Nta"}, ["ndf"] = {"Nadruvian"}, ["ndg"] = {"Ndengereko"}, ["ndh"] = {"Ndali"}, ["ndi"] = {"Samba Leko"}, ["ndj"] = {"Ndamba"}, ["ndk"] = {"Ndaka"}, ["ndl"] = {"Ndolo"}, ["ndm"] = {"Ndam"}, ["ndn"] = {"Ngundi"}, ["ndp"] = {"Ndo"}, ["ndq"] = {"Ndombe"}, ["ndr"] = {"Ndoola"}, ["nds"] = {"Low German", "Low Saxon"}, ["ndt"] = {"Ndunga"}, ["ndu"] = {"Dugun"}, ["ndv"] = {"Ndut"}, ["ndw"] = {"Ndobo"}, ["ndx"] = {"Nduga"}, ["ndy"] = {"Lutos"}, ["ndz"] = {"Ndogo"}, ["nea"] = {"Eastern Ngad'a"}, ["neb"] = {"Toura (Côte d'Ivoire)"}, ["nec"] = {"Nedebang"}, ["ned"] = {"Nde-Gbite"}, ["nee"] = {"Nêlêmwa-Nixumwak"}, ["nef"] = {"Nefamese"}, ["neg"] = {"Negidal"}, ["neh"] = {"Nyenkha"}, ["nei"] = {"Neo-Hittite"}, ["nej"] = {"Neko"}, ["nek"] = {"Neku"}, ["nem"] = {"Nemi"}, ["nen"] = {"Nengone"}, ["neo"] = {"Ná-Meo"}, ["neq"] = {"North Central Mixe"}, ["ner"] = {"Yahadian"}, ["nes"] = {"Bhoti Kinnauri"}, ["net"] = {"Nete"}, ["neu"] = {"Neo"}, ["nev"] = {"Nyaheun"}, ["new"] = {"Newari", "Nepal Bhasa"}, ["nex"] = {"Neme"}, ["ney"] = {"Neyo"}, ["nez"] = {"Nez Perce"}, ["nfa"] = {"Dhao"}, ["nfd"] = {"Ahwai"}, ["nfl"] = {"Ayiwo", "Äiwoo"}, ["nfr"] = {"Nafaanra"}, ["nfu"] = {"Mfumte"}, ["nga"] = {"Ngbaka"}, ["ngb"] = {"Northern Ngbandi"}, ["ngc"] = {"Ngombe (Democratic Republic of Congo)"}, ["ngd"] = {"Ngando (Central African Republic)"}, ["nge"] = {"Ngemba"}, ["ngf"] = {"Trans-New Guinea languages"}, ["ngg"] = {"Ngbaka Manza"}, ["ngh"] = {"N/u", "Nǀu"}, ["ngi"] = {"Ngizim"}, ["ngj"] = {"Ngie"}, ["ngk"] = {"Dalabon"}, ["ngl"] = {"Lomwe"}, ["ngm"] = {"Ngatik Men's Creole"}, ["ngn"] = {"Ngwo"}, ["ngo"] = {"Ngoni"}, ["ngp"] = {"Ngulu"}, ["ngq"] = {"Ngurimi", "Ngoreme"}, ["ngr"] = {"Engdewu"}, ["ngs"] = {"Gvoko"}, ["ngt"] = {"Kriang", "Ngeq"}, ["ngu"] = {"Guerrero Nahuatl"}, ["ngv"] = {"Nagumi"}, ["ngw"] = {"Ngwaba"}, ["ngx"] = {"Nggwahyi"}, ["ngy"] = {"Tibea"}, ["ngz"] = {"Ngungwel"}, ["nha"] = {"Nhanda"}, ["nhb"] = {"Beng"}, ["nhc"] = {"Tabasco Nahuatl"}, ["nhd"] = {"Chiripá", "Ava Guaraní"}, ["nhe"] = {"Eastern Huasteca Nahuatl"}, ["nhf"] = {"Nhuwala"}, ["nhg"] = {"Tetelcingo Nahuatl"}, ["nhh"] = {"Nahari"}, ["nhi"] = {"Zacatlán-Ahuacatlán-Tepetzintla Nahuatl"}, ["nhk"] = {"Isthmus-Cosoleacaque Nahuatl"}, ["nhm"] = {"Morelos Nahuatl"}, ["nhn"] = {"Central Nahuatl"}, ["nho"] = {"Takuu"}, ["nhp"] = {"Isthmus-Pajapan Nahuatl"}, ["nhq"] = {"Huaxcaleca Nahuatl"}, ["nhr"] = {"Naro"}, ["nht"] = {"Ometepec Nahuatl"}, ["nhu"] = {"Noone"}, ["nhv"] = {"Temascaltepec Nahuatl"}, ["nhw"] = {"Western Huasteca Nahuatl"}, ["nhx"] = {"Isthmus-Mecayapan Nahuatl"}, ["nhy"] = {"Northern Oaxaca Nahuatl"}, ["nhz"] = {"Santa María La Alta Nahuatl"}, ["nia"] = {"Nias"}, ["nib"] = {"Nakame"}, ["nic"] = {"Niger-Kordofanian languages"}, ["nid"] = {"Ngandi"}, ["nie"] = {"Niellim"}, ["nif"] = {"Nek"}, ["nig"] = {"Ngalakan"}, ["nih"] = {"Nyiha (Tanzania)"}, ["nii"] = {"Nii"}, ["nij"] = {"Ngaju"}, ["nik"] = {"Southern Nicobarese"}, ["nil"] = {"Nila"}, ["nim"] = {"Nilamba"}, ["nin"] = {"Ninzo"}, ["nio"] = {"Nganasan"}, ["niq"] = {"Nandi"}, ["nir"] = {"Nimboran"}, ["nis"] = {"Nimi"}, ["nit"] = {"Southeastern Kolami"}, ["niu"] = {"Niuean"}, ["niv"] = {"Gilyak"}, ["niw"] = {"Nimo"}, ["nix"] = {"Hema"}, ["niy"] = {"Ngiti"}, ["niz"] = {"Ningil"}, ["nja"] = {"Nzanyi"}, ["njb"] = {"Nocte Naga"}, ["njd"] = {"Ndonde Hamba"}, ["njh"] = {"Lotha Naga"}, ["nji"] = {"Gudanji"}, ["njj"] = {"Njen"}, ["njl"] = {"Njalgulgule"}, ["njm"] = {"Angami Naga"}, ["njn"] = {"Liangmai Naga"}, ["njo"] = {"Ao Naga"}, ["njr"] = {"Njerep"}, ["njs"] = {"Nisa"}, ["njt"] = {"Ndyuka-Trio Pidgin"}, ["nju"] = {"Ngadjunmaya"}, ["njx"] = {"Kunyi"}, ["njy"] = {"Njyem"}, ["njz"] = {"Nyishi"}, ["nka"] = {"Nkoya"}, ["nkb"] = {"Khoibu Naga"}, ["nkc"] = {"Nkongho"}, ["nkd"] = {"Koireng"}, ["nke"] = {"Duke"}, ["nkf"] = {"Inpui Naga"}, ["nkg"] = {"Nekgini"}, ["nkh"] = {"Khezha Naga"}, ["nki"] = {"Thangal Naga"}, ["nkj"] = {"Nakai"}, ["nkk"] = {"Nokuku"}, ["nkm"] = {"Namat"}, ["nkn"] = {"Nkangala"}, ["nko"] = {"Nkonya"}, ["nkp"] = {"Niuatoputapu"}, ["nkq"] = {"Nkami"}, ["nkr"] = {"Nukuoro"}, ["nks"] = {"North Asmat"}, ["nkt"] = {"Nyika (Tanzania)"}, ["nku"] = {"Bouna Kulango"}, ["nkv"] = {"Nyika (Malawi and Zambia)"}, ["nkw"] = {"Nkutu"}, ["nkx"] = {"Nkoroo"}, ["nkz"] = {"Nkari"}, ["nla"] = {"Ngombale"}, ["nlc"] = {"Nalca"}, ["nle"] = {"East Nyala"}, ["nlg"] = {"Gela"}, ["nli"] = {"Grangali"}, ["nlj"] = {"Nyali"}, ["nlk"] = {"Ninia Yali"}, ["nll"] = {"Nihali"}, ["nlm"] = {"Mankiyali"}, ["nlo"] = {"Ngul"}, ["nlq"] = {"Lao Naga"}, ["nlu"] = {"Nchumbulu"}, ["nlv"] = {"Orizaba Nahuatl"}, ["nlw"] = {"Walangama"}, ["nlx"] = {"Nahali"}, ["nly"] = {"Nyamal"}, ["nlz"] = {"Nalögo"}, ["nma"] = {"Maram Naga"}, ["nmb"] = {"Big Nambas", "V'ënen Taut"}, ["nmc"] = {"Ngam"}, ["nmd"] = {"Ndumu"}, ["nme"] = {"Mzieme Naga"}, ["nmf"] = {"Tangkhul Naga (India)"}, ["nmg"] = {"Kwasio"}, ["nmh"] = {"Monsang Naga"}, ["nmi"] = {"Nyam"}, ["nmj"] = {"Ngombe (Central African Republic)"}, ["nmk"] = {"Namakura"}, ["nml"] = {"Ndemli"}, ["nmm"] = {"Manangba"}, ["nmn"] = {"!Xóõ", "ǃXóõ"}, ["nmo"] = {"Moyon Naga"}, ["nmp"] = {"Nimanbur"}, ["nmq"] = {"Nambya"}, ["nmr"] = {"Nimbari"}, ["nms"] = {"Letemboi"}, ["nmt"] = {"Namonuito"}, ["nmu"] = {"Northeast Maidu"}, ["nmv"] = {"Ngamini"}, ["nmw"] = {"Nimoa", "Rifao"}, ["nmx"] = {"Nama (Papua New Guinea)"}, ["nmy"] = {"Namuyi"}, ["nmz"] = {"Nawdm"}, ["nna"] = {"Nyangumarta"}, ["nnb"] = {"Nande"}, ["nnc"] = {"Nancere"}, ["nnd"] = {"West Ambae"}, ["nne"] = {"Ngandyera"}, ["nnf"] = {"Ngaing"}, ["nng"] = {"Maring Naga"}, ["nnh"] = {"Ngiemboon"}, ["nni"] = {"North Nuaulu"}, ["nnj"] = {"Nyangatom"}, ["nnk"] = {"Nankina"}, ["nnl"] = {"Northern Rengma Naga"}, ["nnm"] = {"Namia"}, ["nnn"] = {"Ngete"}, ["nnp"] = {"Wancho Naga"}, ["nnq"] = {"Ngindo"}, ["nnr"] = {"Narungga"}, ["nns"] = {"Ningye"}, ["nnt"] = {"Nanticoke"}, ["nnu"] = {"Dwang"}, ["nnv"] = {"Nugunu (Australia)"}, ["nnw"] = {"Southern Nuni"}, ["nny"] = {"Nyangga"}, ["nnz"] = {"Nda'nda'"}, ["noa"] = {"Woun Meu"}, ["noc"] = {"Nuk"}, ["nod"] = {"Northern Thai"}, ["noe"] = {"Nimadi"}, ["nof"] = {"Nomane"}, ["nog"] = {"Nogai"}, ["noh"] = {"Nomu"}, ["noi"] = {"Noiri"}, ["noj"] = {"Nonuya"}, ["nok"] = {"Nooksack"}, ["nol"] = {"Nomlaki"}, ["nom"] = {"Nocamán"}, ["non"] = {"Oudnoors"}, ["nop"] = {"Numanggang"}, ["noq"] = {"Ngongo"}, ["nos"] = {"Eastern Nisu"}, ["not"] = {"Nomatsiguenga"}, ["nou"] = {"Ewage-Notu"}, ["nov"] = {"Novial"}, ["now"] = {"Nyambo"}, ["noy"] = {"Noy"}, ["noz"] = {"Nayi"}, ["npa"] = {"Nar Phu"}, ["npb"] = {"Nupbikha"}, ["npg"] = {"Ponyo-Gongwang Naga"}, ["nph"] = {"Phom Naga"}, ["npi"] = {"Nepali (individual language)"}, ["npl"] = {"Southeastern Puebla Nahuatl"}, ["npn"] = {"Mondropolon"}, ["npo"] = {"Pochuri Naga"}, ["nps"] = {"Nipsan"}, ["npu"] = {"Puimei Naga"}, ["npx"] = {"Noipx"}, ["npy"] = {"Napu"}, ["nqg"] = {"Southern Nago"}, ["nqk"] = {"Kura Ede Nago"}, ["nql"] = {"Ngendelengo"}, ["nqm"] = {"Ndom"}, ["nqn"] = {"Nen"}, ["nqo"] = {"N'Ko", "N’Ko"}, ["nqq"] = {"Kyan-Karyaw Naga"}, ["nqy"] = {"Akyaung Ari Naga"}, ["nra"] = {"Ngom"}, ["nrb"] = {"Nara"}, ["nrc"] = {"Noric"}, ["nre"] = {"Southern Rengma Naga"}, ["nrf"] = {"Jèrriais", "Guernésiais"}, ["nrg"] = {"Narango"}, ["nri"] = {"Chokri Naga"}, ["nrk"] = {"Ngarla"}, ["nrl"] = {"Ngarluma"}, ["nrm"] = {"Narom"}, ["nrn"] = {"Norn"}, ["nrp"] = {"North Picene"}, ["nrr"] = {"Norra", "Nora"}, ["nrt"] = {"Northern Kalapuya"}, ["nru"] = {"Narua"}, ["nrx"] = {"Ngurmbur"}, ["nrz"] = {"Lala"}, ["nsa"] = {"Sangtam Naga"}, ["nsc"] = {"Nshi"}, ["nsd"] = {"Southern Nisu"}, ["nse"] = {"Nsenga"}, ["nsf"] = {"Northwestern Nisu"}, ["nsg"] = {"Ngasa"}, ["nsh"] = {"Ngoshie"}, ["nsi"] = {"Nigerian Sign Language"}, ["nsk"] = {"Naskapi"}, ["nsl"] = {"Norwegian Sign Language"}, ["nsm"] = {"Sumi Naga"}, ["nsn"] = {"Nehan"}, ["nso"] = {"Pedi", "Northern Sotho", "Sepedi"}, ["nsp"] = {"Nepalese Sign Language"}, ["nsq"] = {"Northern Sierra Miwok"}, ["nsr"] = {"Maritime Sign Language"}, ["nss"] = {"Nali"}, ["nst"] = {"Tase Naga"}, ["nsu"] = {"Sierra Negra Nahuatl"}, ["nsv"] = {"Southwestern Nisu"}, ["nsw"] = {"Navut"}, ["nsx"] = {"Nsongo"}, ["nsy"] = {"Nasal"}, ["nsz"] = {"Nisenan"}, ["ntd"] = {"Northern Tidung"}, ["nte"] = {"Nathembo"}, ["ntg"] = {"Ngantangarra"}, ["nti"] = {"Natioro"}, ["ntj"] = {"Ngaanyatjarra"}, ["ntk"] = {"Ikoma-Nata-Isenye"}, ["ntm"] = {"Nateni"}, ["nto"] = {"Ntomba"}, ["ntp"] = {"Northern Tepehuan"}, ["ntr"] = {"Delo"}, ["ntu"] = {"Natügu"}, ["ntw"] = {"Nottoway"}, ["ntx"] = {"Tangkhul Naga (Myanmar)"}, ["nty"] = {"Mantsi"}, ["ntz"] = {"Natanzi"}, ["nua"] = {"Yuanga"}, ["nub"] = {"Nubian languages"}, ["nuc"] = {"Nukuini"}, ["nud"] = {"Ngala"}, ["nue"] = {"Ngundu"}, ["nuf"] = {"Nusu"}, ["nug"] = {"Nungali"}, ["nuh"] = {"Ndunda"}, ["nui"] = {"Ngumbi"}, ["nuj"] = {"Nyole"}, ["nuk"] = {"Nuu-chah-nulth", "Nuuchahnulth"}, ["nul"] = {"Nusa Laut"}, ["num"] = {"Niuafo'ou"}, ["nun"] = {"Anong"}, ["nuo"] = {"Nguôn"}, ["nup"] = {"Nupe-Nupe-Tako"}, ["nuq"] = {"Nukumanu"}, ["nur"] = {"Nukuria"}, ["nus"] = {"Nuer"}, ["nut"] = {"Nung (Viet Nam)"}, ["nuu"] = {"Ngbundu"}, ["nuv"] = {"Northern Nuni"}, ["nuw"] = {"Nguluwan"}, ["nux"] = {"Mehek"}, ["nuy"] = {"Nunggubuyu"}, ["nuz"] = {"Tlamacazapa Nahuatl"}, ["nvh"] = {"Nasarian"}, ["nvm"] = {"Namiae"}, ["nvo"] = {"Nyokon"}, ["nwa"] = {"Nawathinehena"}, ["nwb"] = {"Nyabwa"}, ["nwc"] = {"Classical Newari", "Classical Nepal Bhasa", "Old Newari"}, ["nwe"] = {"Ngwe"}, ["nwg"] = {"Ngayawung"}, ["nwi"] = {"Southwest Tanna"}, ["nwm"] = {"Nyamusa-Molo"}, ["nwo"] = {"Nauo"}, ["nwr"] = {"Nawaru"}, ["nwx"] = {"Middle Newar"}, ["nwy"] = {"Nottoway-Meherrin"}, ["nxa"] = {"Nauete"}, ["nxd"] = {"Ngando (Democratic Republic of Congo)"}, ["nxe"] = {"Nage"}, ["nxg"] = {"Ngad'a"}, ["nxi"] = {"Nindi"}, ["nxk"] = {"Koki Naga"}, ["nxl"] = {"South Nuaulu"}, ["nxm"] = {"Numidian"}, ["nxn"] = {"Ngawun"}, ["nxo"] = {"Ndambomo"}, ["nxq"] = {"Naxi"}, ["nxr"] = {"Ninggerum"}, ["nxu"] = {"Narau"}, ["nxx"] = {"Nafri"}, ["nyb"] = {"Nyangbo"}, ["nyc"] = {"Nyanga-li"}, ["nyd"] = {"Nyore", "Olunyole"}, ["nye"] = {"Nyengo"}, ["nyf"] = {"Giryama", "Kigiryama"}, ["nyg"] = {"Nyindu"}, ["nyh"] = {"Nyigina"}, ["nyi"] = {"Ama (Sudan)"}, ["nyj"] = {"Nyanga"}, ["nyk"] = {"Nyaneka"}, ["nyl"] = {"Nyeu"}, ["nym"] = {"Nyamwezi"}, ["nyn"] = {"Nyankole"}, ["nyo"] = {"Nyoro"}, ["nyp"] = {"Nyang'i"}, ["nyq"] = {"Nayini"}, ["nyr"] = {"Nyiha (Malawi)"}, ["nys"] = {"Nyunga"}, ["nyt"] = {"Nyawaygi"}, ["nyu"] = {"Nyungwe"}, ["nyv"] = {"Nyulnyul"}, ["nyw"] = {"Nyaw"}, ["nyx"] = {"Nganyaywana"}, ["nyy"] = {"Nyakyusa-Ngonde"}, ["nza"] = {"Tigon Mbembe"}, ["nzb"] = {"Njebi"}, ["nzd"] = {"Nzadi"}, ["nzi"] = {"Nzima"}, ["nzk"] = {"Nzakara"}, ["nzm"] = {"Zeme Naga"}, ["nzs"] = {"New Zealand Sign Language"}, ["nzu"] = {"Teke-Nzikou"}, ["nzy"] = {"Nzakambay"}, ["nzz"] = {"Nanga Dama Dogon"}, ["oaa"] = {"Orok"}, ["oac"] = {"Oroch"}, ["oar"] = {"Old Aramaic (up to 700 BCE)", "Ancient Aramaic (up to 700 BCE)"}, ["oav"] = {"Old Avar"}, ["obi"] = {"Obispeño"}, ["obk"] = {"Southern Bontok"}, ["obl"] = {"Oblo"}, ["obm"] = {"Moabite"}, ["obo"] = {"Obo Manobo"}, ["obr"] = {"Old Burmese"}, ["obt"] = {"Old Breton"}, ["obu"] = {"Obulom"}, ["oca"] = {"Ocaina"}, ["och"] = {"Old Chinese"}, ["oco"] = {"Old Cornish"}, ["ocu"] = {"Atzingo Matlatzinca"}, ["oda"] = {"Odut"}, ["odk"] = {"Od"}, ["odt"] = {"Old Dutch"}, ["odu"] = {"Odual"}, ["ofo"] = {"Ofo"}, ["ofs"] = {"Old Frisian"}, ["ofu"] = {"Efutop"}, ["ogb"] = {"Ogbia"}, ["ogc"] = {"Ogbah"}, ["oge"] = {"Old Georgian"}, ["ogg"] = {"Ogbogolo"}, ["ogo"] = {"Khana"}, ["ogu"] = {"Ogbronuagum"}, ["oht"] = {"Old Hittite"}, ["ohu"] = {"Old Hungarian"}, ["oia"] = {"Oirata"}, ["oin"] = {"Inebu One"}, ["ojb"] = {"Northwestern Ojibwa"}, ["ojc"] = {"Central Ojibwa"}, ["ojg"] = {"Eastern Ojibwa"}, ["ojp"] = {"Old Japanese"}, ["ojs"] = {"Severn Ojibwa"}, ["ojv"] = {"Ontong Java"}, ["ojw"] = {"Western Ojibwa"}, ["oka"] = {"Okanagan"}, ["okb"] = {"Okobo"}, ["okd"] = {"Okodia"}, ["oke"] = {"Okpe (Southwestern Edo)"}, ["okg"] = {"Koko Babangk"}, ["okh"] = {"Koresh-e Rostam"}, ["oki"] = {"Okiek"}, ["okj"] = {"Oko-Juwoi"}, ["okk"] = {"Kwamtim One"}, ["okl"] = {"Old Kentish Sign Language"}, ["okm"] = {"Middle Korean (10th-16th cent.)"}, ["okn"] = {"Oki-No-Erabu"}, ["oko"] = {"Old Korean (3rd-9th cent.)"}, ["okr"] = {"Kirike"}, ["oks"] = {"Oko-Eni-Osayen"}, ["oku"] = {"Oku"}, ["okv"] = {"Orokaiva"}, ["okx"] = {"Okpe (Northwestern Edo)"}, ["ola"] = {"Walungge"}, ["old"] = {"Mochi"}, ["ole"] = {"Olekha"}, ["olk"] = {"Olkol"}, ["olm"] = {"Oloma"}, ["olo"] = {"Livvi"}, ["olr"] = {"Olrat"}, ["olt"] = {"Old Lithuanian"}, ["olu"] = {"Kuvale"}, ["oma"] = {"Omaha-Ponca"}, ["omb"] = {"East Ambae"}, ["omc"] = {"Mochica"}, ["omg"] = {"Omagua"}, ["omi"] = {"Omi"}, ["omk"] = {"Omok"}, ["oml"] = {"Ombo"}, ["omn"] = {"Minoan"}, ["omo"] = {"Utarmbung"}, ["omp"] = {"Old Manipuri"}, ["omq"] = {"Oto-Manguean languages"}, ["omr"] = {"Old Marathi"}, ["omt"] = {"Omotik"}, ["omu"] = {"Omurano"}, ["omv"] = {"Omotic languages"}, ["omw"] = {"South Tairora"}, ["omx"] = {"Old Mon"}, ["ona"] = {"Ona"}, ["onb"] = {"Lingao"}, ["one"] = {"Oneida"}, ["ong"] = {"Olo"}, ["oni"] = {"Onin"}, ["onj"] = {"Onjob"}, ["onk"] = {"Kabore One"}, ["onn"] = {"Onobasulu"}, ["ono"] = {"Onondaga"}, ["onp"] = {"Sartang"}, ["onr"] = {"Northern One"}, ["ons"] = {"Ono"}, ["ont"] = {"Ontenu"}, ["onu"] = {"Unua"}, ["onw"] = {"Old Nubian"}, ["onx"] = {"Onin Based Pidgin"}, ["ood"] = {"Tohono O'odham"}, ["oog"] = {"Ong"}, ["oon"] = {"Önge"}, ["oor"] = {"Oorlams"}, ["oos"] = {"Old Ossetic"}, ["opa"] = {"Okpamheri"}, ["opk"] = {"Kopkaka"}, ["opm"] = {"Oksapmin"}, ["opo"] = {"Opao"}, ["opt"] = {"Opata"}, ["opy"] = {"Ofayé"}, ["ora"] = {"Oroha"}, ["orc"] = {"Orma"}, ["ore"] = {"Orejón"}, ["org"] = {"Oring"}, ["orh"] = {"Oroqen"}, ["orn"] = {"Orang Kanaq"}, ["oro"] = {"Orokolo"}, ["orr"] = {"Oruma"}, ["ors"] = {"Orang Seletar"}, ["ort"] = {"Adivasi Oriya"}, ["oru"] = {"Ormuri"}, ["orv"] = {"Old Russian"}, ["orw"] = {"Oro Win"}, ["orx"] = {"Oro"}, ["ory"] = {"Odia (individual language)", "Oriya (individual language)"}, ["orz"] = {"Ormu"}, ["osa"] = {"Osage"}, ["osc"] = {"Oscan"}, ["osi"] = {"Osing"}, ["oso"] = {"Ososo"}, ["osp"] = {"Old Spanish"}, ["ost"] = {"Osatu"}, ["osu"] = {"Southern One"}, ["osx"] = {"Old Saxon"}, ["ota"] = {"Ottoman Turkish (1500-1928)"}, ["otb"] = {"Old Tibetan"}, ["otd"] = {"Ot Danum"}, ["ote"] = {"Mezquital Otomi"}, ["oti"] = {"Oti"}, ["otk"] = {"Old Turkish"}, ["otl"] = {"Tilapa Otomi"}, ["otm"] = {"Eastern Highland Otomi"}, ["otn"] = {"Tenango Otomi"}, ["oto"] = {"Otomian languages"}, ["otq"] = {"Querétaro Otomi"}, ["otr"] = {"Otoro"}, ["ots"] = {"Estado de México Otomi"}, ["ott"] = {"Temoaya Otomi"}, ["otu"] = {"Otuke"}, ["otw"] = {"Ottawa"}, ["otx"] = {"Texcatepec Otomi"}, ["oty"] = {"Old Tamil"}, ["otz"] = {"Ixtenco Otomi"}, ["oua"] = {"Tagargrent"}, ["oub"] = {"Glio-Oubi"}, ["oue"] = {"Oune"}, ["oui"] = {"Old Uighur"}, ["oum"] = {"Ouma"}, ["ovd"] = {"Elfdalian", "Övdalian"}, ["owi"] = {"Owiniga"}, ["owl"] = {"Old Welsh"}, ["oyb"] = {"Oy"}, ["oyd"] = {"Oyda"}, ["oym"] = {"Wayampi"}, ["oyy"] = {"Oya'oya"}, ["ozm"] = {"Koonzime"}, ["paa"] = {"Papuan languages"}, ["pab"] = {"Parecís"}, ["pac"] = {"Pacoh"}, ["pad"] = {"Paumarí"}, ["pae"] = {"Pagibete"}, ["paf"] = {"Paranawát"}, ["pag"] = {"Pangasinan"}, ["pah"] = {"Tenharim"}, ["pai"] = {"Pe"}, ["pak"] = {"Parakanã"}, ["pal"] = {"Pahlavi"}, ["pam"] = {"Pampanga", "Kapampangan"}, ["pao"] = {"Northern Paiute"}, ["pap"] = {"Papiamento"}, ["paq"] = {"Parya"}, ["par"] = {"Panamint", "Timbisha"}, ["pas"] = {"Papasena"}, ["pat"] = {"Papitalai"}, ["pau"] = {"Palauan"}, ["pav"] = {"Pakaásnovos"}, ["paw"] = {"Pawnee"}, ["pax"] = {"Pankararé"}, ["pay"] = {"Pech"}, ["paz"] = {"Pankararú"}, ["pbb"] = {"Páez"}, ["pbc"] = {"Patamona"}, ["pbe"] = {"Mezontla Popoloca"}, ["pbf"] = {"Coyotepec Popoloca"}, ["pbg"] = {"Paraujano"}, ["pbh"] = {"E'ñapa Woromaipu"}, ["pbi"] = {"Parkwa"}, ["pbl"] = {"Mak (Nigeria)"}, ["pbm"] = {"Puebla Mazatec"}, ["pbn"] = {"Kpasam"}, ["pbo"] = {"Papel"}, ["pbp"] = {"Badyara"}, ["pbr"] = {"Pangwa"}, ["pbs"] = {"Central Pame"}, ["pbt"] = {"Southern Pashto"}, ["pbu"] = {"Northern Pashto"}, ["pbv"] = {"Pnar"}, ["pby"] = {"Pyu (Papua New Guinea)"}, ["pca"] = {"Santa Inés Ahuatempan Popoloca"}, ["pcb"] = {"Pear"}, ["pcc"] = {"Bouyei"}, ["pcd"] = {"Picard"}, ["pce"] = {"Ruching Palaung"}, ["pcf"] = {"Paliyan"}, ["pcg"] = {"Paniya"}, ["pch"] = {"Pardhan"}, ["pci"] = {"Duruwa"}, ["pcj"] = {"Parenga"}, ["pck"] = {"Paite Chin"}, ["pcl"] = {"Pardhi"}, ["pcm"] = {"Nigerian Pidgin"}, ["pcn"] = {"Piti"}, ["pcp"] = {"Pacahuara"}, ["pcw"] = {"Pyapun"}, ["pda"] = {"Anam"}, ["pdc"] = {"Pennsylvania German"}, ["pdi"] = {"Pa Di"}, ["pdn"] = {"Podena", "Fedan"}, ["pdo"] = {"Padoe"}, ["pdt"] = {"Plautdietsch"}, ["pdu"] = {"Kayan"}, ["pea"] = {"Peranakan Indonesian"}, ["peb"] = {"Eastern Pomo"}, ["ped"] = {"Mala (Papua New Guinea)"}, ["pee"] = {"Taje"}, ["pef"] = {"Northeastern Pomo"}, ["peg"] = {"Pengo"}, ["peh"] = {"Bonan"}, ["pei"] = {"Chichimeca-Jonaz"}, ["pej"] = {"Northern Pomo"}, ["pek"] = {"Penchal"}, ["pel"] = {"Pekal"}, ["pem"] = {"Phende"}, ["peo"] = {"Old Persian (ca. 600-400 B.C.)"}, ["pep"] = {"Kunja"}, ["peq"] = {"Southern Pomo"}, ["pes"] = {"Iranian Persian"}, ["pev"] = {"Pémono"}, ["pex"] = {"Petats"}, ["pey"] = {"Petjo"}, ["pez"] = {"Eastern Penan"}, ["pfa"] = {"Pááfang"}, ["pfe"] = {"Peere"}, ["pfl"] = {"Pfaelzisch"}, ["pga"] = {"Sudanese Creole Arabic"}, ["pgd"] = {"Gāndhārī"}, ["pgg"] = {"Pangwali"}, ["pgi"] = {"Pagi"}, ["pgk"] = {"Rerep"}, ["pgl"] = {"Primitive Irish"}, ["pgn"] = {"Paelignian"}, ["pgs"] = {"Pangseng"}, ["pgu"] = {"Pagu"}, ["pgz"] = {"Papua New Guinean Sign Language"}, ["pha"] = {"Pa-Hng"}, ["phd"] = {"Phudagi"}, ["phg"] = {"Phuong"}, ["phh"] = {"Phukha"}, ["phi"] = {"Philippine languages"}, ["phk"] = {"Phake"}, ["phl"] = {"Phalura", "Palula"}, ["phm"] = {"Phimbi"}, ["phn"] = {"Phoenician"}, ["pho"] = {"Phunoi"}, ["phq"] = {"Phana'"}, ["phr"] = {"Pahari-Potwari"}, ["pht"] = {"Phu Thai"}, ["phu"] = {"Phuan"}, ["phv"] = {"Pahlavani"}, ["phw"] = {"Phangduwali"}, ["pia"] = {"Pima Bajo"}, ["pib"] = {"Yine"}, ["pic"] = {"Pinji"}, ["pid"] = {"Piaroa"}, ["pie"] = {"Piro"}, ["pif"] = {"Pingelapese"}, ["pig"] = {"Pisabo"}, ["pih"] = {"Pitcairn-Norfolk"}, ["pii"] = {"Pini"}, ["pij"] = {"Pijao"}, ["pil"] = {"Yom"}, ["pim"] = {"Powhatan"}, ["pin"] = {"Piame"}, ["pio"] = {"Piapoco"}, ["pip"] = {"Pero"}, ["pir"] = {"Piratapuyo"}, ["pis"] = {"Pijin"}, ["pit"] = {"Pitta Pitta"}, ["piu"] = {"Pintupi-Luritja"}, ["piv"] = {"Pileni", "Vaeakau-Taumako"}, ["piw"] = {"Pimbwe"}, ["pix"] = {"Piu"}, ["piy"] = {"Piya-Kwonci"}, ["piz"] = {"Pije"}, ["pjt"] = {"Pitjantjatjara"}, ["pka"] = {"Ardhamāgadhī Prākrit"}, ["pkb"] = {"Pokomo", "Kipfokomo"}, ["pkc"] = {"Paekche"}, ["pkg"] = {"Pak-Tong"}, ["pkh"] = {"Pankhu"}, ["pkn"] = {"Pakanha"}, ["pko"] = {"Pökoot"}, ["pkp"] = {"Pukapuka"}, ["pkr"] = {"Attapady Kurumba"}, ["pks"] = {"Pakistan Sign Language"}, ["pkt"] = {"Maleng"}, ["pku"] = {"Paku"}, ["pla"] = {"Miani"}, ["plb"] = {"Polonombauk"}, ["plc"] = {"Central Palawano"}, ["pld"] = {"Polari"}, ["ple"] = {"Palu'e"}, ["plf"] = {"Central Malayo-Polynesian languages"}, ["plg"] = {"Pilagá"}, ["plh"] = {"Paulohi"}, ["plj"] = {"Polci"}, ["plk"] = {"Kohistani Shina"}, ["pll"] = {"Shwe Palaung"}, ["pln"] = {"Palenquero"}, ["plo"] = {"Oluta Popoluca"}, ["plp"] = {"Palpa"}, ["plq"] = {"Palaic"}, ["plr"] = {"Palaka Senoufo"}, ["pls"] = {"San Marcos Tlacoyalco Popoloca", "San Marcos Tlalcoyalco Popoloca"}, ["plt"] = {"Plateau Malagasy"}, ["plu"] = {"Palikúr"}, ["plv"] = {"Southwest Palawano"}, ["plw"] = {"Brooke's Point Palawano"}, ["ply"] = {"Bolyu"}, ["plz"] = {"Paluan"}, ["pma"] = {"Paama"}, ["pmb"] = {"Pambia"}, ["pmd"] = {"Pallanganmiddang"}, ["pme"] = {"Pwaamei"}, ["pmf"] = {"Pamona"}, ["pmh"] = {"Māhārāṣṭri Prākrit"}, ["pmi"] = {"Northern Pumi"}, ["pmj"] = {"Southern Pumi"}, ["pmk"] = {"Pamlico"}, ["pml"] = {"Lingua Franca"}, ["pmm"] = {"Pomo"}, ["pmn"] = {"Pam"}, ["pmo"] = {"Pom"}, ["pmq"] = {"Northern Pame"}, ["pmr"] = {"Paynamar"}, ["pms"] = {"Piemontese"}, ["pmt"] = {"Tuamotuan"}, ["pmw"] = {"Plains Miwok"}, ["pmx"] = {"Poumei Naga"}, ["pmy"] = {"Papuan Malay"}, ["pmz"] = {"Southern Pame"}, ["pna"] = {"Punan Bah-Biau"}, ["pnb"] = {"Western Panjabi"}, ["pnc"] = {"Pannei"}, ["pne"] = {"Western Penan"}, ["png"] = {"Pongu"}, ["pnh"] = {"Penrhyn"}, ["pni"] = {"Aoheng"}, ["pnj"] = {"Pinjarup"}, ["pnk"] = {"Paunaka"}, ["pnl"] = {"Paleni"}, ["pnm"] = {"Punan Batu 1"}, ["pnn"] = {"Pinai-Hagahai"}, ["pno"] = {"Panobo"}, ["pnp"] = {"Pancana"}, ["pnq"] = {"Pana (Burkina Faso)"}, ["pnr"] = {"Panim"}, ["pns"] = {"Ponosakan"}, ["pnt"] = {"Pontic"}, ["pnu"] = {"Jiongnai Bunu"}, ["pnv"] = {"Pinigura"}, ["pnw"] = {"Panytyima"}, ["pnx"] = {"Phong-Kniang"}, ["pny"] = {"Pinyin"}, ["pnz"] = {"Pana (Central African Republic)"}, ["poc"] = {"Poqomam"}, ["poe"] = {"San Juan Atzingo Popoloca"}, ["pof"] = {"Poke"}, ["pog"] = {"Potiguára"}, ["poh"] = {"Poqomchi'"}, ["poi"] = {"Highland Popoluca"}, ["pok"] = {"Pokangá"}, ["pom"] = {"Southeastern Pomo"}, ["pon"] = {"Pohnpeian"}, ["poo"] = {"Central Pomo"}, ["pop"] = {"Pwapwâ"}, ["poq"] = {"Texistepec Popoluca"}, ["pos"] = {"Sayula Popoluca"}, ["pot"] = {"Potawatomi"}, ["pov"] = {"Upper Guinea Crioulo"}, ["pow"] = {"San Felipe Otlaltepec Popoloca"}, ["pox"] = {"Polabian"}, ["poy"] = {"Pogolo"}, ["poz"] = {"Malayo-Polynesian languages"}, ["ppe"] = {"Papi"}, ["ppi"] = {"Paipai"}, ["ppk"] = {"Uma"}, ["ppl"] = {"Pipil", "Nicarao"}, ["ppm"] = {"Papuma"}, ["ppn"] = {"Papapana"}, ["ppo"] = {"Folopa"}, ["ppp"] = {"Pelende"}, ["ppq"] = {"Pei"}, ["pps"] = {"San Luís Temalacayuca Popoloca"}, ["ppt"] = {"Pare"}, ["ppu"] = {"Papora"}, ["pqa"] = {"Pa'a"}, ["pqe"] = {"Eastern Malayo-Polynesian languages"}, ["pqm"] = {"Malecite-Passamaquoddy"}, ["pqw"] = {"Western Malayo-Polynesian languages"}, ["pra"] = {"Prakrit languages"}, ["prc"] = {"Parachi"}, ["prd"] = {"Parsi-Dari"}, ["pre"] = {"Principense"}, ["prf"] = {"Paranan"}, ["prg"] = {"Prussian"}, ["prh"] = {"Porohanon"}, ["pri"] = {"Paicî"}, ["prk"] = {"Parauk"}, ["prl"] = {"Peruvian Sign Language"}, ["prm"] = {"Kibiri"}, ["prn"] = {"Prasuni"}, ["pro"] = {"Old Provençal (to 1500)", "Old Occitan (to 1500)"}, ["prp"] = {"Parsi"}, ["prq"] = {"Ashéninka Perené"}, ["prr"] = {"Puri"}, ["prs"] = {"Dari", "Afghan Persian"}, ["prt"] = {"Phai"}, ["pru"] = {"Puragi"}, ["prw"] = {"Parawen"}, ["prx"] = {"Purik"}, ["prz"] = {"Providencia Sign Language"}, ["psa"] = {"Asue Awyu"}, ["psc"] = {"Persian Sign Language"}, ["psd"] = {"Plains Indian Sign Language"}, ["pse"] = {"Central Malay"}, ["psg"] = {"Penang Sign Language"}, ["psh"] = {"Southwest Pashai", "Southwest Pashayi"}, ["psi"] = {"Southeast Pashai", "Southeast Pashayi"}, ["psl"] = {"Puerto Rican Sign Language"}, ["psm"] = {"Pauserna"}, ["psn"] = {"Panasuan"}, ["pso"] = {"Polish Sign Language"}, ["psp"] = {"Philippine Sign Language"}, ["psq"] = {"Pasi"}, ["psr"] = {"Portuguese Sign Language"}, ["pss"] = {"Kaulong"}, ["pst"] = {"Central Pashto"}, ["psu"] = {"Sauraseni Prākrit"}, ["psw"] = {"Port Sandwich"}, ["psy"] = {"Piscataway"}, ["pta"] = {"Pai Tavytera"}, ["pth"] = {"Pataxó Hã-Ha-Hãe"}, ["pti"] = {"Pintiini"}, ["ptn"] = {"Patani"}, ["pto"] = {"Zo'é"}, ["ptp"] = {"Patep"}, ["ptq"] = {"Pattapu"}, ["ptr"] = {"Piamatsina"}, ["ptt"] = {"Enrekang"}, ["ptu"] = {"Bambam"}, ["ptv"] = {"Port Vato"}, ["ptw"] = {"Pentlatch"}, ["pty"] = {"Pathiya"}, ["pua"] = {"Western Highland Purepecha"}, ["pub"] = {"Purum"}, ["puc"] = {"Punan Merap"}, ["pud"] = {"Punan Aput"}, ["pue"] = {"Puelche"}, ["puf"] = {"Punan Merah"}, ["pug"] = {"Phuie"}, ["pui"] = {"Puinave"}, ["puj"] = {"Punan Tubu"}, ["pum"] = {"Puma"}, ["puo"] = {"Puoc"}, ["pup"] = {"Pulabu"}, ["puq"] = {"Puquina"}, ["pur"] = {"Puruborá"}, ["put"] = {"Putoh"}, ["puu"] = {"Punu"}, ["puw"] = {"Puluwatese"}, ["pux"] = {"Puare"}, ["puy"] = {"Purisimeño"}, ["pwa"] = {"Pawaia"}, ["pwb"] = {"Panawa"}, ["pwg"] = {"Gapapaiwa"}, ["pwi"] = {"Patwin"}, ["pwm"] = {"Molbog"}, ["pwn"] = {"Paiwan"}, ["pwo"] = {"Pwo Western Karen"}, ["pwr"] = {"Powari"}, ["pww"] = {"Pwo Northern Karen"}, ["pxm"] = {"Quetzaltepec Mixe"}, ["pye"] = {"Pye Krumen"}, ["pym"] = {"Fyam"}, ["pyn"] = {"Poyanáwa"}, ["pys"] = {"Paraguayan Sign Language", "Lengua de Señas del Paraguay"}, ["pyu"] = {"Puyuma"}, ["pyx"] = {"Pyu (Myanmar)"}, ["pyy"] = {"Pyen"}, ["pzn"] = {"Para Naga"}, ["qua"] = {"Quapaw"}, ["qub"] = {"Huallaga Huánuco Quechua"}, ["quc"] = {"K'iche'", "Quiché"}, ["qud"] = {"Calderón Highland Quichua"}, ["quf"] = {"Lambayeque Quechua"}, ["qug"] = {"Chimborazo Highland Quichua"}, ["quh"] = {"South Bolivian Quechua"}, ["qui"] = {"Quileute"}, ["quk"] = {"Chachapoyas Quechua"}, ["qul"] = {"North Bolivian Quechua"}, ["qum"] = {"Sipacapense"}, ["qun"] = {"Quinault"}, ["qup"] = {"Southern Pastaza Quechua"}, ["quq"] = {"Quinqui"}, ["qur"] = {"Yanahuanca Pasco Quechua"}, ["qus"] = {"Santiago del Estero Quichua"}, ["quv"] = {"Sacapulteco"}, ["quw"] = {"Tena Lowland Quichua"}, ["qux"] = {"Yauyos Quechua"}, ["quy"] = {"Ayacucho Quechua"}, ["quz"] = {"Cusco Quechua"}, ["qva"] = {"Ambo-Pasco Quechua"}, ["qvc"] = {"Cajamarca Quechua"}, ["qve"] = {"Eastern Apurímac Quechua"}, ["qvh"] = {"Huamalíes-Dos de Mayo Huánuco Quechua"}, ["qvi"] = {"Imbabura Highland Quichua"}, ["qvj"] = {"Loja Highland Quichua"}, ["qvl"] = {"Cajatambo North Lima Quechua"}, ["qvm"] = {"Margos-Yarowilca-Lauricocha Quechua"}, ["qvn"] = {"North Junín Quechua"}, ["qvo"] = {"Napo Lowland Quechua"}, ["qvp"] = {"Pacaraos Quechua"}, ["qvs"] = {"San Martín Quechua"}, ["qvw"] = {"Huaylla Wanca Quechua"}, ["qvy"] = {"Queyu"}, ["qvz"] = {"Northern Pastaza Quichua"}, ["qwa"] = {"Corongo Ancash Quechua"}, ["qwc"] = {"Classical Quechua"}, ["qwe"] = {"Quechuan (family)"}, ["qwh"] = {"Huaylas Ancash Quechua"}, ["qwm"] = {"Kuman (Russia)"}, ["qws"] = {"Sihuas Ancash Quechua"}, ["qwt"] = {"Kwalhioqua-Tlatskanai"}, ["qxa"] = {"Chiquián Ancash Quechua"}, ["qxc"] = {"Chincha Quechua"}, ["qxh"] = {"Panao Huánuco Quechua"}, ["qxl"] = {"Salasaca Highland Quichua"}, ["qxn"] = {"Northern Conchucos Ancash Quechua"}, ["qxo"] = {"Southern Conchucos Ancash Quechua"}, ["qxp"] = {"Puno Quechua"}, ["qxq"] = {"Qashqa'i"}, ["qxr"] = {"Cañar Highland Quichua"}, ["qxs"] = {"Southern Qiang"}, ["qxt"] = {"Santa Ana de Tusi Pasco Quechua"}, ["qxu"] = {"Arequipa-La Unión Quechua"}, ["qxw"] = {"Jauja Wanca Quechua"}, ["qya"] = {"Quenya"}, ["qyp"] = {"Quiripi"}, ["raa"] = {"Dungmali"}, ["rab"] = {"Camling"}, ["rac"] = {"Rasawa"}, ["rad"] = {"Rade"}, ["raf"] = {"Western Meohang"}, ["rag"] = {"Logooli", "Lulogooli"}, ["rah"] = {"Rabha"}, ["rai"] = {"Ramoaaina"}, ["raj"] = {"Rajasthani"}, ["rak"] = {"Tulu-Bohuai"}, ["ral"] = {"Ralte"}, ["ram"] = {"Canela"}, ["ran"] = {"Riantana"}, ["rao"] = {"Rao"}, ["rap"] = {"Rapanui"}, ["raq"] = {"Saam"}, ["rar"] = {"Rarotongan", "Cook Islands Maori"}, ["ras"] = {"Tegali"}, ["rat"] = {"Razajerdi"}, ["rau"] = {"Raute"}, ["rav"] = {"Sampang"}, ["raw"] = {"Rawang"}, ["rax"] = {"Rang"}, ["ray"] = {"Rapa"}, ["raz"] = {"Rahambuu"}, ["rbb"] = {"Rumai Palaung"}, ["rbk"] = {"Northern Bontok"}, ["rbl"] = {"Miraya Bikol"}, ["rbp"] = {"Barababaraba"}, ["rcf"] = {"Réunion Creole French"}, ["rdb"] = {"Rudbari"}, ["rea"] = {"Rerau"}, ["reb"] = {"Rembong"}, ["ree"] = {"Rejang Kayan"}, ["reg"] = {"Kara (Tanzania)"}, ["rei"] = {"Reli"}, ["rej"] = {"Rejang"}, ["rel"] = {"Rendille"}, ["rem"] = {"Remo"}, ["ren"] = {"Rengao"}, ["rer"] = {"Rer Bare"}, ["res"] = {"Reshe"}, ["ret"] = {"Retta"}, ["rey"] = {"Reyesano"}, ["rga"] = {"Roria"}, ["rge"] = {"Romano-Greek"}, ["rgk"] = {"Rangkas"}, ["rgn"] = {"Romagnol"}, ["rgr"] = {"Resígaro"}, ["rgs"] = {"Southern Roglai"}, ["rgu"] = {"Ringgou"}, ["rhg"] = {"Rohingya"}, ["rhp"] = {"Yahang"}, ["ria"] = {"Riang (India)"}, ["rif"] = {"Tarifit"}, ["ril"] = {"Riang (Myanmar)"}, ["rim"] = {"Nyaturu"}, ["rin"] = {"Nungu"}, ["rir"] = {"Ribun"}, ["rit"] = {"Ritarungo"}, ["riu"] = {"Riung"}, ["rjg"] = {"Rajong"}, ["rji"] = {"Raji"}, ["rjs"] = {"Rajbanshi"}, ["rka"] = {"Kraol"}, ["rkb"] = {"Rikbaktsa"}, ["rkh"] = {"Rakahanga-Manihiki"}, ["rki"] = {"Rakhine"}, ["rkm"] = {"Marka"}, ["rkt"] = {"Rangpuri", "Kamta"}, ["rkw"] = {"Arakwal"}, ["rma"] = {"Rama"}, ["rmb"] = {"Rembarunga"}, ["rmc"] = {"Carpathian Romani"}, ["rmd"] = {"Traveller Danish"}, ["rme"] = {"Angloromani"}, ["rmf"] = {"Kalo Finnish Romani"}, ["rmg"] = {"Traveller Norwegian"}, ["rmh"] = {"Murkim"}, ["rmi"] = {"Lomavren"}, ["rmk"] = {"Romkun"}, ["rml"] = {"Baltic Romani"}, ["rmm"] = {"Roma"}, ["rmn"] = {"Balkan Romani"}, ["rmo"] = {"Sinte Romani"}, ["rmp"] = {"Rempi"}, ["rmq"] = {"Caló"}, ["rms"] = {"Romanian Sign Language"}, ["rmt"] = {"Domari"}, ["rmu"] = {"Tavringer Romani"}, ["rmv"] = {"Romanova"}, ["rmw"] = {"Welsh Romani"}, ["rmx"] = {"Romam"}, ["rmy"] = {"Vlax Romani"}, ["rmz"] = {"Marma"}, ["rnd"] = {"Ruund"}, ["rng"] = {"Ronga"}, ["rnl"] = {"Ranglong"}, ["rnn"] = {"Roon"}, ["rnp"] = {"Rongpo"}, ["rnr"] = {"Nari Nari"}, ["rnw"] = {"Rungwa"}, ["roa"] = {"Romance languages"}, ["rob"] = {"Tae'"}, ["roc"] = {"Cacgia Roglai"}, ["rod"] = {"Rogo"}, ["roe"] = {"Ronji"}, ["rof"] = {"Rombo"}, ["rog"] = {"Northern Roglai"}, ["rol"] = {"Romblomanon"}, ["rom"] = {"Romany"}, ["roo"] = {"Rotokas"}, ["rop"] = {"Kriol"}, ["ror"] = {"Rongga"}, ["rou"] = {"Runga"}, ["row"] = {"Dela-Oenale"}, ["rpn"] = {"Repanbitip"}, ["rpt"] = {"Rapting"}, ["rri"] = {"Ririo"}, ["rro"] = {"Waima"}, ["rrt"] = {"Arritinngithigh"}, ["rsb"] = {"Romano-Serbian"}, ["rsl"] = {"Russian Sign Language"}, ["rsm"] = {"Miriwoong Sign Language"}, ["rtc"] = {"Rungtu Chin"}, ["rth"] = {"Ratahan"}, ["rtm"] = {"Rotuman"}, ["rts"] = {"Yurats"}, ["rtw"] = {"Rathawi"}, ["rub"] = {"Gungu"}, ["ruc"] = {"Ruuli"}, ["rue"] = {"Rusyn"}, ["ruf"] = {"Luguru"}, ["rug"] = {"Roviana"}, ["ruh"] = {"Ruga"}, ["rui"] = {"Rufiji"}, ["ruk"] = {"Che"}, ["ruo"] = {"Istro Romanian"}, ["rup"] = {"Macedo-Romanian", "Aromanian", "Arumanian"}, ["ruq"] = {"Megleno Romanian"}, ["rut"] = {"Rutul"}, ["ruu"] = {"Lanas Lobu"}, ["ruy"] = {"Mala (Nigeria)"}, ["ruz"] = {"Ruma"}, ["rwa"] = {"Rawo"}, ["rwk"] = {"Rwa"}, ["rwm"] = {"Amba (Uganda)"}, ["rwo"] = {"Rawa"}, ["rwr"] = {"Marwari (India)"}, ["rxd"] = {"Ngardi"}, ["rxw"] = {"Karuwali"}, ["ryn"] = {"Northern Amami-Oshima"}, ["rys"] = {"Yaeyama"}, ["ryu"] = {"Central Okinawan"}, ["rzh"] = {"Rāziḥī"}, ["saa"] = {"Saba"}, ["sab"] = {"Buglere"}, ["sac"] = {"Meskwaki"}, ["sad"] = {"Sandawe"}, ["sae"] = {"Sabanê"}, ["saf"] = {"Safaliba"}, ["sah"] = {"Yakut"}, ["sai"] = {"South American Indian languages"}, ["saj"] = {"Sahu"}, ["sak"] = {"Sake"}, ["sal"] = {"Salishan languages"}, ["sam"] = {"Samaritan Aramaic"}, ["sao"] = {"Sause"}, ["saq"] = {"Samburu"}, ["sar"] = {"Saraveca"}, ["sas"] = {"Sasak"}, ["sat"] = {"Santali"}, ["sau"] = {"Saleman"}, ["sav"] = {"Saafi-Saafi"}, ["saw"] = {"Sawi"}, ["sax"] = {"Sa"}, ["say"] = {"Saya"}, ["saz"] = {"Saurashtra"}, ["sba"] = {"Ngambay"}, ["sbb"] = {"Simbo"}, ["sbc"] = {"Kele (Papua New Guinea)"}, ["sbd"] = {"Southern Samo"}, ["sbe"] = {"Saliba"}, ["sbf"] = {"Chabu", "Shabo"}, ["sbg"] = {"Seget"}, ["sbh"] = {"Sori-Harengan"}, ["sbi"] = {"Seti"}, ["sbj"] = {"Surbakhal"}, ["sbk"] = {"Safwa"}, ["sbl"] = {"Botolan Sambal"}, ["sbm"] = {"Sagala"}, ["sbn"] = {"Sindhi Bhil"}, ["sbo"] = {"Sabüm"}, ["sbp"] = {"Sangu (Tanzania)"}, ["sbq"] = {"Sileibi"}, ["sbr"] = {"Sembakung Murut"}, ["sbs"] = {"Subiya"}, ["sbt"] = {"Kimki"}, ["sbu"] = {"Stod Bhoti"}, ["sbv"] = {"Sabine"}, ["sbw"] = {"Simba"}, ["sbx"] = {"Seberuang"}, ["sby"] = {"Soli"}, ["sbz"] = {"Sara Kaba"}, ["scb"] = {"Chut"}, ["sce"] = {"Dongxiang"}, ["scf"] = {"San Miguel Creole French"}, ["scg"] = {"Sanggau"}, ["sch"] = {"Sakachep"}, ["sci"] = {"Sri Lankan Creole Malay"}, ["sck"] = {"Sadri"}, ["scl"] = {"Shina"}, ["scn"] = {"Sicilian"}, ["sco"] = {"Scots"}, ["scp"] = {"Hyolmo", "Helambu Sherpa"}, ["scq"] = {"Sa'och"}, ["scs"] = {"North Slavey"}, ["sct"] = {"Southern Katang"}, ["scu"] = {"Shumcho"}, ["scv"] = {"Sheni"}, ["scw"] = {"Sha"}, ["scx"] = {"Sicel"}, ["sda"] = {"Toraja-Sa'dan"}, ["sdb"] = {"Shabak"}, ["sdc"] = {"Sassarese Sardinian"}, ["sde"] = {"Surubu"}, ["sdf"] = {"Sarli"}, ["sdg"] = {"Savi"}, ["sdh"] = {"Southern Kurdish"}, ["sdj"] = {"Suundi"}, ["sdk"] = {"Sos Kundi"}, ["sdl"] = {"Saudi Arabian Sign Language"}, ["sdm"] = {"Semandang"}, ["sdn"] = {"Gallurese Sardinian"}, ["sdo"] = {"Bukar-Sadung Bidayuh"}, ["sdp"] = {"Sherdukpen"}, ["sdr"] = {"Oraon Sadri"}, ["sds"] = {"Sened"}, ["sdt"] = {"Shuadit"}, ["sdu"] = {"Sarudu"}, ["sdv"] = {"Eastern Sudanic languages"}, ["sdx"] = {"Sibu Melanau"}, ["sdz"] = {"Sallands"}, ["sea"] = {"Semai"}, ["seb"] = {"Shempire Senoufo"}, ["sec"] = {"Sechelt"}, ["sed"] = {"Sedang"}, ["see"] = {"Seneca"}, ["sef"] = {"Cebaara Senoufo"}, ["seg"] = {"Segeju"}, ["seh"] = {"Sena"}, ["sei"] = {"Seri"}, ["sej"] = {"Sene"}, ["sek"] = {"Sekani"}, ["sel"] = {"Selkup"}, ["sem"] = {"Semitic languages"}, ["sen"] = {"Nanerigé Sénoufo"}, ["seo"] = {"Suarmin"}, ["sep"] = {"Sìcìté Sénoufo"}, ["seq"] = {"Senara Sénoufo"}, ["ser"] = {"Serrano"}, ["ses"] = {"Koyraboro Senni Songhai"}, ["set"] = {"Sentani"}, ["seu"] = {"Serui-Laut"}, ["sev"] = {"Nyarafolo Senoufo"}, ["sew"] = {"Sewa Bay"}, ["sey"] = {"Secoya"}, ["sez"] = {"Senthang Chin"}, ["sfb"] = {"Langue des signes de Belgique Francophone", "French Belgian Sign Language"}, ["sfe"] = {"Eastern Subanen"}, ["sfm"] = {"Small Flowery Miao"}, ["sfs"] = {"South African Sign Language"}, ["sfw"] = {"Sehwi"}, ["sga"] = {"Old Irish (to 900)"}, ["sgb"] = {"Mag-antsi Ayta"}, ["sgc"] = {"Kipsigis"}, ["sgd"] = {"Surigaonon"}, ["sge"] = {"Segai"}, ["sgg"] = {"Swiss-German Sign Language"}, ["sgh"] = {"Shughni"}, ["sgi"] = {"Suga"}, ["sgj"] = {"Surgujia"}, ["sgk"] = {"Sangkong"}, ["sgm"] = {"Singa"}, ["sgn"] = {"Sign languages"}, ["sgp"] = {"Singpho"}, ["sgr"] = {"Sangisari"}, ["sgs"] = {"Samogitian"}, ["sgt"] = {"Brokpake"}, ["sgu"] = {"Salas"}, ["sgw"] = {"Sebat Bet Gurage"}, ["sgx"] = {"Sierra Leone Sign Language"}, ["sgy"] = {"Sanglechi"}, ["sgz"] = {"Sursurunga"}, ["sha"] = {"Shall-Zwall"}, ["shb"] = {"Ninam"}, ["shc"] = {"Sonde"}, ["shd"] = {"Kundal Shahi"}, ["she"] = {"Sheko"}, ["shg"] = {"Shua"}, ["shh"] = {"Shoshoni"}, ["shi"] = {"Tachelhit"}, ["shj"] = {"Shatt"}, ["shk"] = {"Shilluk"}, ["shl"] = {"Shendu"}, ["shm"] = {"Shahrudi"}, ["shn"] = {"Shan"}, ["sho"] = {"Shanga"}, ["shp"] = {"Shipibo-Conibo"}, ["shq"] = {"Sala"}, ["shr"] = {"Shi"}, ["shs"] = {"Shuswap"}, ["sht"] = {"Shasta"}, ["shu"] = {"Chadian Arabic"}, ["shv"] = {"Shehri"}, ["shw"] = {"Shwai"}, ["shx"] = {"She"}, ["shy"] = {"Tachawit"}, ["shz"] = {"Syenara Senoufo"}, ["sia"] = {"Akkala-Samies"}, ["sib"] = {"Sebop"}, ["sid"] = {"Sidamo"}, ["sie"] = {"Simaa"}, ["sif"] = {"Siamou"}, ["sig"] = {"Paasaal"}, ["sih"] = {"Zire", "Sîshëë"}, ["sii"] = {"Shom Peng"}, ["sij"] = {"Numbami"}, ["sik"] = {"Sikiana"}, ["sil"] = {"Tumulung Sisaala"}, ["sim"] = {"Mende (Papua New Guinea)"}, ["sio"] = {"Siouan languages"}, ["sip"] = {"Sikkimese"}, ["siq"] = {"Sonia"}, ["sir"] = {"Siri"}, ["sis"] = {"Siuslaw"}, ["sit"] = {"Sino-Tibetan languages"}, ["siu"] = {"Sinagen"}, ["siv"] = {"Sumariup"}, ["siw"] = {"Siwai"}, ["six"] = {"Sumau"}, ["siy"] = {"Sivandi"}, ["siz"] = {"Siwi"}, ["sja"] = {"Epena"}, ["sjb"] = {"Sajau Basap"}, ["sjd"] = {"Kildin-Samies"}, ["sje"] = {"Pite-Samies"}, ["sjg"] = {"Assangori"}, ["sjk"] = {"Kemi-Samies"}, ["sjl"] = {"Sajalong", "Miji"}, ["sjm"] = {"Mapun"}, ["sjn"] = {"Sindarin"}, ["sjo"] = {"Xibe"}, ["sjp"] = {"Surjapuri"}, ["sjr"] = {"Siar-Lak"}, ["sjs"] = {"Senhaja De Srair"}, ["sjt"] = {"Ter-Samies"}, ["sju"] = {"Ume-Samies"}, ["sjw"] = {"Shawnee"}, ["ska"] = {"Skagit"}, ["skb"] = {"Saek"}, ["skc"] = {"Ma Manda"}, ["skd"] = {"Southern Sierra Miwok"}, ["ske"] = {"Seke (Vanuatu)"}, ["skf"] = {"Sakirabiá"}, ["skg"] = {"Sakalava Malagasy"}, ["skh"] = {"Sikule"}, ["ski"] = {"Sika"}, ["skj"] = {"Seke (Nepal)"}, ["skm"] = {"Kutong"}, ["skn"] = {"Kolibugan Subanon"}, ["sko"] = {"Seko Tengah"}, ["skp"] = {"Sekapan"}, ["skq"] = {"Sininkere"}, ["skr"] = {"Saraiki", "Seraiki"}, ["sks"] = {"Maia"}, ["skt"] = {"Sakata"}, ["sku"] = {"Sakao"}, ["skv"] = {"Skou"}, ["skw"] = {"Skepi Creole Dutch"}, ["skx"] = {"Seko Padang"}, ["sky"] = {"Sikaiana"}, ["skz"] = {"Sekar"}, ["sla"] = {"Slavic languages"}, ["slc"] = {"Sáliba"}, ["sld"] = {"Sissala"}, ["sle"] = {"Sholaga"}, ["slf"] = {"Swiss-Italian Sign Language"}, ["slg"] = {"Selungai Murut"}, ["slh"] = {"Southern Puget Sound Salish"}, ["sli"] = {"Lower Silesian"}, ["slj"] = {"Salumá"}, ["sll"] = {"Salt-Yui"}, ["slm"] = {"Pangutaran Sama"}, ["sln"] = {"Salinan"}, ["slp"] = {"Lamaholot"}, ["slq"] = {"Salchuq"}, ["slr"] = {"Salar"}, ["sls"] = {"Singapore Sign Language"}, ["slt"] = {"Sila"}, ["slu"] = {"Selaru"}, ["slw"] = {"Sialum"}, ["slx"] = {"Salampasu"}, ["sly"] = {"Selayar"}, ["slz"] = {"Ma'ya"}, ["sma"] = {"Suid-Samies"}, ["smb"] = {"Simbari"}, ["smc"] = {"Som"}, ["smd"] = {"Sama"}, ["smf"] = {"Auwe"}, ["smg"] = {"Simbali"}, ["smh"] = {"Samei"}, ["smi"] = {"Samies"}, ["smj"] = {"Lule-Samies"}, ["smk"] = {"Bolinao"}, ["sml"] = {"Central Sama"}, ["smm"] = {"Musasa"}, ["smn"] = {"Inari-Samies"}, ["smp"] = {"Samaritan"}, ["smq"] = {"Samo"}, ["smr"] = {"Simeulue"}, ["sms"] = {"Skolt-Samies"}, ["smt"] = {"Simte"}, ["smu"] = {"Somray"}, ["smv"] = {"Samvedi"}, ["smw"] = {"Sumbawa"}, ["smx"] = {"Samba"}, ["smy"] = {"Semnani"}, ["smz"] = {"Simeku"}, ["snb"] = {"Sebuyau"}, ["snc"] = {"Sinaugoro"}, ["sne"] = {"Bau Bidayuh"}, ["snf"] = {"Noon"}, ["sng"] = {"Sanga (Democratic Republic of Congo)"}, ["sni"] = {"Sensi"}, ["snj"] = {"Riverain Sango"}, ["snk"] = {"Soninke"}, ["snl"] = {"Sangil"}, ["snm"] = {"Southern Ma'di"}, ["snn"] = {"Siona"}, ["sno"] = {"Snohomish"}, ["snp"] = {"Siane"}, ["snq"] = {"Sangu (Gabon)"}, ["snr"] = {"Sihan"}, ["sns"] = {"South West Bay", "Nahavaq"}, ["snu"] = {"Senggi", "Viid"}, ["snv"] = {"Sa'ban"}, ["snw"] = {"Selee"}, ["snx"] = {"Sam"}, ["sny"] = {"Saniyo-Hiyewe"}, ["snz"] = {"Sinsauru"}, ["soa"] = {"Thai Song"}, ["sob"] = {"Sobei"}, ["soc"] = {"So (Democratic Republic of Congo)"}, ["sod"] = {"Songoora"}, ["soe"] = {"Songomeno"}, ["sog"] = {"Sogdian"}, ["soh"] = {"Aka"}, ["soi"] = {"Sonha"}, ["soj"] = {"Soi"}, ["sok"] = {"Sokoro"}, ["sol"] = {"Solos"}, ["son"] = {"Songhai languages"}, ["soo"] = {"Songo"}, ["sop"] = {"Songe"}, ["soq"] = {"Kanasi"}, ["sor"] = {"Somrai"}, ["sos"] = {"Seeku"}, ["sou"] = {"Southern Thai"}, ["sov"] = {"Sonsorol"}, ["sow"] = {"Sowanda"}, ["sox"] = {"Swo"}, ["soy"] = {"Miyobe"}, ["soz"] = {"Temi"}, ["spb"] = {"Sepa (Indonesia)"}, ["spc"] = {"Sapé"}, ["spd"] = {"Saep"}, ["spe"] = {"Sepa (Papua New Guinea)"}, ["spg"] = {"Sian"}, ["spi"] = {"Saponi"}, ["spk"] = {"Sengo"}, ["spl"] = {"Selepet"}, ["spm"] = {"Akukem"}, ["spn"] = {"Sanapaná"}, ["spo"] = {"Spokane"}, ["spp"] = {"Supyire Senoufo"}, ["spq"] = {"Loreto-Ucayali Spanish"}, ["spr"] = {"Saparua"}, ["sps"] = {"Saposa"}, ["spt"] = {"Spiti Bhoti"}, ["spu"] = {"Sapuan"}, ["spv"] = {"Sambalpuri", "Kosli"}, ["spx"] = {"South Picene"}, ["spy"] = {"Sabaot"}, ["sqa"] = {"Shama-Sambuga"}, ["sqh"] = {"Shau"}, ["sqj"] = {"Albanian languages"}, ["sqk"] = {"Albanian Sign Language"}, ["sqm"] = {"Suma"}, ["sqn"] = {"Susquehannock"}, ["sqo"] = {"Sorkhei"}, ["sqq"] = {"Sou"}, ["sqr"] = {"Siculo Arabic"}, ["sqs"] = {"Sri Lankan Sign Language"}, ["sqt"] = {"Soqotri"}, ["squ"] = {"Squamish"}, ["sra"] = {"Saruga"}, ["srb"] = {"Sora"}, ["src"] = {"Logudorese Sardinian"}, ["sre"] = {"Sara"}, ["srf"] = {"Nafi"}, ["srg"] = {"Sulod"}, ["srh"] = {"Sarikoli"}, ["sri"] = {"Siriano"}, ["srk"] = {"Serudung Murut"}, ["srl"] = {"Isirawa"}, ["srm"] = {"Saramaccan"}, ["srn"] = {"Sranan Tongo"}, ["sro"] = {"Campidanese Sardinian"}, ["srq"] = {"Sirionó"}, ["srr"] = {"Serer"}, ["srs"] = {"Sarsi"}, ["srt"] = {"Sauri"}, ["sru"] = {"Suruí"}, ["srv"] = {"Southern Sorsoganon"}, ["srw"] = {"Serua"}, ["srx"] = {"Sirmauri"}, ["sry"] = {"Sera"}, ["srz"] = {"Shahmirzadi"}, ["ssa"] = {"Nilo-Saharan languages"}, ["ssb"] = {"Southern Sama"}, ["ssc"] = {"Suba-Simbiti"}, ["ssd"] = {"Siroi"}, ["sse"] = {"Balangingi", "Bangingih Sama"}, ["ssf"] = {"Thao"}, ["ssg"] = {"Seimat"}, ["ssh"] = {"Shihhi Arabic"}, ["ssi"] = {"Sansi"}, ["ssj"] = {"Sausi"}, ["ssk"] = {"Sunam"}, ["ssl"] = {"Western Sisaala"}, ["ssm"] = {"Semnam"}, ["ssn"] = {"Waata"}, ["sso"] = {"Sissano"}, ["ssp"] = {"Spanish Sign Language"}, ["ssq"] = {"So'a"}, ["ssr"] = {"Swiss-French Sign Language"}, ["sss"] = {"Sô"}, ["sst"] = {"Sinasina"}, ["ssu"] = {"Susuami"}, ["ssv"] = {"Shark Bay"}, ["ssx"] = {"Samberigi"}, ["ssy"] = {"Saho"}, ["ssz"] = {"Sengseng"}, ["sta"] = {"Settla"}, ["stb"] = {"Northern Subanen"}, ["std"] = {"Sentinel"}, ["ste"] = {"Liana-Seti"}, ["stf"] = {"Seta"}, ["stg"] = {"Trieng"}, ["sth"] = {"Shelta"}, ["sti"] = {"Bulo Stieng"}, ["stj"] = {"Matya Samo"}, ["stk"] = {"Arammba"}, ["stl"] = {"Stellingwerfs"}, ["stm"] = {"Setaman"}, ["stn"] = {"Owa"}, ["sto"] = {"Stoney"}, ["stp"] = {"Southeastern Tepehuan"}, ["stq"] = {"Saterfriesisch"}, ["str"] = {"Straits Salish"}, ["sts"] = {"Shumashti"}, ["stt"] = {"Budeh Stieng"}, ["stu"] = {"Samtao"}, ["stv"] = {"Silt'e"}, ["stw"] = {"Satawalese"}, ["sty"] = {"Siberian Tatar"}, ["sua"] = {"Sulka"}, ["sub"] = {"Suku"}, ["suc"] = {"Western Subanon"}, ["sue"] = {"Suena"}, ["sug"] = {"Suganga"}, ["sui"] = {"Suki"}, ["suj"] = {"Shubi"}, ["suk"] = {"Sukuma"}, ["suq"] = {"Suri"}, ["sur"] = {"Mwaghavul"}, ["sus"] = {"Susu"}, ["sut"] = {"Subtiaba"}, ["suv"] = {"Puroik"}, ["suw"] = {"Sumbwa"}, ["sux"] = {"Sumeries"}, ["suy"] = {"Suyá"}, ["suz"] = {"Sunwar"}, ["sva"] = {"Svan"}, ["svb"] = {"Ulau-Suain"}, ["svc"] = {"Vincentian Creole English"}, ["sve"] = {"Serili"}, ["svk"] = {"Slovakian Sign Language"}, ["svm"] = {"Slavomolisano"}, ["svs"] = {"Savosavo"}, ["svx"] = {"Skalvian"}, ["swb"] = {"Maore Comorian"}, ["swc"] = {"Congo Swahili"}, ["swf"] = {"Sere"}, ["swg"] = {"Swabian"}, ["swh"] = {"Swahili (individual language)", "Kiswahili"}, ["swi"] = {"Sui"}, ["swj"] = {"Sira"}, ["swk"] = {"Malawi Sena"}, ["swl"] = {"Swedish Sign Language"}, ["swm"] = {"Samosa"}, ["swn"] = {"Sawknah"}, ["swo"] = {"Shanenawa"}, ["swp"] = {"Suau"}, ["swq"] = {"Sharwa"}, ["swr"] = {"Saweru"}, ["sws"] = {"Seluwasan"}, ["swt"] = {"Sawila"}, ["swu"] = {"Suwawa"}, ["swv"] = {"Shekhawati"}, ["sww"] = {"Sowa"}, ["swx"] = {"Suruahá"}, ["swy"] = {"Sarua"}, ["sxb"] = {"Suba"}, ["sxc"] = {"Sicanian"}, ["sxe"] = {"Sighu"}, ["sxg"] = {"Shuhi", "Shixing"}, ["sxk"] = {"Southern Kalapuya"}, ["sxl"] = {"Selian"}, ["sxm"] = {"Samre"}, ["sxn"] = {"Sangir"}, ["sxo"] = {"Sorothaptic"}, ["sxr"] = {"Saaroa"}, ["sxs"] = {"Sasaru"}, ["sxu"] = {"Upper Saxon"}, ["sxw"] = {"Saxwe Gbe"}, ["sya"] = {"Siang"}, ["syb"] = {"Central Subanen"}, ["syc"] = {"Classical Syriac"}, ["syd"] = {"Samoyedic languages"}, ["syi"] = {"Seki"}, ["syk"] = {"Sukur"}, ["syl"] = {"Sylheti"}, ["sym"] = {"Maya Samo"}, ["syn"] = {"Senaya"}, ["syo"] = {"Suoy"}, ["syr"] = {"Syriac"}, ["sys"] = {"Sinyar"}, ["syw"] = {"Kagate"}, ["syx"] = {"Samay"}, ["syy"] = {"Al-Sayyid Bedouin Sign Language"}, ["sza"] = {"Semelai"}, ["szb"] = {"Ngalum"}, ["szc"] = {"Semaq Beri"}, ["szd"] = {"Seru"}, ["sze"] = {"Seze"}, ["szg"] = {"Sengele"}, ["szl"] = {"Silesian"}, ["szn"] = {"Sula"}, ["szp"] = {"Suabo"}, ["szs"] = {"Solomon Islands Sign Language"}, ["szv"] = {"Isu (Fako Division)"}, ["szw"] = {"Sawai"}, ["taa"] = {"Lower Tanana"}, ["tab"] = {"Tabassaran"}, ["tac"] = {"Lowland Tarahumara"}, ["tad"] = {"Tause"}, ["tae"] = {"Tariana"}, ["taf"] = {"Tapirapé"}, ["tag"] = {"Tagoi"}, ["tai"] = {"Tai languages"}, ["taj"] = {"Eastern Tamang"}, ["tak"] = {"Tala"}, ["tal"] = {"Tal"}, ["tan"] = {"Tangale"}, ["tao"] = {"Yami"}, ["tap"] = {"Taabwa"}, ["taq"] = {"Tamasheq"}, ["tar"] = {"Central Tarahumara"}, ["tas"] = {"Tay Boi"}, ["tau"] = {"Upper Tanana"}, ["tav"] = {"Tatuyo"}, ["taw"] = {"Tai"}, ["tax"] = {"Tamki"}, ["tay"] = {"Atayal"}, ["taz"] = {"Tocho"}, ["tba"] = {"Aikanã"}, ["tbb"] = {"Tapeba"}, ["tbc"] = {"Takia"}, ["tbd"] = {"Kaki Ae"}, ["tbe"] = {"Tanimbili"}, ["tbf"] = {"Mandara"}, ["tbg"] = {"North Tairora"}, ["tbh"] = {"Thurawal"}, ["tbi"] = {"Gaam"}, ["tbj"] = {"Tiang"}, ["tbk"] = {"Calamian Tagbanwa"}, ["tbl"] = {"Tboli"}, ["tbm"] = {"Tagbu"}, ["tbn"] = {"Barro Negro Tunebo"}, ["tbo"] = {"Tawala"}, ["tbp"] = {"Taworta", "Diebroud"}, ["tbq"] = {"Tibeto-Burman languages"}, ["tbr"] = {"Tumtum"}, ["tbs"] = {"Tanguat"}, ["tbt"] = {"Tembo (Kitembo)"}, ["tbu"] = {"Tubar"}, ["tbv"] = {"Tobo"}, ["tbw"] = {"Tagbanwa"}, ["tbx"] = {"Kapin"}, ["tby"] = {"Tabaru"}, ["tbz"] = {"Ditammari"}, ["tca"] = {"Ticuna"}, ["tcb"] = {"Tanacross"}, ["tcc"] = {"Datooga"}, ["tcd"] = {"Tafi"}, ["tce"] = {"Southern Tutchone"}, ["tcf"] = {"Malinaltepec Me'phaa", "Malinaltepec Tlapanec"}, ["tcg"] = {"Tamagario"}, ["tch"] = {"Turks And Caicos Creole English"}, ["tci"] = {"Wára"}, ["tck"] = {"Tchitchege"}, ["tcl"] = {"Taman (Myanmar)"}, ["tcm"] = {"Tanahmerah"}, ["tcn"] = {"Tichurong"}, ["tco"] = {"Taungyo"}, ["tcp"] = {"Tawr Chin"}, ["tcq"] = {"Kaiy"}, ["tcs"] = {"Torres Strait Creole"}, ["tct"] = {"T'en"}, ["tcu"] = {"Southeastern Tarahumara"}, ["tcw"] = {"Tecpatlán Totonac"}, ["tcx"] = {"Toda"}, ["tcy"] = {"Tulu"}, ["tcz"] = {"Thado Chin"}, ["tda"] = {"Tagdal"}, ["tdb"] = {"Panchpargania"}, ["tdc"] = {"Emberá-Tadó"}, ["tdd"] = {"Tai Nüa"}, ["tde"] = {"Tiranige Diga Dogon"}, ["tdf"] = {"Talieng"}, ["tdg"] = {"Western Tamang"}, ["tdh"] = {"Thulung"}, ["tdi"] = {"Tomadino"}, ["tdj"] = {"Tajio"}, ["tdk"] = {"Tambas"}, ["tdl"] = {"Sur"}, ["tdm"] = {"Taruma"}, ["tdn"] = {"Tondano"}, ["tdo"] = {"Teme"}, ["tdq"] = {"Tita"}, ["tdr"] = {"Todrah"}, ["tds"] = {"Doutai"}, ["tdt"] = {"Tetun Dili"}, ["tdv"] = {"Toro"}, ["tdx"] = {"Tandroy-Mahafaly Malagasy"}, ["tdy"] = {"Tadyawan"}, ["tea"] = {"Temiar"}, ["teb"] = {"Tetete"}, ["tec"] = {"Terik"}, ["ted"] = {"Tepo Krumen"}, ["tee"] = {"Huehuetla Tepehua"}, ["tef"] = {"Teressa"}, ["teg"] = {"Teke-Tege"}, ["teh"] = {"Tehuelche"}, ["tei"] = {"Torricelli"}, ["tek"] = {"Ibali Teke"}, ["tem"] = {"Timne"}, ["ten"] = {"Tama (Colombia)"}, ["teo"] = {"Teso"}, ["tep"] = {"Tepecano"}, ["teq"] = {"Temein"}, ["ter"] = {"Tereno"}, ["tes"] = {"Tengger"}, ["tet"] = {"Tetoem"}, ["teu"] = {"Soo"}, ["tev"] = {"Teor"}, ["tew"] = {"Tewa (USA)"}, ["tex"] = {"Tennet"}, ["tey"] = {"Tulishi"}, ["tez"] = {"Tetserret"}, ["tfi"] = {"Tofin Gbe"}, ["tfn"] = {"Tanaina"}, ["tfo"] = {"Tefaro"}, ["tfr"] = {"Teribe"}, ["tft"] = {"Ternate"}, ["tga"] = {"Sagalla"}, ["tgb"] = {"Tobilung"}, ["tgc"] = {"Tigak"}, ["tgd"] = {"Ciwogai"}, ["tge"] = {"Eastern Gorkha Tamang"}, ["tgf"] = {"Chalikha"}, ["tgh"] = {"Tobagonian Creole English"}, ["tgi"] = {"Lawunuia"}, ["tgj"] = {"Tagin"}, ["tgn"] = {"Tandaganon"}, ["tgo"] = {"Sudest"}, ["tgp"] = {"Tangoa"}, ["tgq"] = {"Tring"}, ["tgr"] = {"Tareng"}, ["tgs"] = {"Nume"}, ["tgt"] = {"Central Tagbanwa"}, ["tgu"] = {"Tanggu"}, ["tgv"] = {"Tingui-Boto"}, ["tgw"] = {"Tagwana Senoufo"}, ["tgx"] = {"Tagish"}, ["tgy"] = {"Togoyo"}, ["tgz"] = {"Tagalaka"}, ["thd"] = {"Thayore"}, ["the"] = {"Chitwania Tharu"}, ["thf"] = {"Thangmi"}, ["thh"] = {"Northern Tarahumara"}, ["thi"] = {"Tai Long"}, ["thk"] = {"Tharaka", "Kitharaka"}, ["thl"] = {"Dangaura Tharu"}, ["thm"] = {"Aheu"}, ["thn"] = {"Thachanadan"}, ["thp"] = {"Thompson"}, ["thq"] = {"Kochila Tharu"}, ["thr"] = {"Rana Tharu"}, ["ths"] = {"Thakali"}, ["tht"] = {"Tahltan"}, ["thu"] = {"Thuri"}, ["thv"] = {"Tahaggart Tamahaq"}, ["thw"] = {"Thudam"}, ["thy"] = {"Tha"}, ["thz"] = {"Tayart Tamajeq"}, ["tia"] = {"Tidikelt Tamazight"}, ["tic"] = {"Tira"}, ["tif"] = {"Tifal"}, ["tig"] = {"Tigre"}, ["tih"] = {"Timugon Murut"}, ["tii"] = {"Tiene"}, ["tij"] = {"Tilung"}, ["tik"] = {"Tikar"}, ["til"] = {"Tillamook"}, ["tim"] = {"Timbe"}, ["tin"] = {"Tindi"}, ["tio"] = {"Teop"}, ["tip"] = {"Trimuris"}, ["tiq"] = {"Tiéfo"}, ["tis"] = {"Masadiit Itneg"}, ["tit"] = {"Tinigua"}, ["tiu"] = {"Adasen"}, ["tiv"] = {"Tiv"}, ["tiw"] = {"Tiwi"}, ["tix"] = {"Southern Tiwa"}, ["tiy"] = {"Tiruray"}, ["tiz"] = {"Tai Hongjin"}, ["tja"] = {"Tajuasohn"}, ["tjg"] = {"Tunjung"}, ["tji"] = {"Northern Tujia"}, ["tjl"] = {"Tai Laing"}, ["tjm"] = {"Timucua"}, ["tjn"] = {"Tonjon"}, ["tjo"] = {"Temacine Tamazight"}, ["tjs"] = {"Southern Tujia"}, ["tju"] = {"Tjurruru"}, ["tjw"] = {"Djabwurrung"}, ["tka"] = {"Truká"}, ["tkb"] = {"Buksa"}, ["tkd"] = {"Tukudede"}, ["tke"] = {"Takwane"}, ["tkf"] = {"Tukumanféd"}, ["tkg"] = {"Tesaka Malagasy"}, ["tkl"] = {"Tokelau"}, ["tkm"] = {"Takelma"}, ["tkn"] = {"Toku-No-Shima"}, ["tkp"] = {"Tikopia"}, ["tkq"] = {"Tee"}, ["tkr"] = {"Tsakhur"}, ["tks"] = {"Takestani"}, ["tkt"] = {"Kathoriya Tharu"}, ["tku"] = {"Upper Necaxa Totonac"}, ["tkv"] = {"Mur Pano"}, ["tkw"] = {"Teanu"}, ["tkx"] = {"Tangko"}, ["tkz"] = {"Takua"}, ["tla"] = {"Southwestern Tepehuan"}, ["tlb"] = {"Tobelo"}, ["tlc"] = {"Yecuatla Totonac"}, ["tld"] = {"Talaud"}, ["tlf"] = {"Telefol"}, ["tlg"] = {"Tofanma"}, ["tlh"] = {"Klingon", "tlhIngan Hol"}, ["tli"] = {"Tlingit"}, ["tlj"] = {"Talinga-Bwisi"}, ["tlk"] = {"Taloki"}, ["tll"] = {"Tetela"}, ["tlm"] = {"Tolomako"}, ["tln"] = {"Talondo'"}, ["tlo"] = {"Talodi"}, ["tlp"] = {"Filomena Mata-Coahuitlán Totonac"}, ["tlq"] = {"Tai Loi"}, ["tlr"] = {"Talise"}, ["tls"] = {"Tambotalo"}, ["tlt"] = {"Sou Nama", "Teluti"}, ["tlu"] = {"Tulehu"}, ["tlv"] = {"Taliabu"}, ["tlx"] = {"Khehek"}, ["tly"] = {"Talysh"}, ["tma"] = {"Tama (Chad)"}, ["tmb"] = {"Katbol", "Avava"}, ["tmc"] = {"Tumak"}, ["tmd"] = {"Haruai"}, ["tme"] = {"Tremembé"}, ["tmf"] = {"Toba-Maskoy"}, ["tmg"] = {"Ternateño"}, ["tmh"] = {"Tamashek"}, ["tmi"] = {"Tutuba"}, ["tmj"] = {"Samarokena"}, ["tmk"] = {"Northwestern Tamang"}, ["tml"] = {"Tamnim Citak"}, ["tmm"] = {"Tai Thanh"}, ["tmn"] = {"Taman (Indonesia)"}, ["tmo"] = {"Temoq"}, ["tmq"] = {"Tumleo"}, ["tmr"] = {"Jewish Babylonian Aramaic (ca. 200-1200 CE)"}, ["tms"] = {"Tima"}, ["tmt"] = {"Tasmate"}, ["tmu"] = {"Iau"}, ["tmv"] = {"Tembo (Motembo)"}, ["tmw"] = {"Temuan"}, ["tmy"] = {"Tami"}, ["tmz"] = {"Tamanaku"}, ["tna"] = {"Tacana"}, ["tnb"] = {"Western Tunebo"}, ["tnc"] = {"Tanimuca-Retuarã"}, ["tnd"] = {"Angosturas Tunebo"}, ["tng"] = {"Tobanga"}, ["tnh"] = {"Maiani"}, ["tni"] = {"Tandia"}, ["tnk"] = {"Kwamera"}, ["tnl"] = {"Lenakel"}, ["tnm"] = {"Tabla"}, ["tnn"] = {"North Tanna"}, ["tno"] = {"Toromono"}, ["tnp"] = {"Whitesands"}, ["tnq"] = {"Taino"}, ["tnr"] = {"Ménik"}, ["tns"] = {"Tenis"}, ["tnt"] = {"Tontemboan"}, ["tnu"] = {"Tay Khang"}, ["tnv"] = {"Tangchangya"}, ["tnw"] = {"Tonsawang"}, ["tnx"] = {"Tanema"}, ["tny"] = {"Tongwe"}, ["tnz"] = {"Ten'edn"}, ["tob"] = {"Toba"}, ["toc"] = {"Coyutla Totonac"}, ["tod"] = {"Toma"}, ["tof"] = {"Gizrra"}, ["tog"] = {"Tonga (Nyasa)"}, ["toh"] = {"Gitonga"}, ["toi"] = {"Tonga (Zambia)"}, ["toj"] = {"Tojolabal"}, ["tol"] = {"Tolowa"}, ["tom"] = {"Tombulu"}, ["too"] = {"Xicotepec De Juárez Totonac"}, ["top"] = {"Papantla Totonac"}, ["toq"] = {"Toposa"}, ["tor"] = {"Togbo-Vara Banda"}, ["tos"] = {"Highland Totonac"}, ["tou"] = {"Tho"}, ["tov"] = {"Upper Taromi"}, ["tow"] = {"Jemez"}, ["tox"] = {"Tobian"}, ["toy"] = {"Topoiyo"}, ["toz"] = {"To"}, ["tpa"] = {"Taupota"}, ["tpc"] = {"Azoyú Me'phaa", "Azoyú Tlapanec"}, ["tpe"] = {"Tippera"}, ["tpf"] = {"Tarpia"}, ["tpg"] = {"Kula"}, ["tpi"] = {"Tok Pisin"}, ["tpj"] = {"Tapieté"}, ["tpk"] = {"Tupinikin"}, ["tpl"] = {"Tlacoapa Me'phaa", "Tlacoapa Tlapanec"}, ["tpm"] = {"Tampulma"}, ["tpn"] = {"Tupinambá"}, ["tpo"] = {"Tai Pao"}, ["tpp"] = {"Pisaflores Tepehua"}, ["tpq"] = {"Tukpa"}, ["tpr"] = {"Tuparí"}, ["tpt"] = {"Tlachichilco Tepehua"}, ["tpu"] = {"Tampuan"}, ["tpv"] = {"Tanapag"}, ["tpw"] = {"Tupí"}, ["tpx"] = {"Acatepec Me'phaa", "Acatepec Tlapanec"}, ["tpy"] = {"Trumai"}, ["tpz"] = {"Tinputz"}, ["tqb"] = {"Tembé"}, ["tql"] = {"Lehali"}, ["tqm"] = {"Turumsa"}, ["tqn"] = {"Tenino"}, ["tqo"] = {"Toaripi"}, ["tqp"] = {"Tomoip"}, ["tqq"] = {"Tunni"}, ["tqr"] = {"Torona"}, ["tqt"] = {"Western Totonac"}, ["tqu"] = {"Touo"}, ["tqw"] = {"Tonkawa"}, ["tra"] = {"Tirahi"}, ["trb"] = {"Terebu"}, ["trc"] = {"Copala Triqui"}, ["trd"] = {"Turi"}, ["tre"] = {"East Tarangan"}, ["trf"] = {"Trinidadian Creole English"}, ["trg"] = {"Lishán Didán"}, ["trh"] = {"Turaka"}, ["tri"] = {"Trió"}, ["trj"] = {"Toram"}, ["trk"] = {"Turkic languages"}, ["trl"] = {"Traveller Scottish"}, ["trm"] = {"Tregami"}, ["trn"] = {"Trinitario"}, ["tro"] = {"Tarao Naga"}, ["trp"] = {"Kok Borok"}, ["trq"] = {"San Martín Itunyoso Triqui"}, ["trr"] = {"Taushiro"}, ["trs"] = {"Chicahuaxtla Triqui"}, ["trt"] = {"Tunggare"}, ["tru"] = {"Turoyo", "Surayt"}, ["trv"] = {"Taroko"}, ["trw"] = {"Torwali"}, ["trx"] = {"Tringgus-Sembaan Bidayuh"}, ["try"] = {"Turung"}, ["trz"] = {"Torá"}, ["tsa"] = {"Tsaangi"}, ["tsb"] = {"Tsamai"}, ["tsc"] = {"Tswa"}, ["tsd"] = {"Tsakonian"}, ["tse"] = {"Tunisian Sign Language"}, ["tsg"] = {"Tausug"}, ["tsh"] = {"Tsuvan"}, ["tsi"] = {"Tsimshian"}, ["tsj"] = {"Tshangla"}, ["tsk"] = {"Tseku"}, ["tsl"] = {"Ts'ün-Lao"}, ["tsm"] = {"Turkish Sign Language", "Türk İşaret Dili"}, ["tsp"] = {"Northern Toussian"}, ["tsq"] = {"Thai Sign Language"}, ["tsr"] = {"Akei"}, ["tss"] = {"Taiwan Sign Language"}, ["tst"] = {"Tondi Songway Kiini"}, ["tsu"] = {"Tsou"}, ["tsv"] = {"Tsogo"}, ["tsw"] = {"Tsishingini"}, ["tsx"] = {"Mubami"}, ["tsy"] = {"Tebul Sign Language"}, ["tsz"] = {"Purepecha"}, ["tta"] = {"Tutelo"}, ["ttb"] = {"Gaa"}, ["ttc"] = {"Tektiteko"}, ["ttd"] = {"Tauade"}, ["tte"] = {"Bwanabwana"}, ["ttf"] = {"Tuotomb"}, ["ttg"] = {"Tutong"}, ["tth"] = {"Upper Ta'oih"}, ["tti"] = {"Tobati"}, ["ttj"] = {"Tooro"}, ["ttk"] = {"Totoro"}, ["ttl"] = {"Totela"}, ["ttm"] = {"Northern Tutchone"}, ["ttn"] = {"Towei"}, ["tto"] = {"Lower Ta'oih"}, ["ttp"] = {"Tombelala"}, ["ttq"] = {"Tawallammat Tamajaq"}, ["ttr"] = {"Tera"}, ["tts"] = {"Northeastern Thai"}, ["ttt"] = {"Muslim Tat"}, ["ttu"] = {"Torau"}, ["ttv"] = {"Titan"}, ["ttw"] = {"Long Wat"}, ["tty"] = {"Sikaritai"}, ["ttz"] = {"Tsum"}, ["tua"] = {"Wiarumus"}, ["tub"] = {"Tübatulabal"}, ["tuc"] = {"Mutu"}, ["tud"] = {"Tuxá"}, ["tue"] = {"Tuyuca"}, ["tuf"] = {"Central Tunebo"}, ["tug"] = {"Tunia"}, ["tuh"] = {"Taulil"}, ["tui"] = {"Tupuri"}, ["tuj"] = {"Tugutil"}, ["tul"] = {"Tula"}, ["tum"] = {"Tumbuka"}, ["tun"] = {"Tunica"}, ["tuo"] = {"Tucano"}, ["tup"] = {"Tupi languages"}, ["tuq"] = {"Tedaga"}, ["tus"] = {"Tuscarora"}, ["tut"] = {"Altaic languages"}, ["tuu"] = {"Tututni"}, ["tuv"] = {"Turkana"}, ["tuw"] = {"Tungus languages"}, ["tux"] = {"Tuxináwa"}, ["tuy"] = {"Tugen"}, ["tuz"] = {"Turka"}, ["tva"] = {"Vaghua"}, ["tvd"] = {"Tsuvadi"}, ["tve"] = {"Te'un"}, ["tvk"] = {"Southeast Ambrym"}, ["tvl"] = {"Tuvalu"}, ["tvm"] = {"Tela-Masbuar"}, ["tvn"] = {"Tavoyan"}, ["tvo"] = {"Tidore"}, ["tvs"] = {"Taveta"}, ["tvt"] = {"Tutsa Naga"}, ["tvu"] = {"Tunen"}, ["tvw"] = {"Sedoa"}, ["tvy"] = {"Timor Pidgin"}, ["twa"] = {"Twana"}, ["twb"] = {"Western Tawbuid"}, ["twc"] = {"Teshenawa"}, ["twd"] = {"Twents"}, ["twe"] = {"Tewa (Indonesia)"}, ["twf"] = {"Northern Tiwa"}, ["twg"] = {"Tereweng"}, ["twh"] = {"Tai Dón"}, ["twl"] = {"Tawara"}, ["twm"] = {"Tawang Monpa"}, ["twn"] = {"Twendi"}, ["two"] = {"Tswapong"}, ["twp"] = {"Ere"}, ["twq"] = {"Tasawaq"}, ["twr"] = {"Southwestern Tarahumara"}, ["twt"] = {"Turiwára"}, ["twu"] = {"Termanu"}, ["tww"] = {"Tuwari"}, ["twx"] = {"Tewe"}, ["twy"] = {"Tawoyan"}, ["txa"] = {"Tombonuo"}, ["txb"] = {"Tokharian B"}, ["txc"] = {"Tsetsaut"}, ["txe"] = {"Totoli"}, ["txg"] = {"Tangut"}, ["txh"] = {"Thracian"}, ["txi"] = {"Ikpeng"}, ["txj"] = {"Tarjumo"}, ["txm"] = {"Tomini"}, ["txn"] = {"West Tarangan"}, ["txo"] = {"Toto"}, ["txq"] = {"Tii"}, ["txr"] = {"Tartessian"}, ["txs"] = {"Tonsea"}, ["txt"] = {"Citak"}, ["txu"] = {"Kayapó"}, ["txx"] = {"Tatana"}, ["txy"] = {"Tanosy Malagasy"}, ["tya"] = {"Tauya"}, ["tye"] = {"Kyanga"}, ["tyh"] = {"O'du"}, ["tyi"] = {"Teke-Tsaayi"}, ["tyj"] = {"Tai Do", "Tai Yo"}, ["tyl"] = {"Thu Lao"}, ["tyn"] = {"Kombai"}, ["typ"] = {"Thaypan"}, ["tyr"] = {"Tai Daeng"}, ["tys"] = {"Tày Sa Pa"}, ["tyt"] = {"Tày Tac"}, ["tyu"] = {"Kua"}, ["tyv"] = {"Tuvinian"}, ["tyx"] = {"Teke-Tyee"}, ["tyz"] = {"Tày"}, ["tza"] = {"Tanzanian Sign Language"}, ["tzh"] = {"Tzeltal"}, ["tzj"] = {"Tz'utujil"}, ["tzl"] = {"Talossan"}, ["tzm"] = {"Central Atlas Tamazight"}, ["tzn"] = {"Tugun"}, ["tzo"] = {"Tzotzil"}, ["tzx"] = {"Tabriak"}, ["uam"] = {"Uamué"}, ["uan"] = {"Kuan"}, ["uar"] = {"Tairuma"}, ["uba"] = {"Ubang"}, ["ubi"] = {"Ubi"}, ["ubl"] = {"Buhi'non Bikol"}, ["ubr"] = {"Ubir"}, ["ubu"] = {"Umbu-Ungu"}, ["uby"] = {"Ubykh"}, ["uda"] = {"Uda"}, ["ude"] = {"Udihe"}, ["udg"] = {"Muduga"}, ["udi"] = {"Udi"}, ["udj"] = {"Ujir"}, ["udl"] = {"Wuzlam"}, ["udm"] = {"Udmurt"}, ["udu"] = {"Uduk"}, ["ues"] = {"Kioko"}, ["ufi"] = {"Ufim"}, ["uga"] = {"Ugaritic"}, ["ugb"] = {"Kuku-Ugbanh"}, ["uge"] = {"Ughele"}, ["ugn"] = {"Ugandan Sign Language"}, ["ugo"] = {"Ugong"}, ["ugy"] = {"Uruguayan Sign Language"}, ["uha"] = {"Uhami"}, ["uhn"] = {"Damal"}, ["uis"] = {"Uisai"}, ["uiv"] = {"Iyive"}, ["uji"] = {"Tanjijili"}, ["uka"] = {"Kaburi"}, ["ukg"] = {"Ukuriguma"}, ["ukh"] = {"Ukhwejo"}, ["ukk"] = {"Muak Sa-aak"}, ["ukl"] = {"Ukrainian Sign Language"}, ["ukp"] = {"Ukpe-Bayobiri"}, ["ukq"] = {"Ukwa"}, ["uks"] = {"Urubú-Kaapor Sign Language", "Kaapor Sign Language"}, ["uku"] = {"Ukue"}, ["ukw"] = {"Ukwuani-Aboh-Ndoni"}, ["uky"] = {"Kuuk-Yak"}, ["ula"] = {"Fungwa"}, ["ulb"] = {"Ulukwumi"}, ["ulc"] = {"Ulch"}, ["ule"] = {"Lule"}, ["ulf"] = {"Usku", "Afra"}, ["uli"] = {"Ulithian"}, ["ulk"] = {"Meriam"}, ["ull"] = {"Ullatan"}, ["ulm"] = {"Ulumanda'"}, ["uln"] = {"Unserdeutsch"}, ["ulu"] = {"Uma' Lung"}, ["ulw"] = {"Ulwa"}, ["uma"] = {"Umatilla"}, ["umb"] = {"Umbundu"}, ["umc"] = {"Marrucinian"}, ["umd"] = {"Umbindhamu"}, ["umg"] = {"Umbuygamu"}, ["umi"] = {"Ukit"}, ["umm"] = {"Umon"}, ["umn"] = {"Makyan Naga"}, ["umo"] = {"Umotína"}, ["ump"] = {"Umpila"}, ["umr"] = {"Umbugarla"}, ["ums"] = {"Pendau"}, ["umu"] = {"Munsee"}, ["una"] = {"North Watut"}, ["und"] = {"Undetermined"}, ["une"] = {"Uneme"}, ["ung"] = {"Ngarinyin"}, ["unk"] = {"Enawené-Nawé"}, ["unm"] = {"Unami"}, ["unn"] = {"Kurnai"}, ["unr"] = {"Mundari"}, ["unu"] = {"Unubahe"}, ["unx"] = {"Munda"}, ["unz"] = {"Unde Kaili"}, ["upi"] = {"Umeda"}, ["upv"] = {"Uripiv-Wala-Rano-Atchin"}, ["ura"] = {"Urarina"}, ["urb"] = {"Urubú-Kaapor", "Kaapor"}, ["urc"] = {"Urningangg"}, ["ure"] = {"Uru"}, ["urf"] = {"Uradhi"}, ["urg"] = {"Urigina"}, ["urh"] = {"Urhobo"}, ["uri"] = {"Urim"}, ["urj"] = {"Uralic languages"}, ["urk"] = {"Urak Lawoi'"}, ["url"] = {"Urali"}, ["urm"] = {"Urapmin"}, ["urn"] = {"Uruangnirin"}, ["uro"] = {"Ura (Papua New Guinea)"}, ["urp"] = {"Uru-Pa-In"}, ["urr"] = {"Lehalurup", "Löyöp"}, ["urt"] = {"Urat"}, ["uru"] = {"Urumi"}, ["urv"] = {"Uruava"}, ["urw"] = {"Sop"}, ["urx"] = {"Urimo"}, ["ury"] = {"Orya"}, ["urz"] = {"Uru-Eu-Wau-Wau"}, ["usa"] = {"Usarufa"}, ["ush"] = {"Ushojo"}, ["usi"] = {"Usui"}, ["usk"] = {"Usaghade"}, ["usp"] = {"Uspanteco"}, ["usu"] = {"Uya"}, ["uta"] = {"Otank"}, ["ute"] = {"Ute-Southern Paiute"}, ["utp"] = {"Amba (Solomon Islands)"}, ["utr"] = {"Etulo"}, ["utu"] = {"Utu"}, ["uum"] = {"Urum"}, ["uun"] = {"Kulon-Pazeh"}, ["uur"] = {"Ura (Vanuatu)"}, ["uuu"] = {"U"}, ["uve"] = {"West Uvean", "Fagauvea"}, ["uvh"] = {"Uri"}, ["uvl"] = {"Lote"}, ["uwa"] = {"Kuku-Uwanh"}, ["uya"] = {"Doko-Uyanga"}, ["uzn"] = {"Northern Uzbek"}, ["uzs"] = {"Southern Uzbek"}, ["vaa"] = {"Vaagri Booli"}, ["vae"] = {"Vale"}, ["vaf"] = {"Vafsi"}, ["vag"] = {"Vagla"}, ["vah"] = {"Varhadi-Nagpuri"}, ["vai"] = {"Vai"}, ["vaj"] = {"Sekele", "Northwestern !Kung", "Northwestern ǃKung", "Vasekele"}, ["val"] = {"Vehes"}, ["vam"] = {"Vanimo"}, ["van"] = {"Valman"}, ["vao"] = {"Vao"}, ["vap"] = {"Vaiphei"}, ["var"] = {"Huarijio"}, ["vas"] = {"Vasavi"}, ["vau"] = {"Vanuma"}, ["vav"] = {"Varli"}, ["vay"] = {"Wayu"}, ["vbb"] = {"Southeast Babar"}, ["vbk"] = {"Southwestern Bontok"}, ["vec"] = {"Venesiaans"}, ["ved"] = {"Veddah"}, ["vel"] = {"Veluws"}, ["vem"] = {"Vemgo-Mabas"}, ["veo"] = {"Ventureño"}, ["vep"] = {"Veps"}, ["ver"] = {"Mom Jango"}, ["vgr"] = {"Vaghri"}, ["vgt"] = {"Vlaamse Gebarentaal", "Flemish Sign Language"}, ["vic"] = {"Virgin Islands Creole English"}, ["vid"] = {"Vidunda"}, ["vif"] = {"Vili"}, ["vig"] = {"Viemo"}, ["vil"] = {"Vilela"}, ["vin"] = {"Vinza"}, ["vis"] = {"Vishavan"}, ["vit"] = {"Viti"}, ["viv"] = {"Iduna"}, ["vka"] = {"Kariyarra"}, ["vki"] = {"Ija-Zuba"}, ["vkj"] = {"Kujarge"}, ["vkk"] = {"Kaur"}, ["vkl"] = {"Kulisusu"}, ["vkm"] = {"Kamakan"}, ["vko"] = {"Kodeoha"}, ["vkp"] = {"Korlai Creole Portuguese"}, ["vkt"] = {"Tenggarong Kutai Malay"}, ["vku"] = {"Kurrama"}, ["vlp"] = {"Valpei"}, ["vls"] = {"Vlaams"}, ["vma"] = {"Martuyhunira"}, ["vmb"] = {"Barbaram"}, ["vmc"] = {"Juxtlahuaca Mixtec"}, ["vmd"] = {"Mudu Koraga"}, ["vme"] = {"East Masela"}, ["vmf"] = {"Mainfränkisch"}, ["vmg"] = {"Lungalunga"}, ["vmh"] = {"Maraghei"}, ["vmi"] = {"Miwa"}, ["vmj"] = {"Ixtayutla Mixtec"}, ["vmk"] = {"Makhuwa-Shirima"}, ["vml"] = {"Malgana"}, ["vmm"] = {"Mitlatongo Mixtec"}, ["vmp"] = {"Soyaltepec Mazatec"}, ["vmq"] = {"Soyaltepec Mixtec"}, ["vmr"] = {"Marenje"}, ["vms"] = {"Moksela"}, ["vmu"] = {"Muluridyi"}, ["vmv"] = {"Valley Maidu"}, ["vmw"] = {"Makhuwa"}, ["vmx"] = {"Tamazola Mixtec"}, ["vmy"] = {"Ayautla Mazatec"}, ["vmz"] = {"Mazatlán Mazatec"}, ["vnk"] = {"Vano", "Lovono"}, ["vnm"] = {"Vinmavis", "Neve'ei"}, ["vnp"] = {"Vunapu"}, ["vor"] = {"Voro"}, ["vot"] = {"Votic"}, ["vra"] = {"Vera'a"}, ["vro"] = {"Võro"}, ["vrs"] = {"Varisi"}, ["vrt"] = {"Burmbar", "Banam Bay"}, ["vsi"] = {"Moldova Sign Language"}, ["vsl"] = {"Venezuelan Sign Language"}, ["vsv"] = {"Valencian Sign Language", "Llengua de signes valenciana"}, ["vto"] = {"Vitou"}, ["vum"] = {"Vumbu"}, ["vun"] = {"Vunjo"}, ["vut"] = {"Vute"}, ["vwa"] = {"Awa (China)"}, ["waa"] = {"Walla Walla"}, ["wab"] = {"Wab"}, ["wac"] = {"Wasco-Wishram"}, ["wad"] = {"Wandamen"}, ["wae"] = {"Walser"}, ["waf"] = {"Wakoná"}, ["wag"] = {"Wa'ema"}, ["wah"] = {"Watubela"}, ["wai"] = {"Wares"}, ["waj"] = {"Waffa"}, ["wak"] = {"Wakashan languages"}, ["wal"] = {"Wolaytta", "Wolaitta"}, ["wam"] = {"Wampanoag"}, ["wan"] = {"Wan"}, ["wao"] = {"Wappo"}, ["wap"] = {"Wapishana"}, ["waq"] = {"Wageman"}, ["war"] = {"Waray (Philippines)"}, ["was"] = {"Washo"}, ["wat"] = {"Kaninuwa"}, ["wau"] = {"Waurá"}, ["wav"] = {"Waka"}, ["waw"] = {"Waiwai"}, ["wax"] = {"Watam", "Marangis"}, ["way"] = {"Wayana"}, ["waz"] = {"Wampur"}, ["wba"] = {"Warao"}, ["wbb"] = {"Wabo"}, ["wbe"] = {"Waritai"}, ["wbf"] = {"Wara"}, ["wbh"] = {"Wanda"}, ["wbi"] = {"Vwanji"}, ["wbj"] = {"Alagwa"}, ["wbk"] = {"Waigali"}, ["wbl"] = {"Wakhi"}, ["wbm"] = {"Wa"}, ["wbp"] = {"Warlpiri"}, ["wbq"] = {"Waddar"}, ["wbr"] = {"Wagdi"}, ["wbs"] = {"West Bengal Sign Language"}, ["wbt"] = {"Wanman"}, ["wbv"] = {"Wajarri"}, ["wbw"] = {"Woi"}, ["wca"] = {"Yanomámi"}, ["wci"] = {"Waci Gbe"}, ["wdd"] = {"Wandji"}, ["wdg"] = {"Wadaginam"}, ["wdj"] = {"Wadjiginy"}, ["wdk"] = {"Wadikali"}, ["wdu"] = {"Wadjigu"}, ["wdy"] = {"Wadjabangayi"}, ["wea"] = {"Wewaw"}, ["wec"] = {"Wè Western"}, ["wed"] = {"Wedau"}, ["weg"] = {"Wergaia"}, ["weh"] = {"Weh"}, ["wei"] = {"Kiunum"}, ["wem"] = {"Weme Gbe"}, ["wen"] = {"Sorbian languages"}, ["weo"] = {"Wemale"}, ["wep"] = {"Westphalien"}, ["wer"] = {"Weri"}, ["wes"] = {"Cameroon Pidgin"}, ["wet"] = {"Perai"}, ["weu"] = {"Rawngtu Chin"}, ["wew"] = {"Wejewa"}, ["wfg"] = {"Yafi", "Zorop"}, ["wga"] = {"Wagaya"}, ["wgb"] = {"Wagawaga"}, ["wgg"] = {"Wangganguru"}, ["wgi"] = {"Wahgi"}, ["wgo"] = {"Waigeo"}, ["wgu"] = {"Wirangu"}, ["wgy"] = {"Warrgamay"}, ["wha"] = {"Sou Upaa", "Manusela"}, ["whg"] = {"North Wahgi"}, ["whk"] = {"Wahau Kenyah"}, ["whu"] = {"Wahau Kayan"}, ["wib"] = {"Southern Toussian"}, ["wic"] = {"Wichita"}, ["wie"] = {"Wik-Epa"}, ["wif"] = {"Wik-Keyangan"}, ["wig"] = {"Wik-Ngathana"}, ["wih"] = {"Wik-Me'anha"}, ["wii"] = {"Minidien"}, ["wij"] = {"Wik-Iiyanh"}, ["wik"] = {"Wikalkan"}, ["wil"] = {"Wilawila"}, ["wim"] = {"Wik-Mungkan"}, ["win"] = {"Ho-Chunk"}, ["wir"] = {"Wiraféd"}, ["wiu"] = {"Wiru"}, ["wiv"] = {"Vitu"}, ["wiy"] = {"Wiyot"}, ["wja"] = {"Waja"}, ["wji"] = {"Warji"}, ["wka"] = {"Kw'adza"}, ["wkb"] = {"Kumbaran"}, ["wkd"] = {"Wakde", "Mo"}, ["wkl"] = {"Kalanadi"}, ["wku"] = {"Kunduvadi"}, ["wkw"] = {"Wakawaka"}, ["wky"] = {"Wangkayutyuru"}, ["wla"] = {"Walio"}, ["wlc"] = {"Mwali Comorian"}, ["wle"] = {"Wolane"}, ["wlg"] = {"Kunbarlang"}, ["wli"] = {"Waioli"}, ["wlk"] = {"Wailaki"}, ["wll"] = {"Wali (Sudan)"}, ["wlm"] = {"Middle Welsh"}, ["wlo"] = {"Wolio"}, ["wlr"] = {"Wailapa"}, ["wls"] = {"Wallisian"}, ["wlu"] = {"Wuliwuli"}, ["wlv"] = {"Wichí Lhamtés Vejoz"}, ["wlw"] = {"Walak"}, ["wlx"] = {"Wali (Ghana)"}, ["wly"] = {"Waling"}, ["wma"] = {"Mawa (Nigeria)"}, ["wmb"] = {"Wambaya"}, ["wmc"] = {"Wamas"}, ["wmd"] = {"Mamaindé"}, ["wme"] = {"Wambule"}, ["wmh"] = {"Waima'a"}, ["wmi"] = {"Wamin"}, ["wmm"] = {"Maiwa (Indonesia)"}, ["wmn"] = {"Waamwang"}, ["wmo"] = {"Wom (Papua New Guinea)"}, ["wms"] = {"Wambon"}, ["wmt"] = {"Walmajarri"}, ["wmw"] = {"Mwani"}, ["wmx"] = {"Womo"}, ["wnb"] = {"Wanambre"}, ["wnc"] = {"Wantoat"}, ["wnd"] = {"Wandarang"}, ["wne"] = {"Waneci"}, ["wng"] = {"Wanggom"}, ["wni"] = {"Ndzwani Comorian"}, ["wnk"] = {"Wanukaka"}, ["wnm"] = {"Wanggamala"}, ["wnn"] = {"Wunumara"}, ["wno"] = {"Wano"}, ["wnp"] = {"Wanap"}, ["wnu"] = {"Usan"}, ["wnw"] = {"Wintu"}, ["wny"] = {"Wanyi"}, ["woa"] = {"Tyaraity"}, ["wob"] = {"Wè Northern"}, ["woc"] = {"Wogeo"}, ["wod"] = {"Wolani"}, ["woe"] = {"Woleaian"}, ["wof"] = {"Gambian Wolof"}, ["wog"] = {"Wogamusin"}, ["woi"] = {"Kamang"}, ["wok"] = {"Longto"}, ["wom"] = {"Wom (Nigeria)"}, ["won"] = {"Wongo"}, ["woo"] = {"Manombai"}, ["wor"] = {"Woria"}, ["wos"] = {"Hanga Hundi"}, ["wow"] = {"Wawonii"}, ["woy"] = {"Weyto"}, ["wpc"] = {"Maco"}, ["wra"] = {"Warapu"}, ["wrb"] = {"Warluwara"}, ["wrd"] = {"Warduji"}, ["wrg"] = {"Warungu"}, ["wrh"] = {"Wiradhuri"}, ["wri"] = {"Wariyangga"}, ["wrk"] = {"Garrwa"}, ["wrl"] = {"Warlmanpa"}, ["wrm"] = {"Warumungu"}, ["wrn"] = {"Warnang"}, ["wro"] = {"Worrorra"}, ["wrp"] = {"Waropen"}, ["wrr"] = {"Wardaman"}, ["wrs"] = {"Waris"}, ["wru"] = {"Waru"}, ["wrv"] = {"Waruna"}, ["wrw"] = {"Gugu Warra"}, ["wrx"] = {"Wae Rana"}, ["wry"] = {"Merwari"}, ["wrz"] = {"Waray (Australia)"}, ["wsa"] = {"Warembori"}, ["wsg"] = {"Adilabad Gondi"}, ["wsi"] = {"Wusi"}, ["wsk"] = {"Waskia"}, ["wsr"] = {"Owenia"}, ["wss"] = {"Wasa"}, ["wsu"] = {"Wasu"}, ["wsv"] = {"Wotapuri-Katarqalai"}, ["wtf"] = {"Watiwa"}, ["wth"] = {"Wathawurrung"}, ["wti"] = {"Berta"}, ["wtk"] = {"Watakataui"}, ["wtm"] = {"Mewati"}, ["wtw"] = {"Wotu"}, ["wua"] = {"Wikngenchera"}, ["wub"] = {"Wunambal"}, ["wud"] = {"Wudu"}, ["wuh"] = {"Wutunhua"}, ["wul"] = {"Silimo"}, ["wum"] = {"Wumbvu"}, ["wun"] = {"Bungu"}, ["wur"] = {"Wurrugu"}, ["wut"] = {"Wutung"}, ["wuu"] = {"Wu Chinese"}, ["wuv"] = {"Wuvulu-Aua"}, ["wux"] = {"Wulna"}, ["wuy"] = {"Wauyai"}, ["wwa"] = {"Waama"}, ["wwb"] = {"Wakabunga"}, ["wwo"] = {"Wetamut", "Dorig"}, ["wwr"] = {"Warrwa"}, ["www"] = {"Wawa"}, ["wxa"] = {"Waxianghua"}, ["wxw"] = {"Wardandi"}, ["wya"] = {"Wyandot"}, ["wyb"] = {"Wangaaybuwan-Ngiyambaa"}, ["wyi"] = {"Woiwurrung"}, ["wym"] = {"Wymysorys"}, ["wyr"] = {"Wayoró"}, ["wyy"] = {"Western Fijian"}, ["xaa"] = {"Andalusian Arabic"}, ["xab"] = {"Sambe"}, ["xac"] = {"Kachari"}, ["xad"] = {"Adai"}, ["xae"] = {"Aequian"}, ["xag"] = {"Aghwan"}, ["xai"] = {"Kaimbé"}, ["xaj"] = {"Ararandewára"}, ["xak"] = {"Máku"}, ["xal"] = {"Kalmyk", "Oirat"}, ["xam"] = {"/Xam", "ǀXam"}, ["xan"] = {"Xamtanga"}, ["xao"] = {"Khao"}, ["xap"] = {"Apalachee"}, ["xaq"] = {"Aquitanian"}, ["xar"] = {"Karami"}, ["xas"] = {"Kamas"}, ["xat"] = {"Katawixi"}, ["xau"] = {"Kauwera"}, ["xav"] = {"Xavánte"}, ["xaw"] = {"Kawaiisu"}, ["xay"] = {"Kayan Mahakam"}, ["xbb"] = {"Lower Burdekin"}, ["xbc"] = {"Bactrian"}, ["xbd"] = {"Bindal"}, ["xbe"] = {"Bigambal"}, ["xbg"] = {"Bunganditj"}, ["xbi"] = {"Kombio"}, ["xbj"] = {"Birrpayi"}, ["xbm"] = {"Middle Breton"}, ["xbn"] = {"Kenaboi"}, ["xbo"] = {"Bolgarian"}, ["xbp"] = {"Bibbulman"}, ["xbr"] = {"Kambera"}, ["xbw"] = {"Kambiwá"}, ["xby"] = {"Batyala"}, ["xcb"] = {"Cumbric"}, ["xcc"] = {"Camunic"}, ["xce"] = {"Celtiberian"}, ["xcg"] = {"Cisalpine Gaulish"}, ["xch"] = {"Chemakum", "Chimakum"}, ["xcl"] = {"Classical Armenian"}, ["xcm"] = {"Comecrudo"}, ["xcn"] = {"Cotoname"}, ["xco"] = {"Chorasmian"}, ["xcr"] = {"Carian"}, ["xct"] = {"Classical Tibetan"}, ["xcu"] = {"Curonian"}, ["xcv"] = {"Chuvantsy"}, ["xcw"] = {"Coahuilteco"}, ["xcy"] = {"Cayuse"}, ["xda"] = {"Darkinyung"}, ["xdc"] = {"Dacian"}, ["xdk"] = {"Dharuk"}, ["xdm"] = {"Edomite"}, ["xdo"] = {"Kwandu"}, ["xdy"] = {"Malayic Dayak"}, ["xeb"] = {"Eblan"}, ["xed"] = {"Hdi"}, ["xeg"] = {"//Xegwi", "ǁXegwi"}, ["xel"] = {"Kelo"}, ["xem"] = {"Kembayan"}, ["xep"] = {"Epi-Olmec"}, ["xer"] = {"Xerénte"}, ["xes"] = {"Kesawai"}, ["xet"] = {"Xetá"}, ["xeu"] = {"Keoru-Ahia"}, ["xfa"] = {"Faliscan"}, ["xga"] = {"Galatian"}, ["xgb"] = {"Gbin"}, ["xgd"] = {"Gudang"}, ["xgf"] = {"Gabrielino-Fernandeño"}, ["xgg"] = {"Goreng"}, ["xgi"] = {"Garingbal"}, ["xgl"] = {"Galindan"}, ["xgm"] = {"Dharumbal", "Guwinmal"}, ["xgn"] = {"Mongolian languages"}, ["xgr"] = {"Garza"}, ["xgu"] = {"Unggumi"}, ["xgw"] = {"Guwa"}, ["xha"] = {"Harami"}, ["xhc"] = {"Hunnic"}, ["xhd"] = {"Hadrami"}, ["xhe"] = {"Khetrani"}, ["xhr"] = {"Hernican"}, ["xht"] = {"Hattic"}, ["xhu"] = {"Hurrian"}, ["xhv"] = {"Khua"}, ["xib"] = {"Iberian"}, ["xii"] = {"Xiri"}, ["xil"] = {"Illyrian"}, ["xin"] = {"Xinca"}, ["xir"] = {"Xiriâna"}, ["xis"] = {"Kisan"}, ["xiv"] = {"Indus Valley Language"}, ["xiy"] = {"Xipaya"}, ["xjb"] = {"Minjungbal"}, ["xjt"] = {"Jaitmatang"}, ["xka"] = {"Kalkoti"}, ["xkb"] = {"Northern Nago"}, ["xkc"] = {"Kho'ini"}, ["xkd"] = {"Mendalam Kayan"}, ["xke"] = {"Kereho"}, ["xkf"] = {"Khengkha"}, ["xkg"] = {"Kagoro"}, ["xki"] = {"Kenyan Sign Language"}, ["xkj"] = {"Kajali"}, ["xkk"] = {"Kaco'"}, ["xkl"] = {"Mainstream Kenyah"}, ["xkn"] = {"Kayan River Kayan"}, ["xko"] = {"Kiorr"}, ["xkp"] = {"Kabatei"}, ["xkq"] = {"Koroni"}, ["xkr"] = {"Xakriabá"}, ["xks"] = {"Kumbewaha"}, ["xkt"] = {"Kantosi"}, ["xku"] = {"Kaamba"}, ["xkv"] = {"Kgalagadi"}, ["xkw"] = {"Kembra"}, ["xkx"] = {"Karore"}, ["xky"] = {"Uma' Lasan"}, ["xkz"] = {"Kurtokha"}, ["xla"] = {"Kamula"}, ["xlb"] = {"Loup B"}, ["xlc"] = {"Lycian"}, ["xld"] = {"Lydian"}, ["xle"] = {"Lemnian"}, ["xlg"] = {"Ligurian (Ancient)"}, ["xli"] = {"Liburnian"}, ["xln"] = {"Alanic"}, ["xlo"] = {"Loup A"}, ["xlp"] = {"Lepontic"}, ["xls"] = {"Lusitanian"}, ["xlu"] = {"Cuneiform Luwian"}, ["xly"] = {"Elymian"}, ["xma"] = {"Mushungulu"}, ["xmb"] = {"Mbonga"}, ["xmc"] = {"Makhuwa-Marrevone"}, ["xmd"] = {"Mbudum"}, ["xme"] = {"Median"}, ["xmf"] = {"Mingrelian"}, ["xmg"] = {"Mengaka"}, ["xmh"] = {"Kuku-Muminh"}, ["xmj"] = {"Majera"}, ["xmk"] = {"Ancient Macedonian"}, ["xml"] = {"Malaysian Sign Language"}, ["xmm"] = {"Manado Malay"}, ["xmn"] = {"Manichaean Middle Persian"}, ["xmo"] = {"Morerebi"}, ["xmp"] = {"Kuku-Mu'inh"}, ["xmq"] = {"Kuku-Mangk"}, ["xmr"] = {"Meroitic"}, ["xms"] = {"Moroccan Sign Language"}, ["xmt"] = {"Matbat"}, ["xmu"] = {"Kamu"}, ["xmv"] = {"Antankarana Malagasy", "Tankarana Malagasy"}, ["xmw"] = {"Tsimihety Malagasy"}, ["xmx"] = {"Maden"}, ["xmy"] = {"Mayaguduna"}, ["xmz"] = {"Mori Bawah"}, ["xna"] = {"Ancient North Arabian"}, ["xnb"] = {"Kanakanabu"}, ["xnd"] = {"Na-Dene languages"}, ["xng"] = {"Middle Mongolian"}, ["xnh"] = {"Kuanhua"}, ["xni"] = {"Ngarigu"}, ["xnk"] = {"Nganakarti"}, ["xnn"] = {"Northern Kankanay"}, ["xno"] = {"Anglo-Norman"}, ["xnr"] = {"Kangri"}, ["xns"] = {"Kanashi"}, ["xnt"] = {"Narragansett"}, ["xnu"] = {"Nukunul"}, ["xny"] = {"Nyiyaparli"}, ["xnz"] = {"Kenzi", "Mattoki"}, ["xoc"] = {"O'chi'chi'"}, ["xod"] = {"Kokoda"}, ["xog"] = {"Soga"}, ["xoi"] = {"Kominimung"}, ["xok"] = {"Xokleng"}, ["xom"] = {"Komo (Sudan)"}, ["xon"] = {"Konkomba"}, ["xoo"] = {"Xukurú"}, ["xop"] = {"Kopar"}, ["xor"] = {"Korubo"}, ["xow"] = {"Kowaki"}, ["xpa"] = {"Pirriya"}, ["xpc"] = {"Pecheneg"}, ["xpe"] = {"Liberia Kpelle"}, ["xpg"] = {"Phrygian"}, ["xpi"] = {"Pictish"}, ["xpj"] = {"Mpalitjanh"}, ["xpk"] = {"Kulina Pano"}, ["xpm"] = {"Pumpokol"}, ["xpn"] = {"Kapinawá"}, ["xpo"] = {"Pochutec"}, ["xpp"] = {"Puyo-Paekche"}, ["xpq"] = {"Mohegan-Pequot"}, ["xpr"] = {"Parthian"}, ["xps"] = {"Pisidian"}, ["xpt"] = {"Punthamara"}, ["xpu"] = {"Punic"}, ["xpy"] = {"Puyo"}, ["xqa"] = {"Karakhanid"}, ["xqt"] = {"Qatabanian"}, ["xra"] = {"Krahô"}, ["xrb"] = {"Eastern Karaboro"}, ["xrd"] = {"Gundungurra"}, ["xre"] = {"Kreye"}, ["xrg"] = {"Minang"}, ["xri"] = {"Krikati-Timbira"}, ["xrm"] = {"Armazic"}, ["xrn"] = {"Arin"}, ["xrq"] = {"Karranga"}, ["xrr"] = {"Raetic"}, ["xrt"] = {"Aranama-Tamique"}, ["xru"] = {"Marriammu"}, ["xrw"] = {"Karawa"}, ["xsa"] = {"Sabaean"}, ["xsb"] = {"Sambal"}, ["xsc"] = {"Scythian"}, ["xsd"] = {"Sidetic"}, ["xse"] = {"Sempan"}, ["xsh"] = {"Shamang"}, ["xsi"] = {"Sio"}, ["xsl"] = {"South Slavey"}, ["xsm"] = {"Kasem"}, ["xsn"] = {"Sanga (Nigeria)"}, ["xso"] = {"Solano"}, ["xsp"] = {"Silopi"}, ["xsq"] = {"Makhuwa-Saka"}, ["xsr"] = {"Sherpa"}, ["xss"] = {"Assan"}, ["xsu"] = {"Sanumá"}, ["xsv"] = {"Sudovian"}, ["xsy"] = {"Saisiyat"}, ["xta"] = {"Alcozauca Mixtec"}, ["xtb"] = {"Chazumba Mixtec"}, ["xtc"] = {"Katcha-Kadugli-Miri"}, ["xtd"] = {"Diuxi-Tilantongo Mixtec"}, ["xte"] = {"Ketengban"}, ["xtg"] = {"Transalpine Gaulish"}, ["xth"] = {"Yitha Yitha"}, ["xti"] = {"Sinicahua Mixtec"}, ["xtj"] = {"San Juan Teita Mixtec"}, ["xtl"] = {"Tijaltepec Mixtec"}, ["xtm"] = {"Magdalena Peñasco Mixtec"}, ["xtn"] = {"Northern Tlaxiaco Mixtec"}, ["xto"] = {"Tokharian A"}, ["xtp"] = {"San Miguel Piedras Mixtec"}, ["xtq"] = {"Tumshuqese"}, ["xtr"] = {"Early Tripuri"}, ["xts"] = {"Sindihui Mixtec"}, ["xtt"] = {"Tacahua Mixtec"}, ["xtu"] = {"Cuyamecalco Mixtec"}, ["xtv"] = {"Thawa"}, ["xtw"] = {"Tawandê"}, ["xty"] = {"Yoloxochitl Mixtec"}, ["xtz"] = {"Tasmanian"}, ["xua"] = {"Alu Kurumba"}, ["xub"] = {"Betta Kurumba"}, ["xud"] = {"Umiida"}, ["xug"] = {"Kunigami"}, ["xuj"] = {"Jennu Kurumba"}, ["xul"] = {"Ngunawal"}, ["xum"] = {"Umbrian"}, ["xun"] = {"Unggaranggu"}, ["xuo"] = {"Kuo"}, ["xup"] = {"Upper Umpqua"}, ["xur"] = {"Urartian"}, ["xut"] = {"Kuthant"}, ["xuu"] = {"Kxoe", "Khwedam"}, ["xve"] = {"Venetic"}, ["xvi"] = {"Kamviri"}, ["xvn"] = {"Vandalic"}, ["xvo"] = {"Volscian"}, ["xvs"] = {"Vestinian"}, ["xwa"] = {"Kwaza"}, ["xwc"] = {"Woccon"}, ["xwd"] = {"Wadi Wadi"}, ["xwe"] = {"Xwela Gbe"}, ["xwg"] = {"Kwegu"}, ["xwj"] = {"Wajuk"}, ["xwk"] = {"Wangkumara"}, ["xwl"] = {"Western Xwla Gbe"}, ["xwo"] = {"Written Oirat"}, ["xwr"] = {"Kwerba Mamberamo"}, ["xwt"] = {"Wotjobaluk"}, ["xww"] = {"Wemba Wemba"}, ["xxb"] = {"Boro (Ghana)"}, ["xxk"] = {"Ke'o"}, ["xxm"] = {"Minkin"}, ["xxr"] = {"Koropó"}, ["xxt"] = {"Tambora"}, ["xya"] = {"Yaygir"}, ["xyb"] = {"Yandjibara"}, ["xyj"] = {"Mayi-Yapi"}, ["xyk"] = {"Mayi-Kulan"}, ["xyl"] = {"Yalakalore"}, ["xyt"] = {"Mayi-Thakurti"}, ["xyy"] = {"Yorta Yorta"}, ["xzh"] = {"Zhang-Zhung"}, ["xzm"] = {"Zemgalian"}, ["xzp"] = {"Ancient Zapotec"}, ["yaa"] = {"Yaminahua"}, ["yab"] = {"Yuhup"}, ["yac"] = {"Pass Valley Yali"}, ["yad"] = {"Yagua"}, ["yae"] = {"Pumé"}, ["yaf"] = {"Yaka (Democratic Republic of Congo)"}, ["yag"] = {"Yámana"}, ["yah"] = {"Yazgulyam"}, ["yai"] = {"Yagnobi"}, ["yaj"] = {"Banda-Yangere"}, ["yak"] = {"Yakama"}, ["yal"] = {"Yalunka"}, ["yam"] = {"Yamba"}, ["yan"] = {"Mayangna"}, ["yao"] = {"Yao"}, ["yap"] = {"Yapese"}, ["yaq"] = {"Yaqui"}, ["yar"] = {"Yabarana"}, ["yas"] = {"Nugunu (Cameroon)"}, ["yat"] = {"Yambeta"}, ["yau"] = {"Yuwana"}, ["yav"] = {"Yangben"}, ["yaw"] = {"Yawalapití"}, ["yax"] = {"Yauma"}, ["yay"] = {"Agwagwune"}, ["yaz"] = {"Lokaa"}, ["yba"] = {"Yala"}, ["ybb"] = {"Yemba"}, ["ybe"] = {"West Yugur"}, ["ybh"] = {"Yakha"}, ["ybi"] = {"Yamphu"}, ["ybj"] = {"Hasha"}, ["ybk"] = {"Bokha"}, ["ybl"] = {"Yukuben"}, ["ybm"] = {"Yaben"}, ["ybn"] = {"Yabaâna"}, ["ybo"] = {"Yabong"}, ["ybx"] = {"Yawiyo"}, ["yby"] = {"Yaweyuha"}, ["ych"] = {"Chesu"}, ["ycl"] = {"Lolopo"}, ["ycn"] = {"Yucuna"}, ["ycp"] = {"Chepya"}, ["yda"] = {"Yanda"}, ["ydd"] = {"Eastern Yiddish"}, ["yde"] = {"Yangum Dey"}, ["ydg"] = {"Yidgha"}, ["ydk"] = {"Yoidik"}, ["yea"] = {"Ravula"}, ["yec"] = {"Yeniche"}, ["yee"] = {"Yimas"}, ["yei"] = {"Yeni"}, ["yej"] = {"Yevanic"}, ["yel"] = {"Yela"}, ["yer"] = {"Tarok"}, ["yes"] = {"Nyankpa"}, ["yet"] = {"Yetfa"}, ["yeu"] = {"Yerukula"}, ["yev"] = {"Yapunda"}, ["yey"] = {"Yeyi"}, ["yga"] = {"Malyangapa"}, ["ygi"] = {"Yiningayi"}, ["ygl"] = {"Yangum Gel"}, ["ygm"] = {"Yagomi"}, ["ygp"] = {"Gepo"}, ["ygr"] = {"Yagaria"}, ["ygs"] = {"Yolŋu Sign Language"}, ["ygu"] = {"Yugul"}, ["ygw"] = {"Yagwoia"}, ["yha"] = {"Baha Buyang"}, ["yhd"] = {"Judeo-Iraqi Arabic"}, ["yhl"] = {"Hlepho Phowa"}, ["yhs"] = {"Yan-nhaŋu Sign Language"}, ["yia"] = {"Yinggarda"}, ["yif"] = {"Ache"}, ["yig"] = {"Wusa Nasu"}, ["yih"] = {"Western Yiddish"}, ["yii"] = {"Yidiny"}, ["yij"] = {"Yindjibarndi"}, ["yik"] = {"Dongshanba Lalo"}, ["yil"] = {"Yindjilandji"}, ["yim"] = {"Yimchungru Naga"}, ["yin"] = {"Yinchia"}, ["yip"] = {"Pholo"}, ["yiq"] = {"Miqie"}, ["yir"] = {"North Awyu"}, ["yis"] = {"Yis"}, ["yit"] = {"Eastern Lalu"}, ["yiu"] = {"Awu"}, ["yiv"] = {"Northern Nisu"}, ["yix"] = {"Axi Yi"}, ["yiz"] = {"Azhe"}, ["yka"] = {"Yakan"}, ["ykg"] = {"Northern Yukaghir"}, ["yki"] = {"Yoke"}, ["ykk"] = {"Yakaikeke"}, ["ykl"] = {"Khlula"}, ["ykm"] = {"Kap"}, ["ykn"] = {"Kua-nsi"}, ["yko"] = {"Yasa"}, ["ykr"] = {"Yekora"}, ["ykt"] = {"Kathu"}, ["yku"] = {"Kuamasi"}, ["yky"] = {"Yakoma"}, ["yla"] = {"Yaul"}, ["ylb"] = {"Yaleba"}, ["yle"] = {"Yele"}, ["ylg"] = {"Yelogu"}, ["yli"] = {"Angguruk Yali"}, ["yll"] = {"Yil"}, ["ylm"] = {"Limi"}, ["yln"] = {"Langnian Buyang"}, ["ylo"] = {"Naluo Yi"}, ["ylr"] = {"Yalarnnga"}, ["ylu"] = {"Aribwaung"}, ["yly"] = {"Nyâlayu", "Nyelâyu"}, ["ymb"] = {"Yambes"}, ["ymc"] = {"Southern Muji"}, ["ymd"] = {"Muda"}, ["yme"] = {"Yameo"}, ["ymg"] = {"Yamongeri"}, ["ymh"] = {"Mili"}, ["ymi"] = {"Moji"}, ["ymk"] = {"Makwe"}, ["yml"] = {"Iamalele"}, ["ymm"] = {"Maay"}, ["ymn"] = {"Yamna", "Sunum"}, ["ymo"] = {"Yangum Mon"}, ["ymp"] = {"Yamap"}, ["ymq"] = {"Qila Muji"}, ["ymr"] = {"Malasar"}, ["yms"] = {"Mysian"}, ["ymx"] = {"Northern Muji"}, ["ymz"] = {"Muzi"}, ["yna"] = {"Aluo"}, ["ynd"] = {"Yandruwandha"}, ["yne"] = {"Lang'e"}, ["yng"] = {"Yango"}, ["ynk"] = {"Naukan Yupik"}, ["ynl"] = {"Yangulam"}, ["ynn"] = {"Yana"}, ["yno"] = {"Yong"}, ["ynq"] = {"Yendang"}, ["yns"] = {"Yansi"}, ["ynu"] = {"Yahuna"}, ["yob"] = {"Yoba"}, ["yog"] = {"Yogad"}, ["yoi"] = {"Yonaguni"}, ["yok"] = {"Yokuts"}, ["yol"] = {"Yola"}, ["yom"] = {"Yombe"}, ["yon"] = {"Yongkom"}, ["yot"] = {"Yotti"}, ["yox"] = {"Yoron"}, ["yoy"] = {"Yoy"}, ["ypa"] = {"Phala"}, ["ypb"] = {"Labo Phowa"}, ["ypg"] = {"Phola"}, ["yph"] = {"Phupha"}, ["ypk"] = {"Yupik languages"}, ["ypm"] = {"Phuma"}, ["ypn"] = {"Ani Phowa"}, ["ypo"] = {"Alo Phola"}, ["ypp"] = {"Phupa"}, ["ypz"] = {"Phuza"}, ["yra"] = {"Yerakai"}, ["yrb"] = {"Yareba"}, ["yre"] = {"Yaouré"}, ["yrk"] = {"Nenets"}, ["yrl"] = {"Nhengatu"}, ["yrm"] = {"Yirrk-Mel"}, ["yrn"] = {"Yerong"}, ["yro"] = {"Yaroamë"}, ["yrs"] = {"Yarsun"}, ["yrw"] = {"Yarawata"}, ["yry"] = {"Yarluyandi"}, ["ysc"] = {"Yassic"}, ["ysd"] = {"Samatao"}, ["ysg"] = {"Sonaga"}, ["ysl"] = {"Yugoslavian Sign Language"}, ["ysn"] = {"Sani"}, ["yso"] = {"Nisi (China)"}, ["ysp"] = {"Southern Lolopo"}, ["ysr"] = {"Sirenik Yupik"}, ["yss"] = {"Yessan-Mayo"}, ["ysy"] = {"Sanie"}, ["yta"] = {"Talu"}, ["ytl"] = {"Tanglang"}, ["ytp"] = {"Thopho"}, ["ytw"] = {"Yout Wam"}, ["yty"] = {"Yatay"}, ["yua"] = {"Yucateco", "Yucatec Maya"}, ["yub"] = {"Yugambal"}, ["yuc"] = {"Yuchi"}, ["yud"] = {"Judeo-Tripolitanian Arabic"}, ["yue"] = {"Yue Chinese", "Cantonese"}, ["yuf"] = {"Havasupai-Walapai-Yavapai"}, ["yug"] = {"Yug"}, ["yui"] = {"Yurutí"}, ["yuj"] = {"Karkar-Yuri"}, ["yuk"] = {"Yuki"}, ["yul"] = {"Yulu"}, ["yum"] = {"Quechan"}, ["yun"] = {"Bena (Nigeria)"}, ["yup"] = {"Yukpa"}, ["yuq"] = {"Yuqui"}, ["yur"] = {"Yurok"}, ["yut"] = {"Yopno"}, ["yuw"] = {"Yau (Morobe Province)"}, ["yux"] = {"Southern Yukaghir"}, ["yuy"] = {"East Yugur"}, ["yuz"] = {"Yuracare"}, ["yva"] = {"Yawa"}, ["yvt"] = {"Yavitero"}, ["ywa"] = {"Kalou"}, ["ywg"] = {"Yinhawangka"}, ["ywl"] = {"Western Lalu"}, ["ywn"] = {"Yawanawa"}, ["ywq"] = {"Wuding-Luquan Yi"}, ["ywr"] = {"Yawuru"}, ["ywt"] = {"Xishanba Lalo", "Central Lalo"}, ["ywu"] = {"Wumeng Nasu"}, ["yww"] = {"Yawarawarga"}, ["yxa"] = {"Mayawali"}, ["yxg"] = {"Yagara"}, ["yxl"] = {"Yardliyawarra"}, ["yxm"] = {"Yinwum"}, ["yxu"] = {"Yuyu"}, ["yxy"] = {"Yabula Yabula"}, ["yyr"] = {"Yir Yoront"}, ["yyu"] = {"Yau (Sandaun Province)"}, ["yyz"] = {"Ayizi"}, ["yzg"] = {"E'ma Buyang"}, ["yzk"] = {"Zokhuo"}, ["zaa"] = {"Sierra de Juárez Zapotec"}, ["zab"] = {"Western Tlacolula Valley Zapotec", "San Juan Guelavía Zapotec"}, ["zac"] = {"Ocotlán Zapotec"}, ["zad"] = {"Cajonos Zapotec"}, ["zae"] = {"Yareni Zapotec"}, ["zaf"] = {"Ayoquesco Zapotec"}, ["zag"] = {"Zaghawa"}, ["zah"] = {"Zangwal"}, ["zai"] = {"Isthmus Zapotec"}, ["zaj"] = {"Zaramo"}, ["zak"] = {"Zanaki"}, ["zal"] = {"Zauzou"}, ["zam"] = {"Miahuatlán Zapotec"}, ["zao"] = {"Ozolotepec Zapotec"}, ["zap"] = {"Zapotec"}, ["zaq"] = {"Aloápam Zapotec"}, ["zar"] = {"Rincón Zapotec"}, ["zas"] = {"Santo Domingo Albarradas Zapotec"}, ["zat"] = {"Tabaa Zapotec"}, ["zau"] = {"Zangskari"}, ["zav"] = {"Yatzachi Zapotec"}, ["zaw"] = {"Mitla Zapotec"}, ["zax"] = {"Xadani Zapotec"}, ["zay"] = {"Zayse-Zergulla", "Zaysete"}, ["zaz"] = {"Zari"}, ["zbc"] = {"Central Berawan"}, ["zbe"] = {"East Berawan"}, ["zbl"] = {"Blissymbols", "Bliss", "Blissymbolics"}, ["zbt"] = {"Batui"}, ["zbw"] = {"West Berawan"}, ["zca"] = {"Coatecas Altas Zapotec"}, ["zch"] = {"Central Hongshuihe Zhuang"}, ["zdj"] = {"Ngazidja Comorian"}, ["zea"] = {"Zeeuws"}, ["zeg"] = {"Zenag"}, ["zeh"] = {"Eastern Hongshuihe Zhuang"}, ["zen"] = {"Zenaga"}, ["zga"] = {"Kinga"}, ["zgb"] = {"Guibei Zhuang"}, ["zgh"] = {"Standard Moroccan Tamazight"}, ["zgm"] = {"Minz Zhuang"}, ["zgn"] = {"Guibian Zhuang"}, ["zgr"] = {"Magori"}, ["zhb"] = {"Zhaba"}, ["zhd"] = {"Dai Zhuang"}, ["zhi"] = {"Zhire"}, ["zhn"] = {"Nong Zhuang"}, ["zhw"] = {"Zhoa"}, ["zhx"] = {"Chinese (family)"}, ["zia"] = {"Zia"}, ["zib"] = {"Zimbabwe Sign Language"}, ["zik"] = {"Zimakani"}, ["zil"] = {"Zialo"}, ["zim"] = {"Mesme"}, ["zin"] = {"Zinza"}, ["zir"] = {"Ziriya"}, ["ziw"] = {"Zigula"}, ["ziz"] = {"Zizilivakan"}, ["zka"] = {"Kaimbulawa"}, ["zkb"] = {"Koibal"}, ["zkd"] = {"Kadu"}, ["zkg"] = {"Koguryo"}, ["zkh"] = {"Khorezmian"}, ["zkk"] = {"Karankawa"}, ["zkn"] = {"Kanan"}, ["zko"] = {"Kott"}, ["zkp"] = {"São Paulo Kaingáng"}, ["zkr"] = {"Zakhring"}, ["zkt"] = {"Kitan"}, ["zku"] = {"Kaurna"}, ["zkv"] = {"Krevinian"}, ["zkz"] = {"Khazar"}, ["zle"] = {"East Slavic languages"}, ["zlj"] = {"Liujiang Zhuang"}, ["zlm"] = {"Malay (individual language)"}, ["zln"] = {"Lianshan Zhuang"}, ["zlq"] = {"Liuqian Zhuang"}, ["zls"] = {"South Slavic languages"}, ["zlw"] = {"West Slavic languages"}, ["zma"] = {"Manda (Australia)"}, ["zmb"] = {"Zimba"}, ["zmc"] = {"Margany"}, ["zmd"] = {"Maridan"}, ["zme"] = {"Mangerr"}, ["zmf"] = {"Mfinu"}, ["zmg"] = {"Marti Ke"}, ["zmh"] = {"Makolkol"}, ["zmi"] = {"Negeri Sembilan Malay"}, ["zmj"] = {"Maridjabin"}, ["zmk"] = {"Mandandanyi"}, ["zml"] = {"Madngele"}, ["zmm"] = {"Marimanindji"}, ["zmn"] = {"Mbangwe"}, ["zmo"] = {"Molo"}, ["zmp"] = {"Mpuono"}, ["zmq"] = {"Mituku"}, ["zmr"] = {"Maranunggu"}, ["zms"] = {"Mbesa"}, ["zmt"] = {"Maringarr"}, ["zmu"] = {"Muruwari"}, ["zmv"] = {"Mbariman-Gudhinma"}, ["zmw"] = {"Mbo (Democratic Republic of Congo)"}, ["zmx"] = {"Bomitaba"}, ["zmy"] = {"Mariyedi"}, ["zmz"] = {"Mbandja"}, ["zna"] = {"Zan Gula"}, ["znd"] = {"Zande languages"}, ["zne"] = {"Zande (individual language)"}, ["zng"] = {"Mang"}, ["znk"] = {"Manangkari"}, ["zns"] = {"Mangas"}, ["zoc"] = {"Copainalá Zoque"}, ["zoh"] = {"Chimalapa Zoque"}, ["zom"] = {"Zou"}, ["zoo"] = {"Asunción Mixtepec Zapotec"}, ["zoq"] = {"Tabasco Zoque"}, ["zor"] = {"Rayón Zoque"}, ["zos"] = {"Francisco León Zoque"}, ["zpa"] = {"Lachiguiri Zapotec"}, ["zpb"] = {"Yautepec Zapotec"}, ["zpc"] = {"Choapan Zapotec"}, ["zpd"] = {"Southeastern Ixtlán Zapotec"}, ["zpe"] = {"Petapa Zapotec"}, ["zpf"] = {"San Pedro Quiatoni Zapotec"}, ["zpg"] = {"Guevea De Humboldt Zapotec"}, ["zph"] = {"Totomachapan Zapotec"}, ["zpi"] = {"Santa María Quiegolani Zapotec"}, ["zpj"] = {"Quiavicuzas Zapotec"}, ["zpk"] = {"Tlacolulita Zapotec"}, ["zpl"] = {"Lachixío Zapotec"}, ["zpm"] = {"Mixtepec Zapotec"}, ["zpn"] = {"Santa Inés Yatzechi Zapotec"}, ["zpo"] = {"Amatlán Zapotec"}, ["zpp"] = {"El Alto Zapotec"}, ["zpq"] = {"Zoogocho Zapotec"}, ["zpr"] = {"Santiago Xanica Zapotec"}, ["zps"] = {"Coatlán Zapotec"}, ["zpt"] = {"San Vicente Coatlán Zapotec"}, ["zpu"] = {"Yalálag Zapotec"}, ["zpv"] = {"Chichicapan Zapotec"}, ["zpw"] = {"Zaniza Zapotec"}, ["zpx"] = {"San Baltazar Loxicha Zapotec"}, ["zpy"] = {"Mazaltepec Zapotec"}, ["zpz"] = {"Texmelucan Zapotec"}, ["zqe"] = {"Qiubei Zhuang"}, ["zra"] = {"Kara (Korea)"}, ["zrg"] = {"Mirgan"}, ["zrn"] = {"Zerenkel"}, ["zro"] = {"Záparo"}, ["zrp"] = {"Zarphatic"}, ["zrs"] = {"Mairasi"}, ["zsa"] = {"Sarasira"}, ["zsk"] = {"Kaskean"}, ["zsl"] = {"Zambian Sign Language"}, ["zsm"] = {"Standard Malay"}, ["zsr"] = {"Southern Rincon Zapotec"}, ["zsu"] = {"Sukurum"}, ["zte"] = {"Elotepec Zapotec"}, ["ztg"] = {"Xanaguía Zapotec"}, ["ztl"] = {"Lapaguía-Guivini Zapotec"}, ["ztm"] = {"San Agustín Mixtepec Zapotec"}, ["ztn"] = {"Santa Catarina Albarradas Zapotec"}, ["ztp"] = {"Loxicha Zapotec"}, ["ztq"] = {"Quioquitani-Quierí Zapotec"}, ["zts"] = {"Tilquiapan Zapotec"}, ["ztt"] = {"Tejalapan Zapotec"}, ["ztu"] = {"Güilá Zapotec"}, ["ztx"] = {"Zaachila Zapotec"}, ["zty"] = {"Yatee Zapotec"}, ["zua"] = {"Zeem"}, ["zuh"] = {"Tokano"}, ["zum"] = {"Kumzari"}, ["zun"] = {"Zuni"}, ["zuy"] = {"Zumaya"}, ["zwa"] = {"Zay"}, ["zxx"] = {"No linguistic content", "Not applicable"}, ["zyb"] = {"Yongbei Zhuang"}, ["zyg"] = {"Yang Zhuang"}, ["zyj"] = {"Youjiang Zhuang"}, ["zyn"] = {"Yongnan Zhuang"}, ["zyp"] = {"Zyphe Chin"}, ["zza"] = {"Zaza", "Dimili", "Dimli (macrolanguage)", "Kirdki", "Kirmanjki (macrolanguage)", "Zazaki"}, ["zzj"] = {"Zuojiang Zhuang"} } 29jc8pa37ku9dlwoatfvk2819gfyua7 2965543 2965541 2026-09-06T20:58:42Z Pynappel 70858 2965543 Scribunto text/plain -- File-Date: 2018-04-23 return { ["aa"] = {"Afar"}, ["ab"] = {"Abchasies"}, ["ae"] = {"Avesties"}, ["af"] = {"Afrikaans"}, ["ak"] = {"Akan"}, ["am"] = {"Amharies"}, ["an"] = {"Aragonees"}, ["ar"] = {"Arabies"}, ["as"] = {"Assamees"}, ["av"] = {"Avaries"}, ["ay"] = {"Aymara"}, ["az"] = {"Azerbeidjans"}, ["ba"] = {"Basjkiers"}, ["be"] = {"Belarussies"}, ["bg"] = {"Bulgaars"}, ["bh"] = {"Bihari-tale"}, ["bi"] = {"Bislama"}, ["bm"] = {"Bambara"}, ["bn"] = {"Bengaals"}, ["bo"] = {"Tibettaans"}, ["br"] = {"Bretons"}, ["bs"] = {"Bosnies"}, ["ca"] = {"Katalaans"}, ["ce"] = {"Tsjetsjnies"}, ["ch"] = {"Chamorro"}, ["co"] = {"Korsikaans"}, ["cr"] = {"Cree"}, ["cs"] = {"Tsjeggies"}, ["cu"] = {"Kerkslawies"}, ["cv"] = {"Tsjoewasjies"}, ["cy"] = {"Wallies"}, ["da"] = {"Deens"}, ["de"] = {"Duits"}, ["dv"] = {"Dhivehi", "Maledivies"}, ["dz"] = {"Dzongkha"}, ["ee"] = {"Ewe"}, ["el"] = {"Moderne Grieks (1453-)"}, ["en"] = {"Engels"}, ["eo"] = {"Esperanto"}, ["es"] = {"Spaans", "Kastiliaans"}, ["et"] = {"Esties"}, ["eu"] = {"Baskies"}, ["fa"] = {"Persies"}, ["ff"] = {"Fula"}, ["fi"] = {"Fins"}, ["fj"] = {"Fidjiaans"}, ["fo"] = {"Faroëes"}, ["fr"] = {"Frans"}, ["fy"] = {"Wes-Fries"}, ["ga"] = {"Iers"}, ["gd"] = {"Skots-Gaelies", "Gaelies"}, ["gl"] = {"Galicies"}, ["gn"] = {"Guarani"}, ["gu"] = {"Goedjarati"}, ["gv"] = {"Manx-Gaelies"}, ["ha"] = {"Hausa"}, ["he"] = {"Hebreeus"}, ["hi"] = {"Hindi"}, ["ho"] = {"Hiri Motu"}, ["hr"] = {"Kroaties"}, ["ht"] = {"Haïtiaans", "Haïtiaanse Kreools"}, ["hu"] = {"Hongaars"}, ["hy"] = {"Armeens"}, ["hz"] = {"Herero"}, ["ia"] = {"Interlingua (International Auxiliary Language Association)"}, ["id"] = {"Indonesies"}, ["ie"] = {"Interlingue", "Occidental"}, ["ig"] = {"Igbo"}, ["ii"] = {"Sichuan Yi", "Nuosu"}, ["ik"] = {"Inupiaq"}, ["io"] = {"Ido"}, ["is"] = {"Yslands"}, ["it"] = {"Italiaans"}, ["iu"] = {"Inuktitut"}, ["ja"] = {"Japannees"}, ["jv"] = {"Javaans"}, ["ka"] = {"Georgies"}, ["kg"] = {"Kongo"}, ["ki"] = {"Kikuyu", "Gikuyu"}, ["kj"] = {"Kuanyama", "Kwanyama"}, ["kk"] = {"Kasaks"}, ["kl"] = {"Groenlands"}, ["km"] = {"Khmer", "Sentraal-Khmer"}, ["kn"] = {"Kannadees"}, ["ko"] = {"Koreaans"}, ["kr"] = {"Kanuri"}, ["ks"] = {"Kasjmiers"}, ["ku"] = {"Koerdies"}, ["kv"] = {"Komi"}, ["kw"] = {"Kornies"}, ["ky"] = {"Kirgisies"}, ["la"] = {"Latyn"}, ["lb"] = {"Luxemburgs"}, ["lg"] = {"Ganda"}, ["li"] = {"Limburgs"}, ["ln"] = {"Lingala"}, ["lo"] = {"Lao"}, ["lt"] = {"Litaus"}, ["lu"] = {"Luba-Katanga"}, ["lv"] = {"Letties"}, ["mg"] = {"Malgassies"}, ["mh"] = {"Marshallees"}, ["mi"] = {"Maori"}, ["mk"] = {"Masedonies"}, ["ml"] = {"Malayalam"}, ["mn"] = {"Mongools"}, ["mr"] = {"Marathi"}, ["ms"] = {"Maleis (makrotaal)"}, ["mt"] = {"Maltees"}, ["my"] = {"Birmaans"}, ["na"] = {"Nauru"}, ["nb"] = {"Noorse Bokmål"}, ["nd"] = {"Noord-Ndebele"}, ["ne"] = {"Nepalees"}, ["ng"] = {"Ndonga"}, ["nl"] = {"Nederlands", "Vlaams"}, ["nn"] = {"Noorse Nynorsk"}, ["no"] = {"Noors"}, ["nr"] = {"Suid-Ndebele"}, ["nv"] = {"Navajo", "Navaho"}, ["ny"] = {"Chichewa"}, ["oc"] = {"Oksitaans (ná 1500)"}, ["oj"] = {"Ojibwa"}, ["om"] = {"Oromo"}, ["or"] = {"Oriya (makrotaal)", "Odia (makrotaal)"}, ["os"] = {"Osseties"}, ["pa"] = {"Pandjabi"}, ["pi"] = {"Pali"}, ["pl"] = {"Pools"}, ["ps"] = {"Pasjtoe"}, ["pt"] = {"Portugees"}, ["qu"] = {"Quechua"}, ["rm"] = {"Retoromaans", Romansch}, ["rn"] = {"Kirundi"}, ["ro"] = {"Roemeens", "Moldawies", "Moldowies"}, ["ru"] = {"Russies"}, ["rw"] = {"Kinyarwanda"}, ["sa"] = {"Sanskrit"}, ["sc"] = {"Sardinies"}, ["sd"] = {"Sindhi"}, ["se"] = {"Noord-Samies"}, ["sg"] = {"Sango"}, ["sh"] = {"Serwo-Kroaties"}, ["si"] = {"Singalees"}, ["sk"] = {"Slowaaks"}, ["sl"] = {"Sloweens"}, ["sm"] = {"Samoaans"}, ["sn"] = {"Shona"}, ["so"] = {"Somalies"}, ["sq"] = {"Albanees"}, ["sr"] = {"Serwies"}, ["ss"] = {"Swazi"}, ["st"] = {"Suid-Sotho"}, ["su"] = {"Soendanees"}, ["sv"] = {"Sweeds"}, ["sw"] = {"Swahili (makrotaal)"}, ["ta"] = {"Tamil"}, ["te"] = {"Telugu", "Teloegoe"}, ["tg"] = {"Tadjiks"}, ["th"] = {"Thai"}, ["ti"] = {"Tigrinya"}, ["tk"] = {"Turkmeens"}, ["tl"] = {"Tagalog"}, ["tn"] = {"Tswana"}, ["to"] = {"Tonga (Tonga-eilande)"}, ["tr"] = {"Turks"}, ["ts"] = {"Tsonga"}, ["tt"] = {"Tataars"}, ["tw"] = {"Twi"}, ["ty"] = {"Tahitiaans"}, ["ug"] = {"Oeigoers"}, ["uk"] = {"Oekraïens"}, ["ur"] = {"Oerdoe"}, ["uz"] = {"Oesbekies"}, ["ve"] = {"Venda"}, ["vi"] = {"Viëtnamees"}, ["vo"] = {"Volapük"}, ["wa"] = {"Waals"}, ["wo"] = {"Wolof"}, ["xh"] = {"Xhosa"}, ["yi"] = {"Jiddisj"}, ["yo"] = {"Joroeba"}, ["za"] = {"Zhuang", "Chuang"}, ["zh"] = {"Chinees"}, ["zu"] = {"Zoeloe"}, ["aaa"] = {"Ghotuo"}, ["aab"] = {"Alumu-Tesu"}, ["aac"] = {"Ari"}, ["aad"] = {"Amal"}, ["aae"] = {"Arbëreshë-Albanees"}, ["aaf"] = {"Aranadan"}, ["aag"] = {"Ambrak"}, ["aah"] = {"Abu' Arapesh"}, ["aai"] = {"Arifama-Miniafia"}, ["aak"] = {"Ankave"}, ["aal"] = {"Afade"}, ["aan"] = {"Anambé"}, ["aao"] = {"Algeriese Sahara-Arabies"}, ["aap"] = {"Pará Arára"}, ["aaq"] = {"Oos-Abnaki"}, ["aas"] = {"Aasáx"}, ["aat"] = {"Arvanitika-Albanees"}, ["aau"] = {"Abau"}, ["aav"] = {"Austro-Asiatiese tale"}, ["aaw"] = {"Solong"}, ["aax"] = {"Mandobo Atas"}, ["aaz"] = {"Amarasi"}, ["aba"] = {"Abé"}, ["abb"] = {"Bankon"}, ["abc"] = {"Ambala Ayta"}, ["abd"] = {"Manide"}, ["abe"] = {"Wes-Abnaki"}, ["abf"] = {"Abai Sungai"}, ["abg"] = {"Abaga"}, ["abh"] = {"Tadjikse Arabies"}, ["abi"] = {"Abidji"}, ["abj"] = {"Aka-Bea"}, ["abl"] = {"Lampung Nyo"}, ["abm"] = {"Abanyom"}, ["abn"] = {"Abua"}, ["abo"] = {"Abon"}, ["abp"] = {"Abellen Ayta"}, ["abq"] = {"Abaza"}, ["abr"] = {"Abron"}, ["abs"] = {"Ambonese Maleis"}, ["abt"] = {"Ambulas"}, ["abu"] = {"Abure"}, ["abv"] = {"Baharna-Arabies"}, ["abw"] = {"Pal"}, ["abx"] = {"Inabaknon"}, ["aby"] = {"Aneme Wake"}, ["abz"] = {"Abui"}, ["aca"] = {"Achagua"}, ["acb"] = {"Áncá"}, ["acd"] = {"Gikyode"}, ["ace"] = {"Atjehs"}, ["acf"] = {"Sint Lucia-Kreools"}, ["ach"] = {"Acoli"}, ["aci"] = {"Aka-Cari"}, ["ack"] = {"Aka-Kora"}, ["acl"] = {"Akar-Bale"}, ["acm"] = {"Mesopotamiese Arabies"}, ["acn"] = {"Achang"}, ["acp"] = {"Oos-Acipa"}, ["acq"] = {"Ta'izzi-Adeni-Arabies"}, ["acr"] = {"Achi"}, ["acs"] = {"Acroá"}, ["act"] = {"Achterhoeks"}, ["acu"] = {"Achuar-Shiwiar"}, ["acv"] = {"Achumawi"}, ["acw"] = {"Hedjamitiese Arabies"}, ["acx"] = {"Omani-Arabies"}, ["acy"] = {"Sipriotiese Arabies"}, ["acz"] = {"Acheron"}, ["ada"] = {"Adangme"}, ["adb"] = {"Adabe"}, ["add"] = {"Lidzonka", "Dzodinka"}, ["ade"] = {"Adele"}, ["adf"] = {"Dhofari-Arabies"}, ["adg"] = {"Andegerebinha"}, ["adh"] = {"Adhola"}, ["adi"] = {"Adi"}, ["adj"] = {"Adioukrou"}, ["adl"] = {"Galo"}, ["adn"] = {"Adang"}, ["ado"] = {"Abu"}, ["adq"] = {"Adangbe"}, ["adr"] = {"Adonara"}, ["ads"] = {"Adamorobe-vingertaal"}, ["adt"] = {"Adnyamathanha"}, ["adu"] = {"Aduge"}, ["adw"] = {"Amundava"}, ["adx"] = {"Amdo-Tibettaans"}, ["ady"] = {"Adigies"}, ["adz"] = {"Adzera"}, ["aea"] = {"Areba"}, ["aeb"] = {"Tunisiese Arabies"}, ["aec"] = {"Saidi-Arabies"}, ["aed"] = {"Argentiniese vingertaal"}, ["aee"] = {"Noordoos-Pashai"}, ["aek"] = {"Haeke"}, ["ael"] = {"Ambele"}, ["aem"] = {"Arem"}, ["aen"] = {"Armeense vingertaal"}, ["aeq"] = {"Aer"}, ["aer"] = {"Oos-Arrernte"}, ["aes"] = {"Alsea"}, ["aeu"] = {"Akeu"}, ["aew"] = {"Ambakich"}, ["aey"] = {"Amele"}, ["aez"] = {"Aeka"}, ["afa"] = {"Afro-Asiatiese tale"}, ["afb"] = {"Golf-Arabies"}, ["afd"] = {"Andai"}, ["afe"] = {"Putukwam"}, ["afg"] = {"Afgaanse vingertaal"}, ["afh"] = {"Afrihili"}, ["afi"] = {"Akrukay", "Chini"}, ["afk"] = {"Nanubae"}, ["afn"] = {"Defaka"}, ["afo"] = {"Eloyi"}, ["afp"] = {"Tapei"}, ["afs"] = {"Afro-Seminoolse Kreools"}, ["aft"] = {"Afitti"}, ["afu"] = {"Awutu"}, ["afz"] = {"Obokuitai"}, ["aga"] = {"Aguano"}, ["agb"] = {"Legbo"}, ["agc"] = {"Agatu"}, ["agd"] = {"Agarabi"}, ["age"] = {"Angal"}, ["agf"] = {"Arguni"}, ["agg"] = {"Angor"}, ["agh"] = {"Ngelima"}, ["agi"] = {"Agariya"}, ["agj"] = {"Argobba"}, ["agk"] = {"Isarog Agta"}, ["agl"] = {"Fembe"}, ["agm"] = {"Angaataha"}, ["agn"] = {"Agutaynen"}, ["ago"] = {"Tainae"}, ["agq"] = {"Aghem"}, ["agr"] = {"Aguaruna"}, ["ags"] = {"Esimbi"}, ["agt"] = {"Sentraal-Cagayan Agta"}, ["agu"] = {"Aguacateco"}, ["agv"] = {"Remontado Dumagat"}, ["agw"] = {"Kahua"}, ["agx"] = {"Aghul"}, ["agy"] = {"Suid-Alta"}, ["agz"] = {"Mt. Iriga Agta"}, ["aha"] = {"Ahanta"}, ["ahb"] = {"Axamb"}, ["ahg"] = {"Qimant"}, ["ahh"] = {"Aghu"}, ["ahi"] = {"Tiagbamrin Aizi"}, ["ahk"] = {"Akha"}, ["ahl"] = {"Igo"}, ["ahm"] = {"Mobumrin Aizi"}, ["ahn"] = {"Àhàn"}, ["aho"] = {"Ahom"}, ["ahp"] = {"Aproumu Aizi"}, ["ahr"] = {"Ahirani"}, ["ahs"] = {"Ashe"}, ["aht"] = {"Ahtena"}, ["aia"] = {"Arosi"}, ["aib"] = {"Ainu (China)"}, ["aic"] = {"Ainbai"}, ["aid"] = {"Alngith"}, ["aie"] = {"Amara"}, ["aif"] = {"Agi"}, ["aig"] = {"Antigua en Barbuda-Kreools-Engels"}, ["aih"] = {"Ai-Cham"}, ["aii"] = {"Assiriese Neo-Aramees"}, ["aij"] = {"Lishanid Noshan"}, ["aik"] = {"Ake"}, ["ail"] = {"Aimele"}, ["aim"] = {"Aimol"}, ["ain"] = {"Ainu (Japan)"}, ["aio"] = {"Aiton"}, ["aip"] = {"Burumakok"}, ["aiq"] = {"Aimaq"}, ["air"] = {"Airoran"}, ["ais"] = {"Nataoran Amis"}, ["ait"] = {"Arikem"}, ["aiw"] = {"Aari"}, ["aix"] = {"Aighon"}, ["aiy"] = {"Ali"}, ["aja"] = {"Aja (Suid-Soedan)"}, ["ajg"] = {"Aja (Benin)"}, ["aji"] = {"Ajië"}, ["ajn"] = {"Andajin"}, ["ajp"] = {"Suid-Levantynse Arabies"}, ["ajt"] = {"Judeo-Tunisiese Arabies"}, ["aju"] = {"Judeo-Marokkaanse Arabies"}, ["ajw"] = {"Ajawa"}, ["ajz"] = {"Amri Karbi"}, ["akb"] = {"Batak Angkola"}, ["akc"] = {"Mpur"}, ["akd"] = {"Ukpet-Ehom"}, ["ake"] = {"Akawaio"}, ["akf"] = {"Akpa"}, ["akg"] = {"Anakalangu"}, ["akh"] = {"Angal Heneng"}, ["aki"] = {"Aiome"}, ["akj"] = {"Aka-Jeru"}, ["akk"] = {"Akkadies"}, ["akl"] = {"Aklanon"}, ["akm"] = {"Aka-Bo"}, ["ako"] = {"Akurio"}, ["akp"] = {"Siwu"}, ["akq"] = {"Ak"}, ["akr"] = {"Araki"}, ["aks"] = {"Akaselem"}, ["akt"] = {"Akolet"}, ["aku"] = {"Akum"}, ["akv"] = {"Akhvakh"}, ["akw"] = {"Akwa"}, ["akx"] = {"Aka-Kede"}, ["aky"] = {"Aka-Kol"}, ["akz"] = {"Alabama"}, ["ala"] = {"Alago"}, ["alc"] = {"Qawasqar"}, ["ald"] = {"Alladies"}, ["ale"] = {"Aleut"}, ["alf"] = {"Alege"}, ["alg"] = {"Algonquiaanse tale"}, ["alh"] = {"Alawa"}, ["ali"] = {"Amaimon"}, ["alj"] = {"Alangan"}, ["alk"] = {"Alak"}, ["all"] = {"Allar"}, ["alm"] = {"Amblong"}, ["aln"] = {"Gheg Albanian"}, ["alo"] = {"Larike-Wakasihu"}, ["alp"] = {"Alune"}, ["alq"] = {"Algonquin"}, ["alr"] = {"Alutor"}, ["als"] = {"Tosk-Albanees"}, ["alt"] = {"Suid-Altais"}, ["alu"] = {"'Are'are"}, ["alv"] = {"Atlantiese Kongo-tale"}, ["alw"] = {"Alaba-K’abeena", "Wanbasana"}, ["alx"] = {"Amol"}, ["aly"] = {"Alyawarr"}, ["alz"] = {"Alur"}, ["ama"] = {"Amanayé"}, ["amb"] = {"Ambo"}, ["amc"] = {"Amahuaca"}, ["ame"] = {"Yanesha'"}, ["amf"] = {"Hamer-Banna"}, ["amg"] = {"Amurdak"}, ["ami"] = {"Amis"}, ["amj"] = {"Amdang"}, ["amk"] = {"Ambai"}, ["aml"] = {"War-Jaintia"}, ["amm"] = {"Ama (Papoea-Nieu-Guinee)"}, ["amn"] = {"Amanab"}, ["amo"] = {"Amo"}, ["amp"] = {"Alamblak"}, ["amq"] = {"Amahai"}, ["amr"] = {"Amarakaeri"}, ["ams"] = {"Suid-Amami-Oshima"}, ["amt"] = {"Amto"}, ["amu"] = {"Guerrero Amuzgo"}, ["amv"] = {"Ambelau"}, ["amw"] = {"Wes-Nieu-Aramees"}, ["amx"] = {"Anmatyerre"}, ["amy"] = {"Ami"}, ["amz"] = {"Atampaya"}, ["ana"] = {"Andaqui"}, ["anb"] = {"Andoa"}, ["anc"] = {"Ngas"}, ["and"] = {"Ansus"}, ["ane"] = {"Xârâcùù"}, ["anf"] = {"Animere"}, ["ang"] = {"Oudengels (ca. 450-1100)"}, ["anh"] = {"Nend"}, ["ani"] = {"Andi"}, ["anj"] = {"Anor"}, ["ank"] = {"Goemai"}, ["anl"] = {"Anu-Hkongso Chin"}, ["anm"] = {"Anal"}, ["ann"] = {"Obolo"}, ["ano"] = {"Andoque"}, ["anp"] = {"Angika"}, ["anq"] = {"Jarawa (Indië)"}, ["anr"] = {"Andh"}, ["ans"] = {"Anserma"}, ["ant"] = {"Antakarinya"}, ["anu"] = {"Anuak"}, ["anv"] = {"Denya"}, ["anw"] = {"Anaang"}, ["anx"] = {"Andra-Hus"}, ["any"] = {"Anyin"}, ["anz"] = {"Anem"}, ["aoa"] = {"Angolar"}, ["aob"] = {"Abom"}, ["aoc"] = {"Pemon"}, ["aod"] = {"Andarum"}, ["aoe"] = {"Angal Enen"}, ["aof"] = {"Bragat"}, ["aog"] = {"Angoram"}, ["aoh"] = {"Arma"}, ["aoi"] = {"Anindilyakwa"}, ["aoj"] = {"Mufian"}, ["aok"] = {"Arhö"}, ["aol"] = {"Alor"}, ["aom"] = {"Ömie"}, ["aon"] = {"Bumbita Arapesh"}, ["aor"] = {"Aore"}, ["aos"] = {"Taikat"}, ["aot"] = {"Atong (Indië)", "A'tong"}, ["aou"] = {"A'ou"}, ["aox"] = {"Atorada"}, ["aoz"] = {"Uab Meto"}, ["apa"] = {"Apache-tale"}, ["apb"] = {"Sa'a"}, ["apc"] = {"Noord-Levantynse Arabies"}, ["apd"] = {"Soedannese Arabies"}, ["ape"] = {"Bukiyip"}, ["apf"] = {"Pahanan Agta"}, ["apg"] = {"Ampanang"}, ["aph"] = {"Athpariya"}, ["api"] = {"Apiaká"}, ["apj"] = {"Jicarilla Apache"}, ["apk"] = {"Kiowa Apache"}, ["apl"] = {"Lipan Apache"}, ["apm"] = {"Mescalero-Chiricahua-Apache"}, ["apn"] = {"Apinayé"}, ["apo"] = {"Ambul"}, ["app"] = {"Apma"}, ["apq"] = {"A-Pucikwar"}, ["apr"] = {"Arop-Lokep"}, ["aps"] = {"Arop-Sissano"}, ["apt"] = {"Apatani"}, ["apu"] = {"Apurinã"}, ["apv"] = {"Alapmunte"}, ["apw"] = {"Wes-Apache"}, ["apx"] = {"Aputai"}, ["apy"] = {"Apalaí"}, ["apz"] = {"Safeyoka"}, ["aqa"] = {"Alacalufaanse tale"}, ["aqc"] = {"Archi"}, ["aqd"] = {"Ampari Dogon"}, ["aqg"] = {"Arigidi"}, ["aql"] = {"Algiese tale"}, ["aqm"] = {"Atohwaim"}, ["aqn"] = {"Noord-Alta"}, ["aqp"] = {"Atakapa"}, ["aqr"] = {"Arhâ"}, ["aqt"] = {"Angaité"}, ["aqz"] = {"Akuntsu"}, ["arb"] = {"Standaardarabies"}, ["arc"] = {"Amptelike Aramees (700-300 v.C.)", "Keiserlike Aramees (700-300 v.C.)"}, ["ard"] = {"Arabana"}, ["are"] = {"Wes-Arrarnta"}, ["arh"] = {"Arhuaco"}, ["ari"] = {"Arikara"}, ["arj"] = {"Arapaso"}, ["ark"] = {"Arikapú"}, ["arl"] = {"Arabela"}, ["arn"] = {"Mapudungun", "Mapuche"}, ["aro"] = {"Araona"}, ["arp"] = {"Arapaho"}, ["arq"] = {"Algeriese Arabies"}, ["arr"] = {"Karo (Brasilië)"}, ["ars"] = {"Najdi-Arabies"}, ["art"] = {"Kunsmatige taal"}, ["aru"] = {"Aruá (Amazonas-staat)", "Arawá"}, ["arv"] = {"Arbore"}, ["arw"] = {"Arawak"}, ["arx"] = {"Aruá (Rodonia-staat)"}, ["ary"] = {"Marokkaanse Arabies"}, ["arz"] = {"Egiptiese Arabies"}, ["asa"] = {"Asu (Tanzanië)"}, ["asb"] = {"Assiniboine"}, ["asc"] = {"Casuarina Coast Asmat"}, ["asd"] = {"Asas"}, ["ase"] = {"Amerikaanse vingertaal"}, ["asf"] = {"Auslan", "Australiese vingertaal"}, ["asg"] = {"Cishingini"}, ["ash"] = {"Abishira"}, ["asi"] = {"Buruwai"}, ["asj"] = {"Sari"}, ["ask"] = {"Ashkun"}, ["asl"] = {"Asilulu"}, ["asn"] = {"Xingú Asuriní"}, ["aso"] = {"Dano"}, ["asp"] = {"Algeriese vingertaal"}, ["asq"] = {"Oostenrykse vingertaal"}, ["asr"] = {"Asuri"}, ["ass"] = {"Ipulo"}, ["ast"] = {"Asturies"}, ["asu"] = {"Tocantins Asurini"}, ["asv"] = {"Asoa"}, ["asw"] = {"Australiese Aborigines-vingertaal"}, ["asx"] = {"Muratayak"}, ["asy"] = {"Yaosakor Asmat"}, ["asz"] = {"As"}, ["ata"] = {"Pele-Ata"}, ["atb"] = {"Zaiwa"}, ["atc"] = {"Atsahuaca"}, ["atd"] = {"Ata Manobo"}, ["ate"] = {"Atemble"}, ["atg"] = {"Ivbie North-Okpela-Arhe"}, ["ath"] = {"Athapaskaanse tale"}, ["ati"] = {"Attié"}, ["atj"] = {"Atikamekw"}, ["atk"] = {"Ati"}, ["atl"] = {"Berg Iraya Agta"}, ["atm"] = {"Ata"}, ["atn"] = {"Ashtiani"}, ["ato"] = {"Atong (Kameroen)"}, ["atp"] = {"Pudtol Atta"}, ["atq"] = {"Aralle-Tabulahan"}, ["atr"] = {"Waimiri-Atroari"}, ["ats"] = {"Gros Ventre"}, ["att"] = {"Pamplona Atta"}, ["atu"] = {"Reel"}, ["atv"] = {"Noord-Altais"}, ["atw"] = {"Atsugewi"}, ["atx"] = {"Arutani"}, ["aty"] = {"Aneityum"}, ["atz"] = {"Arta"}, ["aua"] = {"Asumboa"}, ["aub"] = {"Alugu"}, ["auc"] = {"Waorani"}, ["aud"] = {"Anuta"}, ["auf"] = {"Arauaanse tale"}, ["aug"] = {"Aguna"}, ["auh"] = {"Aushi"}, ["aui"] = {"Anuki"}, ["auj"] = {"Awjilah"}, ["auk"] = {"Heyo"}, ["aul"] = {"Aulua"}, ["aum"] = {"Asu (Nigerië)"}, ["aun"] = {"Molmo One"}, ["auo"] = {"Auyokawa"}, ["aup"] = {"Makayam"}, ["auq"] = {"Anus", "Korur"}, ["aur"] = {"Aruek"}, ["aus"] = {"Australiese tale"}, ["aut"] = {"Austral"}, ["auu"] = {"Auye"}, ["auw"] = {"Awyi"}, ["aux"] = {"Aurá"}, ["auy"] = {"Awiyaana"}, ["auz"] = {"Oesbeekse Arabies"}, ["avb"] = {"Avau"}, ["avd"] = {"Alviri-Vidari"}, ["avi"] = {"Avikam"}, ["avk"] = {"Kotava"}, ["avl"] = {"Oos-Egiptiese Bedawi-Arabies"}, ["avm"] = {"Angkamuthi"}, ["avn"] = {"Avatime"}, ["avo"] = {"Agavotaguerra"}, ["avs"] = {"Aushiri"}, ["avt"] = {"Au"}, ["avu"] = {"Avokaya"}, ["avv"] = {"Avá-Canoeiro"}, ["awa"] = {"Awadhi"}, ["awb"] = {"Awa (Papoea-Nieu-Guinee)"}, ["awc"] = {"Cicipu"}, ["awd"] = {"Arawakaanse tale"}, ["awe"] = {"Awetí"}, ["awg"] = {"Anguthimri"}, ["awh"] = {"Awbono"}, ["awi"] = {"Aekyom"}, ["awk"] = {"Awabakal"}, ["awm"] = {"Arawum"}, ["awn"] = {"Awngi"}, ["awo"] = {"Awak"}, ["awr"] = {"Awera"}, ["aws"] = {"Suid-Awyu"}, ["awt"] = {"Araweté"}, ["awu"] = {"Sentraal-Awyu"}, ["awv"] = {"Jair Awyu"}, ["aww"] = {"Awun"}, ["awx"] = {"Awara"}, ["awy"] = {"Edera Awyu"}, ["axb"] = {"Abipon"}, ["axe"] = {"Ayerrerenge"}, ["axg"] = {"Mato Grosso Arára"}, ["axk"] = {"Yaka (Sentraal-Afrikaanse Republiek)"}, ["axl"] = {"Laer Suid-Aranda"}, ["axm"] = {"Middel-Armeens"}, ["axx"] = {"Xârâgurè"}, ["aya"] = {"Awar"}, ["ayb"] = {"Ayizo Gbe"}, ["ayc"] = {"Suid-Aymara"}, ["ayd"] = {"Ayabadhu"}, ["aye"] = {"Ayere"}, ["ayg"] = {"Ginyanga"}, ["ayh"] = {"Hadrami-Arabies"}, ["ayi"] = {"Leyigha"}, ["ayk"] = {"Akuku"}, ["ayl"] = {"Libiese Arabies"}, ["ayn"] = {"Sanaani-Arabies"}, ["ayo"] = {"Ayoreo"}, ["ayp"] = {"Noord-Mesopotamiese Arabies"}, ["ayq"] = {"Ayi (Papoea-Nieu-Guinee)"}, ["ayr"] = {"Sentraal-Aymara"}, ["ays"] = {"Sorsogon Ayta"}, ["ayt"] = {"Magbukun Ayta"}, ["ayu"] = {"Ayu"}, ["ayy"] = {"Tayabas Ayta"}, ["ayz"] = {"Mai Brat"}, ["aza"] = {"Azha"}, ["azb"] = {"Suid-Azerbeidjans"}, ["azc"] = {"Uto-Astekiese tale"}, ["azd"] = {"Oos- Durango Nahuatl"}, ["azg"] = {"San Pedro Amuzgos Amuzgo"}, ["azj"] = {"Noord-Azerbeidjans"}, ["azm"] = {"Ipalapa Amuzgo"}, ["azn"] = {"Wes- Durango Nahuatl"}, ["azo"] = {"Awing"}, ["azt"] = {"Faire Atta"}, ["azz"] = {"Hooglandse Puebla Nahuatl"}, ["baa"] = {"Babatana"}, ["bab"] = {"Bainouk-Gunyuño"}, ["bac"] = {"Badui"}, ["bad"] = {"Banda languages"}, ["bae"] = {"Baré"}, ["baf"] = {"Nubaca"}, ["bag"] = {"Tuki"}, ["bah"] = {"Bahamas Creole English"}, ["bai"] = {"Bamileke languages"}, ["baj"] = {"Barakai"}, ["bal"] = {"Baluchi"}, ["ban"] = {"Balinese"}, ["bao"] = {"Waimaha"}, ["bap"] = {"Bantawa"}, ["bar"] = {"Bavarian"}, ["bas"] = {"Basa (Cameroon)"}, ["bat"] = {"Baltic languages"}, ["bau"] = {"Bada (Nigeria)"}, ["bav"] = {"Vengo"}, ["baw"] = {"Bambili-Bambui"}, ["bax"] = {"Bamun"}, ["bay"] = {"Batuley"}, ["bba"] = {"Baatonum"}, ["bbb"] = {"Barai"}, ["bbc"] = {"Batak Toba"}, ["bbd"] = {"Bau"}, ["bbe"] = {"Bangba"}, ["bbf"] = {"Baibai"}, ["bbg"] = {"Barama"}, ["bbh"] = {"Bugan"}, ["bbi"] = {"Barombi"}, ["bbj"] = {"Ghomálá'"}, ["bbk"] = {"Babanki"}, ["bbl"] = {"Bats"}, ["bbm"] = {"Babango"}, ["bbn"] = {"Uneapa"}, ["bbo"] = {"Northern Bobo Madaré", "Konabéré"}, ["bbp"] = {"West Central Banda"}, ["bbq"] = {"Bamali"}, ["bbr"] = {"Girawa"}, ["bbs"] = {"Bakpinka"}, ["bbt"] = {"Mburku"}, ["bbu"] = {"Kulung (Nigeria)"}, ["bbv"] = {"Karnai"}, ["bbw"] = {"Baba"}, ["bbx"] = {"Bubia"}, ["bby"] = {"Befang"}, ["bbz"] = {"Babalia Creole Arabic"}, ["bca"] = {"Central Bai"}, ["bcb"] = {"Bainouk-Samik"}, ["bcc"] = {"Southern Balochi"}, ["bcd"] = {"North Babar"}, ["bce"] = {"Bamenyam"}, ["bcf"] = {"Bamu"}, ["bcg"] = {"Baga Pokur"}, ["bch"] = {"Bariai"}, ["bci"] = {"Baoulé"}, ["bcj"] = {"Bardi"}, ["bck"] = {"Bunaba"}, ["bcl"] = {"Central Bikol"}, ["bcm"] = {"Bannoni"}, ["bcn"] = {"Bali (Nigeria)"}, ["bco"] = {"Kaluli"}, ["bcp"] = {"Bali (Democratic Republic of Congo)"}, ["bcq"] = {"Bench"}, ["bcr"] = {"Babine"}, ["bcs"] = {"Kohumono"}, ["bct"] = {"Bendi"}, ["bcu"] = {"Awad Bing"}, ["bcv"] = {"Shoo-Minda-Nye"}, ["bcw"] = {"Bana"}, ["bcy"] = {"Bacama"}, ["bcz"] = {"Bainouk-Gunyaamolo"}, ["bda"] = {"Bayot"}, ["bdb"] = {"Basap"}, ["bdc"] = {"Emberá-Baudó"}, ["bdd"] = {"Bunama"}, ["bde"] = {"Bade"}, ["bdf"] = {"Biage"}, ["bdg"] = {"Bonggi"}, ["bdh"] = {"Baka (South Sudan)"}, ["bdi"] = {"Burun"}, ["bdj"] = {"Bai (South Sudan)", "Bai"}, ["bdk"] = {"Budukh"}, ["bdl"] = {"Indonesian Bajau"}, ["bdm"] = {"Buduma"}, ["bdn"] = {"Baldemu"}, ["bdo"] = {"Morom"}, ["bdp"] = {"Bende"}, ["bdq"] = {"Bahnar"}, ["bdr"] = {"West Coast Bajau"}, ["bds"] = {"Burunge"}, ["bdt"] = {"Bokoto"}, ["bdu"] = {"Oroko"}, ["bdv"] = {"Bodo Parja"}, ["bdw"] = {"Baham"}, ["bdx"] = {"Budong-Budong"}, ["bdy"] = {"Bandjalang"}, ["bdz"] = {"Badeshi"}, ["bea"] = {"Beaver"}, ["beb"] = {"Bebele"}, ["bec"] = {"Iceve-Maci"}, ["bed"] = {"Bedoanas"}, ["bee"] = {"Byangsi"}, ["bef"] = {"Benabena"}, ["beg"] = {"Belait"}, ["beh"] = {"Biali"}, ["bei"] = {"Bekati'"}, ["bej"] = {"Beja", "Bedawiyet"}, ["bek"] = {"Bebeli"}, ["bem"] = {"Bemba (Zambia)"}, ["beo"] = {"Beami"}, ["bep"] = {"Besoa"}, ["beq"] = {"Beembe"}, ["ber"] = {"Berber languages"}, ["bes"] = {"Besme"}, ["bet"] = {"Guiberoua Béte"}, ["beu"] = {"Blagar"}, ["bev"] = {"Daloa Bété"}, ["bew"] = {"Betawi"}, ["bex"] = {"Jur Modo"}, ["bey"] = {"Beli (Papua New Guinea)"}, ["bez"] = {"Bena (Tanzania)"}, ["bfa"] = {"Bari"}, ["bfb"] = {"Pauri Bareli"}, ["bfc"] = {"Panyi Bai", "Northern Bai"}, ["bfd"] = {"Bafut"}, ["bfe"] = {"Betaf", "Tena"}, ["bff"] = {"Bofi"}, ["bfg"] = {"Busang Kayan"}, ["bfh"] = {"Blafe"}, ["bfi"] = {"British Sign Language"}, ["bfj"] = {"Bafanji"}, ["bfk"] = {"Ban Khor Sign Language"}, ["bfl"] = {"Banda-Ndélé"}, ["bfm"] = {"Mmen"}, ["bfn"] = {"Bunak"}, ["bfo"] = {"Malba Birifor"}, ["bfp"] = {"Beba"}, ["bfq"] = {"Badaga"}, ["bfr"] = {"Bazigar"}, ["bfs"] = {"Southern Bai"}, ["bft"] = {"Balti"}, ["bfu"] = {"Gahri"}, ["bfw"] = {"Bondo"}, ["bfx"] = {"Bantayanon"}, ["bfy"] = {"Bagheli"}, ["bfz"] = {"Mahasu Pahari"}, ["bga"] = {"Gwamhi-Wuri"}, ["bgb"] = {"Bobongko"}, ["bgc"] = {"Haryanvi"}, ["bgd"] = {"Rathwi Bareli"}, ["bge"] = {"Bauria"}, ["bgf"] = {"Bangandu"}, ["bgg"] = {"Bugun"}, ["bgi"] = {"Giangan"}, ["bgj"] = {"Bangolan"}, ["bgk"] = {"Bit", "Buxinhua"}, ["bgl"] = {"Bo (Laos)"}, ["bgn"] = {"Western Balochi"}, ["bgo"] = {"Baga Koga"}, ["bgp"] = {"Eastern Balochi"}, ["bgq"] = {"Bagri"}, ["bgr"] = {"Bawm Chin"}, ["bgs"] = {"Tagabawa"}, ["bgt"] = {"Bughotu"}, ["bgu"] = {"Mbongno"}, ["bgv"] = {"Warkay-Bipim"}, ["bgw"] = {"Bhatri"}, ["bgx"] = {"Balkan Gagauz Turkish"}, ["bgy"] = {"Benggoi"}, ["bgz"] = {"Banggai"}, ["bha"] = {"Bharia"}, ["bhb"] = {"Bhili"}, ["bhc"] = {"Biga"}, ["bhd"] = {"Bhadrawahi"}, ["bhe"] = {"Bhaya"}, ["bhf"] = {"Odiai"}, ["bhg"] = {"Binandere"}, ["bhh"] = {"Bukharic"}, ["bhi"] = {"Bhilali"}, ["bhj"] = {"Bahing"}, ["bhl"] = {"Bimin"}, ["bhm"] = {"Bathari"}, ["bhn"] = {"Bohtan Neo-Aramaic"}, ["bho"] = {"Bhojpuri"}, ["bhp"] = {"Bima"}, ["bhq"] = {"Tukang Besi South"}, ["bhr"] = {"Bara Malagasy"}, ["bhs"] = {"Buwal"}, ["bht"] = {"Bhattiyali"}, ["bhu"] = {"Bhunjia"}, ["bhv"] = {"Bahau"}, ["bhw"] = {"Biak"}, ["bhx"] = {"Bhalay"}, ["bhy"] = {"Bhele"}, ["bhz"] = {"Bada (Indonesia)"}, ["bia"] = {"Badimaya"}, ["bib"] = {"Bissa", "Bisa"}, ["bic"] = {"Bikaru"}, ["bid"] = {"Bidiyo"}, ["bie"] = {"Bepour"}, ["bif"] = {"Biafada"}, ["big"] = {"Biangai"}, ["bij"] = {"Vaghat-Ya-Bijim-Legeri"}, ["bik"] = {"Bikol"}, ["bil"] = {"Bile"}, ["bim"] = {"Bimoba"}, ["bin"] = {"Bini", "Edo"}, ["bio"] = {"Nai"}, ["bip"] = {"Bila"}, ["biq"] = {"Bipi"}, ["bir"] = {"Bisorio"}, ["bit"] = {"Berinomo"}, ["biu"] = {"Biete"}, ["biv"] = {"Southern Birifor"}, ["biw"] = {"Kol (Cameroon)"}, ["bix"] = {"Bijori"}, ["biy"] = {"Birhor"}, ["biz"] = {"Baloi"}, ["bja"] = {"Budza"}, ["bjb"] = {"Banggarla"}, ["bjc"] = {"Bariji"}, ["bje"] = {"Biao-Jiao Mien"}, ["bjf"] = {"Barzani Jewish Neo-Aramaic"}, ["bjg"] = {"Bidyogo"}, ["bjh"] = {"Bahinemo"}, ["bji"] = {"Burji"}, ["bjj"] = {"Kanauji"}, ["bjk"] = {"Barok"}, ["bjl"] = {"Bulu (Papua New Guinea)"}, ["bjm"] = {"Bajelani"}, ["bjn"] = {"Banjar"}, ["bjo"] = {"Mid-Southern Banda"}, ["bjp"] = {"Fanamaket"}, ["bjr"] = {"Binumarien"}, ["bjs"] = {"Bajan"}, ["bjt"] = {"Balanta-Ganja"}, ["bju"] = {"Busuu"}, ["bjv"] = {"Bedjond"}, ["bjw"] = {"Bakwé"}, ["bjx"] = {"Banao Itneg"}, ["bjy"] = {"Bayali"}, ["bjz"] = {"Baruga"}, ["bka"] = {"Kyak"}, ["bkc"] = {"Baka (Cameroon)"}, ["bkd"] = {"Binukid", "Talaandig"}, ["bkf"] = {"Beeke"}, ["bkg"] = {"Buraka"}, ["bkh"] = {"Bakoko"}, ["bki"] = {"Baki"}, ["bkj"] = {"Pande"}, ["bkk"] = {"Brokskat"}, ["bkl"] = {"Berik"}, ["bkm"] = {"Kom (Cameroon)"}, ["bkn"] = {"Bukitan"}, ["bko"] = {"Kwa'"}, ["bkp"] = {"Boko (Democratic Republic of Congo)"}, ["bkq"] = {"Bakairí"}, ["bkr"] = {"Bakumpai"}, ["bks"] = {"Northern Sorsoganon"}, ["bkt"] = {"Boloki"}, ["bku"] = {"Buhid"}, ["bkv"] = {"Bekwarra"}, ["bkw"] = {"Bekwel"}, ["bkx"] = {"Baikeno"}, ["bky"] = {"Bokyi"}, ["bkz"] = {"Bungku"}, ["bla"] = {"Siksika"}, ["blb"] = {"Bilua"}, ["blc"] = {"Bella Coola"}, ["bld"] = {"Bolango"}, ["ble"] = {"Balanta-Kentohe"}, ["blf"] = {"Buol"}, ["blg"] = {"Balau"}, ["blh"] = {"Kuwaa"}, ["bli"] = {"Bolia"}, ["blj"] = {"Bolongan"}, ["blk"] = {"Pa'o Karen", "Pa'O"}, ["bll"] = {"Biloxi"}, ["blm"] = {"Beli (South Sudan)"}, ["bln"] = {"Southern Catanduanes Bikol"}, ["blo"] = {"Anii"}, ["blp"] = {"Blablanga"}, ["blq"] = {"Baluan-Pam"}, ["blr"] = {"Blang"}, ["bls"] = {"Balaesang"}, ["blt"] = {"Tai Dam"}, ["blv"] = {"Kibala", "Bolo"}, ["blw"] = {"Balangao"}, ["blx"] = {"Mag-Indi Ayta"}, ["bly"] = {"Notre"}, ["blz"] = {"Balantak"}, ["bma"] = {"Lame"}, ["bmb"] = {"Bembe"}, ["bmc"] = {"Biem"}, ["bmd"] = {"Baga Manduri"}, ["bme"] = {"Limassa"}, ["bmf"] = {"Bom-Kim"}, ["bmg"] = {"Bamwe"}, ["bmh"] = {"Kein"}, ["bmi"] = {"Bagirmi"}, ["bmj"] = {"Bote-Majhi"}, ["bmk"] = {"Ghayavi"}, ["bml"] = {"Bomboli"}, ["bmm"] = {"Northern Betsimisaraka Malagasy"}, ["bmn"] = {"Bina (Papua New Guinea)"}, ["bmo"] = {"Bambalang"}, ["bmp"] = {"Bulgebi"}, ["bmq"] = {"Bomu"}, ["bmr"] = {"Muinane"}, ["bms"] = {"Bilma Kanuri"}, ["bmt"] = {"Biao Mon"}, ["bmu"] = {"Somba-Siawari"}, ["bmv"] = {"Bum"}, ["bmw"] = {"Bomwali"}, ["bmx"] = {"Baimak"}, ["bmz"] = {"Baramu"}, ["bna"] = {"Bonerate"}, ["bnb"] = {"Bookan"}, ["bnc"] = {"Bontok"}, ["bnd"] = {"Banda (Indonesia)"}, ["bne"] = {"Bintauna"}, ["bnf"] = {"Masiwang"}, ["bng"] = {"Benga"}, ["bni"] = {"Bangi"}, ["bnj"] = {"Eastern Tawbuid"}, ["bnk"] = {"Bierebo"}, ["bnl"] = {"Boon"}, ["bnm"] = {"Batanga"}, ["bnn"] = {"Bunun"}, ["bno"] = {"Bantoanon"}, ["bnp"] = {"Bola"}, ["bnq"] = {"Bantik"}, ["bnr"] = {"Butmas-Tur"}, ["bns"] = {"Bundeli"}, ["bnt"] = {"Bantu languages"}, ["bnu"] = {"Bentong"}, ["bnv"] = {"Bonerif", "Beneraf", "Edwas"}, ["bnw"] = {"Bisis"}, ["bnx"] = {"Bangubangu"}, ["bny"] = {"Bintulu"}, ["bnz"] = {"Beezen"}, ["boa"] = {"Bora"}, ["bob"] = {"Aweer"}, ["boe"] = {"Mundabli"}, ["bof"] = {"Bolon"}, ["bog"] = {"Bamako Sign Language"}, ["boh"] = {"Boma"}, ["boi"] = {"Barbareño"}, ["boj"] = {"Anjam"}, ["bok"] = {"Bonjo"}, ["bol"] = {"Bole"}, ["bom"] = {"Berom"}, ["bon"] = {"Bine"}, ["boo"] = {"Tiemacèwè Bozo"}, ["bop"] = {"Bonkiman"}, ["boq"] = {"Bogaya"}, ["bor"] = {"Borôro"}, ["bot"] = {"Bongo"}, ["bou"] = {"Bondei"}, ["bov"] = {"Tuwuli"}, ["bow"] = {"Rema"}, ["box"] = {"Buamu"}, ["boy"] = {"Bodo (Central African Republic)"}, ["boz"] = {"Tiéyaxo Bozo"}, ["bpa"] = {"Daakaka"}, ["bpb"] = {"Barbacoas"}, ["bpd"] = {"Banda-Banda"}, ["bpg"] = {"Bonggo"}, ["bph"] = {"Botlikh"}, ["bpi"] = {"Bagupi"}, ["bpj"] = {"Binji"}, ["bpk"] = {"Orowe", "'Ôrôê"}, ["bpl"] = {"Broome Pearling Lugger Pidgin"}, ["bpm"] = {"Biyom"}, ["bpn"] = {"Dzao Min"}, ["bpo"] = {"Anasi"}, ["bpp"] = {"Kaure"}, ["bpq"] = {"Banda Malay"}, ["bpr"] = {"Koronadal Blaan"}, ["bps"] = {"Sarangani Blaan"}, ["bpt"] = {"Barrow Point"}, ["bpu"] = {"Bongu"}, ["bpv"] = {"Bian Marind"}, ["bpw"] = {"Bo (Papua New Guinea)"}, ["bpx"] = {"Palya Bareli"}, ["bpy"] = {"Bishnupriya"}, ["bpz"] = {"Bilba"}, ["bqa"] = {"Tchumbuli"}, ["bqb"] = {"Bagusa"}, ["bqc"] = {"Boko (Benin)", "Boo"}, ["bqd"] = {"Bung"}, ["bqf"] = {"Baga Kaloum"}, ["bqg"] = {"Bago-Kusuntu"}, ["bqh"] = {"Baima"}, ["bqi"] = {"Bakhtiari"}, ["bqj"] = {"Bandial"}, ["bqk"] = {"Banda-Mbrès"}, ["bql"] = {"Bilakura"}, ["bqm"] = {"Wumboko"}, ["bqn"] = {"Bulgarian Sign Language"}, ["bqo"] = {"Balo"}, ["bqp"] = {"Busa"}, ["bqq"] = {"Biritai"}, ["bqr"] = {"Burusu"}, ["bqs"] = {"Bosngun"}, ["bqt"] = {"Bamukumbit"}, ["bqu"] = {"Boguru"}, ["bqv"] = {"Koro Wachi", "Begbere-Ejar"}, ["bqw"] = {"Buru (Nigeria)"}, ["bqx"] = {"Baangi"}, ["bqy"] = {"Bengkala Sign Language"}, ["bqz"] = {"Bakaka"}, ["bra"] = {"Braj"}, ["brb"] = {"Lave"}, ["brc"] = {"Berbice Creole Dutch"}, ["brd"] = {"Baraamu"}, ["brf"] = {"Bera"}, ["brg"] = {"Baure"}, ["brh"] = {"Brahui"}, ["bri"] = {"Mokpwe"}, ["brj"] = {"Bieria"}, ["brk"] = {"Birked"}, ["brl"] = {"Birwa"}, ["brm"] = {"Barambu"}, ["brn"] = {"Boruca"}, ["bro"] = {"Brokkat"}, ["brp"] = {"Barapasi"}, ["brq"] = {"Breri"}, ["brr"] = {"Birao"}, ["brs"] = {"Baras"}, ["brt"] = {"Bitare"}, ["bru"] = {"Eastern Bru"}, ["brv"] = {"Western Bru"}, ["brw"] = {"Bellari"}, ["brx"] = {"Bodo (India)"}, ["bry"] = {"Burui"}, ["brz"] = {"Bilbil"}, ["bsa"] = {"Abinomn"}, ["bsb"] = {"Brunei Bisaya"}, ["bsc"] = {"Bassari", "Oniyan"}, ["bse"] = {"Wushi"}, ["bsf"] = {"Bauchi"}, ["bsg"] = {"Bashkardi"}, ["bsh"] = {"Kati"}, ["bsi"] = {"Bassossi"}, ["bsj"] = {"Bangwinji"}, ["bsk"] = {"Burushaski"}, ["bsl"] = {"Basa-Gumna"}, ["bsm"] = {"Busami"}, ["bsn"] = {"Barasana-Eduria"}, ["bso"] = {"Buso"}, ["bsp"] = {"Baga Sitemu"}, ["bsq"] = {"Bassa"}, ["bsr"] = {"Bassa-Kontagora"}, ["bss"] = {"Akoose"}, ["bst"] = {"Basketo"}, ["bsu"] = {"Bahonsuai"}, ["bsv"] = {"Baga Sobané"}, ["bsw"] = {"Baiso"}, ["bsx"] = {"Yangkam"}, ["bsy"] = {"Sabah Bisaya"}, ["bta"] = {"Bata"}, ["btc"] = {"Bati (Cameroon)"}, ["btd"] = {"Batak Dairi"}, ["bte"] = {"Gamo-Ningi"}, ["btf"] = {"Birgit"}, ["btg"] = {"Gagnoa Bété"}, ["bth"] = {"Biatah Bidayuh"}, ["bti"] = {"Burate"}, ["btj"] = {"Bacanese Malay"}, ["btk"] = {"Batak languages"}, ["btm"] = {"Batak Mandailing"}, ["btn"] = {"Ratagnon"}, ["bto"] = {"Rinconada Bikol"}, ["btp"] = {"Budibud"}, ["btq"] = {"Batek"}, ["btr"] = {"Baetora"}, ["bts"] = {"Batak Simalungun"}, ["btt"] = {"Bete-Bendi"}, ["btu"] = {"Batu"}, ["btv"] = {"Bateri"}, ["btw"] = {"Butuanon"}, ["btx"] = {"Batak Karo"}, ["bty"] = {"Bobot"}, ["btz"] = {"Batak Alas-Kluet"}, ["bua"] = {"Buriat"}, ["bub"] = {"Bua"}, ["buc"] = {"Bushi"}, ["bud"] = {"Ntcham"}, ["bue"] = {"Beothuk"}, ["buf"] = {"Bushoong"}, ["bug"] = {"Buginese"}, ["buh"] = {"Younuo Bunu"}, ["bui"] = {"Bongili"}, ["buj"] = {"Basa-Gurmana"}, ["buk"] = {"Bugawac"}, ["bum"] = {"Bulu (Cameroon)"}, ["bun"] = {"Sherbro"}, ["buo"] = {"Terei"}, ["bup"] = {"Busoa"}, ["buq"] = {"Brem"}, ["bus"] = {"Bokobaru"}, ["but"] = {"Bungain"}, ["buu"] = {"Budu"}, ["buv"] = {"Bun"}, ["buw"] = {"Bubi"}, ["bux"] = {"Boghom"}, ["buy"] = {"Bullom So"}, ["buz"] = {"Bukwen"}, ["bva"] = {"Barein"}, ["bvb"] = {"Bube"}, ["bvc"] = {"Baelelea"}, ["bvd"] = {"Baeggu"}, ["bve"] = {"Berau Malay"}, ["bvf"] = {"Boor"}, ["bvg"] = {"Bonkeng"}, ["bvh"] = {"Bure"}, ["bvi"] = {"Belanda Viri"}, ["bvj"] = {"Baan"}, ["bvk"] = {"Bukat"}, ["bvl"] = {"Bolivian Sign Language"}, ["bvm"] = {"Bamunka"}, ["bvn"] = {"Buna"}, ["bvo"] = {"Bolgo"}, ["bvp"] = {"Bumang"}, ["bvq"] = {"Birri"}, ["bvr"] = {"Burarra"}, ["bvt"] = {"Bati (Indonesia)"}, ["bvu"] = {"Bukit Malay"}, ["bvv"] = {"Baniva"}, ["bvw"] = {"Boga"}, ["bvx"] = {"Dibole"}, ["bvy"] = {"Baybayanon"}, ["bvz"] = {"Bauzi"}, ["bwa"] = {"Bwatoo"}, ["bwb"] = {"Namosi-Naitasiri-Serua"}, ["bwc"] = {"Bwile"}, ["bwd"] = {"Bwaidoka"}, ["bwe"] = {"Bwe Karen"}, ["bwf"] = {"Boselewa"}, ["bwg"] = {"Barwe"}, ["bwh"] = {"Bishuo"}, ["bwi"] = {"Baniwa"}, ["bwj"] = {"Láá Láá Bwamu"}, ["bwk"] = {"Bauwaki"}, ["bwl"] = {"Bwela"}, ["bwm"] = {"Biwat"}, ["bwn"] = {"Wunai Bunu"}, ["bwo"] = {"Boro (Ethiopia)", "Borna (Ethiopia)"}, ["bwp"] = {"Mandobo Bawah"}, ["bwq"] = {"Southern Bobo Madaré"}, ["bwr"] = {"Bura-Pabir"}, ["bws"] = {"Bomboma"}, ["bwt"] = {"Bafaw-Balong"}, ["bwu"] = {"Buli (Ghana)"}, ["bww"] = {"Bwa"}, ["bwx"] = {"Bu-Nao Bunu"}, ["bwy"] = {"Cwi Bwamu"}, ["bwz"] = {"Bwisi"}, ["bxa"] = {"Tairaha"}, ["bxb"] = {"Belanda Bor"}, ["bxc"] = {"Molengue"}, ["bxd"] = {"Pela"}, ["bxe"] = {"Birale"}, ["bxf"] = {"Bilur", "Minigir"}, ["bxg"] = {"Bangala"}, ["bxh"] = {"Buhutu"}, ["bxi"] = {"Pirlatapa"}, ["bxj"] = {"Bayungu"}, ["bxk"] = {"Bukusu", "Lubukusu"}, ["bxl"] = {"Jalkunan"}, ["bxm"] = {"Mongolia Buriat"}, ["bxn"] = {"Burduna"}, ["bxo"] = {"Barikanchi"}, ["bxp"] = {"Bebil"}, ["bxq"] = {"Beele"}, ["bxr"] = {"Russia Buriat"}, ["bxs"] = {"Busam"}, ["bxu"] = {"China Buriat"}, ["bxv"] = {"Berakou"}, ["bxw"] = {"Bankagooma"}, ["bxz"] = {"Binahari"}, ["bya"] = {"Batak"}, ["byb"] = {"Bikya"}, ["byc"] = {"Ubaghara"}, ["byd"] = {"Benyadu'"}, ["bye"] = {"Pouye"}, ["byf"] = {"Bete"}, ["byg"] = {"Baygo"}, ["byh"] = {"Bhujel"}, ["byi"] = {"Buyu"}, ["byj"] = {"Bina (Nigeria)"}, ["byk"] = {"Biao"}, ["byl"] = {"Bayono"}, ["bym"] = {"Bidyara"}, ["byn"] = {"Bilin", "Blin"}, ["byo"] = {"Biyo"}, ["byp"] = {"Bumaji"}, ["byq"] = {"Basay"}, ["byr"] = {"Baruya", "Yipma"}, ["bys"] = {"Burak"}, ["byt"] = {"Berti"}, ["byv"] = {"Medumba"}, ["byw"] = {"Belhariya"}, ["byx"] = {"Qaqet"}, ["byz"] = {"Banaro"}, ["bza"] = {"Bandi"}, ["bzb"] = {"Andio"}, ["bzc"] = {"Southern Betsimisaraka Malagasy"}, ["bzd"] = {"Bribri"}, ["bze"] = {"Jenaama Bozo"}, ["bzf"] = {"Boikin"}, ["bzg"] = {"Babuza"}, ["bzh"] = {"Mapos Buang"}, ["bzi"] = {"Bisu"}, ["bzj"] = {"Belize Kriol English"}, ["bzk"] = {"Nicaragua Creole English"}, ["bzl"] = {"Boano (Sulawesi)"}, ["bzm"] = {"Bolondo"}, ["bzn"] = {"Boano (Maluku)"}, ["bzo"] = {"Bozaba"}, ["bzp"] = {"Kemberano"}, ["bzq"] = {"Buli (Indonesia)"}, ["bzr"] = {"Biri"}, ["bzs"] = {"Brazilian Sign Language"}, ["bzt"] = {"Brithenig"}, ["bzu"] = {"Burmeso"}, ["bzv"] = {"Naami"}, ["bzw"] = {"Basa (Nigeria)"}, ["bzx"] = {"Kɛlɛngaxo Bozo"}, ["bzy"] = {"Obanliku"}, ["bzz"] = {"Evant"}, ["caa"] = {"Chortí"}, ["cab"] = {"Garifuna"}, ["cac"] = {"Chuj"}, ["cad"] = {"Caddo"}, ["cae"] = {"Lehar", "Laalaa"}, ["caf"] = {"Southern Carrier"}, ["cag"] = {"Nivaclé"}, ["cah"] = {"Cahuarano"}, ["cai"] = {"Central American Indian languages"}, ["caj"] = {"Chané"}, ["cak"] = {"Kaqchikel", "Cakchiquel"}, ["cal"] = {"Carolinian"}, ["cam"] = {"Cemuhî"}, ["can"] = {"Chambri"}, ["cao"] = {"Chácobo"}, ["cap"] = {"Chipaya"}, ["caq"] = {"Car Nicobarese"}, ["car"] = {"Galibi Carib"}, ["cas"] = {"Tsimané"}, ["cau"] = {"Caucasian languages"}, ["cav"] = {"Cavineña"}, ["caw"] = {"Callawalla"}, ["cax"] = {"Chiquitano"}, ["cay"] = {"Cayuga"}, ["caz"] = {"Canichana"}, ["cba"] = {"Chibchan languages"}, ["cbb"] = {"Cabiyarí"}, ["cbc"] = {"Carapana"}, ["cbd"] = {"Carijona"}, ["cbg"] = {"Chimila"}, ["cbi"] = {"Chachi"}, ["cbj"] = {"Ede Cabe"}, ["cbk"] = {"Chavacano"}, ["cbl"] = {"Bualkhaw Chin"}, ["cbn"] = {"Nyahkur"}, ["cbo"] = {"Izora"}, ["cbq"] = {"Tsucuba", "Cuba"}, ["cbr"] = {"Cashibo-Cacataibo"}, ["cbs"] = {"Cashinahua"}, ["cbt"] = {"Chayahuita"}, ["cbu"] = {"Candoshi-Shapra"}, ["cbv"] = {"Cacua"}, ["cbw"] = {"Kinabalian"}, ["cby"] = {"Carabayo"}, ["cca"] = {"Cauca"}, ["ccc"] = {"Chamicuro"}, ["ccd"] = {"Cafundo Creole"}, ["cce"] = {"Chopi"}, ["ccg"] = {"Samba Daka"}, ["cch"] = {"Atsam"}, ["ccj"] = {"Kasanga"}, ["ccl"] = {"Cutchi-Swahili"}, ["ccm"] = {"Malaccan Creole Malay"}, ["ccn"] = {"North Caucasian languages"}, ["cco"] = {"Comaltepec Chinantec"}, ["ccp"] = {"Chakma"}, ["ccr"] = {"Cacaopera"}, ["ccs"] = {"South Caucasian languages"}, ["cda"] = {"Choni"}, ["cdc"] = {"Chadic languages"}, ["cdd"] = {"Caddoan languages"}, ["cde"] = {"Chenchu"}, ["cdf"] = {"Chiru"}, ["cdg"] = {"Chamari"}, ["cdh"] = {"Chambeali"}, ["cdi"] = {"Chodri"}, ["cdj"] = {"Churahi"}, ["cdm"] = {"Chepang"}, ["cdn"] = {"Chaudangsi"}, ["cdo"] = {"Min Dong Chinese"}, ["cdr"] = {"Cinda-Regi-Tiyal"}, ["cds"] = {"Chadian Sign Language"}, ["cdy"] = {"Chadong"}, ["cdz"] = {"Koda"}, ["cea"] = {"Lower Chehalis"}, ["ceb"] = {"Cebuano"}, ["ceg"] = {"Chamacoco"}, ["cek"] = {"Eastern Khumi Chin"}, ["cel"] = {"Celtic languages"}, ["cen"] = {"Cen"}, ["cet"] = {"Centúúm"}, ["cfa"] = {"Dijim-Bwilim"}, ["cfd"] = {"Cara"}, ["cfg"] = {"Como Karim"}, ["cfm"] = {"Falam Chin"}, ["cga"] = {"Changriwa"}, ["cgc"] = {"Kagayanen"}, ["cgg"] = {"Chiga"}, ["cgk"] = {"Chocangacakha"}, ["chb"] = {"Chibcha"}, ["chc"] = {"Catawba"}, ["chd"] = {"Highland Oaxaca Chontal"}, ["chf"] = {"Tabasco Chontal"}, ["chg"] = {"Chagatai"}, ["chh"] = {"Chinook"}, ["chj"] = {"Ojitlán Chinantec"}, ["chk"] = {"Chuukese"}, ["chl"] = {"Cahuilla"}, ["chm"] = {"Mari (Russia)"}, ["chn"] = {"Chinook jargon"}, ["cho"] = {"Choctaw"}, ["chp"] = {"Chipewyan", "Dene Suline"}, ["chq"] = {"Quiotepec Chinantec"}, ["chr"] = {"Cherokee"}, ["cht"] = {"Cholón"}, ["chw"] = {"Chuwabu"}, ["chx"] = {"Chantyal"}, ["chy"] = {"Cheyenne"}, ["chz"] = {"Ozumacín Chinantec"}, ["cia"] = {"Cia-Cia"}, ["cib"] = {"Ci Gbe"}, ["cic"] = {"Chickasaw"}, ["cid"] = {"Chimariko"}, ["cie"] = {"Cineni"}, ["cih"] = {"Chinali"}, ["cik"] = {"Chitkuli Kinnauri"}, ["cim"] = {"Cimbrian"}, ["cin"] = {"Cinta Larga"}, ["cip"] = {"Chiapanec"}, ["cir"] = {"Tiri", "Haméa", "Méa"}, ["ciw"] = {"Chippewa"}, ["ciy"] = {"Chaima"}, ["cja"] = {"Western Cham"}, ["cje"] = {"Chru"}, ["cjh"] = {"Upper Chehalis"}, ["cji"] = {"Chamalal"}, ["cjk"] = {"Chokwe"}, ["cjm"] = {"Eastern Cham"}, ["cjn"] = {"Chenapian"}, ["cjo"] = {"Ashéninka Pajonal"}, ["cjp"] = {"Cabécar"}, ["cjs"] = {"Shor"}, ["cjv"] = {"Chuave"}, ["cjy"] = {"Jinyu Chinese"}, ["ckb"] = {"Central Kurdish"}, ["ckh"] = {"Chak"}, ["ckl"] = {"Cibak"}, ["ckn"] = {"Kaang Chin"}, ["cko"] = {"Anufo"}, ["ckq"] = {"Kajakse"}, ["ckr"] = {"Kairak"}, ["cks"] = {"Tayo"}, ["ckt"] = {"Chukot"}, ["cku"] = {"Koasati"}, ["ckv"] = {"Kavalan"}, ["ckx"] = {"Caka"}, ["cky"] = {"Cakfem-Mushere"}, ["ckz"] = {"Cakchiquel-Quiché Mixed Language"}, ["cla"] = {"Ron"}, ["clc"] = {"Chilcotin"}, ["cld"] = {"Chaldean Neo-Aramaic"}, ["cle"] = {"Lealao Chinantec"}, ["clh"] = {"Chilisso"}, ["cli"] = {"Chakali"}, ["clj"] = {"Laitu Chin"}, ["clk"] = {"Idu-Mishmi"}, ["cll"] = {"Chala"}, ["clm"] = {"Clallam"}, ["clo"] = {"Lowland Oaxaca Chontal"}, ["clt"] = {"Lautu Chin"}, ["clu"] = {"Caluyanun"}, ["clw"] = {"Chulym"}, ["cly"] = {"Eastern Highland Chatino"}, ["cma"] = {"Maa"}, ["cmc"] = {"Chamic languages"}, ["cme"] = {"Cerma"}, ["cmg"] = {"Classical Mongolian"}, ["cmi"] = {"Emberá-Chamí"}, ["cml"] = {"Campalagian"}, ["cmm"] = {"Michigamea"}, ["cmn"] = {"Mandarin Chinese"}, ["cmo"] = {"Central Mnong"}, ["cmr"] = {"Mro-Khimi Chin"}, ["cms"] = {"Messapic"}, ["cmt"] = {"Camtho"}, ["cna"] = {"Changthang"}, ["cnb"] = {"Chinbon Chin"}, ["cnc"] = {"Côông"}, ["cng"] = {"Northern Qiang"}, ["cnh"] = {"Hakha Chin", "Haka Chin"}, ["cni"] = {"Asháninka"}, ["cnk"] = {"Khumi Chin"}, ["cnl"] = {"Lalana Chinantec"}, ["cno"] = {"Con"}, ["cnr"] = {"Montenegrin"}, ["cns"] = {"Central Asmat"}, ["cnt"] = {"Tepetotutla Chinantec"}, ["cnu"] = {"Chenoua"}, ["cnw"] = {"Ngawn Chin"}, ["cnx"] = {"Middle Cornish"}, ["coa"] = {"Cocos Islands Malay"}, ["cob"] = {"Chicomuceltec"}, ["coc"] = {"Cocopa"}, ["cod"] = {"Cocama-Cocamilla"}, ["coe"] = {"Koreguaje"}, ["cof"] = {"Colorado"}, ["cog"] = {"Chong"}, ["coh"] = {"Chonyi-Dzihana-Kauma", "Chichonyi-Chidzihana-Chikauma"}, ["coj"] = {"Cochimi"}, ["cok"] = {"Santa Teresa Cora"}, ["col"] = {"Columbia-Wenatchi"}, ["com"] = {"Comanche"}, ["con"] = {"Cofán"}, ["coo"] = {"Comox"}, ["cop"] = {"Coptic"}, ["coq"] = {"Coquille"}, ["cot"] = {"Caquinte"}, ["cou"] = {"Wamey"}, ["cov"] = {"Cao Miao"}, ["cow"] = {"Cowlitz"}, ["cox"] = {"Nanti"}, ["coz"] = {"Chochotec"}, ["cpa"] = {"Palantla Chinantec"}, ["cpb"] = {"Ucayali-Yurúa Ashéninka"}, ["cpc"] = {"Ajyíninka Apurucayali"}, ["cpe"] = {"English-based creoles and pidgins"}, ["cpf"] = {"French-based creoles and pidgins"}, ["cpg"] = {"Cappadocian Greek"}, ["cpi"] = {"Chinese Pidgin English"}, ["cpn"] = {"Cherepon"}, ["cpo"] = {"Kpeego"}, ["cpp"] = {"Portuguese-based creoles and pidgins"}, ["cps"] = {"Capiznon"}, ["cpu"] = {"Pichis Ashéninka"}, ["cpx"] = {"Pu-Xian Chinese"}, ["cpy"] = {"South Ucayali Ashéninka"}, ["cqd"] = {"Chuanqiandian Cluster Miao"}, ["cra"] = {"Chara"}, ["crb"] = {"Island Carib"}, ["crc"] = {"Lonwolwol"}, ["crd"] = {"Coeur d'Alene"}, ["crf"] = {"Caramanta"}, ["crg"] = {"Michif"}, ["crh"] = {"Crimean Tatar", "Crimean Turkish"}, ["cri"] = {"Sãotomense"}, ["crj"] = {"Southern East Cree"}, ["crk"] = {"Plains Cree"}, ["crl"] = {"Northern East Cree"}, ["crm"] = {"Moose Cree"}, ["crn"] = {"El Nayar Cora"}, ["cro"] = {"Crow"}, ["crp"] = {"Creoles and pidgins"}, ["crq"] = {"Iyo'wujwa Chorote"}, ["crr"] = {"Carolina Algonquian"}, ["crs"] = {"Seselwa Creole French"}, ["crt"] = {"Iyojwa'ja Chorote"}, ["crv"] = {"Chaura"}, ["crw"] = {"Chrau"}, ["crx"] = {"Carrier"}, ["cry"] = {"Cori"}, ["crz"] = {"Cruzeño"}, ["csa"] = {"Chiltepec Chinantec"}, ["csb"] = {"Kashubian"}, ["csc"] = {"Catalan Sign Language", "Lengua de señas catalana", "Llengua de Signes Catalana"}, ["csd"] = {"Chiangmai Sign Language"}, ["cse"] = {"Czech Sign Language"}, ["csf"] = {"Cuba Sign Language"}, ["csg"] = {"Chilean Sign Language"}, ["csh"] = {"Asho Chin"}, ["csi"] = {"Coast Miwok"}, ["csj"] = {"Songlai Chin"}, ["csk"] = {"Jola-Kasa"}, ["csl"] = {"Chinese Sign Language"}, ["csm"] = {"Central Sierra Miwok"}, ["csn"] = {"Colombian Sign Language"}, ["cso"] = {"Sochiapam Chinantec", "Sochiapan Chinantec"}, ["csq"] = {"Croatia Sign Language"}, ["csr"] = {"Costa Rican Sign Language"}, ["css"] = {"Southern Ohlone"}, ["cst"] = {"Northern Ohlone"}, ["csu"] = {"Central Sudanic languages"}, ["csv"] = {"Sumtu Chin"}, ["csw"] = {"Swampy Cree"}, ["csy"] = {"Siyin Chin"}, ["csz"] = {"Coos"}, ["cta"] = {"Tataltepec Chatino"}, ["ctc"] = {"Chetco"}, ["ctd"] = {"Tedim Chin"}, ["cte"] = {"Tepinapa Chinantec"}, ["ctg"] = {"Chittagonian"}, ["cth"] = {"Thaiphum Chin"}, ["ctl"] = {"Tlacoatzintepec Chinantec"}, ["ctm"] = {"Chitimacha"}, ["ctn"] = {"Chhintange"}, ["cto"] = {"Emberá-Catío"}, ["ctp"] = {"Western Highland Chatino"}, ["cts"] = {"Northern Catanduanes Bikol"}, ["ctt"] = {"Wayanad Chetti"}, ["ctu"] = {"Chol"}, ["ctz"] = {"Zacatepec Chatino"}, ["cua"] = {"Cua"}, ["cub"] = {"Cubeo"}, ["cuc"] = {"Usila Chinantec"}, ["cug"] = {"Chungmboko", "Cung"}, ["cuh"] = {"Chuka", "Gichuka"}, ["cui"] = {"Cuiba"}, ["cuj"] = {"Mashco Piro"}, ["cuk"] = {"San Blas Kuna"}, ["cul"] = {"Culina", "Kulina"}, ["cuo"] = {"Cumanagoto"}, ["cup"] = {"Cupeño"}, ["cuq"] = {"Cun"}, ["cur"] = {"Chhulung"}, ["cus"] = {"Cushitic languages"}, ["cut"] = {"Teutila Cuicatec"}, ["cuu"] = {"Tai Ya"}, ["cuv"] = {"Cuvok"}, ["cuw"] = {"Chukwa"}, ["cux"] = {"Tepeuxila Cuicatec"}, ["cuy"] = {"Cuitlatec"}, ["cvg"] = {"Chug"}, ["cvn"] = {"Valle Nacional Chinantec"}, ["cwa"] = {"Kabwa"}, ["cwb"] = {"Maindo"}, ["cwd"] = {"Woods Cree"}, ["cwe"] = {"Kwere"}, ["cwg"] = {"Chewong", "Cheq Wong"}, ["cwt"] = {"Kuwaataay"}, ["cya"] = {"Nopala Chatino"}, ["cyb"] = {"Cayubaba"}, ["cyo"] = {"Cuyonon"}, ["czh"] = {"Huizhou Chinese"}, ["czk"] = {"Knaanic"}, ["czn"] = {"Zenzontepec Chatino"}, ["czo"] = {"Min Zhong Chinese"}, ["czt"] = {"Zotung Chin"}, ["daa"] = {"Dangaléat"}, ["dac"] = {"Dambi"}, ["dad"] = {"Marik"}, ["dae"] = {"Duupa"}, ["dag"] = {"Dagbani"}, ["dah"] = {"Gwahatike"}, ["dai"] = {"Day"}, ["daj"] = {"Dar Fur Daju"}, ["dak"] = {"Dakota"}, ["dal"] = {"Dahalo"}, ["dam"] = {"Damakawa"}, ["dao"] = {"Daai Chin"}, ["daq"] = {"Dandami Maria"}, ["dar"] = {"Dargwa"}, ["das"] = {"Daho-Doo"}, ["dau"] = {"Dar Sila Daju"}, ["dav"] = {"Taita", "Dawida"}, ["daw"] = {"Davawenyo"}, ["dax"] = {"Dayi"}, ["day"] = {"Land Dayak languages"}, ["daz"] = {"Dao"}, ["dba"] = {"Bangime"}, ["dbb"] = {"Deno"}, ["dbd"] = {"Dadiya"}, ["dbe"] = {"Dabe"}, ["dbf"] = {"Edopi"}, ["dbg"] = {"Dogul Dom Dogon"}, ["dbi"] = {"Doka"}, ["dbj"] = {"Ida'an"}, ["dbl"] = {"Dyirbal"}, ["dbm"] = {"Duguri"}, ["dbn"] = {"Duriankere"}, ["dbo"] = {"Dulbu"}, ["dbp"] = {"Duwai"}, ["dbq"] = {"Daba"}, ["dbr"] = {"Dabarre"}, ["dbt"] = {"Ben Tey Dogon"}, ["dbu"] = {"Bondum Dom Dogon"}, ["dbv"] = {"Dungu"}, ["dbw"] = {"Bankan Tey Dogon"}, ["dby"] = {"Dibiyaso"}, ["dcc"] = {"Deccan"}, ["dcr"] = {"Negerhollands"}, ["dda"] = {"Dadi Dadi"}, ["ddd"] = {"Dongotono"}, ["dde"] = {"Doondo"}, ["ddg"] = {"Fataluku"}, ["ddi"] = {"West Goodenough"}, ["ddj"] = {"Jaru"}, ["ddn"] = {"Dendi (Benin)"}, ["ddo"] = {"Dido"}, ["ddr"] = {"Dhudhuroa"}, ["dds"] = {"Donno So Dogon"}, ["ddw"] = {"Dawera-Daweloor"}, ["dec"] = {"Dagik"}, ["ded"] = {"Dedua"}, ["dee"] = {"Dewoin"}, ["def"] = {"Dezfuli"}, ["deg"] = {"Degema"}, ["deh"] = {"Dehwari"}, ["dei"] = {"Demisa"}, ["dek"] = {"Dek"}, ["del"] = {"Delaware"}, ["dem"] = {"Dem"}, ["den"] = {"Slave (Athapascan)"}, ["dep"] = {"Pidgin Delaware"}, ["deq"] = {"Dendi (Central African Republic)"}, ["der"] = {"Deori"}, ["des"] = {"Desano"}, ["dev"] = {"Domung"}, ["dez"] = {"Dengese"}, ["dga"] = {"Southern Dagaare"}, ["dgb"] = {"Bunoge Dogon"}, ["dgc"] = {"Casiguran Dumagat Agta"}, ["dgd"] = {"Dagaari Dioula"}, ["dge"] = {"Degenan"}, ["dgg"] = {"Doga"}, ["dgh"] = {"Dghwede"}, ["dgi"] = {"Northern Dagara"}, ["dgk"] = {"Dagba"}, ["dgl"] = {"Andaandi", "Dongolawi"}, ["dgn"] = {"Dagoman"}, ["dgo"] = {"Dogri (individual language)"}, ["dgr"] = {"Dogrib"}, ["dgs"] = {"Dogoso"}, ["dgt"] = {"Ndra'ngith"}, ["dgu"] = {"Degaru"}, ["dgw"] = {"Daungwurrung"}, ["dgx"] = {"Doghoro"}, ["dgz"] = {"Daga"}, ["dhd"] = {"Dhundari"}, ["dhg"] = {"Dhangu-Djangu", "Dhangu", "Djangu"}, ["dhi"] = {"Dhimal"}, ["dhl"] = {"Dhalandji"}, ["dhm"] = {"Zemba"}, ["dhn"] = {"Dhanki"}, ["dho"] = {"Dhodia"}, ["dhr"] = {"Dhargari"}, ["dhs"] = {"Dhaiso"}, ["dhu"] = {"Dhurga"}, ["dhv"] = {"Dehu", "Drehu"}, ["dhw"] = {"Dhanwar (Nepal)"}, ["dhx"] = {"Dhungaloo"}, ["dia"] = {"Dia"}, ["dib"] = {"South Central Dinka"}, ["dic"] = {"Lakota Dida"}, ["did"] = {"Didinga"}, ["dif"] = {"Dieri"}, ["dig"] = {"Digo", "Chidigo"}, ["dih"] = {"Kumiai"}, ["dii"] = {"Dimbong"}, ["dij"] = {"Dai"}, ["dik"] = {"Southwestern Dinka"}, ["dil"] = {"Dilling"}, ["dim"] = {"Dime"}, ["din"] = {"Dinka"}, ["dio"] = {"Dibo"}, ["dip"] = {"Northeastern Dinka"}, ["diq"] = {"Dimli (individual language)"}, ["dir"] = {"Dirim"}, ["dis"] = {"Dimasa"}, ["dit"] = {"Dirari"}, ["diu"] = {"Diriku"}, ["diw"] = {"Northwestern Dinka"}, ["dix"] = {"Dixon Reef"}, ["diy"] = {"Diuwe"}, ["diz"] = {"Ding"}, ["dja"] = {"Djadjawurrung"}, ["djb"] = {"Djinba"}, ["djc"] = {"Dar Daju Daju"}, ["djd"] = {"Djamindjung"}, ["dje"] = {"Zarma"}, ["djf"] = {"Djangun"}, ["dji"] = {"Djinang"}, ["djj"] = {"Djeebbana"}, ["djk"] = {"Eastern Maroon Creole", "Businenge Tongo", "Nenge"}, ["djm"] = {"Jamsay Dogon"}, ["djn"] = {"Djauan"}, ["djo"] = {"Jangkang"}, ["djr"] = {"Djambarrpuyngu"}, ["dju"] = {"Kapriman"}, ["djw"] = {"Djawi"}, ["dka"] = {"Dakpakha"}, ["dkk"] = {"Dakka"}, ["dkr"] = {"Kuijau"}, ["dks"] = {"Southeastern Dinka"}, ["dkx"] = {"Mazagway"}, ["dlg"] = {"Dolgan"}, ["dlk"] = {"Dahalik"}, ["dlm"] = {"Dalmatian"}, ["dln"] = {"Darlong"}, ["dma"] = {"Duma"}, ["dmb"] = {"Mombo Dogon"}, ["dmc"] = {"Gavak"}, ["dmd"] = {"Madhi Madhi"}, ["dme"] = {"Dugwor"}, ["dmg"] = {"Upper Kinabatangan"}, ["dmk"] = {"Domaaki"}, ["dml"] = {"Dameli"}, ["dmm"] = {"Dama"}, ["dmn"] = {"Mande languages"}, ["dmo"] = {"Kemedzung"}, ["dmr"] = {"East Damar"}, ["dms"] = {"Dampelas"}, ["dmu"] = {"Dubu", "Tebi"}, ["dmv"] = {"Dumpas"}, ["dmw"] = {"Mudburra"}, ["dmx"] = {"Dema"}, ["dmy"] = {"Demta", "Sowari"}, ["dna"] = {"Upper Grand Valley Dani"}, ["dnd"] = {"Daonda"}, ["dne"] = {"Ndendeule"}, ["dng"] = {"Dungan"}, ["dni"] = {"Lower Grand Valley Dani"}, ["dnj"] = {"Dan"}, ["dnk"] = {"Dengka"}, ["dnn"] = {"Dzùùngoo"}, ["dnr"] = {"Danaru"}, ["dnt"] = {"Mid Grand Valley Dani"}, ["dnu"] = {"Danau"}, ["dnv"] = {"Danu"}, ["dnw"] = {"Western Dani"}, ["dny"] = {"Dení"}, ["doa"] = {"Dom"}, ["dob"] = {"Dobu"}, ["doc"] = {"Northern Dong"}, ["doe"] = {"Doe"}, ["dof"] = {"Domu"}, ["doh"] = {"Dong"}, ["doi"] = {"Dogri (macrolanguage)"}, ["dok"] = {"Dondo"}, ["dol"] = {"Doso"}, ["don"] = {"Toura (Papua New Guinea)"}, ["doo"] = {"Dongo"}, ["dop"] = {"Lukpa"}, ["doq"] = {"Dominican Sign Language"}, ["dor"] = {"Dori'o"}, ["dos"] = {"Dogosé"}, ["dot"] = {"Dass"}, ["dov"] = {"Dombe"}, ["dow"] = {"Doyayo"}, ["dox"] = {"Bussa"}, ["doy"] = {"Dompo"}, ["doz"] = {"Dorze"}, ["dpp"] = {"Papar"}, ["dra"] = {"Dravidian languages"}, ["drb"] = {"Dair"}, ["drc"] = {"Minderico"}, ["drd"] = {"Darmiya"}, ["dre"] = {"Dolpo"}, ["drg"] = {"Rungus"}, ["dri"] = {"C'Lela"}, ["drl"] = {"Paakantyi"}, ["drn"] = {"West Damar"}, ["dro"] = {"Daro-Matu Melanau"}, ["drq"] = {"Dura"}, ["drr"] = {"Dororo"}, ["drs"] = {"Gedeo"}, ["drt"] = {"Drents"}, ["dru"] = {"Rukai"}, ["dry"] = {"Darai"}, ["dsb"] = {"Lower Sorbian"}, ["dse"] = {"Dutch Sign Language"}, ["dsh"] = {"Daasanach"}, ["dsi"] = {"Disa"}, ["dsl"] = {"Danish Sign Language"}, ["dsn"] = {"Dusner"}, ["dso"] = {"Desiya"}, ["dsq"] = {"Tadaksahak"}, ["dta"] = {"Daur"}, ["dtb"] = {"Labuk-Kinabatangan Kadazan"}, ["dtd"] = {"Ditidaht"}, ["dth"] = {"Adithinngithigh"}, ["dti"] = {"Ana Tinga Dogon"}, ["dtk"] = {"Tene Kan Dogon"}, ["dtm"] = {"Tomo Kan Dogon"}, ["dtn"] = {"Daatsʼíin"}, ["dto"] = {"Tommo So Dogon"}, ["dtp"] = {"Kadazan Dusun", "Central Dusun"}, ["dtr"] = {"Lotud"}, ["dts"] = {"Toro So Dogon"}, ["dtt"] = {"Toro Tegu Dogon"}, ["dtu"] = {"Tebul Ure Dogon"}, ["dty"] = {"Dotyali"}, ["dua"] = {"Duala"}, ["dub"] = {"Dubli"}, ["duc"] = {"Duna"}, ["dud"] = {"Hun-Saare"}, ["due"] = {"Umiray Dumaget Agta"}, ["duf"] = {"Dumbea", "Drubea"}, ["dug"] = {"Duruma", "Chiduruma"}, ["duh"] = {"Dungra Bhil"}, ["dui"] = {"Dumun"}, ["duk"] = {"Uyajitaya"}, ["dul"] = {"Alabat Island Agta"}, ["dum"] = {"Middelnederlands (ca. 1050-1350)"}, ["dun"] = {"Dusun Deyah"}, ["duo"] = {"Dupaninan Agta"}, ["dup"] = {"Duano"}, ["duq"] = {"Dusun Malang"}, ["dur"] = {"Dii"}, ["dus"] = {"Dumi"}, ["duu"] = {"Drung"}, ["duv"] = {"Duvle"}, ["duw"] = {"Dusun Witu"}, ["dux"] = {"Duungooma"}, ["duy"] = {"Dicamay Agta"}, ["duz"] = {"Duli-Gey"}, ["dva"] = {"Duau"}, ["dwa"] = {"Diri"}, ["dwr"] = {"Dawro"}, ["dws"] = {"Dutton World Speedwords"}, ["dwu"] = {"Dhuwal"}, ["dww"] = {"Dawawa"}, ["dwy"] = {"Dhuwaya"}, ["dya"] = {"Dyan"}, ["dyb"] = {"Dyaberdyaber"}, ["dyd"] = {"Dyugun"}, ["dyg"] = {"Villa Viciosa Agta"}, ["dyi"] = {"Djimini Senoufo"}, ["dym"] = {"Yanda Dom Dogon"}, ["dyn"] = {"Dyangadi"}, ["dyo"] = {"Jola-Fonyi"}, ["dyu"] = {"Dyula"}, ["dyy"] = {"Dyaabugay"}, ["dza"] = {"Tunzu"}, ["dze"] = {"Djiwarli"}, ["dzg"] = {"Dazaga"}, ["dzl"] = {"Dzalakha"}, ["dzn"] = {"Dzando"}, ["eaa"] = {"Karenggapa"}, ["ebg"] = {"Ebughu"}, ["ebk"] = {"Eastern Bontok"}, ["ebo"] = {"Teke-Ebo"}, ["ebr"] = {"Ebrié"}, ["ebu"] = {"Embu", "Kiembu"}, ["ecr"] = {"Eteocretan"}, ["ecs"] = {"Ecuadorian Sign Language"}, ["ecy"] = {"Eteocypriot"}, ["eee"] = {"E"}, ["efa"] = {"Efai"}, ["efe"] = {"Efe"}, ["efi"] = {"Efik"}, ["ega"] = {"Ega"}, ["egl"] = {"Emilian"}, ["ego"] = {"Eggon"}, ["egx"] = {"Egyptian languages"}, ["egy"] = {"Egyptian (Ancient)"}, ["ehu"] = {"Ehueun"}, ["eip"] = {"Eipomek"}, ["eit"] = {"Eitiep"}, ["eiv"] = {"Askopan"}, ["eja"] = {"Ejamat"}, ["eka"] = {"Ekajuk"}, ["ekc"] = {"Eastern Karnic"}, ["eke"] = {"Ekit"}, ["ekg"] = {"Ekari"}, ["eki"] = {"Eki"}, ["ekk"] = {"Standard Estonian"}, ["ekl"] = {"Kol (Bangladesh)", "Kol"}, ["ekm"] = {"Elip"}, ["eko"] = {"Koti"}, ["ekp"] = {"Ekpeye"}, ["ekr"] = {"Yace"}, ["eky"] = {"Eastern Kayah"}, ["ele"] = {"Elepi"}, ["elh"] = {"El Hugeirat"}, ["eli"] = {"Nding"}, ["elk"] = {"Elkei"}, ["elm"] = {"Eleme"}, ["elo"] = {"El Molo"}, ["elu"] = {"Elu"}, ["elx"] = {"Elamite"}, ["ema"] = {"Emai-Iuleha-Ora"}, ["emb"] = {"Embaloh"}, ["eme"] = {"Emerillon"}, ["emg"] = {"Eastern Meohang"}, ["emi"] = {"Mussau-Emira"}, ["emk"] = {"Eastern Maninkakan"}, ["emm"] = {"Mamulique"}, ["emn"] = {"Eman"}, ["emp"] = {"Northern Emberá"}, ["ems"] = {"Pacific Gulf Yupik"}, ["emu"] = {"Eastern Muria"}, ["emw"] = {"Emplawas"}, ["emx"] = {"Erromintxela"}, ["emy"] = {"Epigraphic Mayan"}, ["ena"] = {"Apali"}, ["enb"] = {"Markweeta"}, ["enc"] = {"En"}, ["end"] = {"Ende"}, ["enf"] = {"Forest Enets"}, ["enh"] = {"Tundra Enets"}, ["enl"] = {"Enlhet"}, ["enm"] = {"Middle English (1100-1500)"}, ["enn"] = {"Engenni"}, ["eno"] = {"Enggano"}, ["enq"] = {"Enga"}, ["enr"] = {"Emumu", "Emem"}, ["enu"] = {"Enu"}, ["env"] = {"Enwan (Edu State)"}, ["enw"] = {"Enwan (Akwa Ibom State)"}, ["enx"] = {"Enxet"}, ["eot"] = {"Beti (Côte d'Ivoire)"}, ["epi"] = {"Epie"}, ["era"] = {"Eravallan"}, ["erg"] = {"Sie"}, ["erh"] = {"Eruwa"}, ["eri"] = {"Ogea"}, ["erk"] = {"South Efate"}, ["ero"] = {"Horpa"}, ["err"] = {"Erre"}, ["ers"] = {"Ersu"}, ["ert"] = {"Eritai"}, ["erw"] = {"Erokwanas"}, ["ese"] = {"Ese Ejja"}, ["esg"] = {"Aheri Gondi"}, ["esh"] = {"Eshtehardi"}, ["esi"] = {"North Alaskan Inupiatun"}, ["esk"] = {"Northwest Alaska Inupiatun"}, ["esl"] = {"Egypt Sign Language"}, ["esm"] = {"Esuma"}, ["esn"] = {"Salvadoran Sign Language"}, ["eso"] = {"Estonian Sign Language"}, ["esq"] = {"Esselen"}, ["ess"] = {"Central Siberian Yupik"}, ["esu"] = {"Central Yupik"}, ["esx"] = {"Eskimo-Aleut languages"}, ["esy"] = {"Eskayan"}, ["etb"] = {"Etebi"}, ["etc"] = {"Etchemin"}, ["eth"] = {"Ethiopian Sign Language"}, ["etn"] = {"Eton (Vanuatu)"}, ["eto"] = {"Eton (Cameroon)"}, ["etr"] = {"Edolo"}, ["ets"] = {"Yekhee"}, ["ett"] = {"Etruscan"}, ["etu"] = {"Ejagham"}, ["etx"] = {"Eten"}, ["etz"] = {"Semimi"}, ["euq"] = {"Basque (family)"}, ["eve"] = {"Even"}, ["evh"] = {"Uvbie"}, ["evn"] = {"Evenki"}, ["ewo"] = {"Ewondo"}, ["ext"] = {"Extremaduran"}, ["eya"] = {"Eyak"}, ["eyo"] = {"Keiyo"}, ["eza"] = {"Ezaa"}, ["eze"] = {"Uzekwe"}, ["faa"] = {"Fasu"}, ["fab"] = {"Fa d'Ambu"}, ["fad"] = {"Wagi"}, ["faf"] = {"Fagani"}, ["fag"] = {"Finongan"}, ["fah"] = {"Baissa Fali"}, ["fai"] = {"Faiwol"}, ["faj"] = {"Faita"}, ["fak"] = {"Fang (Cameroon)"}, ["fal"] = {"South Fali"}, ["fam"] = {"Fam"}, ["fan"] = {"Fang (Equatorial Guinea)"}, ["fap"] = {"Paloor"}, ["far"] = {"Fataleka"}, ["fat"] = {"Fanti"}, ["fau"] = {"Fayu"}, ["fax"] = {"Fala"}, ["fay"] = {"Southwestern Fars"}, ["faz"] = {"Northwestern Fars"}, ["fbl"] = {"West Albay Bikol"}, ["fcs"] = {"Quebec Sign Language"}, ["fer"] = {"Feroge"}, ["ffi"] = {"Foia Foia"}, ["ffm"] = {"Maasina Fulfulde"}, ["fgr"] = {"Fongoro"}, ["fia"] = {"Nobiin"}, ["fie"] = {"Fyer"}, ["fil"] = {"Filippyns"}, ["fip"] = {"Fipa"}, ["fir"] = {"Firan"}, ["fit"] = {"Tornedalen Finnish"}, ["fiu"] = {"Finno-Ugrian languages"}, ["fiw"] = {"Fiwaga"}, ["fkk"] = {"Kirya-Konzəl"}, ["fkv"] = {"Kven Finnish"}, ["fla"] = {"Kalispel-Pend d'Oreille"}, ["flh"] = {"Foau"}, ["fli"] = {"Fali"}, ["fll"] = {"North Fali"}, ["fln"] = {"Flinders Island"}, ["flr"] = {"Fuliiru"}, ["fly"] = {"Flaaitaal", "Tsotsitaal"}, ["fmp"] = {"Fe'fe'"}, ["fmu"] = {"Far Western Muria"}, ["fnb"] = {"Fanbak"}, ["fng"] = {"Fanagalo"}, ["fni"] = {"Fania"}, ["fod"] = {"Foodo"}, ["foi"] = {"Foi"}, ["fom"] = {"Foma"}, ["fon"] = {"Fon"}, ["for"] = {"Fore"}, ["fos"] = {"Siraya"}, ["fox"] = {"Formosan languages"}, ["fpe"] = {"Fernando Po Creole English"}, ["fqs"] = {"Fas"}, ["frc"] = {"Cajun French"}, ["frd"] = {"Fordata"}, ["frk"] = {"Frankish"}, ["frm"] = {"Middle French (ca. 1400-1600)"}, ["fro"] = {"Old French (842-ca. 1400)"}, ["frp"] = {"Arpitan", "Francoprovençal"}, ["frq"] = {"Forak"}, ["frr"] = {"Northern Frisian"}, ["frs"] = {"Eastern Frisian"}, ["frt"] = {"Fortsenal"}, ["fse"] = {"Finnish Sign Language"}, ["fsl"] = {"French Sign Language"}, ["fss"] = {"Finland-Swedish Sign Language", "finlandssvenskt teckenspråk", "suomenruotsalainen viittomakieli"}, ["fub"] = {"Adamawa Fulfulde"}, ["fuc"] = {"Pulaar"}, ["fud"] = {"East Futuna"}, ["fue"] = {"Borgu Fulfulde"}, ["fuf"] = {"Pular"}, ["fuh"] = {"Western Niger Fulfulde"}, ["fui"] = {"Bagirmi Fulfulde"}, ["fuj"] = {"Ko"}, ["fum"] = {"Fum"}, ["fun"] = {"Fulniô"}, ["fuq"] = {"Central-Eastern Niger Fulfulde"}, ["fur"] = {"Friulian"}, ["fut"] = {"Futuna-Aniwa"}, ["fuu"] = {"Furu"}, ["fuv"] = {"Nigerian Fulfulde"}, ["fuy"] = {"Fuyug"}, ["fvr"] = {"Fur"}, ["fwa"] = {"Fwâi"}, ["fwe"] = {"Fwe"}, ["gaa"] = {"Ga"}, ["gab"] = {"Gabri"}, ["gac"] = {"Mixed Great Andamanese"}, ["gad"] = {"Gaddang"}, ["gae"] = {"Guarequena"}, ["gaf"] = {"Gende"}, ["gag"] = {"Gagauz"}, ["gah"] = {"Alekano"}, ["gai"] = {"Borei"}, ["gaj"] = {"Gadsup"}, ["gak"] = {"Gamkonora"}, ["gal"] = {"Galolen"}, ["gam"] = {"Kandawo"}, ["gan"] = {"Gan Chinese"}, ["gao"] = {"Gants"}, ["gap"] = {"Gal"}, ["gaq"] = {"Gata'"}, ["gar"] = {"Galeya"}, ["gas"] = {"Adiwasi Garasia"}, ["gat"] = {"Kenati"}, ["gau"] = {"Mudhili Gadaba"}, ["gaw"] = {"Nobonob"}, ["gax"] = {"Borana-Arsi-Guji Oromo"}, ["gay"] = {"Gayo"}, ["gaz"] = {"West Central Oromo"}, ["gba"] = {"Gbaya (Central African Republic)"}, ["gbb"] = {"Kaytetye"}, ["gbd"] = {"Karadjeri"}, ["gbe"] = {"Niksek"}, ["gbf"] = {"Gaikundi"}, ["gbg"] = {"Gbanziri"}, ["gbh"] = {"Defi Gbe"}, ["gbi"] = {"Galela"}, ["gbj"] = {"Bodo Gadaba"}, ["gbk"] = {"Gaddi"}, ["gbl"] = {"Gamit"}, ["gbm"] = {"Garhwali"}, ["gbn"] = {"Mo'da"}, ["gbo"] = {"Northern Grebo"}, ["gbp"] = {"Gbaya-Bossangoa"}, ["gbq"] = {"Gbaya-Bozoum"}, ["gbr"] = {"Gbagyi"}, ["gbs"] = {"Gbesi Gbe"}, ["gbu"] = {"Gagadu"}, ["gbv"] = {"Gbanu"}, ["gbw"] = {"Gabi-Gabi"}, ["gbx"] = {"Eastern Xwla Gbe"}, ["gby"] = {"Gbari"}, ["gbz"] = {"Zoroastrian Dari"}, ["gcc"] = {"Mali"}, ["gcd"] = {"Ganggalida"}, ["gce"] = {"Galice"}, ["gcf"] = {"Guadeloupean Creole French"}, ["gcl"] = {"Grenadian Creole English"}, ["gcn"] = {"Gaina"}, ["gcr"] = {"Guianese Creole French"}, ["gct"] = {"Colonia Tovar German"}, ["gda"] = {"Gade Lohar"}, ["gdb"] = {"Pottangi Ollar Gadaba"}, ["gdc"] = {"Gugu Badhun"}, ["gdd"] = {"Gedaged"}, ["gde"] = {"Gude"}, ["gdf"] = {"Guduf-Gava"}, ["gdg"] = {"Ga'dang"}, ["gdh"] = {"Gadjerawang"}, ["gdi"] = {"Gundi"}, ["gdj"] = {"Gurdjar"}, ["gdk"] = {"Gadang"}, ["gdl"] = {"Dirasha"}, ["gdm"] = {"Laal"}, ["gdn"] = {"Umanakaina"}, ["gdo"] = {"Ghodoberi"}, ["gdq"] = {"Mehri"}, ["gdr"] = {"Wipi"}, ["gds"] = {"Ghandruk Sign Language"}, ["gdt"] = {"Kungardutyi"}, ["gdu"] = {"Gudu"}, ["gdx"] = {"Godwari"}, ["gea"] = {"Geruma"}, ["geb"] = {"Kire"}, ["gec"] = {"Gboloo Grebo"}, ["ged"] = {"Gade"}, ["geg"] = {"Gengle"}, ["geh"] = {"Hutterite German", "Hutterisch"}, ["gei"] = {"Gebe"}, ["gej"] = {"Gen"}, ["gek"] = {"Ywom"}, ["gel"] = {"ut-Ma'in"}, ["gem"] = {"Germanic languages"}, ["geq"] = {"Geme"}, ["ges"] = {"Geser-Gorom"}, ["gev"] = {"Eviya"}, ["gew"] = {"Gera"}, ["gex"] = {"Garre"}, ["gey"] = {"Enya"}, ["gez"] = {"Geez"}, ["gfk"] = {"Patpatar"}, ["gft"] = {"Gafat"}, ["gga"] = {"Gao"}, ["ggb"] = {"Gbii"}, ["ggd"] = {"Gugadj"}, ["gge"] = {"Guragone"}, ["ggg"] = {"Gurgula"}, ["ggk"] = {"Kungarakany"}, ["ggl"] = {"Ganglau"}, ["ggt"] = {"Gitua"}, ["ggu"] = {"Gagu", "Gban"}, ["ggw"] = {"Gogodala"}, ["gha"] = {"Ghadamès"}, ["ghc"] = {"Hiberno-Scottish Gaelic"}, ["ghe"] = {"Southern Ghale"}, ["ghh"] = {"Northern Ghale"}, ["ghk"] = {"Geko Karen"}, ["ghl"] = {"Ghulfan"}, ["ghn"] = {"Ghanongga"}, ["gho"] = {"Ghomara"}, ["ghr"] = {"Ghera"}, ["ghs"] = {"Guhu-Samane"}, ["ght"] = {"Kuke", "Kutang Ghale"}, ["gia"] = {"Kitja"}, ["gib"] = {"Gibanawa"}, ["gic"] = {"Gail"}, ["gid"] = {"Gidar"}, ["gie"] = {"Gaɓogbo", "Guébie"}, ["gig"] = {"Goaria"}, ["gih"] = {"Githabul"}, ["gil"] = {"Gilbertese"}, ["gim"] = {"Gimi (Eastern Highlands)"}, ["gin"] = {"Hinukh"}, ["gip"] = {"Gimi (West New Britain)"}, ["giq"] = {"Green Gelao"}, ["gir"] = {"Red Gelao"}, ["gis"] = {"North Giziga"}, ["git"] = {"Gitxsan"}, ["giu"] = {"Mulao"}, ["giw"] = {"White Gelao"}, ["gix"] = {"Gilima"}, ["giy"] = {"Giyug"}, ["giz"] = {"South Giziga"}, ["gji"] = {"Geji"}, ["gjk"] = {"Kachi Koli"}, ["gjm"] = {"Gunditjmara"}, ["gjn"] = {"Gonja"}, ["gjr"] = {"Gurindji Kriol"}, ["gju"] = {"Gujari"}, ["gka"] = {"Guya"}, ["gkd"] = {"Magɨ (Madang Province)"}, ["gke"] = {"Ndai"}, ["gkn"] = {"Gokana"}, ["gko"] = {"Kok-Nar"}, ["gkp"] = {"Guinea Kpelle"}, ["gku"] = {"ǂUngkue", "=/Ungkue"}, ["glc"] = {"Bon Gula"}, ["gld"] = {"Nanai"}, ["glh"] = {"Northwest Pashai", "Northwest Pashayi"}, ["gli"] = {"Guliguli"}, ["glj"] = {"Gula Iro"}, ["glk"] = {"Gilaki"}, ["gll"] = {"Garlali"}, ["glo"] = {"Galambu"}, ["glr"] = {"Glaro-Twabo"}, ["glu"] = {"Gula (Chad)"}, ["glw"] = {"Glavda"}, ["gly"] = {"Gule"}, ["gma"] = {"Gambera"}, ["gmb"] = {"Gula'alaa"}, ["gmd"] = {"Mághdì"}, ["gme"] = {"East Germanic languages"}, ["gmg"] = {"Magɨyi"}, ["gmh"] = {"Middle High German (ca. 1050-1500)"}, ["gml"] = {"Middle Low German"}, ["gmm"] = {"Gbaya-Mbodomo"}, ["gmn"] = {"Gimnime"}, ["gmq"] = {"North Germanic languages"}, ["gmu"] = {"Gumalu"}, ["gmv"] = {"Gamo"}, ["gmw"] = {"West Germanic languages"}, ["gmx"] = {"Magoma"}, ["gmy"] = {"Mycenaean Greek"}, ["gmz"] = {"Mgbolizhia"}, ["gna"] = {"Kaansa"}, ["gnb"] = {"Gangte"}, ["gnc"] = {"Guanche"}, ["gnd"] = {"Zulgo-Gemzek"}, ["gne"] = {"Ganang"}, ["gng"] = {"Ngangam"}, ["gnh"] = {"Lere"}, ["gni"] = {"Gooniyandi"}, ["gnj"] = {"Ngen"}, ["gnk"] = {"//Gana", "ǁGana"}, ["gnl"] = {"Gangulu"}, ["gnm"] = {"Ginuman"}, ["gnn"] = {"Gumatj"}, ["gno"] = {"Northern Gondi"}, ["gnq"] = {"Gana"}, ["gnr"] = {"Gureng Gureng"}, ["gnt"] = {"Guntai"}, ["gnu"] = {"Gnau"}, ["gnw"] = {"Western Bolivian Guaraní"}, ["gnz"] = {"Ganzi"}, ["goa"] = {"Guro"}, ["gob"] = {"Playero"}, ["goc"] = {"Gorakor"}, ["god"] = {"Godié"}, ["goe"] = {"Gongduk"}, ["gof"] = {"Gofa"}, ["gog"] = {"Gogo"}, ["goh"] = {"Oudhoogduits (ca. 750-1050)"}, ["goi"] = {"Gobasi"}, ["goj"] = {"Gowlan"}, ["gok"] = {"Gowli"}, ["gol"] = {"Gola"}, ["gom"] = {"Goan Konkani"}, ["gon"] = {"Gondi"}, ["goo"] = {"Gone Dau"}, ["gop"] = {"Yeretuar"}, ["goq"] = {"Gorap"}, ["gor"] = {"Gorontalo"}, ["gos"] = {"Gronings"}, ["got"] = {"Gothic"}, ["gou"] = {"Gavar"}, ["gow"] = {"Gorowa"}, ["gox"] = {"Gobu"}, ["goy"] = {"Goundo"}, ["goz"] = {"Gozarkhani"}, ["gpa"] = {"Gupa-Abawa"}, ["gpe"] = {"Ghanaian Pidgin English"}, ["gpn"] = {"Taiap"}, ["gqa"] = {"Ga'anda"}, ["gqi"] = {"Guiqiong"}, ["gqn"] = {"Guana (Brazil)"}, ["gqr"] = {"Gor"}, ["gqu"] = {"Qau"}, ["gra"] = {"Rajput Garasia"}, ["grb"] = {"Grebo"}, ["grc"] = {"Ancient Greek (to 1453)"}, ["grd"] = {"Guruntum-Mbaaru"}, ["grg"] = {"Madi"}, ["grh"] = {"Gbiri-Niragu"}, ["gri"] = {"Ghari"}, ["grj"] = {"Southern Grebo"}, ["grk"] = {"Greek languages"}, ["grm"] = {"Kota Marudu Talantang"}, ["gro"] = {"Groma"}, ["grq"] = {"Gorovu"}, ["grr"] = {"Taznatit"}, ["grs"] = {"Gresi"}, ["grt"] = {"Garo"}, ["gru"] = {"Kistane"}, ["grv"] = {"Central Grebo"}, ["grw"] = {"Gweda"}, ["grx"] = {"Guriaso"}, ["gry"] = {"Barclayville Grebo"}, ["grz"] = {"Guramalum"}, ["gse"] = {"Ghanaian Sign Language"}, ["gsg"] = {"German Sign Language"}, ["gsl"] = {"Gusilay"}, ["gsm"] = {"Guatemalan Sign Language"}, ["gsn"] = {"Nema", "Gusan"}, ["gso"] = {"Southwest Gbaya"}, ["gsp"] = {"Wasembo"}, ["gss"] = {"Greek Sign Language"}, ["gsw"] = {"Swiss German", "Alemannic", "Alsatian"}, ["gta"] = {"Guató"}, ["gtu"] = {"Aghu-Tharnggala"}, ["gua"] = {"Shiki"}, ["gub"] = {"Guajajára"}, ["guc"] = {"Wayuu"}, ["gud"] = {"Yocoboué Dida"}, ["gue"] = {"Gurinji"}, ["guf"] = {"Gupapuyngu"}, ["gug"] = {"Paraguayan Guaraní"}, ["guh"] = {"Guahibo"}, ["gui"] = {"Eastern Bolivian Guaraní"}, ["guk"] = {"Gumuz"}, ["gul"] = {"Sea Island Creole English"}, ["gum"] = {"Guambiano"}, ["gun"] = {"Mbyá Guaraní"}, ["guo"] = {"Guayabero"}, ["gup"] = {"Gunwinggu"}, ["guq"] = {"Aché"}, ["gur"] = {"Farefare"}, ["gus"] = {"Guinean Sign Language"}, ["gut"] = {"Maléku Jaíka"}, ["guu"] = {"Yanomamö"}, ["guw"] = {"Gun"}, ["gux"] = {"Gourmanchéma"}, ["guz"] = {"Gusii", "Ekegusii"}, ["gva"] = {"Guana (Paraguay)"}, ["gvc"] = {"Guanano"}, ["gve"] = {"Duwet"}, ["gvf"] = {"Golin"}, ["gvj"] = {"Guajá"}, ["gvl"] = {"Gulay"}, ["gvm"] = {"Gurmana"}, ["gvn"] = {"Kuku-Yalanji"}, ["gvo"] = {"Gavião Do Jiparaná"}, ["gvp"] = {"Pará Gavião"}, ["gvr"] = {"Gurung"}, ["gvs"] = {"Gumawana"}, ["gvy"] = {"Guyani"}, ["gwa"] = {"Mbato"}, ["gwb"] = {"Gwa"}, ["gwc"] = {"Kalami"}, ["gwd"] = {"Gawwada"}, ["gwe"] = {"Gweno"}, ["gwf"] = {"Gowro"}, ["gwg"] = {"Moo"}, ["gwi"] = {"Gwichʼin"}, ["gwj"] = {"/Gwi", "ǀGwi"}, ["gwm"] = {"Awngthim"}, ["gwn"] = {"Gwandara"}, ["gwr"] = {"Gwere"}, ["gwt"] = {"Gawar-Bati"}, ["gwu"] = {"Guwamu"}, ["gww"] = {"Kwini"}, ["gwx"] = {"Gua"}, ["gxx"] = {"Wè Southern"}, ["gya"] = {"Northwest Gbaya"}, ["gyb"] = {"Garus"}, ["gyd"] = {"Kayardild"}, ["gye"] = {"Gyem"}, ["gyf"] = {"Gungabula"}, ["gyg"] = {"Gbayi"}, ["gyi"] = {"Gyele"}, ["gyl"] = {"Gayil"}, ["gym"] = {"Ngäbere"}, ["gyn"] = {"Guyanese Creole English"}, ["gyo"] = {"Gyalsumdo"}, ["gyr"] = {"Guarayu"}, ["gyy"] = {"Gunya"}, ["gza"] = {"Ganza"}, ["gzi"] = {"Gazi"}, ["gzn"] = {"Gane"}, ["haa"] = {"Han"}, ["hab"] = {"Hanoi Sign Language"}, ["hac"] = {"Gurani"}, ["had"] = {"Hatam"}, ["hae"] = {"Eastern Oromo"}, ["haf"] = {"Haiphong Sign Language"}, ["hag"] = {"Hanga"}, ["hah"] = {"Hahon"}, ["hai"] = {"Haida"}, ["haj"] = {"Hajong"}, ["hak"] = {"Hakka Chinese"}, ["hal"] = {"Halang"}, ["ham"] = {"Hewa"}, ["han"] = {"Hangaza"}, ["hao"] = {"Hakö"}, ["hap"] = {"Hupla"}, ["haq"] = {"Ha"}, ["har"] = {"Harari"}, ["has"] = {"Haisla"}, ["hav"] = {"Havu"}, ["haw"] = {"Hawaiian"}, ["hax"] = {"Southern Haida"}, ["hay"] = {"Haya"}, ["haz"] = {"Hazaragi"}, ["hba"] = {"Hamba"}, ["hbb"] = {"Huba"}, ["hbn"] = {"Heiban"}, ["hbo"] = {"Ancient Hebrew"}, ["hbu"] = {"Habu"}, ["hca"] = {"Andaman Creole Hindi"}, ["hch"] = {"Huichol"}, ["hdn"] = {"Northern Haida"}, ["hds"] = {"Honduras Sign Language"}, ["hdy"] = {"Hadiyya"}, ["hea"] = {"Northern Qiandong Miao"}, ["hed"] = {"Herdé"}, ["heg"] = {"Helong"}, ["heh"] = {"Hehe"}, ["hei"] = {"Heiltsuk"}, ["hem"] = {"Hemba"}, ["hgm"] = {"Hai//om", "Haiǁom"}, ["hgw"] = {"Haigwai"}, ["hhi"] = {"Hoia Hoia"}, ["hhr"] = {"Kerak"}, ["hhy"] = {"Hoyahoya"}, ["hia"] = {"Lamang"}, ["hib"] = {"Hibito"}, ["hid"] = {"Hidatsa"}, ["hif"] = {"Fiji Hindi"}, ["hig"] = {"Kamwe"}, ["hih"] = {"Pamosu"}, ["hii"] = {"Hinduri"}, ["hij"] = {"Hijuk"}, ["hik"] = {"Seit-Kaitetu"}, ["hil"] = {"Hiligaynon"}, ["him"] = {"Himachali languages", "Western Pahari languages"}, ["hio"] = {"Tsoa"}, ["hir"] = {"Himarimã"}, ["hit"] = {"Hittite"}, ["hiw"] = {"Hiw"}, ["hix"] = {"Hixkaryána"}, ["hji"] = {"Haji"}, ["hka"] = {"Kahe"}, ["hke"] = {"Hunde"}, ["hkk"] = {"Hunjara-Kaina Ke"}, ["hkn"] = {"Mel-Khaonh"}, ["hks"] = {"Hong Kong Sign Language", "Heung Kong Sau Yue"}, ["hla"] = {"Halia"}, ["hlb"] = {"Halbi"}, ["hld"] = {"Halang Doan"}, ["hle"] = {"Hlersu"}, ["hlt"] = {"Matu Chin"}, ["hlu"] = {"Hieroglyphic Luwian"}, ["hma"] = {"Southern Mashan Hmong", "Southern Mashan Miao"}, ["hmb"] = {"Humburi Senni Songhay"}, ["hmc"] = {"Central Huishui Hmong", "Central Huishui Miao"}, ["hmd"] = {"Large Flowery Miao", "A-hmaos", "Da-Hua Miao"}, ["hme"] = {"Eastern Huishui Hmong", "Eastern Huishui Miao"}, ["hmf"] = {"Hmong Don"}, ["hmg"] = {"Southwestern Guiyang Hmong"}, ["hmh"] = {"Southwestern Huishui Hmong", "Southwestern Huishui Miao"}, ["hmi"] = {"Northern Huishui Hmong", "Northern Huishui Miao"}, ["hmj"] = {"Ge", "Gejia"}, ["hmk"] = {"Maek"}, ["hml"] = {"Luopohe Hmong", "Luopohe Miao"}, ["hmm"] = {"Central Mashan Hmong", "Central Mashan Miao"}, ["hmn"] = {"Hmong", "Mong"}, ["hmp"] = {"Northern Mashan Hmong", "Northern Mashan Miao"}, ["hmq"] = {"Eastern Qiandong Miao"}, ["hmr"] = {"Hmar"}, ["hms"] = {"Southern Qiandong Miao"}, ["hmt"] = {"Hamtai"}, ["hmu"] = {"Hamap"}, ["hmv"] = {"Hmong Dô"}, ["hmw"] = {"Western Mashan Hmong", "Western Mashan Miao"}, ["hmx"] = {"Hmong-Mien languages"}, ["hmy"] = {"Southern Guiyang Hmong", "Southern Guiyang Miao"}, ["hmz"] = {"Hmong Shua", "Sinicized Miao"}, ["hna"] = {"Mina (Cameroon)"}, ["hnd"] = {"Southern Hindko"}, ["hne"] = {"Chhattisgarhi"}, ["hnh"] = {"//Ani", "ǁAni"}, ["hni"] = {"Hani"}, ["hnj"] = {"Hmong Njua", "Mong Leng", "Mong Njua"}, ["hnn"] = {"Hanunoo"}, ["hno"] = {"Northern Hindko"}, ["hns"] = {"Caribbean Hindustani"}, ["hnu"] = {"Hung"}, ["hoa"] = {"Hoava"}, ["hob"] = {"Mari (Madang Province)"}, ["hoc"] = {"Ho"}, ["hod"] = {"Holma"}, ["hoe"] = {"Horom"}, ["hoh"] = {"Hobyót"}, ["hoi"] = {"Holikachuk"}, ["hoj"] = {"Hadothi", "Haroti"}, ["hok"] = {"Hokan languages"}, ["hol"] = {"Holu"}, ["hom"] = {"Homa"}, ["hoo"] = {"Holoholo"}, ["hop"] = {"Hopi"}, ["hor"] = {"Horo"}, ["hos"] = {"Ho Chi Minh City Sign Language"}, ["hot"] = {"Hote", "Malê"}, ["hov"] = {"Hovongan"}, ["how"] = {"Honi"}, ["hoy"] = {"Holiya"}, ["hoz"] = {"Hozo"}, ["hpo"] = {"Hpon"}, ["hps"] = {"Hawai'i Sign Language (HSL)", "Hawai'i Pidgin Sign Language"}, ["hra"] = {"Hrangkhol"}, ["hrc"] = {"Niwer Mil"}, ["hre"] = {"Hre"}, ["hrk"] = {"Haruku"}, ["hrm"] = {"Horned Miao"}, ["hro"] = {"Haroi"}, ["hrp"] = {"Nhirrpi"}, ["hrt"] = {"Hértevin"}, ["hru"] = {"Hruso"}, ["hrw"] = {"Warwar Feni"}, ["hrx"] = {"Hunsrik"}, ["hrz"] = {"Harzani"}, ["hsb"] = {"Upper Sorbian"}, ["hsh"] = {"Hungarian Sign Language"}, ["hsl"] = {"Hausa Sign Language"}, ["hsn"] = {"Xiang Chinese"}, ["hss"] = {"Harsusi"}, ["hti"] = {"Hoti"}, ["hto"] = {"Minica Huitoto"}, ["hts"] = {"Hadza"}, ["htu"] = {"Hitu"}, ["htx"] = {"Middle Hittite"}, ["hub"] = {"Huambisa"}, ["huc"] = {"=/Hua", "ǂHua"}, ["hud"] = {"Huaulu"}, ["hue"] = {"San Francisco Del Mar Huave"}, ["huf"] = {"Humene"}, ["hug"] = {"Huachipaeri"}, ["huh"] = {"Huilliche"}, ["hui"] = {"Huli"}, ["huj"] = {"Northern Guiyang Hmong", "Northern Guiyang Miao"}, ["huk"] = {"Hulung"}, ["hul"] = {"Hula"}, ["hum"] = {"Hungana"}, ["huo"] = {"Hu"}, ["hup"] = {"Hupa"}, ["huq"] = {"Tsat"}, ["hur"] = {"Halkomelem"}, ["hus"] = {"Huastec"}, ["hut"] = {"Humla"}, ["huu"] = {"Murui Huitoto"}, ["huv"] = {"San Mateo Del Mar Huave"}, ["huw"] = {"Hukumina"}, ["hux"] = {"Nüpode Huitoto"}, ["huy"] = {"Hulaulá"}, ["huz"] = {"Hunzib"}, ["hvc"] = {"Haitian Vodoun Culture Language"}, ["hve"] = {"San Dionisio Del Mar Huave"}, ["hvk"] = {"Haveke"}, ["hvn"] = {"Sabu"}, ["hvv"] = {"Santa María Del Mar Huave"}, ["hwa"] = {"Wané"}, ["hwc"] = {"Hawai'i Creole English", "Hawai'i Pidgin"}, ["hwo"] = {"Hwana"}, ["hya"] = {"Hya"}, ["hyw"] = {"Western Armenian"}, ["hyx"] = {"Armenian (family)"}, ["iai"] = {"Iaai"}, ["ian"] = {"Iatmul"}, ["iar"] = {"Purari"}, ["iba"] = {"Iban"}, ["ibb"] = {"Ibibio"}, ["ibd"] = {"Iwaidja"}, ["ibe"] = {"Akpes"}, ["ibg"] = {"Ibanag"}, ["ibh"] = {"Bih"}, ["ibl"] = {"Ibaloi"}, ["ibm"] = {"Agoi"}, ["ibn"] = {"Ibino"}, ["ibr"] = {"Ibuoro"}, ["ibu"] = {"Ibu"}, ["iby"] = {"Ibani"}, ["ica"] = {"Ede Ica"}, ["ich"] = {"Etkywan"}, ["icl"] = {"Icelandic Sign Language"}, ["icr"] = {"Islander Creole English"}, ["ida"] = {"Idakho-Isukha-Tiriki", "Luidakho-Luisukha-Lutirichi"}, ["idb"] = {"Indo-Portuguese"}, ["idc"] = {"Idon", "Ajiya"}, ["idd"] = {"Ede Idaca"}, ["ide"] = {"Idere"}, ["idi"] = {"Idi"}, ["idr"] = {"Indri"}, ["ids"] = {"Idesa"}, ["idt"] = {"Idaté"}, ["idu"] = {"Idoma"}, ["ifa"] = {"Amganad Ifugao"}, ["ifb"] = {"Batad Ifugao", "Ayangan Ifugao"}, ["ife"] = {"Ifè"}, ["iff"] = {"Ifo"}, ["ifk"] = {"Tuwali Ifugao"}, ["ifm"] = {"Teke-Fuumu"}, ["ifu"] = {"Mayoyao Ifugao"}, ["ify"] = {"Keley-I Kallahan"}, ["igb"] = {"Ebira"}, ["ige"] = {"Igede"}, ["igg"] = {"Igana"}, ["igl"] = {"Igala"}, ["igm"] = {"Kanggape"}, ["ign"] = {"Ignaciano"}, ["igo"] = {"Isebe"}, ["igs"] = {"Interglossa"}, ["igw"] = {"Igwe"}, ["ihb"] = {"Iha Based Pidgin"}, ["ihi"] = {"Ihievbe"}, ["ihp"] = {"Iha"}, ["ihw"] = {"Bidhawal"}, ["iin"] = {"Thiin"}, ["iir"] = {"Indo-Iranian languages"}, ["ijc"] = {"Izon"}, ["ije"] = {"Biseni"}, ["ijj"] = {"Ede Ije"}, ["ijn"] = {"Kalabari"}, ["ijo"] = {"Ijo languages"}, ["ijs"] = {"Southeast Ijo"}, ["ike"] = {"Eastern Canadian Inuktitut"}, ["iki"] = {"Iko"}, ["ikk"] = {"Ika"}, ["ikl"] = {"Ikulu"}, ["iko"] = {"Olulumo-Ikom"}, ["ikp"] = {"Ikpeshi"}, ["ikr"] = {"Ikaranggal"}, ["iks"] = {"Inuit Sign Language"}, ["ikt"] = {"Inuinnaqtun", "Western Canadian Inuktitut"}, ["ikv"] = {"Iku-Gora-Ankwa"}, ["ikw"] = {"Ikwere"}, ["ikx"] = {"Ik"}, ["ikz"] = {"Ikizu"}, ["ila"] = {"Ile Ape"}, ["ilb"] = {"Ila"}, ["ilg"] = {"Garig-Ilgar"}, ["ili"] = {"Ili Turki"}, ["ilk"] = {"Ilongot"}, ["ilm"] = {"Iranun (Malaysia)"}, ["ilo"] = {"Iloko"}, ["ilp"] = {"Iranun (Philippines)"}, ["ils"] = {"International Sign"}, ["ilu"] = {"Ili'uun"}, ["ilv"] = {"Ilue"}, ["ima"] = {"Mala Malasar"}, ["imi"] = {"Anamgura"}, ["iml"] = {"Miluk"}, ["imn"] = {"Imonda"}, ["imo"] = {"Imbongu"}, ["imr"] = {"Imroing"}, ["ims"] = {"Marsian"}, ["imy"] = {"Milyan"}, ["inb"] = {"Inga"}, ["inc"] = {"Indic languages"}, ["ine"] = {"Indo-European languages"}, ["ing"] = {"Degexit'an"}, ["inh"] = {"Ingush"}, ["inj"] = {"Jungle Inga"}, ["inl"] = {"Indonesian Sign Language"}, ["inm"] = {"Minaean"}, ["inn"] = {"Isinai"}, ["ino"] = {"Inoke-Yate"}, ["inp"] = {"Iñapari"}, ["ins"] = {"Indian Sign Language"}, ["int"] = {"Intha"}, ["inz"] = {"Ineseño"}, ["ior"] = {"Inor"}, ["iou"] = {"Tuma-Irumu"}, ["iow"] = {"Iowa-Oto"}, ["ipi"] = {"Ipili"}, ["ipo"] = {"Ipiko"}, ["iqu"] = {"Iquito"}, ["iqw"] = {"Ikwo"}, ["ira"] = {"Iranian languages"}, ["ire"] = {"Iresim"}, ["irh"] = {"Irarutu"}, ["iri"] = {"Rigwe", "Irigwe"}, ["irk"] = {"Iraqw"}, ["irn"] = {"Irántxe"}, ["iro"] = {"Iroquoian languages"}, ["irr"] = {"Ir"}, ["iru"] = {"Irula"}, ["irx"] = {"Kamberau"}, ["iry"] = {"Iraya"}, ["isa"] = {"Isabi"}, ["isc"] = {"Isconahua"}, ["isd"] = {"Isnag"}, ["ise"] = {"Italian Sign Language"}, ["isg"] = {"Irish Sign Language"}, ["ish"] = {"Esan"}, ["isi"] = {"Nkem-Nkum"}, ["isk"] = {"Ishkashimi"}, ["ism"] = {"Masimasi"}, ["isn"] = {"Isanzu"}, ["iso"] = {"Isoko"}, ["isr"] = {"Israeli Sign Language"}, ["ist"] = {"Istriot"}, ["isu"] = {"Isu (Menchum Division)"}, ["itb"] = {"Binongan Itneg"}, ["itc"] = {"Italic languages"}, ["itd"] = {"Southern Tidung"}, ["ite"] = {"Itene"}, ["iti"] = {"Inlaod Itneg"}, ["itk"] = {"Judeo-Italian"}, ["itl"] = {"Itelmen"}, ["itm"] = {"Itu Mbon Uzo"}, ["ito"] = {"Itonama"}, ["itr"] = {"Iteri"}, ["its"] = {"Isekiri"}, ["itt"] = {"Maeng Itneg"}, ["itv"] = {"Itawit"}, ["itw"] = {"Ito"}, ["itx"] = {"Itik"}, ["ity"] = {"Moyadan Itneg"}, ["itz"] = {"Itzá"}, ["ium"] = {"Iu Mien"}, ["ivb"] = {"Ibatan"}, ["ivv"] = {"Ivatan"}, ["iwk"] = {"I-Wak"}, ["iwm"] = {"Iwam"}, ["iwo"] = {"Iwur"}, ["iws"] = {"Sepik Iwam"}, ["ixc"] = {"Ixcatec"}, ["ixl"] = {"Ixil"}, ["iya"] = {"Iyayu"}, ["iyo"] = {"Mesaka"}, ["iyx"] = {"Yaka (Congo)"}, ["izh"] = {"Ingrian"}, ["izr"] = {"Izere"}, ["izz"] = {"Izii"}, ["jaa"] = {"Jamamadí"}, ["jab"] = {"Hyam"}, ["jac"] = {"Popti'", "Jakalteko"}, ["jad"] = {"Jahanka"}, ["jae"] = {"Yabem"}, ["jaf"] = {"Jara"}, ["jah"] = {"Jah Hut"}, ["jaj"] = {"Zazao"}, ["jak"] = {"Jakun"}, ["jal"] = {"Yalahatan"}, ["jam"] = {"Jamaican Creole English"}, ["jan"] = {"Jandai"}, ["jao"] = {"Yanyuwa"}, ["jaq"] = {"Yaqay"}, ["jas"] = {"New Caledonian Javanese"}, ["jat"] = {"Jakati"}, ["jau"] = {"Yaur"}, ["jax"] = {"Jambi Malay"}, ["jay"] = {"Yan-nhangu"}, ["jaz"] = {"Jawe"}, ["jbe"] = {"Judeo-Berber"}, ["jbi"] = {"Badjiri"}, ["jbj"] = {"Arandai"}, ["jbk"] = {"Barikewa"}, ["jbn"] = {"Nafusi"}, ["jbo"] = {"Lojban"}, ["jbr"] = {"Jofotek-Bromnya"}, ["jbt"] = {"Jabutí"}, ["jbu"] = {"Jukun Takum"}, ["jbw"] = {"Yawijibaya"}, ["jcs"] = {"Jamaican Country Sign Language"}, ["jct"] = {"Krymchak"}, ["jda"] = {"Jad"}, ["jdg"] = {"Jadgali"}, ["jdt"] = {"Judeo-Tat"}, ["jeb"] = {"Jebero"}, ["jee"] = {"Jerung"}, ["jeh"] = {"Jeh"}, ["jei"] = {"Yei"}, ["jek"] = {"Jeri Kuo"}, ["jel"] = {"Yelmek"}, ["jen"] = {"Dza"}, ["jer"] = {"Jere"}, ["jet"] = {"Manem"}, ["jeu"] = {"Jonkor Bourmataguil"}, ["jgb"] = {"Ngbee"}, ["jge"] = {"Judeo-Georgian"}, ["jgk"] = {"Gwak"}, ["jgo"] = {"Ngomba"}, ["jhi"] = {"Jehai"}, ["jhs"] = {"Jhankot Sign Language"}, ["jia"] = {"Jina"}, ["jib"] = {"Jibu"}, ["jic"] = {"Tol"}, ["jid"] = {"Bu"}, ["jie"] = {"Jilbe"}, ["jig"] = {"Djingili"}, ["jih"] = {"sTodsde", "Shangzhai"}, ["jii"] = {"Jiiddu"}, ["jil"] = {"Jilim"}, ["jim"] = {"Jimi (Cameroon)"}, ["jio"] = {"Jiamao"}, ["jiq"] = {"Guanyinqiao", "Lavrung"}, ["jit"] = {"Jita"}, ["jiu"] = {"Youle Jinuo"}, ["jiv"] = {"Shuar"}, ["jiy"] = {"Buyuan Jinuo"}, ["jje"] = {"Jejueo"}, ["jjr"] = {"Bankal"}, ["jka"] = {"Kaera"}, ["jkm"] = {"Mobwa Karen"}, ["jko"] = {"Kubo"}, ["jkp"] = {"Paku Karen"}, ["jkr"] = {"Koro (India)"}, ["jku"] = {"Labir"}, ["jle"] = {"Ngile"}, ["jls"] = {"Jamaican Sign Language"}, ["jma"] = {"Dima"}, ["jmb"] = {"Zumbun"}, ["jmc"] = {"Machame"}, ["jmd"] = {"Yamdena"}, ["jmi"] = {"Jimi (Nigeria)"}, ["jml"] = {"Jumli"}, ["jmn"] = {"Makuri Naga"}, ["jmr"] = {"Kamara"}, ["jms"] = {"Mashi (Nigeria)"}, ["jmw"] = {"Mouwase"}, ["jmx"] = {"Western Juxtlahuaca Mixtec"}, ["jna"] = {"Jangshung"}, ["jnd"] = {"Jandavra"}, ["jng"] = {"Yangman"}, ["jni"] = {"Janji"}, ["jnj"] = {"Yemsa"}, ["jnl"] = {"Rawat"}, ["jns"] = {"Jaunsari"}, ["job"] = {"Joba"}, ["jod"] = {"Wojenaka"}, ["jog"] = {"Jogi"}, ["jor"] = {"Jorá"}, ["jos"] = {"Jordanian Sign Language"}, ["jow"] = {"Jowulu"}, ["jpa"] = {"Jewish Palestinian Aramaic"}, ["jpr"] = {"Judeo-Persian"}, ["jpx"] = {"Japanese (family)"}, ["jqr"] = {"Jaqaru"}, ["jra"] = {"Jarai"}, ["jrb"] = {"Judeo-Arabic"}, ["jrr"] = {"Jiru"}, ["jrt"] = {"Jorto"}, ["jru"] = {"Japrería"}, ["jsl"] = {"Japanese Sign Language"}, ["jua"] = {"Júma"}, ["jub"] = {"Wannu"}, ["juc"] = {"Jurchen"}, ["jud"] = {"Worodougou"}, ["juh"] = {"Hõne"}, ["jui"] = {"Ngadjuri"}, ["juk"] = {"Wapan"}, ["jul"] = {"Jirel"}, ["jum"] = {"Jumjum"}, ["jun"] = {"Juang"}, ["juo"] = {"Jiba"}, ["jup"] = {"Hupdë"}, ["jur"] = {"Jurúna"}, ["jus"] = {"Jumla Sign Language"}, ["jut"] = {"Jutish"}, ["juu"] = {"Ju"}, ["juw"] = {"Wãpha"}, ["juy"] = {"Juray"}, ["jvd"] = {"Javindo"}, ["jvn"] = {"Caribbean Javanese"}, ["jwi"] = {"Jwira-Pepesa"}, ["jya"] = {"Jiarong"}, ["jye"] = {"Judeo-Yemeni Arabic"}, ["jyy"] = {"Jaya"}, ["kaa"] = {"Kara-Kalpak"}, ["kab"] = {"Kabyle"}, ["kac"] = {"Kachin", "Jingpho"}, ["kad"] = {"Adara"}, ["kae"] = {"Ketangalan"}, ["kaf"] = {"Katso"}, ["kag"] = {"Kajaman"}, ["kah"] = {"Kara (Central African Republic)"}, ["kai"] = {"Karekare"}, ["kaj"] = {"Jju"}, ["kak"] = {"Kalanguya", "Kayapa Kallahan"}, ["kam"] = {"Kamba (Kenya)"}, ["kao"] = {"Xaasongaxango"}, ["kap"] = {"Bezhta"}, ["kaq"] = {"Capanahua"}, ["kar"] = {"Karen languages"}, ["kav"] = {"Katukína"}, ["kaw"] = {"Kawi"}, ["kax"] = {"Kao"}, ["kay"] = {"Kamayurá"}, ["kba"] = {"Kalarko"}, ["kbb"] = {"Kaxuiâna"}, ["kbc"] = {"Kadiwéu"}, ["kbd"] = {"Kabardian"}, ["kbe"] = {"Kanju"}, ["kbg"] = {"Khamba"}, ["kbh"] = {"Camsá"}, ["kbi"] = {"Kaptiau"}, ["kbj"] = {"Kari"}, ["kbk"] = {"Grass Koiari"}, ["kbl"] = {"Kanembu"}, ["kbm"] = {"Iwal"}, ["kbn"] = {"Kare (Central African Republic)"}, ["kbo"] = {"Keliko"}, ["kbp"] = {"Kabiyè"}, ["kbq"] = {"Kamano"}, ["kbr"] = {"Kafa"}, ["kbs"] = {"Kande"}, ["kbt"] = {"Abadi"}, ["kbu"] = {"Kabutra"}, ["kbv"] = {"Dera (Indonesia)"}, ["kbw"] = {"Kaiep"}, ["kbx"] = {"Ap Ma"}, ["kby"] = {"Manga Kanuri"}, ["kbz"] = {"Duhwa"}, ["kca"] = {"Khanty"}, ["kcb"] = {"Kawacha"}, ["kcc"] = {"Lubila"}, ["kcd"] = {"Ngkâlmpw Kanum"}, ["kce"] = {"Kaivi"}, ["kcf"] = {"Ukaan"}, ["kcg"] = {"Tyap"}, ["kch"] = {"Vono"}, ["kci"] = {"Kamantan"}, ["kcj"] = {"Kobiana"}, ["kck"] = {"Kalanga"}, ["kcl"] = {"Kela (Papua New Guinea)", "Kala"}, ["kcm"] = {"Gula (Central African Republic)"}, ["kcn"] = {"Nubi"}, ["kco"] = {"Kinalakna"}, ["kcp"] = {"Kanga"}, ["kcq"] = {"Kamo"}, ["kcr"] = {"Katla"}, ["kcs"] = {"Koenoem"}, ["kct"] = {"Kaian"}, ["kcu"] = {"Kami (Tanzania)"}, ["kcv"] = {"Kete"}, ["kcw"] = {"Kabwari"}, ["kcx"] = {"Kachama-Ganjule"}, ["kcy"] = {"Korandje"}, ["kcz"] = {"Konongo"}, ["kda"] = {"Worimi"}, ["kdc"] = {"Kutu"}, ["kdd"] = {"Yankunytjatjara"}, ["kde"] = {"Makonde"}, ["kdf"] = {"Mamusi"}, ["kdg"] = {"Seba"}, ["kdh"] = {"Tem"}, ["kdi"] = {"Kumam"}, ["kdj"] = {"Karamojong"}, ["kdk"] = {"Numèè", "Kwényi"}, ["kdl"] = {"Tsikimba"}, ["kdm"] = {"Kagoma"}, ["kdn"] = {"Kunda"}, ["kdo"] = {"Kordofanian languages"}, ["kdp"] = {"Kaningdon-Nindem"}, ["kdq"] = {"Koch"}, ["kdr"] = {"Karaim"}, ["kdt"] = {"Kuy"}, ["kdu"] = {"Kadaru"}, ["kdw"] = {"Koneraw"}, ["kdx"] = {"Kam"}, ["kdy"] = {"Keder", "Keijar"}, ["kdz"] = {"Kwaja"}, ["kea"] = {"Kabuverdianu"}, ["keb"] = {"Kélé"}, ["kec"] = {"Keiga"}, ["ked"] = {"Kerewe"}, ["kee"] = {"Eastern Keres"}, ["kef"] = {"Kpessi"}, ["keg"] = {"Tese"}, ["keh"] = {"Keak"}, ["kei"] = {"Kei"}, ["kej"] = {"Kadar"}, ["kek"] = {"Kekchí"}, ["kel"] = {"Kela (Democratic Republic of Congo)"}, ["kem"] = {"Kemak"}, ["ken"] = {"Kenyang"}, ["keo"] = {"Kakwa"}, ["kep"] = {"Kaikadi"}, ["keq"] = {"Kamar"}, ["ker"] = {"Kera"}, ["kes"] = {"Kugbo"}, ["ket"] = {"Ket"}, ["keu"] = {"Akebu"}, ["kev"] = {"Kanikkaran"}, ["kew"] = {"West Kewa"}, ["kex"] = {"Kukna"}, ["key"] = {"Kupia"}, ["kez"] = {"Kukele"}, ["kfa"] = {"Kodava"}, ["kfb"] = {"Northwestern Kolami"}, ["kfc"] = {"Konda-Dora"}, ["kfd"] = {"Korra Koraga"}, ["kfe"] = {"Kota (India)"}, ["kff"] = {"Koya"}, ["kfg"] = {"Kudiya"}, ["kfh"] = {"Kurichiya"}, ["kfi"] = {"Kannada Kurumba"}, ["kfj"] = {"Kemiehua"}, ["kfk"] = {"Kinnauri"}, ["kfl"] = {"Kung"}, ["kfm"] = {"Khunsari"}, ["kfn"] = {"Kuk"}, ["kfo"] = {"Koro (Côte d'Ivoire)"}, ["kfp"] = {"Korwa"}, ["kfq"] = {"Korku"}, ["kfr"] = {"Kachhi", "Kutchi"}, ["kfs"] = {"Bilaspuri"}, ["kft"] = {"Kanjari"}, ["kfu"] = {"Katkari"}, ["kfv"] = {"Kurmukar"}, ["kfw"] = {"Kharam Naga"}, ["kfx"] = {"Kullu Pahari"}, ["kfy"] = {"Kumaoni"}, ["kfz"] = {"Koromfé"}, ["kga"] = {"Koyaga"}, ["kgb"] = {"Kawe"}, ["kge"] = {"Komering"}, ["kgf"] = {"Kube"}, ["kgg"] = {"Kusunda"}, ["kgi"] = {"Selangor Sign Language"}, ["kgj"] = {"Gamale Kham"}, ["kgk"] = {"Kaiwá"}, ["kgl"] = {"Kunggari"}, ["kgm"] = {"Karipúna"}, ["kgn"] = {"Karingani"}, ["kgo"] = {"Krongo"}, ["kgp"] = {"Kaingang"}, ["kgq"] = {"Kamoro"}, ["kgr"] = {"Abun"}, ["kgs"] = {"Kumbainggar"}, ["kgt"] = {"Somyev"}, ["kgu"] = {"Kobol"}, ["kgv"] = {"Karas"}, ["kgw"] = {"Karon Dori"}, ["kgx"] = {"Kamaru"}, ["kgy"] = {"Kyerung"}, ["kha"] = {"Khasi"}, ["khb"] = {"Lü"}, ["khc"] = {"Tukang Besi North"}, ["khd"] = {"Bädi Kanum"}, ["khe"] = {"Korowai"}, ["khf"] = {"Khuen"}, ["khg"] = {"Khams Tibetan"}, ["khh"] = {"Kehu"}, ["khi"] = {"Khoisan languages"}, ["khj"] = {"Kuturmi"}, ["khk"] = {"Halh Mongolian"}, ["khl"] = {"Lusi"}, ["khn"] = {"Khandesi"}, ["kho"] = {"Khotanese", "Sakan"}, ["khp"] = {"Kapori", "Kapauri"}, ["khq"] = {"Koyra Chiini Songhay"}, ["khr"] = {"Kharia"}, ["khs"] = {"Kasua"}, ["kht"] = {"Khamti"}, ["khu"] = {"Nkhumbi"}, ["khv"] = {"Khvarshi"}, ["khw"] = {"Khowar"}, ["khx"] = {"Kanu"}, ["khy"] = {"Kele (Democratic Republic of Congo)"}, ["khz"] = {"Keapara"}, ["kia"] = {"Kim"}, ["kib"] = {"Koalib"}, ["kic"] = {"Kickapoo"}, ["kid"] = {"Koshin"}, ["kie"] = {"Kibet"}, ["kif"] = {"Eastern Parbate Kham"}, ["kig"] = {"Kimaama", "Kimaghima"}, ["kih"] = {"Kilmeri"}, ["kii"] = {"Kitsai"}, ["kij"] = {"Kilivila"}, ["kil"] = {"Kariya"}, ["kim"] = {"Karagas"}, ["kio"] = {"Kiowa"}, ["kip"] = {"Sheshi Kham"}, ["kiq"] = {"Kosadle", "Kosare"}, ["kis"] = {"Kis"}, ["kit"] = {"Agob"}, ["kiu"] = {"Kirmanjki (individual language)"}, ["kiv"] = {"Kimbu"}, ["kiw"] = {"Northeast Kiwai"}, ["kix"] = {"Khiamniungan Naga"}, ["kiy"] = {"Kirikiri"}, ["kiz"] = {"Kisi"}, ["kja"] = {"Mlap"}, ["kjb"] = {"Q'anjob'al", "Kanjobal"}, ["kjc"] = {"Coastal Konjo"}, ["kjd"] = {"Southern Kiwai"}, ["kje"] = {"Kisar"}, ["kjf"] = {"Khalaj"}, ["kjg"] = {"Khmu"}, ["kjh"] = {"Khakas"}, ["kji"] = {"Zabana"}, ["kjj"] = {"Khinalugh"}, ["kjk"] = {"Highland Konjo"}, ["kjl"] = {"Western Parbate Kham"}, ["kjm"] = {"Kháng"}, ["kjn"] = {"Kunjen"}, ["kjo"] = {"Harijan Kinnauri"}, ["kjp"] = {"Pwo Eastern Karen"}, ["kjq"] = {"Western Keres"}, ["kjr"] = {"Kurudu"}, ["kjs"] = {"East Kewa"}, ["kjt"] = {"Phrae Pwo Karen"}, ["kju"] = {"Kashaya"}, ["kjv"] = {"Kaikavian Literary Language"}, ["kjx"] = {"Ramopa"}, ["kjy"] = {"Erave"}, ["kjz"] = {"Bumthangkha"}, ["kka"] = {"Kakanda"}, ["kkb"] = {"Kwerisa"}, ["kkc"] = {"Odoodee"}, ["kkd"] = {"Kinuku"}, ["kke"] = {"Kakabe"}, ["kkf"] = {"Kalaktang Monpa"}, ["kkg"] = {"Mabaka Valley Kalinga"}, ["kkh"] = {"Khün"}, ["kki"] = {"Kagulu"}, ["kkj"] = {"Kako"}, ["kkk"] = {"Kokota"}, ["kkl"] = {"Kosarek Yale"}, ["kkm"] = {"Kiong"}, ["kkn"] = {"Kon Keu"}, ["kko"] = {"Karko"}, ["kkp"] = {"Gugubera"}, ["kkq"] = {"Kaiku"}, ["kkr"] = {"Kir-Balar"}, ["kks"] = {"Giiwo"}, ["kkt"] = {"Koi"}, ["kku"] = {"Tumi"}, ["kkv"] = {"Kangean"}, ["kkw"] = {"Teke-Kukuya"}, ["kkx"] = {"Kohin"}, ["kky"] = {"Guguyimidjir"}, ["kkz"] = {"Kaska"}, ["kla"] = {"Klamath-Modoc"}, ["klb"] = {"Kiliwa"}, ["klc"] = {"Kolbila"}, ["kld"] = {"Gamilaraay"}, ["kle"] = {"Kulung (Nepal)"}, ["klf"] = {"Kendeje"}, ["klg"] = {"Tagakaulo"}, ["klh"] = {"Weliki"}, ["kli"] = {"Kalumpang"}, ["klj"] = {"Turkic Khalaj"}, ["klk"] = {"Kono (Nigeria)"}, ["kll"] = {"Kagan Kalagan"}, ["klm"] = {"Migum"}, ["kln"] = {"Kalenjin"}, ["klo"] = {"Kapya"}, ["klp"] = {"Kamasa"}, ["klq"] = {"Rumu"}, ["klr"] = {"Khaling"}, ["kls"] = {"Kalasha"}, ["klt"] = {"Nukna"}, ["klu"] = {"Klao"}, ["klv"] = {"Maskelynes"}, ["klw"] = {"Tado", "Lindu"}, ["klx"] = {"Koluwawa"}, ["kly"] = {"Kalao"}, ["klz"] = {"Kabola"}, ["kma"] = {"Konni"}, ["kmb"] = {"Kimbundu"}, ["kmc"] = {"Southern Dong"}, ["kmd"] = {"Majukayang Kalinga"}, ["kme"] = {"Bakole"}, ["kmf"] = {"Kare (Papua New Guinea)"}, ["kmg"] = {"Kâte"}, ["kmh"] = {"Kalam"}, ["kmi"] = {"Kami (Nigeria)"}, ["kmj"] = {"Kumarbhag Paharia"}, ["kmk"] = {"Limos Kalinga"}, ["kml"] = {"Tanudan Kalinga"}, ["kmm"] = {"Kom (India)"}, ["kmn"] = {"Awtuw"}, ["kmo"] = {"Kwoma"}, ["kmp"] = {"Gimme"}, ["kmq"] = {"Kwama"}, ["kmr"] = {"Northern Kurdish"}, ["kms"] = {"Kamasau"}, ["kmt"] = {"Kemtuik"}, ["kmu"] = {"Kanite"}, ["kmv"] = {"Karipúna Creole French"}, ["kmw"] = {"Komo (Democratic Republic of Congo)"}, ["kmx"] = {"Waboda"}, ["kmy"] = {"Koma"}, ["kmz"] = {"Khorasani Turkish"}, ["kna"] = {"Dera (Nigeria)"}, ["knb"] = {"Lubuagan Kalinga"}, ["knc"] = {"Central Kanuri"}, ["knd"] = {"Konda"}, ["kne"] = {"Kankanaey"}, ["knf"] = {"Mankanya"}, ["kng"] = {"Koongo"}, ["kni"] = {"Kanufi"}, ["knj"] = {"Western Kanjobal"}, ["knk"] = {"Kuranko"}, ["knl"] = {"Keninjal"}, ["knm"] = {"Kanamarí"}, ["knn"] = {"Konkani (individual language)"}, ["kno"] = {"Kono (Sierra Leone)"}, ["knp"] = {"Kwanja"}, ["knq"] = {"Kintaq"}, ["knr"] = {"Kaningra"}, ["kns"] = {"Kensiu"}, ["knt"] = {"Panoan Katukína"}, ["knu"] = {"Kono (Guinea)"}, ["knv"] = {"Tabo"}, ["knw"] = {"Kung-Ekoka"}, ["knx"] = {"Kendayan", "Salako"}, ["kny"] = {"Kanyok"}, ["knz"] = {"Kalamsé"}, ["koa"] = {"Konomala"}, ["koc"] = {"Kpati"}, ["kod"] = {"Kodi"}, ["koe"] = {"Kacipo-Balesi"}, ["kof"] = {"Kubi"}, ["kog"] = {"Cogui", "Kogi"}, ["koh"] = {"Koyo"}, ["koi"] = {"Komi-Permyak"}, ["kok"] = {"Konkani (macrolanguage)"}, ["kol"] = {"Kol (Papua New Guinea)"}, ["koo"] = {"Konzo"}, ["kop"] = {"Waube"}, ["koq"] = {"Kota (Gabon)"}, ["kos"] = {"Kosraean"}, ["kot"] = {"Lagwan"}, ["kou"] = {"Koke"}, ["kov"] = {"Kudu-Camo"}, ["kow"] = {"Kugama"}, ["koy"] = {"Koyukon"}, ["koz"] = {"Korak"}, ["kpa"] = {"Kutto"}, ["kpb"] = {"Mullu Kurumba"}, ["kpc"] = {"Curripaco"}, ["kpd"] = {"Koba"}, ["kpe"] = {"Kpelle"}, ["kpf"] = {"Komba"}, ["kpg"] = {"Kapingamarangi"}, ["kph"] = {"Kplang"}, ["kpi"] = {"Kofei"}, ["kpj"] = {"Karajá"}, ["kpk"] = {"Kpan"}, ["kpl"] = {"Kpala"}, ["kpm"] = {"Koho"}, ["kpn"] = {"Kepkiriwát"}, ["kpo"] = {"Ikposo"}, ["kpq"] = {"Korupun-Sela"}, ["kpr"] = {"Korafe-Yegha"}, ["kps"] = {"Tehit"}, ["kpt"] = {"Karata"}, ["kpu"] = {"Kafoa"}, ["kpv"] = {"Komi-Zyrian"}, ["kpw"] = {"Kobon"}, ["kpx"] = {"Mountain Koiali"}, ["kpy"] = {"Koryak"}, ["kpz"] = {"Kupsabiny"}, ["kqa"] = {"Mum"}, ["kqb"] = {"Kovai"}, ["kqc"] = {"Doromu-Koki"}, ["kqd"] = {"Koy Sanjaq Surat"}, ["kqe"] = {"Kalagan"}, ["kqf"] = {"Kakabai"}, ["kqg"] = {"Khe"}, ["kqh"] = {"Kisankasa"}, ["kqi"] = {"Koitabu"}, ["kqj"] = {"Koromira"}, ["kqk"] = {"Kotafon Gbe"}, ["kql"] = {"Kyenele"}, ["kqm"] = {"Khisa"}, ["kqn"] = {"Kaonde"}, ["kqo"] = {"Eastern Krahn"}, ["kqp"] = {"Kimré"}, ["kqq"] = {"Krenak"}, ["kqr"] = {"Kimaragang"}, ["kqs"] = {"Northern Kissi"}, ["kqt"] = {"Klias River Kadazan"}, ["kqu"] = {"Seroa"}, ["kqv"] = {"Okolod"}, ["kqw"] = {"Kandas"}, ["kqx"] = {"Mser"}, ["kqy"] = {"Koorete"}, ["kqz"] = {"Korana"}, ["kra"] = {"Kumhali"}, ["krb"] = {"Karkin"}, ["krc"] = {"Karachay-Balkar"}, ["krd"] = {"Kairui-Midiki"}, ["kre"] = {"Panará"}, ["krf"] = {"Koro (Vanuatu)"}, ["krh"] = {"Kurama"}, ["kri"] = {"Krio"}, ["krj"] = {"Kinaray-A"}, ["krk"] = {"Kerek"}, ["krl"] = {"Karelian"}, ["krn"] = {"Sapo"}, ["kro"] = {"Kru languages"}, ["krp"] = {"Korop"}, ["krr"] = {"Krung"}, ["krs"] = {"Gbaya (Sudan)"}, ["krt"] = {"Tumari Kanuri"}, ["kru"] = {"Kurukh"}, ["krv"] = {"Kavet"}, ["krw"] = {"Western Krahn"}, ["krx"] = {"Karon"}, ["kry"] = {"Kryts"}, ["krz"] = {"Sota Kanum"}, ["ksa"] = {"Shuwa-Zamani"}, ["ksb"] = {"Shambala"}, ["ksc"] = {"Southern Kalinga"}, ["ksd"] = {"Kuanua"}, ["kse"] = {"Kuni"}, ["ksf"] = {"Bafia"}, ["ksg"] = {"Kusaghe"}, ["ksh"] = {"Kölsch"}, ["ksi"] = {"Krisa", "I'saka"}, ["ksj"] = {"Uare"}, ["ksk"] = {"Kansa"}, ["ksl"] = {"Kumalu"}, ["ksm"] = {"Kumba"}, ["ksn"] = {"Kasiguranin"}, ["kso"] = {"Kofa"}, ["ksp"] = {"Kaba"}, ["ksq"] = {"Kwaami"}, ["ksr"] = {"Borong"}, ["kss"] = {"Southern Kisi"}, ["kst"] = {"Winyé"}, ["ksu"] = {"Khamyang"}, ["ksv"] = {"Kusu"}, ["ksw"] = {"S'gaw Karen"}, ["ksx"] = {"Kedang"}, ["ksy"] = {"Kharia Thar"}, ["ksz"] = {"Kodaku"}, ["kta"] = {"Katua"}, ["ktb"] = {"Kambaata"}, ["ktc"] = {"Kholok"}, ["ktd"] = {"Kokata"}, ["kte"] = {"Nubri"}, ["ktf"] = {"Kwami"}, ["ktg"] = {"Kalkutung"}, ["kth"] = {"Karanga"}, ["kti"] = {"North Muyu"}, ["ktj"] = {"Plapo Krumen"}, ["ktk"] = {"Kaniet"}, ["ktl"] = {"Koroshi"}, ["ktm"] = {"Kurti"}, ["ktn"] = {"Karitiâna"}, ["kto"] = {"Kuot"}, ["ktp"] = {"Kaduo"}, ["ktq"] = {"Katabaga"}, ["kts"] = {"South Muyu"}, ["ktt"] = {"Ketum"}, ["ktu"] = {"Kituba (Democratic Republic of Congo)"}, ["ktv"] = {"Eastern Katu"}, ["ktw"] = {"Kato"}, ["ktx"] = {"Kaxararí"}, ["kty"] = {"Kango (Bas-Uélé District)"}, ["ktz"] = {"Ju/'hoan", "Juǀʼhoan", "Juǀʼhoansi"}, ["kub"] = {"Kutep"}, ["kuc"] = {"Kwinsu"}, ["kud"] = {"'Auhelawa"}, ["kue"] = {"Kuman (Papua New Guinea)"}, ["kuf"] = {"Western Katu"}, ["kug"] = {"Kupa"}, ["kuh"] = {"Kushi"}, ["kui"] = {"Kuikúro-Kalapálo"}, ["kuj"] = {"Kuria"}, ["kuk"] = {"Kepo'"}, ["kul"] = {"Kulere"}, ["kum"] = {"Kumyk"}, ["kun"] = {"Kunama"}, ["kuo"] = {"Kumukio"}, ["kup"] = {"Kunimaipa"}, ["kuq"] = {"Karipuna"}, ["kus"] = {"Kusaal"}, ["kut"] = {"Kutenai"}, ["kuu"] = {"Upper Kuskokwim"}, ["kuv"] = {"Kur"}, ["kuw"] = {"Kpagua"}, ["kux"] = {"Kukatja"}, ["kuy"] = {"Kuuku-Ya'u"}, ["kuz"] = {"Kunza"}, ["kva"] = {"Bagvalal"}, ["kvb"] = {"Kubu"}, ["kvc"] = {"Kove"}, ["kvd"] = {"Kui (Indonesia)"}, ["kve"] = {"Kalabakan"}, ["kvf"] = {"Kabalai"}, ["kvg"] = {"Kuni-Boazi"}, ["kvh"] = {"Komodo"}, ["kvi"] = {"Kwang"}, ["kvj"] = {"Psikye"}, ["kvk"] = {"Korean Sign Language"}, ["kvl"] = {"Kayaw"}, ["kvm"] = {"Kendem"}, ["kvn"] = {"Border Kuna"}, ["kvo"] = {"Dobel"}, ["kvp"] = {"Kompane"}, ["kvq"] = {"Geba Karen"}, ["kvr"] = {"Kerinci"}, ["kvt"] = {"Lahta Karen", "Lahta"}, ["kvu"] = {"Yinbaw Karen"}, ["kvv"] = {"Kola"}, ["kvw"] = {"Wersing"}, ["kvx"] = {"Parkari Koli"}, ["kvy"] = {"Yintale Karen", "Yintale"}, ["kvz"] = {"Tsakwambo", "Tsaukambo"}, ["kwa"] = {"Dâw"}, ["kwb"] = {"Kwa"}, ["kwc"] = {"Likwala"}, ["kwd"] = {"Kwaio"}, ["kwe"] = {"Kwerba"}, ["kwf"] = {"Kwara'ae"}, ["kwg"] = {"Sara Kaba Deme"}, ["kwh"] = {"Kowiai"}, ["kwi"] = {"Awa-Cuaiquer"}, ["kwj"] = {"Kwanga"}, ["kwk"] = {"Kwakiutl"}, ["kwl"] = {"Kofyar"}, ["kwm"] = {"Kwambi"}, ["kwn"] = {"Kwangali"}, ["kwo"] = {"Kwomtari"}, ["kwp"] = {"Kodia"}, ["kwr"] = {"Kwer"}, ["kws"] = {"Kwese"}, ["kwt"] = {"Kwesten"}, ["kwu"] = {"Kwakum"}, ["kwv"] = {"Sara Kaba Náà"}, ["kww"] = {"Kwinti"}, ["kwx"] = {"Khirwar"}, ["kwy"] = {"San Salvador Kongo"}, ["kwz"] = {"Kwadi"}, ["kxa"] = {"Kairiru"}, ["kxb"] = {"Krobu"}, ["kxc"] = {"Konso", "Khonso"}, ["kxd"] = {"Brunei"}, ["kxf"] = {"Manumanaw Karen", "Manumanaw"}, ["kxh"] = {"Karo (Ethiopia)"}, ["kxi"] = {"Keningau Murut"}, ["kxj"] = {"Kulfa"}, ["kxk"] = {"Zayein Karen"}, ["kxl"] = {"Nepali Kurux"}, ["kxm"] = {"Northern Khmer"}, ["kxn"] = {"Kanowit-Tanjong Melanau"}, ["kxo"] = {"Kanoé"}, ["kxp"] = {"Wadiyara Koli"}, ["kxq"] = {"Smärky Kanum"}, ["kxr"] = {"Koro (Papua New Guinea)"}, ["kxs"] = {"Kangjia"}, ["kxt"] = {"Koiwat"}, ["kxu"] = {"Kui (India)"}, ["kxv"] = {"Kuvi"}, ["kxw"] = {"Konai"}, ["kxx"] = {"Likuba"}, ["kxy"] = {"Kayong"}, ["kxz"] = {"Kerewo"}, ["kya"] = {"Kwaya"}, ["kyb"] = {"Butbut Kalinga"}, ["kyc"] = {"Kyaka"}, ["kyd"] = {"Karey"}, ["kye"] = {"Krache"}, ["kyf"] = {"Kouya"}, ["kyg"] = {"Keyagana"}, ["kyh"] = {"Karok"}, ["kyi"] = {"Kiput"}, ["kyj"] = {"Karao"}, ["kyk"] = {"Kamayo"}, ["kyl"] = {"Kalapuya"}, ["kym"] = {"Kpatili"}, ["kyn"] = {"Northern Binukidnon"}, ["kyo"] = {"Kelon"}, ["kyp"] = {"Kang"}, ["kyq"] = {"Kenga"}, ["kyr"] = {"Kuruáya"}, ["kys"] = {"Baram Kayan"}, ["kyt"] = {"Kayagar"}, ["kyu"] = {"Western Kayah"}, ["kyv"] = {"Kayort"}, ["kyw"] = {"Kudmali"}, ["kyx"] = {"Rapoisi"}, ["kyy"] = {"Kambaira"}, ["kyz"] = {"Kayabí"}, ["kza"] = {"Western Karaboro"}, ["kzb"] = {"Kaibobo"}, ["kzc"] = {"Bondoukou Kulango"}, ["kzd"] = {"Kadai"}, ["kze"] = {"Kosena"}, ["kzf"] = {"Da'a Kaili"}, ["kzg"] = {"Kikai"}, ["kzi"] = {"Kelabit"}, ["kzk"] = {"Kazukuru"}, ["kzl"] = {"Kayeli"}, ["kzm"] = {"Kais"}, ["kzn"] = {"Kokola"}, ["kzo"] = {"Kaningi"}, ["kzp"] = {"Kaidipang"}, ["kzq"] = {"Kaike"}, ["kzr"] = {"Karang"}, ["kzs"] = {"Sugut Dusun"}, ["kzu"] = {"Kayupulau"}, ["kzv"] = {"Komyandaret"}, ["kzw"] = {"Karirí-Xocó"}, ["kzx"] = {"Kamarian"}, ["kzy"] = {"Kango (Tshopo District)"}, ["kzz"] = {"Kalabra"}, ["laa"] = {"Southern Subanen"}, ["lab"] = {"Linear A"}, ["lac"] = {"Lacandon"}, ["lad"] = {"Ladino"}, ["lae"] = {"Pattani"}, ["laf"] = {"Lafofa"}, ["lag"] = {"Langi"}, ["lah"] = {"Lahnda"}, ["lai"] = {"Lambya"}, ["laj"] = {"Lango (Uganda)"}, ["lak"] = {"Laka (Nigeria)"}, ["lal"] = {"Lalia"}, ["lam"] = {"Lamba"}, ["lan"] = {"Laru"}, ["lap"] = {"Laka (Chad)"}, ["laq"] = {"Qabiao"}, ["lar"] = {"Larteh"}, ["las"] = {"Lama (Togo)"}, ["lau"] = {"Laba"}, ["law"] = {"Lauje"}, ["lax"] = {"Tiwa"}, ["lay"] = {"Lama Bai"}, ["laz"] = {"Aribwatsa"}, ["lba"] = {"Lui"}, ["lbb"] = {"Label"}, ["lbc"] = {"Lakkia"}, ["lbe"] = {"Lak"}, ["lbf"] = {"Tinani"}, ["lbg"] = {"Laopang"}, ["lbi"] = {"La'bi"}, ["lbj"] = {"Ladakhi"}, ["lbk"] = {"Central Bontok"}, ["lbl"] = {"Libon Bikol"}, ["lbm"] = {"Lodhi"}, ["lbn"] = {"Lamet"}, ["lbo"] = {"Laven"}, ["lbq"] = {"Wampar"}, ["lbr"] = {"Lohorung"}, ["lbs"] = {"Libyan Sign Language"}, ["lbt"] = {"Lachi"}, ["lbu"] = {"Labu"}, ["lbv"] = {"Lavatbura-Lamusong"}, ["lbw"] = {"Tolaki"}, ["lbx"] = {"Lawangan"}, ["lby"] = {"Lamu-Lamu"}, ["lbz"] = {"Lardil"}, ["lcc"] = {"Legenyem"}, ["lcd"] = {"Lola"}, ["lce"] = {"Loncong", "Sekak"}, ["lcf"] = {"Lubu"}, ["lch"] = {"Luchazi"}, ["lcl"] = {"Lisela"}, ["lcm"] = {"Tungag"}, ["lcp"] = {"Western Lawa"}, ["lcq"] = {"Luhu"}, ["lcs"] = {"Lisabata-Nuniali"}, ["lda"] = {"Kla-Dan"}, ["ldb"] = {"Dũya"}, ["ldd"] = {"Luri"}, ["ldg"] = {"Lenyima"}, ["ldh"] = {"Lamja-Dengsa-Tola"}, ["ldi"] = {"Laari"}, ["ldj"] = {"Lemoro"}, ["ldk"] = {"Leelau"}, ["ldl"] = {"Kaan"}, ["ldm"] = {"Landoma"}, ["ldn"] = {"Láadan"}, ["ldo"] = {"Loo"}, ["ldp"] = {"Tso"}, ["ldq"] = {"Lufu"}, ["lea"] = {"Lega-Shabunda"}, ["leb"] = {"Lala-Bisa"}, ["lec"] = {"Leco"}, ["led"] = {"Lendu"}, ["lee"] = {"Lyélé"}, ["lef"] = {"Lelemi"}, ["leh"] = {"Lenje"}, ["lei"] = {"Lemio"}, ["lej"] = {"Lengola"}, ["lek"] = {"Leipon"}, ["lel"] = {"Lele (Democratic Republic of Congo)"}, ["lem"] = {"Nomaande"}, ["len"] = {"Lenca"}, ["leo"] = {"Leti (Cameroon)"}, ["lep"] = {"Lepcha"}, ["leq"] = {"Lembena"}, ["ler"] = {"Lenkau"}, ["les"] = {"Lese"}, ["let"] = {"Lesing-Gelimi", "Amio-Gelimi"}, ["leu"] = {"Kara (Papua New Guinea)"}, ["lev"] = {"Lamma"}, ["lew"] = {"Ledo Kaili"}, ["lex"] = {"Luang"}, ["ley"] = {"Lemolang"}, ["lez"] = {"Lezghian"}, ["lfa"] = {"Lefa"}, ["lfn"] = {"Lingua Franca Nova"}, ["lga"] = {"Lungga"}, ["lgb"] = {"Laghu"}, ["lgg"] = {"Lugbara"}, ["lgh"] = {"Laghuu"}, ["lgi"] = {"Lengilu"}, ["lgk"] = {"Lingarak", "Neverver"}, ["lgl"] = {"Wala"}, ["lgm"] = {"Lega-Mwenga"}, ["lgn"] = {"T'apo", "Opuuo"}, ["lgq"] = {"Logba"}, ["lgr"] = {"Lengo"}, ["lgt"] = {"Pahi"}, ["lgu"] = {"Longgu"}, ["lgz"] = {"Ligenza"}, ["lha"] = {"Laha (Viet Nam)"}, ["lhh"] = {"Laha (Indonesia)"}, ["lhi"] = {"Lahu Shi"}, ["lhl"] = {"Lahul Lohar"}, ["lhm"] = {"Lhomi"}, ["lhn"] = {"Lahanan"}, ["lhp"] = {"Lhokpu"}, ["lhs"] = {"Mlahsö"}, ["lht"] = {"Lo-Toga"}, ["lhu"] = {"Lahu"}, ["lia"] = {"West-Central Limba"}, ["lib"] = {"Likum"}, ["lic"] = {"Hlai"}, ["lid"] = {"Nyindrou"}, ["lie"] = {"Likila"}, ["lif"] = {"Limbu"}, ["lig"] = {"Ligbi"}, ["lih"] = {"Lihir"}, ["lij"] = {"Ligurian"}, ["lik"] = {"Lika"}, ["lil"] = {"Lillooet"}, ["lio"] = {"Liki"}, ["lip"] = {"Sekpele"}, ["liq"] = {"Libido"}, ["lir"] = {"Liberian English"}, ["lis"] = {"Lisu"}, ["liu"] = {"Logorik"}, ["liv"] = {"Liv"}, ["liw"] = {"Col"}, ["lix"] = {"Liabuku"}, ["liy"] = {"Banda-Bambari"}, ["liz"] = {"Libinza"}, ["lja"] = {"Golpa"}, ["lje"] = {"Rampi"}, ["lji"] = {"Laiyolo"}, ["ljl"] = {"Li'o"}, ["ljp"] = {"Lampung Api"}, ["ljw"] = {"Yirandali"}, ["ljx"] = {"Yuru"}, ["lka"] = {"Lakalei"}, ["lkb"] = {"Kabras", "Lukabaras"}, ["lkc"] = {"Kucong"}, ["lkd"] = {"Lakondê"}, ["lke"] = {"Kenyi"}, ["lkh"] = {"Lakha"}, ["lki"] = {"Laki"}, ["lkj"] = {"Remun"}, ["lkl"] = {"Laeko-Libuat"}, ["lkm"] = {"Kalaamaya"}, ["lkn"] = {"Lakon", "Vure"}, ["lko"] = {"Khayo", "Olukhayo"}, ["lkr"] = {"Päri"}, ["lks"] = {"Kisa", "Olushisa"}, ["lkt"] = {"Lakota"}, ["lku"] = {"Kungkari"}, ["lky"] = {"Lokoya"}, ["lla"] = {"Lala-Roba"}, ["llb"] = {"Lolo"}, ["llc"] = {"Lele (Guinea)"}, ["lld"] = {"Ladin"}, ["lle"] = {"Lele (Papua New Guinea)"}, ["llf"] = {"Hermit"}, ["llg"] = {"Lole"}, ["llh"] = {"Lamu"}, ["lli"] = {"Teke-Laali"}, ["llj"] = {"Ladji Ladji"}, ["llk"] = {"Lelak"}, ["lll"] = {"Lilau"}, ["llm"] = {"Lasalimu"}, ["lln"] = {"Lele (Chad)"}, ["llo"] = {"Khlor"}, ["llp"] = {"North Efate"}, ["llq"] = {"Lolak"}, ["lls"] = {"Lithuanian Sign Language"}, ["llu"] = {"Lau"}, ["llx"] = {"Lauan"}, ["lma"] = {"East Limba"}, ["lmb"] = {"Merei"}, ["lmc"] = {"Limilngan"}, ["lmd"] = {"Lumun"}, ["lme"] = {"Pévé"}, ["lmf"] = {"South Lembata"}, ["lmg"] = {"Lamogai"}, ["lmh"] = {"Lambichhong"}, ["lmi"] = {"Lombi"}, ["lmj"] = {"West Lembata"}, ["lmk"] = {"Lamkang"}, ["lml"] = {"Hano"}, ["lmn"] = {"Lambadi"}, ["lmo"] = {"Lombard"}, ["lmp"] = {"Limbum"}, ["lmq"] = {"Lamatuka"}, ["lmr"] = {"Lamalera"}, ["lmu"] = {"Lamenu"}, ["lmv"] = {"Lomaiviti"}, ["lmw"] = {"Lake Miwok"}, ["lmx"] = {"Laimbue"}, ["lmy"] = {"Lamboya"}, ["lmz"] = {"Lumbee"}, ["lna"] = {"Langbashe"}, ["lnb"] = {"Mbalanhu"}, ["lnd"] = {"Lundayeh", "Lun Bawang"}, ["lng"] = {"Langobardic"}, ["lnh"] = {"Lanoh"}, ["lni"] = {"Daantanai'"}, ["lnj"] = {"Leningitij"}, ["lnl"] = {"South Central Banda"}, ["lnm"] = {"Langam"}, ["lnn"] = {"Lorediakarkar"}, ["lno"] = {"Lango (South Sudan)"}, ["lns"] = {"Lamnso'"}, ["lnu"] = {"Longuda"}, ["lnw"] = {"Lanima"}, ["lnz"] = {"Lonzo"}, ["loa"] = {"Loloda"}, ["lob"] = {"Lobi"}, ["loc"] = {"Inonhan"}, ["loe"] = {"Saluan"}, ["lof"] = {"Logol"}, ["log"] = {"Logo"}, ["loh"] = {"Narim"}, ["loi"] = {"Loma (Côte d'Ivoire)"}, ["loj"] = {"Lou"}, ["lok"] = {"Loko"}, ["lol"] = {"Mongo"}, ["lom"] = {"Loma (Liberia)"}, ["lon"] = {"Malawi Lomwe"}, ["loo"] = {"Lombo"}, ["lop"] = {"Lopa"}, ["loq"] = {"Lobala"}, ["lor"] = {"Téén"}, ["los"] = {"Loniu"}, ["lot"] = {"Otuho"}, ["lou"] = {"Louisiana Creole"}, ["lov"] = {"Lopi"}, ["low"] = {"Tampias Lobu"}, ["lox"] = {"Loun"}, ["loy"] = {"Loke"}, ["loz"] = {"Lozi"}, ["lpa"] = {"Lelepa"}, ["lpe"] = {"Lepki"}, ["lpn"] = {"Long Phuri Naga"}, ["lpo"] = {"Lipo"}, ["lpx"] = {"Lopit"}, ["lra"] = {"Rara Bakati'"}, ["lrc"] = {"Northern Luri"}, ["lre"] = {"Laurentian"}, ["lrg"] = {"Laragia"}, ["lri"] = {"Marachi", "Olumarachi"}, ["lrk"] = {"Loarki"}, ["lrl"] = {"Lari"}, ["lrm"] = {"Marama", "Olumarama"}, ["lrn"] = {"Lorang"}, ["lro"] = {"Laro"}, ["lrr"] = {"Southern Yamphu"}, ["lrt"] = {"Larantuka Malay"}, ["lrv"] = {"Larevat"}, ["lrz"] = {"Lemerig"}, ["lsa"] = {"Lasgerdi"}, ["lsd"] = {"Lishana Deni"}, ["lse"] = {"Lusengo"}, ["lsh"] = {"Lish"}, ["lsi"] = {"Lashi"}, ["lsl"] = {"Latvian Sign Language"}, ["lsm"] = {"Saamia", "Olusamia"}, ["lso"] = {"Laos Sign Language"}, ["lsp"] = {"Panamanian Sign Language", "Lengua de Señas Panameñas"}, ["lsr"] = {"Aruop"}, ["lss"] = {"Lasi"}, ["lst"] = {"Trinidad and Tobago Sign Language"}, ["lsy"] = {"Mauritian Sign Language"}, ["ltc"] = {"Late Middle Chinese"}, ["ltg"] = {"Latgalian"}, ["lth"] = {"Thur"}, ["lti"] = {"Leti (Indonesia)"}, ["ltn"] = {"Latundê"}, ["lto"] = {"Tsotso", "Olutsotso"}, ["lts"] = {"Tachoni", "Lutachoni"}, ["ltu"] = {"Latu"}, ["lua"] = {"Luba-Lulua"}, ["luc"] = {"Aringa"}, ["lud"] = {"Ludian"}, ["lue"] = {"Luvale"}, ["luf"] = {"Laua"}, ["lui"] = {"Luiseno"}, ["luj"] = {"Luna"}, ["luk"] = {"Lunanakha"}, ["lul"] = {"Olu'bo"}, ["lum"] = {"Luimbi"}, ["lun"] = {"Lunda"}, ["luo"] = {"Luo (Kenya and Tanzania)", "Dholuo"}, ["lup"] = {"Lumbu"}, ["luq"] = {"Lucumi"}, ["lur"] = {"Laura"}, ["lus"] = {"Lushai"}, ["lut"] = {"Lushootseed"}, ["luu"] = {"Lumba-Yakkha"}, ["luv"] = {"Luwati"}, ["luw"] = {"Luo (Cameroon)"}, ["luy"] = {"Luyia", "Oluluyia"}, ["luz"] = {"Southern Luri"}, ["lva"] = {"Maku'a"}, ["lvk"] = {"Lavukaleve"}, ["lvs"] = {"Standard Latvian"}, ["lvu"] = {"Levuka"}, ["lwa"] = {"Lwalu"}, ["lwe"] = {"Lewo Eleng"}, ["lwg"] = {"Wanga", "Oluwanga"}, ["lwh"] = {"White Lachi"}, ["lwl"] = {"Eastern Lawa"}, ["lwm"] = {"Laomian"}, ["lwo"] = {"Luwo"}, ["lws"] = {"Malawian Sign Language"}, ["lwt"] = {"Lewotobi"}, ["lwu"] = {"Lawu"}, ["lww"] = {"Lewo"}, ["lya"] = {"Layakha"}, ["lyg"] = {"Lyngngam"}, ["lyn"] = {"Luyana"}, ["lzh"] = {"Literary Chinese"}, ["lzl"] = {"Litzlitz"}, ["lzn"] = {"Leinong Naga"}, ["lzz"] = {"Laz"}, ["maa"] = {"San Jerónimo Tecóatl Mazatec"}, ["mab"] = {"Yutanduchi Mixtec"}, ["mad"] = {"Madurese"}, ["mae"] = {"Bo-Rukul"}, ["maf"] = {"Mafa"}, ["mag"] = {"Magahi"}, ["mai"] = {"Maithili"}, ["maj"] = {"Jalapa De Díaz Mazatec"}, ["mak"] = {"Makasar"}, ["mam"] = {"Mam"}, ["man"] = {"Mandingo", "Manding"}, ["map"] = {"Austronesian languages"}, ["maq"] = {"Chiquihuitlán Mazatec"}, ["mas"] = {"Masai"}, ["mat"] = {"San Francisco Matlatzinca"}, ["mau"] = {"Huautla Mazatec"}, ["mav"] = {"Sateré-Mawé"}, ["maw"] = {"Mampruli"}, ["max"] = {"North Moluccan Malay"}, ["maz"] = {"Central Mazahua"}, ["mba"] = {"Higaonon"}, ["mbb"] = {"Western Bukidnon Manobo"}, ["mbc"] = {"Macushi"}, ["mbd"] = {"Dibabawon Manobo"}, ["mbe"] = {"Molale"}, ["mbf"] = {"Baba Malay"}, ["mbh"] = {"Mangseng"}, ["mbi"] = {"Ilianen Manobo"}, ["mbj"] = {"Nadëb"}, ["mbk"] = {"Malol"}, ["mbl"] = {"Maxakalí"}, ["mbm"] = {"Ombamba"}, ["mbn"] = {"Macaguán"}, ["mbo"] = {"Mbo (Cameroon)"}, ["mbp"] = {"Malayo"}, ["mbq"] = {"Maisin"}, ["mbr"] = {"Nukak Makú"}, ["mbs"] = {"Sarangani Manobo"}, ["mbt"] = {"Matigsalug Manobo"}, ["mbu"] = {"Mbula-Bwazza"}, ["mbv"] = {"Mbulungish"}, ["mbw"] = {"Maring"}, ["mbx"] = {"Mari (East Sepik Province)"}, ["mby"] = {"Memoni"}, ["mbz"] = {"Amoltepec Mixtec"}, ["mca"] = {"Maca"}, ["mcb"] = {"Machiguenga"}, ["mcc"] = {"Bitur"}, ["mcd"] = {"Sharanahua"}, ["mce"] = {"Itundujia Mixtec"}, ["mcf"] = {"Matsés"}, ["mcg"] = {"Mapoyo"}, ["mch"] = {"Maquiritari"}, ["mci"] = {"Mese"}, ["mcj"] = {"Mvanip"}, ["mck"] = {"Mbunda"}, ["mcl"] = {"Macaguaje"}, ["mcm"] = {"Malaccan Creole Portuguese"}, ["mcn"] = {"Masana"}, ["mco"] = {"Coatlán Mixe"}, ["mcp"] = {"Makaa"}, ["mcq"] = {"Ese"}, ["mcr"] = {"Menya"}, ["mcs"] = {"Mambai"}, ["mct"] = {"Mengisa"}, ["mcu"] = {"Cameroon Mambila"}, ["mcv"] = {"Minanibai"}, ["mcw"] = {"Mawa (Chad)"}, ["mcx"] = {"Mpiemo"}, ["mcy"] = {"South Watut"}, ["mcz"] = {"Mawan"}, ["mda"] = {"Mada (Nigeria)"}, ["mdb"] = {"Morigi"}, ["mdc"] = {"Male (Papua New Guinea)"}, ["mdd"] = {"Mbum"}, ["mde"] = {"Maba (Chad)"}, ["mdf"] = {"Moksha"}, ["mdg"] = {"Massalat"}, ["mdh"] = {"Maguindanaon"}, ["mdi"] = {"Mamvu"}, ["mdj"] = {"Mangbetu"}, ["mdk"] = {"Mangbutu"}, ["mdl"] = {"Maltese Sign Language"}, ["mdm"] = {"Mayogo"}, ["mdn"] = {"Mbati"}, ["mdp"] = {"Mbala"}, ["mdq"] = {"Mbole"}, ["mdr"] = {"Mandar"}, ["mds"] = {"Maria (Papua New Guinea)"}, ["mdt"] = {"Mbere"}, ["mdu"] = {"Mboko"}, ["mdv"] = {"Santa Lucía Monteverde Mixtec"}, ["mdw"] = {"Mbosi"}, ["mdx"] = {"Dizin"}, ["mdy"] = {"Male (Ethiopia)"}, ["mdz"] = {"Suruí Do Pará"}, ["mea"] = {"Menka"}, ["meb"] = {"Ikobi"}, ["mec"] = {"Mara"}, ["med"] = {"Melpa"}, ["mee"] = {"Mengen"}, ["mef"] = {"Megam"}, ["meh"] = {"Southwestern Tlaxiaco Mixtec"}, ["mei"] = {"Midob"}, ["mej"] = {"Meyah"}, ["mek"] = {"Mekeo"}, ["mel"] = {"Central Melanau"}, ["mem"] = {"Mangala"}, ["men"] = {"Mende (Sierra Leone)"}, ["meo"] = {"Kedah Malay"}, ["mep"] = {"Miriwung"}, ["meq"] = {"Merey"}, ["mer"] = {"Meru"}, ["mes"] = {"Masmaje"}, ["met"] = {"Mato"}, ["meu"] = {"Motu"}, ["mev"] = {"Mano"}, ["mew"] = {"Maaka"}, ["mey"] = {"Hassaniyya"}, ["mez"] = {"Menominee"}, ["mfa"] = {"Pattani Malay"}, ["mfb"] = {"Bangka"}, ["mfc"] = {"Mba"}, ["mfd"] = {"Mendankwe-Nkwen"}, ["mfe"] = {"Morisyen"}, ["mff"] = {"Naki"}, ["mfg"] = {"Mogofin"}, ["mfh"] = {"Matal"}, ["mfi"] = {"Wandala"}, ["mfj"] = {"Mefele"}, ["mfk"] = {"North Mofu"}, ["mfl"] = {"Putai"}, ["mfm"] = {"Marghi South"}, ["mfn"] = {"Cross River Mbembe"}, ["mfo"] = {"Mbe"}, ["mfp"] = {"Makassar Malay"}, ["mfq"] = {"Moba"}, ["mfr"] = {"Marithiel"}, ["mfs"] = {"Mexican Sign Language"}, ["mft"] = {"Mokerang"}, ["mfu"] = {"Mbwela"}, ["mfv"] = {"Mandjak"}, ["mfw"] = {"Mulaha"}, ["mfx"] = {"Melo"}, ["mfy"] = {"Mayo"}, ["mfz"] = {"Mabaan"}, ["mga"] = {"Middle Irish (900-1200)"}, ["mgb"] = {"Mararit"}, ["mgc"] = {"Morokodo"}, ["mgd"] = {"Moru"}, ["mge"] = {"Mango"}, ["mgf"] = {"Maklew"}, ["mgg"] = {"Mpumpong"}, ["mgh"] = {"Makhuwa-Meetto"}, ["mgi"] = {"Lijili"}, ["mgj"] = {"Abureni"}, ["mgk"] = {"Mawes"}, ["mgl"] = {"Maleu-Kilenge"}, ["mgm"] = {"Mambae"}, ["mgn"] = {"Mbangi"}, ["mgo"] = {"Meta'"}, ["mgp"] = {"Eastern Magar"}, ["mgq"] = {"Malila"}, ["mgr"] = {"Mambwe-Lungu"}, ["mgs"] = {"Manda (Tanzania)"}, ["mgt"] = {"Mongol"}, ["mgu"] = {"Mailu"}, ["mgv"] = {"Matengo"}, ["mgw"] = {"Matumbi"}, ["mgy"] = {"Mbunga"}, ["mgz"] = {"Mbugwe"}, ["mha"] = {"Manda (India)"}, ["mhb"] = {"Mahongwe"}, ["mhc"] = {"Mocho"}, ["mhd"] = {"Mbugu"}, ["mhe"] = {"Besisi", "Mah Meri"}, ["mhf"] = {"Mamaa"}, ["mhg"] = {"Margu"}, ["mhi"] = {"Ma'di"}, ["mhj"] = {"Mogholi"}, ["mhk"] = {"Mungaka"}, ["mhl"] = {"Mauwake"}, ["mhm"] = {"Makhuwa-Moniga"}, ["mhn"] = {"Mócheno"}, ["mho"] = {"Mashi (Zambia)"}, ["mhp"] = {"Balinese Malay"}, ["mhq"] = {"Mandan"}, ["mhr"] = {"Eastern Mari"}, ["mhs"] = {"Buru (Indonesia)"}, ["mht"] = {"Mandahuaca"}, ["mhu"] = {"Digaro-Mishmi", "Darang Deng"}, ["mhw"] = {"Mbukushu"}, ["mhx"] = {"Maru", "Lhaovo"}, ["mhy"] = {"Ma'anyan"}, ["mhz"] = {"Mor (Mor Islands)"}, ["mia"] = {"Miami"}, ["mib"] = {"Atatláhuca Mixtec"}, ["mic"] = {"Mi'kmaq", "Micmac"}, ["mid"] = {"Mandaic"}, ["mie"] = {"Ocotepec Mixtec"}, ["mif"] = {"Mofu-Gudur"}, ["mig"] = {"San Miguel El Grande Mixtec"}, ["mih"] = {"Chayuco Mixtec"}, ["mii"] = {"Chigmecatitlán Mixtec"}, ["mij"] = {"Abar", "Mungbam"}, ["mik"] = {"Mikasuki"}, ["mil"] = {"Peñoles Mixtec"}, ["mim"] = {"Alacatlatzala Mixtec"}, ["min"] = {"Minangkabau"}, ["mio"] = {"Pinotepa Nacional Mixtec"}, ["mip"] = {"Apasco-Apoala Mixtec"}, ["miq"] = {"Mískito"}, ["mir"] = {"Isthmus Mixe"}, ["mis"] = {"Uncoded languages"}, ["mit"] = {"Southern Puebla Mixtec"}, ["miu"] = {"Cacaloxtepec Mixtec"}, ["miw"] = {"Akoye"}, ["mix"] = {"Mixtepec Mixtec"}, ["miy"] = {"Ayutla Mixtec"}, ["miz"] = {"Coatzospan Mixtec"}, ["mjb"] = {"Makalero"}, ["mjc"] = {"San Juan Colorado Mixtec"}, ["mjd"] = {"Northwest Maidu"}, ["mje"] = {"Muskum"}, ["mjg"] = {"Tu"}, ["mjh"] = {"Mwera (Nyasa)"}, ["mji"] = {"Kim Mun"}, ["mjj"] = {"Mawak"}, ["mjk"] = {"Matukar"}, ["mjl"] = {"Mandeali"}, ["mjm"] = {"Medebur"}, ["mjn"] = {"Ma (Papua New Guinea)"}, ["mjo"] = {"Malankuravan"}, ["mjp"] = {"Malapandaram"}, ["mjq"] = {"Malaryan"}, ["mjr"] = {"Malavedan"}, ["mjs"] = {"Miship"}, ["mjt"] = {"Sauria Paharia"}, ["mju"] = {"Manna-Dora"}, ["mjv"] = {"Mannan"}, ["mjw"] = {"Karbi"}, ["mjx"] = {"Mahali"}, ["mjy"] = {"Mahican"}, ["mjz"] = {"Majhi"}, ["mka"] = {"Mbre"}, ["mkb"] = {"Mal Paharia"}, ["mkc"] = {"Siliput"}, ["mke"] = {"Mawchi"}, ["mkf"] = {"Miya"}, ["mkg"] = {"Mak (China)"}, ["mkh"] = {"Mon-Khmer languages"}, ["mki"] = {"Dhatki"}, ["mkj"] = {"Mokilese"}, ["mkk"] = {"Byep"}, ["mkl"] = {"Mokole"}, ["mkm"] = {"Moklen"}, ["mkn"] = {"Kupang Malay"}, ["mko"] = {"Mingang Doso"}, ["mkp"] = {"Moikodi"}, ["mkq"] = {"Bay Miwok"}, ["mkr"] = {"Malas"}, ["mks"] = {"Silacayoapan Mixtec"}, ["mkt"] = {"Vamale"}, ["mku"] = {"Konyanka Maninka"}, ["mkv"] = {"Mafea"}, ["mkw"] = {"Kituba (Congo)"}, ["mkx"] = {"Kinamiging Manobo"}, ["mky"] = {"East Makian"}, ["mkz"] = {"Makasae"}, ["mla"] = {"Malo"}, ["mlb"] = {"Mbule"}, ["mlc"] = {"Cao Lan"}, ["mle"] = {"Manambu"}, ["mlf"] = {"Mal"}, ["mlh"] = {"Mape"}, ["mli"] = {"Malimpung"}, ["mlj"] = {"Miltu"}, ["mlk"] = {"Ilwana", "Kiwilwana"}, ["mll"] = {"Malua Bay"}, ["mlm"] = {"Mulam"}, ["mln"] = {"Malango"}, ["mlo"] = {"Mlomp"}, ["mlp"] = {"Bargam"}, ["mlq"] = {"Western Maninkakan"}, ["mlr"] = {"Vame"}, ["mls"] = {"Masalit"}, ["mlu"] = {"To'abaita"}, ["mlv"] = {"Motlav", "Mwotlap"}, ["mlw"] = {"Moloko"}, ["mlx"] = {"Malfaxal", "Naha'ai"}, ["mlz"] = {"Malaynon"}, ["mma"] = {"Mama"}, ["mmb"] = {"Momina"}, ["mmc"] = {"Michoacán Mazahua"}, ["mmd"] = {"Maonan"}, ["mme"] = {"Mae"}, ["mmf"] = {"Mundat"}, ["mmg"] = {"North Ambrym"}, ["mmh"] = {"Mehináku"}, ["mmi"] = {"Musar"}, ["mmj"] = {"Majhwar"}, ["mmk"] = {"Mukha-Dora"}, ["mml"] = {"Man Met"}, ["mmm"] = {"Maii"}, ["mmn"] = {"Mamanwa"}, ["mmo"] = {"Mangga Buang"}, ["mmp"] = {"Siawi"}, ["mmq"] = {"Musak"}, ["mmr"] = {"Western Xiangxi Miao"}, ["mmt"] = {"Malalamai"}, ["mmu"] = {"Mmaala"}, ["mmv"] = {"Miriti"}, ["mmw"] = {"Emae"}, ["mmx"] = {"Madak"}, ["mmy"] = {"Migaama"}, ["mmz"] = {"Mabaale"}, ["mna"] = {"Mbula"}, ["mnb"] = {"Muna"}, ["mnc"] = {"Manchu"}, ["mnd"] = {"Mondé"}, ["mne"] = {"Naba"}, ["mnf"] = {"Mundani"}, ["mng"] = {"Eastern Mnong"}, ["mnh"] = {"Mono (Democratic Republic of Congo)"}, ["mni"] = {"Manipuri"}, ["mnj"] = {"Munji"}, ["mnk"] = {"Mandinka"}, ["mnl"] = {"Tiale"}, ["mnm"] = {"Mapena"}, ["mnn"] = {"Southern Mnong"}, ["mno"] = {"Manobo languages"}, ["mnp"] = {"Min Bei Chinese"}, ["mnq"] = {"Minriq"}, ["mnr"] = {"Mono (USA)"}, ["mns"] = {"Mansi"}, ["mnu"] = {"Mer"}, ["mnv"] = {"Rennell-Bellona"}, ["mnw"] = {"Mon"}, ["mnx"] = {"Manikion"}, ["mny"] = {"Manyawa"}, ["mnz"] = {"Moni"}, ["moa"] = {"Mwan"}, ["moc"] = {"Mocoví"}, ["mod"] = {"Mobilian"}, ["moe"] = {"Montagnais"}, ["mog"] = {"Mongondow"}, ["moh"] = {"Mohawk"}, ["moi"] = {"Mboi"}, ["moj"] = {"Monzombo"}, ["mok"] = {"Morori"}, ["mom"] = {"Mangue"}, ["moo"] = {"Monom"}, ["mop"] = {"Mopán Maya"}, ["moq"] = {"Mor (Bomberai Peninsula)"}, ["mor"] = {"Moro"}, ["mos"] = {"Mossi"}, ["mot"] = {"Barí"}, ["mou"] = {"Mogum"}, ["mov"] = {"Mohave"}, ["mow"] = {"Moi (Congo)"}, ["mox"] = {"Molima"}, ["moy"] = {"Shekkacho"}, ["moz"] = {"Mukulu", "Gergiko"}, ["mpa"] = {"Mpoto"}, ["mpb"] = {"Mullukmulluk"}, ["mpc"] = {"Mangarayi"}, ["mpd"] = {"Machinere"}, ["mpe"] = {"Majang"}, ["mpg"] = {"Marba"}, ["mph"] = {"Maung"}, ["mpi"] = {"Mpade"}, ["mpj"] = {"Martu Wangka"}, ["mpk"] = {"Mbara (Chad)"}, ["mpl"] = {"Middle Watut"}, ["mpm"] = {"Yosondúa Mixtec"}, ["mpn"] = {"Mindiri"}, ["mpo"] = {"Miu"}, ["mpp"] = {"Migabac"}, ["mpq"] = {"Matís"}, ["mpr"] = {"Vangunu"}, ["mps"] = {"Dadibi"}, ["mpt"] = {"Mian"}, ["mpu"] = {"Makuráp"}, ["mpv"] = {"Mungkip"}, ["mpw"] = {"Mapidian"}, ["mpx"] = {"Misima-Panaeati"}, ["mpy"] = {"Mapia"}, ["mpz"] = {"Mpi"}, ["mqa"] = {"Maba (Indonesia)"}, ["mqb"] = {"Mbuko"}, ["mqc"] = {"Mangole"}, ["mqe"] = {"Matepi"}, ["mqf"] = {"Momuna"}, ["mqg"] = {"Kota Bangun Kutai Malay"}, ["mqh"] = {"Tlazoyaltepec Mixtec"}, ["mqi"] = {"Mariri"}, ["mqj"] = {"Mamasa"}, ["mqk"] = {"Rajah Kabunsuwan Manobo"}, ["mql"] = {"Mbelime"}, ["mqm"] = {"South Marquesan"}, ["mqn"] = {"Moronene"}, ["mqo"] = {"Modole"}, ["mqp"] = {"Manipa"}, ["mqq"] = {"Minokok"}, ["mqr"] = {"Mander"}, ["mqs"] = {"West Makian"}, ["mqt"] = {"Mok"}, ["mqu"] = {"Mandari"}, ["mqv"] = {"Mosimo"}, ["mqw"] = {"Murupi"}, ["mqx"] = {"Mamuju"}, ["mqy"] = {"Manggarai"}, ["mqz"] = {"Pano"}, ["mra"] = {"Mlabri"}, ["mrb"] = {"Marino"}, ["mrc"] = {"Maricopa"}, ["mrd"] = {"Western Magar"}, ["mre"] = {"Martha's Vineyard Sign Language"}, ["mrf"] = {"Elseng"}, ["mrg"] = {"Mising"}, ["mrh"] = {"Mara Chin"}, ["mrj"] = {"Western Mari"}, ["mrk"] = {"Hmwaveke"}, ["mrl"] = {"Mortlockese"}, ["mrm"] = {"Merlav", "Mwerlap"}, ["mrn"] = {"Cheke Holo"}, ["mro"] = {"Mru"}, ["mrp"] = {"Morouas"}, ["mrq"] = {"North Marquesan"}, ["mrr"] = {"Maria (India)"}, ["mrs"] = {"Maragus"}, ["mrt"] = {"Marghi Central"}, ["mru"] = {"Mono (Cameroon)"}, ["mrv"] = {"Mangareva"}, ["mrw"] = {"Maranao"}, ["mrx"] = {"Maremgi", "Dineor"}, ["mry"] = {"Mandaya"}, ["mrz"] = {"Marind"}, ["msb"] = {"Masbatenyo"}, ["msc"] = {"Sankaran Maninka"}, ["msd"] = {"Yucatec Maya Sign Language"}, ["mse"] = {"Musey"}, ["msf"] = {"Mekwei"}, ["msg"] = {"Moraid"}, ["msh"] = {"Masikoro Malagasy"}, ["msi"] = {"Sabah Malay"}, ["msj"] = {"Ma (Democratic Republic of Congo)"}, ["msk"] = {"Mansaka"}, ["msl"] = {"Molof", "Poule"}, ["msm"] = {"Agusan Manobo"}, ["msn"] = {"Vurës"}, ["mso"] = {"Mombum"}, ["msp"] = {"Maritsauá"}, ["msq"] = {"Caac"}, ["msr"] = {"Mongolian Sign Language"}, ["mss"] = {"West Masela"}, ["msu"] = {"Musom"}, ["msv"] = {"Maslam"}, ["msw"] = {"Mansoanka"}, ["msx"] = {"Moresada"}, ["msy"] = {"Aruamu"}, ["msz"] = {"Momare"}, ["mta"] = {"Cotabato Manobo"}, ["mtb"] = {"Anyin Morofo"}, ["mtc"] = {"Munit"}, ["mtd"] = {"Mualang"}, ["mte"] = {"Mono (Solomon Islands)"}, ["mtf"] = {"Murik (Papua New Guinea)"}, ["mtg"] = {"Una"}, ["mth"] = {"Munggui"}, ["mti"] = {"Maiwa (Papua New Guinea)"}, ["mtj"] = {"Moskona"}, ["mtk"] = {"Mbe'"}, ["mtl"] = {"Montol"}, ["mtm"] = {"Mator"}, ["mtn"] = {"Matagalpa"}, ["mto"] = {"Totontepec Mixe"}, ["mtp"] = {"Wichí Lhamtés Nocten"}, ["mtq"] = {"Muong"}, ["mtr"] = {"Mewari"}, ["mts"] = {"Yora"}, ["mtt"] = {"Mota"}, ["mtu"] = {"Tututepec Mixtec"}, ["mtv"] = {"Asaro'o"}, ["mtw"] = {"Southern Binukidnon"}, ["mtx"] = {"Tidaá Mixtec"}, ["mty"] = {"Nabi"}, ["mua"] = {"Mundang"}, ["mub"] = {"Mubi"}, ["muc"] = {"Ajumbu"}, ["mud"] = {"Mednyj Aleut"}, ["mue"] = {"Media Lengua"}, ["mug"] = {"Musgu"}, ["muh"] = {"Mündü"}, ["mui"] = {"Musi"}, ["muj"] = {"Mabire"}, ["muk"] = {"Mugom"}, ["mul"] = {"Multiple languages"}, ["mum"] = {"Maiwala"}, ["mun"] = {"Munda languages"}, ["muo"] = {"Nyong"}, ["mup"] = {"Malvi"}, ["muq"] = {"Eastern Xiangxi Miao"}, ["mur"] = {"Murle"}, ["mus"] = {"Creek"}, ["mut"] = {"Western Muria"}, ["muu"] = {"Yaaku"}, ["muv"] = {"Muthuvan"}, ["mux"] = {"Bo-Ung"}, ["muy"] = {"Muyang"}, ["muz"] = {"Mursi"}, ["mva"] = {"Manam"}, ["mvb"] = {"Mattole"}, ["mvd"] = {"Mamboru"}, ["mve"] = {"Marwari (Pakistan)"}, ["mvf"] = {"Peripheral Mongolian"}, ["mvg"] = {"Yucuañe Mixtec"}, ["mvh"] = {"Mulgi"}, ["mvi"] = {"Miyako"}, ["mvk"] = {"Mekmek"}, ["mvl"] = {"Mbara (Australia)"}, ["mvm"] = {"Muya"}, ["mvn"] = {"Minaveha"}, ["mvo"] = {"Marovo"}, ["mvp"] = {"Duri"}, ["mvq"] = {"Moere"}, ["mvr"] = {"Marau"}, ["mvs"] = {"Massep"}, ["mvt"] = {"Mpotovoro"}, ["mvu"] = {"Marfa"}, ["mvv"] = {"Tagal Murut"}, ["mvw"] = {"Machinga"}, ["mvx"] = {"Meoswar"}, ["mvy"] = {"Indus Kohistani"}, ["mvz"] = {"Mesqan"}, ["mwa"] = {"Mwatebu"}, ["mwb"] = {"Juwal"}, ["mwc"] = {"Are"}, ["mwe"] = {"Mwera (Chimwera)"}, ["mwf"] = {"Murrinh-Patha"}, ["mwg"] = {"Aiklep"}, ["mwh"] = {"Mouk-Aria"}, ["mwi"] = {"Labo", "Ninde"}, ["mwk"] = {"Kita Maninkakan"}, ["mwl"] = {"Mirandese"}, ["mwm"] = {"Sar"}, ["mwn"] = {"Nyamwanga"}, ["mwo"] = {"Central Maewo"}, ["mwp"] = {"Kala Lagaw Ya"}, ["mwq"] = {"Mün Chin"}, ["mwr"] = {"Marwari"}, ["mws"] = {"Mwimbi-Muthambi"}, ["mwt"] = {"Moken"}, ["mwu"] = {"Mittu"}, ["mwv"] = {"Mentawai"}, ["mww"] = {"Hmong Daw"}, ["mwz"] = {"Moingi"}, ["mxa"] = {"Northwest Oaxaca Mixtec"}, ["mxb"] = {"Tezoatlán Mixtec"}, ["mxc"] = {"Manyika"}, ["mxd"] = {"Modang"}, ["mxe"] = {"Mele-Fila"}, ["mxf"] = {"Malgbe"}, ["mxg"] = {"Mbangala"}, ["mxh"] = {"Mvuba"}, ["mxi"] = {"Mozarabic"}, ["mxj"] = {"Miju-Mishmi", "Geman Deng"}, ["mxk"] = {"Monumbo"}, ["mxl"] = {"Maxi Gbe"}, ["mxm"] = {"Meramera"}, ["mxn"] = {"Moi (Indonesia)"}, ["mxo"] = {"Mbowe"}, ["mxp"] = {"Tlahuitoltepec Mixe"}, ["mxq"] = {"Juquila Mixe"}, ["mxr"] = {"Murik (Malaysia)"}, ["mxs"] = {"Huitepec Mixtec"}, ["mxt"] = {"Jamiltepec Mixtec"}, ["mxu"] = {"Mada (Cameroon)"}, ["mxv"] = {"Metlatónoc Mixtec"}, ["mxw"] = {"Namo"}, ["mxx"] = {"Mahou", "Mawukakan"}, ["mxy"] = {"Southeastern Nochixtlán Mixtec"}, ["mxz"] = {"Central Masela"}, ["myb"] = {"Mbay"}, ["myc"] = {"Mayeka"}, ["myd"] = {"Maramba"}, ["mye"] = {"Myene"}, ["myf"] = {"Bambassi"}, ["myg"] = {"Manta"}, ["myh"] = {"Makah"}, ["myi"] = {"Mina (India)"}, ["myj"] = {"Mangayat"}, ["myk"] = {"Mamara Senoufo"}, ["myl"] = {"Moma"}, ["mym"] = {"Me'en"}, ["myn"] = {"Mayan languages"}, ["myo"] = {"Anfillo"}, ["myp"] = {"Pirahã"}, ["myr"] = {"Muniche"}, ["mys"] = {"Mesmes"}, ["myu"] = {"Mundurukú"}, ["myv"] = {"Erzya"}, ["myw"] = {"Muyuw"}, ["myx"] = {"Masaaba"}, ["myy"] = {"Macuna"}, ["myz"] = {"Classical Mandaic"}, ["mza"] = {"Santa María Zacatepec Mixtec"}, ["mzb"] = {"Tumzabt"}, ["mzc"] = {"Madagascar Sign Language"}, ["mzd"] = {"Malimba"}, ["mze"] = {"Morawa"}, ["mzg"] = {"Monastic Sign Language"}, ["mzh"] = {"Wichí Lhamtés Güisnay"}, ["mzi"] = {"Ixcatlán Mazatec"}, ["mzj"] = {"Manya"}, ["mzk"] = {"Nigeria Mambila"}, ["mzl"] = {"Mazatlán Mixe"}, ["mzm"] = {"Mumuye"}, ["mzn"] = {"Mazanderani"}, ["mzo"] = {"Matipuhy"}, ["mzp"] = {"Movima"}, ["mzq"] = {"Mori Atas"}, ["mzr"] = {"Marúbo"}, ["mzs"] = {"Macanese"}, ["mzt"] = {"Mintil"}, ["mzu"] = {"Inapang"}, ["mzv"] = {"Manza"}, ["mzw"] = {"Deg"}, ["mzx"] = {"Mawayana"}, ["mzy"] = {"Mozambican Sign Language"}, ["mzz"] = {"Maiadomu"}, ["naa"] = {"Namla"}, ["nab"] = {"Southern Nambikuára"}, ["nac"] = {"Narak"}, ["nae"] = {"Naka'ela"}, ["naf"] = {"Nabak"}, ["nag"] = {"Naga Pidgin"}, ["nah"] = {"Nahuatl languages"}, ["nai"] = {"North American Indian languages"}, ["naj"] = {"Nalu"}, ["nak"] = {"Nakanai"}, ["nal"] = {"Nalik"}, ["nam"] = {"Ngan'gityemerri"}, ["nan"] = {"Min Nan Chinese"}, ["nao"] = {"Naaba"}, ["nap"] = {"Neapolitan"}, ["naq"] = {"Khoekhoe", "Nama (Namibia)"}, ["nar"] = {"Iguta"}, ["nas"] = {"Naasioi"}, ["nat"] = {"Ca̱hungwa̱rya̱", "Hungworo"}, ["naw"] = {"Nawuri"}, ["nax"] = {"Nakwi"}, ["nay"] = {"Narrinyeri"}, ["naz"] = {"Coatepec Nahuatl"}, ["nba"] = {"Nyemba"}, ["nbb"] = {"Ndoe"}, ["nbc"] = {"Chang Naga"}, ["nbd"] = {"Ngbinda"}, ["nbe"] = {"Konyak Naga"}, ["nbg"] = {"Nagarchal"}, ["nbh"] = {"Ngamo"}, ["nbi"] = {"Mao Naga"}, ["nbj"] = {"Ngarinman"}, ["nbk"] = {"Nake"}, ["nbm"] = {"Ngbaka Ma'bo"}, ["nbn"] = {"Kuri"}, ["nbo"] = {"Nkukoli"}, ["nbp"] = {"Nnam"}, ["nbq"] = {"Nggem"}, ["nbr"] = {"Numana-Nunku-Gbantu-Numbu"}, ["nbs"] = {"Namibian Sign Language"}, ["nbt"] = {"Na"}, ["nbu"] = {"Rongmei Naga"}, ["nbv"] = {"Ngamambo"}, ["nbw"] = {"Southern Ngbandi"}, ["nby"] = {"Ningera"}, ["nca"] = {"Iyo"}, ["ncb"] = {"Central Nicobarese"}, ["ncc"] = {"Ponam"}, ["ncd"] = {"Nachering"}, ["nce"] = {"Yale"}, ["ncf"] = {"Notsi"}, ["ncg"] = {"Nisga'a"}, ["nch"] = {"Central Huasteca Nahuatl"}, ["nci"] = {"Classical Nahuatl"}, ["ncj"] = {"Northern Puebla Nahuatl"}, ["nck"] = {"Nakara"}, ["ncl"] = {"Michoacán Nahuatl"}, ["ncm"] = {"Nambo"}, ["ncn"] = {"Nauna"}, ["nco"] = {"Sibe"}, ["ncq"] = {"Northern Katang"}, ["ncr"] = {"Ncane"}, ["ncs"] = {"Nicaraguan Sign Language"}, ["nct"] = {"Chothe Naga"}, ["ncu"] = {"Chumburung"}, ["ncx"] = {"Central Puebla Nahuatl"}, ["ncz"] = {"Natchez"}, ["nda"] = {"Ndasa"}, ["ndb"] = {"Kenswei Nsei"}, ["ndc"] = {"Ndau"}, ["ndd"] = {"Nde-Nsele-Nta"}, ["ndf"] = {"Nadruvian"}, ["ndg"] = {"Ndengereko"}, ["ndh"] = {"Ndali"}, ["ndi"] = {"Samba Leko"}, ["ndj"] = {"Ndamba"}, ["ndk"] = {"Ndaka"}, ["ndl"] = {"Ndolo"}, ["ndm"] = {"Ndam"}, ["ndn"] = {"Ngundi"}, ["ndp"] = {"Ndo"}, ["ndq"] = {"Ndombe"}, ["ndr"] = {"Ndoola"}, ["nds"] = {"Low German", "Low Saxon"}, ["ndt"] = {"Ndunga"}, ["ndu"] = {"Dugun"}, ["ndv"] = {"Ndut"}, ["ndw"] = {"Ndobo"}, ["ndx"] = {"Nduga"}, ["ndy"] = {"Lutos"}, ["ndz"] = {"Ndogo"}, ["nea"] = {"Eastern Ngad'a"}, ["neb"] = {"Toura (Côte d'Ivoire)"}, ["nec"] = {"Nedebang"}, ["ned"] = {"Nde-Gbite"}, ["nee"] = {"Nêlêmwa-Nixumwak"}, ["nef"] = {"Nefamese"}, ["neg"] = {"Negidal"}, ["neh"] = {"Nyenkha"}, ["nei"] = {"Neo-Hittite"}, ["nej"] = {"Neko"}, ["nek"] = {"Neku"}, ["nem"] = {"Nemi"}, ["nen"] = {"Nengone"}, ["neo"] = {"Ná-Meo"}, ["neq"] = {"North Central Mixe"}, ["ner"] = {"Yahadian"}, ["nes"] = {"Bhoti Kinnauri"}, ["net"] = {"Nete"}, ["neu"] = {"Neo"}, ["nev"] = {"Nyaheun"}, ["new"] = {"Newari", "Nepal Bhasa"}, ["nex"] = {"Neme"}, ["ney"] = {"Neyo"}, ["nez"] = {"Nez Perce"}, ["nfa"] = {"Dhao"}, ["nfd"] = {"Ahwai"}, ["nfl"] = {"Ayiwo", "Äiwoo"}, ["nfr"] = {"Nafaanra"}, ["nfu"] = {"Mfumte"}, ["nga"] = {"Ngbaka"}, ["ngb"] = {"Northern Ngbandi"}, ["ngc"] = {"Ngombe (Democratic Republic of Congo)"}, ["ngd"] = {"Ngando (Central African Republic)"}, ["nge"] = {"Ngemba"}, ["ngf"] = {"Trans-New Guinea languages"}, ["ngg"] = {"Ngbaka Manza"}, ["ngh"] = {"N/u", "Nǀu"}, ["ngi"] = {"Ngizim"}, ["ngj"] = {"Ngie"}, ["ngk"] = {"Dalabon"}, ["ngl"] = {"Lomwe"}, ["ngm"] = {"Ngatik Men's Creole"}, ["ngn"] = {"Ngwo"}, ["ngo"] = {"Ngoni"}, ["ngp"] = {"Ngulu"}, ["ngq"] = {"Ngurimi", "Ngoreme"}, ["ngr"] = {"Engdewu"}, ["ngs"] = {"Gvoko"}, ["ngt"] = {"Kriang", "Ngeq"}, ["ngu"] = {"Guerrero Nahuatl"}, ["ngv"] = {"Nagumi"}, ["ngw"] = {"Ngwaba"}, ["ngx"] = {"Nggwahyi"}, ["ngy"] = {"Tibea"}, ["ngz"] = {"Ngungwel"}, ["nha"] = {"Nhanda"}, ["nhb"] = {"Beng"}, ["nhc"] = {"Tabasco Nahuatl"}, ["nhd"] = {"Chiripá", "Ava Guaraní"}, ["nhe"] = {"Eastern Huasteca Nahuatl"}, ["nhf"] = {"Nhuwala"}, ["nhg"] = {"Tetelcingo Nahuatl"}, ["nhh"] = {"Nahari"}, ["nhi"] = {"Zacatlán-Ahuacatlán-Tepetzintla Nahuatl"}, ["nhk"] = {"Isthmus-Cosoleacaque Nahuatl"}, ["nhm"] = {"Morelos Nahuatl"}, ["nhn"] = {"Central Nahuatl"}, ["nho"] = {"Takuu"}, ["nhp"] = {"Isthmus-Pajapan Nahuatl"}, ["nhq"] = {"Huaxcaleca Nahuatl"}, ["nhr"] = {"Naro"}, ["nht"] = {"Ometepec Nahuatl"}, ["nhu"] = {"Noone"}, ["nhv"] = {"Temascaltepec Nahuatl"}, ["nhw"] = {"Western Huasteca Nahuatl"}, ["nhx"] = {"Isthmus-Mecayapan Nahuatl"}, ["nhy"] = {"Northern Oaxaca Nahuatl"}, ["nhz"] = {"Santa María La Alta Nahuatl"}, ["nia"] = {"Nias"}, ["nib"] = {"Nakame"}, ["nic"] = {"Niger-Kordofanian languages"}, ["nid"] = {"Ngandi"}, ["nie"] = {"Niellim"}, ["nif"] = {"Nek"}, ["nig"] = {"Ngalakan"}, ["nih"] = {"Nyiha (Tanzania)"}, ["nii"] = {"Nii"}, ["nij"] = {"Ngaju"}, ["nik"] = {"Southern Nicobarese"}, ["nil"] = {"Nila"}, ["nim"] = {"Nilamba"}, ["nin"] = {"Ninzo"}, ["nio"] = {"Nganasan"}, ["niq"] = {"Nandi"}, ["nir"] = {"Nimboran"}, ["nis"] = {"Nimi"}, ["nit"] = {"Southeastern Kolami"}, ["niu"] = {"Niuean"}, ["niv"] = {"Gilyak"}, ["niw"] = {"Nimo"}, ["nix"] = {"Hema"}, ["niy"] = {"Ngiti"}, ["niz"] = {"Ningil"}, ["nja"] = {"Nzanyi"}, ["njb"] = {"Nocte Naga"}, ["njd"] = {"Ndonde Hamba"}, ["njh"] = {"Lotha Naga"}, ["nji"] = {"Gudanji"}, ["njj"] = {"Njen"}, ["njl"] = {"Njalgulgule"}, ["njm"] = {"Angami Naga"}, ["njn"] = {"Liangmai Naga"}, ["njo"] = {"Ao Naga"}, ["njr"] = {"Njerep"}, ["njs"] = {"Nisa"}, ["njt"] = {"Ndyuka-Trio Pidgin"}, ["nju"] = {"Ngadjunmaya"}, ["njx"] = {"Kunyi"}, ["njy"] = {"Njyem"}, ["njz"] = {"Nyishi"}, ["nka"] = {"Nkoya"}, ["nkb"] = {"Khoibu Naga"}, ["nkc"] = {"Nkongho"}, ["nkd"] = {"Koireng"}, ["nke"] = {"Duke"}, ["nkf"] = {"Inpui Naga"}, ["nkg"] = {"Nekgini"}, ["nkh"] = {"Khezha Naga"}, ["nki"] = {"Thangal Naga"}, ["nkj"] = {"Nakai"}, ["nkk"] = {"Nokuku"}, ["nkm"] = {"Namat"}, ["nkn"] = {"Nkangala"}, ["nko"] = {"Nkonya"}, ["nkp"] = {"Niuatoputapu"}, ["nkq"] = {"Nkami"}, ["nkr"] = {"Nukuoro"}, ["nks"] = {"North Asmat"}, ["nkt"] = {"Nyika (Tanzania)"}, ["nku"] = {"Bouna Kulango"}, ["nkv"] = {"Nyika (Malawi and Zambia)"}, ["nkw"] = {"Nkutu"}, ["nkx"] = {"Nkoroo"}, ["nkz"] = {"Nkari"}, ["nla"] = {"Ngombale"}, ["nlc"] = {"Nalca"}, ["nle"] = {"East Nyala"}, ["nlg"] = {"Gela"}, ["nli"] = {"Grangali"}, ["nlj"] = {"Nyali"}, ["nlk"] = {"Ninia Yali"}, ["nll"] = {"Nihali"}, ["nlm"] = {"Mankiyali"}, ["nlo"] = {"Ngul"}, ["nlq"] = {"Lao Naga"}, ["nlu"] = {"Nchumbulu"}, ["nlv"] = {"Orizaba Nahuatl"}, ["nlw"] = {"Walangama"}, ["nlx"] = {"Nahali"}, ["nly"] = {"Nyamal"}, ["nlz"] = {"Nalögo"}, ["nma"] = {"Maram Naga"}, ["nmb"] = {"Big Nambas", "V'ënen Taut"}, ["nmc"] = {"Ngam"}, ["nmd"] = {"Ndumu"}, ["nme"] = {"Mzieme Naga"}, ["nmf"] = {"Tangkhul Naga (India)"}, ["nmg"] = {"Kwasio"}, ["nmh"] = {"Monsang Naga"}, ["nmi"] = {"Nyam"}, ["nmj"] = {"Ngombe (Central African Republic)"}, ["nmk"] = {"Namakura"}, ["nml"] = {"Ndemli"}, ["nmm"] = {"Manangba"}, ["nmn"] = {"!Xóõ", "ǃXóõ"}, ["nmo"] = {"Moyon Naga"}, ["nmp"] = {"Nimanbur"}, ["nmq"] = {"Nambya"}, ["nmr"] = {"Nimbari"}, ["nms"] = {"Letemboi"}, ["nmt"] = {"Namonuito"}, ["nmu"] = {"Northeast Maidu"}, ["nmv"] = {"Ngamini"}, ["nmw"] = {"Nimoa", "Rifao"}, ["nmx"] = {"Nama (Papua New Guinea)"}, ["nmy"] = {"Namuyi"}, ["nmz"] = {"Nawdm"}, ["nna"] = {"Nyangumarta"}, ["nnb"] = {"Nande"}, ["nnc"] = {"Nancere"}, ["nnd"] = {"West Ambae"}, ["nne"] = {"Ngandyera"}, ["nnf"] = {"Ngaing"}, ["nng"] = {"Maring Naga"}, ["nnh"] = {"Ngiemboon"}, ["nni"] = {"North Nuaulu"}, ["nnj"] = {"Nyangatom"}, ["nnk"] = {"Nankina"}, ["nnl"] = {"Northern Rengma Naga"}, ["nnm"] = {"Namia"}, ["nnn"] = {"Ngete"}, ["nnp"] = {"Wancho Naga"}, ["nnq"] = {"Ngindo"}, ["nnr"] = {"Narungga"}, ["nns"] = {"Ningye"}, ["nnt"] = {"Nanticoke"}, ["nnu"] = {"Dwang"}, ["nnv"] = {"Nugunu (Australia)"}, ["nnw"] = {"Southern Nuni"}, ["nny"] = {"Nyangga"}, ["nnz"] = {"Nda'nda'"}, ["noa"] = {"Woun Meu"}, ["noc"] = {"Nuk"}, ["nod"] = {"Northern Thai"}, ["noe"] = {"Nimadi"}, ["nof"] = {"Nomane"}, ["nog"] = {"Nogai"}, ["noh"] = {"Nomu"}, ["noi"] = {"Noiri"}, ["noj"] = {"Nonuya"}, ["nok"] = {"Nooksack"}, ["nol"] = {"Nomlaki"}, ["nom"] = {"Nocamán"}, ["non"] = {"Oudnoors"}, ["nop"] = {"Numanggang"}, ["noq"] = {"Ngongo"}, ["nos"] = {"Eastern Nisu"}, ["not"] = {"Nomatsiguenga"}, ["nou"] = {"Ewage-Notu"}, ["nov"] = {"Novial"}, ["now"] = {"Nyambo"}, ["noy"] = {"Noy"}, ["noz"] = {"Nayi"}, ["npa"] = {"Nar Phu"}, ["npb"] = {"Nupbikha"}, ["npg"] = {"Ponyo-Gongwang Naga"}, ["nph"] = {"Phom Naga"}, ["npi"] = {"Nepali (individual language)"}, ["npl"] = {"Southeastern Puebla Nahuatl"}, ["npn"] = {"Mondropolon"}, ["npo"] = {"Pochuri Naga"}, ["nps"] = {"Nipsan"}, ["npu"] = {"Puimei Naga"}, ["npx"] = {"Noipx"}, ["npy"] = {"Napu"}, ["nqg"] = {"Southern Nago"}, ["nqk"] = {"Kura Ede Nago"}, ["nql"] = {"Ngendelengo"}, ["nqm"] = {"Ndom"}, ["nqn"] = {"Nen"}, ["nqo"] = {"N'Ko", "N’Ko"}, ["nqq"] = {"Kyan-Karyaw Naga"}, ["nqy"] = {"Akyaung Ari Naga"}, ["nra"] = {"Ngom"}, ["nrb"] = {"Nara"}, ["nrc"] = {"Noric"}, ["nre"] = {"Southern Rengma Naga"}, ["nrf"] = {"Jèrriais", "Guernésiais"}, ["nrg"] = {"Narango"}, ["nri"] = {"Chokri Naga"}, ["nrk"] = {"Ngarla"}, ["nrl"] = {"Ngarluma"}, ["nrm"] = {"Narom"}, ["nrn"] = {"Norn"}, ["nrp"] = {"North Picene"}, ["nrr"] = {"Norra", "Nora"}, ["nrt"] = {"Northern Kalapuya"}, ["nru"] = {"Narua"}, ["nrx"] = {"Ngurmbur"}, ["nrz"] = {"Lala"}, ["nsa"] = {"Sangtam Naga"}, ["nsc"] = {"Nshi"}, ["nsd"] = {"Southern Nisu"}, ["nse"] = {"Nsenga"}, ["nsf"] = {"Northwestern Nisu"}, ["nsg"] = {"Ngasa"}, ["nsh"] = {"Ngoshie"}, ["nsi"] = {"Nigerian Sign Language"}, ["nsk"] = {"Naskapi"}, ["nsl"] = {"Norwegian Sign Language"}, ["nsm"] = {"Sumi Naga"}, ["nsn"] = {"Nehan"}, ["nso"] = {"Pedi", "Northern Sotho", "Sepedi"}, ["nsp"] = {"Nepalese Sign Language"}, ["nsq"] = {"Northern Sierra Miwok"}, ["nsr"] = {"Maritime Sign Language"}, ["nss"] = {"Nali"}, ["nst"] = {"Tase Naga"}, ["nsu"] = {"Sierra Negra Nahuatl"}, ["nsv"] = {"Southwestern Nisu"}, ["nsw"] = {"Navut"}, ["nsx"] = {"Nsongo"}, ["nsy"] = {"Nasal"}, ["nsz"] = {"Nisenan"}, ["ntd"] = {"Northern Tidung"}, ["nte"] = {"Nathembo"}, ["ntg"] = {"Ngantangarra"}, ["nti"] = {"Natioro"}, ["ntj"] = {"Ngaanyatjarra"}, ["ntk"] = {"Ikoma-Nata-Isenye"}, ["ntm"] = {"Nateni"}, ["nto"] = {"Ntomba"}, ["ntp"] = {"Northern Tepehuan"}, ["ntr"] = {"Delo"}, ["ntu"] = {"Natügu"}, ["ntw"] = {"Nottoway"}, ["ntx"] = {"Tangkhul Naga (Myanmar)"}, ["nty"] = {"Mantsi"}, ["ntz"] = {"Natanzi"}, ["nua"] = {"Yuanga"}, ["nub"] = {"Nubian languages"}, ["nuc"] = {"Nukuini"}, ["nud"] = {"Ngala"}, ["nue"] = {"Ngundu"}, ["nuf"] = {"Nusu"}, ["nug"] = {"Nungali"}, ["nuh"] = {"Ndunda"}, ["nui"] = {"Ngumbi"}, ["nuj"] = {"Nyole"}, ["nuk"] = {"Nuu-chah-nulth", "Nuuchahnulth"}, ["nul"] = {"Nusa Laut"}, ["num"] = {"Niuafo'ou"}, ["nun"] = {"Anong"}, ["nuo"] = {"Nguôn"}, ["nup"] = {"Nupe-Nupe-Tako"}, ["nuq"] = {"Nukumanu"}, ["nur"] = {"Nukuria"}, ["nus"] = {"Nuer"}, ["nut"] = {"Nung (Viet Nam)"}, ["nuu"] = {"Ngbundu"}, ["nuv"] = {"Northern Nuni"}, ["nuw"] = {"Nguluwan"}, ["nux"] = {"Mehek"}, ["nuy"] = {"Nunggubuyu"}, ["nuz"] = {"Tlamacazapa Nahuatl"}, ["nvh"] = {"Nasarian"}, ["nvm"] = {"Namiae"}, ["nvo"] = {"Nyokon"}, ["nwa"] = {"Nawathinehena"}, ["nwb"] = {"Nyabwa"}, ["nwc"] = {"Classical Newari", "Classical Nepal Bhasa", "Old Newari"}, ["nwe"] = {"Ngwe"}, ["nwg"] = {"Ngayawung"}, ["nwi"] = {"Southwest Tanna"}, ["nwm"] = {"Nyamusa-Molo"}, ["nwo"] = {"Nauo"}, ["nwr"] = {"Nawaru"}, ["nwx"] = {"Middle Newar"}, ["nwy"] = {"Nottoway-Meherrin"}, ["nxa"] = {"Nauete"}, ["nxd"] = {"Ngando (Democratic Republic of Congo)"}, ["nxe"] = {"Nage"}, ["nxg"] = {"Ngad'a"}, ["nxi"] = {"Nindi"}, ["nxk"] = {"Koki Naga"}, ["nxl"] = {"South Nuaulu"}, ["nxm"] = {"Numidian"}, ["nxn"] = {"Ngawun"}, ["nxo"] = {"Ndambomo"}, ["nxq"] = {"Naxi"}, ["nxr"] = {"Ninggerum"}, ["nxu"] = {"Narau"}, ["nxx"] = {"Nafri"}, ["nyb"] = {"Nyangbo"}, ["nyc"] = {"Nyanga-li"}, ["nyd"] = {"Nyore", "Olunyole"}, ["nye"] = {"Nyengo"}, ["nyf"] = {"Giryama", "Kigiryama"}, ["nyg"] = {"Nyindu"}, ["nyh"] = {"Nyigina"}, ["nyi"] = {"Ama (Sudan)"}, ["nyj"] = {"Nyanga"}, ["nyk"] = {"Nyaneka"}, ["nyl"] = {"Nyeu"}, ["nym"] = {"Nyamwezi"}, ["nyn"] = {"Nyankole"}, ["nyo"] = {"Nyoro"}, ["nyp"] = {"Nyang'i"}, ["nyq"] = {"Nayini"}, ["nyr"] = {"Nyiha (Malawi)"}, ["nys"] = {"Nyunga"}, ["nyt"] = {"Nyawaygi"}, ["nyu"] = {"Nyungwe"}, ["nyv"] = {"Nyulnyul"}, ["nyw"] = {"Nyaw"}, ["nyx"] = {"Nganyaywana"}, ["nyy"] = {"Nyakyusa-Ngonde"}, ["nza"] = {"Tigon Mbembe"}, ["nzb"] = {"Njebi"}, ["nzd"] = {"Nzadi"}, ["nzi"] = {"Nzima"}, ["nzk"] = {"Nzakara"}, ["nzm"] = {"Zeme Naga"}, ["nzs"] = {"New Zealand Sign Language"}, ["nzu"] = {"Teke-Nzikou"}, ["nzy"] = {"Nzakambay"}, ["nzz"] = {"Nanga Dama Dogon"}, ["oaa"] = {"Orok"}, ["oac"] = {"Oroch"}, ["oar"] = {"Old Aramaic (up to 700 BCE)", "Ancient Aramaic (up to 700 BCE)"}, ["oav"] = {"Old Avar"}, ["obi"] = {"Obispeño"}, ["obk"] = {"Southern Bontok"}, ["obl"] = {"Oblo"}, ["obm"] = {"Moabite"}, ["obo"] = {"Obo Manobo"}, ["obr"] = {"Old Burmese"}, ["obt"] = {"Old Breton"}, ["obu"] = {"Obulom"}, ["oca"] = {"Ocaina"}, ["och"] = {"Old Chinese"}, ["oco"] = {"Old Cornish"}, ["ocu"] = {"Atzingo Matlatzinca"}, ["oda"] = {"Odut"}, ["odk"] = {"Od"}, ["odt"] = {"Old Dutch"}, ["odu"] = {"Odual"}, ["ofo"] = {"Ofo"}, ["ofs"] = {"Old Frisian"}, ["ofu"] = {"Efutop"}, ["ogb"] = {"Ogbia"}, ["ogc"] = {"Ogbah"}, ["oge"] = {"Old Georgian"}, ["ogg"] = {"Ogbogolo"}, ["ogo"] = {"Khana"}, ["ogu"] = {"Ogbronuagum"}, ["oht"] = {"Old Hittite"}, ["ohu"] = {"Old Hungarian"}, ["oia"] = {"Oirata"}, ["oin"] = {"Inebu One"}, ["ojb"] = {"Northwestern Ojibwa"}, ["ojc"] = {"Central Ojibwa"}, ["ojg"] = {"Eastern Ojibwa"}, ["ojp"] = {"Old Japanese"}, ["ojs"] = {"Severn Ojibwa"}, ["ojv"] = {"Ontong Java"}, ["ojw"] = {"Western Ojibwa"}, ["oka"] = {"Okanagan"}, ["okb"] = {"Okobo"}, ["okd"] = {"Okodia"}, ["oke"] = {"Okpe (Southwestern Edo)"}, ["okg"] = {"Koko Babangk"}, ["okh"] = {"Koresh-e Rostam"}, ["oki"] = {"Okiek"}, ["okj"] = {"Oko-Juwoi"}, ["okk"] = {"Kwamtim One"}, ["okl"] = {"Old Kentish Sign Language"}, ["okm"] = {"Middle Korean (10th-16th cent.)"}, ["okn"] = {"Oki-No-Erabu"}, ["oko"] = {"Old Korean (3rd-9th cent.)"}, ["okr"] = {"Kirike"}, ["oks"] = {"Oko-Eni-Osayen"}, ["oku"] = {"Oku"}, ["okv"] = {"Orokaiva"}, ["okx"] = {"Okpe (Northwestern Edo)"}, ["ola"] = {"Walungge"}, ["old"] = {"Mochi"}, ["ole"] = {"Olekha"}, ["olk"] = {"Olkol"}, ["olm"] = {"Oloma"}, ["olo"] = {"Livvi"}, ["olr"] = {"Olrat"}, ["olt"] = {"Old Lithuanian"}, ["olu"] = {"Kuvale"}, ["oma"] = {"Omaha-Ponca"}, ["omb"] = {"East Ambae"}, ["omc"] = {"Mochica"}, ["omg"] = {"Omagua"}, ["omi"] = {"Omi"}, ["omk"] = {"Omok"}, ["oml"] = {"Ombo"}, ["omn"] = {"Minoan"}, ["omo"] = {"Utarmbung"}, ["omp"] = {"Old Manipuri"}, ["omq"] = {"Oto-Manguean languages"}, ["omr"] = {"Old Marathi"}, ["omt"] = {"Omotik"}, ["omu"] = {"Omurano"}, ["omv"] = {"Omotic languages"}, ["omw"] = {"South Tairora"}, ["omx"] = {"Old Mon"}, ["ona"] = {"Ona"}, ["onb"] = {"Lingao"}, ["one"] = {"Oneida"}, ["ong"] = {"Olo"}, ["oni"] = {"Onin"}, ["onj"] = {"Onjob"}, ["onk"] = {"Kabore One"}, ["onn"] = {"Onobasulu"}, ["ono"] = {"Onondaga"}, ["onp"] = {"Sartang"}, ["onr"] = {"Northern One"}, ["ons"] = {"Ono"}, ["ont"] = {"Ontenu"}, ["onu"] = {"Unua"}, ["onw"] = {"Old Nubian"}, ["onx"] = {"Onin Based Pidgin"}, ["ood"] = {"Tohono O'odham"}, ["oog"] = {"Ong"}, ["oon"] = {"Önge"}, ["oor"] = {"Oorlams"}, ["oos"] = {"Old Ossetic"}, ["opa"] = {"Okpamheri"}, ["opk"] = {"Kopkaka"}, ["opm"] = {"Oksapmin"}, ["opo"] = {"Opao"}, ["opt"] = {"Opata"}, ["opy"] = {"Ofayé"}, ["ora"] = {"Oroha"}, ["orc"] = {"Orma"}, ["ore"] = {"Orejón"}, ["org"] = {"Oring"}, ["orh"] = {"Oroqen"}, ["orn"] = {"Orang Kanaq"}, ["oro"] = {"Orokolo"}, ["orr"] = {"Oruma"}, ["ors"] = {"Orang Seletar"}, ["ort"] = {"Adivasi Oriya"}, ["oru"] = {"Ormuri"}, ["orv"] = {"Old Russian"}, ["orw"] = {"Oro Win"}, ["orx"] = {"Oro"}, ["ory"] = {"Odia (individual language)", "Oriya (individual language)"}, ["orz"] = {"Ormu"}, ["osa"] = {"Osage"}, ["osc"] = {"Oscan"}, ["osi"] = {"Osing"}, ["oso"] = {"Ososo"}, ["osp"] = {"Old Spanish"}, ["ost"] = {"Osatu"}, ["osu"] = {"Southern One"}, ["osx"] = {"Old Saxon"}, ["ota"] = {"Ottoman Turkish (1500-1928)"}, ["otb"] = {"Old Tibetan"}, ["otd"] = {"Ot Danum"}, ["ote"] = {"Mezquital Otomi"}, ["oti"] = {"Oti"}, ["otk"] = {"Old Turkish"}, ["otl"] = {"Tilapa Otomi"}, ["otm"] = {"Eastern Highland Otomi"}, ["otn"] = {"Tenango Otomi"}, ["oto"] = {"Otomian languages"}, ["otq"] = {"Querétaro Otomi"}, ["otr"] = {"Otoro"}, ["ots"] = {"Estado de México Otomi"}, ["ott"] = {"Temoaya Otomi"}, ["otu"] = {"Otuke"}, ["otw"] = {"Ottawa"}, ["otx"] = {"Texcatepec Otomi"}, ["oty"] = {"Old Tamil"}, ["otz"] = {"Ixtenco Otomi"}, ["oua"] = {"Tagargrent"}, ["oub"] = {"Glio-Oubi"}, ["oue"] = {"Oune"}, ["oui"] = {"Old Uighur"}, ["oum"] = {"Ouma"}, ["ovd"] = {"Elfdalian", "Övdalian"}, ["owi"] = {"Owiniga"}, ["owl"] = {"Old Welsh"}, ["oyb"] = {"Oy"}, ["oyd"] = {"Oyda"}, ["oym"] = {"Wayampi"}, ["oyy"] = {"Oya'oya"}, ["ozm"] = {"Koonzime"}, ["paa"] = {"Papuan languages"}, ["pab"] = {"Parecís"}, ["pac"] = {"Pacoh"}, ["pad"] = {"Paumarí"}, ["pae"] = {"Pagibete"}, ["paf"] = {"Paranawát"}, ["pag"] = {"Pangasinan"}, ["pah"] = {"Tenharim"}, ["pai"] = {"Pe"}, ["pak"] = {"Parakanã"}, ["pal"] = {"Pahlavi"}, ["pam"] = {"Pampanga", "Kapampangan"}, ["pao"] = {"Northern Paiute"}, ["pap"] = {"Papiamento"}, ["paq"] = {"Parya"}, ["par"] = {"Panamint", "Timbisha"}, ["pas"] = {"Papasena"}, ["pat"] = {"Papitalai"}, ["pau"] = {"Palauan"}, ["pav"] = {"Pakaásnovos"}, ["paw"] = {"Pawnee"}, ["pax"] = {"Pankararé"}, ["pay"] = {"Pech"}, ["paz"] = {"Pankararú"}, ["pbb"] = {"Páez"}, ["pbc"] = {"Patamona"}, ["pbe"] = {"Mezontla Popoloca"}, ["pbf"] = {"Coyotepec Popoloca"}, ["pbg"] = {"Paraujano"}, ["pbh"] = {"E'ñapa Woromaipu"}, ["pbi"] = {"Parkwa"}, ["pbl"] = {"Mak (Nigeria)"}, ["pbm"] = {"Puebla Mazatec"}, ["pbn"] = {"Kpasam"}, ["pbo"] = {"Papel"}, ["pbp"] = {"Badyara"}, ["pbr"] = {"Pangwa"}, ["pbs"] = {"Central Pame"}, ["pbt"] = {"Southern Pashto"}, ["pbu"] = {"Northern Pashto"}, ["pbv"] = {"Pnar"}, ["pby"] = {"Pyu (Papua New Guinea)"}, ["pca"] = {"Santa Inés Ahuatempan Popoloca"}, ["pcb"] = {"Pear"}, ["pcc"] = {"Bouyei"}, ["pcd"] = {"Picard"}, ["pce"] = {"Ruching Palaung"}, ["pcf"] = {"Paliyan"}, ["pcg"] = {"Paniya"}, ["pch"] = {"Pardhan"}, ["pci"] = {"Duruwa"}, ["pcj"] = {"Parenga"}, ["pck"] = {"Paite Chin"}, ["pcl"] = {"Pardhi"}, ["pcm"] = {"Nigerian Pidgin"}, ["pcn"] = {"Piti"}, ["pcp"] = {"Pacahuara"}, ["pcw"] = {"Pyapun"}, ["pda"] = {"Anam"}, ["pdc"] = {"Pennsylvania German"}, ["pdi"] = {"Pa Di"}, ["pdn"] = {"Podena", "Fedan"}, ["pdo"] = {"Padoe"}, ["pdt"] = {"Plautdietsch"}, ["pdu"] = {"Kayan"}, ["pea"] = {"Peranakan Indonesian"}, ["peb"] = {"Eastern Pomo"}, ["ped"] = {"Mala (Papua New Guinea)"}, ["pee"] = {"Taje"}, ["pef"] = {"Northeastern Pomo"}, ["peg"] = {"Pengo"}, ["peh"] = {"Bonan"}, ["pei"] = {"Chichimeca-Jonaz"}, ["pej"] = {"Northern Pomo"}, ["pek"] = {"Penchal"}, ["pel"] = {"Pekal"}, ["pem"] = {"Phende"}, ["peo"] = {"Old Persian (ca. 600-400 B.C.)"}, ["pep"] = {"Kunja"}, ["peq"] = {"Southern Pomo"}, ["pes"] = {"Iranian Persian"}, ["pev"] = {"Pémono"}, ["pex"] = {"Petats"}, ["pey"] = {"Petjo"}, ["pez"] = {"Eastern Penan"}, ["pfa"] = {"Pááfang"}, ["pfe"] = {"Peere"}, ["pfl"] = {"Pfaelzisch"}, ["pga"] = {"Sudanese Creole Arabic"}, ["pgd"] = {"Gāndhārī"}, ["pgg"] = {"Pangwali"}, ["pgi"] = {"Pagi"}, ["pgk"] = {"Rerep"}, ["pgl"] = {"Primitive Irish"}, ["pgn"] = {"Paelignian"}, ["pgs"] = {"Pangseng"}, ["pgu"] = {"Pagu"}, ["pgz"] = {"Papua New Guinean Sign Language"}, ["pha"] = {"Pa-Hng"}, ["phd"] = {"Phudagi"}, ["phg"] = {"Phuong"}, ["phh"] = {"Phukha"}, ["phi"] = {"Philippine languages"}, ["phk"] = {"Phake"}, ["phl"] = {"Phalura", "Palula"}, ["phm"] = {"Phimbi"}, ["phn"] = {"Phoenician"}, ["pho"] = {"Phunoi"}, ["phq"] = {"Phana'"}, ["phr"] = {"Pahari-Potwari"}, ["pht"] = {"Phu Thai"}, ["phu"] = {"Phuan"}, ["phv"] = {"Pahlavani"}, ["phw"] = {"Phangduwali"}, ["pia"] = {"Pima Bajo"}, ["pib"] = {"Yine"}, ["pic"] = {"Pinji"}, ["pid"] = {"Piaroa"}, ["pie"] = {"Piro"}, ["pif"] = {"Pingelapese"}, ["pig"] = {"Pisabo"}, ["pih"] = {"Pitcairn-Norfolk"}, ["pii"] = {"Pini"}, ["pij"] = {"Pijao"}, ["pil"] = {"Yom"}, ["pim"] = {"Powhatan"}, ["pin"] = {"Piame"}, ["pio"] = {"Piapoco"}, ["pip"] = {"Pero"}, ["pir"] = {"Piratapuyo"}, ["pis"] = {"Pijin"}, ["pit"] = {"Pitta Pitta"}, ["piu"] = {"Pintupi-Luritja"}, ["piv"] = {"Pileni", "Vaeakau-Taumako"}, ["piw"] = {"Pimbwe"}, ["pix"] = {"Piu"}, ["piy"] = {"Piya-Kwonci"}, ["piz"] = {"Pije"}, ["pjt"] = {"Pitjantjatjara"}, ["pka"] = {"Ardhamāgadhī Prākrit"}, ["pkb"] = {"Pokomo", "Kipfokomo"}, ["pkc"] = {"Paekche"}, ["pkg"] = {"Pak-Tong"}, ["pkh"] = {"Pankhu"}, ["pkn"] = {"Pakanha"}, ["pko"] = {"Pökoot"}, ["pkp"] = {"Pukapuka"}, ["pkr"] = {"Attapady Kurumba"}, ["pks"] = {"Pakistan Sign Language"}, ["pkt"] = {"Maleng"}, ["pku"] = {"Paku"}, ["pla"] = {"Miani"}, ["plb"] = {"Polonombauk"}, ["plc"] = {"Central Palawano"}, ["pld"] = {"Polari"}, ["ple"] = {"Palu'e"}, ["plf"] = {"Central Malayo-Polynesian languages"}, ["plg"] = {"Pilagá"}, ["plh"] = {"Paulohi"}, ["plj"] = {"Polci"}, ["plk"] = {"Kohistani Shina"}, ["pll"] = {"Shwe Palaung"}, ["pln"] = {"Palenquero"}, ["plo"] = {"Oluta Popoluca"}, ["plp"] = {"Palpa"}, ["plq"] = {"Palaic"}, ["plr"] = {"Palaka Senoufo"}, ["pls"] = {"San Marcos Tlacoyalco Popoloca", "San Marcos Tlalcoyalco Popoloca"}, ["plt"] = {"Plateau Malagasy"}, ["plu"] = {"Palikúr"}, ["plv"] = {"Southwest Palawano"}, ["plw"] = {"Brooke's Point Palawano"}, ["ply"] = {"Bolyu"}, ["plz"] = {"Paluan"}, ["pma"] = {"Paama"}, ["pmb"] = {"Pambia"}, ["pmd"] = {"Pallanganmiddang"}, ["pme"] = {"Pwaamei"}, ["pmf"] = {"Pamona"}, ["pmh"] = {"Māhārāṣṭri Prākrit"}, ["pmi"] = {"Northern Pumi"}, ["pmj"] = {"Southern Pumi"}, ["pmk"] = {"Pamlico"}, ["pml"] = {"Lingua Franca"}, ["pmm"] = {"Pomo"}, ["pmn"] = {"Pam"}, ["pmo"] = {"Pom"}, ["pmq"] = {"Northern Pame"}, ["pmr"] = {"Paynamar"}, ["pms"] = {"Piemontese"}, ["pmt"] = {"Tuamotuan"}, ["pmw"] = {"Plains Miwok"}, ["pmx"] = {"Poumei Naga"}, ["pmy"] = {"Papuan Malay"}, ["pmz"] = {"Southern Pame"}, ["pna"] = {"Punan Bah-Biau"}, ["pnb"] = {"Western Panjabi"}, ["pnc"] = {"Pannei"}, ["pne"] = {"Western Penan"}, ["png"] = {"Pongu"}, ["pnh"] = {"Penrhyn"}, ["pni"] = {"Aoheng"}, ["pnj"] = {"Pinjarup"}, ["pnk"] = {"Paunaka"}, ["pnl"] = {"Paleni"}, ["pnm"] = {"Punan Batu 1"}, ["pnn"] = {"Pinai-Hagahai"}, ["pno"] = {"Panobo"}, ["pnp"] = {"Pancana"}, ["pnq"] = {"Pana (Burkina Faso)"}, ["pnr"] = {"Panim"}, ["pns"] = {"Ponosakan"}, ["pnt"] = {"Pontic"}, ["pnu"] = {"Jiongnai Bunu"}, ["pnv"] = {"Pinigura"}, ["pnw"] = {"Panytyima"}, ["pnx"] = {"Phong-Kniang"}, ["pny"] = {"Pinyin"}, ["pnz"] = {"Pana (Central African Republic)"}, ["poc"] = {"Poqomam"}, ["poe"] = {"San Juan Atzingo Popoloca"}, ["pof"] = {"Poke"}, ["pog"] = {"Potiguára"}, ["poh"] = {"Poqomchi'"}, ["poi"] = {"Highland Popoluca"}, ["pok"] = {"Pokangá"}, ["pom"] = {"Southeastern Pomo"}, ["pon"] = {"Pohnpeian"}, ["poo"] = {"Central Pomo"}, ["pop"] = {"Pwapwâ"}, ["poq"] = {"Texistepec Popoluca"}, ["pos"] = {"Sayula Popoluca"}, ["pot"] = {"Potawatomi"}, ["pov"] = {"Upper Guinea Crioulo"}, ["pow"] = {"San Felipe Otlaltepec Popoloca"}, ["pox"] = {"Polabian"}, ["poy"] = {"Pogolo"}, ["poz"] = {"Malayo-Polynesian languages"}, ["ppe"] = {"Papi"}, ["ppi"] = {"Paipai"}, ["ppk"] = {"Uma"}, ["ppl"] = {"Pipil", "Nicarao"}, ["ppm"] = {"Papuma"}, ["ppn"] = {"Papapana"}, ["ppo"] = {"Folopa"}, ["ppp"] = {"Pelende"}, ["ppq"] = {"Pei"}, ["pps"] = {"San Luís Temalacayuca Popoloca"}, ["ppt"] = {"Pare"}, ["ppu"] = {"Papora"}, ["pqa"] = {"Pa'a"}, ["pqe"] = {"Eastern Malayo-Polynesian languages"}, ["pqm"] = {"Malecite-Passamaquoddy"}, ["pqw"] = {"Western Malayo-Polynesian languages"}, ["pra"] = {"Prakrit languages"}, ["prc"] = {"Parachi"}, ["prd"] = {"Parsi-Dari"}, ["pre"] = {"Principense"}, ["prf"] = {"Paranan"}, ["prg"] = {"Prussian"}, ["prh"] = {"Porohanon"}, ["pri"] = {"Paicî"}, ["prk"] = {"Parauk"}, ["prl"] = {"Peruvian Sign Language"}, ["prm"] = {"Kibiri"}, ["prn"] = {"Prasuni"}, ["pro"] = {"Old Provençal (to 1500)", "Old Occitan (to 1500)"}, ["prp"] = {"Parsi"}, ["prq"] = {"Ashéninka Perené"}, ["prr"] = {"Puri"}, ["prs"] = {"Dari", "Afghan Persian"}, ["prt"] = {"Phai"}, ["pru"] = {"Puragi"}, ["prw"] = {"Parawen"}, ["prx"] = {"Purik"}, ["prz"] = {"Providencia Sign Language"}, ["psa"] = {"Asue Awyu"}, ["psc"] = {"Persian Sign Language"}, ["psd"] = {"Plains Indian Sign Language"}, ["pse"] = {"Central Malay"}, ["psg"] = {"Penang Sign Language"}, ["psh"] = {"Southwest Pashai", "Southwest Pashayi"}, ["psi"] = {"Southeast Pashai", "Southeast Pashayi"}, ["psl"] = {"Puerto Rican Sign Language"}, ["psm"] = {"Pauserna"}, ["psn"] = {"Panasuan"}, ["pso"] = {"Polish Sign Language"}, ["psp"] = {"Philippine Sign Language"}, ["psq"] = {"Pasi"}, ["psr"] = {"Portuguese Sign Language"}, ["pss"] = {"Kaulong"}, ["pst"] = {"Central Pashto"}, ["psu"] = {"Sauraseni Prākrit"}, ["psw"] = {"Port Sandwich"}, ["psy"] = {"Piscataway"}, ["pta"] = {"Pai Tavytera"}, ["pth"] = {"Pataxó Hã-Ha-Hãe"}, ["pti"] = {"Pintiini"}, ["ptn"] = {"Patani"}, ["pto"] = {"Zo'é"}, ["ptp"] = {"Patep"}, ["ptq"] = {"Pattapu"}, ["ptr"] = {"Piamatsina"}, ["ptt"] = {"Enrekang"}, ["ptu"] = {"Bambam"}, ["ptv"] = {"Port Vato"}, ["ptw"] = {"Pentlatch"}, ["pty"] = {"Pathiya"}, ["pua"] = {"Western Highland Purepecha"}, ["pub"] = {"Purum"}, ["puc"] = {"Punan Merap"}, ["pud"] = {"Punan Aput"}, ["pue"] = {"Puelche"}, ["puf"] = {"Punan Merah"}, ["pug"] = {"Phuie"}, ["pui"] = {"Puinave"}, ["puj"] = {"Punan Tubu"}, ["pum"] = {"Puma"}, ["puo"] = {"Puoc"}, ["pup"] = {"Pulabu"}, ["puq"] = {"Puquina"}, ["pur"] = {"Puruborá"}, ["put"] = {"Putoh"}, ["puu"] = {"Punu"}, ["puw"] = {"Puluwatese"}, ["pux"] = {"Puare"}, ["puy"] = {"Purisimeño"}, ["pwa"] = {"Pawaia"}, ["pwb"] = {"Panawa"}, ["pwg"] = {"Gapapaiwa"}, ["pwi"] = {"Patwin"}, ["pwm"] = {"Molbog"}, ["pwn"] = {"Paiwan"}, ["pwo"] = {"Pwo Western Karen"}, ["pwr"] = {"Powari"}, ["pww"] = {"Pwo Northern Karen"}, ["pxm"] = {"Quetzaltepec Mixe"}, ["pye"] = {"Pye Krumen"}, ["pym"] = {"Fyam"}, ["pyn"] = {"Poyanáwa"}, ["pys"] = {"Paraguayan Sign Language", "Lengua de Señas del Paraguay"}, ["pyu"] = {"Puyuma"}, ["pyx"] = {"Pyu (Myanmar)"}, ["pyy"] = {"Pyen"}, ["pzn"] = {"Para Naga"}, ["qua"] = {"Quapaw"}, ["qub"] = {"Huallaga Huánuco Quechua"}, ["quc"] = {"K'iche'", "Quiché"}, ["qud"] = {"Calderón Highland Quichua"}, ["quf"] = {"Lambayeque Quechua"}, ["qug"] = {"Chimborazo Highland Quichua"}, ["quh"] = {"South Bolivian Quechua"}, ["qui"] = {"Quileute"}, ["quk"] = {"Chachapoyas Quechua"}, ["qul"] = {"North Bolivian Quechua"}, ["qum"] = {"Sipacapense"}, ["qun"] = {"Quinault"}, ["qup"] = {"Southern Pastaza Quechua"}, ["quq"] = {"Quinqui"}, ["qur"] = {"Yanahuanca Pasco Quechua"}, ["qus"] = {"Santiago del Estero Quichua"}, ["quv"] = {"Sacapulteco"}, ["quw"] = {"Tena Lowland Quichua"}, ["qux"] = {"Yauyos Quechua"}, ["quy"] = {"Ayacucho Quechua"}, ["quz"] = {"Cusco Quechua"}, ["qva"] = {"Ambo-Pasco Quechua"}, ["qvc"] = {"Cajamarca Quechua"}, ["qve"] = {"Eastern Apurímac Quechua"}, ["qvh"] = {"Huamalíes-Dos de Mayo Huánuco Quechua"}, ["qvi"] = {"Imbabura Highland Quichua"}, ["qvj"] = {"Loja Highland Quichua"}, ["qvl"] = {"Cajatambo North Lima Quechua"}, ["qvm"] = {"Margos-Yarowilca-Lauricocha Quechua"}, ["qvn"] = {"North Junín Quechua"}, ["qvo"] = {"Napo Lowland Quechua"}, ["qvp"] = {"Pacaraos Quechua"}, ["qvs"] = {"San Martín Quechua"}, ["qvw"] = {"Huaylla Wanca Quechua"}, ["qvy"] = {"Queyu"}, ["qvz"] = {"Northern Pastaza Quichua"}, ["qwa"] = {"Corongo Ancash Quechua"}, ["qwc"] = {"Classical Quechua"}, ["qwe"] = {"Quechuan (family)"}, ["qwh"] = {"Huaylas Ancash Quechua"}, ["qwm"] = {"Kuman (Russia)"}, ["qws"] = {"Sihuas Ancash Quechua"}, ["qwt"] = {"Kwalhioqua-Tlatskanai"}, ["qxa"] = {"Chiquián Ancash Quechua"}, ["qxc"] = {"Chincha Quechua"}, ["qxh"] = {"Panao Huánuco Quechua"}, ["qxl"] = {"Salasaca Highland Quichua"}, ["qxn"] = {"Northern Conchucos Ancash Quechua"}, ["qxo"] = {"Southern Conchucos Ancash Quechua"}, ["qxp"] = {"Puno Quechua"}, ["qxq"] = {"Qashqa'i"}, ["qxr"] = {"Cañar Highland Quichua"}, ["qxs"] = {"Southern Qiang"}, ["qxt"] = {"Santa Ana de Tusi Pasco Quechua"}, ["qxu"] = {"Arequipa-La Unión Quechua"}, ["qxw"] = {"Jauja Wanca Quechua"}, ["qya"] = {"Quenya"}, ["qyp"] = {"Quiripi"}, ["raa"] = {"Dungmali"}, ["rab"] = {"Camling"}, ["rac"] = {"Rasawa"}, ["rad"] = {"Rade"}, ["raf"] = {"Western Meohang"}, ["rag"] = {"Logooli", "Lulogooli"}, ["rah"] = {"Rabha"}, ["rai"] = {"Ramoaaina"}, ["raj"] = {"Rajasthani"}, ["rak"] = {"Tulu-Bohuai"}, ["ral"] = {"Ralte"}, ["ram"] = {"Canela"}, ["ran"] = {"Riantana"}, ["rao"] = {"Rao"}, ["rap"] = {"Rapanui"}, ["raq"] = {"Saam"}, ["rar"] = {"Rarotongan", "Cook Islands Maori"}, ["ras"] = {"Tegali"}, ["rat"] = {"Razajerdi"}, ["rau"] = {"Raute"}, ["rav"] = {"Sampang"}, ["raw"] = {"Rawang"}, ["rax"] = {"Rang"}, ["ray"] = {"Rapa"}, ["raz"] = {"Rahambuu"}, ["rbb"] = {"Rumai Palaung"}, ["rbk"] = {"Northern Bontok"}, ["rbl"] = {"Miraya Bikol"}, ["rbp"] = {"Barababaraba"}, ["rcf"] = {"Réunion Creole French"}, ["rdb"] = {"Rudbari"}, ["rea"] = {"Rerau"}, ["reb"] = {"Rembong"}, ["ree"] = {"Rejang Kayan"}, ["reg"] = {"Kara (Tanzania)"}, ["rei"] = {"Reli"}, ["rej"] = {"Rejang"}, ["rel"] = {"Rendille"}, ["rem"] = {"Remo"}, ["ren"] = {"Rengao"}, ["rer"] = {"Rer Bare"}, ["res"] = {"Reshe"}, ["ret"] = {"Retta"}, ["rey"] = {"Reyesano"}, ["rga"] = {"Roria"}, ["rge"] = {"Romano-Greek"}, ["rgk"] = {"Rangkas"}, ["rgn"] = {"Romagnol"}, ["rgr"] = {"Resígaro"}, ["rgs"] = {"Southern Roglai"}, ["rgu"] = {"Ringgou"}, ["rhg"] = {"Rohingya"}, ["rhp"] = {"Yahang"}, ["ria"] = {"Riang (India)"}, ["rif"] = {"Tarifit"}, ["ril"] = {"Riang (Myanmar)"}, ["rim"] = {"Nyaturu"}, ["rin"] = {"Nungu"}, ["rir"] = {"Ribun"}, ["rit"] = {"Ritarungo"}, ["riu"] = {"Riung"}, ["rjg"] = {"Rajong"}, ["rji"] = {"Raji"}, ["rjs"] = {"Rajbanshi"}, ["rka"] = {"Kraol"}, ["rkb"] = {"Rikbaktsa"}, ["rkh"] = {"Rakahanga-Manihiki"}, ["rki"] = {"Rakhine"}, ["rkm"] = {"Marka"}, ["rkt"] = {"Rangpuri", "Kamta"}, ["rkw"] = {"Arakwal"}, ["rma"] = {"Rama"}, ["rmb"] = {"Rembarunga"}, ["rmc"] = {"Carpathian Romani"}, ["rmd"] = {"Traveller Danish"}, ["rme"] = {"Angloromani"}, ["rmf"] = {"Kalo Finnish Romani"}, ["rmg"] = {"Traveller Norwegian"}, ["rmh"] = {"Murkim"}, ["rmi"] = {"Lomavren"}, ["rmk"] = {"Romkun"}, ["rml"] = {"Baltic Romani"}, ["rmm"] = {"Roma"}, ["rmn"] = {"Balkan Romani"}, ["rmo"] = {"Sinte Romani"}, ["rmp"] = {"Rempi"}, ["rmq"] = {"Caló"}, ["rms"] = {"Romanian Sign Language"}, ["rmt"] = {"Domari"}, ["rmu"] = {"Tavringer Romani"}, ["rmv"] = {"Romanova"}, ["rmw"] = {"Welsh Romani"}, ["rmx"] = {"Romam"}, ["rmy"] = {"Vlax Romani"}, ["rmz"] = {"Marma"}, ["rnd"] = {"Ruund"}, ["rng"] = {"Ronga"}, ["rnl"] = {"Ranglong"}, ["rnn"] = {"Roon"}, ["rnp"] = {"Rongpo"}, ["rnr"] = {"Nari Nari"}, ["rnw"] = {"Rungwa"}, ["roa"] = {"Romance languages"}, ["rob"] = {"Tae'"}, ["roc"] = {"Cacgia Roglai"}, ["rod"] = {"Rogo"}, ["roe"] = {"Ronji"}, ["rof"] = {"Rombo"}, ["rog"] = {"Northern Roglai"}, ["rol"] = {"Romblomanon"}, ["rom"] = {"Romany"}, ["roo"] = {"Rotokas"}, ["rop"] = {"Kriol"}, ["ror"] = {"Rongga"}, ["rou"] = {"Runga"}, ["row"] = {"Dela-Oenale"}, ["rpn"] = {"Repanbitip"}, ["rpt"] = {"Rapting"}, ["rri"] = {"Ririo"}, ["rro"] = {"Waima"}, ["rrt"] = {"Arritinngithigh"}, ["rsb"] = {"Romano-Serbian"}, ["rsl"] = {"Russian Sign Language"}, ["rsm"] = {"Miriwoong Sign Language"}, ["rtc"] = {"Rungtu Chin"}, ["rth"] = {"Ratahan"}, ["rtm"] = {"Rotuman"}, ["rts"] = {"Yurats"}, ["rtw"] = {"Rathawi"}, ["rub"] = {"Gungu"}, ["ruc"] = {"Ruuli"}, ["rue"] = {"Rusyn"}, ["ruf"] = {"Luguru"}, ["rug"] = {"Roviana"}, ["ruh"] = {"Ruga"}, ["rui"] = {"Rufiji"}, ["ruk"] = {"Che"}, ["ruo"] = {"Istro Romanian"}, ["rup"] = {"Macedo-Romanian", "Aromanian", "Arumanian"}, ["ruq"] = {"Megleno Romanian"}, ["rut"] = {"Rutul"}, ["ruu"] = {"Lanas Lobu"}, ["ruy"] = {"Mala (Nigeria)"}, ["ruz"] = {"Ruma"}, ["rwa"] = {"Rawo"}, ["rwk"] = {"Rwa"}, ["rwm"] = {"Amba (Uganda)"}, ["rwo"] = {"Rawa"}, ["rwr"] = {"Marwari (India)"}, ["rxd"] = {"Ngardi"}, ["rxw"] = {"Karuwali"}, ["ryn"] = {"Northern Amami-Oshima"}, ["rys"] = {"Yaeyama"}, ["ryu"] = {"Central Okinawan"}, ["rzh"] = {"Rāziḥī"}, ["saa"] = {"Saba"}, ["sab"] = {"Buglere"}, ["sac"] = {"Meskwaki"}, ["sad"] = {"Sandawe"}, ["sae"] = {"Sabanê"}, ["saf"] = {"Safaliba"}, ["sah"] = {"Yakut"}, ["sai"] = {"South American Indian languages"}, ["saj"] = {"Sahu"}, ["sak"] = {"Sake"}, ["sal"] = {"Salishan languages"}, ["sam"] = {"Samaritan Aramaic"}, ["sao"] = {"Sause"}, ["saq"] = {"Samburu"}, ["sar"] = {"Saraveca"}, ["sas"] = {"Sasak"}, ["sat"] = {"Santali"}, ["sau"] = {"Saleman"}, ["sav"] = {"Saafi-Saafi"}, ["saw"] = {"Sawi"}, ["sax"] = {"Sa"}, ["say"] = {"Saya"}, ["saz"] = {"Saurashtra"}, ["sba"] = {"Ngambay"}, ["sbb"] = {"Simbo"}, ["sbc"] = {"Kele (Papua New Guinea)"}, ["sbd"] = {"Southern Samo"}, ["sbe"] = {"Saliba"}, ["sbf"] = {"Chabu", "Shabo"}, ["sbg"] = {"Seget"}, ["sbh"] = {"Sori-Harengan"}, ["sbi"] = {"Seti"}, ["sbj"] = {"Surbakhal"}, ["sbk"] = {"Safwa"}, ["sbl"] = {"Botolan Sambal"}, ["sbm"] = {"Sagala"}, ["sbn"] = {"Sindhi Bhil"}, ["sbo"] = {"Sabüm"}, ["sbp"] = {"Sangu (Tanzania)"}, ["sbq"] = {"Sileibi"}, ["sbr"] = {"Sembakung Murut"}, ["sbs"] = {"Subiya"}, ["sbt"] = {"Kimki"}, ["sbu"] = {"Stod Bhoti"}, ["sbv"] = {"Sabine"}, ["sbw"] = {"Simba"}, ["sbx"] = {"Seberuang"}, ["sby"] = {"Soli"}, ["sbz"] = {"Sara Kaba"}, ["scb"] = {"Chut"}, ["sce"] = {"Dongxiang"}, ["scf"] = {"San Miguel Creole French"}, ["scg"] = {"Sanggau"}, ["sch"] = {"Sakachep"}, ["sci"] = {"Sri Lankan Creole Malay"}, ["sck"] = {"Sadri"}, ["scl"] = {"Shina"}, ["scn"] = {"Sicilian"}, ["sco"] = {"Scots"}, ["scp"] = {"Hyolmo", "Helambu Sherpa"}, ["scq"] = {"Sa'och"}, ["scs"] = {"North Slavey"}, ["sct"] = {"Southern Katang"}, ["scu"] = {"Shumcho"}, ["scv"] = {"Sheni"}, ["scw"] = {"Sha"}, ["scx"] = {"Sicel"}, ["sda"] = {"Toraja-Sa'dan"}, ["sdb"] = {"Shabak"}, ["sdc"] = {"Sassarese Sardinian"}, ["sde"] = {"Surubu"}, ["sdf"] = {"Sarli"}, ["sdg"] = {"Savi"}, ["sdh"] = {"Southern Kurdish"}, ["sdj"] = {"Suundi"}, ["sdk"] = {"Sos Kundi"}, ["sdl"] = {"Saudi Arabian Sign Language"}, ["sdm"] = {"Semandang"}, ["sdn"] = {"Gallurese Sardinian"}, ["sdo"] = {"Bukar-Sadung Bidayuh"}, ["sdp"] = {"Sherdukpen"}, ["sdr"] = {"Oraon Sadri"}, ["sds"] = {"Sened"}, ["sdt"] = {"Shuadit"}, ["sdu"] = {"Sarudu"}, ["sdv"] = {"Eastern Sudanic languages"}, ["sdx"] = {"Sibu Melanau"}, ["sdz"] = {"Sallands"}, ["sea"] = {"Semai"}, ["seb"] = {"Shempire Senoufo"}, ["sec"] = {"Sechelt"}, ["sed"] = {"Sedang"}, ["see"] = {"Seneca"}, ["sef"] = {"Cebaara Senoufo"}, ["seg"] = {"Segeju"}, ["seh"] = {"Sena"}, ["sei"] = {"Seri"}, ["sej"] = {"Sene"}, ["sek"] = {"Sekani"}, ["sel"] = {"Selkup"}, ["sem"] = {"Semitic languages"}, ["sen"] = {"Nanerigé Sénoufo"}, ["seo"] = {"Suarmin"}, ["sep"] = {"Sìcìté Sénoufo"}, ["seq"] = {"Senara Sénoufo"}, ["ser"] = {"Serrano"}, ["ses"] = {"Koyraboro Senni Songhai"}, ["set"] = {"Sentani"}, ["seu"] = {"Serui-Laut"}, ["sev"] = {"Nyarafolo Senoufo"}, ["sew"] = {"Sewa Bay"}, ["sey"] = {"Secoya"}, ["sez"] = {"Senthang Chin"}, ["sfb"] = {"Langue des signes de Belgique Francophone", "French Belgian Sign Language"}, ["sfe"] = {"Eastern Subanen"}, ["sfm"] = {"Small Flowery Miao"}, ["sfs"] = {"South African Sign Language"}, ["sfw"] = {"Sehwi"}, ["sga"] = {"Old Irish (to 900)"}, ["sgb"] = {"Mag-antsi Ayta"}, ["sgc"] = {"Kipsigis"}, ["sgd"] = {"Surigaonon"}, ["sge"] = {"Segai"}, ["sgg"] = {"Swiss-German Sign Language"}, ["sgh"] = {"Shughni"}, ["sgi"] = {"Suga"}, ["sgj"] = {"Surgujia"}, ["sgk"] = {"Sangkong"}, ["sgm"] = {"Singa"}, ["sgn"] = {"Sign languages"}, ["sgp"] = {"Singpho"}, ["sgr"] = {"Sangisari"}, ["sgs"] = {"Samogitian"}, ["sgt"] = {"Brokpake"}, ["sgu"] = {"Salas"}, ["sgw"] = {"Sebat Bet Gurage"}, ["sgx"] = {"Sierra Leone Sign Language"}, ["sgy"] = {"Sanglechi"}, ["sgz"] = {"Sursurunga"}, ["sha"] = {"Shall-Zwall"}, ["shb"] = {"Ninam"}, ["shc"] = {"Sonde"}, ["shd"] = {"Kundal Shahi"}, ["she"] = {"Sheko"}, ["shg"] = {"Shua"}, ["shh"] = {"Shoshoni"}, ["shi"] = {"Tachelhit"}, ["shj"] = {"Shatt"}, ["shk"] = {"Shilluk"}, ["shl"] = {"Shendu"}, ["shm"] = {"Shahrudi"}, ["shn"] = {"Shan"}, ["sho"] = {"Shanga"}, ["shp"] = {"Shipibo-Conibo"}, ["shq"] = {"Sala"}, ["shr"] = {"Shi"}, ["shs"] = {"Shuswap"}, ["sht"] = {"Shasta"}, ["shu"] = {"Chadian Arabic"}, ["shv"] = {"Shehri"}, ["shw"] = {"Shwai"}, ["shx"] = {"She"}, ["shy"] = {"Tachawit"}, ["shz"] = {"Syenara Senoufo"}, ["sia"] = {"Akkala-Samies"}, ["sib"] = {"Sebop"}, ["sid"] = {"Sidamo"}, ["sie"] = {"Simaa"}, ["sif"] = {"Siamou"}, ["sig"] = {"Paasaal"}, ["sih"] = {"Zire", "Sîshëë"}, ["sii"] = {"Shom Peng"}, ["sij"] = {"Numbami"}, ["sik"] = {"Sikiana"}, ["sil"] = {"Tumulung Sisaala"}, ["sim"] = {"Mende (Papua New Guinea)"}, ["sio"] = {"Siouan languages"}, ["sip"] = {"Sikkimese"}, ["siq"] = {"Sonia"}, ["sir"] = {"Siri"}, ["sis"] = {"Siuslaw"}, ["sit"] = {"Sino-Tibetan languages"}, ["siu"] = {"Sinagen"}, ["siv"] = {"Sumariup"}, ["siw"] = {"Siwai"}, ["six"] = {"Sumau"}, ["siy"] = {"Sivandi"}, ["siz"] = {"Siwi"}, ["sja"] = {"Epena"}, ["sjb"] = {"Sajau Basap"}, ["sjd"] = {"Kildin-Samies"}, ["sje"] = {"Pite-Samies"}, ["sjg"] = {"Assangori"}, ["sjk"] = {"Kemi-Samies"}, ["sjl"] = {"Sajalong", "Miji"}, ["sjm"] = {"Mapun"}, ["sjn"] = {"Sindarin"}, ["sjo"] = {"Xibe"}, ["sjp"] = {"Surjapuri"}, ["sjr"] = {"Siar-Lak"}, ["sjs"] = {"Senhaja De Srair"}, ["sjt"] = {"Ter-Samies"}, ["sju"] = {"Ume-Samies"}, ["sjw"] = {"Shawnee"}, ["ska"] = {"Skagit"}, ["skb"] = {"Saek"}, ["skc"] = {"Ma Manda"}, ["skd"] = {"Southern Sierra Miwok"}, ["ske"] = {"Seke (Vanuatu)"}, ["skf"] = {"Sakirabiá"}, ["skg"] = {"Sakalava Malagasy"}, ["skh"] = {"Sikule"}, ["ski"] = {"Sika"}, ["skj"] = {"Seke (Nepal)"}, ["skm"] = {"Kutong"}, ["skn"] = {"Kolibugan Subanon"}, ["sko"] = {"Seko Tengah"}, ["skp"] = {"Sekapan"}, ["skq"] = {"Sininkere"}, ["skr"] = {"Saraiki", "Seraiki"}, ["sks"] = {"Maia"}, ["skt"] = {"Sakata"}, ["sku"] = {"Sakao"}, ["skv"] = {"Skou"}, ["skw"] = {"Skepi Creole Dutch"}, ["skx"] = {"Seko Padang"}, ["sky"] = {"Sikaiana"}, ["skz"] = {"Sekar"}, ["sla"] = {"Slavic languages"}, ["slc"] = {"Sáliba"}, ["sld"] = {"Sissala"}, ["sle"] = {"Sholaga"}, ["slf"] = {"Swiss-Italian Sign Language"}, ["slg"] = {"Selungai Murut"}, ["slh"] = {"Southern Puget Sound Salish"}, ["sli"] = {"Lower Silesian"}, ["slj"] = {"Salumá"}, ["sll"] = {"Salt-Yui"}, ["slm"] = {"Pangutaran Sama"}, ["sln"] = {"Salinan"}, ["slp"] = {"Lamaholot"}, ["slq"] = {"Salchuq"}, ["slr"] = {"Salar"}, ["sls"] = {"Singapore Sign Language"}, ["slt"] = {"Sila"}, ["slu"] = {"Selaru"}, ["slw"] = {"Sialum"}, ["slx"] = {"Salampasu"}, ["sly"] = {"Selayar"}, ["slz"] = {"Ma'ya"}, ["sma"] = {"Suid-Samies"}, ["smb"] = {"Simbari"}, ["smc"] = {"Som"}, ["smd"] = {"Sama"}, ["smf"] = {"Auwe"}, ["smg"] = {"Simbali"}, ["smh"] = {"Samei"}, ["smi"] = {"Samies"}, ["smj"] = {"Lule-Samies"}, ["smk"] = {"Bolinao"}, ["sml"] = {"Central Sama"}, ["smm"] = {"Musasa"}, ["smn"] = {"Inari-Samies"}, ["smp"] = {"Samaritan"}, ["smq"] = {"Samo"}, ["smr"] = {"Simeulue"}, ["sms"] = {"Skolt-Samies"}, ["smt"] = {"Simte"}, ["smu"] = {"Somray"}, ["smv"] = {"Samvedi"}, ["smw"] = {"Sumbawa"}, ["smx"] = {"Samba"}, ["smy"] = {"Semnani"}, ["smz"] = {"Simeku"}, ["snb"] = {"Sebuyau"}, ["snc"] = {"Sinaugoro"}, ["sne"] = {"Bau Bidayuh"}, ["snf"] = {"Noon"}, ["sng"] = {"Sanga (Democratic Republic of Congo)"}, ["sni"] = {"Sensi"}, ["snj"] = {"Riverain Sango"}, ["snk"] = {"Soninke"}, ["snl"] = {"Sangil"}, ["snm"] = {"Southern Ma'di"}, ["snn"] = {"Siona"}, ["sno"] = {"Snohomish"}, ["snp"] = {"Siane"}, ["snq"] = {"Sangu (Gabon)"}, ["snr"] = {"Sihan"}, ["sns"] = {"South West Bay", "Nahavaq"}, ["snu"] = {"Senggi", "Viid"}, ["snv"] = {"Sa'ban"}, ["snw"] = {"Selee"}, ["snx"] = {"Sam"}, ["sny"] = {"Saniyo-Hiyewe"}, ["snz"] = {"Sinsauru"}, ["soa"] = {"Thai Song"}, ["sob"] = {"Sobei"}, ["soc"] = {"So (Democratic Republic of Congo)"}, ["sod"] = {"Songoora"}, ["soe"] = {"Songomeno"}, ["sog"] = {"Sogdian"}, ["soh"] = {"Aka"}, ["soi"] = {"Sonha"}, ["soj"] = {"Soi"}, ["sok"] = {"Sokoro"}, ["sol"] = {"Solos"}, ["son"] = {"Songhai languages"}, ["soo"] = {"Songo"}, ["sop"] = {"Songe"}, ["soq"] = {"Kanasi"}, ["sor"] = {"Somrai"}, ["sos"] = {"Seeku"}, ["sou"] = {"Southern Thai"}, ["sov"] = {"Sonsorol"}, ["sow"] = {"Sowanda"}, ["sox"] = {"Swo"}, ["soy"] = {"Miyobe"}, ["soz"] = {"Temi"}, ["spb"] = {"Sepa (Indonesia)"}, ["spc"] = {"Sapé"}, ["spd"] = {"Saep"}, ["spe"] = {"Sepa (Papua New Guinea)"}, ["spg"] = {"Sian"}, ["spi"] = {"Saponi"}, ["spk"] = {"Sengo"}, ["spl"] = {"Selepet"}, ["spm"] = {"Akukem"}, ["spn"] = {"Sanapaná"}, ["spo"] = {"Spokane"}, ["spp"] = {"Supyire Senoufo"}, ["spq"] = {"Loreto-Ucayali Spanish"}, ["spr"] = {"Saparua"}, ["sps"] = {"Saposa"}, ["spt"] = {"Spiti Bhoti"}, ["spu"] = {"Sapuan"}, ["spv"] = {"Sambalpuri", "Kosli"}, ["spx"] = {"South Picene"}, ["spy"] = {"Sabaot"}, ["sqa"] = {"Shama-Sambuga"}, ["sqh"] = {"Shau"}, ["sqj"] = {"Albanian languages"}, ["sqk"] = {"Albanian Sign Language"}, ["sqm"] = {"Suma"}, ["sqn"] = {"Susquehannock"}, ["sqo"] = {"Sorkhei"}, ["sqq"] = {"Sou"}, ["sqr"] = {"Siculo Arabic"}, ["sqs"] = {"Sri Lankan Sign Language"}, ["sqt"] = {"Soqotri"}, ["squ"] = {"Squamish"}, ["sra"] = {"Saruga"}, ["srb"] = {"Sora"}, ["src"] = {"Logudorese Sardinian"}, ["sre"] = {"Sara"}, ["srf"] = {"Nafi"}, ["srg"] = {"Sulod"}, ["srh"] = {"Sarikoli"}, ["sri"] = {"Siriano"}, ["srk"] = {"Serudung Murut"}, ["srl"] = {"Isirawa"}, ["srm"] = {"Saramaccan"}, ["srn"] = {"Sranan Tongo"}, ["sro"] = {"Campidanese Sardinian"}, ["srq"] = {"Sirionó"}, ["srr"] = {"Serer"}, ["srs"] = {"Sarsi"}, ["srt"] = {"Sauri"}, ["sru"] = {"Suruí"}, ["srv"] = {"Southern Sorsoganon"}, ["srw"] = {"Serua"}, ["srx"] = {"Sirmauri"}, ["sry"] = {"Sera"}, ["srz"] = {"Shahmirzadi"}, ["ssa"] = {"Nilo-Saharan languages"}, ["ssb"] = {"Southern Sama"}, ["ssc"] = {"Suba-Simbiti"}, ["ssd"] = {"Siroi"}, ["sse"] = {"Balangingi", "Bangingih Sama"}, ["ssf"] = {"Thao"}, ["ssg"] = {"Seimat"}, ["ssh"] = {"Shihhi Arabic"}, ["ssi"] = {"Sansi"}, ["ssj"] = {"Sausi"}, ["ssk"] = {"Sunam"}, ["ssl"] = {"Western Sisaala"}, ["ssm"] = {"Semnam"}, ["ssn"] = {"Waata"}, ["sso"] = {"Sissano"}, ["ssp"] = {"Spanish Sign Language"}, ["ssq"] = {"So'a"}, ["ssr"] = {"Swiss-French Sign Language"}, ["sss"] = {"Sô"}, ["sst"] = {"Sinasina"}, ["ssu"] = {"Susuami"}, ["ssv"] = {"Shark Bay"}, ["ssx"] = {"Samberigi"}, ["ssy"] = {"Saho"}, ["ssz"] = {"Sengseng"}, ["sta"] = {"Settla"}, ["stb"] = {"Northern Subanen"}, ["std"] = {"Sentinel"}, ["ste"] = {"Liana-Seti"}, ["stf"] = {"Seta"}, ["stg"] = {"Trieng"}, ["sth"] = {"Shelta"}, ["sti"] = {"Bulo Stieng"}, ["stj"] = {"Matya Samo"}, ["stk"] = {"Arammba"}, ["stl"] = {"Stellingwerfs"}, ["stm"] = {"Setaman"}, ["stn"] = {"Owa"}, ["sto"] = {"Stoney"}, ["stp"] = {"Southeastern Tepehuan"}, ["stq"] = {"Saterfriesisch"}, ["str"] = {"Straits Salish"}, ["sts"] = {"Shumashti"}, ["stt"] = {"Budeh Stieng"}, ["stu"] = {"Samtao"}, ["stv"] = {"Silt'e"}, ["stw"] = {"Satawalese"}, ["sty"] = {"Siberian Tatar"}, ["sua"] = {"Sulka"}, ["sub"] = {"Suku"}, ["suc"] = {"Western Subanon"}, ["sue"] = {"Suena"}, ["sug"] = {"Suganga"}, ["sui"] = {"Suki"}, ["suj"] = {"Shubi"}, ["suk"] = {"Sukuma"}, ["suq"] = {"Suri"}, ["sur"] = {"Mwaghavul"}, ["sus"] = {"Susu"}, ["sut"] = {"Subtiaba"}, ["suv"] = {"Puroik"}, ["suw"] = {"Sumbwa"}, ["sux"] = {"Sumeries"}, ["suy"] = {"Suyá"}, ["suz"] = {"Sunwar"}, ["sva"] = {"Svan"}, ["svb"] = {"Ulau-Suain"}, ["svc"] = {"Vincentian Creole English"}, ["sve"] = {"Serili"}, ["svk"] = {"Slovakian Sign Language"}, ["svm"] = {"Slavomolisano"}, ["svs"] = {"Savosavo"}, ["svx"] = {"Skalvian"}, ["swb"] = {"Maore Comorian"}, ["swc"] = {"Congo Swahili"}, ["swf"] = {"Sere"}, ["swg"] = {"Swabian"}, ["swh"] = {"Swahili (individual language)", "Kiswahili"}, ["swi"] = {"Sui"}, ["swj"] = {"Sira"}, ["swk"] = {"Malawi Sena"}, ["swl"] = {"Swedish Sign Language"}, ["swm"] = {"Samosa"}, ["swn"] = {"Sawknah"}, ["swo"] = {"Shanenawa"}, ["swp"] = {"Suau"}, ["swq"] = {"Sharwa"}, ["swr"] = {"Saweru"}, ["sws"] = {"Seluwasan"}, ["swt"] = {"Sawila"}, ["swu"] = {"Suwawa"}, ["swv"] = {"Shekhawati"}, ["sww"] = {"Sowa"}, ["swx"] = {"Suruahá"}, ["swy"] = {"Sarua"}, ["sxb"] = {"Suba"}, ["sxc"] = {"Sicanian"}, ["sxe"] = {"Sighu"}, ["sxg"] = {"Shuhi", "Shixing"}, ["sxk"] = {"Southern Kalapuya"}, ["sxl"] = {"Selian"}, ["sxm"] = {"Samre"}, ["sxn"] = {"Sangir"}, ["sxo"] = {"Sorothaptic"}, ["sxr"] = {"Saaroa"}, ["sxs"] = {"Sasaru"}, ["sxu"] = {"Upper Saxon"}, ["sxw"] = {"Saxwe Gbe"}, ["sya"] = {"Siang"}, ["syb"] = {"Central Subanen"}, ["syc"] = {"Classical Syriac"}, ["syd"] = {"Samoyedic languages"}, ["syi"] = {"Seki"}, ["syk"] = {"Sukur"}, ["syl"] = {"Sylheti"}, ["sym"] = {"Maya Samo"}, ["syn"] = {"Senaya"}, ["syo"] = {"Suoy"}, ["syr"] = {"Syriac"}, ["sys"] = {"Sinyar"}, ["syw"] = {"Kagate"}, ["syx"] = {"Samay"}, ["syy"] = {"Al-Sayyid Bedouin Sign Language"}, ["sza"] = {"Semelai"}, ["szb"] = {"Ngalum"}, ["szc"] = {"Semaq Beri"}, ["szd"] = {"Seru"}, ["sze"] = {"Seze"}, ["szg"] = {"Sengele"}, ["szl"] = {"Silesian"}, ["szn"] = {"Sula"}, ["szp"] = {"Suabo"}, ["szs"] = {"Solomon Islands Sign Language"}, ["szv"] = {"Isu (Fako Division)"}, ["szw"] = {"Sawai"}, ["taa"] = {"Lower Tanana"}, ["tab"] = {"Tabassaran"}, ["tac"] = {"Lowland Tarahumara"}, ["tad"] = {"Tause"}, ["tae"] = {"Tariana"}, ["taf"] = {"Tapirapé"}, ["tag"] = {"Tagoi"}, ["tai"] = {"Tai languages"}, ["taj"] = {"Eastern Tamang"}, ["tak"] = {"Tala"}, ["tal"] = {"Tal"}, ["tan"] = {"Tangale"}, ["tao"] = {"Yami"}, ["tap"] = {"Taabwa"}, ["taq"] = {"Tamasheq"}, ["tar"] = {"Central Tarahumara"}, ["tas"] = {"Tay Boi"}, ["tau"] = {"Upper Tanana"}, ["tav"] = {"Tatuyo"}, ["taw"] = {"Tai"}, ["tax"] = {"Tamki"}, ["tay"] = {"Atayal"}, ["taz"] = {"Tocho"}, ["tba"] = {"Aikanã"}, ["tbb"] = {"Tapeba"}, ["tbc"] = {"Takia"}, ["tbd"] = {"Kaki Ae"}, ["tbe"] = {"Tanimbili"}, ["tbf"] = {"Mandara"}, ["tbg"] = {"North Tairora"}, ["tbh"] = {"Thurawal"}, ["tbi"] = {"Gaam"}, ["tbj"] = {"Tiang"}, ["tbk"] = {"Calamian Tagbanwa"}, ["tbl"] = {"Tboli"}, ["tbm"] = {"Tagbu"}, ["tbn"] = {"Barro Negro Tunebo"}, ["tbo"] = {"Tawala"}, ["tbp"] = {"Taworta", "Diebroud"}, ["tbq"] = {"Tibeto-Burman languages"}, ["tbr"] = {"Tumtum"}, ["tbs"] = {"Tanguat"}, ["tbt"] = {"Tembo (Kitembo)"}, ["tbu"] = {"Tubar"}, ["tbv"] = {"Tobo"}, ["tbw"] = {"Tagbanwa"}, ["tbx"] = {"Kapin"}, ["tby"] = {"Tabaru"}, ["tbz"] = {"Ditammari"}, ["tca"] = {"Ticuna"}, ["tcb"] = {"Tanacross"}, ["tcc"] = {"Datooga"}, ["tcd"] = {"Tafi"}, ["tce"] = {"Southern Tutchone"}, ["tcf"] = {"Malinaltepec Me'phaa", "Malinaltepec Tlapanec"}, ["tcg"] = {"Tamagario"}, ["tch"] = {"Turks And Caicos Creole English"}, ["tci"] = {"Wára"}, ["tck"] = {"Tchitchege"}, ["tcl"] = {"Taman (Myanmar)"}, ["tcm"] = {"Tanahmerah"}, ["tcn"] = {"Tichurong"}, ["tco"] = {"Taungyo"}, ["tcp"] = {"Tawr Chin"}, ["tcq"] = {"Kaiy"}, ["tcs"] = {"Torres Strait Creole"}, ["tct"] = {"T'en"}, ["tcu"] = {"Southeastern Tarahumara"}, ["tcw"] = {"Tecpatlán Totonac"}, ["tcx"] = {"Toda"}, ["tcy"] = {"Tulu"}, ["tcz"] = {"Thado Chin"}, ["tda"] = {"Tagdal"}, ["tdb"] = {"Panchpargania"}, ["tdc"] = {"Emberá-Tadó"}, ["tdd"] = {"Tai Nüa"}, ["tde"] = {"Tiranige Diga Dogon"}, ["tdf"] = {"Talieng"}, ["tdg"] = {"Western Tamang"}, ["tdh"] = {"Thulung"}, ["tdi"] = {"Tomadino"}, ["tdj"] = {"Tajio"}, ["tdk"] = {"Tambas"}, ["tdl"] = {"Sur"}, ["tdm"] = {"Taruma"}, ["tdn"] = {"Tondano"}, ["tdo"] = {"Teme"}, ["tdq"] = {"Tita"}, ["tdr"] = {"Todrah"}, ["tds"] = {"Doutai"}, ["tdt"] = {"Tetun Dili"}, ["tdv"] = {"Toro"}, ["tdx"] = {"Tandroy-Mahafaly Malagasy"}, ["tdy"] = {"Tadyawan"}, ["tea"] = {"Temiar"}, ["teb"] = {"Tetete"}, ["tec"] = {"Terik"}, ["ted"] = {"Tepo Krumen"}, ["tee"] = {"Huehuetla Tepehua"}, ["tef"] = {"Teressa"}, ["teg"] = {"Teke-Tege"}, ["teh"] = {"Tehuelche"}, ["tei"] = {"Torricelli"}, ["tek"] = {"Ibali Teke"}, ["tem"] = {"Timne"}, ["ten"] = {"Tama (Colombia)"}, ["teo"] = {"Teso"}, ["tep"] = {"Tepecano"}, ["teq"] = {"Temein"}, ["ter"] = {"Tereno"}, ["tes"] = {"Tengger"}, ["tet"] = {"Tetoem"}, ["teu"] = {"Soo"}, ["tev"] = {"Teor"}, ["tew"] = {"Tewa (USA)"}, ["tex"] = {"Tennet"}, ["tey"] = {"Tulishi"}, ["tez"] = {"Tetserret"}, ["tfi"] = {"Tofin Gbe"}, ["tfn"] = {"Tanaina"}, ["tfo"] = {"Tefaro"}, ["tfr"] = {"Teribe"}, ["tft"] = {"Ternate"}, ["tga"] = {"Sagalla"}, ["tgb"] = {"Tobilung"}, ["tgc"] = {"Tigak"}, ["tgd"] = {"Ciwogai"}, ["tge"] = {"Eastern Gorkha Tamang"}, ["tgf"] = {"Chalikha"}, ["tgh"] = {"Tobagonian Creole English"}, ["tgi"] = {"Lawunuia"}, ["tgj"] = {"Tagin"}, ["tgn"] = {"Tandaganon"}, ["tgo"] = {"Sudest"}, ["tgp"] = {"Tangoa"}, ["tgq"] = {"Tring"}, ["tgr"] = {"Tareng"}, ["tgs"] = {"Nume"}, ["tgt"] = {"Central Tagbanwa"}, ["tgu"] = {"Tanggu"}, ["tgv"] = {"Tingui-Boto"}, ["tgw"] = {"Tagwana Senoufo"}, ["tgx"] = {"Tagish"}, ["tgy"] = {"Togoyo"}, ["tgz"] = {"Tagalaka"}, ["thd"] = {"Thayore"}, ["the"] = {"Chitwania Tharu"}, ["thf"] = {"Thangmi"}, ["thh"] = {"Northern Tarahumara"}, ["thi"] = {"Tai Long"}, ["thk"] = {"Tharaka", "Kitharaka"}, ["thl"] = {"Dangaura Tharu"}, ["thm"] = {"Aheu"}, ["thn"] = {"Thachanadan"}, ["thp"] = {"Thompson"}, ["thq"] = {"Kochila Tharu"}, ["thr"] = {"Rana Tharu"}, ["ths"] = {"Thakali"}, ["tht"] = {"Tahltan"}, ["thu"] = {"Thuri"}, ["thv"] = {"Tahaggart Tamahaq"}, ["thw"] = {"Thudam"}, ["thy"] = {"Tha"}, ["thz"] = {"Tayart Tamajeq"}, ["tia"] = {"Tidikelt Tamazight"}, ["tic"] = {"Tira"}, ["tif"] = {"Tifal"}, ["tig"] = {"Tigre"}, ["tih"] = {"Timugon Murut"}, ["tii"] = {"Tiene"}, ["tij"] = {"Tilung"}, ["tik"] = {"Tikar"}, ["til"] = {"Tillamook"}, ["tim"] = {"Timbe"}, ["tin"] = {"Tindi"}, ["tio"] = {"Teop"}, ["tip"] = {"Trimuris"}, ["tiq"] = {"Tiéfo"}, ["tis"] = {"Masadiit Itneg"}, ["tit"] = {"Tinigua"}, ["tiu"] = {"Adasen"}, ["tiv"] = {"Tiv"}, ["tiw"] = {"Tiwi"}, ["tix"] = {"Southern Tiwa"}, ["tiy"] = {"Tiruray"}, ["tiz"] = {"Tai Hongjin"}, ["tja"] = {"Tajuasohn"}, ["tjg"] = {"Tunjung"}, ["tji"] = {"Northern Tujia"}, ["tjl"] = {"Tai Laing"}, ["tjm"] = {"Timucua"}, ["tjn"] = {"Tonjon"}, ["tjo"] = {"Temacine Tamazight"}, ["tjs"] = {"Southern Tujia"}, ["tju"] = {"Tjurruru"}, ["tjw"] = {"Djabwurrung"}, ["tka"] = {"Truká"}, ["tkb"] = {"Buksa"}, ["tkd"] = {"Tukudede"}, ["tke"] = {"Takwane"}, ["tkf"] = {"Tukumanféd"}, ["tkg"] = {"Tesaka Malagasy"}, ["tkl"] = {"Tokelau"}, ["tkm"] = {"Takelma"}, ["tkn"] = {"Toku-No-Shima"}, ["tkp"] = {"Tikopia"}, ["tkq"] = {"Tee"}, ["tkr"] = {"Tsakhur"}, ["tks"] = {"Takestani"}, ["tkt"] = {"Kathoriya Tharu"}, ["tku"] = {"Upper Necaxa Totonac"}, ["tkv"] = {"Mur Pano"}, ["tkw"] = {"Teanu"}, ["tkx"] = {"Tangko"}, ["tkz"] = {"Takua"}, ["tla"] = {"Southwestern Tepehuan"}, ["tlb"] = {"Tobelo"}, ["tlc"] = {"Yecuatla Totonac"}, ["tld"] = {"Talaud"}, ["tlf"] = {"Telefol"}, ["tlg"] = {"Tofanma"}, ["tlh"] = {"Klingon", "tlhIngan Hol"}, ["tli"] = {"Tlingit"}, ["tlj"] = {"Talinga-Bwisi"}, ["tlk"] = {"Taloki"}, ["tll"] = {"Tetela"}, ["tlm"] = {"Tolomako"}, ["tln"] = {"Talondo'"}, ["tlo"] = {"Talodi"}, ["tlp"] = {"Filomena Mata-Coahuitlán Totonac"}, ["tlq"] = {"Tai Loi"}, ["tlr"] = {"Talise"}, ["tls"] = {"Tambotalo"}, ["tlt"] = {"Sou Nama", "Teluti"}, ["tlu"] = {"Tulehu"}, ["tlv"] = {"Taliabu"}, ["tlx"] = {"Khehek"}, ["tly"] = {"Talysh"}, ["tma"] = {"Tama (Chad)"}, ["tmb"] = {"Katbol", "Avava"}, ["tmc"] = {"Tumak"}, ["tmd"] = {"Haruai"}, ["tme"] = {"Tremembé"}, ["tmf"] = {"Toba-Maskoy"}, ["tmg"] = {"Ternateño"}, ["tmh"] = {"Tamashek"}, ["tmi"] = {"Tutuba"}, ["tmj"] = {"Samarokena"}, ["tmk"] = {"Northwestern Tamang"}, ["tml"] = {"Tamnim Citak"}, ["tmm"] = {"Tai Thanh"}, ["tmn"] = {"Taman (Indonesia)"}, ["tmo"] = {"Temoq"}, ["tmq"] = {"Tumleo"}, ["tmr"] = {"Jewish Babylonian Aramaic (ca. 200-1200 CE)"}, ["tms"] = {"Tima"}, ["tmt"] = {"Tasmate"}, ["tmu"] = {"Iau"}, ["tmv"] = {"Tembo (Motembo)"}, ["tmw"] = {"Temuan"}, ["tmy"] = {"Tami"}, ["tmz"] = {"Tamanaku"}, ["tna"] = {"Tacana"}, ["tnb"] = {"Western Tunebo"}, ["tnc"] = {"Tanimuca-Retuarã"}, ["tnd"] = {"Angosturas Tunebo"}, ["tng"] = {"Tobanga"}, ["tnh"] = {"Maiani"}, ["tni"] = {"Tandia"}, ["tnk"] = {"Kwamera"}, ["tnl"] = {"Lenakel"}, ["tnm"] = {"Tabla"}, ["tnn"] = {"North Tanna"}, ["tno"] = {"Toromono"}, ["tnp"] = {"Whitesands"}, ["tnq"] = {"Taino"}, ["tnr"] = {"Ménik"}, ["tns"] = {"Tenis"}, ["tnt"] = {"Tontemboan"}, ["tnu"] = {"Tay Khang"}, ["tnv"] = {"Tangchangya"}, ["tnw"] = {"Tonsawang"}, ["tnx"] = {"Tanema"}, ["tny"] = {"Tongwe"}, ["tnz"] = {"Ten'edn"}, ["tob"] = {"Toba"}, ["toc"] = {"Coyutla Totonac"}, ["tod"] = {"Toma"}, ["tof"] = {"Gizrra"}, ["tog"] = {"Tonga (Nyasa)"}, ["toh"] = {"Gitonga"}, ["toi"] = {"Tonga (Zambia)"}, ["toj"] = {"Tojolabal"}, ["tol"] = {"Tolowa"}, ["tom"] = {"Tombulu"}, ["too"] = {"Xicotepec De Juárez Totonac"}, ["top"] = {"Papantla Totonac"}, ["toq"] = {"Toposa"}, ["tor"] = {"Togbo-Vara Banda"}, ["tos"] = {"Highland Totonac"}, ["tou"] = {"Tho"}, ["tov"] = {"Upper Taromi"}, ["tow"] = {"Jemez"}, ["tox"] = {"Tobian"}, ["toy"] = {"Topoiyo"}, ["toz"] = {"To"}, ["tpa"] = {"Taupota"}, ["tpc"] = {"Azoyú Me'phaa", "Azoyú Tlapanec"}, ["tpe"] = {"Tippera"}, ["tpf"] = {"Tarpia"}, ["tpg"] = {"Kula"}, ["tpi"] = {"Tok Pisin"}, ["tpj"] = {"Tapieté"}, ["tpk"] = {"Tupinikin"}, ["tpl"] = {"Tlacoapa Me'phaa", "Tlacoapa Tlapanec"}, ["tpm"] = {"Tampulma"}, ["tpn"] = {"Tupinambá"}, ["tpo"] = {"Tai Pao"}, ["tpp"] = {"Pisaflores Tepehua"}, ["tpq"] = {"Tukpa"}, ["tpr"] = {"Tuparí"}, ["tpt"] = {"Tlachichilco Tepehua"}, ["tpu"] = {"Tampuan"}, ["tpv"] = {"Tanapag"}, ["tpw"] = {"Tupí"}, ["tpx"] = {"Acatepec Me'phaa", "Acatepec Tlapanec"}, ["tpy"] = {"Trumai"}, ["tpz"] = {"Tinputz"}, ["tqb"] = {"Tembé"}, ["tql"] = {"Lehali"}, ["tqm"] = {"Turumsa"}, ["tqn"] = {"Tenino"}, ["tqo"] = {"Toaripi"}, ["tqp"] = {"Tomoip"}, ["tqq"] = {"Tunni"}, ["tqr"] = {"Torona"}, ["tqt"] = {"Western Totonac"}, ["tqu"] = {"Touo"}, ["tqw"] = {"Tonkawa"}, ["tra"] = {"Tirahi"}, ["trb"] = {"Terebu"}, ["trc"] = {"Copala Triqui"}, ["trd"] = {"Turi"}, ["tre"] = {"East Tarangan"}, ["trf"] = {"Trinidadian Creole English"}, ["trg"] = {"Lishán Didán"}, ["trh"] = {"Turaka"}, ["tri"] = {"Trió"}, ["trj"] = {"Toram"}, ["trk"] = {"Turkic languages"}, ["trl"] = {"Traveller Scottish"}, ["trm"] = {"Tregami"}, ["trn"] = {"Trinitario"}, ["tro"] = {"Tarao Naga"}, ["trp"] = {"Kok Borok"}, ["trq"] = {"San Martín Itunyoso Triqui"}, ["trr"] = {"Taushiro"}, ["trs"] = {"Chicahuaxtla Triqui"}, ["trt"] = {"Tunggare"}, ["tru"] = {"Turoyo", "Surayt"}, ["trv"] = {"Taroko"}, ["trw"] = {"Torwali"}, ["trx"] = {"Tringgus-Sembaan Bidayuh"}, ["try"] = {"Turung"}, ["trz"] = {"Torá"}, ["tsa"] = {"Tsaangi"}, ["tsb"] = {"Tsamai"}, ["tsc"] = {"Tswa"}, ["tsd"] = {"Tsakonian"}, ["tse"] = {"Tunisian Sign Language"}, ["tsg"] = {"Tausug"}, ["tsh"] = {"Tsuvan"}, ["tsi"] = {"Tsimshian"}, ["tsj"] = {"Tshangla"}, ["tsk"] = {"Tseku"}, ["tsl"] = {"Ts'ün-Lao"}, ["tsm"] = {"Turkish Sign Language", "Türk İşaret Dili"}, ["tsp"] = {"Northern Toussian"}, ["tsq"] = {"Thai Sign Language"}, ["tsr"] = {"Akei"}, ["tss"] = {"Taiwan Sign Language"}, ["tst"] = {"Tondi Songway Kiini"}, ["tsu"] = {"Tsou"}, ["tsv"] = {"Tsogo"}, ["tsw"] = {"Tsishingini"}, ["tsx"] = {"Mubami"}, ["tsy"] = {"Tebul Sign Language"}, ["tsz"] = {"Purepecha"}, ["tta"] = {"Tutelo"}, ["ttb"] = {"Gaa"}, ["ttc"] = {"Tektiteko"}, ["ttd"] = {"Tauade"}, ["tte"] = {"Bwanabwana"}, ["ttf"] = {"Tuotomb"}, ["ttg"] = {"Tutong"}, ["tth"] = {"Upper Ta'oih"}, ["tti"] = {"Tobati"}, ["ttj"] = {"Tooro"}, ["ttk"] = {"Totoro"}, ["ttl"] = {"Totela"}, ["ttm"] = {"Northern Tutchone"}, ["ttn"] = {"Towei"}, ["tto"] = {"Lower Ta'oih"}, ["ttp"] = {"Tombelala"}, ["ttq"] = {"Tawallammat Tamajaq"}, ["ttr"] = {"Tera"}, ["tts"] = {"Northeastern Thai"}, ["ttt"] = {"Muslim Tat"}, ["ttu"] = {"Torau"}, ["ttv"] = {"Titan"}, ["ttw"] = {"Long Wat"}, ["tty"] = {"Sikaritai"}, ["ttz"] = {"Tsum"}, ["tua"] = {"Wiarumus"}, ["tub"] = {"Tübatulabal"}, ["tuc"] = {"Mutu"}, ["tud"] = {"Tuxá"}, ["tue"] = {"Tuyuca"}, ["tuf"] = {"Central Tunebo"}, ["tug"] = {"Tunia"}, ["tuh"] = {"Taulil"}, ["tui"] = {"Tupuri"}, ["tuj"] = {"Tugutil"}, ["tul"] = {"Tula"}, ["tum"] = {"Tumbuka"}, ["tun"] = {"Tunica"}, ["tuo"] = {"Tucano"}, ["tup"] = {"Tupi languages"}, ["tuq"] = {"Tedaga"}, ["tus"] = {"Tuscarora"}, ["tut"] = {"Altaic languages"}, ["tuu"] = {"Tututni"}, ["tuv"] = {"Turkana"}, ["tuw"] = {"Tungus languages"}, ["tux"] = {"Tuxináwa"}, ["tuy"] = {"Tugen"}, ["tuz"] = {"Turka"}, ["tva"] = {"Vaghua"}, ["tvd"] = {"Tsuvadi"}, ["tve"] = {"Te'un"}, ["tvk"] = {"Southeast Ambrym"}, ["tvl"] = {"Tuvalu"}, ["tvm"] = {"Tela-Masbuar"}, ["tvn"] = {"Tavoyan"}, ["tvo"] = {"Tidore"}, ["tvs"] = {"Taveta"}, ["tvt"] = {"Tutsa Naga"}, ["tvu"] = {"Tunen"}, ["tvw"] = {"Sedoa"}, ["tvy"] = {"Timor Pidgin"}, ["twa"] = {"Twana"}, ["twb"] = {"Western Tawbuid"}, ["twc"] = {"Teshenawa"}, ["twd"] = {"Twents"}, ["twe"] = {"Tewa (Indonesia)"}, ["twf"] = {"Northern Tiwa"}, ["twg"] = {"Tereweng"}, ["twh"] = {"Tai Dón"}, ["twl"] = {"Tawara"}, ["twm"] = {"Tawang Monpa"}, ["twn"] = {"Twendi"}, ["two"] = {"Tswapong"}, ["twp"] = {"Ere"}, ["twq"] = {"Tasawaq"}, ["twr"] = {"Southwestern Tarahumara"}, ["twt"] = {"Turiwára"}, ["twu"] = {"Termanu"}, ["tww"] = {"Tuwari"}, ["twx"] = {"Tewe"}, ["twy"] = {"Tawoyan"}, ["txa"] = {"Tombonuo"}, ["txb"] = {"Tokharian B"}, ["txc"] = {"Tsetsaut"}, ["txe"] = {"Totoli"}, ["txg"] = {"Tangut"}, ["txh"] = {"Thracian"}, ["txi"] = {"Ikpeng"}, ["txj"] = {"Tarjumo"}, ["txm"] = {"Tomini"}, ["txn"] = {"West Tarangan"}, ["txo"] = {"Toto"}, ["txq"] = {"Tii"}, ["txr"] = {"Tartessian"}, ["txs"] = {"Tonsea"}, ["txt"] = {"Citak"}, ["txu"] = {"Kayapó"}, ["txx"] = {"Tatana"}, ["txy"] = {"Tanosy Malagasy"}, ["tya"] = {"Tauya"}, ["tye"] = {"Kyanga"}, ["tyh"] = {"O'du"}, ["tyi"] = {"Teke-Tsaayi"}, ["tyj"] = {"Tai Do", "Tai Yo"}, ["tyl"] = {"Thu Lao"}, ["tyn"] = {"Kombai"}, ["typ"] = {"Thaypan"}, ["tyr"] = {"Tai Daeng"}, ["tys"] = {"Tày Sa Pa"}, ["tyt"] = {"Tày Tac"}, ["tyu"] = {"Kua"}, ["tyv"] = {"Tuvinian"}, ["tyx"] = {"Teke-Tyee"}, ["tyz"] = {"Tày"}, ["tza"] = {"Tanzanian Sign Language"}, ["tzh"] = {"Tzeltal"}, ["tzj"] = {"Tz'utujil"}, ["tzl"] = {"Talossan"}, ["tzm"] = {"Central Atlas Tamazight"}, ["tzn"] = {"Tugun"}, ["tzo"] = {"Tzotzil"}, ["tzx"] = {"Tabriak"}, ["uam"] = {"Uamué"}, ["uan"] = {"Kuan"}, ["uar"] = {"Tairuma"}, ["uba"] = {"Ubang"}, ["ubi"] = {"Ubi"}, ["ubl"] = {"Buhi'non Bikol"}, ["ubr"] = {"Ubir"}, ["ubu"] = {"Umbu-Ungu"}, ["uby"] = {"Ubykh"}, ["uda"] = {"Uda"}, ["ude"] = {"Udihe"}, ["udg"] = {"Muduga"}, ["udi"] = {"Udi"}, ["udj"] = {"Ujir"}, ["udl"] = {"Wuzlam"}, ["udm"] = {"Udmurt"}, ["udu"] = {"Uduk"}, ["ues"] = {"Kioko"}, ["ufi"] = {"Ufim"}, ["uga"] = {"Ugaritic"}, ["ugb"] = {"Kuku-Ugbanh"}, ["uge"] = {"Ughele"}, ["ugn"] = {"Ugandan Sign Language"}, ["ugo"] = {"Ugong"}, ["ugy"] = {"Uruguayan Sign Language"}, ["uha"] = {"Uhami"}, ["uhn"] = {"Damal"}, ["uis"] = {"Uisai"}, ["uiv"] = {"Iyive"}, ["uji"] = {"Tanjijili"}, ["uka"] = {"Kaburi"}, ["ukg"] = {"Ukuriguma"}, ["ukh"] = {"Ukhwejo"}, ["ukk"] = {"Muak Sa-aak"}, ["ukl"] = {"Ukrainian Sign Language"}, ["ukp"] = {"Ukpe-Bayobiri"}, ["ukq"] = {"Ukwa"}, ["uks"] = {"Urubú-Kaapor Sign Language", "Kaapor Sign Language"}, ["uku"] = {"Ukue"}, ["ukw"] = {"Ukwuani-Aboh-Ndoni"}, ["uky"] = {"Kuuk-Yak"}, ["ula"] = {"Fungwa"}, ["ulb"] = {"Ulukwumi"}, ["ulc"] = {"Ulch"}, ["ule"] = {"Lule"}, ["ulf"] = {"Usku", "Afra"}, ["uli"] = {"Ulithian"}, ["ulk"] = {"Meriam"}, ["ull"] = {"Ullatan"}, ["ulm"] = {"Ulumanda'"}, ["uln"] = {"Unserdeutsch"}, ["ulu"] = {"Uma' Lung"}, ["ulw"] = {"Ulwa"}, ["uma"] = {"Umatilla"}, ["umb"] = {"Umbundu"}, ["umc"] = {"Marrucinian"}, ["umd"] = {"Umbindhamu"}, ["umg"] = {"Umbuygamu"}, ["umi"] = {"Ukit"}, ["umm"] = {"Umon"}, ["umn"] = {"Makyan Naga"}, ["umo"] = {"Umotína"}, ["ump"] = {"Umpila"}, ["umr"] = {"Umbugarla"}, ["ums"] = {"Pendau"}, ["umu"] = {"Munsee"}, ["una"] = {"North Watut"}, ["und"] = {"Undetermined"}, ["une"] = {"Uneme"}, ["ung"] = {"Ngarinyin"}, ["unk"] = {"Enawené-Nawé"}, ["unm"] = {"Unami"}, ["unn"] = {"Kurnai"}, ["unr"] = {"Mundari"}, ["unu"] = {"Unubahe"}, ["unx"] = {"Munda"}, ["unz"] = {"Unde Kaili"}, ["upi"] = {"Umeda"}, ["upv"] = {"Uripiv-Wala-Rano-Atchin"}, ["ura"] = {"Urarina"}, ["urb"] = {"Urubú-Kaapor", "Kaapor"}, ["urc"] = {"Urningangg"}, ["ure"] = {"Uru"}, ["urf"] = {"Uradhi"}, ["urg"] = {"Urigina"}, ["urh"] = {"Urhobo"}, ["uri"] = {"Urim"}, ["urj"] = {"Uralic languages"}, ["urk"] = {"Urak Lawoi'"}, ["url"] = {"Urali"}, ["urm"] = {"Urapmin"}, ["urn"] = {"Uruangnirin"}, ["uro"] = {"Ura (Papua New Guinea)"}, ["urp"] = {"Uru-Pa-In"}, ["urr"] = {"Lehalurup", "Löyöp"}, ["urt"] = {"Urat"}, ["uru"] = {"Urumi"}, ["urv"] = {"Uruava"}, ["urw"] = {"Sop"}, ["urx"] = {"Urimo"}, ["ury"] = {"Orya"}, ["urz"] = {"Uru-Eu-Wau-Wau"}, ["usa"] = {"Usarufa"}, ["ush"] = {"Ushojo"}, ["usi"] = {"Usui"}, ["usk"] = {"Usaghade"}, ["usp"] = {"Uspanteco"}, ["usu"] = {"Uya"}, ["uta"] = {"Otank"}, ["ute"] = {"Ute-Southern Paiute"}, ["utp"] = {"Amba (Solomon Islands)"}, ["utr"] = {"Etulo"}, ["utu"] = {"Utu"}, ["uum"] = {"Urum"}, ["uun"] = {"Kulon-Pazeh"}, ["uur"] = {"Ura (Vanuatu)"}, ["uuu"] = {"U"}, ["uve"] = {"West Uvean", "Fagauvea"}, ["uvh"] = {"Uri"}, ["uvl"] = {"Lote"}, ["uwa"] = {"Kuku-Uwanh"}, ["uya"] = {"Doko-Uyanga"}, ["uzn"] = {"Northern Uzbek"}, ["uzs"] = {"Southern Uzbek"}, ["vaa"] = {"Vaagri Booli"}, ["vae"] = {"Vale"}, ["vaf"] = {"Vafsi"}, ["vag"] = {"Vagla"}, ["vah"] = {"Varhadi-Nagpuri"}, ["vai"] = {"Vai"}, ["vaj"] = {"Sekele", "Northwestern !Kung", "Northwestern ǃKung", "Vasekele"}, ["val"] = {"Vehes"}, ["vam"] = {"Vanimo"}, ["van"] = {"Valman"}, ["vao"] = {"Vao"}, ["vap"] = {"Vaiphei"}, ["var"] = {"Huarijio"}, ["vas"] = {"Vasavi"}, ["vau"] = {"Vanuma"}, ["vav"] = {"Varli"}, ["vay"] = {"Wayu"}, ["vbb"] = {"Southeast Babar"}, ["vbk"] = {"Southwestern Bontok"}, ["vec"] = {"Venesiaans"}, ["ved"] = {"Veddah"}, ["vel"] = {"Veluws"}, ["vem"] = {"Vemgo-Mabas"}, ["veo"] = {"Ventureño"}, ["vep"] = {"Veps"}, ["ver"] = {"Mom Jango"}, ["vgr"] = {"Vaghri"}, ["vgt"] = {"Vlaamse Gebarentaal", "Flemish Sign Language"}, ["vic"] = {"Virgin Islands Creole English"}, ["vid"] = {"Vidunda"}, ["vif"] = {"Vili"}, ["vig"] = {"Viemo"}, ["vil"] = {"Vilela"}, ["vin"] = {"Vinza"}, ["vis"] = {"Vishavan"}, ["vit"] = {"Viti"}, ["viv"] = {"Iduna"}, ["vka"] = {"Kariyarra"}, ["vki"] = {"Ija-Zuba"}, ["vkj"] = {"Kujarge"}, ["vkk"] = {"Kaur"}, ["vkl"] = {"Kulisusu"}, ["vkm"] = {"Kamakan"}, ["vko"] = {"Kodeoha"}, ["vkp"] = {"Korlai Creole Portuguese"}, ["vkt"] = {"Tenggarong Kutai Malay"}, ["vku"] = {"Kurrama"}, ["vlp"] = {"Valpei"}, ["vls"] = {"Vlaams"}, ["vma"] = {"Martuyhunira"}, ["vmb"] = {"Barbaram"}, ["vmc"] = {"Juxtlahuaca Mixtec"}, ["vmd"] = {"Mudu Koraga"}, ["vme"] = {"East Masela"}, ["vmf"] = {"Mainfränkisch"}, ["vmg"] = {"Lungalunga"}, ["vmh"] = {"Maraghei"}, ["vmi"] = {"Miwa"}, ["vmj"] = {"Ixtayutla Mixtec"}, ["vmk"] = {"Makhuwa-Shirima"}, ["vml"] = {"Malgana"}, ["vmm"] = {"Mitlatongo Mixtec"}, ["vmp"] = {"Soyaltepec Mazatec"}, ["vmq"] = {"Soyaltepec Mixtec"}, ["vmr"] = {"Marenje"}, ["vms"] = {"Moksela"}, ["vmu"] = {"Muluridyi"}, ["vmv"] = {"Valley Maidu"}, ["vmw"] = {"Makhuwa"}, ["vmx"] = {"Tamazola Mixtec"}, ["vmy"] = {"Ayautla Mazatec"}, ["vmz"] = {"Mazatlán Mazatec"}, ["vnk"] = {"Vano", "Lovono"}, ["vnm"] = {"Vinmavis", "Neve'ei"}, ["vnp"] = {"Vunapu"}, ["vor"] = {"Voro"}, ["vot"] = {"Votic"}, ["vra"] = {"Vera'a"}, ["vro"] = {"Võro"}, ["vrs"] = {"Varisi"}, ["vrt"] = {"Burmbar", "Banam Bay"}, ["vsi"] = {"Moldova Sign Language"}, ["vsl"] = {"Venezuelan Sign Language"}, ["vsv"] = {"Valencian Sign Language", "Llengua de signes valenciana"}, ["vto"] = {"Vitou"}, ["vum"] = {"Vumbu"}, ["vun"] = {"Vunjo"}, ["vut"] = {"Vute"}, ["vwa"] = {"Awa (China)"}, ["waa"] = {"Walla Walla"}, ["wab"] = {"Wab"}, ["wac"] = {"Wasco-Wishram"}, ["wad"] = {"Wandamen"}, ["wae"] = {"Walser"}, ["waf"] = {"Wakoná"}, ["wag"] = {"Wa'ema"}, ["wah"] = {"Watubela"}, ["wai"] = {"Wares"}, ["waj"] = {"Waffa"}, ["wak"] = {"Wakashan languages"}, ["wal"] = {"Wolaytta", "Wolaitta"}, ["wam"] = {"Wampanoag"}, ["wan"] = {"Wan"}, ["wao"] = {"Wappo"}, ["wap"] = {"Wapishana"}, ["waq"] = {"Wageman"}, ["war"] = {"Waray (Philippines)"}, ["was"] = {"Washo"}, ["wat"] = {"Kaninuwa"}, ["wau"] = {"Waurá"}, ["wav"] = {"Waka"}, ["waw"] = {"Waiwai"}, ["wax"] = {"Watam", "Marangis"}, ["way"] = {"Wayana"}, ["waz"] = {"Wampur"}, ["wba"] = {"Warao"}, ["wbb"] = {"Wabo"}, ["wbe"] = {"Waritai"}, ["wbf"] = {"Wara"}, ["wbh"] = {"Wanda"}, ["wbi"] = {"Vwanji"}, ["wbj"] = {"Alagwa"}, ["wbk"] = {"Waigali"}, ["wbl"] = {"Wakhi"}, ["wbm"] = {"Wa"}, ["wbp"] = {"Warlpiri"}, ["wbq"] = {"Waddar"}, ["wbr"] = {"Wagdi"}, ["wbs"] = {"West Bengal Sign Language"}, ["wbt"] = {"Wanman"}, ["wbv"] = {"Wajarri"}, ["wbw"] = {"Woi"}, ["wca"] = {"Yanomámi"}, ["wci"] = {"Waci Gbe"}, ["wdd"] = {"Wandji"}, ["wdg"] = {"Wadaginam"}, ["wdj"] = {"Wadjiginy"}, ["wdk"] = {"Wadikali"}, ["wdu"] = {"Wadjigu"}, ["wdy"] = {"Wadjabangayi"}, ["wea"] = {"Wewaw"}, ["wec"] = {"Wè Western"}, ["wed"] = {"Wedau"}, ["weg"] = {"Wergaia"}, ["weh"] = {"Weh"}, ["wei"] = {"Kiunum"}, ["wem"] = {"Weme Gbe"}, ["wen"] = {"Sorbian languages"}, ["weo"] = {"Wemale"}, ["wep"] = {"Westphalien"}, ["wer"] = {"Weri"}, ["wes"] = {"Cameroon Pidgin"}, ["wet"] = {"Perai"}, ["weu"] = {"Rawngtu Chin"}, ["wew"] = {"Wejewa"}, ["wfg"] = {"Yafi", "Zorop"}, ["wga"] = {"Wagaya"}, ["wgb"] = {"Wagawaga"}, ["wgg"] = {"Wangganguru"}, ["wgi"] = {"Wahgi"}, ["wgo"] = {"Waigeo"}, ["wgu"] = {"Wirangu"}, ["wgy"] = {"Warrgamay"}, ["wha"] = {"Sou Upaa", "Manusela"}, ["whg"] = {"North Wahgi"}, ["whk"] = {"Wahau Kenyah"}, ["whu"] = {"Wahau Kayan"}, ["wib"] = {"Southern Toussian"}, ["wic"] = {"Wichita"}, ["wie"] = {"Wik-Epa"}, ["wif"] = {"Wik-Keyangan"}, ["wig"] = {"Wik-Ngathana"}, ["wih"] = {"Wik-Me'anha"}, ["wii"] = {"Minidien"}, ["wij"] = {"Wik-Iiyanh"}, ["wik"] = {"Wikalkan"}, ["wil"] = {"Wilawila"}, ["wim"] = {"Wik-Mungkan"}, ["win"] = {"Ho-Chunk"}, ["wir"] = {"Wiraféd"}, ["wiu"] = {"Wiru"}, ["wiv"] = {"Vitu"}, ["wiy"] = {"Wiyot"}, ["wja"] = {"Waja"}, ["wji"] = {"Warji"}, ["wka"] = {"Kw'adza"}, ["wkb"] = {"Kumbaran"}, ["wkd"] = {"Wakde", "Mo"}, ["wkl"] = {"Kalanadi"}, ["wku"] = {"Kunduvadi"}, ["wkw"] = {"Wakawaka"}, ["wky"] = {"Wangkayutyuru"}, ["wla"] = {"Walio"}, ["wlc"] = {"Mwali Comorian"}, ["wle"] = {"Wolane"}, ["wlg"] = {"Kunbarlang"}, ["wli"] = {"Waioli"}, ["wlk"] = {"Wailaki"}, ["wll"] = {"Wali (Sudan)"}, ["wlm"] = {"Middle Welsh"}, ["wlo"] = {"Wolio"}, ["wlr"] = {"Wailapa"}, ["wls"] = {"Wallisian"}, ["wlu"] = {"Wuliwuli"}, ["wlv"] = {"Wichí Lhamtés Vejoz"}, ["wlw"] = {"Walak"}, ["wlx"] = {"Wali (Ghana)"}, ["wly"] = {"Waling"}, ["wma"] = {"Mawa (Nigeria)"}, ["wmb"] = {"Wambaya"}, ["wmc"] = {"Wamas"}, ["wmd"] = {"Mamaindé"}, ["wme"] = {"Wambule"}, ["wmh"] = {"Waima'a"}, ["wmi"] = {"Wamin"}, ["wmm"] = {"Maiwa (Indonesia)"}, ["wmn"] = {"Waamwang"}, ["wmo"] = {"Wom (Papua New Guinea)"}, ["wms"] = {"Wambon"}, ["wmt"] = {"Walmajarri"}, ["wmw"] = {"Mwani"}, ["wmx"] = {"Womo"}, ["wnb"] = {"Wanambre"}, ["wnc"] = {"Wantoat"}, ["wnd"] = {"Wandarang"}, ["wne"] = {"Waneci"}, ["wng"] = {"Wanggom"}, ["wni"] = {"Ndzwani Comorian"}, ["wnk"] = {"Wanukaka"}, ["wnm"] = {"Wanggamala"}, ["wnn"] = {"Wunumara"}, ["wno"] = {"Wano"}, ["wnp"] = {"Wanap"}, ["wnu"] = {"Usan"}, ["wnw"] = {"Wintu"}, ["wny"] = {"Wanyi"}, ["woa"] = {"Tyaraity"}, ["wob"] = {"Wè Northern"}, ["woc"] = {"Wogeo"}, ["wod"] = {"Wolani"}, ["woe"] = {"Woleaian"}, ["wof"] = {"Gambian Wolof"}, ["wog"] = {"Wogamusin"}, ["woi"] = {"Kamang"}, ["wok"] = {"Longto"}, ["wom"] = {"Wom (Nigeria)"}, ["won"] = {"Wongo"}, ["woo"] = {"Manombai"}, ["wor"] = {"Woria"}, ["wos"] = {"Hanga Hundi"}, ["wow"] = {"Wawonii"}, ["woy"] = {"Weyto"}, ["wpc"] = {"Maco"}, ["wra"] = {"Warapu"}, ["wrb"] = {"Warluwara"}, ["wrd"] = {"Warduji"}, ["wrg"] = {"Warungu"}, ["wrh"] = {"Wiradhuri"}, ["wri"] = {"Wariyangga"}, ["wrk"] = {"Garrwa"}, ["wrl"] = {"Warlmanpa"}, ["wrm"] = {"Warumungu"}, ["wrn"] = {"Warnang"}, ["wro"] = {"Worrorra"}, ["wrp"] = {"Waropen"}, ["wrr"] = {"Wardaman"}, ["wrs"] = {"Waris"}, ["wru"] = {"Waru"}, ["wrv"] = {"Waruna"}, ["wrw"] = {"Gugu Warra"}, ["wrx"] = {"Wae Rana"}, ["wry"] = {"Merwari"}, ["wrz"] = {"Waray (Australia)"}, ["wsa"] = {"Warembori"}, ["wsg"] = {"Adilabad Gondi"}, ["wsi"] = {"Wusi"}, ["wsk"] = {"Waskia"}, ["wsr"] = {"Owenia"}, ["wss"] = {"Wasa"}, ["wsu"] = {"Wasu"}, ["wsv"] = {"Wotapuri-Katarqalai"}, ["wtf"] = {"Watiwa"}, ["wth"] = {"Wathawurrung"}, ["wti"] = {"Berta"}, ["wtk"] = {"Watakataui"}, ["wtm"] = {"Mewati"}, ["wtw"] = {"Wotu"}, ["wua"] = {"Wikngenchera"}, ["wub"] = {"Wunambal"}, ["wud"] = {"Wudu"}, ["wuh"] = {"Wutunhua"}, ["wul"] = {"Silimo"}, ["wum"] = {"Wumbvu"}, ["wun"] = {"Bungu"}, ["wur"] = {"Wurrugu"}, ["wut"] = {"Wutung"}, ["wuu"] = {"Wu Chinese"}, ["wuv"] = {"Wuvulu-Aua"}, ["wux"] = {"Wulna"}, ["wuy"] = {"Wauyai"}, ["wwa"] = {"Waama"}, ["wwb"] = {"Wakabunga"}, ["wwo"] = {"Wetamut", "Dorig"}, ["wwr"] = {"Warrwa"}, ["www"] = {"Wawa"}, ["wxa"] = {"Waxianghua"}, ["wxw"] = {"Wardandi"}, ["wya"] = {"Wyandot"}, ["wyb"] = {"Wangaaybuwan-Ngiyambaa"}, ["wyi"] = {"Woiwurrung"}, ["wym"] = {"Wymysorys"}, ["wyr"] = {"Wayoró"}, ["wyy"] = {"Western Fijian"}, ["xaa"] = {"Andalusian Arabic"}, ["xab"] = {"Sambe"}, ["xac"] = {"Kachari"}, ["xad"] = {"Adai"}, ["xae"] = {"Aequian"}, ["xag"] = {"Aghwan"}, ["xai"] = {"Kaimbé"}, ["xaj"] = {"Ararandewára"}, ["xak"] = {"Máku"}, ["xal"] = {"Kalmyk", "Oirat"}, ["xam"] = {"/Xam", "ǀXam"}, ["xan"] = {"Xamtanga"}, ["xao"] = {"Khao"}, ["xap"] = {"Apalachee"}, ["xaq"] = {"Aquitanian"}, ["xar"] = {"Karami"}, ["xas"] = {"Kamas"}, ["xat"] = {"Katawixi"}, ["xau"] = {"Kauwera"}, ["xav"] = {"Xavánte"}, ["xaw"] = {"Kawaiisu"}, ["xay"] = {"Kayan Mahakam"}, ["xbb"] = {"Lower Burdekin"}, ["xbc"] = {"Bactrian"}, ["xbd"] = {"Bindal"}, ["xbe"] = {"Bigambal"}, ["xbg"] = {"Bunganditj"}, ["xbi"] = {"Kombio"}, ["xbj"] = {"Birrpayi"}, ["xbm"] = {"Middle Breton"}, ["xbn"] = {"Kenaboi"}, ["xbo"] = {"Bolgarian"}, ["xbp"] = {"Bibbulman"}, ["xbr"] = {"Kambera"}, ["xbw"] = {"Kambiwá"}, ["xby"] = {"Batyala"}, ["xcb"] = {"Cumbric"}, ["xcc"] = {"Camunic"}, ["xce"] = {"Celtiberian"}, ["xcg"] = {"Cisalpine Gaulish"}, ["xch"] = {"Chemakum", "Chimakum"}, ["xcl"] = {"Classical Armenian"}, ["xcm"] = {"Comecrudo"}, ["xcn"] = {"Cotoname"}, ["xco"] = {"Chorasmian"}, ["xcr"] = {"Carian"}, ["xct"] = {"Classical Tibetan"}, ["xcu"] = {"Curonian"}, ["xcv"] = {"Chuvantsy"}, ["xcw"] = {"Coahuilteco"}, ["xcy"] = {"Cayuse"}, ["xda"] = {"Darkinyung"}, ["xdc"] = {"Dacian"}, ["xdk"] = {"Dharuk"}, ["xdm"] = {"Edomite"}, ["xdo"] = {"Kwandu"}, ["xdy"] = {"Malayic Dayak"}, ["xeb"] = {"Eblan"}, ["xed"] = {"Hdi"}, ["xeg"] = {"//Xegwi", "ǁXegwi"}, ["xel"] = {"Kelo"}, ["xem"] = {"Kembayan"}, ["xep"] = {"Epi-Olmec"}, ["xer"] = {"Xerénte"}, ["xes"] = {"Kesawai"}, ["xet"] = {"Xetá"}, ["xeu"] = {"Keoru-Ahia"}, ["xfa"] = {"Faliscan"}, ["xga"] = {"Galatian"}, ["xgb"] = {"Gbin"}, ["xgd"] = {"Gudang"}, ["xgf"] = {"Gabrielino-Fernandeño"}, ["xgg"] = {"Goreng"}, ["xgi"] = {"Garingbal"}, ["xgl"] = {"Galindan"}, ["xgm"] = {"Dharumbal", "Guwinmal"}, ["xgn"] = {"Mongolian languages"}, ["xgr"] = {"Garza"}, ["xgu"] = {"Unggumi"}, ["xgw"] = {"Guwa"}, ["xha"] = {"Harami"}, ["xhc"] = {"Hunnic"}, ["xhd"] = {"Hadrami"}, ["xhe"] = {"Khetrani"}, ["xhr"] = {"Hernican"}, ["xht"] = {"Hattic"}, ["xhu"] = {"Hurrian"}, ["xhv"] = {"Khua"}, ["xib"] = {"Iberian"}, ["xii"] = {"Xiri"}, ["xil"] = {"Illyrian"}, ["xin"] = {"Xinca"}, ["xir"] = {"Xiriâna"}, ["xis"] = {"Kisan"}, ["xiv"] = {"Indus Valley Language"}, ["xiy"] = {"Xipaya"}, ["xjb"] = {"Minjungbal"}, ["xjt"] = {"Jaitmatang"}, ["xka"] = {"Kalkoti"}, ["xkb"] = {"Northern Nago"}, ["xkc"] = {"Kho'ini"}, ["xkd"] = {"Mendalam Kayan"}, ["xke"] = {"Kereho"}, ["xkf"] = {"Khengkha"}, ["xkg"] = {"Kagoro"}, ["xki"] = {"Kenyan Sign Language"}, ["xkj"] = {"Kajali"}, ["xkk"] = {"Kaco'"}, ["xkl"] = {"Mainstream Kenyah"}, ["xkn"] = {"Kayan River Kayan"}, ["xko"] = {"Kiorr"}, ["xkp"] = {"Kabatei"}, ["xkq"] = {"Koroni"}, ["xkr"] = {"Xakriabá"}, ["xks"] = {"Kumbewaha"}, ["xkt"] = {"Kantosi"}, ["xku"] = {"Kaamba"}, ["xkv"] = {"Kgalagadi"}, ["xkw"] = {"Kembra"}, ["xkx"] = {"Karore"}, ["xky"] = {"Uma' Lasan"}, ["xkz"] = {"Kurtokha"}, ["xla"] = {"Kamula"}, ["xlb"] = {"Loup B"}, ["xlc"] = {"Lycian"}, ["xld"] = {"Lydian"}, ["xle"] = {"Lemnian"}, ["xlg"] = {"Ligurian (Ancient)"}, ["xli"] = {"Liburnian"}, ["xln"] = {"Alanic"}, ["xlo"] = {"Loup A"}, ["xlp"] = {"Lepontic"}, ["xls"] = {"Lusitanian"}, ["xlu"] = {"Cuneiform Luwian"}, ["xly"] = {"Elymian"}, ["xma"] = {"Mushungulu"}, ["xmb"] = {"Mbonga"}, ["xmc"] = {"Makhuwa-Marrevone"}, ["xmd"] = {"Mbudum"}, ["xme"] = {"Median"}, ["xmf"] = {"Mingrelian"}, ["xmg"] = {"Mengaka"}, ["xmh"] = {"Kuku-Muminh"}, ["xmj"] = {"Majera"}, ["xmk"] = {"Ancient Macedonian"}, ["xml"] = {"Malaysian Sign Language"}, ["xmm"] = {"Manado Malay"}, ["xmn"] = {"Manichaean Middle Persian"}, ["xmo"] = {"Morerebi"}, ["xmp"] = {"Kuku-Mu'inh"}, ["xmq"] = {"Kuku-Mangk"}, ["xmr"] = {"Meroitic"}, ["xms"] = {"Moroccan Sign Language"}, ["xmt"] = {"Matbat"}, ["xmu"] = {"Kamu"}, ["xmv"] = {"Antankarana Malagasy", "Tankarana Malagasy"}, ["xmw"] = {"Tsimihety Malagasy"}, ["xmx"] = {"Maden"}, ["xmy"] = {"Mayaguduna"}, ["xmz"] = {"Mori Bawah"}, ["xna"] = {"Ancient North Arabian"}, ["xnb"] = {"Kanakanabu"}, ["xnd"] = {"Na-Dene languages"}, ["xng"] = {"Middle Mongolian"}, ["xnh"] = {"Kuanhua"}, ["xni"] = {"Ngarigu"}, ["xnk"] = {"Nganakarti"}, ["xnn"] = {"Northern Kankanay"}, ["xno"] = {"Anglo-Norman"}, ["xnr"] = {"Kangri"}, ["xns"] = {"Kanashi"}, ["xnt"] = {"Narragansett"}, ["xnu"] = {"Nukunul"}, ["xny"] = {"Nyiyaparli"}, ["xnz"] = {"Kenzi", "Mattoki"}, ["xoc"] = {"O'chi'chi'"}, ["xod"] = {"Kokoda"}, ["xog"] = {"Soga"}, ["xoi"] = {"Kominimung"}, ["xok"] = {"Xokleng"}, ["xom"] = {"Komo (Sudan)"}, ["xon"] = {"Konkomba"}, ["xoo"] = {"Xukurú"}, ["xop"] = {"Kopar"}, ["xor"] = {"Korubo"}, ["xow"] = {"Kowaki"}, ["xpa"] = {"Pirriya"}, ["xpc"] = {"Pecheneg"}, ["xpe"] = {"Liberia Kpelle"}, ["xpg"] = {"Phrygian"}, ["xpi"] = {"Pictish"}, ["xpj"] = {"Mpalitjanh"}, ["xpk"] = {"Kulina Pano"}, ["xpm"] = {"Pumpokol"}, ["xpn"] = {"Kapinawá"}, ["xpo"] = {"Pochutec"}, ["xpp"] = {"Puyo-Paekche"}, ["xpq"] = {"Mohegan-Pequot"}, ["xpr"] = {"Parthian"}, ["xps"] = {"Pisidian"}, ["xpt"] = {"Punthamara"}, ["xpu"] = {"Punic"}, ["xpy"] = {"Puyo"}, ["xqa"] = {"Karakhanid"}, ["xqt"] = {"Qatabanian"}, ["xra"] = {"Krahô"}, ["xrb"] = {"Eastern Karaboro"}, ["xrd"] = {"Gundungurra"}, ["xre"] = {"Kreye"}, ["xrg"] = {"Minang"}, ["xri"] = {"Krikati-Timbira"}, ["xrm"] = {"Armazic"}, ["xrn"] = {"Arin"}, ["xrq"] = {"Karranga"}, ["xrr"] = {"Raetic"}, ["xrt"] = {"Aranama-Tamique"}, ["xru"] = {"Marriammu"}, ["xrw"] = {"Karawa"}, ["xsa"] = {"Sabaean"}, ["xsb"] = {"Sambal"}, ["xsc"] = {"Scythian"}, ["xsd"] = {"Sidetic"}, ["xse"] = {"Sempan"}, ["xsh"] = {"Shamang"}, ["xsi"] = {"Sio"}, ["xsl"] = {"South Slavey"}, ["xsm"] = {"Kasem"}, ["xsn"] = {"Sanga (Nigeria)"}, ["xso"] = {"Solano"}, ["xsp"] = {"Silopi"}, ["xsq"] = {"Makhuwa-Saka"}, ["xsr"] = {"Sherpa"}, ["xss"] = {"Assan"}, ["xsu"] = {"Sanumá"}, ["xsv"] = {"Sudovian"}, ["xsy"] = {"Saisiyat"}, ["xta"] = {"Alcozauca Mixtec"}, ["xtb"] = {"Chazumba Mixtec"}, ["xtc"] = {"Katcha-Kadugli-Miri"}, ["xtd"] = {"Diuxi-Tilantongo Mixtec"}, ["xte"] = {"Ketengban"}, ["xtg"] = {"Transalpine Gaulish"}, ["xth"] = {"Yitha Yitha"}, ["xti"] = {"Sinicahua Mixtec"}, ["xtj"] = {"San Juan Teita Mixtec"}, ["xtl"] = {"Tijaltepec Mixtec"}, ["xtm"] = {"Magdalena Peñasco Mixtec"}, ["xtn"] = {"Northern Tlaxiaco Mixtec"}, ["xto"] = {"Tokharian A"}, ["xtp"] = {"San Miguel Piedras Mixtec"}, ["xtq"] = {"Tumshuqese"}, ["xtr"] = {"Early Tripuri"}, ["xts"] = {"Sindihui Mixtec"}, ["xtt"] = {"Tacahua Mixtec"}, ["xtu"] = {"Cuyamecalco Mixtec"}, ["xtv"] = {"Thawa"}, ["xtw"] = {"Tawandê"}, ["xty"] = {"Yoloxochitl Mixtec"}, ["xtz"] = {"Tasmanian"}, ["xua"] = {"Alu Kurumba"}, ["xub"] = {"Betta Kurumba"}, ["xud"] = {"Umiida"}, ["xug"] = {"Kunigami"}, ["xuj"] = {"Jennu Kurumba"}, ["xul"] = {"Ngunawal"}, ["xum"] = {"Umbrian"}, ["xun"] = {"Unggaranggu"}, ["xuo"] = {"Kuo"}, ["xup"] = {"Upper Umpqua"}, ["xur"] = {"Urartian"}, ["xut"] = {"Kuthant"}, ["xuu"] = {"Kxoe", "Khwedam"}, ["xve"] = {"Venetic"}, ["xvi"] = {"Kamviri"}, ["xvn"] = {"Vandalic"}, ["xvo"] = {"Volscian"}, ["xvs"] = {"Vestinian"}, ["xwa"] = {"Kwaza"}, ["xwc"] = {"Woccon"}, ["xwd"] = {"Wadi Wadi"}, ["xwe"] = {"Xwela Gbe"}, ["xwg"] = {"Kwegu"}, ["xwj"] = {"Wajuk"}, ["xwk"] = {"Wangkumara"}, ["xwl"] = {"Western Xwla Gbe"}, ["xwo"] = {"Written Oirat"}, ["xwr"] = {"Kwerba Mamberamo"}, ["xwt"] = {"Wotjobaluk"}, ["xww"] = {"Wemba Wemba"}, ["xxb"] = {"Boro (Ghana)"}, ["xxk"] = {"Ke'o"}, ["xxm"] = {"Minkin"}, ["xxr"] = {"Koropó"}, ["xxt"] = {"Tambora"}, ["xya"] = {"Yaygir"}, ["xyb"] = {"Yandjibara"}, ["xyj"] = {"Mayi-Yapi"}, ["xyk"] = {"Mayi-Kulan"}, ["xyl"] = {"Yalakalore"}, ["xyt"] = {"Mayi-Thakurti"}, ["xyy"] = {"Yorta Yorta"}, ["xzh"] = {"Zhang-Zhung"}, ["xzm"] = {"Zemgalian"}, ["xzp"] = {"Ancient Zapotec"}, ["yaa"] = {"Yaminahua"}, ["yab"] = {"Yuhup"}, ["yac"] = {"Pass Valley Yali"}, ["yad"] = {"Yagua"}, ["yae"] = {"Pumé"}, ["yaf"] = {"Yaka (Democratic Republic of Congo)"}, ["yag"] = {"Yámana"}, ["yah"] = {"Yazgulyam"}, ["yai"] = {"Yagnobi"}, ["yaj"] = {"Banda-Yangere"}, ["yak"] = {"Yakama"}, ["yal"] = {"Yalunka"}, ["yam"] = {"Yamba"}, ["yan"] = {"Mayangna"}, ["yao"] = {"Yao"}, ["yap"] = {"Yapese"}, ["yaq"] = {"Yaqui"}, ["yar"] = {"Yabarana"}, ["yas"] = {"Nugunu (Cameroon)"}, ["yat"] = {"Yambeta"}, ["yau"] = {"Yuwana"}, ["yav"] = {"Yangben"}, ["yaw"] = {"Yawalapití"}, ["yax"] = {"Yauma"}, ["yay"] = {"Agwagwune"}, ["yaz"] = {"Lokaa"}, ["yba"] = {"Yala"}, ["ybb"] = {"Yemba"}, ["ybe"] = {"West Yugur"}, ["ybh"] = {"Yakha"}, ["ybi"] = {"Yamphu"}, ["ybj"] = {"Hasha"}, ["ybk"] = {"Bokha"}, ["ybl"] = {"Yukuben"}, ["ybm"] = {"Yaben"}, ["ybn"] = {"Yabaâna"}, ["ybo"] = {"Yabong"}, ["ybx"] = {"Yawiyo"}, ["yby"] = {"Yaweyuha"}, ["ych"] = {"Chesu"}, ["ycl"] = {"Lolopo"}, ["ycn"] = {"Yucuna"}, ["ycp"] = {"Chepya"}, ["yda"] = {"Yanda"}, ["ydd"] = {"Eastern Yiddish"}, ["yde"] = {"Yangum Dey"}, ["ydg"] = {"Yidgha"}, ["ydk"] = {"Yoidik"}, ["yea"] = {"Ravula"}, ["yec"] = {"Yeniche"}, ["yee"] = {"Yimas"}, ["yei"] = {"Yeni"}, ["yej"] = {"Yevanic"}, ["yel"] = {"Yela"}, ["yer"] = {"Tarok"}, ["yes"] = {"Nyankpa"}, ["yet"] = {"Yetfa"}, ["yeu"] = {"Yerukula"}, ["yev"] = {"Yapunda"}, ["yey"] = {"Yeyi"}, ["yga"] = {"Malyangapa"}, ["ygi"] = {"Yiningayi"}, ["ygl"] = {"Yangum Gel"}, ["ygm"] = {"Yagomi"}, ["ygp"] = {"Gepo"}, ["ygr"] = {"Yagaria"}, ["ygs"] = {"Yolŋu Sign Language"}, ["ygu"] = {"Yugul"}, ["ygw"] = {"Yagwoia"}, ["yha"] = {"Baha Buyang"}, ["yhd"] = {"Judeo-Iraqi Arabic"}, ["yhl"] = {"Hlepho Phowa"}, ["yhs"] = {"Yan-nhaŋu Sign Language"}, ["yia"] = {"Yinggarda"}, ["yif"] = {"Ache"}, ["yig"] = {"Wusa Nasu"}, ["yih"] = {"Western Yiddish"}, ["yii"] = {"Yidiny"}, ["yij"] = {"Yindjibarndi"}, ["yik"] = {"Dongshanba Lalo"}, ["yil"] = {"Yindjilandji"}, ["yim"] = {"Yimchungru Naga"}, ["yin"] = {"Yinchia"}, ["yip"] = {"Pholo"}, ["yiq"] = {"Miqie"}, ["yir"] = {"North Awyu"}, ["yis"] = {"Yis"}, ["yit"] = {"Eastern Lalu"}, ["yiu"] = {"Awu"}, ["yiv"] = {"Northern Nisu"}, ["yix"] = {"Axi Yi"}, ["yiz"] = {"Azhe"}, ["yka"] = {"Yakan"}, ["ykg"] = {"Northern Yukaghir"}, ["yki"] = {"Yoke"}, ["ykk"] = {"Yakaikeke"}, ["ykl"] = {"Khlula"}, ["ykm"] = {"Kap"}, ["ykn"] = {"Kua-nsi"}, ["yko"] = {"Yasa"}, ["ykr"] = {"Yekora"}, ["ykt"] = {"Kathu"}, ["yku"] = {"Kuamasi"}, ["yky"] = {"Yakoma"}, ["yla"] = {"Yaul"}, ["ylb"] = {"Yaleba"}, ["yle"] = {"Yele"}, ["ylg"] = {"Yelogu"}, ["yli"] = {"Angguruk Yali"}, ["yll"] = {"Yil"}, ["ylm"] = {"Limi"}, ["yln"] = {"Langnian Buyang"}, ["ylo"] = {"Naluo Yi"}, ["ylr"] = {"Yalarnnga"}, ["ylu"] = {"Aribwaung"}, ["yly"] = {"Nyâlayu", "Nyelâyu"}, ["ymb"] = {"Yambes"}, ["ymc"] = {"Southern Muji"}, ["ymd"] = {"Muda"}, ["yme"] = {"Yameo"}, ["ymg"] = {"Yamongeri"}, ["ymh"] = {"Mili"}, ["ymi"] = {"Moji"}, ["ymk"] = {"Makwe"}, ["yml"] = {"Iamalele"}, ["ymm"] = {"Maay"}, ["ymn"] = {"Yamna", "Sunum"}, ["ymo"] = {"Yangum Mon"}, ["ymp"] = {"Yamap"}, ["ymq"] = {"Qila Muji"}, ["ymr"] = {"Malasar"}, ["yms"] = {"Mysian"}, ["ymx"] = {"Northern Muji"}, ["ymz"] = {"Muzi"}, ["yna"] = {"Aluo"}, ["ynd"] = {"Yandruwandha"}, ["yne"] = {"Lang'e"}, ["yng"] = {"Yango"}, ["ynk"] = {"Naukan Yupik"}, ["ynl"] = {"Yangulam"}, ["ynn"] = {"Yana"}, ["yno"] = {"Yong"}, ["ynq"] = {"Yendang"}, ["yns"] = {"Yansi"}, ["ynu"] = {"Yahuna"}, ["yob"] = {"Yoba"}, ["yog"] = {"Yogad"}, ["yoi"] = {"Yonaguni"}, ["yok"] = {"Yokuts"}, ["yol"] = {"Yola"}, ["yom"] = {"Yombe"}, ["yon"] = {"Yongkom"}, ["yot"] = {"Yotti"}, ["yox"] = {"Yoron"}, ["yoy"] = {"Yoy"}, ["ypa"] = {"Phala"}, ["ypb"] = {"Labo Phowa"}, ["ypg"] = {"Phola"}, ["yph"] = {"Phupha"}, ["ypk"] = {"Yupik languages"}, ["ypm"] = {"Phuma"}, ["ypn"] = {"Ani Phowa"}, ["ypo"] = {"Alo Phola"}, ["ypp"] = {"Phupa"}, ["ypz"] = {"Phuza"}, ["yra"] = {"Yerakai"}, ["yrb"] = {"Yareba"}, ["yre"] = {"Yaouré"}, ["yrk"] = {"Nenets"}, ["yrl"] = {"Nhengatu"}, ["yrm"] = {"Yirrk-Mel"}, ["yrn"] = {"Yerong"}, ["yro"] = {"Yaroamë"}, ["yrs"] = {"Yarsun"}, ["yrw"] = {"Yarawata"}, ["yry"] = {"Yarluyandi"}, ["ysc"] = {"Yassic"}, ["ysd"] = {"Samatao"}, ["ysg"] = {"Sonaga"}, ["ysl"] = {"Yugoslavian Sign Language"}, ["ysn"] = {"Sani"}, ["yso"] = {"Nisi (China)"}, ["ysp"] = {"Southern Lolopo"}, ["ysr"] = {"Sirenik Yupik"}, ["yss"] = {"Yessan-Mayo"}, ["ysy"] = {"Sanie"}, ["yta"] = {"Talu"}, ["ytl"] = {"Tanglang"}, ["ytp"] = {"Thopho"}, ["ytw"] = {"Yout Wam"}, ["yty"] = {"Yatay"}, ["yua"] = {"Yucateco", "Yucatec Maya"}, ["yub"] = {"Yugambal"}, ["yuc"] = {"Yuchi"}, ["yud"] = {"Judeo-Tripolitanian Arabic"}, ["yue"] = {"Yue Chinese", "Cantonese"}, ["yuf"] = {"Havasupai-Walapai-Yavapai"}, ["yug"] = {"Yug"}, ["yui"] = {"Yurutí"}, ["yuj"] = {"Karkar-Yuri"}, ["yuk"] = {"Yuki"}, ["yul"] = {"Yulu"}, ["yum"] = {"Quechan"}, ["yun"] = {"Bena (Nigeria)"}, ["yup"] = {"Yukpa"}, ["yuq"] = {"Yuqui"}, ["yur"] = {"Yurok"}, ["yut"] = {"Yopno"}, ["yuw"] = {"Yau (Morobe Province)"}, ["yux"] = {"Southern Yukaghir"}, ["yuy"] = {"East Yugur"}, ["yuz"] = {"Yuracare"}, ["yva"] = {"Yawa"}, ["yvt"] = {"Yavitero"}, ["ywa"] = {"Kalou"}, ["ywg"] = {"Yinhawangka"}, ["ywl"] = {"Western Lalu"}, ["ywn"] = {"Yawanawa"}, ["ywq"] = {"Wuding-Luquan Yi"}, ["ywr"] = {"Yawuru"}, ["ywt"] = {"Xishanba Lalo", "Central Lalo"}, ["ywu"] = {"Wumeng Nasu"}, ["yww"] = {"Yawarawarga"}, ["yxa"] = {"Mayawali"}, ["yxg"] = {"Yagara"}, ["yxl"] = {"Yardliyawarra"}, ["yxm"] = {"Yinwum"}, ["yxu"] = {"Yuyu"}, ["yxy"] = {"Yabula Yabula"}, ["yyr"] = {"Yir Yoront"}, ["yyu"] = {"Yau (Sandaun Province)"}, ["yyz"] = {"Ayizi"}, ["yzg"] = {"E'ma Buyang"}, ["yzk"] = {"Zokhuo"}, ["zaa"] = {"Sierra de Juárez Zapotec"}, ["zab"] = {"Western Tlacolula Valley Zapotec", "San Juan Guelavía Zapotec"}, ["zac"] = {"Ocotlán Zapotec"}, ["zad"] = {"Cajonos Zapotec"}, ["zae"] = {"Yareni Zapotec"}, ["zaf"] = {"Ayoquesco Zapotec"}, ["zag"] = {"Zaghawa"}, ["zah"] = {"Zangwal"}, ["zai"] = {"Isthmus Zapotec"}, ["zaj"] = {"Zaramo"}, ["zak"] = {"Zanaki"}, ["zal"] = {"Zauzou"}, ["zam"] = {"Miahuatlán Zapotec"}, ["zao"] = {"Ozolotepec Zapotec"}, ["zap"] = {"Zapotec"}, ["zaq"] = {"Aloápam Zapotec"}, ["zar"] = {"Rincón Zapotec"}, ["zas"] = {"Santo Domingo Albarradas Zapotec"}, ["zat"] = {"Tabaa Zapotec"}, ["zau"] = {"Zangskari"}, ["zav"] = {"Yatzachi Zapotec"}, ["zaw"] = {"Mitla Zapotec"}, ["zax"] = {"Xadani Zapotec"}, ["zay"] = {"Zayse-Zergulla", "Zaysete"}, ["zaz"] = {"Zari"}, ["zbc"] = {"Central Berawan"}, ["zbe"] = {"East Berawan"}, ["zbl"] = {"Blissymbols", "Bliss", "Blissymbolics"}, ["zbt"] = {"Batui"}, ["zbw"] = {"West Berawan"}, ["zca"] = {"Coatecas Altas Zapotec"}, ["zch"] = {"Central Hongshuihe Zhuang"}, ["zdj"] = {"Ngazidja Comorian"}, ["zea"] = {"Zeeuws"}, ["zeg"] = {"Zenag"}, ["zeh"] = {"Eastern Hongshuihe Zhuang"}, ["zen"] = {"Zenaga"}, ["zga"] = {"Kinga"}, ["zgb"] = {"Guibei Zhuang"}, ["zgh"] = {"Standard Moroccan Tamazight"}, ["zgm"] = {"Minz Zhuang"}, ["zgn"] = {"Guibian Zhuang"}, ["zgr"] = {"Magori"}, ["zhb"] = {"Zhaba"}, ["zhd"] = {"Dai Zhuang"}, ["zhi"] = {"Zhire"}, ["zhn"] = {"Nong Zhuang"}, ["zhw"] = {"Zhoa"}, ["zhx"] = {"Chinese (family)"}, ["zia"] = {"Zia"}, ["zib"] = {"Zimbabwe Sign Language"}, ["zik"] = {"Zimakani"}, ["zil"] = {"Zialo"}, ["zim"] = {"Mesme"}, ["zin"] = {"Zinza"}, ["zir"] = {"Ziriya"}, ["ziw"] = {"Zigula"}, ["ziz"] = {"Zizilivakan"}, ["zka"] = {"Kaimbulawa"}, ["zkb"] = {"Koibal"}, ["zkd"] = {"Kadu"}, ["zkg"] = {"Koguryo"}, ["zkh"] = {"Khorezmian"}, ["zkk"] = {"Karankawa"}, ["zkn"] = {"Kanan"}, ["zko"] = {"Kott"}, ["zkp"] = {"São Paulo Kaingáng"}, ["zkr"] = {"Zakhring"}, ["zkt"] = {"Kitan"}, ["zku"] = {"Kaurna"}, ["zkv"] = {"Krevinian"}, ["zkz"] = {"Khazar"}, ["zle"] = {"East Slavic languages"}, ["zlj"] = {"Liujiang Zhuang"}, ["zlm"] = {"Malay (individual language)"}, ["zln"] = {"Lianshan Zhuang"}, ["zlq"] = {"Liuqian Zhuang"}, ["zls"] = {"South Slavic languages"}, ["zlw"] = {"West Slavic languages"}, ["zma"] = {"Manda (Australia)"}, ["zmb"] = {"Zimba"}, ["zmc"] = {"Margany"}, ["zmd"] = {"Maridan"}, ["zme"] = {"Mangerr"}, ["zmf"] = {"Mfinu"}, ["zmg"] = {"Marti Ke"}, ["zmh"] = {"Makolkol"}, ["zmi"] = {"Negeri Sembilan Malay"}, ["zmj"] = {"Maridjabin"}, ["zmk"] = {"Mandandanyi"}, ["zml"] = {"Madngele"}, ["zmm"] = {"Marimanindji"}, ["zmn"] = {"Mbangwe"}, ["zmo"] = {"Molo"}, ["zmp"] = {"Mpuono"}, ["zmq"] = {"Mituku"}, ["zmr"] = {"Maranunggu"}, ["zms"] = {"Mbesa"}, ["zmt"] = {"Maringarr"}, ["zmu"] = {"Muruwari"}, ["zmv"] = {"Mbariman-Gudhinma"}, ["zmw"] = {"Mbo (Democratic Republic of Congo)"}, ["zmx"] = {"Bomitaba"}, ["zmy"] = {"Mariyedi"}, ["zmz"] = {"Mbandja"}, ["zna"] = {"Zan Gula"}, ["znd"] = {"Zande languages"}, ["zne"] = {"Zande (individual language)"}, ["zng"] = {"Mang"}, ["znk"] = {"Manangkari"}, ["zns"] = {"Mangas"}, ["zoc"] = {"Copainalá Zoque"}, ["zoh"] = {"Chimalapa Zoque"}, ["zom"] = {"Zou"}, ["zoo"] = {"Asunción Mixtepec Zapotec"}, ["zoq"] = {"Tabasco Zoque"}, ["zor"] = {"Rayón Zoque"}, ["zos"] = {"Francisco León Zoque"}, ["zpa"] = {"Lachiguiri Zapotec"}, ["zpb"] = {"Yautepec Zapotec"}, ["zpc"] = {"Choapan Zapotec"}, ["zpd"] = {"Southeastern Ixtlán Zapotec"}, ["zpe"] = {"Petapa Zapotec"}, ["zpf"] = {"San Pedro Quiatoni Zapotec"}, ["zpg"] = {"Guevea De Humboldt Zapotec"}, ["zph"] = {"Totomachapan Zapotec"}, ["zpi"] = {"Santa María Quiegolani Zapotec"}, ["zpj"] = {"Quiavicuzas Zapotec"}, ["zpk"] = {"Tlacolulita Zapotec"}, ["zpl"] = {"Lachixío Zapotec"}, ["zpm"] = {"Mixtepec Zapotec"}, ["zpn"] = {"Santa Inés Yatzechi Zapotec"}, ["zpo"] = {"Amatlán Zapotec"}, ["zpp"] = {"El Alto Zapotec"}, ["zpq"] = {"Zoogocho Zapotec"}, ["zpr"] = {"Santiago Xanica Zapotec"}, ["zps"] = {"Coatlán Zapotec"}, ["zpt"] = {"San Vicente Coatlán Zapotec"}, ["zpu"] = {"Yalálag Zapotec"}, ["zpv"] = {"Chichicapan Zapotec"}, ["zpw"] = {"Zaniza Zapotec"}, ["zpx"] = {"San Baltazar Loxicha Zapotec"}, ["zpy"] = {"Mazaltepec Zapotec"}, ["zpz"] = {"Texmelucan Zapotec"}, ["zqe"] = {"Qiubei Zhuang"}, ["zra"] = {"Kara (Korea)"}, ["zrg"] = {"Mirgan"}, ["zrn"] = {"Zerenkel"}, ["zro"] = {"Záparo"}, ["zrp"] = {"Zarphatic"}, ["zrs"] = {"Mairasi"}, ["zsa"] = {"Sarasira"}, ["zsk"] = {"Kaskean"}, ["zsl"] = {"Zambian Sign Language"}, ["zsm"] = {"Standard Malay"}, ["zsr"] = {"Southern Rincon Zapotec"}, ["zsu"] = {"Sukurum"}, ["zte"] = {"Elotepec Zapotec"}, ["ztg"] = {"Xanaguía Zapotec"}, ["ztl"] = {"Lapaguía-Guivini Zapotec"}, ["ztm"] = {"San Agustín Mixtepec Zapotec"}, ["ztn"] = {"Santa Catarina Albarradas Zapotec"}, ["ztp"] = {"Loxicha Zapotec"}, ["ztq"] = {"Quioquitani-Quierí Zapotec"}, ["zts"] = {"Tilquiapan Zapotec"}, ["ztt"] = {"Tejalapan Zapotec"}, ["ztu"] = {"Güilá Zapotec"}, ["ztx"] = {"Zaachila Zapotec"}, ["zty"] = {"Yatee Zapotec"}, ["zua"] = {"Zeem"}, ["zuh"] = {"Tokano"}, ["zum"] = {"Kumzari"}, ["zun"] = {"Zuni"}, ["zuy"] = {"Zumaya"}, ["zwa"] = {"Zay"}, ["zxx"] = {"No linguistic content", "Not applicable"}, ["zyb"] = {"Yongbei Zhuang"}, ["zyg"] = {"Yang Zhuang"}, ["zyj"] = {"Youjiang Zhuang"}, ["zyn"] = {"Yongnan Zhuang"}, ["zyp"] = {"Zyphe Chin"}, ["zza"] = {"Zaza", "Dimili", "Dimli (macrolanguage)", "Kirdki", "Kirmanjki (macrolanguage)", "Zazaki"}, ["zzj"] = {"Zuojiang Zhuang"} } l01wxqfqkd6vsy9526a9uh5pl011vq2 0 263468 2965557 2126645 2026-09-06T23:30:38Z James Kevin McMahon 125651 beeld 2965557 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Inligtingskas Akteur | Naam = Anna Wood | Beeld = Anna Wood - Paris premiere of Amazing Spider Man 2 in 2014.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = Anna Wood (2014) | Geboortenaam = Anna Elizabeth Wood | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1985|12|30}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Verenigde State|Amerikaans]] | Sterfdatum = | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = 1 | Skool = | Universiteit = | Beroep = Aktrise | Aktiewe jare = 2009–nou | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 3580571 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''Anna Wood''' (gebore 30 Desember 1985) is 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse ''Mad Men'' (2007), ''The Following'' (2013), en ''Reckless'' (2014). == Filmografie == === Televisiereekse === * 2007: ''Mad Men'' * 2013: ''The Following'' * 2014: ''Reckless'' * 2016: ''Falling Water'' * 2018: ''The Code'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|3580571|Anna Wood}} * {{Twitter|annawoodyall|Anna Wood}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Wood, Anna}} [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Geboortes in 1985]] [[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 21ste eeu]] 7nsszmmh7l7kdg32he5wm4lwh0a5w5f 0 264523 2965496 2954961 2026-09-06T17:00:09Z Aliwal2012 39067 /* Formule 1-uitslae */ 2965496 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = George Russell | image = George Russell, Silverstone 2021 (51350033659) (cropped).jpg | image_size = | alt = | caption = Russell in 2021 | birth_date = {{GDEO|1998|02|15|df=y}} | birth_place = [[King's Lynn]], [[Norfolk]], Engeland | death_date = | death_place = | nationality = {{vlagikoon|GBR}} Brit | Years = | Old Team = [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 2026 Team = [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG Petronas]] | Car number = 63 | Races = {{F1stat|RUS|entries}} ({{F1stat|RUS|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|RUS|wins}} | Podiums = {{F1stat|RUS|podiums}} | Points = {{F1stat|RUS|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|RUS|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|RUS|fastestlaps}} | First race = [[2019 Australiese Grand Prix]] | First win = [[2022 São Paulo Grand Prix]] | Last win = [[2026 Australiese Grand Prix]] | Last race = {{laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 4de (319 punte) }} '''George Russell''' (gebore [[15 Februarie]] [[1998]]) is 'n [[VK|Britse]] professionele [[Motorsport|motorrenjaer]] wat aan [[Formule Een]] Grands Prix deelneem. Hy het tot 2021 vir die [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedesspan]] deelgeneem, en in 2022 by die [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG fabriekspan]] aangesluit in die plek van die Finse renjaer [[Valtteri Bottas]], wat na [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] vertrek het. == Renloopbaan: Karting == Russell het sy motorsportloopbaan in karting in 2006 begin en in 2009 na die Cadet-klas gevorder. Daardie jaar het hy Britse Kampioen in beide die MSA- en Ope Kampioenskappe geword. In 2010 het hy na die Rotax Mini Max-klas opgeskuif, waar hy Britse Kampioen in die Super One en Formula Kart Stars geword het, terwyl hy ook die Kartmasters Britse Grand Prix gewen het. In 2011 het hy na die KF3-klas opgeskuif, waar hy die SKUSA Supernationals gewen het en kampioen van die CIK-FIA Europese Kampioenskap geword het, 'n titel wat hy in 2012 suksesvol verdedig het. In 2013 het hy 19de in die KF1 CIK-FIA Wêreldkampioenskap geëindig. == Formule Renault == In 2014 het Russell sy debuut in formule-wedrenne gemaak deur in die Formule Renault 2.0 Alpe te ry. Hy was oorspronklik van plan om vir die Prema Powerteam te ry, maar het 'n paar dae voor die begin van die seisoen na Koiranen GP oorgeskakel. Ten spyte daarvan dat hy 'n rennaweek weens siekte gemis het, het hy vierde in die kampioenskap geëindig, met 'n beste resultaat van tweede plek by die Red Bull Ring. Russell het ook in 2014 as gasbestuurder aan twee Eurocup Formule Renault 2.0-rennaweke deelgeneem. By die Moscow Raceway het hy vir Koiranen tot 15de en 22ste plek in die renne gery. Gedurende die laaste rennaweek van die seisoen by Circuito Permanente de Jerez het hy na Tech 1 Racing oorgeskakel en die laaste ren van die seisoen gewen nadat hy vyfde in die eerste ren van die naweek geëindig het. == Formule 4 == In 2014 het Russell ook aan die BRDC Formule 4-kampioenskap deelgeneem, waar hy vir die heersende kampioen Lanan Racing gery het. Hy het twee oorwinnings in die openingsnaweek by Silverstone behaal, en nog twee by Brands Hatch en Oulton Park bygevoeg. By die laaste wedren van die seisoen by die Snetterton Motor Racing Circuit was hy in die stryd om die kampioenskap saam met spanmaat Arjun Maini en HHC Motorsport-jaers Sennan Fielding en Raoul Hyman. Hy het die wedren vanaf die voorste wegspringplek begin en die wedren gewen, met slegs drie punte voor Maini. As prys vir die titel is hy die geleentheid gegee om 'n GP3-motor vir Arden Motorsport by die [[Yas Marina-renbaan]] na die seisoen te toets. In Desember het Russell die jongste wenner ooit van die McLaren Autosport BRDC-toekenning geword, en £100 000 ontvang en die kans om 'n [[McLaren]] Formule 1-motor te toets. == Formule 3 == Russell het sy Formule 3-debuut in 2015 in die Europese Formule 3-kampioenskap vir die Carlin-span gemaak. In die tweede wedren van die eerste wedrennaweek by Silverstone het hy onmiddellik sy eerste wedren in die kampioenskap gewen. Dit was sy enigste oorwinning van die jaar en hy het slegs op die podium by Spa-Francorchamps en die Norisring gestaan. Hy het uiteindelik sesde in die kampioenskap geëindig met 203 punte. Daarbenewens het hy daardie jaar aan die Masters of Formula 3 deelgeneem, waar hy tweede agter [[Antonio Giovinazzi]] geëindig het. In 2016 het Russell teruggekeer na die Europese Formule 3 met die terugkerende HitechGP-span. Hy het twee wedrenne by die Circuit de Pau-Ville en [[Spa-Francorchamps]] gewen en in agt ander wedrenne op die podium geëindig. Dit het hom derde op die puntelys geplaas agter [[Lance Stroll]] en Maximilian Günther met 264 punte. Aan die einde van die seisoen het hy sy debuut in die Macau Grand Prix gemaak, waar hy sewende geëindig het, ook vir Hitech. == Formule 2 == In 2018 het Russell oorbeweeg na Formule 2, waar hy, soos Jack Aitken, sy vennootskap met ART Grand Prix voortgesit het. Hy het altesaam sewe wedrenne gewen by die [[Bakoe-straatrenbaan]], die [[Barcelona-Catalunya-renbaan]], die [[Paul Ricard-renbaan]], die Red Bull Ring, die Autodromo Nazionale Monza, die [[Sochi Autodrom]] en die [[Yas Marina-renbaan]]. Hy was ook in vier ander wedrenne op die podium en is as die klaskampioen in die voorlaaste wedren by Yas Marina gekroon. Met 287 punte was hy 68 punte voor [[Lando Norris]], die nommer twee op die finale ranglys. == Formule 1-loopbaan == In Oktober 2015 het Russell vir die eerste keer 'n Formule Een-motor bestuur toe hy die McLaren MP4-26 by [[Silverstone-renbaan|Silverstone]] getoets het as 'n prys vir die wen van die 2014 Autosport BRDC-toekenning.<ref>{{cite web |last=Turner |first=Kevin |date=22 October 2015 |title=McLaren Autosport BRDC Award winner Russell completes prize F1 test |url=https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-autosport-brdc-award-winner-russell-completes-prize-f1-test-4998645/4998645/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114201150/https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-autosport-brdc-award-winner-russell-completes-prize-f1-test-4998645/4998645/ |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=autosport.com}}</ref> Nadat hy by die Mercedes Junior-span aangesluit het, het Mercedes hom meer toetsgeleenthede aangebied. Hy het in April 2017 vir die eerste keer 'n Mercedes bestuur en die 2015 Mercedes W06 by Portimão getoets.<ref name=":36">{{Cite web |date=24 June 2017 |title=Mercedes-AMG Petronas Motorsport – George Russell to test W08 in Budapest |url=https://www.mercedesamgf1.com/en/mercedes-amg-f1/george-russell-to-test-w08-in-budapest/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190523211052/https://www.mercedesamgf1.com/en/mercedes-amg-f1/george-russell-to-test-w08-in-budapest/ |archive-date=23 May 2019 |access-date=2 August 2017 |website=Mercedes AMG F1}}</ref> Hy het toe formele toetsritte vir Mercedes (2017 en 2018)<ref name=":36" /><ref>{{cite web |last=Edmondson |first=Laurence |date=1 August 2018 |title=George Russell puts Mercedes on top on final day of Hungaroring test |url=https://www.espn.co.uk/f1/story/_/id/24255335/george-russell-puts-mercedes-top-final-day-hungaroring-test |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114201148/https://www.espn.co.uk/f1/story/_/id/24255335/george-russell-puts-mercedes-top-final-day-hungaroring-test |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=espn.co.uk}}</ref> en [[Force India]]-Mercedes (2018) onderneem.<ref>{{Cite web |last=Galloway |first=James |date=11 December 2018 |title=F1 Testing: Max Verstappen sets Barcelona pace for Red Bull |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/11372420/f1-testing-max-verstappen-sets-pace-mercedes-light-up-barcelona |access-date=5 March 2025 |website=Sky Sports |language=en}}</ref> === Force Indiaspan === Russell het sy Grand Prix-naweekdebuut aan die einde van die 2017-seisoen gemaak, waar hy vir Force India bestuur het tydens vrye oefening by die [[2017 Brasiliaanse Grand Prix|Brasiliaanse]] en die [[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grands Prix]].<ref>[https://www.gpupdate.net/nl/f1-nieuws/360714/russell-krijgt-kans-bij-force-india-in-brazilie-en-abu-dhabi/ Russell rijdt in 2017 bij Force India tijdens vrije trainingen van de GP van Brazilië en Abu Dhabi]</ref><ref>{{Cite news |date=7 November 2017 |title=British driver George Russell to debut for Force India in Brazilian Grand Prix practice |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/41907080 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190405042636/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/41907080 |archive-date=5 April 2019 |access-date=8 November 2017 |work=BBC Sport}}</ref> Mercedes het hom in 2018 tot eerstespan-reserwebestuurder bevorder.<ref>{{cite web |last=Larkam |first=Lewis |date=22 February 2018 |title=Wehrlein, Russell to split Mercedes F1 reserve duties in 2018 |url=https://www.crash.net/f1/news/889928/1/wehrlein-russell-split-mercedes-f1-reserve-duties-2018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114201149/https://www.crash.net/f1/news/889928/1/wehrlein-russell-split-mercedes-f1-reserve-duties-2018 |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=crash.net}}</ref> === Williams (2019–2021) === In Oktober 2018 het Mercedes gereël dat Russell sy Formule Een-debuut met enjinkliënt [[Williams Grand Prix Engineering|Williams-Mercedes]] sou maak.<ref>{{Cite web |title=Williams sign Mercedes junior Russell on multi-year deal |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.williams-sign-mercedes-junior-russell-on-multi-year-deal.20FsNkLv60MCmc0IGUkEc4.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718133634/https://www.formula1.com/en/latest/article.williams-sign-mercedes-junior-russell-on-multi-year-deal.20FsNkLv60MCmc0IGUkEc4.html |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Formula1.com}}</ref> Russell het voorheen aansoek gedoen as 'n Williams-bestuurder nadat hy die 2017 GP3-titel gewen het, maar Williams se Paddy Lowe was onaangeraak deur sy nuwe PowerPoint-aanbieding en Russell het na Formule 2 gevorder.<ref>{{Cite web |last=Hudson |first=Henry |date=10 August 2023 |title=Leclerc, Norris and Russell: rise of F1's 'golden generation' profiled in new bios |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/leclerc-norris-and-russell-rise-of-f1s-golden-generation-profiled-in-new-bios/ |access-date=5 March 2025 |website=Motor Sport Magazine |language=en}}</ref> Russell het 'n driejaarkontrak by Williams geteken,<ref name=":6">{{Cite web |date=15 July 2022 |title=Russell admits that three years with Williams was 'too long' – but says there was 'no way out' {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-admits-that-three-years-with-williams-was-too-long-there-was-no-way.784NYfK7ijIOTap4tvZ4Yu |access-date=16 October 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> maar het 'n Mercedes-toetsbestuurder gebly.<ref>{{cite web |last=Galloway |first=James |date=4 December 2019 |title=F1 Testing: George Russell fastest for Mercedes on 2019's final day |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/11877971/f1-testing-george-russell-fastest-for-mercedes-on-2019s-final-day |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114222625/https://www.skysports.com/f1/news/12433/11877971/f1-testing-george-russell-fastest-for-mercedes-on-2019s-final-day |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=skysports.com}}</ref><ref>{{cite web |date=2 August 2021 |title=Russell to drive for Mercedes in this week's 2022 tyre test in Hungary |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-to-drive-for-mercedes-in-this-weeks-2022-tyre-test-in-hungary.20GgIeVh7gtJT5JJhcUkUR.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221117191950/https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-to-drive-for-mercedes-in-this-weeks-2022-tyre-test-in-hungary.20GgIeVh7gtJT5JJhcUkUR.html |archive-date=17 November 2022 |access-date=17 November 2022 |website=Formula1.com}}</ref> Hy was vir die [[2019 Formule Een-seisoen|2019-seisoen]] gepaar met [[Robert Kubica]]<ref>{{Cite news |date=22 November 2018 |title=Robert Kubica: Polish driver to make F1 comeback with Williams in 2019 |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/46300009 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181122094105/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/46300009 |archive-date=22 November 2018 |access-date=22 November 2018 |work=BBC Sport}}</ref> en toe met [[Nicholas Latifi]] in 2020 en 2021.<ref>{{Cite web |title=Russell and Latifi to stay on at Williams in unchanged 2021 driver line-up |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-and-latifi-to-stay-on-at-williams-in-unchanged-2021-driver-line-up.2buMT250BE0Ef8Q2bUBDFE.html |access-date=16 July 2020 |website=formula1.com |date=16 July 2020 |archive-date=19 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919002445/https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-and-latifi-to-stay-on-at-williams-in-unchanged-2021-driver-line-up.2buMT250BE0Ef8Q2bUBDFE.html |url-status=live}}</ref> Sy eerste verskyning vir Williams was by die 2018 na-seisoentoets by Yas Marina-renbaan, waar hy die FW41 bestuur het.<ref>{{cite web |last=Smith |first=Luke |date=27 November 2018 |title=George Russell pleased with 'very positive' first Williams F1 test |url=https://www.crash.net/f1/news/911329/1/russell-pleased-very-positive-first-williams-f1-test |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181127161037/https://www.crash.net/f1/news/911329/1/russell-pleased-very-positive-first-williams-f1-test |archive-date=27 November 2018 |accessdate=14 November 2018 |website=crash.net}}</ref> Russell se jare by Williams was moeilik. Mercedes het gehoop dat Williams 'n mededingende motor sou inspan; soos Russell later opgemerk het, het Williams van 2015 tot 2017 niks swakker as vyfde op die vervaardigersrangleer geëindig nie.<ref name=":6" /> Toe Russell egter by Williams aangesluit het, was die span ver agter die res van die veld<ref>{{Cite web |date=March 2019 |title=Russell accepts Williams slowest despite 'big step' |url=https://www.motorsport.com/f1/news/russell-williams-slowest/4345758/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132131/https://www.motorsport.com/f1/news/russell-williams-slowest/4345758/ |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Motorsport.com}}</ref> en hulle kon nie 'n motor vervaardig wat betroubaar om punte kon meeding tot 2021, Russell se laaste jaar by die span nie. Die span was in so 'n geldnood dat hulle oorweeg het om Russell na die [[2020 Formule Een-seisoen|2020-seisoen]] met [[Kevin Magnussen]] te vervang as Magnussen genoeg borggeld kon vind om die span aan die gang te hou.<ref>{{Cite web |last=Gamble |first=Andrew |date=6 November 2021 |title=Williams held talks over axing George Russell before Mercedes move |url=https://www.express.co.uk/sport/f1-autosport/1517363/Williams-George-Russell-Mercedes |access-date=20 September 2024 |website=Express.co.uk}}</ref> As gevolg van Russell se lang lopie by Williams, is hy derde op die lys van meeste wedrenne in 'n loopbaan voordat hy punte aangeteken het, met 37. Die Formule Een-spanhoofde het egter sy vertonings gunstiger beskou. In 2020, 'n jaar waarin Russell slegs drie punte kon aanteken en 18de op die punteleer geëindig het,<ref name=":27">{{Cite web |title=2020 Driver Standings |url=https://www.formula1.com/en/results/2020/drivers |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> the team principals ranked him that year's sixth-best driver.<ref>{{Cite web |title=REVEALED: F1's team bosses choose their Top 10 drivers of 2020 {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/revealed-f1s-team-bosses-choose-their-top-10-drivers-of-2020.2z5yo7av41tQC3MrzeFNa3 |access-date=16 October 2024 |website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> het die spanhoofde hom as daardie jaar se sesde beste bestuurder aangewys. Daarbenewens het Russell Williams in 2021 terug na respek gelei, met 16 punte en 'n seldsame podiumplek vir Williams.<ref name=":28">{{Cite web |title=2021 Driver Standings |url=https://www.formula1.com/en/results/2021/drivers |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> In 2018 was Russell die amptelike reserwebestuurder van [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]. In 2019 het hy sy Formule 1-rendebuut as jaer by [[Williams F1|Williams]] gemaak.<ref>[https://nl.motorsport.com/f1/news/george-russell-williams-mercedes-2019/3193708/ Russell maakte in 2019 zijn Formule 1-debuut bij Williams]</ref> === 2019-'20 Nuwelingseisoen en eerste punte === [[Lêer:George Russell Mugello 2020, race day.jpg|duimnael|Russell by die [[2020 Toskaanse Grand Prix]], waar hy 11de geëindig het.]] In 2019 het Williams gesukkel om goeie vorm te bereik. By Russell se Formule Een-debuut, die [[2019 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]], het Russell 19de gekwalifiseer en 16de geëindig.<ref>{{Cite web |date=17 March 2019 |title=Australian Grand Prix |url=https://www.williamsf1.com/racing/news/2019/03/australian-grand-prix |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190323111815/https://www.williamsf1.com/racing/news/2019/03/australian-grand-prix |archive-date=23 March 2019 |access-date=19 February 2025 |website=[[WilliamsF1| Williams Racing]]}}</ref> Hy het erken dat sy ervaring moeilik was en opgemerk dat die motor "vier sekondes van die pas af was" en dat hy verskeie kere verbygesteek is.<ref name=":25">{{Cite news|url=https://www.youtube.com/watch?v=GBqSXuAl3CI |title=Top Drivers on Their First Formula 1 Race {{!}} Lando Norris, George Russell, Ollie Bearman & Alex Albon |date=27 February 2025 |last=High Performance |access-date=5 March 2025 |via=YouTube}} (22:05-25:39)</ref> Williams se stadige pas het in die seisoen voortgeduur, en in die meeste wedrenne was [[Robert Kubica|Kubica]] Russell se enigste kompetisie op die baan: Russell het eers in rondte ses, die [[2019 Monaco Grand Prix|Monaco Grand Prix]], voor 'n motor van 'n ander span geëindig. Hy het Kubica ook by al een-en-twintig wedrenne getroef.<ref>{{cite web |last=Galloway |first=James |date=30 November 2019 |title=F1 2019 qualifying match-ups: Lando Norris finishes ahead at McLaren |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/11874648/f1-2019-qualifying-match-ups-lando-norris-finishes-ahead-at-mclaren |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221114221440/https://www.skysports.com/f1/news/12433/11874648/f1-2019-qualifying-match-ups-lando-norris-finishes-ahead-at-mclaren |archive-date=14 November 2022 |accessdate=14 November 2022 |website=skysports.com}}</ref> Russell se beste plek was 11de by die reëngeteisterde [[2019 Duitse Grand Prix|Duitse Grand Prix]], waar Williams 'n opgradering uitgerol het,<ref>{{Cite web |date=1 August 2019 |title=Kubica had 'mixed feelings' after scoring point as he predicts tough weekend in Hungary |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/kubica-had-mixed-feelings-after-scoring-hockenheim-point-as-he-predicts.5uY9VwdUMAYO5aPUYRApgN |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> ses motors het sonder klassifikasie onttrek,<ref>{{Cite web |date=8 August 2019 |title=Russell hails 'best weekend of the year' in Hungary after 'absolute disaster' in Germany {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-hails-hungary-best-weekend-of-the-year-after-disaster-of-germany.XTIJ2pBeqo8PKnpX6bzU5 |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> en nog twee motors het elk 'n tydstraf na die wedren ontvang.<ref name=":26">{{Cite web |title=What the teams said - Race day in Germany {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/what-the-teams-said-race-day-in-germany-2019.6HeoWvqoqsKvmPTD6tv9ss |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> Hy het amper 10de geëindig, maar het onsuksesvol gevra om tydens 'n veiligheidsmotorperiode vir gladde bande by die kuipe aan te doen.<ref>{{Cite web |last=Collantine |first=Keith |date=30 July 2019 |title="I think it's slicks, mate": How Russell missed his first chance for points |url=https://www.racefans.net/2019/07/30/i-think-its-slicks-mate-how-russell-missed-his-first-chance-for-points/ |access-date=5 March 2025 |website=RaceFans |language=en}}</ref> In 2023 het Russell opgemerk dat dit die teleurstellendste oomblik van sy loopbaan was. Hy het ook 12de geëindig by die [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|Brasiliaanse Grand Prix]] nadat 'n laat veiligheidsmotor hom toegelaat het om homself te ontrond, en het helaas punte met 1.668 sekondes misgeloop. Hy het 20ste in die Bestuurderskampioenskap geëindig en geen punte teenoor Kubica se een aangeteken. Russell het later opgemerk dat dit as 'n mededinger vir hom moeilik was om te sien hoe mede-nuwelinge [[Alexander Albon]] en [[Lando Norris]] om punte en podiumplekke meeding nadat hy hulle die vorige jaar in F2 geklop het.<ref name=":25" /> Williams was meer mededingend op die baan in 2020, maar dit het nie op die puntetabel gewys nie, aangesien Williams die hele jaar geen punte aangeteken het nie.<ref>{{Cite web |last=Horton |first=Phillip |date=28 December 2020 |title=Williams' year-on-year gains 'remarkable' – Latifi |url=https://www.motorsportweek.com/2020/12/28/williams-year-on-year-gains-remarkable-latifi/ |access-date=5 March 2025 |website=Motorsport Week |language=en}}</ref> Russell het egter by verskeie geleenthede byna punte aangeteken, soos die [[2020 Stiermarkse Grand Prix]] (hy het 11de begin, maar na 16de geval nadat hy tydens 'n herbeginrondte in die gruis vasgery het)<ref>{{Cite web |date=12 July 2020 |title=Styrian Grand Prix 2020 race report and highlights: Lewis Hamilton eases to Styrian Grand Prix victory over Bottas as Ferraris collide |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/hamilton-eases-to-styrian-grand-prix-victory-over-bottas-as-ferraris-collide.5PfZ0DxltY7qOrbeVXMLa3 |access-date=5 March 2025 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=13 July 2020 |title='I messed up' admits George Russell after Lap 4 off in Styrian GP – but says 'slow' Williams was bigger problem {{!}} Formula 1®' |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.i-messed-up-admits-russell-after-lap-4-off-in-styrian-gp-but-says-slow-car.629eTPbqmQWg0ynbcFjbEk.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132130/https://www.formula1.com/en/latest/article.i-messed-up-admits-russell-after-lap-4-off-in-styrian-gp-but-says-slow-car.629eTPbqmQWg0ynbcFjbEk.html |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Formula1.com}}</ref> die [[2020 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] (het 12de geëindig), die [[2020 Toskaanse Grand Prix|Toskaanse Grand Prix]]<ref>{{cite web |date=13 September 2020 |title=Tuscan GP: George Russell denied first Formula 1 points in cruel finish |url=https://www.skysports.com/f1/news/36305/12071330/tuscan-gp-george-russell-denied-first-formula-1-points-in-cruel-finish |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200918015258/https://www.skysports.com/f1/news/36305/12071330/tuscan-gp-george-russell-denied-first-formula-1-points-in-cruel-finish |archive-date=18 September 2020 |access-date=7 October 2020 |website=skysports.com}}</ref> en die [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|Emilia-Romagna Grand Prix]] (het onder veiligheidsmotortoestande gebots).<ref>{{Cite web|title=Russell: Imola F1 safety car crash the biggest mistake of my career|url=https://www.autosport.com/f1/news/russell-imola-f1-safety-car-crash-the-biggest-mistake-of-my-career-4977629/4977629/|access-date=18 July 2021|website=Autosport.com|date=2 November 2020|archive-date=18 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132136/https://www.autosport.com/f1/news/russell-imola-f1-safety-car-crash-the-biggest-mistake-of-my-career-4977629/4977629/|url-status=live}}</ref> Russell het sy eerste punte by die [[2020 Sakhir Grand Prix|Sakhir Grand Prix]] aangeteken, na 'n verrassende bevordering na die Mercedes fabriekspan toe Lewis Hamilton positief getoets het vir COVID-19.<ref>{{Cite web|url=https://www.mercedesamgf1.com/en/news/2020/2020-sakhir-grand-prix/2020-sakhir-grand-prix-reserve-driver-announcement/|title=Mercedes Confirms George Russell for Sakhir GP|website=Mercedesamgf1.com|access-date=2 December 2020|archive-date=2 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201202074256/https://www.mercedesamgf1.com/en/news/2020/2020-sakhir-grand-prix/2020-sakhir-grand-prix-reserve-driver-announcement/|url-status=live}}</ref> Sy vertoning by Sakhir is wyd geprys deur beide Mercedes en die media.<ref>{{Cite web |last=Brundle |first=Martin |author-link=Martin Brundle |date=8 December 2020 |title=Martin Brundle: Sergio Perez, George Russell and the story of a dramatic Sakhir GP |url=https://www.skysports.com/f1/news/24096/12154973/martin-brundle-sergio-perez-george-russell-and-the-story-of-a-dramatic-sakhir-gp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201208224618/https://www.skysports.com/f1/news/24096/12154973/martin-brundle-sergio-perez-george-russell-and-the-story-of-a-dramatic-sakhir-gp |archive-date=8 December 2020 |access-date=9 December 2020 |website=Sky Sports}}</ref><ref>{{cite web |last=Cooper |first=Adam |date=8 December 2020 |title=Mercedes impressed by how Russell handled F1 pressure |url=https://www.motorsport.com/f1/news/mercedes-impressed-by-how-attacking-russell-handled-pressure/4923546/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615153151/https://www.motorsport.com/f1/news/mercedes-impressed-by-how-attacking-russell-handled-pressure/4923546/ |archive-date=15 June 2022 |access-date=11 April 2022 |website=Motorsport.com}}</ref> Hy het die voorste wegspringplek net-net misgeloop,<ref>{{Cite web |date=5 December 2020 |title=F1 2020 Sakhir Grand Prix - Full Qualifying Results |url=https://www.crash.net/f1/results/949884/1/f1-2020-sakhir-grand-prix-full-qualifying-results |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132131/https://www.crash.net/f1/results/949884/1/f1-2020-sakhir-grand-prix-full-qualifying-results |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Crash}}</ref> spanmaat Valtteri Bottas by die eerste draai verbygesteek en die grootste deel van die wedren voorgeloop. Hy was egter gedwing om twee keer agtereenvolgens in die kuipe te stop nadat die Mercedes-kuipespan per ongeluk Bottas se voorbande op sy motor gemonteer het na 'n radiofout.<ref>{{Cite web|title=Mercedes handed €20,000 fine for Russell tyre mix-up in Sakhir Grand Prix |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-handed-eur20-000-fine-for-russell-tyre-mix-up-in-sakhir-grand-prix.3PwKTGxftR3C8ACA5DcDKj.html|access-date=18 July 2021|website=Formula1.com|archive-date=25 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525200351/https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-handed-eur20-000-fine-for-russell-tyre-mix-up-in-sakhir-grand-prix.3PwKTGxftR3C8ACA5DcDKj.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |date=7 December 2020 |title=George Russell 'gutted' as Mercedes debut Sakhir GP win is 'taken away' |url=https://www.skysports.com/f1/news/36305/12153661/george-russell-gutted-as-mercedes-sakhir-gp-win-is-taken-away |access-date=6 September 2024 |work=Sky Sports}}</ref> Hy het Bottas 'n tweede keer verbygesteek, na die tweede plek herstel en was op pad na die wedrenleier Sergio Pérez toe 'n pap wiel hom weer kuipe toe gedwing met tien rondtes oor.<ref>{{Cite web|title=2020 Sakhir Grand Prix: Late puncture costs Russell podium place|url=https://www.formula1.com/en/latest/video.2020-sakhir-grand-prix-late-puncture-costs-russell-podium-place.1687521520283184367.html|access-date=18 July 2021|website=Formula1.com|archive-date=18 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210718133637/https://www.formula1.com/en/latest/video.2020-sakhir-grand-prix-late-puncture-costs-russell-podium-place.1687521520283184367.html|url-status=live}}</ref> Hy het negende geëindig en twee punte vir die eindstreep en een punt vir die vinnigste rondte behaal.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/russell-losing-victory-twice-in-bahrain-really-bloody-hurts/4922790/|title=George Russell: Losing Bahrain F1 victory twice really hurts|website=Motorsport.com|date=6 December 2020 |access-date=8 December 2020|archive-date=7 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201207020454/https://www.motorsport.com/f1/news/russell-losing-victory-twice-in-bahrain-really-bloody-hurts/4922790/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 December 2020 |title=Sergio Perez takes sensational maiden win in Sakhir GP as tyre mix-up ruins Russell's charge |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.sergio-perez-takes-sensational-maiden-win-in-sakhir-gp-as-tyre-issues-ruin.2TBf7rg5wpgELNALXJLRHV.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201207063434/https://www.formula1.com/en/latest/article.sergio-perez-takes-sensational-maiden-win-in-sakhir-gp-as-tyre-issues-ruin.2TBf7rg5wpgELNALXJLRHV.html |archive-date=7 December 2020 |access-date=8 December 2020 |website=Formula1.com}}</ref> Hy het later opgemerk dat terwyl "ek dieselfde bestuurder [in Sakhir] was as wat ek voorheen was...ek presies dieselfde bestuurder 'n week later was [toe ek vir Williams gery het tydens die seisoen-einde [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grand Prix]] ] toe ek reeds in K1 uitgeval het."<ref name=":1">{{Cite web |title=Hamilton to make Mercedes return in Abu Dhabi after testing Covid-negative, with Russell heading back to Williams |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.hamilton-to-make-mercedes-return-in-abu-dhabi-after-testing-covid-negative.6crMz5aWmfElFkpMdTpLwL.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201210174506/https://www.formula1.com/en/latest/article.hamilton-to-make-mercedes-return-in-abu-dhabi-after-testing-covid-negative.6crMz5aWmfElFkpMdTpLwL.html |archive-date=10 December 2020 |access-date=10 December 2020 |website=Formula1.com}}</ref><ref>{{Cite book |last=Whyman |first=Matt |url=https://books.google.com/books?id=1koSEQAAQBAJ |title=Inside Mercedes F1: Life in the Fast Lane |date=12 November 2024 |publisher=Crown |isbn=978-0-593-73564-0 |pages=32 |language=en}}</ref> In Aboe Dhabi het hy 'n spesiale helm gedra om die Williams-familie te vereer, wat die span in Oktober verkoop het.<ref>{{Cite web |date=11 December 2020 |title=Russell to wear Williams tribute helmet for Abu Dhabi GP. |url=https://www.motorsportweek.com/2020/12/11/russell-to-wear-williams-tribute-helmet-for-abu-dhabi-gp/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201211085234/https://www.motorsportweek.com/2020/12/11/russell-to-wear-williams-tribute-helmet-for-abu-dhabi-gp/ |archive-date=11 December 2020 |access-date=18 July 2021 |website=Motorsportweek.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Shah |first=Kunal |date=30 October 2020 |title=Sir Frank & Claire Williams Both Leave Roles At Legendary F1 Team |url=https://www.kunalsf1blog.com/frank-claire-williams-leave-team/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718132133/https://www.kunalsf1blog.com/frank-claire-williams-leave-team/ |archive-date=18 July 2021 |access-date=18 July 2021 |website=Kunal's F1 Blog}}</ref> Hy het 18de in die Bestuurderskampioenskap geëindig en drie punte aangeteken, alles vir Mercedes. === Mercedesspan === Van 4 tot 6 Desember het Russell vir [[Lewis Hamilton]] tydens die [[2020 Sakhir Grand Prix]] in die Mercedesfabriekspan vervang, aangesien Hamilton positief getoets het vir die [[Covid-19-virus]].<ref>{{nl}} {{Cite web|url=https://www.f1head.nl/nieuws/george-russell-vervangt-hamilton-voor-sahkir-gp/|title=George Russell vervangt Hamilton voor Sahkir GP|date=2 Desember 2020|author=Niek Vleugels}}</ref> In dié wedren het Russell sy eerste punte in Formule 1 aangeteken. Op 7 September 2021 is aangekondig dat Russell die tweede jaer in die Mercedes-span sou wees, vanaf die 2022-seisoen, en dus Hamilton se spanmaat. === 2021: Nooienspodium === Na Russell se sterk vertonings in [[2020 Formule Een-seisoen|2020]], het Mercedes gekyk na nuwe spanlede vir die 2021-seisoen, maar Williams het geweier om hom van sy kontrak vry te stel.<ref name=":6" /> Daarbenewens het die media gespekuleer dat hy [[Valtteri Bottas]] by Mercedes in 2022 sou vervang sodra hul onderskeie kontrakte verstryk het. Die twee aspirante het by die [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix]] gebots, toe Russell homself langs Bottas in rondte 30 bevind het. Hy het probeer om Bottas verby te steek, maar het oor 'n nat kol gery en beheer oor sy motor verloor, wat teen Bottas gebots het en 'n dubbele uitval veroorsaak het.<ref>{{Cite web |last=Herbert |first=Danny |date=19 April 2021 |title=Russell and Bottas crash analysis |url=https://drivetribe.com/p/russell-and-bottas-crash-analysis-DUpm07EeT7C8THxciAzozQ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220122153611/https://drivetribe.com/p/russell-and-bottas-crash-analysis-DUpm07EeT7C8THxciAzozQ |archive-date=22 January 2022 |access-date=18 July 2021 |website=DriveTribe}}</ref> Russell het aanvanklik die voorval op Bottas blameer, na die ongeluk na Bottas geloop en sy helm geklap (Bottas het met 'n middelvinger gereageer), en hom daarvan beskuldig dat hy "probeer het om hulle albei te verongeluk".<ref>{{cite web |date=18 April 2021 |title=George Russell and Valtteri Bottas crash: Drivers blame each other for causing 'dangerous' Imola collision |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12279561/george-russell-and-valtteri-bottas-crash-drivers-blame-each-other-for-causing-dangerous-imola-collision |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418235403/https://www.skysports.com/f1/news/12433/12279561/george-russell-and-valtteri-bottas-crash-drivers-blame-each-other-for-causing-dangerous-imola-collision |archive-date=18 April 2021 |access-date=18 April 2021 |website=Sky Sports}}</ref> Russell het egter later sy bewerings teruggetrek en aan Bottas en Williams om verskoning gevra.<ref>{{Cite web |last=Noble |first=Jonathan |date=19 April 2021 |title=Russell apologises to Bottas after Imola incident |url=https://www.motorsport.com/f1/news/russell-apologises-to-bottas-imola-incident/6350886/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423065857/https://www.motorsport.com/f1/news/russell-apologises-to-bottas-imola-incident/6350886/ |archive-date=23 April 2021 |access-date=23 April 2021 |website=motorsport.com}}</ref> Mercedes-baas Toto Wolff het erken dat Bottas in die eerste plek nie langs 'n Williams moes gewees het nie, maar het die grootste deel van sy kritiek vir Russell, 'n Mercedes-junior wat pas 'n Mercedes uitgeneem het, gereserveer.<ref>{{Cite news |last=Richards |first=Giles |date=19 April 2021 |title=Toto Wolff rebukes George Russell over Imola F1 crash with Valtteri Bottas |url=https://www.theguardian.com/sport/2021/apr/19/toto-wolff-george-russell-imola-crash-valtteri-bottas-mercedes-williams-f1 |access-date=16 October 2024 |work=The Guardian |issn=0261-3077}}</ref> Beide bestuurders het probeer om die dispuut, ten minste in die openbaar, af te speel nadat Bottas in 2025 weer by Mercedes aangesluit het.<ref>{{Cite web |last=Medland |first=Chris |date=31 January 2025 |title=Russell sees 2025 as the start of a new career chapter as Mercedes' experienced driver |url=https://racer.com/2025/01/31/russell-sees-2025-as-the-start-of-a-new-career-chapter-as-mercedes-experienced-driver/ |access-date=17 February 2025 |website=RACER |language=en |archive-date=16 Februarie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250216081015/https://racer.com/2025/01/31/russell-sees-2025-as-the-start-of-a-new-career-chapter-as-mercedes-experienced-driver/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=hAw_G3SF6Fk |title=Valtteri Bottas opens up on his role at Mercedes this season |date=10 February 2025 |last=((Sky Sports F1)) |access-date=17 February 2025 |via=YouTube}}</ref> == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:80%" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! [[2017 Formule Een-seisoen|2017]] | [[Force India|Sahara Force India]] | Force India VJM10 | [[Mercedes-AMG]] M08 EQ Power+ [[V6-enjin|V6 t]] |[[2017 Australiese Grand Prix|AUS]] <br/>{{0}} |[[2017 Chinese Grand Prix|CHN]] <br/>{{0}} |[[2017 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br/>{{0}} |[[2017 Russiese Grand Prix|RUS]] <br/>{{0}} |[[2017 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br/>{{0}} |[[2017 Monaco Grand Prix|MON]] <br/>{{0}} |[[2017 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br/>{{0}} |[[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br/>{{0}} |[[2017 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br/>{{0}} |[[2017 Britse Grand Prix|GBR]] <br/>{{0}} |[[2017 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br/>{{0}} |[[2017 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br/>{{0}} |[[2017 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/>{{0}} |[[2017 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br/>{{0}} |[[2017 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br/>{{0}} |[[2017 Japannese Grand Prix|JPN]] <br/>{{0}} |[[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br/>{{0}} |[[2017 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br/>{{0}} |bgcolor="#f0f8ff"| [[2017 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br/><small>Toets</small> |bgcolor="#f0f8ff"| [[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br/><small>Toets</small> | | | | |style="background:#efefef"| '''–''' |style="background:#efefef"| '''–''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2019 Formule Een-seisoen|2019]] | [[Williams F1|ROKiT Williams Racing]] | [[Williams F1|Williams FW42]] | [[Mercedes-AMG]] F1 M10 EQ Power+ [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Australiese Grand Prix|AUS]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Chinese Grand Prix|CHN]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /><small>17</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Franse Grand Prix|FRA]]<br /><small>19</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br /><small>18</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>14</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Duitse Grand Prix|DUI]]<br /><small>11</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>15</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>14</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2019 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2019 Russiese Grand Prix|RUS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Japannese Grand Prix|JPN]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br /><small>16</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br /><small>17</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><small>12</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br /><small>17</small> | | | |style="background:#efefef"| '''20''' |style="background:#efefef"| '''0''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|[[2020 Formule Een-seisoen|2020]] | [[Williams F1|Williams Racing]] | [[Williams F1|Williams FW43]] |rowspan=2|[[Mercedes-AMG]] F1 M11 EQ Performance [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=efcfff| [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br />16 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />18 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]<br />12 |bgcolor=cfcfff| [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]<br />18 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />17 |bgcolor=efcfff| [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />14 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]<br />11 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />18 |bgcolor=efcfff| [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]<br />14 |bgcolor=efcfff| [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />DNF |bgcolor=cfcfff| [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />16 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />12 | |bgcolor=cfcfff| [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />15 | | | | | | | |rowspan=2 style="background:#efefef"| '''18''' |rowspan=2 style="background:#efefef"| '''3''' |- | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | <small>Mercedes-AMG F1 W11 EQ</small> | | | | | | | | | | | | | | | |bgcolor=dfffdf| [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]]<br />9{{Pictogram snelste ronde}} | | | | | | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] | [[Williams F1|Williams Racing]] | [[Williams F1|Williams FW43B]] | [[Mercedes-AMG]] F1 M12 E Performance [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=cfcfff| [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /><small>14</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br/><small>16</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /><small>14</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Monaco Grand Prix|MON]] <br /><small>14</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /><small>17</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] <br /><small>12</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /><small>11</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] <br /><small>12</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /><small>8</small> |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /><small>2</small>‡ |bgcolor=cfcfff| [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br /><small>17</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /><small>9</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /><small>10</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /><small>15</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /><small>14</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br /><small>16</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br /><small>13</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br /><small>17</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /><small>DNF</small> | | |bgcolor=efefef|'''15''' |bgcolor=efefef|'''16''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br/>F1 W13 | [[Mercedes-Benz|Mercedes-AMG]]<br/>F1 M13 E Performance [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf| [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>5 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>5 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>5 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>4 |bgcolor=efcfff| [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>^'''4'''4 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br/>3 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>3 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>2 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>2 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/>3 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>14{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>^'''1'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>5 | | |bgcolor=efefef| '''4''' |bgcolor=efefef| '''275''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br/>F1 W14 | [[Mercedes-Benz|Mercedes-AMG]]<br/>F1 M14 E Performance [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />4 |bgcolor=efcfff| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />^'''4'''8{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />3 |bgcolor=efcfff| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />17 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />5 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />16† |bgcolor=dfffdf| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />^'''4'''4 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />^'''8'''5 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />6 |bgcolor=efcfff| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />8 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />3 | | |bgcolor=efefef|'''8''' |bgcolor=efefef|'''175''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br/>F1 W15 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>F1 M15 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>6 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>17^† |bgcolor=dfffdf| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>^'''8'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>5 |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>4 |bgcolor=ffffbf| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>^'''4'''1 |bgcolor=efcfff| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br/><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>8{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=000000 style="color:white"| [[2024 Belgiese Grand Prix|<span style="color: #fff;">BEL</span>]]<br/><small>DSQ</small> |bgcolor=dfffdf| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>7 |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>^'''6'''4 |bgcolor=ffffbf| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>^'''4'''3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>5 |bgcolor=efefef|'''6''' |bgcolor=efefef|'''245''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br/>F1 W16 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>F1 M16 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>3 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>^'''4'''3 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>5 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>2 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>5 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>^'''4'''3 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>4 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>5 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>5 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>2 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>^'''2'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>^'''3'''4 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>2 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>^'''2'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>5 |bgcolor=efefef|'''4''' |bgcolor=efefef|'''319''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br/>F1 W17 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>F1 M17 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t h]] |bgcolor=ffffbf| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>^'''4'''4 |bgcolor=efcfff| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>^'''1'''<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>12 |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/>2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>^'''4'''2 |bgcolor=efcfff| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>7 |bgcolor=ffdf9f| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/>2 |bgcolor=| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|RUS|seasonposition}}*''' |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|RUS|seasonpoints}}*''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} * '''*'''^'''1''' Wenner van die snelwedren. * ^† Uitgeval, maar wel geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het. * ‡ Halwe punte is toegeken in België in 2021 na 'n verkorte wedren weens swaar reën. '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings|3}} {{DEFAULTSORT:Russell, George}} [[Kategorie:Britse renjaers]] [[Kategorie:Engelse sportlui]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 1998]] [[Kategorie:Lewende mense]] 9vuelrii8u3okp6q0ycvve9jj6lgtkx 3 318202 2965552 2292653 2026-09-06T22:08:50Z Neriah 133615 Neriah het bladsy [[Gebruikerbespreking:Satirdan kahraman]] na [[Gebruikerbespreking:Mümtaz]] geskuif: Bladsy is outomaties geskuif na hernoeming van gebruiker "[[Spesiaal:CentralAuth/Satirdan kahraman|Satirdan kahraman]]" na "[[Spesiaal:CentralAuth/Mümtaz|Mümtaz]]" 2292653 wikitext text/x-wiki == Welkom == {| class="toccolours" width="100%" style="font-size:100%; margin-bottom:0.5em;" | {| width="100%" cellspacing="0" cellpadding="6" style="font-size:95%; line-height:125%; background-color:#faf6ed; border:1px solid #faecc8;" |- | colspan="4" style="background-color:#faecc8;" |<big>'''{{#ifeq: {{lc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{uc:{{BASEPAGENAME}}}} | Hallo,&nbsp;gebruiker vanaf [[IP-adres]] {{BASEPAGENAME}} | Hallo&nbsp;{{PAGENAME}}}},''' [[Wikipedia:Welkom nuwelinge|hartelik welkom]] op die Afrikaanse Wikipedia!</big> |- | colspan="4" | Dankie vir jou belangstelling in [[Wikipedia]]. Ons werk hier aan die ideaal van ’n gratis en vrylik beskikbare, vrylik bewerkbare, neutrale en volledige ensiklopedie. |- | colspan="4" | Die [[Afrikaanse Wikipedia]] bestaan al sedert Desember 2001 en bevat reeds ''{{NUMBEROFARTICLES}}'' artikels. Vanaf die begin van die projek het die gebruikers ’n aantal riglyne en uitgangspunte vir artikelbewerking en onderlinge samewerking opgestel. Nuwelinge kan hieruit voordeel trek. Jy mag dit behulpsaam vind om van die skakels in hierdie raampie te volg en met die projek vertroud te raak voordat jy begin bydra. Indien jou vingers jeuk om te eksperimenteer, kan jy gerus ons [[Wikipedia:Sandput|Sandput]] besoek: dit is juis vir die rede daar. Uiteindelik wil ons dat al ons gebruikers [[Wikipedia:Voel vry en gaan jou gang|vry voel om hulle gang te gaan]], maar dit doen natuurlik geen kwaad om ’n bietjie houvas te kry voor 'n mens in die diep kant in spring nie! Besoek gerus ook ons [[Wikipedia:Geselshoekie|Geselshoekie]], ons gebruikers staan gereed om hand by te sit, of bloot net hand te skud. |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Books-aj.svg aj ashton 01.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Verifieerbaarheid}} | [[Wikipedia:Verifieerbaarheid|'''Verifieerbaarheid''']]<br />Die eerste van Wikipedia se drie kernbeleide | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Konversation.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Geselshoekie}} | [[Wikipedia:Geselshoekie|'''Geselshoekie''']]<br />Die gewilde bymekaarkomplek |- | width="8%" align="right" | {{Klik|Afbeelding=OrgChem Nomen pictograph.png|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing}} | width="38%" | [[Wikipedia:Geen oorspronklike navorsing|'''Geen oorspronklike navorsing''']]<br />Die tweede van Wikipedia se drie kernbeleide | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Bucket in the sand.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Sandput}} | width="38%" | [[Wikipedia:Sandput|'''Sandput''']]<br />Eksperimenteer na hartelus |- | align="right" |{{Klik|Afbeelding=Unbalanced scales.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Neutrale standpunt}} | [[Wikipedia:Neutrale standpunt| '''Neutrale standpunt''']]<br />Die derde van Wikipedia se drie kernbeleide | width="8%" align="right" | {{Klik|Afbeelding=Icon tools.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Redigeringsinstruksies}} | [[Wikipedia:Redigeringsinstruksies|'''Redigeringsinstruksies''']]<br />Hoe maak ek: teks wat skuinsgedruk is? ’n opskrif? tabelle? |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Nuvola apps important yellow.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Wat Wikipedia nie is nie}} | [[Wikipedia:Wat Wikipedia nie is nie|'''Wat Wikipedia nie is nie''']]<br />Daar is ook ’n paar dinge wat ons nié hier doen nie | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Icon - upload photo 2.svg|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Beelde}} | [[Wikipedia:Beelde|'''Beelde''']]<br />As jy beelde wil oplaai |- | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Crystal Clear app ksmiletris.png|Grootte=30px|Link=Wikipedia:Beleefdheid}} | [[Wikipedia:Beleefdheid|'''Beleefdheid''']]<br />Ken jou maniere | align="right" | {{Klik|Afbeelding=Crystal Clear app kedit.svg||Grootte=30px|Link=Wikipedia:Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel}} | [[Wikipedia:Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel|'''Wenke vir die skryf van ’n goeie artikel''']]<br />Soms sê die naam alles {{#ifeq: {{lc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{uc:{{BASEPAGENAME}}}} | {{!}}- {{!}} colspan="4" style="border-top:2px solid #faecc8;" {{!}}Jou bydrae word nou geregistreer onder jou IP-adres. Daar is verskeie voordele gebonde aan die skep van ’n rekening – sluit gerus by ons aan!| }} |- | colspan="4" style="border-top:2px solid #faecc8;" | Hierdie bladsy, wat nou op jou skerm staan, is trouens jou persoonlike besprekingsbladsy. Die plek waar ander Wikipediane jou in die toekoms kan kontak en jy hulle dan kan beantwoord. Elke gebruiker het so ’n bladsy. Jy kan dus ook boodskappe op ander gebruikers se besprekingsbladsye los. Sluit boodskappe en besprekings altyd af met <big><nowiki>~~~~</nowiki></big> of deur op die handtekeningknop in die wysigingsvenster te kliek: sodoende word jou boodskap onderteken met jou gebruikersnaam en die datum en tyd waarop die boodskap voltooi is. Kliek dan as laaste op "Stoor bladsy" om enige bewerkings te stoor. |} |} — [[Gebruiker:KabouterBot|KabouterBot]] ([[Gebruikerbespreking:KabouterBot|kontak]]) 17:24, 16 Oktober 2020 (UTC) 7n6rz1pcieeofo0hexyfdq9x01135kj 0 373007 2965556 2691038 2026-09-06T22:43:04Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2965556 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | name = Ivato Internasionale Lughawe | nativename = | nativename-a = | nativename-r = | image = Ivato Intl Airport Antananarivo Madagascar.jpg | image-width = 250 | IATA = TNR | ICAO = FMMI | pushpin_map = Madagaskar | pushpin_map_caption = Ligging van die lughawe in Madagaskar | pushpin_label = TNR | pushpin_label_position = right | type = Openbaar/Militêr | owner = | operator = ADEMA (Aéroports de Madagascar) | city-served = [[Antananarivo]], Madagaskar | location = <!--if different than above--> | hub = [[Air Madagascar]] | elevation-f = 4 198 | elevation-m = 1 280 | coordinates = {{koördinate|18|47|49|S|47|28|44|O|tipe:lughawe}} | metric-elev = | metric-rwy = | r1-number = 11/29 | r1-length-f = 10 171 | r1-length-m = 3 100 | r1-surface = Teer | stat-year = 2009 | stat1-header = Passasiers | stat1-data = 611&nbsp;175 | stat2-header = | stat2-data = | footnotes = }} <!-- [[File:Flughafen Antananarivo 2019-10-03 4.jpg|duimnael|Vertreksaal]] reeds in kassie --> [[File:Y Coetsee Airport at Antananarivo.jpg|duimnael|Die terminaal se binnekant]] '''Ivato Internasionale Lughawe''' ([[IATA]]: '''TNR''' – [[ICAO]]: '''FMMI''') is die hoof-internasionale [[lughawe]] wat [[Antananarivo]], die [[hoofstad]] van [[Madagaskar]], bedien. Ivato-lughawe is 16&nbsp;km noordwes van die stadsentrum geleë. == Geskiedenis == Ivato is sedert die 1960's die hooflughawe van Antananarivo; burgerlike en militêre gemengde platform en die [[Spil (lughawe)|hoofspil]] vir [[Air Madagascar]]. Madagaskar se dodelikste lugvaartongeluk het op 19 Julie 1967 by die lughawe plaasgevind. 'n [[Douglas DC-4]] van Air Madagascar wat na Antsiranana vertrek het, het die grond 720 meter verby die aanloopbaan getref, kortliks die lug in geskiet, maar net meer as 500 meter later weer neergestort en 42 van die 77 aan boord het gesterf. Onder die ongevalle was die minister van buitelandse sake, Albert Sylla.<ref>{{Cite web |title=ASN Aircraft accident Douglas DC-4-1009 5R-MAD Antananarivo-Ivato Airport (TNR) |url=https://aviation-safety.net/database/record.php?id=19670719-1 |access-date=2023-02-22 |website=aviation-safety.net}}</ref> == Terminale == Dit het twee hoofterminale: een terminaal vir binnelandse vlugte en een terminaal vir internasionale vlugte. In Desember 2021 het 'n nuwe terminaal geopen.<ref>{{cite web | url=https://www.airport-technology.com/projects/ivato-international-airports-new-terminal-antananarivo-madagascar/ | title=Ivato International Airport's New Terminal, Antananarivo, Madagascar }}</ref> In 2016 het 845&nbsp;000 passasiers deur die lughawe beweeg. ==Rederye en bestemmings== *[[Air Austral]] – [[Roland Garros-lughawe|Saint-Denis de la Réunion]] *[[Air France]] – [[Lughawe Parys-Charles de Gaulle|Parys-Charles de Gaulle]] *[[Air Madagascar]] – [[Dzaoudzi-Pamandzi Internasionale Lughawe|Dzaoudzi]], [[Guangzhou Baiyun Internasionale Lughawe|Guangzhou]], [[O.R. Tambo Internasionale Lughawe|Johannesburg–O. R. Tambo]],<ref>{{Cite web|url=https://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/284174/air-madagascar-resumes-antananarivo-johannesburg-from-mid-june-2019/|title=Air Madagascar resumes Antananarivo – Johannesburg from mid-June 2019|website=Routesonline|access-date=4 October 2019}}</ref> [[Sir Seewoosagur Ramgoolam Internasionale Lughawe|Mauritius]], [[Prins Said Ibrahim Internasionale Lughawe|Moroni]], [[Lughawe Parys-Charles de Gaulle|Parys-Charles de Gaulle]], [[Roland Garros-lughawe|Saint-Denis de la Réunion]] * [[Air Mauritius]] – [[Sir Seewoosagur Ramgoolam Internasionale Lughawe|Sir Seewoosagur Ramgoolam]], [[Mauritius]] * [[Airlink]] – [[O.R. Tambo Internasionale Lughawe|Johannesburg–O. R. Tambo]]<ref>{{cite web | url=https://economist.com.na/76393/wheels-wings/airlink-to-resume-flights-between-south-africa-and-madagascar/ | title=Airlink to resume flights between South Africa and Madagascar &#124; Namibia Economist | access-date=13 Augustus 2023 | archive-date=11 Junie 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230611162916/https://economist.com.na/76393/wheels-wings/airlink-to-resume-flights-between-south-africa-and-madagascar/ | url-status=dead }}</ref> * Corsair International – [[Parys Orly-lughawe|Parys–Orly]], [[Roland Garros-lughawe|Saint-Denis de la Réunion]]<ref>{{cite web |title=Corsair Resumes Madagascar Service From June 2023 |url=https://www.aeroroutes.com/eng/230322-sstnr |website=Aeroroutes |access-date=22 March 2023}}</ref> * [[Ethiopian Airlines]] – [[Addis Abeba Bole Internasionale Lughawe|Bole–Addis Abeba]]<ref>{{cite web|url=http://www.routesonline.com/news/38/airlineroute/270688/ethiopian-plans-antananarivo-launch-in-march-2017/|title=Ethiopian plans Antananarivo launch in March 2017|publisher=routesonline|access-date=4 January 2017}}</ref> * [[Kenya Airways]] – [[Jomo Kenyatta Internasionale Lughawe|Jomo Kenyatta]], [[Nairobi]] * [[Turkish Airlines]] – [[Istanbul Atatürk Internasionale Lughawe|Istanbul Atatürk]], [[Istanboel]]<ref>{{Cite web|url=https://onemileatatime.com/istanbul-airport/|title=Istanbul's New Airport Is A Hot Beautiful Mess|date=9 April 2019|website=One Mile at a Time|access-date=4 October 2019}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Lughawens in Afrika]] [[Kategorie:Madagaskar]] 1wa2esf24t2yhlt5p9hlp3svfl1nd0h 0 385333 2965577 2917425 2026-09-07T11:04:31Z Jommy3210 209486 /* Eksterne skakels */ 2965577 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Tennisspeler | spelernaam = Naomi Osaka | beeld = [[Lêer:NaomiOsaka-smile-2020 (cropped tight).png|250px]] | onderskrif = Naomi Osaka tydens die [[VSA-Ope (tennis)|VSA-Ope]] in 2020 | vollenaam = Naomi Osaka | noemnaam = | land = {{vlagland|Japan}} | woonplek = [[Beverly Hills, Kalifornië|Beverly Hills]], [[Kalifornië]], [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] | geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1997|10|16}}<ref name=WTAStats>{{en}} {{cite web |url=https://www.wtatennis.com/players/319998/naomi_osaka |title=Naomi Osaka |publisher=Women's Tennis Association |accessdate=13 Julie 2026}}</ref> | geboorteplek = [[Osaka]], [[Japan]]<ref name="WTAStats" /> | sterftedatum = | sterfteplek = | lengte = 1,80&nbsp;m<ref name="WTAStats" /> | gewig = | college = | afrigter = Patrick Mouratoglou (2024–''hede'')<ref name="WTAStats" /> | beginpro = September 2013<ref name="WTAStats" /> | afgetree = | speel = Regshandig (tweehandig handrughou)<ref name="WTAStats" /> | loopbaanwengeld = $26&nbsp;367&nbsp;552 <small>(soos op 13 Julie 2026)</small><ref name="WTAStats" /> <small>(16de van alle tye)</small><ref>{{en}} {{cite web |url=http://wtafiles.wtatennis.com/pdf/rankings/All_Career_Prize_Money.pdf |title=Career Prize Money Leaders |publisher=Women's Tennis Association |format=PDF |date=13 Julie 2026 |accessdate=13 Julie 2026}}</ref> | tennishsjaar = | tennishsid = | webblad = | enkelspelrekord = 342–189 (64,1%)<ref name="WTAStats" /> | enkelspeltitels = 7 WTA<ref name="WTAStats" /> | hoogsteenkelspelrang = No. '''1''' (28 Januarie 2019)<ref name="WTAStats" /> | huidigeenkelspelrang = No. 13 (13 Julie 2026)<ref name="WTAStats" /> | AustralieseOpeuitslag = '''W''' (2019, 2021) | AustralieseOpejunioruitslag = | AustralieseOpesenioruitslag = | FranseOpeuitslag = 4R (2026) | FranseOpejunioruitslag = | FranseOpesenioruitslag = | Wimbledonuitslag = KE (2026) | Wimbledonjunioruitslag = | Wimbledonsenioruitslag = | VSAOpeuitslag = '''W''' (2018, 2020) | VSAOpejunioruitslag = | VSAOpesenioruitslag = | Andertoernooie = Groot toernooie | MeestersBekeruitslag = | WTAKampioenskapuitslag = RR (2018, 2019) | Olimpieseuitslag = 3R ([[Olimpiese Somerspele 2020|2020]]) | dubbelspelrekord = 2–15 (11,8%)<ref name="WTAStats" /> | dubbelspeltitels = 0 WTA<ref name="WTAStats" /> | hoogstedubbelspelrang = No. 324 (3 April 2017)<ref name="WTAStats" /> | huidigedubbelspelrang = No. – (13 Julie 2026)<ref name="WTAStats" /> | AustralieseOpeDubbelspeluitslag = 1R (2017) | AustralieseOpeDubbelspeljunioruitslag = | AustralieseOpeDubbelspelsenioruitslag = | FranseOpeDubbelspeluitslag = 2R (2016) | FranseOpeDubbelspeljunioruitslag = | FranseOpeDubbelspelsenioruitslag = | WimbledonDubbelspeluitslag = 1R (2017) | WimbledonDubbelspeljunioruitslag = | WimbledonDubbelspelsenioruitslag = | VSAOpeDubbelspeluitslag = 1R (2016, 2017) | VSAOpeDubbelspeljunioruitslag = | VSAOpeDubbelspelsenioruitslag = | AndertoernooieDubbelspel = | MeestersBekerDubbelspeluitslag = | WTAKampioenskapDubbelspeluitslag = | OlimpieseDubbelspeluitslag = | Gemeng = | gemengdetitels = | gemengderekord = | AustralieseOpeGemengdeuitslag = | FranseOpeGemengdeuitslag = | WimbledonGemengdeuitslag = | VSAOpeGemengdeuitslag = | opgedateer = 13 Julie 2026 }} '''Naomi Osaka''' ([[Japannees]]: 大坂なおみ, ''Ōsaka Naomi'', [oːsaka naomi]; gebore [[16 Oktober]] [[1997]]) is 'n [[Japan]]nese professionele [[tennis]]speler. Sy was die nommer 1-gekeurde van die Women's Tennis Association (WTA) en die eerste Asiatiese speler wat die beste posisie in enkelspel beklee het. Sy is 'n viermalige [[Grand Slam (tennis)|Grand Slam]]-enkelspelkampioen en voormalige kampioen van die [[Australiese Ope (tennis)|Australiese Ope]]. Haar sewe titels op die WTA-toer bevat ook twee op die Premier Mandatory-vlak. By die [[VSA-Ope (tennis)|Amerikaanse Ope]] 2018 en die Australiese Ope in 2018 het Osaka haar eerste twee Grand Slam-enkelspeltitels in Grand Slam-toernooie gewen, en is sy die eerste speler wat hierdie prestasie behaal het sedert Jennifer Capriati in 2001. Sy het ook die eerste vrou geword om opeenvolgende Grand Slam-enkelspeltitels te wen sedert [[Serena Williams]] in 2015. == Lewensloop == Osaka is in [[Japan]] gebore van 'n Haïtiaanse vader en 'n Japannese moeder, en het sedert driejarige ouderdom in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] gewoon en is daar in tennis afgerig. Sy het op 16-jarige ouderdom bekendheid verwerf toe sy die voormalige Amerikaanse Opekampioen, Samantha Stosur, verslaan het tydens haar WTA-toerdebuut by die 2014 Stanford Classic. Twee jaar later haal sy haar eerste WTA-eindstryd by die 2016 Pan Pacific Open in Japan om die top 50 van die WTA-ranglys te betree. Osaka het haar deurbraak op die boonste vlak van vrouetennis in 2018 gemaak toe sy haar eerste WTA-titel by die Indian Wells Open gewen het. Later in die jaar het sy die 23-malige Grand Slam-enkelkampioen Serena Williams in die eindstryd van die Amerikaanse Ope verslaan om die eerste Japannese speler te word wat 'n Grand Slam-enkelspeltitel gewen het. Sedert 2018 het sy in vier agtereenvolgende jare 'n Grand Slam-enkelspeltitel gewen. == Opgang as tennisster == Osaka is een van die wêreld se mees bemarkbare atlete, en was in 2020 in die agtste plek onder al die atlete wat goedkeuringsinkomste ontvang het. Sy was ook die hoogste verdienste vroulike atleet ooit volgens die jaarlikse inkomste daardie jaar. Osaka het aansienlike erkenning gekry as aktivis, nadat sy in samewerking met haar wedstryde steun vir die Black Lives Matter-beweging ten toon gestel het. Sy is benoem as een van die 2020 ''Sports Illustrated'' se "Sportlui van die Jaar" vir haar aktivisme hoofsaaklik as deel van haar Amerikaanse Ope kampioenskaplopie, en is ook ingesluit op ''[[Time (tydskrif)|Time]]'' se jaarlikse lys van die 100 mees invloedryke mense in die wêreld in beide 2019 en 2020. Boonop was sy die Laureus Wêreldsportvrou van die jaar in 2021. Tydens die [[Olimpiese Somerspele 2020|Olimpiese Spele in Tokio 2021]] word sy die eerste tennisspeler wat die Olimpiese ketel tydens die openingseremonie aangesteek het. Op die baan het Osaka 'n aggressiewe speelstyl met 'n kragtige dienhou wat 200&nbsp;km/h kan bereik. == Grand Slam-rekord == [[Lêer:Naomi Osaka (33948760861) (cropped).jpg|duimnael|links|upright|Osaka as 19-jarige by die Franse Ope in 2016]] Die tabel toon Osaka se prestasie tydens elk van die [[Grand Slam (tennis)|Grand Slam]]-toernooie in enkelspel vir vroue waaraan sy deelgeneem het: {| class="wikitable" style="text-align: center;" width = 60%; !width=10%| Jaar !width=20%| [[Australiese Ope (tennis)|Australiese Ope]] !width=20%| [[Franse Ope]] !width=20%| [[Wimbledon-kampioenskap|Wimbledon]] !width=20%| [[VSA-Ope (tennis)|VSA-Ope]] |- |2015 | ''Nie deelgeneem nie'' | ''Nie deelgeneem nie'' | K1 | K2 |- |2016 |style="background:#afeeee;"| Rondte 3 |style="background:#afeeee;"| Rondte 3 | ''nie deelgeneem nie'' |style="background:#afeeee;"| Rondte 3 |- |2017 |style="background:#afeeee;"| Rondte 2 |style="background:#afeeee;"| Rondte 1 |style="background:#afeeee;"| Rondte 3 |style="background:#afeeee;"| Rondte 3 |- |2018 |style="background:#afeeee;"| Rondte 4 |style="background:#afeeee;"| Rondte 3 |style="background:#afeeee;"| Rondte 3 |style="background:#00ff00;"| '''Wenner''' |- |2019 |style="background:#00ff00;"| '''Wenner''' |style="background:#afeeee;"| Rondte 3 |style="background:#afeeee;"| Rondte 1 |style="background:#afeeee;"| Rondte 4 |- |2020 |style="background:#afeeee;"| Rondte 3 | ''Nie deelgeneem nie'' | ''Toernooi nie gehou nie'' |style="background:#00ff00;"| '''Wenner''' |- |2021 |style="background:#00ff00;"| '''Wenner''' |style="background:#afeeee;"| Rondte 2 | ''Nie deelgeneem nie'' |style="background:#afeeee;"| Rondte 3 |- |2022 |style="background:#afeeee;"| Rondte 3 |style="background:#afeeee;"| Rondte 1 | ''Nie deelgeneem nie'' |style="background:#afeeee;"| Rondte 1 |- |2023 | ''Nie deelgeneem nie'' | ''Nie deelgeneem nie'' | ''Nie deelgeneem nie'' | ''Nie deelgeneem nie'' |- |2024 |style="background:#afeeee;"| Rondte 1 |style="background:#afeeee;"| Rondte 2 |style="background:#afeeee;"| Rondte 2 |style="background:#afeeee;"| Rondte 2 |- |2025 |style="background:#afeeee;"| Rondte 3 |style="background:#afeeee;"| Rondte 1 |style="background:#afeeee;"| Rondte 3 |style="background:yellow;"| Halfeindstryd |- |2026 |style="background:#afeeee;"| Rondte 3 |style="background:#afeeee;"| Rondte 4 |style="background:#ffebcd;"| Kwarteindstryd | |} == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{CommonsKategorie-inlyn|Naomi Ōsaka|Naomi Osaka}} * {{en}} {{ja}} [https://www.naomiosaka.com/ Amptelike webwerf] * {{en}} [https://www.itftennis.com/en/players/naomi-osaka/800357962/jpn/wt/s/overview/ Naomi Osaka se ITF-profiel] * {{en}} [https://www.wtatennis.com/players/319998/naomi_osaka Naomi Osaka se WTA-profiel] * {{en}} {{IMDb naam|8171677}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Osaka, Naomi}} [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Geboortes in 1997]] [[Kategorie:Japannese Tennisspelers]] [[Kategorie:Olimpiese deelnemers]] 2gzih5p1953l5mqu44c1ujqbuxgnk8g 0 388065 2965429 2871134 2026-09-06T13:29:26Z Thabo sentsho 199154 Santeng village 2965429 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Santeng village | ander_naam =Monganeng section | inheemse_naam = | nedersetting_tipe = [[Nedersetting]] | beeld_stadsilhoeët = | beeld_alt = | beeldbyskrif = | beeld_vlag = | beeld_seël = | beeld_skild = | bynaam = | slagspreuk = | beeld_kaart = | duimdrukkeretiketposisie = onderkant | kaart_onderskrif = | latd = 24.3446 |latm = |lats = | longd = 30.5853 |longm = |longs = | provinsie = Limpopo | distrik = Mopani | munisipaliteit = Maruleng | hoofplek = | stigtingsdatum = | regeringvoetnotas = | regeringstipe = | leier_party = | leiertitel = | leiernaam = | oppervlakvoetnotas = | oppervlak_totaal_km2 = | oppervlak_metro_km2 = | hoogte_m = | bevolkingvoetnotas = <ref name="census2011"/> | bevolking_totaal = | bevolking_soos_op = 2011 | bevolkingnota = | demografie1_voetnotas = | persent_swart = 99% | persent_kleurling = | persent_asiër = | persent_wit = | persent_ander = | demografie2_voetnotas = | demografie2_titel1 = [[Noord-Sotho]] | demografie2_info1 = 96.0% | demografie2_titel2 = [[Tsonga]] | demografie2_info2 = 0.9% | demografie2_titel3 = | demografie2_info3 = | demografie2_titel4 = Ander | demografie2_info4 = 3.1% | poskode = | poskode2 = | skakelkode = | sensuskode = 964025 | webwerf = }} '''Sandton''' is 'n klein landelike [[nedersetting]] in die suidooste van die [[Limpopo]]provinsie, [[Suid-Afrika]]. Dit val onder die beheer van die [[Maruleng Plaaslike Munisipaliteit]] wat onder die [[Mopani-distriksmunisipaliteit]] ressorteer. Hier is nie hoë toringblokke en winkelsentrums soos in [[Sandton]], Gauteng te vinde is nie. == Sien ook == * [[Lys van dorpe in Suid-Afrika]] == Verwysings == {{Verwysings}} {{Limpopo saadjie}} {{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|DC33}} [[Kategorie:Nedersettings in Limpopo]] plnave3u7dkecnfeygfwawflds3v2et 2965431 2965429 2026-09-06T13:30:55Z Thabo sentsho 199154 /* */ 2965431 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = SANTENG VILLAGE | ander_naam = | inheemse_naam = | nedersetting_tipe = [[Nedersetting]] | beeld_stadsilhoeët = | beeld_alt = | beeldbyskrif = | beeld_vlag = | beeld_seël = | beeld_skild = | bynaam = | slagspreuk = | beeld_kaart = | duimdrukkeretiketposisie = onderkant | kaart_onderskrif = | latd = 24.3446 |latm = |lats = | longd = 30.5853 |longm = |longs = | provinsie = Limpopo | distrik = Mopani | munisipaliteit = Maruleng | hoofplek = | stigtingsdatum = | regeringvoetnotas = | regeringstipe = | leier_party = | leiertitel = | leiernaam = | oppervlakvoetnotas = | oppervlak_totaal_km2 = | oppervlak_metro_km2 = | hoogte_m = | bevolkingvoetnotas = <ref name="census2011"/> | bevolking_totaal = | bevolking_soos_op = 2011 | bevolkingnota = | demografie1_voetnotas = | persent_swart = 99% | persent_kleurling = | persent_asiër = | persent_wit = | persent_ander = | demografie2_voetnotas = | demografie2_titel1 = [[Noord-Sotho]] | demografie2_info1 = 96.0% | demografie2_titel2 = [[Tsonga]] | demografie2_info2 = 0.9% | demografie2_titel3 = | demografie2_info3 = | demografie2_titel4 = Ander | demografie2_info4 = 3.1% | poskode = | poskode2 = | skakelkode = | sensuskode = 964025 | webwerf = }} '''Sandton''' is 'n klein landelike [[nedersetting]] in die suidooste van die [[Limpopo]]provinsie, [[Suid-Afrika]]. Dit val onder die beheer van die [[Maruleng Plaaslike Munisipaliteit]] wat onder die [[Mopani-distriksmunisipaliteit]] ressorteer. Hier is nie hoë toringblokke en winkelsentrums soos in [[Sandton]], Gauteng te vinde is nie. == Sien ook == * [[Lys van dorpe in Suid-Afrika]] == Verwysings == {{Verwysings}} {{Limpopo saadjie}} {{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|DC33}} [[Kategorie:Nedersettings in Limpopo]] e0aa8hu9c9skoz0ntaq3e69kx2e79d1 2965433 2965431 2026-09-06T14:06:32Z Aliwal2012 39067 Wysigings deur [[Special:Contributions/Thabo sentsho|Thabo sentsho]] teruggerol na laaste weergawe deur [[User:JCBrand|JCBrand]] 2871134 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Sandton | ander_naam = | inheemse_naam = | nedersetting_tipe = [[Nedersetting]] | beeld_stadsilhoeët = | beeld_alt = | beeldbyskrif = | beeld_vlag = | beeld_seël = | beeld_skild = | bynaam = | slagspreuk = | beeld_kaart = | duimdrukkeretiketposisie = onderkant | kaart_onderskrif = | latd = 24.3446 |latm = |lats = | longd = 30.5853 |longm = |longs = | provinsie = Limpopo | distrik = Mopani | munisipaliteit = Maruleng | hoofplek = | stigtingsdatum = | regeringvoetnotas = | regeringstipe = | leier_party = | leiertitel = | leiernaam = | oppervlakvoetnotas = | oppervlak_totaal_km2 = | oppervlak_metro_km2 = | hoogte_m = | bevolkingvoetnotas = <ref name="census2011"/> | bevolking_totaal = | bevolking_soos_op = 2011 | bevolkingnota = | demografie1_voetnotas = | persent_swart = 99% | persent_kleurling = | persent_asiër = | persent_wit = | persent_ander = | demografie2_voetnotas = | demografie2_titel1 = [[Noord-Sotho]] | demografie2_info1 = 96.0% | demografie2_titel2 = [[Tsonga]] | demografie2_info2 = 0.9% | demografie2_titel3 = | demografie2_info3 = | demografie2_titel4 = Ander | demografie2_info4 = 3.1% | poskode = | poskode2 = | skakelkode = | sensuskode = 964025 | webwerf = }} '''Sandton''' is 'n klein landelike [[nedersetting]] in die suidooste van die [[Limpopo]]provinsie, [[Suid-Afrika]]. Dit val onder die beheer van die [[Maruleng Plaaslike Munisipaliteit]] wat onder die [[Mopani-distriksmunisipaliteit]] ressorteer. Die plek is heel waarskynlik na [[Sandton]] in Gauteng genoem. == Sien ook == * [[Lys van dorpe in Suid-Afrika]] == Verwysings == {{Verwysings}} {{Limpopo saadjie}} {{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|DC33}} [[Kategorie:Nedersettings in Limpopo]] nu7nll1hlck0xn9hlwy9vj9zokv7j55 2965434 2965433 2026-09-06T14:08:21Z Aliwal2012 39067 2965434 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Sandton | ander_naam = | inheemse_naam = | nedersetting_tipe = [[Nedersetting]] | beeld_stadsilhoeët = | beeld_alt = | beeldbyskrif = | beeld_vlag = | beeld_seël = | beeld_skild = | bynaam = | slagspreuk = | beeld_kaart = | duimdrukkeretiketposisie = onderkant | kaart_onderskrif = | latd = 24.3446 |latm = |lats = | longd = 30.5853 |longm = |longs = | provinsie = Limpopo | distrik = Mopani | munisipaliteit = Maruleng | hoofplek = | stigtingsdatum = | regeringvoetnotas = | regeringstipe = | leier_party = | leiertitel = | leiernaam = | oppervlakvoetnotas = | oppervlak_totaal_km2 = | oppervlak_metro_km2 = | hoogte_m = | bevolkingvoetnotas = <ref name="census2011"/> | bevolking_totaal = | bevolking_soos_op = 2011 | bevolkingnota = | demografie1_voetnotas = | persent_swart = 99% | persent_kleurling = | persent_asiër = | persent_wit = | persent_ander = | demografie2_voetnotas = | demografie2_titel1 = [[Noord-Sotho]] | demografie2_info1 = 96.0% | demografie2_titel2 = [[Tsonga]] | demografie2_info2 = 0.9% | demografie2_titel3 = | demografie2_info3 = | demografie2_titel4 = Ander | demografie2_info4 = 3.1% | poskode = | poskode2 = | skakelkode = | sensuskode = 964025 | webwerf = }} '''Sandton''' is 'n klein landelike [[nedersetting]] in die suidooste van die [[Limpopo]]provinsie, [[Suid-Afrika]]. Dit val onder die beheer van die [[Maruleng Plaaslike Munisipaliteit]] wat onder die [[Mopani-distriksmunisipaliteit]] ressorteer. Die plek is heel waarskynlik na [[Sandton]] in Gauteng genoem. Hier is nie hoë toringblokke en winkelsentrums soos in Gauteng te vinde is nie. == Sien ook == * [[Lys van dorpe in Suid-Afrika]] == Verwysings == {{Verwysings}} {{Limpopo saadjie}} {{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|DC33}} [[Kategorie:Nedersettings in Limpopo]] fnxpycfb4p37q2lsl0ztmompyx8hf6y 0 390533 2965558 2905087 2026-09-07T00:10:39Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2965558 wikitext text/x-wiki {{Infobox airline | airline = Jazeera Airways | logo = Jazeera Airways logo.svg | logo_size = 190 | IATA = J9 | ICAO = JZR | callsign = JAZEERA | founded = {{start date and age|2004}} | headquarters = [[Koeweit Internasionale Lughawe|Koeweit Int. Lughawe]] | key_people = Marwan Boodai (Voorsitter)<br />Rohit Ramachandran ([[HUB]]) | hubs = [[Koeweit Internasionale Lughawe|Koeweit Int. Lughawe]] | fleet_size = 25 | destinations = 34 | website = {{Amptelike URL}} | image = | aoc = | focus_cities = | frequent_flyer = | parent = Boodai Group | num_employees = }} '''Jazeera Airways K.S.C.''' ([[Arabies]]: طيران الجزيرة) ([[IATA]]: '''J9''', [[ICAO]]: '''JZR''') is 'n Koeweitse [[lugredery]] met sy hoofkantoor en hoofbasis op die terrein van die [[Koeweit Internasionale Lughawe]] in Al Farwaniyah Goewernaat, [[Koeweit]].<ref>[https://www.jazeeraairways.com/AdminControl/J9WebsiteDataFiles/Data/InternalWebPage/InvestorFiles/1st%20Qtr%20Financial%20Report%20-%2031mar09.pdf Interim Consolidated Financial Information (Unaudited) and Independent Auditors' Review Report] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100205041815/http://jazeeraairways.com/AdminControl/J9WebsiteDataFiles/Data/InternalWebPage/InvestorFiles/1st%20Qtr%20Financial%20Report%20-%2031mar09.pdf |date=2010-06-23 }}</ref> Dit bedryf geskeduleerde dienste in die Midde-Ooste, [[Nepal]], [[Pakistan]], [[Indië]], [[Sri Lanka]] en Europa.<ref name="RefJazLk">{{cite news |title=Kuwait's Jazeera Airways begins flying to Sri Lanka |url=https://economynext.com/kuwaits-jazeera-airways-begins-flying-to-sri-lanka-79143/ |access-date=25 February 2021 |publisher=Economynext |date=25 February 2021}}</ref><ref>{{cite web |title=List of Destinations |url=https://www.jazeeraairways.com/en-kw/destinations |website=JazeeraAirways.com |access-date=12 October 2021 |archive-date= 2 Oktober 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211002024649/https://www.jazeeraairways.com/en-kw/destinations |url-status=dead }}</ref> Die lugredery het sedert sy bekendstelling gegroei om Koeweit se tweede nasionale lugredery te word. Jazeera Airways is een van die grootste operateurs by Koeweit Lughawe, wat 'n kwart van alle vliegtuigbewegings en passasiers by die lughawe gedurende Julie 2009 hanteer het. Volgens die Julie 2009-verslag wat deur Koeweit se Direktoraat-generaal vir Burgerlugvaart uitgereik is, het Jazeera Airways die grootste aantal vliegtuigbeweging in die maand gehad met 1834 stygings en landings, wat die tweede grootste karweier in vliegtuigbeweging met 4% verbysteek.<ref name="KSE">{{cite web|url=http://www.kse.com.kw/PORTAL/A/Stock/Stock.aspx?Stk=654|title=المعلومات العامة لشركة طيران الجزيرة|date=16 February 2010|publisher=Kuwait Stock Exchange|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20091227231006/http://www.kse.com.kw/PORTAL/A/Stock/Stock.aspx?Stk=654|archive-date=27 December 2009}}</ref> == Geskiedenis == In 2004 het die Koeweitse regering die stigting van die nie-regeringslugrederyfirma toegelaat, wat in wese Koeweit se 50-jarige afhanklikheid van [[Kuwait Airways]] beëindig het. Die 2004 Emiree Decree #89 het Jazeera Airways gevestig as die eerste lugredery wat hierdie nuut vrygestelde bedryf betree. Jazeera Airways het sy kapitaal van KD 10 miljoen (VS$35 miljoen) bekom deur 'n aanvanklike openbare aanbod in Koeweit wat 12 keer oorskryf is.<ref name="oversubscribed">{{cite web|url=http://www.itp.net/business/features/details.php?id=3389|title=Low-cost Jazeera flies into town|access-date=28 September 2006|last=Robinson|first=David|date=6 December 2005|publisher=ITP}}{{dead link|date=January 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Die kapitaal is in die vierde kwartaal van 2007 verdubbel tot KD 20 miljoen (VS$70 miljoen) deur 'n tweede aanbod aan bestaande aandeelhouers. In Mei 2009 het 'n aandeleverspreiding van 10% die kapitaal effektief tot KD 22 miljoen (VS$77 miljoen) verhoog. Sowat 26% van die lugdiens word besit deur twee maatskappye wat met die Boodai-groep geaffilieer is: Wings Finance (9%) en Boodai Projects (17%). 6-7% word ook gehou deur Jasem M. al-Mousa Trading, 'n maatskappy wat besit word deur 'n voormalige Minister van Openbare Werke in die eerste Koeweitse regering wat na die einde van Irak se inval in Koeweit gestig is. Ongeveer 17,5% word deur twee eiendomsmaatskappye gehou, en die res word in die openbaar gehou.<ref name="KSE"/> == Loodsing == Jazeera Airways het op 30 Oktober 2005 bedrywighede begin met 'n vloot splinternuwe [[Airbus A320]]-vliegtuie, almal met leersitplekke, wat na verskeie bestemmings in die Midde-Ooste gevlieg het. In die tweede kwartaal van 2009 het die VAE-owerhede die lugredery versoek om sy spilpuntbedrywighede in [[Doebai Internasionale Lughawe|Doebai]] te beëindig. Hierdie stap is gesien as 'n ondersteuning vir Dubai se komende bekendstelling van sy eie laekostelugredery, FlyDubai. Jazeera het sy bedryfsmodel verander deur op sy Koeweit-spilpunt te konsentreer en 'n tweede spilpunt iewers anders te probeer vestig. Teen die tweede kwartaal van 2010 was die nuwe model onwinsgewend aangesien die Koeweit-spilpunt onder oorkapasiteit gely het. Die lugredery het sy planne verander deur baie roetes te kanselleer en sommige vliegtuie te parkeer wat later aan sy verhuurder terugbesorg is. == Bestemmings == Jazeera Airways vlieg na bestemmings regoor die Midde-Ooste en Europa vanaf sy basis in Koeweit. Sedert 2018 het die maatskappy sy beskikbare roetes uitgebrei. [[Lêer:Jazeera Airways, 9K-CAJ, Airbus A320-214 (39243847214).jpg|duimnael|280px|’n Jazeera Airways [[Airbus A320]]-vliegtuig]] In Oktober 2019 het Jazeera Airways sy eerste vlug na Londen bekend gestel, wat die eerste nuwe diens van Koeweit na Engeland in 55 jaar is. Dit bedryf die vlug na [[Lughawe Londen-Gatwick]] se Suid-terminaal met sy nuutste [[Airbus A320neo-familie|A320neo]]-vliegtuie.<ref>{{cite web|url=https://www.hmgaerospace.com/news/lara/jazeera-airways-launches-london-route/|title=Jazeera Airways launches London route|access-date=29 October 2019|website=HMG Aerospace|date=29 October 2019}}</ref> Op 24 Februarie 2021 het die lugredery na Colombo, Sri Lanka, begin vlieg.<ref name="RefJazLk"/> == Toegewyde terminaal == In 2018 het Jazeera Airways sy eie toegewyde terminaal by Koeweit Internasionale Lughawe geopen. Daar word beweer dat die fasiliteit die eerste besit, gebou en bedryf word deur 'n private lugredery in die Midde-Ooste.<ref>{{Cite web|last=Robert Anderson|date=2018-05-15|title=Kuwait's Jazeera Airways to open new terminal in May|url=https://gulfbusiness.com/kuwaits-jazeera-airways-open-new-terminal-may/|access-date=2021-09-06|website=Gulf Business|language=en-US}}</ref> Dit beskik oor 'n toegewyde inweegsaal vir Jazeera-passasiers, 'n besigheidsklas-sitkamer, direkte toegang tot Jazeera-instaphekke, en 'n parkeerterrein met 350 ruimtes wat deur 'n lugbrug verbind word. ==Vloot== Die Jazeera Airways vloot bestaan uit die volgende vliegtuie (Januarie 2021):<ref>{{cite journal|title=Global Airline Guide 2019 (Part One)|journal=Airliner World|issue=October 2019|page=19}}</ref><ref name="Airbus_Orders">{{cite web|url= https://www.airbus.com/content/dam/corporate-topics/publications/o&d/ODs-Airbus-Commercial-Aircraft-October-2019.xlsx|title= Airbus orders and deliveries|publisher= Airbus|date= October 2019|archive-date= 8 November 2019|archive-url= https://web.archive.org/web/20191108030838/https://www.airbus.com/content/dam/corporate-topics/publications/o%26d/ODs-Airbus-Commercial-Aircraft-October-2019.xlsx|access-date= 8 November 2019|url-status= live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Jazeera Airways Fleet Details and History|url=https://www.planespotters.net/airline/Jazeera-Airways?refresh=1|access-date=2021-01-22|website=www.planespotters.net|archive-date=2022-02-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20220220124220/https://www.planespotters.net/airline/Jazeera-Airways?refresh=1|url-status=dead}}</ref> <center> {| class="wikitable" style="border-collapse:collapse;text-align:center" |+ '''Jazeera Airways vloot''' |- !rowspan="2"|Vliegtuig !rowspan="2"|Diensbaar !rowspan="2"|Bestellings !colspan="3"|Passasiers !rowspan="2"|Notas |- !<abbr title=Besigheid>B</abbr> !<abbr title=Ekonomie>E</abbr> !Total |- |rowspan="2"|[[Airbus A320|Airbus A320-200]] |rowspan="2"|8 |rowspan="2"|&mdash; |12 |147 |159 | rowspan="2" |Almal sal vervang word met A320neo en A321neo. |- |&mdash; |165 |165 |- |[[Airbus A320|Airbus A320neo]] |9 |20 |12 |150 |162 |Aflewering het begin in 2018. |- |Airbus A321neo |— |8 |colspan="3"|TBA |Aflewering begin in 2023 |- |Embraer 175 |— |7 | | | |Aflewering verwag vanaf 2024 |- !Totaal !17 !35 ! colspan="4" | |} </center> <ref>{{Cite news|url=https://www.flightglobal.com/news/articles/picture-jazeera-airways-takes-first-a320neo-449360/|title=PICTURE: Jazeera Airways takes first A320neo|date=2018-06-11|work=Flightglobal.com|access-date=2018-06-12|language=en-GB}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{en-vertaal|Jazeera Airways}} {{Normdata}} [[Kategorie:Koeweit]] [[Kategorie:Lugrederye]] h417kp34ypy9h1mi29wz20mjouercrh 3 401853 2965561 2965225 2026-09-07T05:24:58Z Oesjaar 7467 /* Sleutelbord */ nuwe afdeling 2965561 wikitext text/x-wiki == Dit lewe == Of doen dit? Hoe gaan dit? Wat is jy so stil. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:59, 21 Augustus 2023 (UTC) : Hallo [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek kap maar aan! Baie besig by die werk, maar het weer onlangs begin inloer hier. Rol maar spam terug en wysig so hier en daar iets. Hoe gaan dit daar? Is jy nog aktief hier? – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 17:10, 21 Augustus 2023 (UTC) :: Gaan baie, baie goed. Was baie besig op die plaas, nou weer rustig. Nog altyd trots om 'n Namibiër te wees. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 17:21, 22 Augustus 2023 (UTC) ::: Ek sit juis en dink die Afrikaanse Wikipedia kort meer dekking van onderwerpe in verband met Namibië. Ek speel nou bietjie rond met ChatGPT en dink dit kan gebruik word om vinnig inhoud hier by te voeg. Maar 'n mens wil ook nie te vinnig werk nie, want alles moet geproeflees word en in wiki-sintaksis geplaas word. Dit lol ook met verwysings oordra. Dalk kan ek of [[Gebruiker:Rooiratel]] 'n program skryf wat die hele proses behartig. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 17:35, 22 Augustus 2023 (UTC) ::::Yes! Jou bot wat baie sponse en akteurs geskep het, kan sy nie weer loop nie? Ons stagneer op die ranglys teenoor ander wiki's [[Lêer:Wapen van die Oos-Kaap.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:44, 22 Augustus 2023 (UTC) ::::: [[Gebruiker:Aliwal2012]], ja, dit kan. Ek kan dit selfs weer oor die sponse en akteurs laat loop. Ek dink nie daar was baie sponsartikels oor om te skep nie, maar daar is dalk nog wel baie akteurs waarvoor ons nog nie artikels het nie. Dit sal nie baie moeite wees om weer artikels oor daardie onderwerpe te begin genereer nie. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 17:53, 22 Augustus 2023 (UTC) ::::::Dankie, wat van lughawens en lugrederye, ek is nou besig daarmee, maar dis tydrowend. Jy kan net die intro doen, dan sit ek later vleis by? [[Lêer:Wapen van die Oos-Kaap.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:12, 22 Augustus 2023 (UTC) :Ek vra net dat K175 sy bot nagaan, Rooiratel het die naweek 'n klomp sponse oorgedoen wat se taksonomie verkeerd was. Ook, die akteurs het nie bronne nie. Die probleem van ChatGPT is dat dit Wikipedia as verwysing gebruik, het juis met Rooiratel daaroor gepraat (ek het lang artikel daaroor). My laaste opmerking en dit is my mening: indien ons artikel telling opskiet na bv 300,000 met 'n diepte van 10 (tans is dit 41) - wat het ons nou eintlik bereik? Bewys ons kan 'n bot gebruik? Ek vra maar net. Dit is 'n gemeenskap besluit om 'n bot te gebruik, nie 'n enkeling s'n nie. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:26, 22 Augustus 2023 (UTC) :: [[Gebruiker:Oesjaar]] is dit moontlik dat die taksonomieë by die bron verkeerd was toe die artikels geskep is? Hoe dit ookal sy, ons sit nou met hordes saadjies oor sponse, terwyl ons geen artikel sonder 'n bot sou gehad het nie. Dit is 'n goeie ding. Wat ChatGPT betref: ek stel voor om dit as vertaler te gebruik, en nie as 'n skrywer van oorspronklike artikels nie. Ek het reeds oorspronklike artikels met dit probeer skryf en die probleem is erger as net dat dit Wikipedia as verwysing gebruik. Dit maak ook feite op. Dit is dus buite die kwessie om dit as artikelskrywer te gebruik, maar as vertaler werk dit redelik goed. Wat ons sal bereik met 'n artikeltelling van 300k: 'n voorsprong op inhoudvlak wat vir redakteurs 'n wegspringplek gee om verdere inhoud by te voeg. Die doel van outomaties gegenereerde artikels is nie om voltooide artikels te plaas wat nooit weer gewysig hoef te word nie. Dit is juis die teenoorgestelde en dit gee vir redakteurs inhoud om mee te werk. Kyk hoe baie wysigings het ons nou al met die akteurartikels uitgelok. Hoeveel datumbladsye is sedertdien bygewerk om na die akteurs te skakel? In my opinie is dit alles 'n goeie ding. Maar soos jy sê, dit is 'n gemeenskapsbesluit, en as die gemeenskap daarteen besluit, dan sal ek nie my robot loop nie. Ek dink so 'n besluit sou egter kortsigtig wees. Myns insiens moet ons robotte aan die werk sit en as hulle droogmaak kan ons nog 'n robot aan die werk sit om betrokke artikels en/of wysigings te skrap. Ek dink nie ons verloor enigiets met die robotte nie. Ons maak dalk net 'n paar bydraers gespanne met die oorweldigende aantal wysigings. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 18:40, 22 Augustus 2023 (UTC) :::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] Ek stem saam met @[[Gebruiker:K175|K175]] oor die saadjies. Die doel is nie om voorblad status, of reeds goeie artikels te skep met 'n bot nie. Dit skep net die raamwerk vir mense om later te verbeter, en spaar hulle tyd en moeite. Sien byvoorbeeld al die spesie artikels. Duisende is met 'n bot geskep, en daar is nog baie wysigings daarna op die artikels. :::Ek sou voorstel dat as @[[Gebruiker:K175|K175]] nog bot artikels wil skep, dan sal films 'n goeie keuse wees. Ons kan dan al die akteur artikels aan die film artikels skakel en vise versa. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 19:11, 22 Augustus 2023 (UTC) ::::Inhoud is hoogte maal lengte maal breedte. Oftewel in wikiterme: ::::*breedte=meer saadjies ::::*lengte=hoeveel daaroor gesê word ::::*hoogte=skakels, verwysings, kategorieë, goeie taal, prentjies wat verduidelik, inligtingskassies, logiese verhale. ::::Jy kan aan een dimensie werk maar dit gee 'n inhoud van nul as die ander dimensies nul bly. ::::[[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 19:43, 22 Augustus 2023 (UTC) == Gesondheidsvoordele van tee‎ == Dankie vir jou werk maar ongelukkig is dit 'n skoolwedstryd artikel en ek moes jou veranderinge terugrol tot na beoordeling. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:53, 17 Oktober 2023 (UTC) == Jou nuwe sjablone == {{ping|K175}}, verduideik asb net kortliks jou nuwe sjablone sodat 'n ou man soos ek ook dit moontlik kan verstaan! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:52, 6 November 2023 (UTC) : {{ping|Oesjaar}} dit is alles sjablone wat in die nuwe sjabloon {{ss|Grafieke afgeskakel}} gebruik word. {{ss|Grafieke afgeskakel}} is op sy beurt uit die Engelse Wikipedia gekopieer en vertaal en word op besprekingsbladsye vertoon in plaas van die grafieke wat sedert April 2023 gebreek is. Jy kan al die nuwe sjablone as "subsjablone" beskou wat {{ss|Grafieke afgeskakel}} gebruik om korrek te vertoon, maar hulle word as aparte sjablone gestoor sodat ander sjablone ook hierdie "subsjablone" kan gebruik. Hoop dit maak sin. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 14:14, 6 November 2023 (UTC) == Kategorie:Normdata met 0 element == Hello, Why did you remove [[:Kategorie:Normdata met 0 element]] ? It is not empty. [[Gebruiker:Vargenau|Vargenau]] ([[Gebruikerbespreking:Vargenau|kontak]]) 14:10, 21 November 2023 (UTC) : {{ping|Vargenau}} daardie kategorie het 'n tikfout in die titel. Ek het nou [[Module:Normdata]] bygewerk sodat dit nie meer bladsye in daardie kategorie sal plaas nie. Die kategorieë wat huidig in daardie kategorie is, sal stelselmatig na die kategorie met die korrekte titel, d.i. [[:Kategorie:Normdata met 0 elemente]], oorgedra word. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 14:13, 21 November 2023 (UTC) :: {{ping|Vargenau}} jy kan 'n bladsy wat in die ou kategorie is, forseer om na die nuwe kategorie oorgedra te word deur dit te wysig en onmiddellik te stoor (jy hoef nie enige veranderinge aan die bronteks aan te bring nie). – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 14:15, 21 November 2023 (UTC) :::Thank you. :::I have updated the interwiki link of the category. [[Gebruiker:Vargenau|Vargenau]] ([[Gebruikerbespreking:Vargenau|kontak]]) 14:22, 21 November 2023 (UTC) == Sjabloon:Ruimtevlug == Hi Adriaan. Dankie vir jou moeite hiermee! Dit word waardeer.--[[Lêer:Wapen van die Oos-Kaap.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:49, 22 November 2023 (UTC) == cite-sjablone == Hallo K175, Ná jou [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Citation/CS1&action=history wysiging] lewer die "cite book" en "cite journal" nou waarskuwings oor "maintenance" wat gedoen moet word. En die "doi" skakel in die verwysings is nou rooi. Ek weet nie of dit 'n probleem is of nie. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 12:11, 23 November 2023 (UTC) : {{ping|Jcwf}} dankie, ek dink ek het dit nou reggemaak. Laat weet asb. as daar nog probleme is. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 13:01, 23 November 2023 (UTC) ::Ongelukkig kry ek steeds die waarskuwings. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:02, 23 November 2023 (UTC) ::: {{ping|Jcwf}} kan jy asb. 'n voorbeeld deel? – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 20:03, 23 November 2023 (UTC) :::: Ek dink die probleem is met authors/coauthors. Hierdie parameters werk nie meer nie. Ons moet nou enkelvoud gebruik, bv. author of naam en van, of as daar meer as een outeur is, dan author1, author2, etc. of naam1, van1, naam2, van2, etc. Ek stel voor ons loop 'n bot om alle bestaande gebruike van authors en coauthors so aan te pas. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 20:23, 23 November 2023 (UTC) :::::Is dit bedoel om ons werk nog meer te bemoeilik? Ek '''''weier om dit te doen'''''[[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 20:29, 23 November 2023 (UTC) == Verwysings == Jy het vir my 'n voorbeeld gevra. OK. As ek die Wikimedia Library gebruik en Science Direct die soekwoord "hydroxylapatite" ('n mineraal) invoer, kry ek 16 298 resultate. As ek die eerste resultaat se "Export"-knoppie kliek kry ek die keuse om die verwysing te exporteer in vier formate: Export: *Save to RefWorks *Export citation to RIS *Export citation to BibTeX *Export citation to text Refworks, RIS en BibTex is formate wat in verwysingsagteware gebruik word. Ek het hierdie sagteware nie en ek weet nie of hier op wiki 'n sjabloon/module gemaak kan word wat dit kan lees. Dit sou die probleem reeds grotendeels oplos omrede hierdie formate ook deur ander uitgewers gebruik word. Maar ek het tot nou altyd die bloot teks opsie gebruik. Wat ek kry is dit: <nowiki> Zongqiang Zhu, Yuqing Wu, Chengzhi Hu, Lihao Zhang, Hui Ding, Yinian Zhu, Yinming Fan, Huan Deng, Xiaobin Zhou, Shen Tang, Elimination of zinc ions from aqueous solution by a hydroxylapatite-biochar composite material with the hierarchical porous microstructures of sugarcane waste, Journal of Cleaner Production, Volume 362, 2022, 132483, ISSN 0959-6526, https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2022.132483. (https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0959652622020844) Abstract: A hydroxylapatite-biochar composite material with the hierarchical porous microstructures of sugarcane top internodes (HAP/C-SC) was produced by carbonizing sugarcane top stalks, an agricultural waste residue, and then soaking them in limewater and (NH4)2HPO4 solution in turns. The HAP/C-SC with the surface area of 8.52–28.44 m2/g inherited various macropores from parallel vessels, thick-walled cells of sclerenchyma, thin-walled cells of storage parenchyma, and pits in cell and vessel walls of sugarcane top stalks. When the initial Zn2+ concentration is 5–400 mg/L, the Zn2+ absorption capacity of HAP/C-SC is 19.91, 22.54, and 25.37 mg/g at 25 °C, 35 °C, and 45 °C, respectively, which is equivalent to the Zn2+ absorption capacity of synthetic nano-hydroxyapatite. The HAP/C-SC showed a good removal performance for Zn cations, and the adsorption followed Langmuir model and pseudo-second-order kinetic model well. The Zn-containing hydroxylapatite solid solutions [(ZnxCa1‒x)5(PO4)3(OH)] were considered to be the key mechanism for Zn2+ elimination, which formed through the co-action processes including adsorption, ion exchange (x = 0.06–0.12) and dissolution-precipitation (x = ∼0.27). The M(2) vacancy sites are believed to be energetically more favorable for the Zn ion occupation. The substitution and occupation of M(2) sites by Zn ions may be affected by spatial constraints. Keywords: Sugarcane top; Hierarchical porous microstructure; Hydroxylapatite; Elimination; Zinc ion </nowiki> Dit het 10 outeurs. Op die eerste reël deur kommas geskei. Ek verander dit tot <nowiki> <ref>{{cite journal|authors=Zongqiang Zhu, Yuqing Wu, Chengzhi Hu, Lihao Zhang, Hui Ding, Yinian Zhu, Yinming Fan, Huan Deng, Xiaobin Zhou, Shen Tang, </nowiki> Maar nou wil jou groot vriend dat ek dit gaan skryf: <nowiki> <ref>{{cite journal|author1=Zongqiang Zhu|author2=Yuqing Wu|author3=Chengzhi Hu|author4=Lihao Zhang|author5=Hui Ding|author6=Yinian Zhu|author7=Yinming Fan|author8= Huan Deng|author9=Xiaobin Zhou|author10=Shen Tang </nowiki> Dit gaan dit tweemaal so tydrowend maak as wat dit reeds is. Die res is ook bewerkelik. Die tweede reël (ná CRLF) word: <nowiki>|title=Elimination of zinc ions from aqueous solution by a hydroxylapatite-biochar composite material with the hierarchical porous microstructures of sugarcane waste ---> sonder komma, want cite journal gaan blêr daaroor. </nowiki> <nowiki>Die volgende reëls gaan dieselfde, behalwe dat Volume met 'n kleinletter moet: |journal=Journal of Cleaner Production |volume= 362 |year=2022 |pages=132483</nowiki> Ek skrap die ISSN-reël en die doi-reël moet verander word in: <nowiki>|doi=10.1016/j.jclepro.2022.132483 --> sonder punt aan die ent </nowiki> Ander uitgewers doen dit effens anders, maar as daar 'n paar modules soos <nowiki>{{Elsevier|}}, {{Wiley|}}, {{De Gruyter|}}</nowiki> geskryf kan word wat die teksformaat omskakel sal dit baie werk spaar en dit makliker maak om verwysings oor te neem. Jy kan nie van gebruikers verwag dat hulle verwysings gaan byvoeg as dit net moeisamer gemaak word nie. [[Gebruiker:Jcwf|Jcwf]] ([[Gebruikerbespreking:Jcwf|kontak]]) 22:49, 27 November 2023 (UTC) == Sjabloon:Ruimtevlug == {{ping|K175}}, ek soek 'n bietjie hulp asb. Kan jy 'n leë ruimtevlug sjabloon in [[Wenera 7]] plaas asb? Ek sal die data verskaf. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:49, 11 Desember 2023 (UTC) : {{ping|Oesjaar}} {{uitgevoer}}. Jy kan net die sjabloon uit die Engelse artikel kopieer en die inhoud vertaal. Ek het dit nou gedoen vir [[Wenera 7]]. Die sjabloon voeg 'n kategorie by wat ek nie weet hoe om te vertaal nie. Wat is [[en:quadrangle]] in Afrikaans? Ek sien in Nederlands en Duits gebruik hulle die Engelse woord. – [[Gebruiker:K175|K175]] ([[Gebruikerbespreking:K175|skil 'n appeltjie]]) 18:33, 12 Desember 2023 (UTC) ::{{ping|K175}}, dankie. 'n Quadrangle is vierhoek, binneplaas, binneplein of binnehof. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:42, 12 Desember 2023 (UTC) :::{{ping|K175}}, ek het so 'n bietjie gaan oplees op die Engelse Wiki. Hulle (die Russe) dink ek, het die oppervlakte van Venus in 8 vierkante (soos ons dit ken- eintlik reghoeke) op gedeel en elk 'n naam gegee. Wenera 7 het in reghoek genaamd Lavinia Planitia geland. Miskien stel {{ping|Burgert_Behr}} ook hierin belang, Venus is sy voorblad artikel. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:03, 12 Desember 2023 (UTC) == Het hulp nodig met taksoboks dinge == Elke nou en dan is daar twee genera met dieselfde naam (maar in 'n ander familie). Gewoonlik is een 'n plant en die ander 'n mot, maar nie altyd nie. Op enwiki het hulle hierdie sjabloon geskep vir hierdie situasie: https://en.wikipedia.org/wiki/Template:Taxobox_disambiguation Ek het dit vertaal : https://af.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Taxobox_ondubbelsinnigheid Dit lyk goed as mens byvoorbeeld hier kyk : https://af.wikipedia.org/wiki/Sjabloon:Taksonomie/Acharia Maar dit verskyn nie reg as dit in 'n taksoboks gebruik word nie. Sien hier vir 'n voorbeeld op enwiki oor hoe dit moet lyk : https://en.wikipedia.org/wiki/User:Rooiratel/Sandbox Hoe kan ek dit kry om soortgelyk te verskyn op afwiki as dit in a taksoboks gebruik word? - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 14:07, 19 Desember 2023 (UTC) : {{ping|Rooiratel}} kan jy asb. vir my 'n voorbeeld gee van hoe dit tans (verkeerd) lyk wanneer dit binne 'n taksoboks gebruik word? – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:29, 19 Desember 2023 (UTC) ::Dankie dat jy daarna kyk. Ek waardeur dit! Sien hier vir 'n voorbeeld van hoe dit nie reg verskyn op afwiki : https://af.wikipedia.org/wiki/Gebruiker:Rooiratel/Sandbox - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 16:12, 19 Desember 2023 (UTC) ::: {{ping|Rooiratel}} wanneer jy [[Gebruiker:Rooiratel/Sandbox]] wysig dan kan jy sien watter sjablone ontbreek (hulle vertoon onderaan die bladsy in rooi). Ek het al die ontbrekendes nou van enwiki oorgekopieër (maar hulle nie vertaal nie). Kyk gou of dit nou werk? – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:13, 19 Desember 2023 (UTC) ::::Vreeslik dankie @[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]], dit verskyn nou soos op enwiki. Waar het jy die veranderings gemaak? Ek sal dit verder vertaal. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:10, 20 Desember 2023 (UTC) ::::: {{ping|Rooiratel}} ek het die volgende ontbrekende sjablone geskep deur die ooreenstemmende bronkode uit enwiki te knip-en-plak: * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid extinct]] * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid parent]] * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid rank]] * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid link target]] * [[Sjabloon:Taxobox ondubbelsinnigheid link text]] ::::: Laat ek vir jou volgende keer op Discord my screen share en vir jou wys watter proses ek volg om Engelse sjablone met 'n hoë "call stack" van enwiki oor te dra. Maar die proses behels basies: 1. Dra die sjabloon wat jy wil gebruik oor. 2. Gebruik die sjabloon in die plek waar jy dit wil gebruik of in 'n sandput. 3. Gebruik die "Wys voorskou"-funksionaliteit of stoor die bladsy en wysig die bronteks. Onderaan die bronteks verskyn 'n lys van ontbrekende sjablone in rooi skakels wat jy nog moet oordra vir die "eindsjabloon" in 1. om te werk. ::::: Ek vergelyk dit met 'n call stack, waar elke sjabloon 'n funksie is, en die sjabloon wat jy gebruik kan ander sjablone (funksies) call, en jy moet eers all die ontbrekende sjablone (funksies) oor dra sodat jy die eindsjabloon (-funksie) kan call. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:26, 27 Desember 2023 (UTC) ::::::Dankie, ek sal graag dit wil sien. Ek doen gewoonlik iets soortgelyks, maak ek het nie die laaste deel van stap 3 gedoen nie. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 15:45, 7 Januarie 2024 (UTC) ::::: Tussen hakies, ek het daai bot op Discord afgeskakel want dit het die kanaal begin spam toe ek [[Gebruiker:KabouterBot]] geloop het. Dit het gelyk of dit boodskappe in die verkeerde volgorder plaas en dit het nooit opgehou nie. Daar mag dalk 'n bug in die bot se bronkode wees. Laat ek dit nou weer aanskakel dan hou ons dit maar dop. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:28, 27 Desember 2023 (UTC) == Amphibolia == {{ping|Pynappel}}, kan jy asb bogenoemde genus se taksonomie skep? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:03, 28 Desember 2023 (UTC) == Afrikaanse Wikipedia t-hemde == Hallo @[[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] @Oesjaar wil graag vir die aktiewe gebruikers van die Afrikaanse Wikipedia t-hemde laat druk. Hy het my gevra om almal se hempmates te kry. Die onderstaande tabel is deur die drukkersmaatskappy voorsien. As jy net asb sal laat weet watter grootte reg sal wees. {| class="wikitable" | |S |M |L |XL |2XL |3XL |4XL |5XL |- |½ Chest |50.8 |53.3 |55.8 |58.4 |63.5 |66 |68.5 |71.1 |} Groete @Woordgenoot [[Gebruiker:Woordgenoot|Woordgenoot]] ([[Gebruikerbespreking:Woordgenoot|kontak]]) 10:31, 26 Februarie 2024 (UTC) == Infobox Golfer == Hi K175, hierdie sjabloon bestaan reeds jare lank in Afrikaans. Sien asb [[Sjabloon:Inligtingskas gholfspeler]]. Kom ons hou die wiki Afrikaans waar dit moontlik is! Groete --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:50, 7 April 2024 (UTC) : {{ping|Aliwal2012}} ek is bewus van die bestaande een, maar dit bevat nie al die velde wat ek in [[Paula Reto]] wou gebruik nie. My plan is om al die gebruike van die ou sjabloon met die nuwe een te vervang en dan die nuwe sjabloon na die ou sjabloon se naam te skuif. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:52, 7 April 2024 (UTC) ::Hoekom voeg jy nie net nuwe parameters by die bestaande een nie...vir iemand soos jy is dit mos soetkoek! Ek hou nie vd Engelse sjabloon nie, boonop is dit 'n onnodige duplikasie. Eina! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:23, 7 April 2024 (UTC) ::: Dit is meer werk om telkens parameters by te voeg en gepaardgaande bronkode-wysigings aan te bring as om net die Engelse bronkode te kopieer en die vertaling van die parameters oor te dra. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:25, 7 April 2024 (UTC) ::::Jy is al telkemale in die verlede gewaarsku [SpesBona o.a.] om nie met sjablone te peuter wat korrek werk nie. Dis nie in h/d wiki se belang om nog 'n (Engelse) een te skep nie, dit verwar nuwe gebruikers. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 14:38, 7 April 2024 (UTC) ::::: Watter deel van die sjabloon is Engels? Die ou sjabloon werk nie korrek nie: dit bevat nie opskrifte nie, dit vertoon nie die persoon se naam bo-aan nie, die etikette is verkeerd vertaal, dit vertoon nie die hoogste rang nie, ens. Nie seker wat jou probleem is nie. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:45, 7 April 2024 (UTC) == Helena Hettema‎ == {{ping|Pynappel}} daar is baie inligting tot die artikel toegevoeg sonder enige bronne. Hoe gaan ons dit hanteer? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 19 Mei 2024 (UTC) : {{ping|Oesjaar}} ek dink in die algemeen is geen bronne net 'n probleem dat die inligting nie geverifieer kan word nie. Enige ander bydraer kan dan as hulle lushet self die bronne opspoor en die inligting bevestig en dit wat vals is, verwyder. In die Engelse weergawe voeg hulle oral <nowiki>{{citation needed}}</nowiki> na stellings wat betwis word in. Dit is myns insiens 'n seer oog en 'n mens moet omstrede feite wat nie deur verwysings of bronne ondersteun word nie eerder verwyder. Maar banale feite soos 'n lys van publikasies en ander oninteressanthede kan laat staan word totdat iemand dit betwis en verwyder of met 'n bron staaf. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:05, 24 Mei 2024 (UTC) == Engelse sjabloon == {{ping|Pynappel}} kan jy Jet engine.svg na Afrikaans vertaal? Hier is die byskrifte: 1 = Inlaat, 2 = Laedruk, 3 = Hoëdruk, 4= Verbranding, 5 = Uitlaat, 6 = Warm gedeelte, 7 = Turbines, 8 = Verbrandingkamer, 9 = Koue gedeelte, 10 = Luginlaat As jy my kan touwys maak hoe om dit te doen, sal ek julle baie tyd spaar.! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:44, 19 Mei 2024 (UTC) : <s>{{ping|Oesjaar}} ek sien ek het dit reeds in 2019 gedoen: [[:Lêer:Turboprop operation-af.svg]]. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:39, 30 Maart 2025 (UTC)</s> : {{ping|Oesjaar}} sal probeer onthou om daarby uit te kom. Ek gebruik [[Inkscape]] om SVG-lêers te wysig. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 23:40, 30 Maart 2025 (UTC) ::{{ping|Pynappel}}, iemand het dit reeds vir my gedoen, sien Jet_engine_Afr1.1.svg. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:07, 31 Maart 2025 (UTC) == Sjabloon:Koördinate == Dit lyk of die sjabloon nie meer reg werk nadat jy daaraan gaan krap het nie. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 16:41, 14 Junie 2024 (UTC) : {{ping|BurgertB}} hi Burgert, kan jy asb. 'n skakel deel waar dit nie reg vertoon nie? – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:18, 14 Junie 2024 (UTC) ::[[Sint Petersburg]], [[Hermitage]] en ek weet nie hoeveel ander nie. Die koördinate staan nie langs die titel nie, maar onderaan. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 07:59, 15 Junie 2024 (UTC) ::: {{ping|BurgertB}} ek het dit nou reggemaak. Laat weet as jy nog enige probleme raakloop. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:53, 15 Junie 2024 (UTC) ::::Dankie. Wil jy nie nou maar die sjablone en modules uitlos nie, asb.? [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 18:28, 15 Junie 2024 (UTC) ::::: Dit is moeilik, want elke keer as 'n mens 'n sjabloon uit enwiki oordra hiernatoe, moet jy die sjablone waarop dit staatmaak ook bywerk, en dan kan dit ander sjablone wat op dieselfde sjablone staatmaak, breek. Ek kyk gewoonlik na geskakelde bladsye of alles nog reg vertoon, maar dis maklik om iets mis te loop. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:35, 15 Junie 2024 (UTC) {{ping|Pynappel}}, die lugkoördinate werk ook nie meer reg nie. Kan jy daarna kyk? Die sjabloon is {{sj|lug3}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 10.5pt">(kontak)</span>]] 20:27, 20 Julie 2024 (UTC) : {{ping|BurgertB}} ek het die bronteks van die sjabloon nou bygewerk sodat dit dieselfde as die Engelse weergawe is en dit lyk of dit nou goed vertoon. Laat weet asb. indien jy enige verdere probleme raaksien. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:05, 21 Julie 2024 (UTC) == [[Busisiwe Mkhwebane]] == Hi, sy het hierdie week uit die EFF bedank. Dit was oral in die nuus! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:56, 17 Oktober 2024 (UTC) == Sponse en spesiebokse == {{ping|Pynappel}}, jy het die sponse aanvanklik geskep met taksobokse. Enige kans dat jy die taksobokse met spesiebokse kan vervang? Dit het baie meer voordele. Ek verneem jy is nou 'n Gautenger? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:10, 27 Maart 2025 (UTC) :{{ping|Oesjaar}} nee, ek het reeds gevlug. Kon net 'n jaar uithou. Hulle het my aanhoudend met krag- en wateronderbrekings geteister. Kort-kort loop iemand met 'n transformator weg of die ding ontplof of die oorhoofse kabels breek. Altyd een of ander verskoning. En dan sit jy vir dae sonder water. Dit is omtrent erger. Ja, ek kan die taak verrig, met die robot. Ek sal in die geselshoekie dit onder die gemeenskap se aandag bring. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 15:56, 28 Maart 2025 (UTC) ::{{ping|Pynappel}}, dankie vir jou bereidwilligheid! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:08, 30 Maart 2025 (UTC) ::: {{ping|Oesjaar}} geen probleem. Daar ontbreek baie taksonomiesjablone wat benodig word om die spesieboks te vertoon. Ek berei nog 'n taak voor om die ontbrekende sjablone te skep. – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 20:10, 30 Maart 2025 (UTC) == Waar is my robot? == Hallo [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 22:28, 3 Augustus 2024 (UTC) : {{ping|Dumbassman}} ek het nie tans enige idees vir take wat per robot verrig kan word nie. Wat het jy in gedagte? – [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 18:46, 5 Augustus 2024 (UTC) :: Waarvoor het mens ooit 'n robot nodig? Nuwelinge se gemors skoon te maak natuurlik [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 04:58, 7 Augustus 2024 (UTC) ::: Hah, 10/10. 😜 Bot links: [https://en.wikipedia.org/wiki/Category:Wikipedia_bots_by_framework Program] [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:History_of_Wikipedia_bots Geskiedenis] [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Bot_policy Reels] [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Bot_Approvals_Group BAG] == Sponsfamilies en subfamilies. == {{ping|Pynappel}}, hier is nog 'n klomp sponsfamiles met taksobokse. Kan jy dit regmaak asb? Sien https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal:Skakels_hierheen/Sjabloon:Taksoboks&limit=500&offset=0%7C302159&dir=prev Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 11:49, 10 Junie 2025 (UTC) :Sover ek verstaan kan {{ss|Spesieboks}} slegs vir spesies gebruik word. Of verwys jy na iets anders? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 19:12, 10 Junie 2025 (UTC) ::Jy is reg oor die Spesieboks, ons gebruik die Outomatiese taksoboks vir genera en hoër. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:08, 11 Junie 2025 (UTC) == Creation of categories == Hello, Thank you for supporting my creation of categories. Can you please give your opinion here: [[:Gebruikerbespreking:Vargenau]] Thank you [[Gebruiker:Vargenau|Vargenau]] ([[Gebruikerbespreking:Vargenau|kontak]]) 10:20, 9 Julie 2025 (UTC) == Ons FB-blad == {{ping|Pynappel}}, gaan loer na ons blad: https://www.facebook.com/groups/231160206984566 waar julle bedank is. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:45, 24 Julie 2025 (UTC) == Die Duitse artikels... == Terwyl ek met jou gesels, dink jy die IP adres-gebruiker wat so baie Duitse artikels skep sonder bronne gebruik ChatGPT daarvoor? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 07:48, 24 Julie 2025 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] dit lyk soos vertalings van die inleidende paragrawe van die Engelse weergawes. Dit is onmoontlik om te sê of die gebruiker Chat GPT gebruik, maar dit bly natuurlik 'n moontlikheid. Ek dink nie 'n mens hoef vlot Afrikaans te kan praat om die artikels te skep nie, want die patroon is net "X is Y" met interne skakels waarvan die vertalings maklik via die interwikiskakels verkry kan word. M.a.w. ek weet nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 07:53, 24 Julie 2025 (UTC) ==Vloedgolf veranderinge== {{ping|Pynappel}} Sien die vloedgolf veranderinge, almal van verskillende gebruikersname. Is daar 'n manier om dit te stop? [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 10:30, 24 Julie 2025 (UTC) :@[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] dit is moontlik dieselfde persoon of 'n groep wat saamwerk. Het ons 'n "CheckUser" wat kan ondersoek instel? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:12, 24 Julie 2025 (UTC) :: Dankie is 'n edit-a-thon by UNW. Het hulle gevra om ons net in die toekoms te waarsku. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 14:14, 24 Julie 2025 (UTC) == David Woodard == Jy het my bedank omdat ek ’n artikel oor [[David Woodard]] geskep het. Daarna is dit deur Oesjaar verwyder. Ek kan dit net betreur dat die artikel gedelg is. Alhoewel David Woodard ’n twyfelagtige persoon mag wees, maar dit gaan oor ’n baie belangrike beginselsaak wat groter is as die persoon David Woodard. Die enigste doelwit van die "Global Stewards" is om kleiner tale wat nie deur ’n staat beheer word nie, uit te wis. Soos ’n maffia beweer hulle dat hulle minder tale "beskerm", terwyl die werklikheid is dat hulle net die gebruik en ontwikkeling van hierdie tale teenwerk. Minderheidstale is die beste ‘entstof’ wat die mensdom teen totalitarisme het. As hierdie mense daarin slaag om hul doelwitte te bereik, sal alle minderheidstale dieselfde lot ondergaan as [[ǀXam]]. [[Gebruiker:Vryheidsfront Minus|Vryheidsfront Minus]] ([[Gebruikerbespreking:Vryheidsfront Minus|kontak]]) 18:25, 17 Augustus 2025 (UTC) :@[[Gebruiker:Vryheidsfront Minus|Vryheidsfront Minus]] ek stem saam met jou. @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] kan jy asb. hierna kyk. Dit lyk my ons artikel handel oor die persoon en sy selfpromosie, wat noemenswaardig is en deur bronne gestaaf word. Ons artikel is deur 'n onpartydige bydraer geskep (Vryheidsfront Minus) en nie deur die selfpromotor self nie. Dit is myns insien nie 'n kandidaat vir spoedige verwydering nie. Indien daar nader besware is dan kan ons dit vir [[Wikipedia:Bladsyverwydering]] nomineer. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:01, 18 Augustus 2025 (UTC) ::Kan jy weer ’n meer beknopte weergawe publiseer, sonder enige onnodige anekdote? [[Gebruiker:Orland|Orland]] se versoeke om die bladsy te verwyder met groot rooi waarskuwingstekens oor ‘spam’, wat Oesjaar kennelik as die waarheid beskou het, is reeds [https://vls.wikipedia.org/w/index.php?title=David_Woodard&oldid=322642 op ander Wikipedias van die hand gewys]. Die waarheid is dat die enigste een wat spam, Orland self is. Ek het dit opgestel met die infokassie en al die nodige verwysings. ::[[Gebruiker:Vryheidsfront Minus|Vryheidsfront Minus]] ([[Gebruikerbespreking:Vryheidsfront Minus|kontak]]) 00:01, 20 Augustus 2025 (UTC) :::@[[Gebruiker:Vryheidsfront Minus|Vryheidsfront Minus]] {{uitgevoer}}. Dit is dalk 'n goeie idee om die bladsy dop te hou indien dit vir verwydering genomineer word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:06, 20 Augustus 2025 (UTC) == Bespreking:Cornel Judels == Yes my maat, mens kan tog die argument maak dat inligting oor die persoon sal die artikel verbeter? Maar ek verstaan hoekom jy dit verwyder het. Hoe gaan dit met jou? [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:35, 21 Augustus 2025 (UTC) :@[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] jammer, soms raak ek "trigger happy" met die IP-adresse. Maar ek het nou gekyk en ek dink tog daardie kommentaar hoort eerder op Facebook of Reddit: :{{Cquote|Ek is op soek na meer inligting oor Cornel se dood. Ek was vriende met haar in 2007 en wil net graag weet hoe sy oorlede is en of ek moontlik haar ouers kan opspoor? [kontakbesonderhede verwyder]}} :Maar as iemand nie saamstem nie, dan kan hulle my gerus terugrol en ek sal dit dan daar laat. Verder het ek nie juis klagtes nie, dankie! Ek wonder wanneer ons weer 'n skryfkompetisie gaan hou en wie dit gaan reël? Ek sal ongelukkig weer self seker nie tyd hê om deel te neem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:49, 21 Augustus 2025 (UTC) :: Goed om van jou te hoor! Ja, ek dink jy is reg. Ek reken net ek stem nie heeltemal saam met die idee dat die besprekingsblad nie 'n forum is nie. Reken daar is plek om oor die artikel te praat solank dit die artikel kan verbeter. Mooi loop my maat. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 18:35, 21 Augustus 2025 (UTC) == Banier == Yes my maat. Hoop dit gaan goed? Kan jy my help asb met 'n banier opsit vir die Afrikaanse Skryfwedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:26, 13 April 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ek glo dis [[MediaWiki:Sitenotice]] wat gewysig moet word. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 14:07, 30 April 2026 (UTC) ::Kan jy asb help daarmee. Ek weet nie wat om te doen nie. Hier is die skakel [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026]]. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:00, 30 April 2026 (UTC) :::Lyk my ek het reggekom. Hoe lyk dit? [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:09, 30 April 2026 (UTC) ::::Ek kan dit sien. Lyk goed vir my! – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:11, 30 April 2026 (UTC) :::::@[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], verander net 30 na 31 Mei asb. Groete! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:38, 1 Mei 2026 (UTC) ::::::@[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ook die skakel moet [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] wees en nie [[Skryfwedstryd_2026]] nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 06:49, 1 Mei 2026 (UTC) :::::::Baie dankie aan altwee van julle. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 08:53, 1 Mei 2026 (UTC) == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will week between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 18:29, 28 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30471712 --> == Afrikaans == Hello. I'm looking for translation of description "lied van Käärijä en Basshunter" in Afrikaans for Wikidata item. I already have "enkelspeler van Käärijä en Basshunter" for "single van Käärijä en Basshunter". I would also need "1-track single by Käärijä and Basshunter" for Afrikaans. Would you help? [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 20:16, 29 April 2026 (UTC) : Hallo [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]], ek het op die oomblik slegs toegang tot die aanlyn [https://www.woordeboek.co.za/ WAT], en "enkelspeler" verskyn eintlik glad nie daarin met die musiekbetekenis nie. Wat ek wel kry, is "enkelsnit": {{cquote|'''enkelsnit''' s.nw., enkelsnitte. 1 Plaat (plaat 3 a) wat net een snit aan elke kant bevat, of CD wat net twee snitte bevat: ''Lank vóór die groep se eerste album het C.'' ('n sangeres) ''al begin dink hulle gaan 'n sukses wees. "Dit was 1987 en ons een enkelsnit Move Up het baie lugtyd oor die radio gekry"'' (Rapport, 15 Jun. 2008, Tydskrifr., E). Vgl. enkelsnit-cd, enkelsnitplaat. 2 Opname, veral liedjie van 'n kunstenaar, wat dikw. vir die promosie van 'n album uitgereik en as moontlike treffer bemark word, of enigeen v.d. snitte op 'n album wat individueel beskikbaar is: ''Die eerste enkelsnit van die album, wat al baie lugtyd op plaaslike radiostasies gekry het, is "Hey There Delilah"'' (Beeld, 24 Sept. 2007, Jip, E).  ''Dit was vir haar'' ('n rocksanger) ''belangrik om 'n hele album vol liedjies met trefkrag te skryf. "Dit sal 'n jammerte wees as alle kunstenaars net enkelsnitte of treffers probeer opneem"'' (Beeld, 29 Apr. 2015, E).  ''Apple was die middelpunt van die musiekbedryf vir die dekade nadat die iPod bekend gestel is. Toe het iTunes gevolg en verkope van enkelsnitte, pleks van albums, het begin posvat'' (Burg., 24 Jun. 2015, E). '''enkelsnit-CD''' s.nw., enkelsnit-CD's. CD wat net twee snitte bevat: Once in a lifetime ''met die titelsnitliedjie en …'' Soledad ''is Maandag uitgereik … Enkelsnit-CD's bereik dubbelplatinum sodra 50 000 kopieë verkoop word'' (Beeld, 27 Jun. 2002, 3). Vgl. enkelsnit 1. '''enkelsnitplaat''' s.nw., enkelsnitplate. (verouderd) Plaat (plaat 3 a) wat net een snit aan elke kant bevat: ''As enkelsnitplate het sy musiek nie verkoop nie. "Ek was aanvanklik teleurgesteld in dit wat ek in die musiekbedryf teëgekom het"'' (Volksbl., 4 Aug. 2015, E). Vgl. enkelsnit 1, kortspeelplaat 1 en 2. }} Ek sou dus "1-track single by Käärijä and Basshunter" as "enkelsnit met 1 snit deur Käärijä en Basshunter" vertaal, maar dalk kan ons by iemand met 'n [[HAT]] (bv. [[Gebruiker:BurgertB]]) hoor of ons ook enkelspeler in hierdie geval kan gebruik. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 12:25, 30 April 2026 (UTC) : Thanks for whole explanation in Afrikaans. I went after [[enkelspeler]] where it says "'n Enkelspeler or enkelsnit is 'n spesiale vrystelling van 'n musiekopname wat minder snitte as 'n langspeler bevat.", so maybe this article is inadequate? Enkelspeler was also used in articles such as "[[Despacito]]" or "[[Viva la vida]]" and it is also used in [[Sjabloon:Inligtingskas liedjie]]. Hard to say. In Polish we have similar problem with "maxi single", where profesional dictionaries show something weird variants, than what is actually used in practise. Btw. looks like I just got "lied van Käärijä en Basshunter", which would be "liedjie van Käärijä en Basshunter"? [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 14:59, 30 April 2026 (UTC) ::Guys, in my younger years an ''enkelspeler'' was also known as ''kortspeelplaat''. The album then was a ''langspeelplaat with 6 to 7 songs on. The hit song from the album was released as ''kortspeelplaat. The Album had to be played at 33⅓ rpm and a ''kortspeler'' at 45 rpm! That is about 50 year ago! Best regards. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:56, 30 April 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] according to [[WAT]] "lied" and "liedjie" are pretty much synonyms although "liedjie" is probably more appropriate for popular music. I think you can pick whichever one you choose. I also think it is OK to go with "enkelspeler" since it's already being used like that on this wiki. ::{{cquote| ::'''lied''' s.nw., liedere; liedjie. ::1 a i Musikale komposisie van woorde en wysie wat 'n eenheid vorm en bedoel is om gesing te word; soms ook, die wysie alleen: Geestelike, godsdienstige, liturgiese liedere. Wêreldlike of profane liedere. 'n Eenstemmige, meerstemmige lied. 'n Dramatiese lied. 'n Vrolike, ernstige, treurige lied. 'n Lied komponeer, skryf. Liedere sing, neurie. ≈ Opname van Afrikaanse liedere en musiekstukke op grammofoonplate (A. Coetzee: Afr. Kultuurgedagte, s.j., 279).  Die kerklied moet lied bly, d.w.s. ritme en rym moet daarby nie ontbreek nie (J.D. du Toit: Werke VII, 1961, 141).  Ons prys u, Heer, in sang en lied! (Ber. Ps. 68: 13, 1944).  Die ... program bied én liedere én chansons aan ... Die publiek sal maar self moet besluit of hulle na liedere of na chansons luister (Burg., 7 Sept. 1989, 17). ::■ Ook fig.: Alles lyk ... vol skoonheid en blydskap ... Daar is 'n lied in jou hart (E. Marais: Keurverh., 1948, 38). ::ii (dikw. met 'n hl. Lied) mv. lieder. (D.) Kunslied (KUNSLIED 2): Sy wye repertorium opera, konsertwerke en lieder (Transv., 1 Febr. 1989, 1).  'n Groep lieder van Sibelius (wat) geen duim agteruit (staan) vir Wolf en Strauss nie (Volksbl., 4 Mrt. 1986, 5).  Die allerbeste voorbeelde van die kunslied is die Lieder van Schubert, Schumann, Franz, Brahms en Wolf (V.d. Spuy – Wise: Musiekgesk., s.j., 161). ::b Geluid of geluide wat aan 'n lied laat dink: Die lied van die sonbesies wat in sy ore sny (A. Coetzee: Naatlos, 1973, 15).  Die wind waai 'n lied van verlatenheid (M. v. Tonder: Sneeu, 1970, 27).  Die gedreun van die verkeer vervaag ... onderwyl ons na die lied van die meulstroom luister (A. Hofmeyr: Meulsloot, 1967, 41).  In die oerwoud van Midde-Afrika (kon hy) die lied van die wildernis ... hoor (R.P. Visser in Jb. Afr. Skrywerskring, 1936, 67). ::2 Liriese, soms epies-dramatiese gedig, gew. gekenmerk deur musikaliteit en dikw. spontaneïteit en volkse eenvoud, maar ook met kenmerke v.d. kunslied: Liriese digsoorte soos die lied (waaronder liefdesliedere, treurliedere, volksliedere, natuurliedere, kinderliedere, geestelike liedere, slampamperliedjies, ens.) (A.P. Grové: Woord4, s.j., 122).  By W.E.G. Louw bereik die lied iets jeugdig moois, soos ... in sy "Nagliedjies" (D.J. Opperman: Dertig, 1953, 49).  Bekende liedere in Afr. is ... C.L. Leipoldt se Slampamperliedjies, waarvan sommige getoonset is (Afr. Kernens., 1965, 481). ::Vgl. GESANG 2, LIEDJIE, SANG. ::lied’agtig, liedag’tig b.nw., lie’deraand s.nw., lie’dereaand s.nw., lie’deresanger s.nw., lie’deresiklus s.nw., lie’dereskat s.nw., lie’derkomposisie s.nw., lie’derkonsert s.nw., lie’derkuns s.nw., lie’dersanger s.nw., lie’dersiklus s.nw., lie’derskat s.nw., lie’derteks s.nw., lie’deruitvoering s.nw., lied’kuns s.nw., lied’siklus s.nw., lied’teks s.nw. ::'''liedjie''' s.nw., liedjies. ::1 Vkw. van lied. ::2 Lied van veral ligte, meer volkse aard: Toe die Afrikaanse lied met die luisterliedbeweging begin blom het, was daar baie liedjies van verskeie liedjieskrywers om van te kies (Beeld, 21 Jul. 1986, Kalender, 1).  Vrolik het hy die klavier gespeel en die jolige liedjies ... het tot laat voortgeklink (S. Eyssen in Jb. Afr. Skrywerskring, 1936, 62).  Kwasiegeestelike liedjies wat in gees en wese aan die "pop"-lied gegrens het (Handhaaf, Mrt. 1979, 16).  Die vroegste tendensie van Dertig ... is 'n voorliefde om die liedjie te beoefen ... Dit wil meesal 'n eenvoudige, spontane, volkse gediggie wees (D.J. Opperman: Dertig, 1953, 49). ::Vgl. DEUNTJIE. :: UITDR. :: IDIOMATIES ::maak: 'n liedjie maak van (iets) (streektaal; minder gebruiklik) 'n Gewoonte maak van (iets): Hy sal so nou en dan 'n dop steek, maar hy maak nie 'n liedjie daarvan nie (Malmesbury). Van leen het my buurvrou naderhand 'n liedjie gemaak (Wellington). ::lied’jiemaker s.nw., lied’jiesanger s.nw., lied’jiesmaker s.nw. ::}} ::Although I must add I am probably not the best person to ask about language issues. We have some language experts here e.g. [[Gebruiker:BurgertB]], [[Gebruiker:Suidpunt]], [[Gebruiker:Geebee100]], [[Gebruiker:Woordgenoot]] who may be able to assist better on this topic. ::– 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:01, 30 April 2026 (UTC) :::Ek het gedink ek ken ook enkelspeler, maar dit lyk my die Afrikaanse woordeboeke maak 'n onderskeid tussen enkelspeler soos in tennis en enkelsnit vir musiek. Ek sal dus ook maar met enkelsnit gaan. Net vakwoordeboeke soos die Ekonomiese en Wiskundige Woordeboek geen enkelspeler aan in verband met musiek, en ek sal hulle nie kies bo byvoorbeeld die WAT nie. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 18:25, 30 April 2026 (UTC) :::: {{re|Pynappel}} {{re|BurgertB}} To summarize. I will use "liedjie van Käärijä en Basshunter" for song and "enkelspeler van Käärijä en Basshunter" for single. I will ask yet if "ateljeealbum van Basshunter" for "studio album by Basshunter" would be correct? The last thing I would need yet is "music video by Basshunter" in Afrikaans. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 05:36, 1 Mei 2026 (UTC) :::::"ateljeealbum van Basshunter" is correct. "music video by Basshunter" is "musiekvideo van Basshunter". There is a difference between "van" and "deur" but I think "van" is OK in this context. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 06:48, 1 Mei 2026 (UTC) :::::: Yeah I noticed "deur" and wasn't sure why. Is this related to music groups? [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 09:18, 1 Mei 2026 (UTC) :::::::No, it's like English "by" = "deur" and "of" = "van". I think "van" is just less specific. "musiekvideo deur Basshunter" = Basshunter het die musiekvideo gepubliseer. "musiekvideo van Basshunter" = "die musiekvideo kom van/behoort aan Basshunter". It's more of a style question. I don't think it's that important of a distinction. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 09:27, 1 Mei 2026 (UTC) :::::::: Thanks. If we have chance, let's get yet "compilation album by Basshunter", "promotional single by Basshunter" and "lyric video by Basshunter", so all will be completed. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 23:34, 1 Mei 2026 (UTC) :::::::::My opinion: :::::::::* versamelalbum van Basshunter :::::::::* promosionele enkelsnit van Basshunter :::::::::* liriekevideo van Basshunter :::::::::But you can use enkelspeler instead of enkelsnit as discussed above. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 05:12, 2 Mei 2026 (UTC) :::::::::: All added. Big thanks. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 21:14, 3 Mei 2026 (UTC) : Hello. I curios if "videoografie van Basshunter" would be correct? There is no word "Videoografie" at whole AFWP. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 11:34, 22 Mei 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] you have a typo: the correct spelling is ''videografie''. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 13:58, 23 Mei 2026 (UTC) ::: This is why I couldn't find it. Thanks. [[Gebruiker:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Gebruikerbespreking:Eurohunter|kontak]]) 17:08, 26 Mei 2026 (UTC) == Al jou nuwe vergroting van artikels... == {{ping|Pynappel}}, al jou nuwe vergrotings van artikels, vertaal jy dit uit Engels of suiwer KI? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:21, 24 Augustus 2026 (UTC) :@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] dit is slegs vertalings, maar ek gebruik KI om die vertaling te doen, sodat dit die wikiteks en verwysings natuurlik oordra en die nuwe inligting saam met die ou inligting laat vloei. Dit maak ook klein foutjies reg in die ou teks, baie daarvan weens OCR of omdat die oorspronklike bron baie oud was (bv. Kennis, Wêreldspektrum). Naas vertaling skep dit geen nuwe inhoud nie, dus is die risiko dat dit vals inligting hallusineer, laag. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:23, 24 Augustus 2026 (UTC) ::{{ping|Pynappel}} jy maak my nuuskierig. Watter stukkie sagteware gebruik jy tans hier by ons? Ek het idee gekry... Groete! :::: {{ping|Oesjaar}} ek gebruik Claude Code. Dis soos Claude in die webblaaier, maar dit werk met lêers op jou rekenaar en dit gee vir my die bronteks in 'n nuwe lêer wat ek dan kopieer-en-plak. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:07, 24 Augustus 2026 (UTC) == Universiteit Gent vs. Universiteit van Gent == {{ping|Pynappel}}, iets het my al lankal gepla sedert jy jou KI-toertjie gedoen het. Nou weet ek, daar was reeds 'n artikel [[Universiteit van Gent]] voor jy KI produk [[Universiteit Gent]] geskep het. Kan jy asb. die twee versmelt. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 4 September 2026 (UTC) :Graag. Wat is die korrekte titel? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 16:26, 4 September 2026 (UTC) :: Ja, ek sou dink [[Universiteit van Gent]]... {{ping|BurgertB}}, jou menig hier sal waardeer word! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:28, 4 September 2026 (UTC) ::: Volgens Burgert, sonder die van. Groete![[Spesiaal:Bydraes/~2026-48146-54|~2026-48146-54]] ([[Gebruikerbespreking:~2026-48146-54|talk]]) 03:19, 5 September 2026 (UTC) ::::{{uitgevoer}} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 08:56, 5 September 2026 (UTC) == Sleutelbord == {{ping|Pynappel}}, as jy meer waarde wil toevoeg, vertaal die Engelse [https://en.wikipedia.org/wiki/Computer_keyboard Keyboard] in sy totaliteit. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:24, 7 September 2026 (UTC) 6j31hydrmp5lo2zhwgz5grbpga5cpom 0 403980 2965464 2771932 2026-09-06T15:18:19Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2965464 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Garuda_Indonesia_Flight_Attendants_in_Kebaya.jpg|duimnael|220px|Die nuwe Garuda Indonesia lugwaardin-uniforms, met kebaya en ''parang gondosuli'' batik]] '''Garuda Indonesia''' is die vlagdraer van [[Indonesië]], met sy hoofkwartier op [[Soekarno-Hatta Internasionale Lughawe]]. Dit is 'n opvolger van KLM Interinsulair Bedrijf en 'n lid van [[SkyTeam]]. Dit is die tweede grootste lugredery van Indonesië na [[Lion Air]], wat geskeduleerde vlugte bedryf na 'n aantal bestemmings regoor [[Asië]], [[Europa]] en [[Australië]] vanaf sy spilpunte, fokusstede, asook ander stede vir [[Hadj]]. Dit is die enigste Indonesiese lugredery wat na die Europese lugruim vlieg. [[Lêer:Douglas_DC-8-55,_Garuda_Indonesia_JP6839308.jpg|duimnael|'n Garuda Indonesia Douglas DC-8 by die ou Kai Tak-lughawe in 1967]] [[Lêer:Douglas_DC-10-30_PK-GIA_Garuda_AMS_11.09.77_edited-3.jpg|duimnael|220px|'n Douglas DC-10-30 van Garuda Indonesia by [[Lughawe Schiphol|die lughawe van Amsterdam]] in 1977]] [[Lêer:Terminal_Garuda_Indonesia_di_Bandara_Soekarno-Hatta_Cengkareng.jpg|duimnael|Garuda se Boeing 737-800's staan by Terminaal 3 van [[Soekarno-Hatta Internasionale Lughawe]], wat die lugredery se hoofspilpunt is]] [[Lêer:Komodo_garuda.jpg|duimnael|Garuda Indonesia Bombardier CRJ1000 by die [[Komodo-lughawe]].]] == Vloot == Teen Desember 2022, het Garuda Indonesia die volgende vliegtuie bedryf:<ref name="Fleet Revitalization2">{{cite news|url=https://www.garuda-indonesia.com/id/en/garuda-indonesia-experience/fleets/fleet-revitalization/index|title=Fleet Revitalization|website=Garuda Indonesia|access-date=2018-06-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.garuda-indonesia.com/id/en/garuda-indonesia-experience/fleets/seat-map|title=Seat Map|website=Garuda Indonesia}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.planespotters.net/airline/Garuda-Indonesia|title=Garuda Indonesia Fleet Details and History – Planespotters.net Just Aviation|publisher=Planespotters.net|access-date=4 December 2019|archive-date= 8 Junie 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190608043855/https://www.planespotters.net/airline/Garuda-Indonesia|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" style="margin:0.5em auto;text-align:center" |+Garuda Indonesia vloot ! rowspan="2" | Vliegtuie ! rowspan="2" | In diens ! rowspan="2" | Bestellings ! colspan="4" | Passasiers ! rowspan="2" | Notas |- ! <abbr title="Eersteklas">F</abbr> ! <abbr title="Besigheidsklas">B</abbr> ! <abbr title="Ekonomiese klas">E</abbr> ! Totaal |- | rowspan="2" | [[Airbus A330|Airbus A330-200]] | rowspan="2" | 5 | rowspan="2" | &#x2014; | rowspan="2" | &#x2014; | 36 | 186 | 222 | rowspan="2" | Alle vliegtuie van hierdie tipe word tans gestoor. |- | 18 | 242 | 260 |- | rowspan="3" | [[Airbus A330|Airbus A330-300]] | rowspan="3" | 15 | rowspan="3" | &#x2014; | rowspan="3" | &#x2014; | 36 | 215 | 251 | rowspan="3" | |- | 24 | 263 | 287 |- | &#x2014; | 360 | 360 |- | Airbus A330-800 | &#x2014; | 4 <ref>{{Cite web|url=https://seekingalpha.com/article/4404256-airbus-no-orders-deliveries-down|title=Airbus: No Orders, Deliveries Down|date=9 February 2021|website=Seeking Alpha|access-date=9 February 2021}}</ref> | colspan="4" | <abbr title="Sal aangekondig word">TBA</abbr> | |- | rowspan="2" | Airbus A330-900 | rowspan="2" | 5 | rowspan="2" | 25 <ref>{{Cite web|url=https://www.airbus.com/newsroom/press-releases/en/2016/04/garuda-indonesia-to-receive-14-a330neo.html|title=Garuda Indonesia to receive 14 A330neo|website=Airbus|access-date=29 December 2019}}</ref> | rowspan="2" | &#x2014; | 24 | 277 | 301 | rowspan="2" | 2 vliegtuie oorgeplaas vanaf [[Citilink]]. |- | 42 | 323 | 365 |- | rowspan="2" | [[Boeing 737|Boeing 737-800]] | rowspan="2" | 38 | rowspan="2" | 2 | rowspan="2" | &#x2014; | rowspan="2" | 12 | 150 | 162 | rowspan="2" | |- | 162 | 174 |- | rowspan="2" | [[Boeing 777|Boeing 777-300ER]] | rowspan="2" | 8 | rowspan="2" | 4 | 8 | 38 | 268 | 314 | rowspan="2" | Sommige vliegtuie moet aan diens onttrek word<br/>en aan hul verhuurders terugbesorg word.<ref>{{Cite web|url=https://www.executivetraveller.com/news/garuda-planning-to-cancel-airbus-orders-halve-its-boeing-777-fleet|title=Garuda planning to cancel Airbus orders, halve its Boeing 777 fleet|date=4 June 2021|website=Executive Traveller|language=en|access-date=2021-10-07}}</ref> |- | &#x2014; | 26 | 367 | 393 |- ! colspan="8" scope="row" | Cargo Garuda Indonesia vloot |- | [[Airbus A330|Airbus A330-200P2F]] | &#x2014; | 1 | colspan="4" | <abbr title="No seats, cargo configuration">Vrag</abbr> | Om van passasiersvliegtuie omgeskakel te word. <ref>{{Cite web|url=https://ekonomi.bisnis.com/read/20190524/98/926898/garuda-indonesia-akan-operasikan-4-pesawat-khusus-cargo|title=Garuda Indonesia Akan Operasikan 4 Pesawat Khusus Cargo|date=24 May 2019|language=id}}</ref> |- | [[Airbus A330|Airbus A330-300F]] | 2 | 8 | colspan="4" | <abbr title="No seats, cargo configuration">Vrag</abbr> | Omgeskakel van passasiersvliegtuie. |- | Boeing 737-800BCF | &#x2014; | 2 | colspan="4" | <abbr title="No seats, cargo configuration">Vrag</abbr> | Gehuur van GECAS . <ref>{{Cite web|url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/82536-garuda-indonesia-to-lease-two-b737-800-freighters-from-gecas|title=Garuda Indonesia to lease two B737-800 freighters from GECAS|date=2019-10-18|publisher=Ch–Aviation}}</ref> |- ! Totaal ! 73 ! 46 ! colspan="5" | |} == Kompetisie == Oor die algemeen word Indonesiese binnelandse lugreisondernemings oorweldigend deur twee groepe ooheers; [[Lion Air]]-groep en Garuda Indonesia-groep. In 2021 was die Lion Air-groep verantwoordelik vir 59,4% van die markaandeel, terwyl die Garuda Indonesia-groep 'n markaandeel van 33,1% gehad het. <ref>{{Cite web|url=https://jakartaglobe.id/business/lion-group-controls-60-of-domestic-aviation-market|title=Lion Group Controls 60% of Domestic Aviation Market|date=2022-11-26|website=Jakarta Globe|access-date=2023-01-13}}</ref> Vir internasionale roetes het Garuda Indonesia vier lugrederye geïdentifiseer wat die maatstaf geword het om hul diens te verbeter en om mee te ding om die wêreld se beste lugredery te wees. Die ernstige mededingers vir Garuda Indonesia se internasionale roetes is [[Singapore Airlines]], [[Qatar Airways]], [[Emirates]] en [[Cathay Pacific]].<ref>{{Cite web|url=http://indo-aviation.com/2015/06/20/empat-maskapai-ini-dianggap-sebagai-pesaing-utama-garuda-indonesia/|title=Empat Maskapai Ini Dianggap Sebagai Pesaing Utama Garuda Indonesia|website=indo-aviation.com|language=id|archive-url=https://web.archive.org/web/20160408002044/http://indo-aviation.com/2015/06/20/empat-maskapai-ini-dianggap-sebagai-pesaing-utama-garuda-indonesia/|archive-date=8 April 2016|access-date=18 April 2016}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Lugrederye]] 4mz7o9lyajy4drm2pp7kzdm901exwml 0 404233 2965579 2795470 2026-09-07T11:09:47Z Jommy3210 209486 2965579 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Databoks}} '''Wan Jiyuan''' (* 13 Julie 2002, [[Heilongjiang]]) is 'n [[Chinese]] [[basketbal]]speler. Sy het aan die [[Olimpiese Somerspele 2020|Olimpiese Somerspele van 2020]] deelgeneem.<ref>[https://www.olympedia.org/athletes/141652 Wan Jiyuan]</ref><ref>[https://olympics.com/en/athletes/jiyuan-wan Jiyuan WAN]</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geboortes in 2002]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Chinese Basketbalspelers]] [[Kategorie:Olimpiese deelnemers]] 93sikp3bzzica9pk34pa0j9aexnysuk 2965582 2965579 2026-09-07T11:36:12Z Jommy3210 209486 2965582 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Databoks}} '''Wan Jiyuan''' (* 13 Julie 2002, [[Heilongjiang]]) is 'n [[Chinese]] [[basketbal]]speler. Sy het aan die [[Olimpiese Somerspele 2020|Olimpiese Somerspele van 2020]] deelgeneem.<ref>[https://www.olympedia.org/athletes/141652 Wan Jiyuan]</ref><ref>[https://olympics.com/en/athletes/jiyuan-wan Jiyuan WAN]</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geboortes in 2002]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Chinese basketbalspelers]] [[Kategorie:Olimpiese deelnemers]] g47i9ttp8s5082m71cdjpog984g4pt2 0 404234 2965580 2795506 2026-09-07T11:29:15Z Jommy3210 209486 2965580 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Databoks}} '''Wang Lili''' (* 8 September 1992) is 'n [[Chinese]] [[basketbal]]speler. Sy het aan die [[Olimpiese Somerspele 2020|Olimpiese Somerspele van 2020]] deelgeneem.<ref>[https://www.olympedia.org/athletes/141653 Wang Lili]</ref><ref>[https://olympics.com/en/athletes/lili-wang Lili WANG]</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geboortes in 1992]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Chinese basketbalspelers]] [[Kategorie:Olimpiese deelnemers]] nwhwjs97j6xi3q8ynfr39j4ha3vzkgw 0 404793 2965549 2837661 2026-09-06T21:45:22Z SpesBona 2720 Bygewerk 2965549 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Sportliga | naam = Poematrofee | huidige_seisoen = 2026-seisoen | beeld = | beskrywing = | beeldonderskrif = | sportsoort = [[Rugby]] | gestig = 2000 | gestaak = | vervang = | eienaar = [[Argentynse Rugbyunie|UAR]] en [[Rugby Australia|ARU]] | inougureel = 2000 | lande = {{ARGru}}<br />{{AUSru}} | divisies = | spanne = 2 | onlangse_kamp = {{AUSru}} (2026-seisoen) | verwante_komps = [[Die Rugbykampioenskap]] | borg = }} Die '''Poematrofee''' is ’n internasionale [[rugby]]kompetisie wat elke jaar tussen die nasionale rugbyspanne van [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]] en [[Wallabies|Australië]] as deel van [[die Rugbykampioenskap]] beslis word. Dit is in 2000 vir die eerste keer beslis.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/84879.html |title=The Scrum.com trophy guide – Part Two |publisher=ESPNscrum |date=5 November 2008 |accessdate=13 Mei 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513190101/http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/84879.html |archive-date=13 Mei 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die huidige kampioen is Australië, nadat hulle die beslissende wedstryde tydens die 2026-seisoen gewen het. == Wedstryde == {| class="wikitable sortable" !width="100"| Details !width="75"| Gespeel !width="100"| Gewen deur Argentinië !width="100"| Gewen deur Australië !width="50"| Gelyk !width="120"| Argentynse punte !width="120"| Australiese punte |- | In Argentinië | 13 | 3 | 9 | 1 | 335 | 389 |- | In Australië | 16 | 3 | 11 | 2 | 303 | 445 |- | Neutrale plek<ref group="n">Beslis op [[Twickenham-stadion]], [[Londen]].</ref> | 1 | 0 | 1 | 0 | 21 | 33 |- | '''Algeheel''' | '''30''' | '''6''' | '''21''' | '''3''' | '''659''' | '''867''' |} == Wenners == {| class="wikitable" style="text-align:center" ! Jaar ! Wenner ! Wedstryde gewen<br />(eerste wenspan) |- | 2026 | Australië | 1–0 |- | [[2025-Rugbykampioenskapreeks|2025]] | Argentinië | 1–1 |- | [[2024-Rugbykampioenskapreeks|2024]] | Argentinië | 1–1 |- | [[2023-Rugbykampioenskapreeks|2023]] | Argentinië | 1–0 |- | [[2022-Rugbykampioenskapreeks|2022]] | Australië | 1–1 |- | [[2021-Rugbykampioenskapreeks|2021]] | Australië | 2–0 |- | [[2020-Drienasiesreeks|2020]] | ''Gelyk'' | 0–0 |- | [[2019-Rugbykampioenskapreeks|2019]] | Australië | 1–0 |- | [[2018-Rugbykampioenskapreeks|2018]] | Australië | 1–1 |- | [[2017-Rugbykampioenskapreeks|2017]] | Australië | 2–0 |- | [[2016-Rugbykampioenskapreeks|2016]] | Australië | 2–0 |- | [[2015-Rugbykampioenskapreeks|2015]] | Australië | 1–0 |- | [[2014-Rugbykampioenskapreeks|2014]] | Australië | 1–1 |- | [[2013-Rugbykampioenskapreeks|2013]] | Australië | 2–0 |- | [[2012-Rugbykampioenskapreeks|2012]] | Australië | 2–0 |- | 2002 | Australië | 1–0 |- | 2000 | Australië | 2–0 |} == Uitslae == {| class="wikitable" style="text-align:center" align=center ! Jaar ! Datum ! Plek ! Tuisspan ! Telling ! Besoeker ! Wedstrydwenner ! Kampioen |- |rowspan="2"|2026 | 5 September |Estadio Malvinas Argentinas, [[Mendoza]] |{{ARGru-r}} |align="center"| 28–28 |{{AUSru}} |''gelykop'' |rowspan="2"|[[Lêer:Flag of Australia.svg|50px]] |- | 29 Augustus |[[Estadio 23 de Agosto]], [[San Salvador de Jujuy]] |{{ARGru-r}} |align="center"| 21–27 |{{AUSru}} |{{AUSru}} |- |rowspan="2"|[[2025-Rugbykampioenskapreeks|2025]] | 13 September |[[Sydney Voetbalstadion]], [[Sydney]] |{{AUSru-r}} |align="center"| 26–28 |{{ARGru}} |{{ARGru}} |rowspan="2"|[[Lêer:Flag of Argentina.svg|50px]] |- | 6 September |[[Noord-Queensland-stadion]], [[Townsville]] |{{AUSru-r}} |align="center"| 28–24 |{{ARGru}} |{{AUSru}} |- |rowspan="2"|[[2024-Rugbykampioenskapreeks|2024]] | 7 September |[[Estadio Brigadier General Estanislao López]], [[Santa Fe, Argentinië|Santa Fe]] |{{ARGru-r}} |align="center"| 67–27 |{{AUSru}} |{{ARGru}} |rowspan="2"|[[Lêer:Flag of Argentina.svg|50px]] |- | 31 Augustus |[[Estadio Jorge Luis Hirschi]], [[La Plata]] |{{ARGru-r}} |align="center"| 19–20 |{{AUSru}} |{{AUSru}} |- |[[2023-Rugbykampioenskapreeks|2023]] | 15 Julie |[[Wes-Sydney-stadion]], [[Sydney]] |{{AUSru-r}} |align="center"| 31–34 |{{ARGru}} |{{ARGru}} |[[Lêer:Flag of Argentina.svg|50px]] |- |rowspan="2"|[[2022-Rugbykampioenskapreeks|2022]] | 13 Augustus |[[Estadio San Juan del Bicentenario]], [[San Juan, Argentinië|San Juan]] |{{ARGru-r}} |align="center"| 48–17 |{{AUSru}} |{{ARGru}} |rowspan="2"|[[Lêer:Flag of Australia.svg|50px]] |- | 6 Augustus |[[Estadio Malvinas Argentinas]], [[Mendoza]] |{{ARGru-r}} |align="center"| 26–41 |{{AUSru}} |{{AUSru}} |- |rowspan="2"|[[2021-Rugbykampioenskapreeks|2021]] | 2 Oktober |[[Robina-stadion]], [[Robina]], [[Queensland]] |{{AUSru-r}} |align="center"| 17–32 |{{ARGru}} |{{AUSru}} |rowspan="2"|[[Lêer:Flag of Australia.svg|50px]] |- | 25 September |[[Noord-Queensland-stadion]], [[Townsville]] |{{AUSru-r}} |align="center"| 27–8 |{{ARGru}} |{{AUSru}} |- |rowspan="2"|[[2020-Drienasiesreeks|2020]] | 5 Desember |[[Wes-Sydney-stadion]], [[Sydney]] |{{AUSru-r}} |align="center"| 16–16 |{{ARGru}} |''gelykop'' |rowspan="2"|[[Lêer:Flag of Australia.svg|50px]] |- | 21 November |[[Newcastle Internasionale Sportsentrum]], [[Newcastle, Nieu-Suid-Wallis|Newcastle]] |{{AUSru-r}} |align="center"| 15–15 |{{ARGru}} |''gelykop'' |- |[[2019-Rugbykampioenskapreeks|2019]] | 27 Julie |[[Suncorpstadion|Langpark]], [[Brisbane]] |{{AUSru-r}} |align="center"| 16–10 |{{ARGru}} |{{AUSru}} |[[Lêer:Flag of Australia.svg|50px]] |- |rowspan="2"|[[2018-Rugbykampioenskapreeks|2018]] | 6 Oktober |[[Estadio Malvinas Argentinas]], [[Mendoza]] |{{ARGru-r}} |align="center"| 34–45 |{{AUSru}} |{{AUSru}} |rowspan="2"|[[Lêer:Flag of Australia.svg|50px]] |- | 15 September |[[Robina-stadion]], [[Robina]], [[Queensland]] |{{AUSru-r}} |align="center"| 19–23 |{{ARGru}} |{{ARGru}} |- |rowspan="2"|[[2017-Rugbykampioenskapreeks|2017]] | 7 Oktober |[[Estadio Malvinas Argentinas]], [[Mendoza]] |{{ARGru-r}} |align="center"| 20–37 |{{AUSru}} |{{AUSru}} |rowspan="2"|[[Lêer:Flag of Australia.svg|50px]] |- | 16 September |[[Canberrastadion]], [[Canberra]] |{{AUSru-r}} |align="center"| 45–20 |{{ARGru}} |{{AUSru}} |- |rowspan="2"|[[2016-Rugbykampioenskapreeks|2016]] | 8 Oktober |[[Twickenham-stadion]], [[Londen]] |{{ARGru-r}} |align="center"| 21–33 |{{AUSru}} |{{AUSru}} |rowspan="2"|[[Lêer:Flag of Australia.svg|50px]] |- | 17 September |[[Perth Ovaal|nib-stadion]], [[Perth]] |{{AUSru-r}} |align="center"| 36–20 |{{ARGru}} |{{AUSru}} |- |[[2015-Rugbykampioenskapreeks|2015]] | 25 Julie |[[Estadio Malvinas Argentinas]], [[Mendoza]] |{{ARGru-r}} |align="center"| 9–34 |{{AUSru}} |{{AUSru}} |[[Lêer:Flag of Australia.svg|50px]] |- |rowspan="2"|[[2014-Rugbykampioenskapreeks|2014]] | 4 Oktober |[[Estadio Malvinas Argentinas]], [[Mendoza]] |{{ARGru-r}} |align="center"| 21–17 |{{AUSru}} |{{ARGru}} |rowspan="2"|[[Lêer:Flag of Australia.svg|50px]] |- | 13 September |[[Skilledpark]], [[Robina]], [[Queensland]] |{{AUSru-r}} |align="center"| 32–25 |{{ARGru}} |{{AUSru}} |- |rowspan="2"|[[2013-Rugbykampioenskapreeks|2013]] | 5 Oktober |[[Estadio Gigante de Arroyito]], [[Rosario]] |{{ARGru-r}} |align="center"| 17–54 |{{AUSru}} |{{AUSru}} |rowspan="2"|[[Lêer:Flag of Australia.svg|50px]] |- | 14 September |[[Subiaco Ovaal]], [[Perth]] |{{AUSru-r}} |align="center"| 14–13 |{{ARGru}} |{{AUSru}} |- |rowspan="2"|[[2012-Rugbykampioenskapreeks|2012]] | 6 Oktober |[[Estadio Gigante de Arroyito]], [[Rosario]] |{{ARGru-r}} |align="center"| 19–25 |{{AUSru}} |{{AUSru}} |rowspan="2"|[[Lêer:Flag of Australia.svg|50px]] |- | 15 September |[[Skilledpark]], [[Robina]], [[Queensland]] |{{AUSru-r}} |align="center"| 23–19 |{{ARGru}} |{{AUSru}} |- |2002 | 2 November |[[Estadio Monumental, Buenos Aires|Estadio Monumental]], [[Buenos Aires]] |{{ARGru-r}} |align="center"| 6–17 |{{AUSru}} |{{AUSru}} |[[Lêer:Flag of Australia.svg|50px]] |- |rowspan="2"|2000 | 24 Junie |[[Canberrastadion]], [[Canberra]] |{{AUSru-r}} |align="center"| 32–25 |{{ARGru}} |{{AUSru}} |rowspan="2"|[[Lêer:Flag of Australia.svg|50px]] |- | 17 Junie |[[Ballymorestadion]], [[Brisbane]] |{{AUSru-r}} |align="center"| 53–6 |{{ARGru}} |{{AUSru}} |} === Algeheel === '''Meeste titels gewen:''' # Argentinië – 3 # Australië – 14 ''Langste tyd gehou deur Argentinië:'' 3 jaar (2023–2025, 3 titels) ''Langste tyd gehou deur Australië:'' 13 jaar (2000–2022, 13 titels) == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} Soortgelyke rugbykompetisies tydens die Rugbykampioenskap: * [[Bledisloebeker]], tussen Australië en [[All Blacks|Nieu-Seeland]] * [[Mandela Uitdaagplaat]], tussen Australië en [[Springbokke|Suid-Afrika]] * [[Vryheidsbeker]], tussen Nieu-Seeland en Suid-Afrika == Notas == <references group="n" /> == Verwysings == {{Verwysings}} == Bronnelys == * {{en}} {{cite book |author=Liam McCann |date=2006 |title=Rugby: Facts, Figures and Fun |publisher=AAPPL Artists' and Photographers' Press Ltd. |isbn=978-1-904332-54-1}} {{Die Rugbykampioenskap}} {{Normdata}} [[Kategorie:Die Rugbykampioenskap]] 89cg4jnpdpqi3x49b9dwf2nc55cu1xx 0 406370 2965560 2774160 2026-09-07T02:34:57Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2965560 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Egiptiese grafkelder | bgcolor = | naam = KV35 | beeld = Raum des Sarkophags KV35.jpg | breedte = 240 | breed = Die grafkelder van [[Amenhotep II]] | onderskrif = Die grafkelder, met tonele van die [[Amdoeat]]. | ligging = [[Vallei van die Konings]] | land = {{vlagland|Egipte}} | ontdek = 9 Maart 1898 | uitgrawings= Victor Loret | versier = | uitleg = | vor = KV34 | volg = KV36 }} [[Beeld:KV 35 Tomb Interior.jpg|thumb|240px|Die laaste deel van die grafkelder, waar die oorspronklike sarkofaag op 'n gesonke deel ontdek is.]] '''Graf KV35''' is die grafkelder van farao [[Amenhotep II]] in die oostelike deel van die [[Vallei van die Konings]] in [[Luxor]], [[Egipte]]. Dit is later gebruik as die bewaarplek van ander koninklike [[mummie]]s. Die grafkelder is in Maart 1898 deur Victor Loret ontdek. ==Uitleg en geskiedenis== Die kelder het 'n L-vorm, wat tipies is van graftombes van die [[18de Dinastie van Egipte|18de Dinastie]], maar verskeie eienskappe maak dié een ongewoon. Die grafkamer is reghoekig en in laer en hoër seksies met pilare verdeel. Die onderste deel bevat die sarkofaag van die koning. Dié styl het in die [[Nuwe Ryk van Egipte|Nuwe Ryk]] kenmerkend van grafkelders geword. Later is die grafkelder gebruik as bewaarplek vir ander mummies, wat in die [[Derde Oorgangstydperk van Egipte|Derde Oorgangstydperk]] hierheen geskuif is en aan inskripsies uitgeken kon word. Die mummies van die volgende individue is hier ontdek:<ref>[https://thebanmappingproject.com/tombs/kv-35-amenhetep-ii Theban Mapping Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220113180257/https://thebanmappingproject.com/tombs/kv-35-amenhetep-ii |date=13 Januarie 2022 }} – Site History</ref><ref>[http://www.narmer.pl/kv/kv35en.htm www.narmer.pl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170911143038/http://www.narmer.pl/kv/kv35en.htm |date=11 September 2017 }} – Valley of the Kings – KV35.</ref> * [[Amenhotep II]] (die oorspronklike eienaar van die grafkelder wie se lyk in die oorspronklike sarkofaag ontdek is) Sykamer: * [[Toetmoses IV]] * [[Amenhotep III]] * [[Merneptah]] * Seti II * Siptah * Ramses IV * Ramses V * Ramses VI * [[Tije|Koningin Tije]], ook bekend as die "Ouer Dame", wat in Februarie 2010 met [[DNS]]-toetse uitgeken is. * 'n Prins, wat uitgeken is as Webensenu, die seun van Amenhotep II, of Toetmoses, die oudste seun van [[Amenhotep III]] en Tije. * Die [[Jonger Dame]], wat in Junie 2003, as [[Nefertiti]] uitgeken is. Sommige het geglo dit is die mummie van 'n man.<ref>[http://www.cbc.ca/disclosure/archives/040113_nef/test.html CBC News: Blockbuster Science – More 'Daddy' than 'Mummy'?] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070504233124/http://www.cbc.ca/disclosure/archives/040113_nef/test.html |date=May 4, 2007 }}</ref> In Februarie 2010 is egter met DNS-toetse vasgestel dit was die mummie van 'n vrou van [[Achenaten]] en die biologiese moeder van [[Toetankamen]]. Sy was die dogter van Tije en Amenhotep III, wat haar die suster én vrou van Achenaten maak). Haar naam is onbekend. * 'n "Onbekende vrou D", wat dalk Tawosret is. * Twee kopbene is in die put ontdek en 'n onbekende arm saam met die "Jonger Dame". 'n Liggaam op 'n boot is aan die begin van die 20ste eeu gesteel of vernietig. ==Verwysings== {{Verwysings}} ==Skakels== * [http://anubis4_2000.tripod.com/mummypages1/introduction.htm William Max Miller's Theban Royal Mummy Project] {{CommonsKategorie-inlyn|KV35}} {{vertaaluit| taalafk = en | il = KV35}} {{Normdata}} {{Vallei van die Konings}} [[Kategorie:Vallei van die Konings]] [[Kategorie:Mummies]] rvxhu4dfs10cl0vx1ggs34c4vn7ghi7 2 413650 2965551 2965413 2026-09-06T21:55:49Z Pynappel 70858 2965551 wikitext text/x-wiki {{Babel|af|en-4|de-3|nl-2|pt-1|ru-1}} {{Gebruiker Gebruikersboksies omraam| {{Gebruiker wikipedia/WikiDwergie}} }} == KI-porboodskappe == === Vertaling === Huidige [[porboodskap]] wat ek gebruik om artikels vanuit Engels te vertaal: Vertaal die artikel https://en.wikipedia.org/wiki/Ratko_Mladi%C4%87 na Afrikaans. Indien 'n sjabloon nie op afwiki bestaan nie, moet dit dan nie gebruik nie en pas die teks toepaslik aan sodat dit steeds sin maak. Moenie jou eie navorsing doen of nuwe inhoud skep nie. Bring alle verwysings oor vir stellings wat van die ander weergawe na die Afrikaanse weergawe oorgebring word. Hierdie porboodskap doen die donkiewerk van vertaling. Ek gebruik [[Claude (groot taalmodel)|Claude]]. === Uitbreiding === Brei die artikel https://af.wikipedia.org/wiki/X uit na aanleiding van die artikels https://en.wikipedia.org/wiki/Y en https://fr.wikipedia.org/wiki/Z. Indien 'n sjabloon nie op afwiki bestaan nie, moet dit dan nie gebruik nie en pas die teks toepaslik aan sodat dit steeds sin maak. Maak seker die resulterende weergawe dupliseer nie inligting of verwysings nie. Moenie inligting uit die huidige weergawe verwyder nie, tensy dit feitelik inkorrek is. Werk eerder die huidige weergawe by met nuwe inligting uit die ander weergawes en pas die teks aan sodat die prosa natuurlik vloei. Moenie nuwe inhoud skep nie. Gebruik slegs die inhoud van die oorspronklike Afrikaanse weergawe en die inhoud van die ander weergawes om 'n uitgebreide, nuwe Afrikaanse weergawe te skep. Bring ook alle verwysings oor vir stellings wat van die ander weergawe na die Afrikaanse weergawe oorgebring word. Indien 'n stelling reeds in die Afrikaanse weergawe is en dit het nie 'n verwysing nie, maar dieselfde stelling het 'n verwysing in 'n ander weergawe, bring die verwysing oor. Moenie onensiklopediese inhoud oorbring nie. === Versmelting === Versmelt die Wikipedia-artikels https://af.wikipedia.org/wiki/Universiteit_van_Gent en https://af.wikipedia.org/wiki/Universiteit_Gent deur seker te maak alle inligting en stellings wat in een of die ander artikel voorkom, in die resultaat voorkom, en dat inligting en stellings wat in beide artikels voorkom, in die resultaat slegs een keer voorkom deur dit op 'n intelligente manier te kombineer, te herskryf of te herfraseer, tensy dit sin maak om die inligting of stellings te herhaal vanweë die posisie waar dit in die resultaat voorkom en/of om die resultaat natuurlik te laat klink. == Instandhoudingskategorieë == * [[:Kategorie:Doodloopartikels]] * [[:Kategorie:Weesbladsye]] == Bronne == === ''Maroela Media'' === ''[[Maroela Media]]'' is 'n belangrike bron omdat dit aktuele gebeure in Afrikaans dokumenteer en omdat dit gratis toeganklik is. Tans pas dit tegniese versperrings toe wat verhoed dat teks geselekteer en gekopieer kan word. Die taak om verwysings na en aanhalings uit hierdie bron by Wikipedia in te sluit, word dus bemoeilik, terwyl 'n vasberade persoon wat outeursreg wil skend, eenvoudig die HTML sal aflaai. Om bv. 'n verwysing na 'n artikel by Wikipedia in te sluit, moet die titel, datum, outeur en moontlik 'n aanhaling uit die teks gekopieer word. Hierdie versperrings forseer 'n gebruiker om die teks handmatig oor te tik of om die versperring te omseil. Ek is nie bewus van enige ander bron wat hierdie tegniese versperrings toepas nie. Dus, om hierdie versperrings te omseil, volg die volgende stappe: 1. Blokkeer die skrip wat met kopieer lol deur [https://ublockorigin.com/ uBlock Origin] te installeer en die URL <code>https://maroelamedia.co.za/wp-content/themes/bones-maroelamedia/library/js/scripts.js</code> by "My filters" (uBlock Origin-ikoon > Ratte > My filters) te voeg. 2. Maak 'n boekmerk en voeg die volgende bronkode in die URL-veld: <syntaxhighlight lang="javascript"> javascript:(function(){document.getElementsByTagName('body')[0].style.userSelect='unset';}()) </syntaxhighlight> 3. Kliek op die boekmerk op 'n bladsy waar jy teks wil kopieer. 'n Mens kan ook die skrip outomaties loop deur dit in Tampermonkey of Greasemonkey te stoor. Tampermonkey-voorbeeld: <syntaxhighlight lang="javascript"> // ==UserScript== // @name . // @version 2024-04-15 // @description . // @match https://maroelamedia.co.za/* // ==/UserScript== (function() { 'use strict'; document.getElementsByTagName('body')[0].style.userSelect = 'unset'; })(); </syntaxhighlight> == Uitstaande take == * Versmelt en opruim van sjablone ** {{ss|Inligtingskas}}, {{ss|Inligtingskas2}}, {{ss|Inligtingskas3}}, {{ss|Inligtingskas4}} ** {{ss|Inligtingskas Maatskappy}}, {{ss|Infobox company}} * Voeg dokumentasie by sjablone * Verbeter artikels in [[:meta:List of articles every Wikipedia should have|monster van artikels]] ([[:meta:List of Wikipedias by sample of articles|ranglys]]) * Gaan voorkoms van [[Sjabloon:Geen bronne]] op selfoonweergawe na (oranje vs. grys band) === Skep ontbrekende metabladsye === {| class="wikitable" |- ! Bladsy !! Engelse weergawe |- | [[Wikipedia:Verwysing benodig]] || [[:en:Wikipedia:Citation needed]] |} == Skakels == * [[:m:List of Wikipedias by sample of articles]] * [[:m:List of Wikipedias by expanded sample of articles]] * [[:Kategorie:Bladsye met skripfoute]] * [[Gebruiker:Pynappel/monster]] <div> {{Gebruiker besoekland alpha2|AU}} {{Gebruiker besoekland alpha2|BE}} {{Gebruiker besoekland alpha2|BR}} {{Gebruiker besoekland alpha2|BU}} {{Gebruiker besoekland alpha2|DK}} {{Gebruiker besoekland alpha2|DE}} {{Gebruiker besoekland alpha2|EE}} {{Gebruiker besoekland alpha2|FR}} {{Gebruiker besoekland alpha2|GR}} {{Gebruiker besoekland alpha2|IT}} {{Gebruiker besoekland alpha2|QA}} {{Gebruiker besoekland alpha2|LA}} {{Gebruiker besoekland alpha2|LT}} {{Gebruiker besoekland alpha2|MY}} {{Gebruiker besoekland alpha2|MA}} {{Gebruiker besoekland alpha2|NL}} {{Gebruiker besoekland alpha2|NO}} {{Gebruiker besoekland alpha2|NZ}} {{Gebruiker besoekland alpha2|UA}} {{Gebruiker besoekland alpha2|AT}} {{Gebruiker besoekland Orania}} {{Gebruiker besoekland alpha2|PL}} {{Gebruiker besoekland alpha2|PT}} {{Gebruiker besoekland alpha2|RU}} {{Gebruiker besoekland alpha2|CN}} {{Gebruiker besoekland alpha2|ES}} {{Gebruiker besoekland alpha2|ZA}} {{Gebruiker besoekland alpha2|SE}} {{Gebruiker besoekland alpha2|CH}} {{Gebruiker besoekland alpha2|TH}} {{Gebruiker besoekland alpha2|TR}} {{Gebruiker besoekland alpha2|UK}} {{Gebruiker besoekland alpha2|US}} {{Gebruiker besoekland alpha2|IS}} {{Gebruiker besoekland alpha2|ZW}} </div> [[Kategorie:Gebruiker koppelvlakadministrateur]] f59l73xq99nhs3v7xlq10cupwqbiiig 0 419017 2965567 2844704 2026-09-07T07:46:56Z Odriskelmac11 115344 Oormatige rooi skakel 2965567 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Archive-ugent-be-0BF77BEA-0F2B-11E7-B9CD-A31CD53445F2 DS-72 (cropped).jpg|thumb|322x322px|Fragment uit die manuskrip "Gedichten" deur Anna Bijns. Bewaar in die Universiteitsbiblioteek Gent.<ref>{{Citeer web|url=https://lib.ugent.be/viewer/archive.ugent.be:0BF77BEA-0F2B-11E7-B9CD-A31CD53445F2#?c=&m=&s=&cv=9&xywh=-2526,-531,7864,4390|titel=Gedichten|bezochtdatum=2020-08-24|werk=lib.ugent.be|archive-date=2020-11-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20201124213703/https://lib.ugent.be/viewer/archive.ugent.be%3A0BF77BEA-0F2B-11E7-B9CD-A31CD53445F2#?c=&m=&s=&cv=9&xywh=-2526,-531,7864,4390|url-status=dead}}</ref>]] '''Middelnederlandse letterkunde''' is [[letterkunde]] in [[Middelnederlands]], die voorganger van die moderne [[Nederlands|Nederlandse taal]] wat vanaf die 12de tot die vroeë 16de eeu in die huidige Nederlandse taalgebied gepraat is. Hierdie artikel bespreek die ontwikkeling van die Nederlandse letterkunde vanaf die oudste bekende liefdesvers wat as Nederlands herkenbaar is (geskryf omstreeks 1100) tot die retoriek van die laat [[Middeleeue]]. == Tussenspel: die Retorici == Die Retorici was aktief in die tydperk 1400-1700. Hulle het die stap na die Nederlandse letterkunde in die Renaissance verseker. In die Renaissance en Barok het die los verse van die Middeleeue plek gemaak vir vormbehoudende poësie, met 'n streng metrum en dikwels subtiele rymskemas. In die hande van die Retorici gaan die godsdienstige speletjies oor na die sensuele spel met sy allegoriese sondes: ondeunde seuns wat die komiese noot verskaf, of wat kommentaar lewer op die aksie as 'n soort koor. Die klugte word in ebattements verfyn. Enkele hoogtepunte bly uit die retorikus se tyd oor: die Gruuthuse-manuskrip en die poësie van Anna Bijns en [[Anthonis de Roovere]]. == Verwysings == {{Verwysings}} == Bronnelys == * Meijer, Reinder. Literature of the Low Countries: A Short History of Dutch Literature in the Netherlands and Belgium. New York: Twayne Publishers, Inc., 1971. {{Nederlandse letterkunde}} {{Normdata}} [[Kategorie:Nederlandse letterkunde]] dcl1fgsseb1jhh59u7w0a2a3jn8xvts 0 421357 2965548 2894665 2026-09-06T21:40:46Z Andre Engels 6 merge 2965548 wikitext text/x-wiki {{merge|Entada goetzei}} {{Spesieboks | status = LC | status_system = IUCN2.3 | name = Smalblaarbasboontjie | image = | taxon = Elephantorrhiza goetzei | authority = (Harms) S.A.O’Donnell & G.P.Lewis, (2022) | synonyms =* ''Elephantorrhiza goetzei'' <small>(Harms) Harms</small> * ''Piptadenia goetzei'' <small>Harms</small> }} Die '''smalblaarbasboontjie''' (''Elephantorrhiza goetzei'') is 'n [[struik]] of 'n [[boom]] wat deel van die ''[[Fabaceae]]''-[[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Angola]], [[Botswana]], [[Malawi]], [[Mosambiek]], [[Namibië]], [[Suid-Afrika]], [[Tanzanië]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]]. Die boom se FSA-nommer is 192.1.<ref>https://www.treetags.co.za/national-list-of-indigenous-trees/</ref> == Sien ook == * [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]] == Verwysings == {{verwysings}} == Bronnelys == * [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=248-6 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77303569-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Elephantorrhiza|goetzei]] [[Kategorie:Flora van Angola]] [[Kategorie:Flora van Botswana]] [[Kategorie:Flora van Malawi]] [[Kategorie:Flora van Mosambiek]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Flora van Tanzanië]] [[Kategorie:Flora van Zambië]] [[Kategorie:Flora van Zimbabwe]] s11izmfmfczdst95d6kbzla4h06vtu7 0 421569 2965483 2954967 2026-09-06T16:29:32Z Aliwal2012 39067 wenner 2026 Italiaanse Grand Prix 2965483 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Andrea Kimi Antonelli | image = Kimi Antonelli at the 2025 US Grand Prix in Austin, TX (cropped).jpg | caption = Antonelli in 2025 | birth_date = {{Birth date and age|2006|8|25|df=y}} | birth_place = [[Bologna]], [[Emilia-Romagna]], Italië | nationality = {{vlagikoon|ITA}} [[Italië|Italianer]] | signature = [[Lêer:Andrea Kimi Antonelli Signature.png|120px]] | 2026 Team = [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]<ref name="signing"/> | Car number = 12 | Races = {{F1stat|ANT|entries}} ({{F1stat|ANT|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|ANT|wins}} | Podiums = {{F1stat|ANT|podiums}} | Points = {{F1stat|ANT|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|ANT|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|ANT|fastestlaps}} | First race = [[2025 Australiese Grand Prix]] | First win = [[2026 Chinese Grand Prix]] | Last win = [[2026 Italiaanse Grand Prix]] | Last race = {{laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 7de (150 punte) }} [[Lêer:F4 Germany 2022 Spa Podium Race 1 (1) (cropped).jpg|duimnael|Antonelli lig sy trofee omhoog na hy die 2022 ADAC F4-kampioenskap by Spa-Francorchamps gewen het]] '''Andrea Kimi Antonelli''' (gebore 25 Augustus 2006) is 'n jong Italiaanse renjaer wat sedert 2025 vir die [[Mercedes AMG Petronas F1-span]] aan [[Formule Een]]renne deelneem.<ref name="signing"/> Hy het tot einde-2024 vir Prema aan die FIA Formule 2-kampioenskap deelgeneem. Antonelli is gebore en getoë in [[Bologna]], as die seun van die renjaer Marco Antonelli. Na 'n suksesvolle kartingloopbaan, met opeenvolgende oorwinnings by die direk-aangedrewe Karting Europese Kampioenskap in 2020 en 2021 opgelewer het,<ref>{{Cite web|url=https://tkart.it/en/news/events/fia-karting-world-championship-kz-kristianstad-final-a-tony-kart-one-two-milell-is-world-champion|title=FIA Karting World Championship KZ, Kristianstad: Final - A Tony Kart one-two: Milell is world champion|date=5 September 2021|website=TKART - News, tips, tech about karting|language=en|access-date=23 November 2024}}</ref> het Antonelli dadelik na die junior formules gevorder. Hy het sy eerste titel by die 2022 Italiaanse F4-kampioenskap met Prema gewen, en het daarna die ADAC F4-kampioenskap in 2022 en die Formule Streeks-Europese Kampioenskap in 2023 met Prema gewen, sowel as die Formule Streeks Midde-Ooste-kampioenskap in 2023 met Mumbai Falcons. Hy het ook 'n goue medalje by die 2022 FIA Motorsportspele gewen, waar hy Italië verteenwoordig het. Antonelli het in 2024 tot Formule 2 gevorder en twee wedrenne in sy nuwelingseisoen gewen.<ref name="HungaryF2Win">{{Cite web|url=https://www.fiaformula2.com/Latest/IIwHDVzQIffSn0iruCRER/feature-race-antonelli-charges-through-to-take-second-victory-of-the-season|title=FEATURE RACE: Antonelli charges through to take second victory of the season in Budapest|date=21 July 2024|website=FIA_F2® - The Official F2® Website|language=en|access-date=8 August 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.racefans.net/2024/07/06/antonellis-lack-of-f2-results-not-a-concern-for-mercedes/|title=Antonelli's lack of F2 results not a concern for Mercedes|last=Collantine|first=Keith|date=6 July 2024|website=RaceFans|language=en|access-date=23 November 2024}}</ref> Antonelli het as 'n lid van die Mercedes Junior-span sedert 2018, sy vrye oefenbuiging in Formule Een by die [[2024 Italiaanse Grand Prix]] gemaak. Hy jaag in 2025 vir [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes-AMG]] op 'n eenjaarkontrak,<ref>{{Cite web|url=https://www.grandprix.com/news/wolff-admits-antonelli-russell-only-guaranteed-2025-seats.html|title=Wolff admits Antonelli, Russell, only guaranteed 2025 seats|website=www.grandprix.com|access-date=23 November 2024|language=en}}</ref> en vervang [[Lewis Hamilton]] as spanlid van [[George Russell]].<ref name="signing">{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-kimi-antonelli-confirmed-as-lewis-hamiltons-replacement-with.2TeU01Qm9BjQUlBjl9jBTm|title=Antonelli confirmed as Hamilton’s replacement with Mercedes looking ahead to ‘next chapter’|date=31 August 2024|website=Formula 1|access-date=31 August 2024|language=en}}</ref> == Vroeë lewe == Andrea Kimi Antonelli is op 25 Augustus 2006 in [[Bologna]], [[Emilia-Romagna]], Italië gebore.<ref>{{Cite web|url=https://www.mercedesamgf1.com/drivers/junior-driver/andrea-kimi-antonelli|title=Andrea Kimi Antonelli - Junior Driver|website=Mercedes-AMG Petronas F1 Team|access-date=2024-02-02|language=en|archive-date=2024-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240429180737/https://www.mercedesamgf1.com/drivers/junior-driver/andrea-kimi-antonelli|url-status=dead}}</ref> Sy vader Marco is 'n voormalige renjaer, en ook die eienaar van die AKM Motorsportspan wat in die Italiaanse F4-kampioenskap meeding.<ref>{{Cite web|url=https://www.kartxpress.com/ReadMore/team-akm-motorsport-by-antonelli-is-born-partnership-with-kart-republic-of-dino-chiesa|title=Team AKM Motorsport by Antonelli is born: partnership with Kart Republic of Dino Chiesa|website=KartXpress|language=en|access-date=2022-05-06}}</ref> Antonelli kry sy middelnaam van [[Kimi Räikkönen]], die 2007 Formule Een Wêreldkampioen, wat deur 'n familievriend aan sy pa gegee is, wat wou hê dat sy seun 'n vreemde naam na 'Andrea' moes hê.<ref>{{Cite web|url=https://www.autobild.de/artikel/kimi-antonelli-laesst-italiener-traeumen-25055827.html|title=Kimi Antonelli lässt Tifosi träumen: Hoffen auf den neuen Kimi - AUTO BILD|website=autobild.de|language=de|access-date=2024-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.speedweek.com/formel1/news/217164/Kimi-Antonelli-(Italien)-Lieber-Mercedes-als-Ferrari.html?lang=en|title=Kimi Antonelli (Italy): Better Mercedes than Ferrari|website=www.speedweek.com|access-date=2024-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://it.motorsport.com/formula4/news/f4-antonelli-credo-in-mercedes-con-loro-arrivero-in-vetta/10386719/|title=F4 {{!}} Antonelli: "Credo in Mercedes, con Loro Arriverò in Vetta"|last=Di Marco|first=Marco|date=20 October 2022|website=Motorsport|language=it|access-date=8 July 2024}}</ref> Op 'n jong ouderdom het Antonelli ITCS Gaetano Salvemini in Casalecchio di Reno bygewoon en geleer om vlot Engels te praat tydens sy reise na wedrenne. == Formule 1-loopbaan == In April 2019 het [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] aangekondig dat Antonelli by hul Juniorspan aangesluit het. Op 17–18 April 2024 het Antonelli sy eerste tweedaagse toets met die span afgelê, waar hy die W12 by die [[Red Bull Ring]] bestuur het; hy het verdere privaattoetse in die W13 by [[Enzo en Dino Ferrari-renbaan|Imola]], [[Silverstone-renbaan|Silverstone]], [[Barcelona-Catalunya-renbaan|Barcelona-Catalunya]] en [[Circuit de Spa-Francorchamps|Spa-Francorchamps]] voltooi.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/athletic/5738215/2024/09/02/who-is-andrea-kimi-antonelli-mercedes-f1/|title=Mercedes F1's Andrea Kimi Antonelli prepares to succeed, not replace, Lewis Hamilton|last=Coleman|first=Madeline|date=2 September 2024|work=The Athletic|publisher=[[The New York Times]]|access-date=18 March 2025|issn=1553-8095|archive-url=https://web.archive.org/web/20250323044124/https://www.nytimes.com/athletic/5738215/2024/09/02/who-is-andrea-kimi-antonelli-mercedes-f1/|archive-date=23 March 2025|url-status=live}}</ref> Na aanleiding van 'n nuwe reël wat bestuurders weer toegelaat het om 'n FIA Superlisensie op die jong ouderdom van 17 te bekom,<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/how-a-rule-tweak-could-allow-antonelli-to-make-his-f1-race-weekend-debut.6Ct8eeSKps47JRgTnqHUS3|title=How a rule tweak could allow Antonelli to make his F1 race weekend debut as early as the Spanish Grand Prix|last=Barretto|first=Lawrence|date=14 June 2024|website=Formula 1|publisher=Formula One Group|archive-url=https://web.archive.org/web/20241214222547/https://www.formula1.com/en/latest/article/how-a-rule-tweak-could-allow-antonelli-to-make-his-f1-race-weekend-debut.6Ct8eeSKps47JRgTnqHUS3|archive-date=14 December 2024|access-date=5 July 2024|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.independent.co.uk/f1/f1-kimi-antonelli-williams-fia-mercedes-hamilton-b2562652.html|title=FIA opens door for Kimi Antonelli's promotion to F1 before 18th birthday|last=Jackson|first=Kieran|date=14 June 2024|website=The Independent|access-date=10 December 2024|issn=1741-9743|archive-url=https://web.archive.org/web/20241002191258/https://www.independent.co.uk/f1/f1-kimi-antonelli-williams-fia-mercedes-hamilton-b2562652.html|archive-date=2 October 2024|url-status=live}}</ref> was daar gerugte dat Antonelli [[Logan Sargeant]] by [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] halfpad deur die [[2024 Formule Een-seisoen|2024 seisoen]] sou vervang;<ref>{{Cite web|url=https://www.the-race.com/formula-1/sargeant-out-antonelli-in-whats-going-on-with-mooted-williams-driver-switch/|title=Sargeant out? What's going on with mooted mid-season F1 swap|last=Mitchell-Malm|first=Scott|date=3 May 2024|website=The Race|publisher=The Race Media|archive-url=https://web.archive.org/web/20241204092021/https://www.the-race.com/formula-1/sargeant-out-antonelli-in-whats-going-on-with-mooted-williams-driver-switch/|archive-date=4 December 2024|access-date=10 December 2024}}</ref> Mercedes het egter die skuif ontken en eerder [[Mick Schumacher]] vir die posisie aanbeveel.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/mercedes-shuts-down-early-antonelli-f1-move-it-is-not-going-to-happen/10606571/|title=Mercedes shuts down early Antonelli F1 move: 'It is not going to happen'|last=Cleeren|first=Filip|date=4 May 2024|website=Motorsport.com|publisher=Motorsport Network|archive-url=https://web.archive.org/web/20240601080749/https://www.motorsport.com/f1/news/mercedes-shuts-down-early-antonelli-f1-move-it-is-not-going-to-happen/10606571/|archive-date=1 June 2024|access-date=9 December 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/we-havent-seen-the-real-mick-wolff-insists-schumacher-deserves-potential.4mKw9fVyYLH01JBB4XTwzm|title=We haven't seen the real Mick' – Wolff insists Schumacher 'deserves' potential Williams chance amid Sargeant speculation|date=26 August 2024|website=Formula 1|publisher=Formula One Group|archive-url=https://web.archive.org/web/20241121090035/https://www.formula1.com/en/latest/article/we-havent-seen-the-real-mick-wolff-insists-schumacher-deserves-potential.4mKw9fVyYLH01JBB4XTwzm|archive-date=21 November 2024|access-date=27 August 2024}}</ref> Antonelli het sy vrye-oefendebuut by die [[2024 Italiaanse Grand Prix]] gemaak, waar hy aan die eerste sessie in [[George Russell]] se W15 deelgeneem het.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-to-make-f1-weekend-debut-at-monza-as-mercedes-confirm-fp1-outing.4hPO8isg3DfimnXDiycK8m|title=Antonelli to make F1 weekend debut at Monza as Mercedes confirm FP1 outing for junior star|date=25 August 2024|website=Formula 1|publisher=Formula One Group|archive-url=https://web.archive.org/web/20241123153610/https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-to-make-f1-weekend-debut-at-monza-as-mercedes-confirm-fp1-outing.4hPO8isg3DfimnXDiycK8m|archive-date=23 November 2024|access-date=25 August 2024}}</ref> Hy het die vinnigste rondtetyd opgestel voordat hy 10 minute in die sessie by die [[Autodromo Nazionale di Monza|''Curva Alboreto'']]-draai getol het,<ref>{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/antonelli-crashes-early-on-mercedes-f1-debut-in-italian-gp-fp1/10649173/|title=Antonelli crashes early on Mercedes F1 debut in Italian GP FP1|last=Mann-Bryans|first=Mark|date=30 August 2024|website=Autosport|publisher=Motorsport Network|issn=0269-946X|archive-url=https://web.archive.org/web/20240908155103/https://www.autosport.com/f1/news/antonelli-crashes-early-on-mercedes-f1-debut-in-italian-gp-fp1/10649173/|archive-date=8 September 2024|access-date=9 December 2024|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.independent.co.uk/f1/kimi-antonelli-crash-mercedes-monza-b2604446.html|title=Kimi Antonelli crashes after just 10 minutes of first F1 session for Mercedes at Monza|last=Jackson|first=Kieran|date=30 August 2024|website=[[The Independent]]|access-date=10 December 2024|issn=1741-9743|archive-url=https://web.archive.org/web/20241002191351/https://www.independent.co.uk/f1/kimi-antonelli-crash-mercedes-monza-b2604446.html|archive-date=2 October 2024|url-status=live}}</ref> en teen die bandversperring gebots het teen 52 g krag.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cy0n321dg82o|title=Hamilton sets pace after Antonelli crashes on debut|date=30 August 2024|first=Andrew|last=Benson|work=[[BBC Sport]]|publisher=[[BBC]]|access-date=10 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240913034801/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cy0n321dg82o|archive-date=13 September 2024|url-status=live}}</ref><ref name="TG20242">{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2024/08/31/andrea-kimi-antonelli-mercedes-new-driver-lewis-hamilton/|title=Teenage star Andrea Kimi Antonelli: The new Mercedes driver with talent to emulate Lewis Hamilton|date=31 August 2024|first=Tom|last=Cary|work=[[The Daily Telegraph]]|publisher=Telegraph Media Group|access-date=10 December 2024|issn=0307-1235|url-access=registration|archive-url=https://web.archive.org/web/20241219120934/https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2024/08/31/andrea-kimi-antonelli-mercedes-new-driver-lewis-hamilton/|archive-date=19 December 2024|url-status=live}}</ref> Toto Wolff het Antonelli se aksies na die ongeluk verdedig,<ref>{{Cite web |url=https://www.autosport.com/f1/news/wolff-backs-antonelli-after-crash-on-mercedes-debut/10649283/ |title=Wolff backs Antonelli after crash on Mercedes FP1 debut |website=[[Autosport]] |publisher=Motorsport Network |date=30 August 2024 |first=Mark |last=Mann-Bryans |access-date=10 December 2024 |issn=0269-946X |archive-url=https://web.archive.org/web/20240909005518/https://www.autosport.com/f1/news/wolff-backs-antonelli-after-crash-on-mercedes-debut/10649283/ |archive-date=9 September 2024 |url-status=live}}</ref> terwyl Mark Hughes van ''Motor Sport'' sy vrye oefendebuut met die van Tazio Nuvolari vergelyk het,<ref>{{Cite magazine |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/antonelli-was-breathtaking-before-crash-like-another-monza-gp-debut-99-years-ago/ |url-access=registration |title=Antonelli was breathtaking before crash — like another Monza GP debut 99 years ago |magazine=Motor Sport (tydskrif) |issn=0027-2019 |first=Hughes |last=Mark |date=4 September 2024 |access-date=10 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240907033059/https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/antonelli-was-breathtaking-before-crash-like-another-monza-gp-debut-99-years-ago/ |archive-date=7 September 2024 |url-status=live}}</ref> waar hy twaalfde geëindig het nadat sy sessie weer voortydig beëindig is—deurdat hy vloerskade opgedoen het terwyl hy oor 'n stuk puin gery het.<ref>{{Cite web|url=https://www.mercedesamgf1.com/news/mexico-city-gp-a-disrupted-friday-for-the-team|title=Mexico City GP: A Disrupted Friday for the Team|date=25 October 2024|website=[[Mercedes AMG Petronas F1-span]]|publisher=Mercedes-Benz Groep|archive-url=https://web.archive.org/web/20241221220405/https://www.mercedesamgf1.com/news/mexico-city-gp-a-disrupted-friday-for-the-team|archive-date=21 December 2024|access-date=2 November 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/antonelli-much-calmer-on-second-mercedes-outing-in-mexico/10667043/|title=Antonelli "much calmer" on second Mercedes FP1 outing in Mexico|last=Cleeren|first=Filip|date=26 October 2024|website=Motorsport.com|publisher=Motorsport Network|archive-url=https://web.archive.org/web/20241213193408/https://www.motorsport.com/f1/news/antonelli-much-calmer-on-second-mercedes-outing-in-mexico/10667043/|archive-date=13 December 2024|access-date=9 December 2024}}</ref> Hy het langs Russell in die na-seisoen-toets by [[Yas Marina-renbaan|Yas Marina]] deelgeneem,<ref>{{Cite magazine|url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/who-is-driving-in-abu-dhabis-post-season-f1-test-sainz-spotted-in-williams/|url-access=registration|title=Who is driving in Abu Dhabi's post-season F1 test? Sainz spotted in Williams|magazine=Motor Sport (tydskrif)|issn=0027-2019|first=Cambridge|last=Kisby|date=9 December 2024|access-date=9 December 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241213114052/https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/who-is-driving-in-abu-dhabis-post-season-f1-test-sainz-spotted-in-williams/|archive-date=13 December 2024|url-status=live}}</ref> 62 rondtes voltooi en die vyfde vinnigste tyd opgestel.<ref>{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-abu-dhabi-test-report/10681366/|title=F1 Abu Dhabi post-season test: Leclerc heads Sainz to close out 2024|last=Cleeren|first=Filip|date=10 December 2024|website=Autosport|publisher=Motorsport Network|issn=0269-946X|archive-url=https://web.archive.org/web/20241213142401/https://www.autosport.com/f1/news/f1-abu-dhabi-test-report/10681366/|archive-date=13 December 2024|access-date=10 December 2024}}</ref> Hy het hierna 'n tweedaagse toets in die Mercedes W11 by [[Jerez-renbaan|Jerez]] voltooi.<ref>{{Cite web|url=https://www.the-race.com/formula-1/kimi-antonelli-mercedes-2020-car-jerez-test-explained/|title=Why Mercedes is dusting off a 2020 F1 car for Antonelli|last=Noble|first=Jon|date=13 January 2025|website=The Race|publisher=The Race Media|archive-url=https://web.archive.org/web/20250116134120/https://www.the-race.com/formula-1/kimi-antonelli-mercedes-2020-car-jerez-test-explained/|archive-date=16 January 2025|access-date=18 March 2025}}</ref> === Mercedes (2025–hede) === ==== 2025: Nuwelingseisoen ==== [[Lêer:2025_Japan_GP_-_Mercedes_-_Kimi_Antonelli_-_FP2.jpg|regs|duimnael|Antonelli (hier afgebeeld by die [[2025 Japannese Grand Prix|Japannese Grand Prix]]) het in 2025 op 18-jarige ouderdom in Formule Een met Mercedes gedebuteer.]] Antonelli het in 2025 by Mercedes geteken en [[Lewis Hamilton]] vervang om [[George Russell]] op 'n eenjaarkontrak te ondersteun.<ref name="2025contract">{{Cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13200754/andrea-kimi-antonelli-mercedes-confirm-italian-teenager-as-lewis-hamiltons-replacement-for-2025-f1-season|title=Andrea Kimi Antonelli: Mercedes confirm Italian teenager as Lewis Hamilton's replacement for 2025 F1 season|date=31 August 2024|website=Sky Sports|archive-url=https://web.archive.org/web/20241209172325/https://www.skysports.com/f1/news/12433/13200754/andrea-kimi-antonelli-mercedes-confirm-italian-teenager-as-lewis-hamiltons-replacement-for-2025-f1-season|archive-date=9 December 2024|access-date=9 December 2024}}</ref> Met sy debuut by die [[2025 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]] het hy die eerste Italiaanse jaer geword wat in Formule Een deelgeneem het sedert [[Antonio Giovinazzi]] in [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|2021]]<ref>{{Cite news|last=Iversen|first=Patrick|date=31 August 2024|title=Mercedes F1 promotes Andrea Kimi Antonelli to replace Lewis Hamilton in 2025|url=https://www.nytimes.com/athletic/5729566/2024/08/31/f1-andrea-kimi-antonelli-mercedes/|access-date=2 September 2024|work=The Athletic|publisher=[[The New York Times]]|issn=1553-8095|archive-url=https://web.archive.org/web/20241125142729/https://www.nytimes.com/athletic/5729566/2024/08/31/f1-andrea-kimi-antonelli-mercedes/|archive-date=25 November 2024|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.independent.co.uk/f1/kimi-antonelli-lewis-hamilton-f1-mercedes-b2587814.html|title=Kimi Antonelli replaces Lewis Hamilton at Mercedes F1 in 2025|last=Jackson|first=Kieran|date=31 August 2024|website=[[The Independent]]|access-date=9 December 2024|issn=1741-9743|archive-url=https://web.archive.org/web/20240910082339/https://www.independent.co.uk/f1/kimi-antonelli-lewis-hamilton-f1-mercedes-b2587814.html|archive-date=10 September 2024|url-status=live}}</ref> en die eerste Mercedes-groentjie sedert 1954,<ref>{{Cite news|url=https://www.reuters.com/sports/formula1/motor-racing-antonelli-replace-hamilton-mercedes-2025-2024-08-31/|title=Antonelli to replace Hamilton at Mercedes in 2025|last=Baldwin|first=Alan|date=31 August 2024|work=[[Reuters]]|publisher=Thomson Reuters|access-date=13 July 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250207172642/https://www.reuters.com/sports/formula1/motor-racing-antonelli-replace-hamilton-mercedes-2025-2024-08-31/|archive-date=7 February 2025|url-status=live}}</ref> sowel as die derde jongste jaer in Formule Een-geskiedenis op 18 jaar en 203 dae oud; <ref name="2025contract" /> hy het sestiende gekwalifiseer met vloerskade voordat hy na vierde geklim het in die reën-geteisterde Grand Prix,<ref>{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/very-impressive-antonelli-reinstated-in-fourth-after-penalty-is-reversed/10704035/|title="Very impressive" Antonelli reinstated in fourth after penalty is reversed|last=Codling|first=Stuart|date=16 March 2025|website=[[Autosport]]|publisher=Motorsport Network|issn=0269-946X|archive-url=https://web.archive.org/web/20250316211522/https://www.autosport.com/f1/news/very-impressive-antonelli-reinstated-in-fourth-after-penalty-is-reversed/10704035/|archive-date=16 March 2025|access-date=16 March 2025}}</ref> deur verskeie verbysteke op die baan te maak en 'n gepaste kuipestop vir intermediêre bande te maak om die tweede jongste puntemaker in Formule Een-geskiedenis en die hoogsgeplaasde debutant sedert [[2014 Australiese Grand Prix|2014]] te word.<ref>{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/athletic/6208349/2025/03/17/kimi-antonelli-mercedes-f1-australian-gp/|title=In Kimi Antonelli's F1 debut, Mercedes glimpses a hopeful post-Hamilton future|last=Coleman|first=Madeline|date=17 March 2025|work=The Athletic|publisher=[[The New York Times]]|access-date=18 March 2025|issn=1553-8095|archive-url=https://web.archive.org/web/20250317200445/https://www.nytimes.com/athletic/6208349/2025/03/17/kimi-antonelli-mercedes-f1-australian-gp/|archive-date=17 March 2025|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite magazine|url=https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a64200137/kimi-antonelli-makes-f1-history-debut-for-mercedes/|title=Kimi Antonelli Makes F1 History in Debut for Mercedes|last=Horton|first=Phillip|date=16 March 2025|magazine=Autoweek|publisher=Hearst Communications|access-date=18 March 2025|issn=0192-9674|archive-url=https://web.archive.org/web/20250318212439/https://www.autoweek.com/racing/formula-1/a64200137/kimi-antonelli-makes-f1-history-debut-for-mercedes/|archive-date=18 March 2025|url-status=live}}</ref> Nadat hy sewende geëindig het tydens sy naelrendebuut in [[2025 Chinese Grand Prix|China]], het hy sesde in die hoofwedren geëindig ná diskwalifikasie van beide [[Scuderia Ferrari|Ferraribestuurders]], nadat hy weer vloerskade opgedoen het as gevolg van puin.<ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13333543/chinese-gp-sprint-lewis-hamilton-claims-first-ferrari-victory-after-holding-off-max-verstappen-at-start|title=Chinese GP Sprint: Lewis Hamilton claims first Ferrari victory after holding off Max Verstappen at start|date=22 March 2025|website=Sky Sports|publisher=Sky Group|archive-url=https://web.archive.org/web/20250322104310/https://www.skysports.com/f1/news/12433/13333543/chinese-gp-sprint-lewis-hamilton-claims-first-ferrari-victory-after-holding-off-max-verstappen-at-start|archive-date=22 March 2025|access-date=25 March 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/antonelli-driver-day-chinese-gp/10706492/|title=How Antonelli won 'driver of the day' poll in F1 Chinese GP|last=Codling|first=Stuart|last2=Kalinauckas|first2=Alex|date=24 March 2025|website=Motorsport.com|publisher=Motorsport Network|archive-url=https://web.archive.org/web/20250325142818/https://www.motorsport.com/f1/news/antonelli-driver-day-chinese-gp/10706492/|archive-date=25 March 2025|access-date=25 March 2025}}</ref> Hy het sesde in [[2025 Japannese Grand Prix|Japan]] geëindig, waar hy beide die jongste renjaer geword het om 'n wedren te lei en 'n vinnigste rondte in Formule Een-geskiedenis opgestel het.<ref name="JPN242">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/athletic/6258403/2025/04/06/japanese-grand-prix-f1-briefing-max-verstappen-red-bull/|title=F1 Japanese Grand Prix briefing: Max Verstappen's perfect win and Kimi Antonelli makes history|last1=Coleman|first1=Madeline|last2=Smith|first2=Luke|date=6 April 2025|work=The Athletic|publisher=[[The New York Times]]|access-date=6 April 2025|issn=1553-8095|archive-url=https://web.archive.org/web/20250406081516/https://www.nytimes.com/athletic/6258403/2025/04/06/japanese-grand-prix-f1-briefing-max-verstappen-red-bull/|archive-date=6 April 2025|url-status=live}}</ref> Hy het ook die derde bestuurder geword om drie agtereenvolgende topses-resultate van sy debuut af te behaal, na [[Jackie Stewart]] (1965) en [[Lewis Hamilton]] (2007).<ref name="NYT20252">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/athletic/6273087/2025/04/12/f1-formula-1-mercedes-kimi-antonelli/|title=Kimi Antonelli is making Formula One history as rookie – all while finishing school|last=Smith|first=Luke|date=12 April 2025|work=The Athletic|publisher=[[The New York Times]]|access-date=14 April 2025|issn=1553-8095|archive-url=https://web.archive.org/web/20250412221643/https://www.nytimes.com/athletic/6273087/2025/04/12/f1-formula-1-mercedes-kimi-antonelli/|archive-date=12 April 2025|url-status=live}}</ref> Antonelli het vierde gekwalifiseer vir die [[2025 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]] – afgeskuif na vyfde met 'n roosterstraf weens 'n spanfout – voordat hy buite die [[Lys van Formule Een wêreldkampioenskap punteleer metodes|punte]] geval het op 'n drie-stop-strategie en elfde geëindig het.<ref>{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/mercedes-russell-and-antonelli-receive-grid-drop-for-bahrain-qualifying-error/10712690/|title=Mercedes' Russell and Antonelli receive grid drop for Bahrain qualifying error|last=Cleeren|first=Filip|date=12 April 2025|website=Autosport|publisher=Motorsport Network|issn=0269-946X|archive-url=https://web.archive.org/web/20250414164936/https://www.autosport.com/f1/news/mercedes-russell-and-antonelli-receive-grid-drop-for-bahrain-qualifying-error/10712690/|archive-date=14 April 2025|access-date=14 April 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-left-confused-by-bahrain-strategy-calls-as-three-stop-strategy.3mMpJbW870qTch7IAz35hD|title=Antonelli left 'confused' by Bahrain strategy calls as three-stop strategy sees rookie miss out on points|date=14 April 2025|website=Formula 1|publisher=Formula One Group|archive-url=https://web.archive.org/web/20250414164936/https://www.formula1.com/en/latest/article/antonelli-left-confused-by-bahrain-strategy-calls-as-three-stop-strategy.3mMpJbW870qTch7IAz35hD|archive-date=14 April 2025|access-date=14 April 2025}}</ref> Hy het sesde in [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Saoedi-Arabië]] geëindig te midde van erge bandslytasie aan die W16.<ref>{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/wolff-laments-worst-performance-of-the-season-for-mercedes-in-jeddah/10715585/|title=Wolff laments "worst performance of the season" for Mercedes in Jeddah|last=Selleck|first=Emily|date=20 April 2025|website=Autosport|publisher=Motorsport Network|issn=0269-946X|archive-url=https://web.archive.org/web/20250421020455/https://www.autosport.com/f1/news/wolff-laments-worst-performance-of-the-season-for-mercedes-in-jeddah/10715585/|archive-date=21 April 2025|access-date=21 April 2025}}</ref> [[Lêer:FIA_F1_Austria_2025_Nr._12_Antonelli.jpg|links|duimnael|Antonelli (hier afgebeeld by die [[2025 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix in 2025]]) het sy eerste podiumplek by die [[2025 Kanadese Grand Prix]] behaal.]] == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="font-size: 80%; text-align: center" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | Mercedes AMG <br/>F1 W15 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>F1 M15 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=f0f8ff| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>{{small|TD}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=f0f8ff| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{small|TD}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=efefef|'''–''' |bgcolor=efefef|'''–''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]] <br/>F1 W16 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>F1 M16 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>^'''7'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>^'''7'''6 |bgcolor=efcfff| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>18 |bgcolor=efcfff| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>3 |bgcolor=efcfff| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>16{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>16 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>5 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>^'''8'''13{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>6 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>^'''2'''2 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>^'''6'''5 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>15 |bgcolor=dfffdf|'''7de''' |bgcolor=dfffdf|'''150''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ![[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | [[Mercedes-AMG]]<br/>F1 W17 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>F1 M17 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>2 |bgcolor=ffffbf| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=efcfff| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>3 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>^'''1'''15{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>3 |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/>1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} |bgcolor=| |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|ANT|seasonposition}}'''* |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|ANT|seasonpoints}}'''* |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" |} '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geboortes in 2006]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Italiaanse renjaers]] iui0b8jhtrrxt9x9suigqsuk2sh42c2 0 428610 2965532 2958149 2026-09-06T19:32:08Z SpesBona 2720 + [[Sjabloon:Voorbladster]] 2965532 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas militêre persoon | naam = Josef Mengele | beeld = Josef Mengele, Auschwitz. Album Höcker (cropped).jpg | byskrif = Mengele in 1944. | gebore = {{Geboortedatum|1911|3|16|df=yes}} | oorlede = {{SDEO|1911|3|16|1979|2|7|df=yes}} | geboorteplek =Günzburg, [[Duitse Ryk]] | sterfteplek =Bertioga, [[Brasilië]] | bynaam ={{plainlist| * Doodsengel ([[Duits]]: ''Todesengel''){{sfn|Levy|2006|p=242}} * Wit Engel (Duits: ''der weiße Engel''){{sfn|USHMM: Josef Mengele}} * Wolfgang Gerhard (begrafnisnaam){{sfn|USHMM: Josef Mengele}} }} | lojaliteit = [[Nazi-Duitsland]] | tak = ''[[Schutzstaffel]]'' (SS) | diensjare = 1938-1945 | rang = ''SS-Hauptsturmführer'' (kaptein) | diensnommer = {{plainlist| * NSDAP&nbsp;#5 574 974 * SS&nbsp;#317 885 }} | toekennings = {{plainlist| * Ysterkruis, eerste klas * Ysterkruis, tweede klas * Oorlogsverdienstekruis, tweede klas met swaarde * Swart medalje vir gewondes * Medale vir die Sorg van die Duitse Volk }} | familie = {{plainlist| * Vroue: Irene Schönbein, Martha Mengele * Seun: Rolf Mengele }} }} '''Josef Mengele''' (16 Maart 1911 - 7 Februarie 1979) was 'n [[Duitsland|Duitse]] [[Nazi's|Nazi]]-offisier van die ''[[Schutzstaffel]]'' (SS) en [[dokter]] in die [[Tweede Wêreldoorlog]] – aan die [[Rusland|Russiese]] front en daarna in [[Auschwitz]] tydens die [[Holocaust]], waar sy bynaam die "Doodsengel" ([[Duits]]: ''Todesengel'') was.{{sfn|Levy|2006|p=242}} Hy het dodelike eksperimente sonder enige mediese grondslag uitgevoer op gevangenes in die Auschwitz-[[konsentrasiekamp]], waar hy lid van die span dokters was wat slagoffers gekies het om in die gaskamers te sterf en een van die dokters wat die gas toegedien het. Voor die oorlog het Mengele 'n doktersgraad in [[antropologie]] en medisyne behaal en 'n loopbaan as navorser begin. Hy het in 1937 by die Nazi-party en in 1938 by die SS aangesluit. Hy is aan die begin van die oorlog as mediese offisier aangestel en vroeg in 1943 oorgeplaas na die Nazi-konsentrasiekampdiens. Hy is aan Auschwitz toegewys, waar hy die geleentheid gesien het om [[Genetika|genetiese]] toetse op gevangenes uit te voer. Sy eksperimente het hoofsaaklik oor [[tweeling]]e gegaan, sonder inagneming van die gesondheid of veiligheid van die slagoffers.{{sfn|Kubica|1998|p=320}}{{sfn|Astor|1985|p=102}} Met troepe van die [[Rooi Leër]] wat deur die Nazi-besette [[Pole]] beweeg het, is Mengele op 17 Januarie 1945 oorgeplaas na die Gross-Rosen-konsentrasiekamp, 280 km van Auschwitz. Dit was net 10 dae voor die aankoms van die [[Sowjetunie|Sowjetmagte]] by Auschwitz. Ná die oorlog het Mengele in Julie 1949 na [[Argentinië]] gevlug met die hulp van 'n netwerk van voormalige SS-lede. Hy het aanvanklik in en om [[Buenos Aires]] gewoon, maar in 1959 na [[Paraguay]] en in 1960 na [[Brasilië]] gevlug terwyl hy gesoek is deur [[Wes-Duitsland]], [[Israel]] en Nazi-jagters soos [[Simon Wiesenthal]], wat hom voor 'n hof wou daag. Hy is nooit gevang nie. In 1979 het hy verdrink nadat hy 'n [[hartaanval]] gekry het terwyl hy swem en is onder die vals naam Wolfgang Gerhard begrawe.{{sfn|USHMM: Josef Mengele}} ==Vroeë lewe== Mengele is op 16 Maart 1911 in Günzburg, [[Beiere]], gebore in 'n Katolieke gesin,{{sfn|Gopnik|2020}} as die oudste van drie seuns van Karl Mengele en Walburga (gebore Hupfauer).{{sfn|Astor|1985|p=12}} Sy twee jonger broers was Karl jr. en Alois. Hulle pa was die stigter van 'n maatskappy wat landboumasjinerie vervaardig het.{{sfn|Posner|Ware|1986a|pp=4–5}} Mengele was suksesvol op skool en het ’n belangstelling in [[musiek]], [[kuns]] en [[ski]] ontwikkel.{{sfn|Posner|Ware|1986a|pp=6–7}} Hy het in April 1930 matriek geskryf en daarna filosofie aan die Universiteit van München gaan studeer,{{sfn|Kubica|1998|p=318}} waar die hoofkantoor van die Nasionaal-Sosialistiese Party (Nazi-party) geleë was.{{sfn|Kershaw|2008|p=81}} Hy het ook die Universiteit van Bonn bygewoon, waar hy sy voorlopige mediese eksamen afgelê het.{{sfn|US Justice Department|1992}} In 1931 het hy aangesluit by ''Der Stahlhelm'', ’n paramilitêre organisasie wat in 1934 opgeneem is in die Nazi's se ''Sturmabteilung'' (SA).{{sfn|Kubica|1998|p=318}}{{sfn|Posner|Ware|1986a|pp=8, 10}} In 1935 het Mengele ’n doktorsgraad (PhD) in antropologie aan die Universiteit van München verwerf.{{sfn|Kubica|1998|p=318}} In Januarie 1937 het hy by die Instituut vir Erfbiologie en Rasssegesondheid in Frankfurt aangesluit, waar hy gewerk het onder die Duitse genetikus Otmar Freiherr von Verschuer, wat ’n besondere belangstelling in die navorsing van [[tweeling]]e gehad het.{{sfn|Kubica|1998|p=318}} As Von Verschuer se assistent het Mengele gefokus op die genetiese faktore wat aanleiding gee tot 'n gesplete lip en verhemelte of ’n gesplete ken.{{sfn|Weindling|2002|p=53}} Sy proefskrif oor die onderwerp het hom in 1938 ’n cum laude-doktersgraad (MD) aan die Universiteit van Frankfurt besorg.{{sfn|Allison|2011|p=52}} (Albei sy grade is in die 1960's deur die betrokke universiteite herroep.){{sfn|Levy|2006|p=234}} In ’n aanbevelingsbrief het Von Verschuer sy betroubaarheid geprys, asook sy vermoë om ingewikkelde materiaal mondelings duidelik oor te dra.{{sfn|Lifton|1986|p=340}} Die Amerikaanse skrywer Robert Jay Lifton meen Mengele se gepubliseerde werke was in lyn met die wetenskaplike hoofstroomwerke van daardie tyd, en sou waarskynlik selfs buite Nazi-Duitsland as geldige wetenskaplike prestasies gegeld het.{{sfn|Lifton|1986|p=340}} Op 28 Julie 1939 is Mengele getroud met Irene Schönbein, wat hy ontmoet het terwyl hy as inwonende geneesheer in Leipzig gewerk het.{{sfn|Posner|Ware|1986a|p=11}} Hulle enigste seun, Rolf, is in 1944 gebore.{{sfn|Posner|Ware|1986a|p=54}} ==Militêre loopbaan== Die ideologie van Nazisme het elemente van [[antisemitisme]], rasseverbetering en [[eugenetiek]] saamgevoeg en dit gekombineer met pan-Germaanse nasionalisme en territoriale ekspansionisme met die doel om meer ''Lebensraum'' ("leefruimte") vir die Duitse volk te skep.{{sfn|Evans|2008|p=7}} Nazi-Duitsland het probeer om hierdie nuwe gebiede te bekom deur Pole en die Sowjetunie aan te val, met die bedoeling om die [[Jode]] en [[Slawiërs]] wat daar gewoon het – en wat deur die Nazi's, as die sogenaamde Ariese meesterras, as minderwaardig beskou is – te deporteer of te vermoor.{{sfn|Longerich|2010|p=132}} Mengele het in 1937 by die Nazi-party aangesluit en in 1938 by die ''Schutzstaffel'' (SS). Hy het in 1938 basiese opleiding ontvang en is in Junie 1940 opgeroep vir diens in die ''[[Wehrmacht]]'' (die gewapende magte van Nazi-Duitsland), enkele maande ná die uitbreek van die [[Tweede Wêreldoorlog]]. Hy het kort daarna as vrywilliger aangesluit by die ''Waffen-SS'', die gevegsafdeling van die SS, waar hy tot November 1940 gedien het met die rang SS-''Untersturmführer'' (tweede luitenant) in ’n mediese reserwebataljon. Hy is daarna toegewys aan die Rasse- en Nedersettingshoofkwartier van die SS in [[Poznań]] om kandidate vir verduitsing te evalueer.{{sfn|Posner|Ware|1986a|p=16}}{{sfn|Kubica|1998|pp=318–319}} In Junie 1941 is Mengele na [[Oekraïne]] gestuur waar hy die Ysterkruis, tweede klas, ontvang het. In Januarie 1942 het hy as mediese beampte by die 5de SS-Pantserdivisie Wiking aangesluit. Nadat hy twee Duitse soldate uit 'n brandende tenk gered het, is hy vereer met die Ysterkruis, eerste klas, die swart medalje vir gewondes en die Medalje vir die Sorg van die Duitse Volk. In die middel van 1942 is hy as ongeskik vir verdere aktiewe diens verklaar nadat hy ernstig gewond is in aksie naby [[Rostof aan die Don]]. Ná sy herstel is hy oorgeplaas na die Rasse- en Nedersettingshoofkwartier in [[Berlyn]], waar hy sy verbintenis met Von Verschuer hervat het. Dié het intussen direkteur van die Kaiser Wilhelm-instituut vir Antropologie, Menslike Erflikheid en Eugenetiek geword. Mengele is in April 1943 bevorder tot die rang van SS-''Hauptsturmführer'' (kaptein).{{sfn|Kubica|1998|p=319}}{{sfn|Posner|Ware|1986a|pp=16–18}}{{sfn|Astor|1985|p=27}} ==Auschwitz== [[Beeld:Selection Birkenau ramp.jpg|duimnael|260px|Die "keuring" van [[Hongarye|Hongaarse]] Jode by Birkenau, Mei/Junie 1944.]] In 1942 is Auschwitz II (Birkenau), wat oorspronklik bedoel is om slawearbeiders te huisves, begin gebruik as 'n gekombineerde werk- en uitdelgingskamp.{{sfn|Longerich|2010|pp=282–283}}{{sfn|Steinbacher|2005|pp=94, 96}} Gevangenes is uit die hele Nazi-beheerde Europa per spoor daarheen vervoer en het daagliks in konvooie aangekom.{{sfn|Steinbacher|2005|pp=104–105}} Teen Julie 1942 het SS-dokters begin met die keuring van Jode vir verdelging.{{sfn|Rees|2005|p=100}} Jode is by hulle aankoms geskei: Dié wat as geskik vir werk beskou is, is in die kamp toegelaat, terwyl dié wat as ongeskik geag is, onmiddellik in die gaskamers vermoor is. Diegene wat gekeur is om te vermoor – sowat driekwart van die totaal – het bykans alle kinders, vroue met klein kinders, swanger vroue en bejaardes ingesluit, asook enigiemand wat (ná ’n vinnige en oppervlakkige inspeksie deur ’n SS-dokter) nie volkome gesond en fiks gelyk het nie.{{sfn|Levy|2006|pp=235–237}}{{sfn|Astor|1985|p=80}} Vroeg in 1943 het Von Verschuer vir Mengele aangemoedig om aansoek te doen vir 'n verplasing na diens in konsentrasiekampe.{{sfn|Kubica|1998|p=319}}{{sfn|Allison|2011|p=53}} Mengele se aansoek is goedgekeur en hy is na Auschwitz gestuur, waar hy deur SS-''Standortarzt'' Eduard Wirths, hoof- mediese beampte by Auschwitz, aangestel is as hoofarts van die ''Zigeunerfamilienlager'' ([[Roma]]kamp) in Birkenau, ’n subkamp op die hoofterrein van Auschwitz.{{sfn|Kubica|1998|p=319}}{{sfn|Allison|2011|p=53}} Die SS-dokters het nie gevangenes self behandel nie, maar het toesig gehou oor die aktiwiteite van gevangenedokters wat gedwing is om in die kamp se mediese diens te werk.{{sfn|Lifton|1985}} As deel van sy pligte het Mengele weekliks die hospitaalkasernes besoek en beveel dat enige gevangenes wat nie binne twee weke herstel het nie, na die gaskamers gestuur word.{{sfn|Astor|1985|p=78}} Mengele se werk het ook die uitvoer van keurings behels – ’n taak wat hy dikwels uit eie wil onderneem het, selfs wanneer dit nie aan hom opgedra is nie, in die hoop om proefpersone vir sy eksperimente te vind,{{sfn|Levy|2006|pp=248–249}} veral in sy soektog na tweelinge.{{sfn|Posner|Ware|1986a|p=29}} In teenstelling met die meeste ander SS-dokters, wat die keurings as een van hulle stresvolste en onaangenaamste pligte beskou het, het hy die taak met ’n uitbundige houding uitgevoer, dikwels glimlaggend of fluitend.{{sfn|Posner|Ware|1986a|p=27}}{{sfn|Lifton|1985}} Hy was een van die SS-dokters wat toesig gehou het oor die toediening van Zyklon&nbsp;B, die [[sianied]]gebaseerde plaagdoder wat vir massamoorde in die gaskamers van Birkenau gebruik is. Hy het in dié hoedanigheid gedien by die gaskamers geleë in krematoriums&nbsp;IV en V.{{sfn|Piper|1998|pp=170, 172}} Toe ’n uitbraak van noma – ’n [[gangreen]]agtige bakteriese siekte van die mond en gesig – die Romakamp in 1943 tref, het Mengele navorsing begin om die oorsaak van die siekte vas te stel en ’n behandeling te ontwikkel. Hy het die hulp ingeroep van gevangene Berthold Epstein, ’n Joodse pediater en professor aan die Universiteit van [[Praag]]. Die pasiënte is in aparte kasernes geïsoleer en verskeie siek kinders is doodgemaak sodat hulle gepreserveerde koppe en organe na die SS se Mediese Akademie in [[Graz]] en ander geriewe gestuur kon word vir studie. Hierdie navorsing was steeds aan die gang toe die Romakamp in 1944 gelikwideer en die oorblywende inwoners vermoor is.{{sfn|Kubica|1998|p=320}} Toe ’n [[tifus]]epidemie in die vrouekamp uitbreek, het Mengele een blok van 600 Joodse vroue ontruim en hulle na die gaskamers gestuur om vermoor te word. Die gebou is daarna skoongemaak en ontsmet, en die inwoners van ’n aangrensende blok is gebad, van [[luis]]e ontsmet en van nuwe klere voorsien voordat hulle na die skoon blok verskuif is. Hierdie proses is herhaal totdat al die kasernes ontsmet was. Soortgelyke prosedures is toegepas tydens latere epidemies van [[skarlakenkoors]] en ander siektes, met besmette gevangenes wat in die gaskamers vermoor is. Vir hierdie optrede is Mengele met die Oorlogsverdienstekruis, tweede klas met swaarde, bekroon en is hy in 1944 bevorder tot hoofgeneesheer van die Birkenau-subkamp.{{sfn|Kubica|1998|pp=328–329}} ===Eksperimente met mense=== Mengele het Auschwitz as ’n geleentheid gebruik om sy [[antropologie]]se studies en navorsing oor oorerflikheid voort te sit deur gebruik te maak van gevangenes vir mediese eksperimentering.{{sfn|Kubica|1998|p=320}} Sy mediese eksperimente het nie die slagoffers se gesondheid, veiligheid of fisieke en emosionele lyding in ag geneem nie.{{sfn|Kubica|1998|p=320}}{{sfn|Astor|1985|p=102}} Hy was veral geïnteresseerd in identiese [[tweeling]]e, mense met [[heterochromie]] (oë van twee verskillende kleure), [[Dwergisme|dwerge]] en mense met fisieke abnormaliteite.{{sfn|Kubica|1998|p=320}} [[Beeld:Richard Baer, Josef Mengele, Rudolf Hoess, Auschwitz. Album Höcker.jpg|duimnael|Van links is Richard Baer, Josef Mengele en Rudolf Höss in Auschwitz, 1944.]] Elizabeth Moscowitz, lid van die Ovitz-familie dwerge wat in Auschwitz was, het getuig Mengele het toe hy haar en ander lede van haar familie sien, uitgeroep: "Nou het ek werk vir 20 jaar".{{sfn|Friedman|1985}} Tweelingnavorsing was van besondere belang vir Mengele, aangesien een tweeling as proefpersoon en die ander as kontrole kon dien.{{sfn|Thornton|2006|p=1747}} Miklós Nyiszli en ander het berig die tweelingstudies is moontlik ook gemotiveer deur ’n poging om strategieë te ontdek waardeur "rassuiwer" Duitsers meer tweelinge sou kon voortbring.{{sfn|Lifton|1986|pp=358–359}} ’n Toekenning is later toegestaan deur die ''Deutsche Forschungsgemeinschaft'' ("Duitse Navorsingstigting"), op versoek van Von Verschuer, wat gereeld verslae en monsters van Mengele ontvang het. Die toekenning is gebruik om ’n patologielaboratorium aan Krematorium II by Auschwitz II-Birkenau te bou.{{sfn|Posner|Ware|1986a|p=33}} Nyiszli, wat weens sy agtergrond as patoloog gedwing is om namens Mengele te werk, het monsters voorberei en nadoodse ondersoeke vir hierdie laboratorium uitgevoer.{{sfn|Posner|Ware|1986a|pp=33–34}}{{sfn|Nyiszli|2011|p=158}} Mengele se proefkonyne is beter gevoed en gehuisves as die ander gevangenes en tydelik van die gaskamers gespaar.{{sfn|Nyiszli|2011|p=57}} Hulle het in hulle eie kasernes gewoon, waar hulle voorsien is van kos van ietwat beter gehalte en effens verbeterde leefomstandighede in vergelyking met die ander areas van die kamp.{{sfn|Kubica|1998|pp=320–321}} Wanneer hy sy jong proefkonyne besoek het, het hy homself as "oom Mengele" voorgestel en vir hulle lekkers gebring.{{sfn|Lagnado|Dekel|1991|p=9}} ’n Voormalige Auschwitz-dokter het van Mengele gesê: {{quote|Hy was in staat om so vriendelik teenoor die kinders te wees, om hulle lief vir hom te laat raak, om vir hulle suiker te bring, om aan klein besonderhede in hulle daaglikse lewens te dink, en dinge te doen wat ons regtig sou bewonder ... En dan, daar naby, ... die krematoriumrook, en hierdie kinders, môre of binne ’n halfuur, gaan hy hulle daarheen stuur. Wel, dit is waar die teenstrydigheid gelê het.{{sfn|Lifton|1985|p=337}} }} [[Beeld:66935A.jpeg|duimnael|260px|Joodse kinders wat aan die lewe gehou is in Auschwitz vir gebruik in Mengele se mediese eskperimente.]] In sy tweelingeksperimente het Mengele gewoonlik beveel dat die tweelinge weekliks aan fisieke ondersoeke onderwerp word.{{sfn|Lifton|1986|p=350}} Daarna het hy hulle aan verskeie prosedures onderwerp, insluitend die amputasie van gesonde ledemate, doelbewuste infeksie met siektes soos tifus, en die oordrag van bloed van een tweeling na die ander.{{sfn|Posner|Ware|1986a|p=37}} Baie het tydens die prosedures gesterf,{{sfn|Posner|Ware|1986a|p=37}} en dié wat oorleef het, is dikwels doodgemaak en vir vergelykende nadoodse verslae ontleed.{{sfn|Lifton|1986|pp=347, 351, 353}} Nyiszli het een geleentheid onthou waar Mengele 14 tweelinge tegelyk doodgemaak het deur chloroform in hulle harte te spuit.{{sfn|Lifton|1985}} Sommige tweelinge is rug aan rug aanmekaargewerk in ’n poging om saamgegroeide tweelinge te skep.{{sfn|Mozes-Kor|1992|p=57}}{{sfn|Posner|Ware|1986a|p=37}} Ander eksperimente wat hy uitgevoer het, het ingesluit die inspuiting van chemikalieë in gevangenes se oë om hulle oogkleur te verander,{{sfn|Lifton|1986|p=362}} die verwydering van die oë van dooie gevangenes en om dit soms "soos skoenlappers teen mure vas te pen",{{sfn|Halioua|Marmor|2020}} die verwydering van die tande en bloed van dwerge en gevangenes met fisieke abnormaliteite, en die dwing van gevangenes om onnodige [[medikasie]]- en [[X-straal]]behandelings te ondergaan.{{sfn|Astor|1985|p=102}} [[Swangerskap|Swanger vroue]] was ook slagoffers van hierdie eksperimente.{{sfn|Brozan|1982}} Oorlewendes is gewoonlik binne weke na die gaskamers gestuur. Hulle skelette is na Berlyn gestuur vir verdere ontleding.{{sfn|Lifton|1986|p=360}} Mengele het die harte en mae van slagoffers sonder narkose verwyder{{sfn|Lee|1996|p=85}} en een gevangene, wat die verwydering van ’n nier oorleef het, gedwing om daarna sonder pynstillers te werk.{{sfn|Schult|2009}} In sy boek van 1986 het Lifton vir Mengele as sadisties beskryf, sonder empatie, en uitermatig antisemities, met die oortuiging dat die Jode as ’n minderwaardige en gevaarlike ras uitgeroei moes word. Hy het ook geglo dat Mengele verantwoordelik was vir ’n onbekende aantal sterftes deur ander eksperimente, dodelike inspuitings, aanrandings en skietery.{{sfn|Lifton|1986|pp=376–377}} ==Ná Auschwitz== Saam met verskeie ander Auschwitz-dokters is Mengele op 17 Januarie 1945 na die Gross-Rosen-konsentrasiekamp oorgeplaas, en hy het twee bokse monsters en die rekords van sy eksperimente by Auschwitz saamgeneem. Die meeste van die kamp se mediese rekords is reeds deur die SS vernietig teen die tyd dat die [[Rooi Leër]] Auschwitz op 27 Januarie bevry het.{{sfn|Levy|2006|p=255}}{{sfn|Posner|Ware|1986a|p=57}}{{sfn|Steinbacher|2005|p=128}} Mengele het Gross-Rosen op 18 Februarie verlaat, ’n week voordat die Sowjetsoldate daar aangekom het, en weswaarts gereis na Žatec in [[Tsjeggo-Slowakye]], vermom as ’n ''Wehrmacht''-offisier. Daar het hy tydelik sy selfinkriminerende dokumente toevertrou aan ’n verpleegster met wie hy ’n verhouding aangeknoop het.{{sfn|Levy|2006|p=255}} Hy en sy eenheid het toe vinnig weswaarts beweeg om gevangenskap deur die Sowjetunie te vermy, maar is in Junie 1945 deur die Amerikaners as krygsgevangenes geneem. Hoewel Mengele aanvanklik onder sy eie naam geregistreer is, is hy nie as ’n belangrike oorlogsmisdadiger geïdentifiseer nie, vanweë die wanorde onder die [[Geallieerdes van die Tweede Wêreldoorlog|Geallieerdes]] rakende die verspreiding van lyste van gesoektes en die feit dat hy nie die gewone SS-bloedgroeptatoeëermerk gehad het nie.{{sfn|Posner|Ware|1986a|p=63}} Hy is aan die einde van Julie vrygelaat en het vals dokumente verkry onder die naam "Fritz Ulmann", wat hy later verander het om te lees "Fritz Hollmann".{{sfn|Posner|Ware|1986a|pp=64, 68}} Ná verskeie maande op die vlug, insluitend ’n reis terug na die Sowjetbesette gebied om sy Auschwitz-rekords te herwin, het Mengele naby Rosenheim in Beiere werk gekry as ’n plaaswerker.{{sfn|Posner|Ware|1986a|pp=68, 88}} Hy het uiteindelik op 17 April 1949 uit Duitsland ontsnap,{{sfn|Posner|Ware|1986a|p=87}}{{sfn|Levy|2006|p=263}} oortuig dat sy inhegtenisneming ’n verhoor en doodsvonnis sou beteken. Met die hulp van ’n netwerk van voormalige SS-lede het hy na [[Genua]] gereis, waar hy ’n paspoort van die Internasionale Komitee van die Rooi Kruis onder die skuilnaam "Helmut Gregor" verkry het, en in Julie 1949 na Argentinië gevaar.{{sfn|Levy|2006|p=264–265}} Sy vrou het geweier om hom te vergesel, en hulle is in 1954 geskei.{{sfn|Posner|Ware|1986a|pp=88,108}}{{sfn|Blumenthal, June 1985}} ==In Suid-Amerika== [[Beeld:WP Josef Mengele 1956.jpg|thumb|200px|'n Foto in 1956 van Mengele se [[Argentinië|Argentynse]] [[ID-dokument]].]] Mengele het as 'n timmerman in [[Buenos Aires]], [[Argentinië]], gewerk.{{sfn|Posner|Ware|1986a|p=95}} Daarna het hy as 'n verkoopsman vir sy gesin se plaasmasjineriemaatskappy gewerk, en in 1951 het hy begin om gereeld reise na [[Paraguay]] te onderneem as 'n streekverteenwoordiger.{{sfn|Posner|Ware|1986a|pp=104–105}} Hy het in 1953 in 'n woonstel in sentrale Buenos Aires ingetrek, gesinsgeld gebruik om 'n deelbelang in 'n timmermaatskappy te koop, en in 1954 'n huis in die voorstad Olivos gehuur.{{sfn|Posner|Ware|1986a|pp=107–108}} Lêers wat in 1992 deur die Argentynse regering uitgereik is, dui daarop dat Mengele dalk sonder 'n lisensie 'n dokter in Buenos Aires was. Hy het onder meer aborsies uitgevoer.{{sfn|Nash|1992}} Ná die verkryging van 'n afskrif van sy geboortesertifikaat deur die Wes-Duitse ambassade in 1956, is 'n Argentynse buitelandse verblyfpermit onder sy werklike naam aan Mengele uitgereik. Hy het dié dokument gebruik om 'n Wes-Duitse paspoort onder sy eie naam te bekom en 'n reis na Europa te begin.{{sfn|Levy|2006|p=267}}{{sfn|Astor|1985|p=166}} Hy het sy seun, Rolf (aan wie gesê is dat Mengele sy "oom Fritz" is),{{sfn|Posner|Ware|1986a|p=2}} en sy weduweeskoonsuster Martha ontmoet vir 'n skivakansie in [[Switserland]]. Hy het ook 'n week in sy tuisdorp, Günzburg, deurgebring.{{sfn|Astor|1985|p=167}}{{sfn|Posner|Ware|1986a|p=111}} Toe hy in September 1956 na Argentinië terugkeer, het Mengele onder sy werklike naam begin woon. Martha en haar seun, Karl Heinz, het ongeveer 'n maand later gevolg, en die drie het begin saamwoon. Josef en Martha is in 1958 in [[Uruguay]] getroud, en hulle het 'n huis in Buenos Aires gekoop.{{sfn|Levy|2006|p=267}}{{sfn|Posner|Ware|1986a|p=112}} Mengele se besigheidsbelangstellings het nou 'n deelbelang in Fadro Farm, 'n farmaseutiese maatskappy, ingesluit.{{sfn|Astor|1985|p=167}} Hy is in 1958 saam met verskeie ander dokters ondervra oor mediese praktyke sonder 'n lisensie nadat 'n tienermeisie gesterf het ná 'n aborsie, maar hy is vrygelaat sonder om aangekla te word. Bewus daarvan dat die publisiteit sy Nazi-agtergrond en oorlogsaktiwiteite kon blootlê, het hy 'n uitgebreide besigheidsreis na Paraguay onderneem en is hy in 1959 onder die naam "José Mengele" as burger van Paraguay aanvaar.{{sfn|Levy|2006|pp=269–270}} Hy het verskeie kere na Buenos Aires teruggekeer om sy sake af te handel en sy gesin te besoek. Martha en Karl het in 'n losieshuis in die stad gebly totdat hulle in Desember 1960 na Wes-Duitsland teruggekeer het.{{sfn|Levy|2006|p=273}} Mengele se naam is verskeie kere genoem tydens die [[Neurenberg-verhore]] in die middel van die 1940's, maar die Geallieerde magte het geglo hy is waarskynlik reeds dood.{{sfn|Posner|Ware|1986a|pp=76, 82}} Sy familie in Günzburg het ook beweer hy is dood.{{sfn|Levy|2006|p=261}} In Wes-Duitsland het die Nazi-jagters Simon Wiesenthal en Hermann Langbein inligting van getuies oor Mengele se oorlogsaktiwiteite versamel. In 'n soektog deur die openbare rekords het Langbein Mengele se egskeidingsdokumente ontdek, en dit het 'n adres in Buenos Aires gelys. Hy en Wiesenthal het die Wes-Duitse owerhede onder druk geplaas om uitleweringsprosedures te begin, en 'n arrestasiebevel is op 5 Junie 1959 uitgereik.{{sfn|Levy|2006|p=271}}{{sfn|Posner|Ware|1986a|p=121}} Argentinië het aanvanklik die versoek geweier omdat die vlugteling nie meer by die adres op die dokumente gewoon het nie. Teen die tyd dat die uitlewering op 30 Junie goedgekeur is, het Mengele reeds na Paraguay gevlug en het hy op 'n plaas naby die Argentynse grens gewoon.{{sfn|Levy|2006|pp=269–270, 272}}{{sfn|Brooke|1993}} In 1964 het hy na [[Brasilië]] verhuis.{{sfn|Gibbs|2024}} Ná 'n versoek van die Paraguayaanse prokureur-generaal Clotildo Jimenez het die hooggeregshof van Paraguay Mengele se burgerskap in Augustus 1979 nietig verklaar.{{sfn|Belnap|1979}} ===Pogings deur Mossad=== In Mei 1960 het Isser Harel, direkteur van die Israeliese intelligensiediens [[Mossad]], persoonlik die suksesvolle poging gelei om [[Adolf Eichmann]] in Buenos Aires gevange te neem. Hy het gehoop om Mengele op te spoor sodat hy ook in Israel verhoor kon word.{{sfn|Posner|Ware|1986a|p=139}} Tydens ondervraging het Eichmann die adres verskaf van ’n losieshuis wat as ’n veilige hawe vir Nazi-vlugtelinge gebruik is. Nie Mengele of enige van sy familielede is egter opgespoor nie, en die posbode in die buurt het beweer hoewel Mengele onlangs daar briewe onder sy regte naam ontvang het, het hy intussen verhuis sonder om ’n posadres agter te laat. Harel se navrae by ’n masjienwinkel waar Mengele ’n mede-eienaar was, het ook geen leidrade opgelewer nie, en hy moes noodgedwonge die soektog staak.{{sfn|Posner|Ware|1986a|pp=142–143}} Ten spyte daarvan dat Mengele in 1956 wettige dokumente onder sy regte naam ontvang het (wat hom in staat gestel het om sy permanente verblyf in Argentinië te formaliseer), het Wes-Duitsland nou ’n beloning vir sy inhegtenisneming aangebied. Aanhoudende koerantdekking van sy oorlogstydse dade, met gepaardgaande foto’s, het daartoe gelei dat Mengele hom weer in 1960 hervestig het. 'n Voormalige vlieënier het hom in kontak gebring met die Nazi-ondersteuner Wolfgang Gerhard, wat Mengele gehelp het om die grens na Brasilië oor te steek.{{sfn|Levy|2006|p=273}}{{sfn|Posner|Ware|1986a|p=162}} Hy het by Gerhard op sy plaas naby [[São Paulo]] gebly totdat ’n meer permanente verblyfplek gevind is, wat toe gebeur het met die hulp van die Hongaarse [[ekspat]]s Géza en Gitta Stammer. Die egpaar het met behulp van ’n belegging van Mengele ’n plaas in Nova Europa gekoop, en hy is aangestel om dit vir hulle te bestuur. In 1962 het die drie saam ’n koffie- en beesplaas in Serra Negra gekoop.{{sfn|Levy|2006|pp=279–281}} Gerhard het aanvanklik aan die Stammers gesê die vlugteling se naam is "Peter Hochbichler", maar hulle het sy ware identiteit in 1963 ontdek. Gerhard het die egpaar oortuig om nie Mengele se ligging aan die owerhede te rapporteer nie deur hulle te oortuig dat hulle self aangekla kon word vir die huisvesting van ’n voortvlugtige.{{sfn|Levy|2006|pp=280, 282}} In Februarie 1961 het Wes-Duitsland sy uitleweringsversoek uitgebrei om ook Brasilië in te sluit, nadat hulle in kennis gestel is van die moontlikheid dat Mengele daarheen verskuif het.{{sfn|Posner|Ware|1986a|p=168}} Intussen is Zvi Aharoni, een van die [[Mossad]]-agente wat by die vang van Eichmann betrokke was, aangestel om leiding te neem oor ’n span agente wat die opdrag gekry het om Mengele op te spoor en hom vir verhoor na Israel te bring. Hulle navrae in Paraguay het geen leidrade opgelewer oor waar hy hom bevind nie, en hulle kon geen korrespondensie tussen Mengele en sy vrou Martha, wat teen daardie tyd in Italië gewoon het, onderskep nie. Aharoni en sy span het Gerhard gevolg na ’n landelike gebied naby São Paulo, waar hulle ’n Europese man geïdentifiseer het wat hulle geglo het Mengele is.{{sfn|Posner|Ware|1986a|pp=184–186}} Hierdie moontlike deurbraak is aan Harel gerapporteer, maar die logistiek om ’n inhegtenisneming te organiseer, die begrotingsbeperkings van die soekoperasie en die prioriteit van Israel se verslegtende verhouding met Egipte het daartoe gelei dat die Mossad-hoof die klopjag in 1962 afgelas het.{{sfn|Posner|Ware|1986a|pp=184, 187–188}}{{sfn|Horovitz|2018}} ===Latere lewe en dood=== In 1969 het Mengele en die Stammers saam 'n plaashuis in Caieiras, Brasilië, gekoop.{{sfn|Posner|Ware|1986a|p=223}} Toe Wolfgang Gerhard in 1971 na Duitsland terugkeer om mediese behandeling vir sy siek vrou en seun te soek, het hy sy ID-kaart aan Mengele gegee.{{sfn|Levy|2006|p=289}} Die Stammers se vriendskap met Mengele het teen laat 1974 versleg, en toe hulle 'n huis in São Paulo koop, is hy nie genooi om by hulle aan te sluit nie. Die Stammers het later 'n woonhuis in die buurt Eldorado in São Paulo gekoop, en dit aan Mengele verhuur.{{sfn|Posner|Ware|1986a|pp=242–243}} Rolf, wat sy vader laas tydens die skivakansie in 1956 gesien het, het hom in 1977 by die woonhuis besoek; hy het 'n “onboetvaardige Nazi” aangetref wat beweer het hy het nooit persoonlik iemand seergemaak nie en dat hy slegs sy pligte as offisier uitgevoer het.{{sfn|Posner|Ware|1986a|pp=2, 279}} Mengele se gesondheid het sedert 1972 geleidelik agteruitgegaan. Hy het in 1976 'n [[beroerte]] gehad,{{sfn|Levy|2006|pp=289, 291}} het aan [[hoë bloeddruk]] gely en het 'n oorinfeksie opgedoen wat sy balans beïnvloed het. Op 7 Februarie 1979, terwyl hy sy vriende Wolfram en Liselotte Bossert in die kusvakansieoord Bertioga besoek het, het Mengele 'n [[hartaanval]] gekry terwyl hy geswem het en het verdrink.{{sfn|Evans|2008|p=746}} Hy is begrawe onder die naam "Wolfgang Gerhard",<ref>{{cite news|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1985-06-08-mn-7187-story.html|title=‘Gerhard’ Was Anxious, Feared Jews - Man Thought to Be Mengele Called Shy|website=The LA Times|date=8 June 1985}}</ref> wie se ID-kaart Mengele sedert 1971 gebruik het.{{sfn|Blumenthal, July 1985|p=1}} Ander skuilname wat Mengele in sy latere lewe gebruik het, sluit in "Dr. Fausto Rindón" en "S. Josi Alvers Aspiazu".{{sfn|Zentner|Bedürftig|1991|p=586}} ==Opgrawing== [[Beeld:Mengele US Navy Medicine (page 10 crop).jpg|duimnael|180px|Forensiese antropoloë ondersoek Mengele se kopbeen in 1986. Die skelet word bewaar in die São Paulo-instituut vir Forensiese Geneeskunde in Brasilië.{{sfn|''[[The Guardian]]''|2017}}]] Verslae dat Mengele gesien is, is oor verskeie dekades ná die oorlog wêreldwyd gerapporteer. Wiesenthal het beweer dat hy inligting het wat Mengele in 1960 op die Griekse eiland Kutnos plaas,{{sfn|Segev|2010|p=167}} in 1961 in [[Kaïro]],{{sfn|Walters|2009|p=317}} in 1971 in [[Spanje]]{{sfn|Walters|2009|p=370}} en in 1978, 18 jaar nadat hy die land verlaat het, in Paraguay.{{sfn|Levy|2006|p=296}} Hy het selfs in 1985 volhard dat Mengele steeds lewe – ses jaar nadat hy gesterf het. Hy het voorheen, in 1982, 'n beloning van VS$100 000 aangebied vir die vlugteling se arrestasie.{{sfn|Levy|2006|pp=297, 301}} Wêreldwye belangstelling in die saak is verhoog deur 'n simulasieverhoor wat in Februarie 1985 in [[Jerusalem]] gehou is, met die getuienisse van meer as 100 slagoffers van Mengele se eksperimente. Kort daarna het die Wes-Duitse, Israeliese en VSA-regerings 'n gesamentlike poging van stapel gestuur om te bepaal waar Mengele hom bevind. Die Wes-Duitse en Israeliese regerings het belonings aangebied vir sy gevangeneming, en ook ''The Washington Times'' en die Simon Wiesenthal-sentrum.{{sfn|Posner|Ware|1986a|pp=306–308}} Op 31 Mei 1985 het die polisie die huis van Hans Sedlmeier, 'n lewenslange vriend van Mengele en verkoopsbestuurder van die gesinsfirma in Günzburg, deursoek na aanleiding van intelligensie wat deur die Wes-Duitse aanklaer se kantoor ontvang is.{{sfn|Posner|Ware|1986a|pp=89, 313}} Hulle het 'n gekodeerde adresboek en kopieë van briewe wat aan en van Mengele gestuur is, gevind. Tussen die dokumente was 'n brief van Wolfram Bossert wat Sedlmeier in kennis stel van Mengele se dood.{{sfn|Levy|2006|p=302}} Duitse owerhede het die polisie in São Paulo ingelig, wat toe die Bosserts gekontak het. Onder ondervraging het hulle die ligging van Mengele se graf onthul{{sfn|Posner|Ware|1986a|pp=315, 317}} en die oorblyfsels is op 6 Junie 1985 opgegrawe. Uitgebreide forensiese ondersoeke het met 'n hoë mate van waarskynlikheid aangedui dat die liggaam inderdaad dié van Josef Mengele was.{{sfn|Posner|Ware|1986a|pp=319–321}} Rolf Mengele het op 10 Junie 'n verklaring uitgereik wat bevestig dat die liggaam dié van sy vader is en dat die nuus van sy vader se dood geheim gehou is om mense wat hom gehuisves het, te beskerm.{{sfn|Posner|Ware|1986a|p=322}} In 1992 het [[DNS]]-toetse Mengele se identiteit sonder twyfel bevestig,{{sfn|Saad|2005}} maar familielede het herhaalde versoeke deur Brasilië se amptenare geweier om die oorblyfsels na Duitsland te stuur.{{sfn|Simons|1988}} Die skelet word by die São Paulo-instituut vir Forensiese Geneeskunde bewaar, waar dit as 'n onderrighulpmiddel tydens kursusse in forensiese geneeskunde aan die Universiteit van São Paulo se mediese fakulteit gebruik word.{{sfn|''The Guardian''|2017}} ==Mengele se publikasies== * ''Rassenmorphologische Untersuchung des vorderen Unterkieferabschnittes bei vier rassischen Gruppen'' ("Ras-morfologiese Ondersoeke van die Anterieure Deel van die Laer Kaak in Vier Rassegroepe"). Hierdie proefskrif, wat in 1935 voltooi en die eerste keer 1937 gepubliseer is, het hom 'n PhD in antropologie aan die Universiteit van München besorg. In dié werk het Mengele probeer demonstreer dat daar strukturele verskille is in die laer kake van individue van verskillende etniese groepe, en dat rasseverskille bepaal kon word op grond van dié verskille.{{sfn|Kubica|1998|p=318}}{{sfn|Lifton|1986|p=339}} * ''Sippenuntersuchungen bei Lippen-Kiefer-Gaumenspalte'' ("Genealogiese Studies in die Gevalle van Geskeurde Lip-kaak-verhemeltes") (1938), sy mediese proefskrif wat vir hom 'n doktersgraad aan die Universiteit van Frankfurt besorg het. Deur die invloed van genetika as 'n faktor in die voorkoms van dié misvorming te bestudeer, het Mengele navorsing gedoen oor gesinne wat hierdie eienskappe oor verskeie geslagte vertoon. Die werk het ook notas ingesluit oor ander abnormale toestande wat in dié geslagslyne voorkom.{{sfn|Kubica|1998|p=318}}{{sfn|Lifton|1986|pp=339–340}} * ''Vererbung von Fistula Auris''' ("Erflike Oordrag van Fistula Auris"). Dié tydskifartikel, gepubliseer in ''Der Erbarzt'' ("Die Genetiese Geneesheer"), fokus op fistula auris ('n abnormale skeur aan die eksterne oor) as 'n erflike eienskap. Mengele het opgemerk dat individue wat hierdie eienskap het, dikwels ook 'n kuiltjie aan hulle ken het.{{sfn|Lifton|1986|p=340}} ==Verwysings== {{Verwysings|3}} ===Bibliografie=== {{refbegin|3}} * {{Cite news |last=Aderet |first=Ofer |title=Ultra-Orthodox man buys diaries of Nazi doctor Mengele for $245,000 |date=22 July 2011 |newspaper=Haaretz |url=http://www.haaretz.com/jewish-world/ultra-orthodox-man-buys-diaries-of-nazi-doctor-mengele-for-245-000-1.374642 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924163812/http://www.haaretz.com/jewish-world/ultra-orthodox-man-buys-diaries-of-nazi-doctor-mengele-for-245-000-1.374642 |archive-date=24 September 2015 |url-status=dead |access-date=20 May 2020 }} * {{cite book |last=Allison |first=Kirk C. |editor1-last=Friedman |editor1-first=Jonathan C |title=Routledge History of the Holocaust |year=2011 |chapter=Eugenics, race hygiene, and the Holocaust: Antecedents and consolidations |pages=45–58 |publisher=Taylor & Francis |location=Milton Park; New York |isbn=978-0-415-77956-2}} * {{cite book |last=Astor |first=Gerald |title=Last Nazi: Life and Times of Dr Joseph Mengele |publisher=Donald I. Fine |location=New York |year=1985 |isbn=978-0-917657-46-7 |url=https://archive.org/details/lastnazilifetime00asto }} * {{cite news |last1=Belnap |first1=David F. |title=Mengele Hunt Focuses on Paraguay |url=https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1979/08/10/mengele-hunt-focuses-on-paraguay/101ad31d-e3a0-480c-bfea-7b116792ed2a/ |date=10 August 1979 |newspaper=Washington Post |language=en |access-date=20 December 2024 }} * {{cite news |last1=Blumenthal |first1=Ralph |title=Investigators Turn Attention to Mengele Family Contacts |url=https://www.nytimes.com/1985/06/11/world/investigators-turn-attention-to-mengele-family-contacts.html |work=The New York Times |access-date=26 January 2024 |language=English |date=11 June 1985 |ref={{sfnRef|Blumenthal, June 1985}} }} * {{Cite news |last=Blumenthal |first=Ralph |title=Scientists Decide Brazil Skeleton Is Josef Mengele |work=The New York Times |date=22 July 1985 |url=https://www.nytimes.com/1985/06/22/world/scientists-decide-brazil-skelton-is-josef-mengele.html |access-date=1 February 2014 |ref={{sfnRef|Blumenthal, July 1985}} }} *{{cite news|last=Brooke|first=James|title=Hohenau Journal; Sure, Mengele Was at Home Here, but Bormann?|newspaper=The New York Times|location=New York|date=1 June 1993|url=https://www.nytimes.com/1993/06/01/world/hohenau-journal-sure-mengele-was-at-home-here-but-bormann.html|access-date=31 May 2024}} * {{Cite news |last=Brozan |first=Nadine |title=Out of Death, a Zest for Life |journal=The New York Times |date=15 November 1982 |url=https://www.nytimes.com/1982/11/15/style/out-of-death-a-zest-for-life.html }} * {{cite book |last=Evans |first=Richard J. |year=2008 |title=The Third Reich at War |url=https://archive.org/details/thirdreichatwar00evan_1 |publisher=Penguin |location=New York |isbn=978-0-14-311671-4 }} * {{cite news |last1=Friedman |first1=Thomas L. |title=Jerusalem Listens to the Victims of Mengele |url=https://www.nytimes.com/1985/02/07/world/jerusalem-listens-to-the-victims-of-mengele.html |access-date=20 December 2024 |work=New York Times |date=7 February 1985 }} * {{Cite news |last=Gibbs |first=Stephen |title=Shadow of Josef Mengele still hangs over his Paraguayan bolthole |url=https://www.thetimes.com/world/latin-america/article/josef-mengele-nazi-war-criminal-paraguay-gssdw3p77 |newspaper=The Times |date=19 December 2024 |language=en |access-date=20 December 2024 }} * {{cite magazine |last1=Gopnik |first1=Adam |title=Revisiting Mengele's Malignant "Race Science" |url=https://www.newyorker.com/magazine/2020/06/22/revisiting-mengeles-malignant-race-science |magazine=The New Yorker |access-date=1 January 2023 |date=15 June 2020 }} * {{Cite journal |last1=Halioua |first1=Bruno |last2=Marmor |first2=Michael F. |date=2020 |title=The eyes of the angel of death: Ophthalmic experiments of Josef Mengele |journal=Survey of Ophthalmology |volume=65 |issue=6 |pages=744–748 |doi=10.1016/j.survophthal.2020.04.007 |pmid=32387532 |s2cid=218586577 | issn = 0039-6257}} * {{cite web |last=Hier |first=Marvin |title=Wiesenthal Center Praises Acquisition of Mengele's Diary |year=2010 |publisher=Simon Wiesenthal Center |url=http://www.wiesenthal.com/site/apps/nlnet/content2.aspx?c=lsKWLbPJLnF&b=5711859&ct=7985857 |access-date=2 February 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170508051147/http://www.wiesenthal.com/site/apps/nlnet/content2.aspx?c=lsKWLbPJLnF&b=5711859&ct=7985857 |archive-date=8 May 2017 |url-status=dead }} *{{cite news |last1=Horovitz |first1=David |title=Mossad chose not to nab Mengele, didn’t hunt down Munich terrorists, book claims |url=https://www.timesofisrael.com/mossad-chose-not-to-nab-mengele-didnt-hunt-down-munich-terrorists-book-claims/ |work=Times of Israel |date=26 January 2018 |access-date=20 December 2024 }} * {{cite web |title=In the Matter of Josef Mengele: A Report to the Attorney General of the United States |url=https://www.justice.gov/sites/default/files/criminal-hrsp/legacy/2011/06/06/10-30-92mengele-exhibits.pdf |publisher=US Department of Justice, Office of Special Investigations Criminal Division |access-date=24 June 2022 |date=October 1992 |page=206 |ref={{sfnRef|US Justice Department|1992}} }} * {{cite book |last=Kershaw |first=Ian |title=Hitler: A Biography |url=https://archive.org/details/hitlerbiography0000kers |publisher=W. W. Norton & Company |location=New York |year=2008 |isbn=978-0-393-06757-6}} * {{cite book |last=Kubica |first=Helena |editor1-last=Gutman |editor1-first=Yisrael |editor2-last=Berenbaum |editor2-first=Michael |title=Anatomy of the Auschwitz Death Camp |url=https://archive.org/details/anatomyofauschwi00gutm_1 |url-access=limited |chapter=The Crimes of Josef Mengele |pages=[https://archive.org/details/anatomyofauschwi00gutm_1/page/317 317]–337 |year=1998 |orig-year=1994 |publisher=Indiana University Press |location=Bloomington, Indiana |isbn=978-0-253-20884-2 }} * {{cite book |last1=Lagnado |first1=Lucette Matalon |last2=Dekel |first2=Sheila Cohn |title=Children of the Flames: Dr Josef Mengele and the Untold Story of the Twins of Auschwitz |year=1991 |publisher=William Morrow |location=New York |isbn=978-0-688-09695-3 |url=https://archive.org/details/childrenofflames00mata }} * {{Cite book |last=Lee |first=Stephen J. |title=Weimar and Nazi Germany |publisher=Heinemann Educational |year=1996 |isbn=0-435-30920-X |location=Oxford}} * {{cite book |last=Levy |first=Alan |title=Nazi Hunter: The Wiesenthal File |edition=Revised 2002 |year=2006 |orig-year=1993 |publisher=Constable & Robinson |location=London |isbn=978-1-84119-607-7}} * {{Cite news |last=Lifton |first=Robert Jay |date=21 July 1985 |title=What Made This Man? Mengele |work=The New York Times |url=http://academics.wellesley.edu/Polisci/wj/100/mengle.htm |access-date=11 January 2014 |archive-date=28 September 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130928034430/http://academics.wellesley.edu/Polisci/wj/100/mengle.htm |url-status=dead }} * {{cite book |last=Lifton |first=Robert Jay |title=The Nazi Doctors: Medical Killing and the Psychology of Genocide |year=1986 |publisher=Basic Books |location=New York |isbn=978-0-465-04905-9 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/nazidoctorsmedic0000lift }} * {{cite book |last=Longerich |first=Peter |title=Holocaust: The Nazi Persecution and Murder of the Jews |url=https://archive.org/details/holocaustnaziper0000long |year=2010 |isbn=978-0-19-280436-5 |publisher=Oxford University Press |location=Oxford; New York}} * {{cite book |last=Mozes-Kor |first=Eva |editor1-last=Annas |editor1-first=George J. |editor2-last=Grodin |editor2-first=Michael A. |title=The Nazi Doctors and the Nuremberg Code: Human Rights in Human Experimentation |url=https://archive.org/details/nazidoctorsnurem0000unse_c.2 |chapter=Mengele Twins and Human Experimentation: A Personal Account |pages=[https://archive.org/details/nazidoctorsnurem0000unse_c.2/page/53 53]–59 |year=1992 |publisher=Oxford University Press |location=New York |isbn=978-0-19-510106-5}} * {{Cite news |last=Nash |first=Nathaniel C. |title=Mengele an Abortionist, Argentine Files Suggest |date=11 February 1992 |journal=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1992/02/11/world/mengele-an-abortionist-argentine-files-suggest.html |access-date=31 August 2014 }} * {{cite book |last=Nyiszli |first=Miklós |title=Auschwitz: A Doctor's Eyewitness Account |year=2011 |orig-year=1960 |publisher=Arcade Publishing |location=New York |isbn=978-1-61145-011-8}} * {{cite news |last=Oster |first=Marcy |title=Survivor's grandson buys Mengele diary |date=3 February 2010 |publisher=Jewish Telegraphic Agency |url=http://www.jta.org/2010/02/03/news-opinion/united-states/survivors-grandson-buys-mengele-diary |access-date=2 February 2014 }} * {{cite book |last=Piper |first=Franciszek |editor1-last=Gutman |editor1-first=Yisrael |editor2-last=Berenbaum |editor2-first=Michael |title=Anatomy of the Auschwitz Death Camp |url=https://archive.org/details/anatomyofauschwi00gutm_1 |url-access=limited |chapter=Gas Chambers and Crematoria |pages=[https://archive.org/details/anatomyofauschwi00gutm_1/page/157 157]–182 |year=1998 |orig-year=1994 |publisher=Indiana University Press |location=Bloomington, Indiana |isbn=978-0-253-20884-2 }} * {{cite book |last1=Posner |first1=Gerald L. |last2=Ware |first2=John |title=Mengele: The Complete Story |year=1986 |publisher=McGraw-Hill |location=New York |isbn=978-0-07-050598-8 |url=https://archive.org/details/mengelecompletes00posn |ref={{sfnRef|Posner|Ware|1986a}} }} * {{cite book |last=Rees |first=Laurence |title=Auschwitz: A New History |year=2005 |publisher=Public Affairs |location=New York |isbn=978-1-58648-303-6 |url=https://archive.org/details/auschwitznewhist00rees }} * {{cite journal |last=Saad |first=Rana |title=Discovery, development, and current applications of DNA identity testing |journal=Baylor University Medical Center Proceedings |date=1 April 2005 |volume=18 |issue=2 |pages=130–133 |pmc=1200713 |pmid=16200161 |doi=10.1080/08998280.2005.11928051}} * {{Cite web |last=Schult |first=Christoph |date=12 October 2009 |title=Why One Auschwitz Survivor Avoided Doctors for 65 Years |url=https://www.spiegel.de/international/world/dr-mengele-s-victim-why-one-auschwitz-survivor-avoided-doctors-for-65-years-a-666327.html |website=Spiegel International |access-date=8 July 2020 }} * {{cite book |last=Segev |first=Tom |title=Simon Wiesenthal: The Life and Legends |year=2010 |publisher=Doubleday |location=New York |isbn=978-0-385-51946-5 |url=https://archive.org/details/simonwiesenthall00toms }} * {{Cite news |last=Simons |first=Marlise |title=Remains of Mengele Rest Uneasily in Brazil |journal=The New York Times |date=17 March 1988 |url=https://www.nytimes.com/1988/03/14/world/remains-of-mengele-rest-uneasily-in-brazil.html |access-date=2 February 2014 }} * {{cite web |author=Staff |title=Josef Mengele |publisher=United States Holocaust Memorial Museum |year=2009 |url=https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/josef-mengele |access-date=22 August 2019 |ref={{sfnRef|USHMM: Josef Mengele}} }} * {{cite news |author=Staff |title=Nazi doctor Josef Mengele's bones used in Brazil forensic medicine courses |date=11 January 2017 |newspaper=The Guardian |agency=Associated Press |url=https://www.theguardian.com/science/2017/jan/11/josef-mengele-bones-brazil-forensic-medicine |access-date=24 August 2019 |ref={{sfnRef|''The Guardian''|2017}} }} * {{cite web |author=Staff |title=SS Auschwitz album |publisher=United States Holocaust Memorial Museum |year=2007 |url=https://collections.ushmm.org/search/catalog/irn518658 |access-date=30 January 2019 |ref={{sfnRef|USHMM: SS Auschwitz album}} }} * {{cite book |last=Steinbacher |first=Sybille |title=Auschwitz: A History |year=2005 |orig-year=2004 |publisher=Verlag C. H. Beck |location=Munich |isbn=978-0-06-082581-2 |url=https://archive.org/details/auschwitzhistory00stei }} * {{cite book |last=Walters |first=Guy |title=Hunting Evil: The Nazi War Criminals Who Escaped and the Quest to Bring Them to Justice |url=https://archive.org/details/huntingevilnaziw0000walt |year=2009 |publisher=Broadway Books |location=New York |isbn=978-0-7679-2873-1}} * {{cite book |last=Thornton |first=Larry |editor1-last=Merriman |editor1-first=John |editor2-last=Winter |editor2-first=Jay |title=Europe Since 1914: Encyclopedia of the Age of War and Reconstruction |year=2006 |chapter=Mengele, Josef (1911–1979) |pages=1747 |chapter-url=https://archive.org/details/europesince1914e0003unse_k6g3/page/1747/mode/1up |publisher=Charles Scribner's Sons |location=Detroit, Michigan |isbn=0684314975 }} * {{cite book |last=Weindling |first=Paul |editor1-last=Burley |editor1-first=Justine |editor2-last=Harris |editor2-first=John |title=A Companion to Genethics |year=2002 |series=Blackwell Companions to Philosophy |chapter=The Ethical Legacy of Nazi Medical War Crimes: Origins, Human Experiments, and International Justice |pages=[https://archive.org/details/companiontogenet0000unse/page/53 53–69] |publisher=Blackwell |location=Malden, MA; Oxford |isbn=978-0-631-20698-9 |doi=10.1002/9780470756423.ch5 |chapter-url=https://archive.org/details/companiontogenet0000unse/page/53 }} * {{cite book |last1=Zentner |first1=Christian |last2=Bedürftig |first2=Friedemann |title=The Encyclopedia of the Third Reich |year=1991 |publisher=Macmillan |location=New York |isbn=978-0-02-897502-3}} {{refend}} ==Nog leesstof== {{refbegin|3}} * {{cite book |last1=Benzenhöfer |first1=Udo |last2=Ackermann |first2=Hanns |last3=Weiske |first3=Katja |year=2007 |chapter=Wissenschaft oder Wahn? Bemerkungen zur Münchener Dissertation von Josef Mengele aus dem Jahr 1935 [Science or madness? Comments on Josef Mengele's Munich dissertation from 1935] |editor1-last=Benzenhöfer |editor1-first=Udo |title=Studien zur Geschichte und Ethik der Medizin mit Schwerpunkt Frankfurt am Main |trans-title=Studies on the history and ethics of medicine with a focus on Frankfurt am Main |language=German |pages=31–41 |location= |publisher=Wetzlar |url=http://publikationen.ub.uni-frankfurt.de/frontdoor/index/index/docId/35003 |isbn=978-3-9811345-4-4 |ref=none |access-date=2025-05-02 |archive-date=2025-07-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250703002028/https://publikationen.ub.uni-frankfurt.de/frontdoor/index/index/docId/35003 |url-status=dead }} * {{cite book | last1 = Benzenhöfer | first1 = Udo | last2 = Weiske | first2 = Katja | date = 2010 | chapter = Bemerkungen zur Frankfurter Dissertation von Josef Mengele über Sippenuntersuchungen bei Lippen-Kiefer-Gaumenspalte [Comments on Josef Mengele's Frankfurt dissertation on family examinations for cleft lip and palate] | url = http://publikationen.ub.uni-frankfurt.de/frontdoor/index/index/docId/57212 | title = Mengele, Hirt, Holfelder, Berner, von Verschuer, Kranz: Frankfurter Universitätsmediziner der NS-Zeit | editor1-last = Benzenhöfer | editor1-first = Udo | publisher = Klemm & Oelschläger | location = Münster | pages = 9–20 | language = German | trans-title = Mengele, Hirt, Holfelder, Berner, von Verschuer, Kranz: Frankfurt university doctors of the Nazi era | isbn = 978-3-932577-97-0 | ref = none | access-date = 2 Mei 2025 | archive-date = 17 Desember 2024 | archive-url = https://web.archive.org/web/20241217194833/https://publikationen.ub.uni-frankfurt.de/frontdoor/index/index/docId/57212 | url-status = dead }} * {{cite journal | last1 = Benzenhöfer | first1 = Udo | date = April 2011 | title = Bemerkungen zum Lebenslauf von Josef Mengele unter besonderer Berücksichtigung seiner Frankfurter Zeit | url = https://www.laekh.de/fileadmin/user_upload/Heftarchiv/PDFs_ganze_Hefte/2011/HAEBL_04_2011.pdf | journal = Hessisches Ärzteblatt | volume = 72 | issue = | pages = 228–230, 239–240 | language = German | trans-title = Comments on Josef Mengele's curriculum vitae with special reference to his time in Frankfurt | ref = none }} * {{cite book |last=Harel |first=Isser |title=The House on Garibaldi Street: the First Full Account of the Capture of Adolf Eichmann |publisher=Viking Press |location=New York |year=1975 |isbn=978-0-670-38028-2 |url=https://archive.org/details/houseongaribaldi00isse |ref=none }} * {{cite book |author=Levin, Ira |title=The Boys from Brazil |publisher=Bantam |location=London |year=1991 |isbn=978-0-553-29004-2 |url=https://archive.org/details/boysfrombrazilth00levi |ref=none }} * {{cite book |author=Lieberman, Herbert A. |title=The Climate of Hell |url=https://archive.org/details/climateofhell00lieb |url-access=registration |publisher=Simon and Schuster |location=New York |year=1978 |isbn=978-0-671-82236-1 |ref=none }} * {{cite book |author=Wharam, Philip |title=Right to Live: an historical novel based on Mengele's life between 1945 and 1963 |publisher=Lynfa Publishing |location=London |year=2015 |isbn=978-1-5084-8899-6 | ref = none}} {{refend}} ==Skakels== * {{cite web | last1 = Belnap | first1 = David F. | title = Mengele Hunt Focuses on Paraguay | date = 10 August 1979 | website = Los Angeles Times | url = https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1979/08/10/mengele-hunt-focuses-on-paraguay/101ad31d-e3a0-480c-bfea-7b116792ed2a/?noredirect=on | ref = none}} * {{cite web | last = Breitman | first = Richard | title = Historical Analysis of 20 Name Files from CIA Records | date = April 2001 | publisher = US National Archives | url = https://www.archives.gov/iwg/declassified-records/rg-263-cia-records/rg-263-report.html | ref = none}} * {{cite web | last = Papanayotou | first = Vivi | title = Skeletons in the Closet of German Science | date = 18 September 2005 | website = Deutsche Welle | url = http://www.dw.de/skeletons-in-the-closet-of-german-science/a-1587766-1 | ref = none}} * {{cite web | last1 = Posner | first1 = Gerald | last2 = Ware | first2 = John | title = How Nazi war criminal Josef Mengele cheated justice for 34 years | date = 18 May 1986 | work = Chicago Tribune| url = http://articles.chicagotribune.com/1986-05-18/features/8602040597_1_josef-mengele-field-hospital-red-army | archive-url = https://web.archive.org/web/20140218223706/http://articles.chicagotribune.com/1986-05-18/features/8602040597_1_josef-mengele-field-hospital-red-army | url-status = dead | archive-date = 18 February 2014 | ref = none}} * {{cite web | last1 = Siegert | first1 = Alice | title = His secret out, Rolf Mengele talks about his father | date = 30 June 1985 | work = Chicago Tribune Magazine | url = https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-1985-06-30-8502120086-story.html | ref = none}} {{CommonsKategorie-inlyn|Josef Mengele}} {{vertaaluit| taalafk = en | il = Josef Mengele}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Mengele, Josef}} [[Kategorie:Duitse Nazi's]] [[Kategorie:Duitse oorlogsmisdadigers]] [[Kategorie:SS-bevelvoerders]] [[Kategorie:Geboortes in 1911]] [[Kategorie:Sterftes in 1979]] ruvraxsmjeozzwiidtyelqfxchk3pxl 1 428611 2965533 2819805 2026-09-06T19:33:06Z SpesBona 2720 + [[Sjabloon:Voorbladartikel]] 2965533 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} {{voorbladartikel |week = 37 |jaar = 2026 }} 92l5z5iafussukz38t0s2gfnx1u8pwv 4 429329 2965523 2964372 2026-09-06T19:00:56Z Sobaka 328 /* Lys van uitsendings */ byvoeging 2965523 wikitext text/x-wiki Die '''Afrikaanse Wikipedia op die radio''' verwys na [[radio]]-onderhoude met Wikipediagebruikers wat ten doel het om die [[Afrikaanse Wikipedia]] se rol en aktiwiteite aan die breë Afrikaanssprekende publiek bekend te stel. In sommige onderhoude word ook [[kennis]] soos in die artikels vervat met die luisteraars gedeel. Dit sluit radiouitsendings sowel as radiostromingsdienste in. Hierdie inisiatief is deur gebruiker Oesjaar van stapel gestuur as een van die pogings om die Afrikaanse Wikipedia te bemark as die toonaangewendste digitale bron van inligting in [[Afrikaans]] en om algemene belangstelling en begrip van die projek en toekomstige deelname daaraan te stimuleer. Hierdie pogings word steeds deur hom gedryf, maar ander gebruikers neem sedert 2023 ook aan uitsendings deel. == Agtergrond == Die Afrikaanse Wikipedia is die Afrikaanse weergawe van [[Wikipedia]], die webgebaseerde vrye-inhoud-[[ensiklopedie]], waar "vrye" na die kopieregvrye lisensiëring van die projek verwys. Die Afrikaanse weergawe was op 16 November 2001 die 11de wikipedia om geskep te word.<ref>[[:en:Special:PermanentLink/94753987|Wikipedia:2001]], English-language Wikipedia (16 Desember 2006)</ref> Dit beskik tans oor ongeveer {{NUMBEROF|ARTICLES|af|N}} artikels, en is volgens hierdie maatstaf die {{Rangtelwoord|{{Wikipedia volgens grootte|af}}}} grootste Wikipedia.<ref>[[m:Complete list of language Wikipedias ordered by size|Meta-Wiki se lys van Wikipedia-taalweergawes volgens grootte]]</ref> == Lys van uitsendings == Hiermee ‘n lys van opnames waaraan Afrikaanse Wikipediagebruikers deelgeneem het wat uitgesaai en/of gestroom is. Dit is nie ‘n volledige lys nie siende dat baie van die regstreekse uitsendings plaasvind sonder dat daar enige opnames daarvan bestaan. Stasies waarop uitsendings plaasgevind het sluit in [[RSG]], [[Jacaranda FM]], Die Waarheid Radio, [[Radio Pretoria]], [[Overvaal Stereo]], [[Radio Overberg]], [[Life FM]], [[Radio Laeveld]], [[GROOTfm]] en [[Bosveld Stereo]]. {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 07-01-'''2026''' || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 7 Jan 2026.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Die omroeper noem dat dit Oesjaar se 17de verjaarsdag op Wikipedia is. Hy stel dat hy in hierdie tyd 19 383 nuwe artikels geskep waarvan 13 reeds voorbladartikels is. Hy het ook 275 000 veranderinge in hierdie tyd aangebring. Hy gee ook ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik die [[Belgiese nasionale rugbyspan]]. Hierdie artikel is geskep en tot voorbladstatus gebring deur gebruiker Spes Bona. Hy praat ook die oor die belang van tegniese woordeboeke, nodig vir die skep van tegniese artikels. Hy noem dat hy onlangs Poskantoor en Telkom woordeboeke bekom het. [[SADiLaR]] het aangebied om te help met skandering van die woordeboeke waarna dit by die Wikiwoordeboek gevoeg sal kan word. |- | 2 || 10-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:RadioLaeveld 10 Jan.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik die [[Belgiese nasionale rugbyspan]]. Hierdie artikel is geskep en tot voorbladstatus gebring deur die Duitse gebruiker SpesBona. In die afgelope jaar het die getal artikels gegroei met 6 640. Hy noem ook gereelde nuwe bydraes oor sokkerklub en spelers. Hy verwys na die voorbladartikels deur gebruiker Burgert Behr en ook artikels oor die Grand Prixs deur gebruiker Aliwal. Oesjaar noem die digitalisering van woordeboeke en het reeds ‘n Telkom en Poskantoor woordeboeke bekom. [[SADiLaR]] het aangedui hul sal dit digitaliseer. Prof [[Wynand Steyn]] (UP) het ook goedgunstiglik ingenieurs en padoppervlak woordeboeke aangebied vir die doel. Die uiteindelike doel is om die woordeboeke by Wikiwoordeboek te integreer. |- | 3 || 14-01-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 14 Januarie 2026.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik [[Alaska]]. Hy praat ook oor die [[tremprobleem]], ‘n etiese denkeksperiment wat ook weer relevant word met die opleiding van selfbesturende motors. |- | 4 || 17-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Radio Laeveld 17 Jan 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik [[Alaska]]. Sy gee ook agtergrond oor die 25 st. verjaarsdag van die Engelse Wikipedia 15 Januarie 2026. Plek skep om gratis inligting aan almal beskikbaar te maak Afrikaans was die 11 de taal wat gestig is op Wikipedia. Die Afrikaanse Wikipedia bly belangrik om Afrikaanse kennis te digitaliseer. Vrywilligers bly sentraal ten opsigte van suksesse van die Wikipedia. Sy verwys na ʼn artikel oor [[Beatrix Potter]] wat sy geskep het en sal dien as voorbladartikel in Augustus 2026. |- | 5 || 21-01-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg 2026-01-21.mpeg.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Grootvorstedom Moskou]]. |- | 6 || 24-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 24 Jan 2026 Laeveld.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Grootvorstedom Moskou]]. Hy verwys na hoe die voorbladartikels gekies word en deur die skrywers voorgelê word. Hy verwys na die belang van tegniese infrastruktuur en die rol van [[Wikidata]]. Hy verwys ook na die belang van samewerking met ander individue en organisasies om die Afrikaanse Wikipedia uit te bou. |- | 7 || 28-01-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg 2026-01-21.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik [[Jenson Button]]. Hy gee ook agtergrond oor [[Komputronium]] ‘n onglangse artikel wat hy geskep het. |- | 8 || 31-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 31 Jan 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel van [[Jenson Button]]. Sy verduidelik die proses om ‘n voorbladartikel te identifiseer soos die kwaliteit van die artikel, plasing van beelde en die feit dat die artikel ten minste 30 000 karakters groot moet wees. Gebruikers gee dan hulle menings terwyl daar ook gepoog word om ‘n diverse reeks artikels as voorbladartikels aan te bied. Van die 200 000 geregistreerde gebruikers is daar sowat 350 wat meer aktief is. Sy wys ook op die diepte element waar die Afrikaanse Wikipedia op dié stadium 38 is wat daarop dui dat daar goeie kwaliteit artikels in die Afrikaanse Wikipedia is. Sy verduidelik ook die proses vir individue om aktief betrokke te raak by die skep van artikels op die Afrikaanse Wikipedia. |- | 9 || 07-02-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 7 Feb 2025.mp3 |▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor [[Helios]]. Hulle bespreek ook die impak van [[Kunsmatige intelligensie|KI]] op die besoekersgetalle en die ondersoek wat tans gedoen word om uit te vind wat presies die impak van KI-skrapers in die verband is. Oesjaar verwys ook na pogings van die Wikimedia-stigting om ‘n ooreenkoms met KI-platforms te bereik rondom die gebruik van Wikipedia inhoud in [[groot taalmodel]]le. Hy beklemtoon die belangrikheid van akkuraatheid wat binne die Afrikaanse Wikipedia gehandhaaf moet word. |- | 10 || 11-02-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 11 Februarie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor die Duitse Deelstaat [[Brandenburg]]. Hy bespreek onlangsgeskepte artikels oor [[OpenClaw]], [[Moltbook]] en [[Clawnch (kriptogeldeenheid)|Clawnch]]. |- | 11 || 18-02-2026 || Radio Overberg ||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger ||[[Lêer:Radio Overberg 18 Februarie 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor [[Plesiosauria]]. Hy bespreek ook die 128 000 artikel-mylpaal wat behaal is. Verwys o.a. na artikels oor flora, internasionale sokkerspelers, sokkerklubs en [[kunsmatige intelligensie]] wat bygedra het tot die mylpaal. Die week se voorbladartikel is ook die 700ste voorbladartikel wat al op die Afrikaanse Wikipedia gepubliseer is. Hy bedank al die vrywilligers vir hulle werk op Wikipedia. Hyself werk tans op ‘n artikel oor vliegtuig[[klappe]] en verwys na die problematiek om die Afrikaanse terminologie vir vliegtuigonderdele te kry. Volgens Oesjaar is hy ook versoek om die artikel oor die [[vakuumbuis]] uit te bou waarmee hy besig is. |- | 12 || 25-02-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg25Februarie2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor die [[Nederlandse nasionale rugbyspan]]. Hy verwys ook na die artikel oor die [[essay]] ''[[Something Big Is Happening]]'' deur Matt Shumer, 'n KI-entrepreneur. |- | 13 || 04-03-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 4 Maart 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Iwan die Verskriklike]]. |- | 14 || 07-03-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 7 Maart 2026.mp3 |▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Iwan die Verskriklike]]. Woordgenoot verduidelik die kriteria vir ‘n voorbladartikel soos onder meer groter as 30 000 grepe, volledigheid, beelde sowel as die nominasieproses en gebruikers wat daarvoor stem. Sy verwys ook na die gebruik van [[kunsmatige intelligensie|KI]] wat beide positief en negatief kan wees. Beklemtoon die belangrikheid van menslike toesig wat een van die redes is dat daar meer individue betrokke moet raak by die Afrikaanse Wikipedia. Sy noem ook professor [[Wannie Carstens]] se onlangse welwillendheidsbesoek aan die Belgiese Wikimedia-struktuur. |- | 15 || 11-03-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg11Maart2026.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[C. Louis Leipoldt]]. Hy bespreek ook die uitdagings wat ervaar word met die Afrikaanse terme vir vliegtuigonderdele. Oesjaar het vroeër onderneem om artikels oor vliegtuigonderdele te vertaal en verwys na die artikel [[klappe]]. ‘n Groot hulp was ‘n nuwe gebruiker wat toegang tot ‘n tegniese lugvaartwoordeboek het. |- | 16 || 01-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg1April2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker SpesBona. Hy gee ‘n opsomming van sy eie hoofartikel [[T20I-wêreldbeker 2016]]. SpesBona vertel ook van sy agtergrond in Duitsland waar hy in 1986 in [[Königs Wusterhausen]], nou in [[Brandenburg]] gebore is. Hy het op Afrikaans op Wikipedia afgekom deur Nederlands toe hy na tale gesoek het wat hy moontlik makliker sou kon verstaan. Hy het later by die Afrikaanse Wikipedia betrokke geraak deur saadjies te geskep en met die hulp van ander gebruikers het hy voortdurend sy Afrikaans verbeter tot op ‘n vlak waar hy nou voorbladartikels skryf. Hy skryf nou veral oor krieket en rugby in Afrikaans maar ook op die Duitse Wikipedia. Hy het ook heelwat van die voorblad vlagartikels geskryf. Anne-Marie bedank SpesBona vir die moeite wat hy doen om Afrikaans aan te leer en te praat. |- | 17 || 08-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:OVERBERG 8 APRIL 2026 WIKI.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Galileo Galilei]]. |- | 18 || 11-04-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld Wikipedia 11 April 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Charles verwys na die voorbladartikel [[Galileo Galilei]] en vra hoe word op ‘n voorbladartikel besluit. Sobaka verduidelik dat so artikel ten minste uit 30 000 grepe moet bestaan en aan ‘n veelheid van kwalitatiewe vereistes voldoen en deur ander gebruikers ondersteun moet word om voorbladstatus te verwerf. Hy wys ook daarop dat die voorbladartikellys reeds tot in 2027 strek aangesien die artikels weekliks verander word. Hy bevestig dat die lys dinamies is en veranderinge moontlik is gebaseer op vereistes. In reaksie op ‘n vraag oor wetenskaplike terminologie bevestig Sobaka dat terwyl gebruik van terme in historiese konteks moontlik nie so problematies is nie, is dit wel die geval in terme van hedendaagse tegnologiese en wetenskaplike terme. In terme van die opkoms van die een man korporasie waar een persoon met slim tegnologie ‘n hele besigheid bestuur vra Charles of dit ook op Wikipedia die geval is. Sobaka verwys dat dit wel toekoms potensiaal inhou daar nog ‘n pad is voordat dit op groot skaal sal gebeur. Daar sal eers gewerk moet word aan beginsels vir sodanige implementering maar Wikipedia is uiteraard ‘n mensgesentreerde organisasie en sal dit so wil hou en slegs met die grootste omsigtigheid met kunsmatige intelligensie (K)I omgaan. Charles vra of entrepreneurs ook in Afrikaans oor nuwe tegnologiese verwikkelinge kan lees. Sobaka bevestig dit en verwys as voorbeeld na die artikel oor [[Matthew Gallagher]]. Hy is ‘n Amerikaanse entrepreneur wat ‘n ’n hoogs winsgewende onderneming met slegs homself en sy broer deur uitgebreide gebruik van KI en uitkontraktering teen die einde van 2026 op koers is ‘n $1 miljard in inkomste te bereik. Sobaka gee ook agtergrond oor die [[Wikimedia-stigting]] se kommersiële lisensie-ooreenkomste met verskeie groot KI-platforms gesluit vir toegang tot Wikipedia-inhoud spesifiek vir [[Groot taalmodel]]le (GTM) en ander KI-toepassings. Maatskappye kry betaalde, grootskaalse toepassingsprogrammeringskoppelvlak-toegang tot Wikipedia-artikels, Wikimedia Commons-beelde, Wiktionary en Wikidata teen hoë spoed en volume. Die ooreenkoms hou voordele vir alle partye in. |- | 19 || 15-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg Wikipedia 15 April 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Apollo 13]]. Met die opkoms van KI en veral KI-agente in die ekonomie het mens verskeie kommentators gehoor wat praat van die toekomstige een man korporasie waar ‘n enkele mens met KI agente ‘n korporasie kan bestuur. Hy verwys na die geval van [[Matthew Gallagher]]. |- | 20 || 18-04-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 18 April 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Apollo 13]]. Sy verwys na die veelheid en diversiteit van bydraers in antwoord op ‘n vraag oor die standaarde van artikels. Bydraers het oor die algemeen baie ondervinding in die skep van kwaliteit artikels. Sy verwys ook na ‘n par toekomstige artikels wat voorbladstatus sal verwerf. Charles Gentle noem dat hy oor ‘n astronomie woordeboek beskik wat hy beskikbaar sal kan stel. Woordgenoot gee ook raad hoe om as ‘n gebruiker op die Afrikaanse Wikipedia te registreer en betrokke te raak. |- | 21 || 22-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 22 April 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Meryl Streep]]. |- | 22 || 28-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 29 April 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Georges Méliès]]. Sobaka gee ook agtergrond oor die artikel [[Projek Maven]]. |- | 23 || 06-05-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 6 Mei 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Koreaanse nasionale rugbyspan]]. |- | 24 || 27-05-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 27 Mei 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Bloemfontein]]. Hy bespreek ook die 129 000 artikel mylpaal wat behaal is. Verwys na o.a. artikels oor flora, internasionale sokkerspelers en sokkerklubs wat bygedra het tot die mylpaal. Oesjaar gee besonderhede oor die [[Wikipedia:Skryfwedstryd 2026]] wat in Mei 2026 plaasvind en verwys na die artikel [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] wat nou die grootste artikel op die Afrikaanse Wikipedia is. Voorts bespreek hy die [[Noordelike Gebied]]-artikel wat hy na ‘n voorbladartikel wil uitbou. |- | 25 || 03-06-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg 3 Junie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[H II-gebied]]. Hy noem dat gebruiker Oesjaar nou 20 000 artikes op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Hy deel ook met die luisteraars die inhoud van die artikel [[Magnifica Humanitas]] wat onlangs geskep is. |- | 26 || 10-06-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 10 Junie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy verduidelik die konteks van sy reeds 20 000 artikels wat hy op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. Voorts ook, hoe sy belangstelling in Wikipedia geprikkel is asook die oorsprong van sy gebruikersnaam. Oesjaar gee ook ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor die renjaer [[Nelson Piquet]]. Hy gee agtergrond oor sy geskeduleerde aanbieding by [[Wikimania]] 2026 ([[Parys]]) oor die onderwerp “''Rooting for knowledge: Why we need a Wiki-Botanist action group today!''” te lewer. |- | 27 || 17-06-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 17 Junie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Betelgeuse]]. Sobaka gee ook agtergrond en 'n opsomming van die artikel oor [[P(doom)]]. |- | 28 || 24-06-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 24 Junie 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Infrarooi]]. |- | 29 || 27-06-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 27 Junie 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Infrarooi]]. Hy verwys ook na die groote van [[Afrikaans]] in die konteks van Afrika wat die 69 grootste Wikipedia wêreldwyd is en met ‘n diepte van 38 uitstaan bo al die ander inheemse Afrikatalige Wikipedias. Hy beklemtoon ook die belangrikheid van die toekomstige digitalisering van Afrikaans. |- | 30 || 01-07-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 1 Julie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n voorskou wan [[Wikimania]] 2026 wat hy in [[Parys]] van 20 tot 25 Julie 2026 gaan bywoon. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Ivoriaanse nasionale rugbyspan]] sowel as die artikel oor die [[Suid-Afrikaanse kernwapenprogram]] wat geborg is deur [[Wikimedia ZA]]. |- | 31 || 08-07-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 8 Julie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Ivy Mike]]. Hy deel ook sy vordering met die kandidaatvoorbladartikel oor die [[Noordelike Gebied]]. |- | 32 || 15-07-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 15 Julie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met professor [[Gerhard van Huyssteen]] (Gebruiker:Geebee100). Hy is ʼn taalkundige in Afrikaans en Nederlandse Taalkunde aan die [[Noordwes-Universiteit]]. Hy beklemtoon die belang van die Afrikaanse Wikipedia as die basis vir die digitalisering van Afrikaans. Selfs die [[groot taalmodel]]le gebruik Wikipedia as 'n belangrike deel van hul aktiwiteit. Hy verwys ook na die noodsaaklikheid van dinamika binne tale om oorlewing te verseker. Veeltaligheid, leergierigheid en luister na Afrikaanse musiek beveel hy aan as opvoed hulpmiddels vir die versterking van die toekoms van Afrikaans. Hy stel dat Afrikaans moet sorg vir sy wortels deur inisatiewe soos Wikipedia. |- | 33 || 22-07-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 22 Julie 2026.mp3|▶]] || ’n Onderhoud word met die gebruiker Oesjaar gevoer. Hy gee ’n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Ramses II]]. Oesjaar meld ook dat hy dit oorweeg om ’n artikel oor die hulpkrageenheid in ’n vliegtuig te vertaal. Voorts wys hy daarop dat die Afrikaanse Wikipedia die mylpaal van 130 000 artikels nader. |- | 34 || 29-07-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 29 Julie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee terugvoer oor [[Wikimania]] 2026, wat van 21 tot 25 Julie in Parys, Frankryk, aangebied is. Hy verwys onder meer na die tasbare bydrae wat die Afrikaanse Wikipedia tot die konferensie gelewer het. Voortspruitend uit prof. Van Wyk en Deon Steyn se omvangryke projek om uiteindelik 60 000 plantfoto’s aan die openbare domein beskikbaar te stel, het die gebruiker Discott ’n kort, doelgerigte voordrag gelewer met die titel “''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today''”. In die breë verwys hy ook na verskeie aspekte van die konferensie wat hom opgeval het, waaronder die besonder sterk menslike verbondenheid en gemeenskapsgees tydens Wikimania, groter verteenwoordiging uit streke buite Wes-Europa, ernstige aandag aan minderheids- en kleiner taal-Wikipedias, en ’n realistiese, eerder as simplistiese, bespreking van die uitwerking van [[kunsmatige intelligensie]] op Wikipedia. |- | 35 || 02-08-2026 || RSG||Taaldinge|| Ina Strydom || [[Lêer:RSG Taaldinge 2 Augustus 2026.mp3|▶]]|| ’n Jaarlikse onderhoud word met gebruiker Oesjaar gevoer oor die stand van die Afrikaanse Wikipedia. Hy meld dat die ensiklopedie nou byna 130 000 artikels bevat, teenoor sowat 125 000 tydens die vorige gesprek op 7 Julie 2025. Die Afrikaanse Wikipedia het dus die afgelope jaar met ongeveer 5 000 artikels gegroei. Namate die aantal artikels toeneem, verg die instandhouding van die ensiklopedie egter ook al hoe meer tyd. Oesjaar het reeds die mylpaal van 20 000 geskepte artikels verbygesteek. Dit is grootliks te danke aan prof. Braam van Wyk se plantfoto’s wat na Wikimedia Commons opgelaai word en die artikels wat Oesjaar op grond daarvan skep. Die florakategorie op die Afrikaanse Wikipedia bevat reeds sowat 10 000 artikels—heelwat meer as die ooreenstemmende kategorie op die Engelse Wikipedia. Hy verwys ook na Douglas Scott se aanbieding oor dié plantprojek tydens Wikimania 2026. Die Afrikaanse Wikipedia bly een van die grootste gebruikers en versamelplekke van tegniese Afrikaans. Oesjaar vertel dat hy tydens die vertaling van die artikel oor [[Apollo 13]] navrae oor tegniese terme moes rig. Medewerkers van VivA en die WAT het hom met die terminologie gehelp. Hy wys daarop dat daar feitlik geen nuwe Afrikaanse boeke oor tegniese onderwerpe meer verskyn nie. Die [[Noordwes-Universiteit]] is bereid om met die digitalisering van tegniese woordeboeke te help. Ondersoek na onder meer kopieregkwessies duur voort. Die bedoeling is om die gedigitaliseerde inhoud uiteindelik op Wikiwoordeboek beskikbaar te stel. Bronne soos die Poskantoorwoordeboek, die Telkomwoordeboek en ’n lys van vliegtuigonderdele is reeds bekom. [[Kunsmatige intelligensie]] was ook een van die onderwerpe wat tydens Wikimania 2026 bespreek is. Gebruiker Sobaka het reeds sowat 150 KI-verwante artikels vir die Afrikaanse Wikipedia geskep. KI hou ’n bedreiging vir Wikipedia in, maar kan terselfdertyd ook met sekere take help. Dit is ’n uitdaging wat verantwoordelik bestuur sal moet word.Die Afrikaanse Wikipedia werk saam met instansies soos FEDSAS, AON en die Afrikaanse Taalraad. Die digitalisering van woordeboeke en die projek Vingers op sleutelborde (VOS) is van die prioriteite vir die komende jaar.Oesjaar gee ook raad aan mense wat by Wikipedia betrokke wil raak. Hy verwys na ’n nuwe gebruiker, Elmarie Waltman, wat met administratiewe take op die Afrikaanse Wikipedia kan help. Hy beklemtoon ten slotte dat die digitalisering van Afrikaans noodsaaklik is vir die taal se voortbestaan. |- | 36 || 05-08-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 5 Augustus 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Elmarie Waltman. Sy gee ’n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Katedraal van Petrus en Paulus]]. |- | 37 || 12-08-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 12 Augustus 2026A.mp3|▶]] || Anne-Marie gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Reusebotsingshipotese]]. |- | 38 || 12-08-2026 || Radio Overberg||Môre onder die Soeklig || Rianne van Vuuren || [[Lêer: MORE ONDER DIE SOEKLIG EP85.mp3|▶]] || Wikipedia se toekomstige rol in die beskerming van die mensdom se kennisbasis. Namate KI al hoe meer internetinhoud skep en gebruikers toenemend direkte KI-antwoorde bo Wikipedia-artikels verkies, ontstaan die gevaar dat die menslike oorsprong, bronne en konteks van kennis verlore kan gaan. Generatiewe KI kan foutiewe maar geloofwaardige inhoud, propaganda, vooroordele, privaatheidskendings en die oorheersing van Engelse of Westerse perspektiewe versterk—veral in kleiner taalgemeenskappe soos Afrikaans. Tog kan KI ook help om vandalisme op te spoor, verwysings na te gaan, taal te verbeter, kennisgapings te identifiseer en inhoud te vertaal, mits mense die uitsette noukeurig beoordeel. Die kernbeginsel is dat KI menslike oordeel moet versterk, nie vervang nie. Wikipedia-vrywilligers versamel daarom nie bloot feite nie; hulle beskerm die deursigtige, verifieerbare menslike kennis en kollektiewe geheue waarop toekomstige geslagte én toekomstige KI-stelsels sal moet staatmaak. Opgestel na aanleiding van bywoning van Wikimania 2026. |- | 39 || 19-08-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 19 Augustus 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Édith Piaf]]. |- | 40 || 01-09-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 1 September 2026.mp3|▶]] || Gebruiker Elmarie Waltman gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Lando Norris]]. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 22-01-'''2025''' || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:22 Januarie 2025 10H15 Afrikaans Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het die tema [[Fietsryrewolusie]] bespreek, en die sosiale en kulturele impak daarvan uitgelig. |- | 2 || 19-02-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:19 Februarie 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka bespreek die voorbladartikel oor die sewemalige [[Formule Een|Formule Eenrenjaerkampioen]], [[Lewis Hamilton]], met fokus op sy loopbaan en bydrae tot die motorsport. |- | 3 || 12-03-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:12 Maart 2025 10h15 Afr Wikipedia dr Rianne van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het die temas [[Tiglat-Pileser III]], [[Strategiese kriptogeldreserwe]], [[Blokketting]], en [[Stabielemunt]] bespreek, met aandag aan hul historiese en tegnologiese belangrikheid. |- | 4 || 19-03-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:19 Maart 2025 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud die tema [[Androginie]] bespreek. Hy het ook genoem dat die Afrikaanse Wikipedia nou 123&nbsp;000 artikels bereik het en die dilemma rondom saadjies (kort artikels) op die platform aangespreek. |- | 5 || 24-03-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:24 Maart 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud die tema [[Vlag van Nederland]] bespreek, met klem op die historiese en kulturele betekenis daarvan. |- | 6 || 02-04-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:2 April 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren (1).mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het die temas [[Planetêre bewoonbaarheid]], [[Panspermie]], [[Fermi-paradoks]], en [[Donkerwoudhipotese]] bespreek, met fokus op die wetenskaplike en filosofiese implikasies daarvan. |- | 7 || 09-04-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:9 April 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud die [[T20I-wêreldbeker 2024]] bespreek, asook die 8500ste plantspesie in die kategorie Flora van Suid-Afrika. Hy het ook die toevoeging van Afrikaanse byskrifte by sketse genoem. |- | 8 || 16-04-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:16 April 2025 10H15 Afrikaans Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud die tema [[Vlag van Noorweë]] bespreek, met aandag aan die simboliek en geskiedenis daarvan. |- | 9 || 07-05-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:7 Mei 2025 10h15 Afrikaanse Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het die temas [[Kaaimanseilande]], Afrikaanse byskrifte by sketse, bladtrekke vir April 2025, en foto’s wat deur professor [[Braam van Wyk]] geskenk is, bespreek. |- | 10 || 14-05-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:14 Mei 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die tema [[Driehoeksterrestelsel]] bespreek, met klem op die sterrekundige belangrikheid daarvan. |- | 11 || 18-05-2025 || RSG || [[Taaldinge]] || Ina Strydom || [[Lêer:Taadinge 18 Mei 2025.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud die algemene stand van die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Hy het verwys na die aktiwiteite van aktiewe gebruikers, die bewaringstatus van plante, en die problematiek rondom plantname. Die ontwikkeling van tegniese sketse is ook aangespreek, asook die bruikbaarheid van die Afrikaanse Wikipedia vir leerders. Oesjaar het die moontlikheid genoem om artikels af te laai vir aflyn-gebruik en Afrikaans met ander tale in Afrika en Suid-Afrika vergelyk. Hy het ook raad gegee vir persone wat betrokke wil raak by die projek. |- | 12 || 21-05-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:21 Mei 2025 10h15 Afr Wikipedia Marone.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud die tema [[Kalifornië]] bespreek, met fokus op die kulturele en geografiese aspekte daarvan. |- | 13 || 24-05-2025 || [[Radio Laeveld]] || Saterdag Ontbyt || Charles Gentle || [[Lêer:1005fm radio laeveld luister weer 27 may wikipedia in afrikaans vorder goed high.mp3|▶]] || In die eerste onderhoud van Radio Laeveld met gebruiker Oesjaar is die algemene stand van die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Hy het die geskiedenis van die projek opgesom en die uitdagings en geleenthede vir die Wikipedia uitgelig. Die probleem met betroubare bronne en die gebrek aan vakkundige woordeboeke is genoem. Gewilde artikels, insluitend dié oor aktuele sake en die [[Sterrekunde]]-portaal, is uitgelig. Oesjaar het ook die metodes bespreek vir die publiek om betrokke te raak, die bewaring van Afrikaanse woorde, en die beheerstruktuur met [[Wikipedia:Burokraat|burokrate]], [[Wikipedia:Administrateur|administrateurs]] en gebruikers. Die uitdaging van streektale en -dialekte is aangespreek, asook die moontlikheid om artikels te skep ondanks 'n gebrek aan vrywilligers. Die rol van skole en universiteite is genoem, en die omroeper merk tereg op dat daar 'n gebrek is aan artikels oor Afrikaanse sangers. |- | 14 || 28-05-2025 || Radio Overberg ||Ommi Tafel || Anne-Marie Burger|| [[Lêer:28 Mei 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Die voorbladartikel vir die week is die [[Duitse nasionale krieketspan]] van gebruiker SpesBona. Dit is deel van sy tweejaarbeplanning om alle rugby- en krieketlande se nasionale spanne se artikels uit te bou. Oesjaar wys ook daarop dat daar 252 ander artikels is wat interwikiskakel na [[Bredasdorp]], meestal blommeartikels. |- | 15 || 04-06-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:4 Junie 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, die [[Vlag van Estland]]. |- | 16 || 25-06-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:25 Junie 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar, Die voorbladartikel vir die week is die [[Vlag van Finland]]. Oesjaar noem ook die 3.8 miljoen trefslae vir Mei 2025. Hy verduidelik sy skep van die vertaling van ‘n [[stulugturbine]]. |- | 17 || 02-07-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:2 Julie 2025 Afr Wikipedia Dr Rianne van Vuuren E Marais.mp3 |▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Die voorbladartikel vir die week is [[Eugene Marais]]. Sobaka verwys ook na die rol wat Wikipedia kan speel om nuwe terme te skep en deel die storie rondom die konsep [[KI-slop]]. |- | 18 || 05-07-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt|| Charles Gentle || [[Lêer:Laeveld Maroné van Veijeren 5 Julie 2025.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot. Verduidelik dat die Afrikaanse Wikipedia dek alle onderwerpe maar uiteraard ook spesifieke Suid-Afrikaanse en Afrikaanse onderwerpe. Bladtrekke is relatief hoog in Mei meer as 3,9 miljoen. Voorbladartikel oor [[Eugene Marais]]. Sy verduidelik die proses om 'n voorbladster te kies insluitende die vereiste dat sodanige artikel uit meer as 30&nbsp;000 karakters moet bestaan. Sy verwys ook na die behoefte om artikels op te dateer en stel dit duidelik dat enigiemand kan deelneem. |- | 19 || 16-07-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:16 Julie 2025 10h15 Ar Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Die voorbladartikel vir die week is [[Suid-Korea]]. Hy noem ook die flora-projekte met reeds meer as 8&nbsp;900 artikels. Hy verwys na die 2,8 miljoen leserbesoeke in Junie 2025. |- | 20 || 19-07-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle || [[Lêer:RadioLaeveld19072025Afrikaanse wiki.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Die omroeper vra waarom die Afrikaanse Wikipedia belangrik is. Sobaka verwys na die belangrikheid van digitalisering vir die toekoms van Afrikaans sowel as Wikipedia se rol as platform om veral nuwe tegniese woorde in Afrikaans te skep. Op die vraag oor die uniekheid van die Afrikaanse Wikipedia het Sobaka verwys na die neutraliteitsbeginsel en dat baie artikels vertaal is uit Engels en ander tale, maar dat daar uiteraard ‘n groter fokus op Suid-Afrika en Afrikaans is, vir artikels wat nie noodwendig in ander tale beskikbaar is nie. Hy verwys ook na die onlangse skep van artikels oor Afrikaanse [[rolprent]]e wat uniek aan die Afrikaanse Wikipedia is. Ten opsigte van leemtes in die Afrikaanse Wikipedia bevestig Sobaka dat daar inderdaad vele leemtes is. Slegs ‘n betreklik klein hoeveelheid gebruikers skep die meeste artikels en uiteraard reflekteer dit grootliks dié individue se belangstellings. Gevolglik is daar in veral sekere (natuur)wetenskaplike, maar ook geesteswetenskaplike velde, soos byvoorbeeld die regte en regsberoep, leemtes. Die uitreikaksies het juis ten doel om mense bewus te maak van Wikipedia, en persone met kennis soos afgetredenes met toegang tot Afrikaanse bronmateriaal, word aangemoedig om betrokke te raak. Sobaka gee ook ‘n kort opsomming van die voorbladartikel [[Suid-Korea]]. |- | 21 || 23-07-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:23 Julie 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel: [[Choefoe]]. |- | 22 || 2-08-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Afr Wiki 2 Aug.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Gespreksonderwerpe sluit in die voorbladartikel [[Singapoer]], die [[Wallacelyn]] en statistieke vir Julie 2025. |- | 23 || 06-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:6 Augustus 2025 10h15 Prof Braam Van Wyk Afr Wikipedia Deel 1.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger voer ‘n onderhoud met [[Abraham Erasmus van Wyk|prof Braam van Wyk]]. Deel 1. |- | 24 || 06-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:6 Augustus 2025 10h30 Prof Braam Van Wyk Afr Wikipedia Deel 2.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger voer ‘n onderhoud met prof Braam van Wyk. Deel 2. |- | 25 || 13-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:13 Augustus 2025 10h15 Afr Wikipedia (1).mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Mary Walker]]. Die artikel is deur Gebruiker Woordgenoot geskep. |- | 26 || 27-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:27 Augustus 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3 |▶]] || Anne-Marie Burger voer ‘n onderhoud met Oesjaar. Die voorbladartikel is [[Consolidated B-24 Liberator]], 'n artikel wat deur Oesjaar geskep is en tot voorbladstatus uitgebou is. Oesjaar deel ook dat die vervoerband vir voorbladartikels vir 2025 en 2026 vol is. Dus sal nuwe kandidate eers in 2027 op die voorblad vertoon kan word. Hy verwys ook na die artikels [[Ivy Mike- kerntoets]] en die [[North American X-15]] waaraan hy gewerk het. |- | 27 || 13-09-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 13 Sept.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Die voorblad artikel is die [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan]]. Oesjaar praat ook oor [[Apollo 13]] en noem die uitdagings om van die tegniese ruimteterme te vertaal. Hy verwys ook na die taalkundiges wat hulp aanbied om in die verband 'n bydrae te maak. Hy verwys ook na die vervoerband vir die voorbladartikels wat vir 2025 en 2026 reeds vol is. |- | 28 || 17-09-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:17 September 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne van Vuuren.mp3 |▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Die voorblad artikel is die stad [[Kimberley]]. Hy praat ook oor die artikels [[Dyson-sfeer]] en die [[Matrjosjka-brein]]. |- | 29 || 20-09-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:AFR Wiki 0920.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot. Die voorblad artikel is die stad [[Kimberley]]. Woordgenoot stel dat sy gaan poog om ‘n voorbladartikel vir vrouemaand in 2026 te skryf. Hierdie jaar het sy so ‘n artikel van [[Mary Walker]] geskryf. Walker was die enigste vrou aan wie die Amerikaanse medalje van eer toegeken is. Sy hanteer ook die belang van die Afrikaanse Wikipedia in die toekoms van Afrikaans. |- | 30 || 27-09-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 27 Sept.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Sobaka verwys na hoe hy aanvanklik by die Afrikaanse Wikipedia betrokke geraak het. Hy gee ook ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Roemenië]]. Hy verwys ook na die voorbladartikels waaraan hy gewerk het soos die [[Manhattan-projek]] en [[kunsmatige algemene intelligensie]] asook ‘n moontlike toekomstige voorbladartikel, [[toekomsstudies]]. Hy gee ook ‘n mening oor die rol van die Afrikaanse Wikipedia in die bevordering van die taal. |- | 31 || 04-10-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wiki Afr 4 Okt.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Vlag van België]]. Woordgenoot verduidelik ook die proses waarvolgens ‘n artikel voorbladstatus verkry en wys op die uitdagings wat deur die Afrikaanse Wikipedia in die gesig gestaar word. |- | 32 || 08-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:8 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Windhoek]]. Hy verwys ook na sy werk om [[Apollo 13]] uit te brei tot ‘n voorbladartikel. |- | 33 || 10-10-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 10 Okt.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Windhoek]]. Hy noem ook dat daar ‘n groot leemte in terme van artikels oor [[insekte]] op die Wikipedia bestaan. Hy gee ook ‘n verduideliking ten opsigte van maatreëls wat bestaan om akkuraatheid op die Afrikaanse Wikipedia te verseker. |- | 34 || 15-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:15 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia .mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Hongkongse nasionale rugbyspan]]. |- | 35 || 22-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:22 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Portugal]]. Hy verwys ook na vordering met sy beoogde voorbladartikel wat oor [[Apollo 13]] gaan. |- | 36 || 25-10-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:25 Okt Wikipedia.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Portugal]]. Hy verwys na die prosesse wat nodig is om ‘n voorbladartikel te produseer insluitende die tyd wat dit verg. |- | 37 || 29-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:29 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Suid-Afrikaanse Lugmag]]. |- | 38 || 05-11-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:5 November 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Uys Krige]]. |- | 39 || 08-11-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia AFR 8 nov.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka, Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Uys Krige]]. Sobaka bespreek o.a. die impak van [[kunsmatige intelligensie]] op Wikipedia. Verwys na Wikipedia as databasis onder andere om uiteindelik KI antwoorde te genereer, en bespreek of KI sy bronne erken. Noem ook [[Elon Musk]] se [[Grokipedia]], ’n KI-gedrewe ensiklopedie se moontlike impak op Wikipedia. |- | 40 || 12-11-2025 || [[GROOTfm]]||Mid-oggend met Sarina || Sarina Bosman || [[Lêer:26 November 2025 11h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy vertel hoe hy betrokke geraak het by die Afrikaanse Wikipedia. Verwys na Wikipedia se strewe om die som van alle kennis aan almal beskikbaar te stel. Hy noem die skenking van Prof [[Braam van Wyk]] van 60 000 foto’s van plante. Daar is ‘n totaal van 24 000 plant spesies en 80 000 insek spesies in Suid-Afrika so nog heelwat werk in die verband nodig. Hy verduidelik hoe ‘n persoon betrokke kan raak as ‘n gebruiker. Oesjaar stel dat hy reeds 19 000 artikels in sy 16 jaar op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. |- | 41 || 26-11-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:26 November 2025 11h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Jan Rabie]]. |- | 42 || 09-12-2025 || [[Overvaal Stereo]]||Vroue Forum|| Mari Badenhors || [[Lêer:RadioOvervaal 2025-12-09 at 10.56.15.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor [[Dan Sleigh]] |- | 43 || 10-12-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:10 Desember 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel [[Dan Sleigh]]. Hy verwys na die meer as 7 miljoen besoeke in November 2025 wat ‘n nuwe rekord is. Hy verwys ook na die artikel oor [[steenkoolanalise]] as ‘n voorbeeld van somme unieke artikels wat op die Afrikaanse Wikipedia beskikbaar is. |- | 44 || 17-12-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:17 Desember 2025 10h15 Afr Wikipedia Marone van Veijeren (1).mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot oor die voorbladartikel oor [[Antinoös]]. Sy verwys ook na haar vertaling van ‘n artikel oor [[Beatrix Potter]], die skepper van [[Peter Rabbit]]. Potter het ook ‘n belangstelling en kundigheid oor [[mikologie]] gehad. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 10-01-'''2024''' || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 10 01 2024-EDITED.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die rol van die Afrikaanse Wikipedia in die digitalisering van die Afrikaanse taal bespreek. Hy het ook agtergrondinligting verskaf oor die [[Chinese Nuwejaar]] en die betekenis van die [[Jaar van die Draak]]. |- | 2 || 23-02-2024 || [[Jacaranda FM]] || Rob & Ross Drive || Rozanne McKenzie en Marlinée Fouché || [[Lêer:The drive with rob roz 23 feb have you heard of afrikaans wikipedia medium.mp3|▶]] || Program oor die Afrikaanse Wikipedia, sowel as onderhoud met gebruiker Oesjaar. Wikipedia word beskou as uiters waardevol, maar Rozanne McKenzie was verras om te hoor dat daar ook 'n Afrikaanse weergawe bestaan. Marlinée Fouché verwys na [[Mieliestronk]] as 'n hulpbron vir skooltake wat 'n ruk gelede bestaan het. Dit bestaan nie meer nie, maar nou het ons die Afrikaanse Wikipedia, wat die grootste Wikipedia in 'n Afrika-taal is. Daar is 'n gemeenskap op die Afrikaanse Wikipedia wat aktief artikels skryf. Sy het met gebruiker Oesjaar gepraat, en hy het verduidelik dat die bydraers onder meer twee emeritusprofessore, IT-ingenieurs en 'n apteker insluit. Die bydraers proeflees mekaar se werk. Sy het ook gevra oor ander kontrolemaatreëls, waarop Oesjaar geantwoord het dat elke verandering op Wikipedia in drie logs vasgelê word: in die algemene wysigingslog, onder die outeur se gebruikersnaam, en by elke artikel. As iets verdag voorkom ten opsigte van 'n wysiging, kan dit op drie plekke nagegaan en reggestel word. Fouché verwys ook na die fisieke teenwoordigheid van die Afrikaanse Wikipedia by die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Oesjaar het verduidelik dat 'n ooreenkoms met professor [[Anne-Marie Beukes]] gesluit is, wat toegang tot baie kundiges vir die Afrikaanse Wikipedia verseker. Rozanne McKenzie het gevra oor die befondsing, en Fouché het bevestig dat die projek deur vrywilligers gedryf word wat nie vir hul werk vergoeding ontvang nie. Fouché vergelyk die gemeenskap met die rekenaarspeletjiesgemeenskap, wat met mekaar kommunikeer en baie passievol is oor hul betrokkenheid. McKenzie beklemtoon hoe belangrik dit is om jou gedagtes in jou [[moedertaal]] met ander te deel. Daarom is toegang tot 'n hulpbron soos die Afrikaanse Wikipedia so waardevol. Fouché verwys ook na Malgassies, Swahili en Zoeloe as tale wat op Wikipedia beskikbaar is. Sy het ook haar wens uitgespreek dat ander inheemse tale betekenisvol kan groei. |- | 3 || 17-07-2024 || RSG || Taaldinge || Ina Strydom || [[Lêer:Taaldinge 16 Junie 2024.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het tydens die onderhoud die groei van die Afrikaanse Wikipedia tot 117 271 artikels bespreek. Hy het spesifiek verwys na die uitbreiding van onderwerpe soos flora, met verwysing na die 60&nbsp;000 foto’s van professor Braam van Wyk, waarvan 20&nbsp;000 reeds op Wiki Commons gelaai is. Die problematiek rondom botaniese name is aangespreek, asook bydraes tot chemiese artikels deur [[Gebruiker:Jcwf]] en ruimte-artikels deur gebruiker Burgert Behr. Oesjaar het ook die interne taalhulpbronne, die uitdagings met vakkundige woordeboeke, en die skepping van Afrikaanse tegniese terme, soos die [[veranderbare steekhoekskroef]], bespreek. Verder is die proses om 'n Wikipedia-gebruiker te word en die gehaltebeheerprosesse verduidelik, tesame met die agtergrond van beiwaraars en die skryfkompetisie vir hoërskole. |- | 4 || 17-07-2024 || [[Radio Overberg]] || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Overberg 17 Julie 2024 10h15 Afrikaanse Wikipedia Deon Steyn.mp3 |▶]] || Gebruiker Oesjaar het sy eerste onderhoud met Radio Overberg gevoer, waarin hy die Afrikaanse Wikipedia en sy aktiwiteite bespreek het. |- | 5 || 24-07-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Overberg 24 Julie 2024 10h15 Afrikaanse Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het sy eerste onderhoud met Radio Overberg gevoer. Hy het sy agtergrond gedeel en die [[2024 CrowdStrike-voorval]] bespreek. Die voorbladartikel oor die [[Vlag van Belarus]] is uitgelig, en Sobaka het ook sy persoonlike belangstelling in die [[Manhattan-projek]]-artikel gedeel. |- | 6 || 31-07-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Afrikaans Wikipedia Interview 31 July 2024.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het haar eerste onderhoud met Radio Overberg gevoer. Sy het haar rol as taalpraktisyn en intern by die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Sy het spesifiek verwys na [[Mary Walker]] as haar gunstelingartikel en ook die voorbladartikel oor die [[Hongkongse nasionale krieketspan]] bespreek. |- | 7 || 21-08-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:21 Augustus 2024 11h45 Afrikaanse Wikipedia Marone.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud gefokus op die voorbladartikel [[Jack Sparrow]]. Sy het ook haar betrokkenheid by die skryfwedstryd vir hoërskole bespreek. |- | 8 || 28-08-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:25 September 2024 11h15 Afrikaanse Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || In die onderhoud met gebruiker Sobaka is die tema [[Maria Elizabeth Rothmann]] bespreek, met klem op haar bydrae en nalatenskap. |- | 9 || 25-09-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:25 September 2024 11h15 Afrikaanse Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die temas [[Geostasionêre wentelbaan]] en [[Ruimterommel]] bespreek, met aandag aan die wetenskaplike en omgewingsaspekte daarvan. |- | 10 || 02-10-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Deon 2 Oktober 2024 10h15 Krieket Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud sy besoek aan [[Andorra]] bespreek. Hy het ook die voorbladartikel oor die [[Papoea-Nieu-Guinese nasionale krieketspan]] uitgelig en onderwerpe soos die [[veranderbare steekhoekskroef]], [[diodebrug]] en [[broekboei]] bespreek. |- | 11 || 16-10-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:16 Oktober 2024 11h15 Afrikaanse Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren (1).mp3|▶]] || In die onderhoud met gebruiker Sobaka is die temas [[Nihon Hidankyo]], [[Hibakusha]], [[Tsutomu Yamaguchi]], en [[Kernoorlog]] bespreek. Gebruiker SpesBona se bydrae tot die artikel oor die [[Spaanse nasionale rugbyspan]] is ook genoem. |- | 12 || 23-10-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:23 Oktober 2024 11h15 Afr Wikipedia Deon Steyn (1).mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het die 23ste verjaardagviering van die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Hy het die geskiedenis van die projek opgesom en genoem dat dit nou 117&nbsp;000 artikels bevat. |- | 13 || Onbekend || RSG || Op en wakker || Onbekend || [[Lêer:Afrikaanse Wikipedia vier 23 jaar.mp3|▶]] || Die onderhoud het gefokus op die 23ste verjaardagviering van die Afrikaanse Wikipedia. Die geskiedenis van die projek is bespreek, met verwysing na die bereiking van 117&nbsp;000 artikels. |- | 14 || 20-11-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:20 November 11h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die temas [[Nineve]] en [[ISIS]] bespreek, met klem op hul historiese en hedendaagse belangrikheid. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- |1 || 27-09-'''2023''' || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 27 09 2023-EDITED.mp3|▶]] || In 'n onderhoud met gebruiker Sobaka is sy betrokkenheid by die Afrikaanse Wikipedia bespreek, insluitend die doelwitte en aktiwiteite van die projek. Die algemene agtergrond van die Afrikaanse Wikipedia is ook toegelig. Die onderhoud het gefokus op artikeltemas soos die [[Manhattan-projek]] en [[Kunsmatige algemene intelligensie]]. |- | 2 || 18-10-2023 || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 18 10 2023 EDITED.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in hierdie onderhoud die [[Hongaarse Rewolusie van 1956]] bespreek en insigte daaroor gedeel. |- | 3 || 15-11-2023 || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia_RONDOMTALIE 15_11_2023-EDITED.mp3 |▶]] || Die onderhoud met gebruiker Sobaka het gefokus op die 22ste verjaardag van die Afrikaanse Wikipedia. Dit het ook die historiese betekenis van die [[Wright-broers]] se uitvinding van die vliegtuig bespreek. |- | 4 || 22-11-2023 || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 15 11 2023-EDITED.mp3|▶]] || In hierdie onderhoud met gebruiker Sobaka is die geskiedenis van [[televisie]] en [[televisie in Suid-Afrika]] bespreek, met klem op die ontwikkeling en impak daarvan. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 21-08-'''2022''' || RSG || Taaldinge || Ina Strydom || [[Lêer:Taaldinge 21 Augustus 2022.mp3|▶]] || Tydens die onderhoud met gebruiker Oesjaar is sy agtergrond en betrokkenheid by die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Die konteks van die Afrikaanse Wikipedia binne die breër Wikipediafamilie is ook toegelig. Vrae oor die betroubaarheid van Wikipedia is aangespreek, met klem op die belangrikheid van betroubare bronne. Die aard van die inhoud, die vereistes vir skrywers, en die proses van gehaltebeheer is verder bespreek. Oesjaar het ook die waarde van die Afrikaanse Wikipedia vir skoolkinders uitgelig, asook die rol van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] in verhouding tot die projek. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 22-11-'''2021''' || [[RSG]] || Monitor || Marlinée Fouché || [[Lêer:Wikipedia MONITOR 22 11 2021-EDITED.mp3|▶]] || Emeritus professor Laurette Pretorius het tydens die onderhoud verduidelik dat 'n platform soos Wikipedia 'n beduidende bydrae lewer tot die voortbestaan van Afrikaans. Sy het hierdie stelling gegrond op faktore soos die aantal moedertaalsprekers en ander sprekers, die ouderdom van dié sprekers, asook die beskikbaarheid van taaltegnologie en taalhulpbronne. Onderhoude is ook gevoer met gebruikers Oesjaar, Rooiratel en Sobaka, waarin hul onderskeie betrokkenheid by die Afrikaanse Wikipedia bespreek is. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 28-02-'''2019''' || [[Maroela Media]] || Webwerf || Onbekend || [[Lêer:Maroela-onderhoude 28 Feb 2019 al meer as 70000 artikels in Afrikaans op Wikipedia medium.mp3|▶]] || Onderhoud met Oesjaar oor die stand van die [[Afrikaanse Wikipedia]]. Die Afrikaanse Wikipedia maak vordering, maar groei nie vinnig genoeg nie. Volgens gebruiker Oesjaar is meer mense nodig om artikels te skryf. Tans tel die Afrikaanse Wikipedia 70 000 artikels, wat dit die 80ste grootste taalweergawe op Wikipedia maak. In vergelyking met die Engelse Wikipedia, wat meer as 5 miljoen artikels het, bly Afrikaans klein. Tog is die Afrikaanse Wikipedia van kardinale belang, veral omdat gedrukte bronne al hoe minder word. Digitale publikasies bied die voordeel dat foute vinnig reggestel en inligting maklik opgedateer kan word, wat kennisverspreiding teen ’n ongeëwenaarde tempo moontlik maak – iets waarmee gedrukte media nie kan meeding nie. Oesjaar deel sy persoonlike reis met die Afrikaanse Wikipedia, wat begin het met ’n artikel oor [[optiese vesel]]. Dit was ’n drie maande lange proses van navorsing en die soeke na die korrekte Afrikaanse terme. Toe die artikel uiteindelik opgelaai is, het hy oorweldigende positiewe terugvoer van die Wikipedia-gemeenskap ontvang. Hierdie ervaring het sy belangstelling geprikkel, en hy het daarna meer tegniese artikels geskryf. Oesjaar verduidelik dat die proses om ’n artikel te skryf toeganklik is. Enigeen kan deelneem, en daar is gevestigde prosesse en ervare skrywers wat nuwe bydraers ondersteun. Die Afrikaanse Wikipedia speel ook ’n belangrike rol in die bewaring van volksname vir plante en ander kulturele elemente. Dit is ’n voortdurende projek sonder einde, en Oesjaar moedig mense aan om hul tyd produktief te gebruik deur artikels te skryf en te help. Hy beklemtoon dat dit ’n plig teenoor toekomstige geslagte is om te verseker dat die Afrikaanse taal en kultuur bewaar bly. Hoe om betrokke te raak: Belangstellendes kan by die Afrikaanse Wikipedia aansluit deur ’n gebruikersrekening te skep op af.wikipedia.org en die riglyne vir bydraes te volg. Nuwe skrywers word verwelkom en ontvang ondersteuning van die gemeenskap om hul bydraes te verbeter. |} {{clear}} == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Afrikaanse Wikipedia]] 1u0n2vjws84299fjjszlle0sjcidp1x 0 456146 2965546 2957950 2026-09-06T21:00:17Z SpesBona 2720 Paar goed 2965546 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rugbyspan | land = Taiwan | beeld = Kenteken van die Taiwannese nasionale rugbyspan.png | unie = [[Chinese Taipei Rugbyvoetbalunie]] (CTRFU) | bynaam = Chinese Taipei | embleem = | kaptein = [[Chien Tzu Fan]] | afrigter = {{vlagikoon|Republiek China}} [[Sun Cheng Yen]] <small>(sedert 2026)</small> | stadion = [[Taipei Munisipale Stadion]], [[Taipei]], en [[Nasionale Stadion Kaohsiung]], [[Kaohsiung]] | kapasiteit = | patroon_la1 = | patroon_b1 = _whiteredstriped_sides | patroon_ra1 = | patroon_sh1 = | patroon_so1 = | linkerarm1 = 000080 | liggaam1 = 000080 | regterarm1 = 000080 | broek1 = 000080 | kouse1 = 000080 | patroon_la2 = _borderonwhite | patroon_b2 = _blueredstriped_sides | patroon_ra2 = _borderonwhite | patroon_sh2 = _transparent_bottom | patroon_so2 = | linkerarm2 = FF0000 | liggaam2 = FFFFFF | regterarm2 = FF0000 | broek2 = 000080 | kouse2 = FFFFFF | statistiek = Statistiek | toetse = [[Chyan Shuenn Mae]] (27)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=matches;team=48;template=results;type=player |title=Most matches |publisher=ESPNscrum |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> | toptoetspuntebehaler = [[Wei Cheng Chang]] (72)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=points;team=48;template=results;type=player |title=Most points |publisher=ESPNscrum |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> | meestedrieë = [[Jen Hsi Wang]] (7)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=tries;team=48;template=results;type=player |title=Most tries |publisher=ESPNscrum |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> | jongstespeler = | eerste = {{TPEru}} 15–9 {{KORru-r}}<br />([[Tokio]], [[Japan]]; 8 Maart 1969) | grootwen = {{TPEru}} 86–3 {{SGPru-r}}<br />([[Hongkong]]; 15 November 1988) | grootverloor = {{TPEru}} 3–155 {{JPNru-r}}<br />(Tokio; Japan; 7 Julie 2002) | Wêreldbekerverskynings = | jaar = | beste = | url = www.rocrugby.org.tw | unieurl = }} {{Chinese name |titel = Taiwannese nasionale rugbyspan |beeld = |onderskrif = |beeldbreedte = |TChinees = 中華台北國家美式足球代表隊 |VChinees = |Pinyin = ''Zhōnghuá táiběi guójiā měishì zúqiú dàibiǎo duì'' |WadeGiles = |Kantonees = |Jyutping = |TaiwanHakka = |Minnanyu = |ander = |betekenis = }} {{Chinese name |titel = Nasionale rugbyspan van die Republiek China |beeld = |onderskrif = |beeldbreedte = |TChinees = 中華民國國家橄欖球代表隊 |VChinees = |Pinyin = ''Zhōnghuá Mínguó Guójiā Gǎnlǎnqiú Dàibiǎoduì'' |WadeGiles = |Kantonees = |Jyutping = |TaiwanHakka = |Minnanyu = |ander = |betekenis = }} {{Chinese name |titel = Nasionale rugbyspan van Chinese Taipei |beeld = |onderskrif = |beeldbreedte = |TChinees = 中華台北男子橄欖球代表隊 |VChinees = |Pinyin = ''Zhōnghuá táiběi nánzǐ gǎnlǎnqiú dàibiǎo duì'' |WadeGiles = |Kantonees = |Jyutping = |TaiwanHakka = |Minnanyu = |ander = |betekenis = }} Die '''Taiwannese nasionale rugbyspan''' ([[Chinees]]: 中華台北國家美式足球代表隊, [[pinyin]]: ''Zhōnghuá táiběi guójiā měishì zúqiú dàibiǎo duì''), deur [[Wêreldrugby]] erken as '''Chinees Taipei''', is die nasionale [[rugby]]span wat die [[Republiek China]] op die eiland [[Taiwan (eiland)|Taiwan]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. In sy eerste toetswedstryde het die nasionale span as die '''nasionale rugbyspan van die Republiek China''' (中華民國國家橄欖球代表隊, ''Zhōnghuá Mínguó Guójiā Gǎnlǎnqiú Dàibiǎoduì'') verskyn, maar vanweë die internationale druk deur die [[Volksrepubliek China]] neem dit aan internasionale toernooie deel as die '''nasionale rugbyspan van Chinese Taipei''' (中華台北男子橄欖球代表隊, ''Zhōnghuá táiběi nánzǐ gǎnlǎnqiú dàibiǎo duì''). Rugby word in die Republiek China geadministreer deur die [[Chinese Taipei Rugbyvoetbalunie]] ([[Engels]]: ''Chinese Taipei Rugby Football Union'', CTRFU; Chinees: 中華民國橄欖球協會) wat in 1946 gestig is. Die Republiek China word deur Wêreldrugby as ’n vlak drie-span erken. Die Taiwannese rugbyspan is tans (Augustus 2026) 61ste op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Die Republiek China is tradisioneel een van die sterker [[Asië|Asiatiese]] nasionale rugbyspanne ná [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]], [[Hongkongse nasionale rugbyspan|Hongkong]] en [[Koreaanse nasionale rugbyspan|Korea]]. Rugby in die Republiek China dateer uit die Japannese besetting en word sedertdien sterk deur die voormalige koloniale mag beïnvloed. In 1969 het die Republiek China sy eerste toetswedstryd tydens die eerste Asiatiese Kampioenskap teen Suid-Korea gespeel. Hulle het tydens die Asiatiese Rugbykampioenskap nog geen titel ingepalm nie en drie keer in die derde plek geëindig. Die Republiek China kon tot dusver nog nie vir ’n [[rugbywêreldbeker]]toernooi kwalifiseer nie. Die Taiwannese span speel tradisioneel in donkerblou truie met rooi-wit kleuraksente, donkerblou broeke en donkerblou sokkies – wat aan die kleure van die [[Vlag van die Republiek China]] ontleen is. == Beheerliggaam == {{Hoofartikel|Chinese Taipei Rugbyvoetbalunie}} Die beheerliggaam vir rugby in die Republiek China is die Chinese Taipei Rugbyvoetbalunie (Engels: ''Chinese Taipei Rugby Football Union'', CTRFU; Chinees: 中華民國橄欖球協會). Die Taiwannese beheerliggaam is in 1946 onder die naam Rugbyvoetbalunie van die Republiek China (''Rugby Football Union of the Republic of China'', RFUROC; 中华民国橄榄球协会) in die Republiek China gestig en het ná die einde van die [[Chinese Burgeroorlog]] in 1949 na die eiland [[Taiwan (eiland)|Taiwan]] ontwyk. In 1988 het dit ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.<ref name="Wêreldrugby">{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/asia/chinese-taipei |title=Chinese Taipei |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Daarbenewens was die CTRFU in 1968 ’n stigterslid van die Asiatiese Rugbyvoetbalunie (Engels: ''Asian Rugby Football Union'', ARFU; nou [[Asië Rugby]], AR).<ref name="Asië Rugby">{{en}} {{cite web |url=http://www.irb.com/newsmedia/features/newsid=2030803.html |title=Asian Championship reaches its 40th birthday |publisher=[[Wêreldrugby]] |author=Chris Thau |date=22 April 2009 |accessdate=19 Junie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090619080258/http://www.irb.com/newsmedia/features/newsid=2030803.html |archive-date=19 Junie 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Aangesien die wêreldbeheerliggaam volgens die “Een-China-beleid” slegs een verteenwoordiger van China erken, het die beheerliggaam in die 1990’s weggedoen met die naamdeel “Republiek China” en sy huidige naam aangeneem om die politieke aartsvyand se aansluiting by die Internasionale Rugbyvoetbalraad moontlik te maak.<ref name="SCMP">{{en}} {{cite web |url=https://www.scmp.com/sport/rugby/rugby-community/article/3083426/ex-hong-kong-coach-george-simpkin-persuaded-taiwan |title=Ex-Hong Kong coach George Simpkin persuaded Taiwan union to change name so mainland China could join World Rugby, assistant says |publisher=South China Morning Post |author=Nazvi Careem |date=8 Mei 2020 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Die hoogste rugbyliga in die Republiek China is die in 2022 gestigte Taiwannese Rugbyliga, waaraan vier spanne deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyasia247.com/taiwan-rugby-league-2023/ |title=Taiwan Rugby League 2023 |publisher=Rugbyasia247 |date=20 Junie 2023 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Die meeste spelers van die Taiwannese nasionale span is uit dié liga afkomstig. Van die ander spelers is veral op professionele vlak in Japan aktief. Naas die amptelike nasionale span roep die CTRFU ook ander keurspanne byeen. Net soos ander rugbylande beskik die Republiek China oor ’n o/20-nasionale span wat aan die [[Wêreldrugby o/20-trofee]] deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/trophy |title=World Rugby U20 Trophy |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Die ''Taiwan Sevens'' is die Taiwannese [[sewesrugby]]span. Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. == Geskiedenis == === Invoering en vestiging van rugby === [[Lêer:Initiaion of taiwans rugby football game monument.jpg|duimnael|’n Standbeeld in [[Nieu-Taipei]] wat die invoering van rugby in Taiwan herdenk]] [[Lêer:Shishou Ka.jpg|duimnael|upright|[[Ke Zhi-zhang]] het in vier toetswedstryde vir Japan uitgedraf en word as pionier van Taiwannese rugby beskou]] Dit is onbekend wanneer rugby vir die eerste keer in [[Taiwan (eiland)|Taiwan]] – destyds Formosa genoem – gespeel is. Gedurende die middel-19de eeu het Europese seemanne van die vroegste rugbywedstryde in Noordoos-Asiatiese hawestede soos [[Shanghai]] en [[Jokohama]] in die buurlande [[Chinese Keiserryk|China]] en [[Japannese Keiserryk|Japan]] gespeel, maar dit is onbekend wanneer dit in Taiwan begin het. In 1895 is Taiwan deur Japan beset en geannekseer, die vernaamste rugbyland in Asië, en rugby is glo daarna deur Japanners na Taiwan gebring.<ref name="Bath75">{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |url=https://archive.org/details/rugby0000rich |publisher=Seven Oaks |year=1997 |isbn=1-86200-013-1 |pages=[https://archive.org/details/rugby0000rich/page/75 75]}}</ref> Die in 1910 in [[Taipei]] gebore [[Ke Zhi-zhang]] word as een van die pioniers van Taiwannese rugby beskou. In 1930 is hy vir die eerste [[Japannese nasionale rugbyspan|Japannese keurspan]] opgeroep, wat in September ’n aantal wedstryde teen klubs en keurspanne in die Kanadese provinsie [[Brits-Columbië]] gespeel het.<ref>{{zh}} {{cite web |url=http://www.laijohn.com/archives/pc/Koa/Koa,Cchiong/rugby/Lim,Upeng.htm |title=台灣橄欖球王——柯子彰 |publisher=Laijohn |author=Lin Enpeng |date=April 2007 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://worldrugbymuseum.com/from-the-vaults/international-matches/first-brave-blossoms-on-film |title=First Brave Blossoms on Film |publisher=World Rugby Museum |date=11 November 2022 |accessdate=3 Desember 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221203022419/https://worldrugbymuseum.com/from-the-vaults/international-matches/first-brave-blossoms-on-film |archive-date=3 Desember 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Van 1930 tot 1934 het hy in altesaam vier toetswedstryde vir Japan uitgedraf en een [[Drie (sport)|drie]] gedruk.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/player/3806.html |title=Ke Zhi Zhang |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406162834/http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/player/3806.html |archive-date=6 April 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Ná die oorhandiging van Taiwan aan die Republiek China en die ontwyking van die [[Kuomintang]] na Taiwan aan die einde van die [[Chinese Burgeroorlog]] het Ke Zhi-zhang na sy tuisland teruggekeer en daar rugby help vestig. In 1946 was hy, met ondersteuning deur die [[Japannese Rugbyvoetbalunie]], betrokke by die stigting van die Rugbyvoetbalunie van die Republiek China (''Rugby Football Union of the Republic of China'', RFUROC; 中华民国橄榄球协会; nou [[Chinese Taipei Rugbyvoetbalunie]] (''Chinese Taipei Rugby Football Union'', CTRFU; 中華民國橄欖球協會).<ref name="Asië Rugby" /> Daarna het hy verskeie wedstryde teen spanne van buurlande soos Japan, Suid-Korea en [[Thailand]] help reël om dié spel op Taiwan gewild te maak.<ref>{{ja}} {{cite web |url=https://www.nippon.com/hk/japan-topics/g00773/?pnum=4 |title=臺灣橄欖球之星──柯子彰：一位擔任日本代表隊隊長的臺灣選手的軌跡 |publisher=Nippon.com |author=Yi Qingmiao |date=1 November 2019 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> === Eerste Asiatiese Rugbykampioenskappe === In sy eerste jare het die span as die nasionale rugbyspan van die Republiek China (中華民國國家橄欖球代表隊, ''Zhōnghuá Mínguó Guójiā Gǎnlǎnqiú Dàibiǎoduì'') verskyn.<ref name="Lausanne">{{en}} {{cite web |url=https://taiwaninsight.org/2024/10/14/taiwan-in-the-olympics-from-roc-to-chinese-taipei/ |title=Taiwan in the Olympics: From ROC to Chinese Taipei |publisher=Taiwan Insight |author=Marcus P. Chu |date=14 Oktober 2024 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Teenoor die [[Volksrepubliek China]] kan die Republiek China op Taiwan met ’n ononderbroke rugbygeskiedenis spog, aangesien die stigting van die Volksrepubliek China in 1949 ’n uitbreiding van rugby na die Chinese vasteland vir eers gekniehalter het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.treatyportsport.com/hong-kong.html |title=The History of Sport Played in China's Treaty Ports |publisher=treatyportsport.com |accessdate=5 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141105025240/http://www.treatyportsport.com/hong-kong.html |archive-date=5 November 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In dié tyd het die Taiwannese rugby ’n tweede hupstoot gekry. Die sterk groei van dié land se ekonomie sedert die 1950’s as een van die [[Vier Asiatiese Tiere]] het tot ’n sterk samewerking tussen Japannese en Taiwannese maatskappye gelei. Aan die begin het die [[eilandstaat]] ’n tekort aan rugbyvelde gehad, maar oor genoegsaam hulpmiddels beskik en betrokkenes soos Lin Chang Tang het gehelp om die spel by skole te vestig.<ref name="Bath75" /> In Desember 1968 was die Republiek China in [[Bangkok]] een van die Asiatiese Rugbyvoetbalunie (Engels: ''Asian Rugby Football Union'', ARFU; nou [[Asië Rugby]], AR) se stigterslede; die ander was [[Hongkongse Rugbyunie|Hongkong]], Japan, Maleisië, Singapoer, Sri Lanka, [[Koreaanse Rugbyunie|Suid-Korea]] en Thailand. Van dié vastelandse beheerliggaam se stigtingsdoelwitte was om die spel deur ’n jaarlikse Asiatiese Rugbykampioenskap te bevorder en sodoende vriendskaplike bande tussen die lidlande te versterk.<ref name="Asië Rugby" /> Gevolglik is reeds in Maart die volgende jaar die eerste Asiatiese Rugbykampioenskap in Japan beslis, waartydens die Taiwannese in hulle eerste toetswedstryd ooit [[Koreaanse nasionale rugbyspan|Suid-Korea]] geklop het, maar teen [[Hongkongse nasionale rugbyspan|Hongkong]], [[Thaise nasionale rugbyspan|Thailand]] en die gasheer verloor het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=1969 |titel=1969 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Die Volksrepubliek se opname in die [[Verenigde Nasies]] pleks van die Republiek in 1971 ingevolge Resolusie 2758 van die Algemene Vergadering van die Verenigde Nasies en hul toenemende internasionale erkenning pleks van die demokraties regeerderde eilandstaat het die nasionale span se internasionale deelname egter nie beïnvloed nie, aangesien die rugbyspel op Taiwan aansienlik meer gevorderd was as dié op die vasteland en die Volksrepubliek nie op dieselfde vlak soos die Republiek gespeel het nie. Die Taiwannese het in 1976 weer aan die Asiatiese Rugbykampioenskap deelgeneem, waar hulle [[Maleisiese nasionale rugbyspan|Maleisië]] verslaan het, maar deur Japan, Thailand en Suid-Korea geklop is. Nogtans het hulle vanweë hul beter punteverskil met die derde plek hul beste prestasie in dié tyd behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=1976 |titel=1976 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Van die 1980’s af het Taiwan gereeld aan die Asiatiese Rugbykampioenskap deelgeneem en teen die meeste Asiatiese buurlande met ’n rugbytradisie begin speel, insluitende Hongkong, Japan, Maleisië, [[Singapoerse nasionale rugbyspan|Singapoer]], [[Sri Lankaanse nasionale rugbyspan|Sri Lanka]], Suid-Korea en Thailand. Beide Japan en Suid-Korea was onoorwinbare teenstanders en Hongkong was mededingend, waardeur Taiwan gemengde resultate teen sy bure aangeteken het. Só het die span in 1980 die uitspeelwedstryd om die derde plek gehaal, maar teen Hongkong vasgeval.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=1980 |titel=1980 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Ingevolge die Ooreenkoms van Lausanne in 1981 met die [[Internasionale Olimpiese Komitee]] gebruik die nasionale span voorts die amptelike naam nasionale rugbyspan van Chinese Taipei (中華台北男子橄欖球代表隊, ''Zhōnghuá táiběi nánzǐ gǎnlǎnqiú dàibiǎo duì'').<ref name="Lausanne" /> In 1982 is hulle in die groepfase uitgeskakel, terwyl hulle in 1984 die uitspeelwedstryd om die derde plek teen Thailand beklink het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=1982 |titel=1982 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=1984 |titel=1984 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> By die Asiatiese Rugbykampioenskappe in 1986 en 1988 is die Taiwannese telkens in die uitspeelwedstryd om die derde plek verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=1986 |titel=1986 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> In die groepfase van die 1988-toernooi het die span teen Singapoer met 86–3 sy hoogste oorwinning in dié tyd aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=1988 |titel=1988 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> In dié tyd het Japan en Suid-Korea hulleself as vername rugbylande in Asië gevestig en teen mekaar om die kroon meegeding.<ref>{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |url=https://archive.org/details/rugby0000rich |publisher=Seven Oaks |year=1997 |isbn=1-86200-013-1 |pages=[https://archive.org/details/rugby0000rich/page/70 70]}}</ref> In vergelyking met hul Asiatiese teenstanders was Taiwannese spelers volgens hulle grote en gewig benadeel, maar spoed en deursettingsvermoë van spelers soos [[Chae Wei Che]], [[Chang Chyi-Ming]] en [[Tseng Chi Ming]] het bygedra om die Republiek China in dié tyd as die vierde beste span in Asië te vestig (ná Japan, Suid-Korea en Hongkong).<ref name="Bath75" /> In 1985 het die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]), wat destyds baie eksklusief was en slegs agt lede gehad het, op die invoering van die [[rugbywêreldbeker]]toernooi besluit. Vir die eerste [[Rugbywêreldbeker 1987]] het die IRVR nege spanne vir deelname genooi, maar die Republiek China het geen uitnodiging ontvang nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1987-rugby-world-cup/the-world-cup-is-born |title=1987 Rugby World Cup: The long road to the cup |publisher=New Zealand History |date=2021 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> In 1988 het Taiwan ’n volle lid van die IRVR geword,<ref name="Wêreldrugby" /> maar hulle het nie aan die [[Rugbywêreldbeker 1991]]-kwalifisering deelgeneem nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/175?Stagione=1991 |title=1991 Rugby World Cup – Asia/Oceania qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> In 1990 is die span in die groepfase uitgeskakel, waarna hulle tydens die Asiatiese Rugbykampioenskappe in 1992, 1994 en 1996 telkens in die uitspeelwedstryd om die derde plek vasgeval het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=1990 |titel=1990 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=1992 |titel=1992 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=1994 |titel=1994 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=1996 |titel=1996 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Die Asiatiese Rugbykampioenskap 1994 was deel van die [[Rugbywêreldbeker 1995]]-kwalifisering, waardeur die span die hooftoernooi in Suid-Afrika misgeloop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/173?Stagione=1995 |title=1995 Rugby World Cup – Asian qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Nadat die kroonkolonie Hongkong deur die Britte in 1997 aan die [[Volksrepubliek China]] oorhandig is, het die belangstelling in die spel ook op die vasteland begin groei. Aangesien die wêreldbeheerliggaam volgens die “Een-China-beleid” slegs een verteenwoordiger van China erken, het die Taiwannese beheerliggaam op versoek van die destydse Hongkongse hoofafrigter, [[George Simpkin]], in die 1990’s die naamdeel “Republiek China” laat vaar om die politieke aartsvyand se aansluiting moontlik te maak en sy huidige naam Chinese Taipei Rugbyvoetbalunie (Engels: ''Chinese Taipei Rugby Football Union'', CTRFU; Chinees: 中華民國橄欖球協會) aangeneem.<ref name="SCMP" /> Sedertdien is drie beheerliggame uit die Chinese taal- en kultuurgebied volle lede van die wêreldbeheerliggaam. Taiwan het die [[Rugbywêreldbeker 1999]]-kwalifisering in 1997 in rondte 2 afgeskop, waar hulle Maleisië en Sri Lanka verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/173?Stagione=1999 |title=1999 Rugby World Cup – Asian qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Tydens die Asiatiese Rugbykampioenskap 1998 is Taiwan in die groepfase uitgeskakel, aangesien dit gelyktydig gedien het as die kwalifisering se derde rondte, het hulle versuim om vir die hooftoernooi te kwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=1998 |titel=1998 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Daarteenoor het die Taiwannese tydens beide die Asiatiese Spele in 1998 in Bangkok en in 2002 in [[Busan]] die bronsmedalje gewen, telkens ná Suid-Korea en Japan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/89?Stagione=1998 |titel=1998 Asian Games |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/89?Stagione=2002 |titel=2002 Asian Games |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> === In die nuwe millennium === By die Asiatiese Rugbykampioenskappe in 2000 en 2002 het Taiwan telkens nie verder as die groepfase gevorder nie. Vanweë die rondomtalie tydens die 2000-toernooi was dié gelyk aan die derde plek.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=2000 |titel=2000 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=2002 |titel=2002 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> In dieselfde jaar het die Taiwannese tydens die [[Rugbywêreldbeker 2003]]-kwalifisering se rondte 1 Maleisië en Singapoer geklop. In rondte 2 het die Republiek China geskiedenis gemaak toe hulle teen die [[Chinese nasionale rugbyspan|Volksrepubliek China]] te staan gekom het; dit was die eerste toetswedstryd wat Taiwan teen ’n span van die Chinese vasteland gespeel het. Dié wedstryd is in Shanghai beslis, waartydens die Republiek China as Chinese Taipei verskyn het. Die gaste het ’n 20–15-oorwinning behaal. Omdat hulle vroeër ook ’n verrassende oorwinning met 17–15 oor Hongkong kon aanteken, het hulle die volgende rondte gehaal. In rondte 3 het hulle egter met twee nederlae elk teen Japan en Suid-Korea vasgeval.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/173?Stagione=2003 |title=2003 Rugby World Cup – Asian qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Tydens die 2003-kwalifisering het die Taiwannese hul ergste nederlaag in dié tyd gely: 3–155 teen Japan.<ref>{{en}} {{cite book |author=Ray Stubbs |title=The Sports Book |publisher=Dorling Kindersley |year=2009 |isbn=978-1-4053-3697-0 |page=119}}</ref> Die Asiatiese Rugbykampioenskap 2004 het Taiwan ná ’n swak nederlaag teen Suid-Korea in die halfeindstryd en ’n ewe swak nederlaag teen Hongkong in die uitspeelwedstryd in die vierde plek afgesluit.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/156?Stagione=2004 |titel=2004 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Een jaar later is die Taiwannese in die vastelandse [[Rugbywêreldbeker 2007]]-kwalifisering verras deur die Volksrepubliek China wat in [[Kunming]] ’n naelskraapse 22–19-oorwinning kon behaal. Ná nog ’n naelskraapse tuisnederlaag in Taipei teen [[Arabiese nasionale rugbyspan|Arabië]] het hulle in rondte 1a vasgeval.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/173?Stagione=2007 |title=2007 Rugby World Cup – Asian qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Tydens die Asiatiese Rugbykampioenskap 2006/07 het die span die tweede afdeling in die vierde plek afgesluit.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/157?Stagione=2006 |titel=2006 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> === Verdere ontwikkeling === Van 2008 af is die Asiatiese Rugbykampioenskap jaarliks in die hoogste afdeling onder die naam “Top 5” tussen vyf spanne beslis met een promosie en relegasie elk. Dit het die tydelike naam “Asiatiese Vyfnasies” gedra. Die eerste toernooi het Taiwan in die eerste afdeling afgeskop, maar die gasheer het ná ’n naelskraapse nederlaag teen Singapoer met sy tweede groepplek promosie na die Top 5 misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/133?Stagione=2008 |titel=2008 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Die tweede toernooi het die Taiwannese ná ’n eindstrydnederlaag teen Arabië as naaswenner afgesluit en weer promosie versuim.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/133?Stagione=2009 |titel=2009 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Aangesien dié wedstryde gelyktydig deel was van die [[Rugbywêreldbeker 2011]]-kwalifisering, het Taiwan nie die hooftoernooi gehaal nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/173?Stagione=2011 |title=2011 Rugby World Cup – Asian qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> In die Asiatiese Rugbykampioenskap 2010 se eerste afdeling is die span in die uitspeelwedstryd om die derde plek verslaan, waarmee hulle na die tweede afdeling gerelegeer is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/133?Stagione=2010 |title=2010 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Een jaar later het die Taiwannese ná naelskraapse oorwinnings oor [[Irannese nasionale rugbyspan|Iran]] in die halfeindstryd en Thailand in die eindstryd regstreekse promosie na die eerste afdeling behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/134?Stagione=2011 |title=2011 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Daarna het hulle in 2012 en 2013 telkens die derde plek behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/133?Stagione=2012 |title=2012 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/133?Stagione=2013 |title=2013 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Die 2013-toernooi was deel van die Asiatiese [[Rugbywêreldbeker 2015]]-kwalifisering, waarmee die span nie vir dié hooftoernooi kon kwalifiseer nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/173?Stagione=2015 |title=2015 Rugby World Cup – Asian qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Een jaar later is Taiwan tydens die Asiatiese Rugbykampioenskap ná ’n nederlaag teen [[Kasakse nasionale rugbyspan|Kasakstan]] na die tweede afdeling gerelegeer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/133?Stagione=2014 |title=2014 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> In 2015 is die Asiatiese kampioenskap in Asiatiese Rugbykampioenskap hernoem, waarby Taiwan ná ’n oorwinning oor Thailand asook nederlae teen Maleisië en die Verenigde Arabiese Emirate na die derde afdeling gerelegeer is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/134?Stagione=2015 |title=2015 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Een jaar later het die span egter nie aan die Asiatiese Rugbykampioenskap deelgeneem nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/134?Stagione=2016 |title=2016 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Aangesien dit die eerste rondte van die [[Rugbywêreldbeker 2019]]-kwalifisering was, het hulle ook nie aan die Asiatiese kwalifisering deelgeneem nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/173?Stagione=2019 |title=2019 Rugby World Cup – Asian qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Tydens die Asiatiese Rugbykampioenskap 2017 het Taiwan weer aan die tweede afdeling deelgeneem en ná ’n nederlaag teen Indië in die halfeindstryd en ’n oorwinning oor Thailand in die uitspeelwedstryd die derde plek beklee.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/134?Stagione=2017 |title=2017 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> In die daaropvolgende toernooi het Taiwan ná oorwinnings oor dieselfde teenstanders promosie na die eerste afdeling behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/134?Stagione=2018 |title=2018 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Daar is hulle egter ná nederlae teen Singapoer in die halfeindstryd en Sri Lanka in die uitspeelwedstryd weer na die tweede afdeling gerelegeer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/134?Stagione=2019 |title=2019 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Die name van die land se nasionale spanne het ’n onderwerp van politieke debat gebly tot in ’n 2018-volksstemming die deelname aan internasionale toernooie as “Taiwan” met 54,80% verwerp is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://referendum.2018.nat.gov.tw/pc/en/00/00000000000000000.html |title=2018 Referendum |publisher=Taiwannese Sentrale Verkiesingskommissie |date=24 November 2018 |accessdate=25 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181125031636/http://referendum.2018.nat.gov.tw/pc/en/00/00000000000000000.html |archive-date=25 November 2018}}</ref> As gevolg van die reisbeperkings tydens die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] het die Taiwannese span in 2020 en 2021 nie in ’n enkele wedstryd gespeel nie. In 2022 het die beheerliggaam na aanleiding van die [[Japan Rugby League One]] en die Koreaanse Superrugbyliga die Taiwannese Rugbyliga gestig, waaraan ook korporatiewe klubs deelneem wat spelers op ’n semiprofessionele betrek. Die liga beoog om die gaping tussen skolerugby en die nasionale span te oorsteek, aangesien baie juniorspelers die spel ná universiteit laat vaar weens ’n gebrek aan strukture.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.asierugby.com/post/taïwan-le-département-des-sports-envisage-la-création-d-une-ligue-corporative-de-rugby-à-xv |title=Taïwan: Le département des sports envisage la création d'une ligue corporative de rugby à XV |publisher=Asie Rugby |date=11 Junie 2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Die nasionale span het nie aan die Asiatiese Rugbykampioenskappe in 2022 en 2023 deelgeneem nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/134?Stagione=2022 |title=2022 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/134?Stagione=2023 |title=2023 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Aangesien dié toernooie deel was van die [[Rugbywêreldbeker 2023]]-kwalifisering, het Taiwan versuim om vir die hooftoernooi te kwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/173?Stagione=2023 |title=2023 Rugby World Cup – Asian qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> In 2024 is op inisiatief van die Taiwannese beheerliggaam en ter herbelewing van die spel in die streek die Unions Cup van stapel gestuur, aangesien die nasionale span laas in 2019 toetsrugby gespeel het. Die idee vir dié toernooi het tydens Wêreldrugby se konferensie by die Rugbywêreldbeker 2023 ontstaan, waar ook op die uitbreiding van die [[Rugbywêreldbeker 2027]] na 24 spanne besluit is. Hoewel Taiwan in dieselfde streek is as Japan, Hongkong en Suid-Korea, het die beheerliggaam sy nasionale span ná die lang pouse nie as mededingend genoeg geag om teen dié spanne te speel nie en pleks daarvan nasionale spanne genooi wat soortgelyke plekke op die ranglys beklee. Vanweë Asië se groot geografiese uitbreiding gaan die beheerliggame gebuk onder groot reiskoste om spanne van dieselfde vlak te ontmoet. Gevolglik het daar ’n begeerte ontstaan om die spel meer op ’n streekbasis te organiseer. Terselfdertyd sal die nasionale span hom op langtermyn weer op die vlak van die leidende Asiatiese rugbylande vestig. Die Unions Cup is geskoei op die [[Sesnasies-toernooi]] en die Suidoos-Asiatiese Sokkerkampioenskap met jaarliks wisselende gasheerregte. Gevolglik het aan die eerste Unions Cup Singapoer, Taiwan en Thailand deelgeneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.straitstimes.com/sport/annual-four-nations-rugby-event-unions-cup-to-kick-off-in-singapore-in-june |title=Annual rugby event Unions Cup to kick off in Singapore in June |publisher=The Straits Times |author=Shahiron Sahari |date=10 Mei 2024 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.scmp.com/sport/rugby/international-rugby/article/3262140/taiwan-rugby-eyes-return-glory-days-and-challenging-asias-elite-unions-cup-singapore-next-month |title=Taiwan rugby eyes return to glory days and challenging Asia’s elite with Unions Cup in Singapore next month |publisher=South China Morning Post |author=Shah Sahari |date=10 Mei 2024 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Die toernooi is as die Asiatiese Rugbykampioenskap se tweede afdeling geag en Taiwan het die tweede groepplek behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/134?Stagione=2024 |title=2024 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Een jaar later het die [[Filippynse nasionale rugbyspan|Filippyne]] by dié toernooi aangesluit wat in [[Kaohsiung]] aangebied is en die gasheer Taiwan het die derde plek behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/134?Stagione=2025 |title=2025 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Aangesien slegs die eerste afdeling deel was van die [[Rugbywêreldbeker 2027]]-kwalifisering, het die Taiwannese nie in aanmerking gekom vir die hooftoernooi nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/173?Stagione=2027 |title=2027 Rugby World Cup – Asian qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> Aan die Unions Cup 2026 het agt spanne deelgeneem en die Taiwannese het weer derde geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/134?Stagione=2026 |title=2026 Asian Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> == Kleure en embleem == [[Lêer:Prunus mume.JPG|duimnael|Die appelkoosbloeisel van [[Prunus mume]], op Taiwan ''Prunus mei'' ([[Chinees]]: 梅花, [[pinyin]]: ''méi huā'') genoem, verskyn op al die sportvlae van die Taiwannese nasionale spanne]] Taiwan speel tradisioneel in ’n donkerblou trui met rooi-wit kleuraksente, donkerblou broeke en donkerblou sokkies, die kleure van die [[Vlag van die Republiek China|nasionale vlag]]. Hul alternatiewe trui is wit met donkerblou-rooi kleuraksente, wit broeke en wit sokkies. Die huidige truiverskaffer is die Taiwannese sportuitruster Croxover<ref name="Croxover">{{en}} {{cite web |url=https://www.rocrugby.org.tw/upload/2025_02_15_2153580.pdf |title=Croxover |publisher=[[Chinese Taipei Rugbyvoetbalunie]] |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> en truiborg is die Taiwannese maatskappy Laser Sun Technology. Die beheerliggaam se kenteken verskyn op die regterbors, die truiverskaffer se kenteken links en die borgkenteken in die middel. Die Chinese Taipei Rugbyvoetbalunie se kenteken, wat ook op die trui verskyn, toon ’n rugbybal wat ook aan die buitelyn van die eiland Taiwan herinner met die Engelse belettering ''Chinese Taipei'' daarop en die Chinese naam 中華民國橄欖球協會 daarbo. Die sportvlag, waaronder die Republiek China aan al die internasionale sporttoernooie deelneem, herinner aan die appelkoosbloeisel van [[Prunus mume]], die nasionale blom van die Republiek China op Taiwan, waar dit ''Prunus mei'' ([[Chinees]]: 梅花, [[pinyin]]: ''méi huā'') genoem word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://english.president.gov.tw/Page/98 |title=National symbols – National flower |publisher=Presidentskantoor van die Republiek China (Taiwan) |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> In 2024 het die Taiwannese beheerliggaam ’n nuwe trui in die nasionale kleure van die vlag van die Republiek China in “Blou lug, wit son en geheel rooi grond” voorgestel. Die patroon bestaan uit die vlag se sonsimbool, waaromheen geometriese vorms geïnspireer deur gestiliseerde vere gerangskik is wat die sonstrale verteenwoordig en die oorkom van struikelblokke en die strewe na hoër doelwitte simboliseer. Die halslyn toon ’n optiese effek wat spoed op ’n elegante manier sal voorstel, wat dit onderskei van konvensioneel staande kraagjies. Die ontwerp bevat saamgestelde patrone op beide moue wat Taiwan se 16 [[inheemse volke]] verteenwoordig en harmoniseer met die patroon op die broek.<ref name="Croxover" /> == Stadions == Taiwan beskik oor geen amptelike tuisstadion vir sy nasionale span nie. Die Taiwannese nasionale rugbyspan gebruik vir hul rugbywedstryde eerder ’n verskeidenheid stadions dwarsdeur die Republiek China: die [[Taipei Munisipale Stadion]] in die hoofstad [[Taipei]] en die [[Nasionale Stadion Kaohsiung]] in [[Kaohsiung]]. == Toetswedstryde == Taiwan het 54 van sy 128 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 42,19%. Taiwan se statistieke in toetswedstryde teen alle lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen Augustus 2026):<ref>{{en}} {{cite web|url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=team;team=48;template=results;type=team;view=opposition |title=International Rugby Union Statistics – Chinese Taipei |publisher=ESPNscrum |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> {| class="sortable wikitable" ! Teenstander ! Gespeel ! Gewen ! Verloor ! Gelykop ! % Gewen |- bgcolor="#d0ffd0" align="center" |- | [[Lêer:GCC Flag.svg|20px]] Arabië || 2 || 0 || 2 || 0 || 0,00 |- | {{PHLru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{GUMru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{HKGru}} || 21 || 6 || 14 || 1 || 38,10 |- | {{INDru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{IRNru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{JPNru}} || 17 || 0 || 17 || 0 || 0,00 |- | {{KASru}} || 5 || 2 || 3 || 0 || 40,00 |- | {{KORru}} || 15 || 2 || 14 || 0 || 13,33 |- | {{MYSru}} || 9 || 5 || 4 || 0 || 55,56 |- | {{MGLru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{PAKru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{SGPru}} || 17 || 12 || 5 || 0 || 70,59 |- | {{LKAru}} || 13 || 8 || 5 || 0 || 61,54 |- | {{THAru}} || 17 || 12 || 5 || 0 || 70,59 |- | {{UAEru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{CHNru}} || 3 || 1 || 2 || 0 || 33,33 |- | align="left" |'''Algeheel''' || '''128''' || '''54''' || '''72''' || '''1''' || '''42,19''' |} == Rekords == === Wêreldbekerrekord === Taiwan kon tot dusver nog nie vir ’n [[rugbywêreldbeker]]toernooi kwalifiseer nie. {| class="wikitable" ! Jaar !! Uitslag |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || Nie genooi nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || Nie deelgeneem nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Nie deelgeneem nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Nie deelgeneem nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || Nie deelgeneem nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}} |} === Asiatiese Spele === Tydens die Asiatiese Spele is in 1998 en 2002 rugbytoernooie aangebied (sedertdien word [[sewesrugby]] gebruik). * 1998: Bronsmedalje * 2002: Bronsmedalje === Asiatiese Rugbykampioenskappe === Die Taiwannese nasionale rugbyspan neem sedert 1969 aan die jaarlikse Asiatiese Rugbykampioenskap deel. Hulle het sedertdien nog nie ’n toernooi gewen nie en drie keer in die derde plek geëindig. === Ander toetswedstryde === Vanweë sy laat vestiging het Taiwan gedurende die amateurtydperk min toere volgens die ou tradisie onderneem, aangesien dit teen die jaar 2000 tot ’n einde gekom het. Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die Suidelike Halfrond tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se [[midjaarrugbytoetsreeks]] en gedurende Novembermaand se [[eindjaarrugbytoetsreeks]]. In teenstelling met die meeste ander rugbylande speel Taiwan nie vir enige trofee teen sy teenstanders nie. == Spelers == === Huidige span === Die volgende spelers het die Taiwannese span gevorm tydens die Unions Cup 2026:<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.asierugby.com/post/le-groupe-taïwanais-pour-l-union-s-cup-2026 |title=Le groupe taïwanais pour l'Union's Cup 2026 |publisher=Asie Rugby |date=8 Julie 2026 |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> {| | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Agterspelers |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Shen Ming Kuang]] || [[Skrumskakel]] || [[CTRU]] || style="text-align:center"| {{0}}8 |- | [[Wang Chia Hsien]] || Skrumskakel || [[Christelike Universiteit Chang Jung]] || style="text-align:center"| {{0}}4 |- | [[Lo Yi Hung]] || [[Losskakel]] || [[Nasionale Universiteit Taipei]] || style="text-align:center"| {{0}}1 |- | [[Tsuo Chen Hsiu]] || Losskakel || [[CTRU]] || style="text-align:center"| {{0}}0 |- | [[Wang Bo Xuan]] || Losskakel || [[Christelike Universiteit Chang Jung]] || style="text-align:center"| {{0}}0 |- | [[Yao Chih Yao]] || [[Senter]] || [[Nasionale Universiteit Taipei]] || style="text-align:center"| {{0}}2 |- | [[Huang Yi Kai]] || Senter || [[Hai Yang Ocean Feed]] || style="text-align:center"| {{0}}1 |- | [[Hsu Chuo Kai]] || Senter || [[CTRU]] || style="text-align:center"| {{0}}0 |- | [[Tian Yue Hong]] || Senter || [[Christelike Universiteit Chang Jung]] || style="text-align:center"| {{0}}0 |- | [[Huang Yuan Cheng]] || [[Vleuel]] || [[Chinese Universiteit van Kultuur]] || style="text-align:center"| {{0}}4 |- | [[Huang Jian Ying]] || Vleuel || [[CTRU]] || style="text-align:center"| {{0}}2 |- | [[Guo En]] || Vleuel || [[Christelike Universiteit Chang Jung]] || style="text-align:center"| {{0}}0 |- | [[Chong Jia Wei]] || [[Heelagter]] || [[Nasionale Universiteit Taipei]] || style="text-align:center"| {{0}}0 |- | [[Huang Yu Cheng]] || Heelagter || [[Christelike Universiteit Chang Jung]] || style="text-align:center"| {{0}}0 |} | | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Voorspelers |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Ma Sheng En]] || [[Haker]] || [[Christelike Universiteit Chang Jung]] || style="text-align:center"| {{0}}4 |- | [[Tsen Yu Chi]] || Haker || [[CTRU]] || style="text-align:center"| {{0}}2 |- | [[Yeh Cheng Yu]] || [[Stut]] || [[CTRU]] || style="text-align:center"| {{0}}4 |- | [[Yeh Cheng Yu]] || Stut || [[Mediese Universiteit Taipei]] || style="text-align:center"| {{0}}4 |- | [[Tsu Ming Siu]] || Stut || [[Christelike Universiteit Chang Jung]] || style="text-align:center"| {{0}}0 |- | [[Li Sheng Yan]] || Stut || [[Christelike Universiteit Chang Jung]] || style="text-align:center"| {{0}}1 |- | [[Yeh Tai Ting]] || Stut || [[CTRU]] || style="text-align:center"| {{0}}8 |- | [[Chang Yang Che]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[CTRU]] || style="text-align:center"| {{0}}2 |- | [[Li Ching Le]] || Slot || [[Christelike Universiteit Chang Jung]] || style="text-align:center"| {{0}}0 |- | [[Cai Shi Yuan]] || Slot || [[Christelike Universiteit Chang Jung]] || style="text-align:center"| {{0}}0 |- | [[Hsieh Pin Yi]] || [[Losvoorspeler]] || [[Nasionale Universiteit Taipei]] || style="text-align:center"| {{0}}? |- | [[Li Jun Yi]] || Losvoorspeler || [[Chinese Universiteit van Kultuur]] || style="text-align:center"| {{0}}2 |- | [[Cheng An Ting]] || Losvoorspeler || [[Nasionale Universiteit Taipei]] || style="text-align:center"| {{0}}1 |- | [[Qu Jian Rong]] || Losvoorspeler || [[Christelike Universiteit Chang Jung]] || style="text-align:center"| {{0}}0 |- | [[Peng Xuan Qi]] || Losvoorspeler || [[Christelike Universiteit Chang Jung]] || style="text-align:center"| {{0}}0 |} |} === Bekende spelers === Tot dusver is nog geen Taiwannese speler in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem nie. === Spelerstatistieke === Vervolgens die belangrikste statistieke van Taiwan se spelers. Die spelers wat met <nowiki>*</nowiki> gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter. <small>(Korrek teen Augustus 2026)</small> {| | <!-- {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=48;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[Chyan Shuenn Mae]] || 1993–2002 || 27 |- | {{0}}2 || || || |- | {{0}}3 || || || |- | {{0}}4 || || || |- | {{0}}5 || || || |- | {{0}}6 || || || |- | {{0}}7 || || || |- | {{0}}8 || || || |- | {{0}}9 || || || |- | 10 || || || |} | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde as kaptein<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?captain=1;class=1;filter=advanced;orderby=matches;team=48;template=results;type=player |title=Total matches played as captain (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || || || |- | {{0}}2 || || || |- | {{0}}3 || || || |- | {{0}}4 || || || |- | {{0}}5 || || || |- | {{0}}6 || || || |- | {{0}}7 || || || |- | {{0}}8 || || || |- | {{0}}9 || || || |- | 10 || || || |} --> |- | {| class="wikitable" |+ Meeste punte aangeteken<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=48;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Punte |- | {{0}}1 || [[Wei Cheng Chang]] || 2002–2006 || 72 |- | {{0}}2 || [[Chi Wei Chuh]] || 2001–2006 || 50 |- | {{0}}3 || [[Jen Hsi Wang]] || 2006–2011 || 35 |- | {{0}}4 || [[Chyan Shuenn Mae]] || 1993–2002 || 27 |- | {{0}}5 || [[Wei Ming Lin]] * || 2018–2026 || 25 |- | {{0}}6 || [[Chih Hsiang Pan]] || 2014–2018 || 22 |- | {{0}}7 || [[Ching Hung Shen]] || 2014–2018 || 18 |- | {{0}}8 || [[Chien Lin Lee]] || 2009–2012 || 17 |- | {{0}}9 || [[Chun Hao Yeh]] * || 2018–2026 || 17 |- | 10 || colspan=3 | Nege spelers met 15 punte elk |} | {| class="wikitable" |+ Meeste drieë gedruk<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=48;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=12 Augustus 2026}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Drieë |- | {{0}}1 || [[Jen Hsi Wang]] || 2006–2011 || {{0}}7 |- | {{0}}2 || [[Po Yao Chuang]] || 2014–2017 || {{0}}5 |- | {{0}}3 || [[Wei Ming Lin]] * || 2018–2026 || {{0}}5 |- | {{0}}4 || [[Chi Wei Chuh]] || 2001–2006 || {{0}}4 |- | {{0}}5 || [[Wei Cheng Chang]] || 2002–2006 || {{0}}4 |- | {{0}}6 || colspan=3 | Nege spelers met drie drieë elk |} |} == Afrigters == Die volgende persone het al as hoofafrigters van die Taiwannese nasionale rugbyspan gedien: {| class="wikitable sortable" ! Naam !! Tydperk |- | {{vlagikoon|Republiek China}} Hung Chi Hsiang || 2024–2025 |- | {{vlagikoon|Republiek China}} Sun Cheng Yen || sedert 2026 |} == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |url=https://archive.org/details/gameforhooligans0000rich |publisher=Mainstream Publishing |location=Edinburg |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5}} * {{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |url=https://archive.org/details/rugby0000rich |publisher=Seven Oaks |year=1997 |isbn=1-86200-013-1}} == Eksterne skakels == * {{zh}} [https://www.rocrugby.org.tw/ Amptelike webwerf van die Chinese Taipei Rugbyvoetbalunie] * {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/asia/chinese-taipei Taiwan by Wêreldrugby] * {{en}} [https://www.asiarugby.com/unions/chinese-taipei/ Taiwan by Asië Rugby] (vastelandse beheerliggaam) * {{fr}} [https://www.asierugby.com/blog/categories/taïwan Taiwan by Asie Rugby] (rugbynuus) {{Nasionale rugbyspanne}} {{Normdata}} [[Kategorie:Rugby in die Republiek China]] [[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Asië]] 00zw1wbvn8euem4btwbrmw6fa32xcra 0 458310 2965462 2963784 2026-09-06T15:14:30Z Zoulla 203618 kategorie byvoeging 2965462 wikitext text/x-wiki == WASGOEDDRAAD == [[Lêer:Poor house of Isla Margarita.JPG|duimnael|foto van n wasgoeddraad]] ’n '''Wasgoeddraad''' is ’n gespande draad, tou of metaallyn wat gebruik word om nat klere op te hang sodat dit deur sonlig en vars lug kan droog word. Dit is een van die oudste metodes om wasgoed te droog en word al vir baie jare in huishoudings regoor die wêreld gebruik. Alhoewel moderne tegnologie soos elektriese tuimeldroërs beskikbaar is, verkies baie mense steeds die wasgoeddraad omdat dit eenvoudig, goedkoop en betroubaar is.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.bing.com/search?pglt=41&q=wasgoeddraad&cvid=9e5da3dbcdd3492e88d6091f02024b58&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIABBFGDkyBggAEEUYOTIGCAEQABhAMgYIAhAAGEDSAQg2NDQ4ajBqN6gCCLACAQ&FORM=ANNTA1&PC=UCPDDB|title=wasgoeddraad|website=Bing|language=af|access-date=2026-08-30}}</ref> Een van die grootste voordele van ’n wasgoeddraad is dat dit geen elektrisiteit gebruik nie. Dit help gesinne om geld te spaar en verminder ook energieverbruik. In ’n land soos Suid-Afrika, waar elektrisiteit soms duur of beperk kan wees, is dit ’n baie praktiese oplossing. Deur klere natuurlik te laat droog word, dra mense ook by tot die beskerming van die omgewing omdat minder krag gebruik word en minder besoedeling veroorsaak word. Verder het sonlig natuurlike voordele. Die son help om klere vars te laat ruik en kan kieme en bakterieë verminder. Wit klere word dikwels helderder wanneer dit in die son droog word. Vars lug help ook om vog en onaangename reuke te verwyder. Baie mense glo dat klere wat buite droog word, sagter en varser voel as klere wat in ’n droër gedroog word. Die wasgoeddraad speel ook ’n sosiale en kulturele rol. In baie gemeenskappe is dit deel van die daaglikse huishoudelike roetine. Mense was soggens klere en hang dit buite op terwyl hulle met ander take aangaan. In sommige woonbuurte sien mens rye wasgoed wat wapper in die wind, wat wys dat mense saamleef en soortgelyke gewoontes deel. Dit skep ’n gevoel van huislikheid en gemeenskap. Daar is verskillende tipes wasgoeddrade. Sommige is vaste drade wat permanent tussen pale gespan is, terwyl ander opvou- of draaibare rame het wat minder spasie gebruik. Die materiaal kan plastiek, nylon of metaal wees. Wasgoedpennetjies word gebruik om klere vas te hou sodat dit nie afval of wegwaai nie. Ten slotte bly die wasgoeddraad ’n belangrike en nuttige hulpmiddel in baie huishoudings. Dit wys dat eenvoudige en tradisionele metodes steeds effektief kan wees, selfs in ’n moderne wêreld. Dit spaar geld, beskerm die omgewing en help om klere natuurlik vars en skoon te. == verwysings == <ref name=":0" />word oor die wereld gebruik.<ref name=":0" details="dit spaar geld" /> [[Kategorie:Huishouding]] === Bronnelys === * Wiktionary. ''Betekenis van “wasgoed” en “draad”''. Aanlyn woordeboek met definisies en woordverklarings. * Wikipedia. ''Clothes line / Laundry drying''. Inligting oor hoe klere natuurlik gedroog word en die gebruik van wasgoeddrade wêreldwyd. * Pharos Woordeboeke. ''HAT Afrikaanse Skoolwoordeboek''. Kaapstad: Pharos. (Verduidelik Afrikaanse huishoudelike terme en samestellings soos “wasgoeddraad”.) * Department of Forestry, Fisheries and the Environment. Inligting oor energiebesparing en omgewingsvriendelike huishoudelike praktyke (soos om minder elektrisiteit te gebruik). As jou dosent ’n '''APA of Harvard styl''' vereis, kan ek dit ook vir jou in daardie spesifieke formaat rangskik. 31wg85f7to7lh87m0pe3g30ggx6o6ju 2965466 2965462 2026-09-06T15:26:40Z Zoulla 203618 kategorie by 2965466 wikitext text/x-wiki == WASGOEDDRAAD == [[Lêer:Poor house of Isla Margarita.JPG|duimnael|foto van n wasgoeddraad]] ’n '''Wasgoeddraad''' is ’n gespande draad, tou of metaallyn wat gebruik word om nat klere op te hang sodat dit deur sonlig en vars lug kan droog word. Dit is een van die oudste metodes om wasgoed te droog en word al vir baie jare in huishoudings regoor die wêreld gebruik. Alhoewel moderne tegnologie soos elektriese tuimeldroërs beskikbaar is, verkies baie mense steeds die wasgoeddraad omdat dit eenvoudig, goedkoop en betroubaar is.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.bing.com/search?pglt=41&q=wasgoeddraad&cvid=9e5da3dbcdd3492e88d6091f02024b58&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIABBFGDkyBggAEEUYOTIGCAEQABhAMgYIAhAAGEDSAQg2NDQ4ajBqN6gCCLACAQ&FORM=ANNTA1&PC=UCPDDB|title=wasgoeddraad|website=Bing|language=af|access-date=2026-08-30}}</ref> Een van die grootste voordele van ’n wasgoeddraad is dat dit geen elektrisiteit gebruik nie. Dit help gesinne om geld te spaar en verminder ook energieverbruik. In ’n land soos Suid-Afrika, waar elektrisiteit soms duur of beperk kan wees, is dit ’n baie praktiese oplossing. Deur klere natuurlik te laat droog word, dra mense ook by tot die beskerming van die omgewing omdat minder krag gebruik word en minder besoedeling veroorsaak word. Verder het sonlig natuurlike voordele. Die son help om klere vars te laat ruik en kan kieme en bakterieë verminder. Wit klere word dikwels helderder wanneer dit in die son droog word. Vars lug help ook om vog en onaangename reuke te verwyder. Baie mense glo dat klere wat buite droog word, sagter en varser voel as klere wat in ’n droër gedroog word. Die wasgoeddraad speel ook ’n sosiale en kulturele rol. In baie gemeenskappe is dit deel van die daaglikse huishoudelike roetine. Mense was soggens klere en hang dit buite op terwyl hulle met ander take aangaan. In sommige woonbuurte sien mens rye wasgoed wat wapper in die wind, wat wys dat mense saamleef en soortgelyke gewoontes deel. Dit skep ’n gevoel van huislikheid en gemeenskap. Daar is verskillende tipes wasgoeddrade. Sommige is vaste drade wat permanent tussen pale gespan is, terwyl ander opvou- of draaibare rame het wat minder spasie gebruik. Die materiaal kan plastiek, nylon of metaal wees. Wasgoedpennetjies word gebruik om klere vas te hou sodat dit nie afval of wegwaai nie. Ten slotte bly die wasgoeddraad ’n belangrike en nuttige hulpmiddel in baie huishoudings. Dit wys dat eenvoudige en tradisionele metodes steeds effektief kan wees, selfs in ’n moderne wêreld. Dit spaar geld, beskerm die omgewing en help om klere natuurlik vars en skoon te. == verwysings == [[Kategorie:Huishouding]] <ref name=":0" />word oor die wereld gebruik.<ref name=":0" details="dit spaar geld" /> t42ylxvafplfz4vo25r2wjgxui9gloc 2965470 2965466 2026-09-06T15:34:18Z Zoulla 203618 2965470 wikitext text/x-wiki == WASGOEDDRAAD == [[Lêer:Poor house of Isla Margarita.JPG|duimnael|foto van n wasgoeddraad]] ’n '''Wasgoeddraad''' is ’n gespande draad, tou of metaallyn wat gebruik word om nat klere op te hang sodat dit deur sonlig en vars lug kan droog word. Dit is een van die oudste metodes om wasgoed te droog en word al vir baie jare in huishoudings regoor die wêreld gebruik. Alhoewel moderne tegnologie soos elektriese tuimeldroërs beskikbaar is, verkies baie mense steeds die wasgoeddraad omdat dit eenvoudig, goedkoop en betroubaar is.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.bing.com/search?pglt=41&q=wasgoeddraad&cvid=9e5da3dbcdd3492e88d6091f02024b58&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIABBFGDkyBggAEEUYOTIGCAEQABhAMgYIAhAAGEDSAQg2NDQ4ajBqN6gCCLACAQ&FORM=ANNTA1&PC=UCPDDB|title=wasgoeddraad|website=Bing|language=af|access-date=2026-08-30}}</ref> Een van die grootste voordele van ’n wasgoeddraad is dat dit geen elektrisiteit gebruik nie. Dit help gesinne om geld te spaar en verminder ook energieverbruik. In ’n land soos Suid-Afrika, waar elektrisiteit soms duur of beperk kan wees, is dit ’n baie praktiese oplossing. Deur klere natuurlik te laat droog word, dra mense ook by tot die beskerming van die omgewing omdat minder krag gebruik word en minder besoedeling veroorsaak word. Verder het sonlig natuurlike voordele. Die son help om klere vars te laat ruik en kan kieme en bakterieë verminder. Wit klere word dikwels helderder wanneer dit in die son droog word. Vars lug help ook om vog en onaangename reuke te verwyder. Baie mense glo dat klere wat buite droog word, sagter en varser voel as klere wat in ’n droër gedroog word. Die wasgoeddraad speel ook ’n sosiale en kulturele rol. In baie gemeenskappe is dit deel van die daaglikse huishoudelike roetine. Mense was soggens klere en hang dit buite op terwyl hulle met ander take aangaan. In sommige woonbuurte sien mens rye wasgoed wat wapper in die wind, wat wys dat mense saamleef en soortgelyke gewoontes deel. Dit skep ’n gevoel van huislikheid en gemeenskap. Daar is verskillende tipes wasgoeddrade. Sommige is vaste drade wat permanent tussen pale gespan is, terwyl ander opvou- of draaibare rame het wat minder spasie gebruik. Die materiaal kan plastiek, nylon of metaal wees. Wasgoedpennetjies word gebruik om klere vas te hou sodat dit nie afval of wegwaai nie. Ten slotte bly die wasgoeddraad ’n belangrike en nuttige hulpmiddel in baie huishoudings. Dit wys dat eenvoudige en tradisionele metodes steeds effektief kan wees, selfs in ’n moderne wêreld. Dit spaar geld, beskerm die omgewing en help om klere natuurlik vars en skoon te. == verwysings == <ref name=":0" />word oor die wereld gebruik.<ref name=":0" details="dit spaar geld" /> db4dwen9ztzv4xac79vq5v5vjewas9j 2965473 2965470 2026-09-06T15:40:58Z Zoulla 203618 2965473 wikitext text/x-wiki == WASGOEDDRAAD == [[Lêer:Poor house of Isla Margarita.JPG|duimnael|foto van n wasgoeddraad]] ’n '''Wasgoeddraad''' is ’n gespande draad, tou of metaallyn wat gebruik word om nat klere op te hang sodat dit deur sonlig en vars lug kan droog word. Dit is een van die oudste metodes om wasgoed te droog en word al vir baie jare in huishoudings regoor die wêreld gebruik. Alhoewel moderne tegnologie soos elektriese tuimeldroërs beskikbaar is, verkies baie mense steeds die wasgoeddraad omdat dit eenvoudig, goedkoop en betroubaar is.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.bing.com/search?pglt=41&q=wasgoeddraad&cvid=9e5da3dbcdd3492e88d6091f02024b58&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIABBFGDkyBggAEEUYOTIGCAEQABhAMgYIAhAAGEDSAQg2NDQ4ajBqN6gCCLACAQ&FORM=ANNTA1&PC=UCPDDB|title=wasgoeddraad|website=Bing|language=af|access-date=2026-08-30}}</ref> Een van die grootste voordele van ’n wasgoeddraad is dat dit geen elektrisiteit gebruik nie. Dit help gesinne om geld te spaar en verminder ook energieverbruik. In ’n land soos Suid-Afrika, waar elektrisiteit soms duur of beperk kan wees, is dit ’n baie praktiese oplossing. Deur klere natuurlik te laat droog word, dra mense ook by tot die beskerming van die omgewing omdat minder krag gebruik word en minder besoedeling veroorsaak word. Verder het sonlig natuurlike voordele. Die son help om klere vars te laat ruik en kan kieme en bakterieë verminder. Wit klere word dikwels helderder wanneer dit in die son droog word. Vars lug help ook om vog en onaangename reuke te verwyder. Baie mense glo dat klere wat buite droog word, sagter en varser voel as klere wat in ’n droër gedroog word. Die wasgoeddraad speel ook ’n sosiale en kulturele rol. In baie gemeenskappe is dit deel van die daaglikse huishoudelike roetine. Mense was soggens klere en hang dit buite op terwyl hulle met ander take aangaan. In sommige woonbuurte sien mens rye wasgoed wat wapper in die wind, wat wys dat mense saamleef en soortgelyke gewoontes deel. Dit skep ’n gevoel van huislikheid en gemeenskap. Daar is verskillende tipes wasgoeddrade. Sommige is vaste drade wat permanent tussen pale gespan is, terwyl ander opvou- of draaibare rame het wat minder spasie gebruik. Die materiaal kan plastiek, nylon of metaal wees. Wasgoedpennetjies word gebruik om klere vas te hou sodat dit nie afval of wegwaai nie. Ten slotte bly die wasgoeddraad ’n belangrike en nuttige hulpmiddel in baie huishoudings. Dit wys dat eenvoudige en tradisionele metodes steeds effektief kan wees, selfs in ’n moderne wêreld. Dit spaar geld, beskerm die omgewing en help om klere natuurlik vars en skoon te. == verwysings == <ref name=":0" />word oor die wereld gebruik.<ref name=":0" details="dit spaar geld" /> <References /> 3xntli37tfhi0qdu85mox5uz7e5yxna 2965477 2965473 2026-09-06T15:53:41Z Zoulla 203618 2965477 wikitext text/x-wiki == WASGOEDDRAAD == [[Lêer:Poor house of Isla Margarita.JPG|duimnael|foto van n wasgoeddraad]] ’n '''Wasgoeddraad''' is ’n gespande draad, tou of metaallyn wat gebruik word om nat klere op te hang sodat dit deur sonlig en vars lug kan droog word. Dit is een van die oudste metodes om wasgoed te droog en word al vir baie jare in huishoudings regoor die wêreld gebruik. Alhoewel moderne tegnologie soos elektriese tuimeldroërs beskikbaar is, verkies baie mense steeds die wasgoeddraad omdat dit eenvoudig, goedkoop en betroubaar is.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.bing.com/search?pglt=41&q=wasgoeddraad&cvid=9e5da3dbcdd3492e88d6091f02024b58&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIABBFGDkyBggAEEUYOTIGCAEQABhAMgYIAhAAGEDSAQg2NDQ4ajBqN6gCCLACAQ&FORM=ANNTA1&PC=UCPDDB|title=wasgoeddraad|website=Bing|language=af|access-date=2026-08-30}}</ref> Een van die grootste voordele van ’n wasgoeddraad is dat dit geen elektrisiteit gebruik nie. Dit help gesinne om geld te spaar en verminder ook energieverbruik. In ’n land soos Suid-Afrika, waar elektrisiteit soms duur of beperk kan wees, is dit ’n baie praktiese oplossing. Deur klere natuurlik te laat droog word, dra mense ook by tot die beskerming van die omgewing omdat minder krag gebruik word en minder besoedeling veroorsaak word. Verder het sonlig natuurlike voordele. Die son help om klere vars te laat ruik en kan kieme en bakterieë verminder. Wit klere word dikwels helderder wanneer dit in die son droog word. Vars lug help ook om vog en onaangename reuke te verwyder. Baie mense glo dat klere wat buite droog word, sagter en varser voel as klere wat in ’n droër gedroog word. Die wasgoeddraad speel ook ’n sosiale en kulturele rol. In baie gemeenskappe is dit deel van die daaglikse huishoudelike roetine. Mense was soggens klere en hang dit buite op terwyl hulle met ander take aangaan. In sommige woonbuurte sien mens rye wasgoed wat wapper in die wind, wat wys dat mense saamleef en soortgelyke gewoontes deel. Dit skep ’n gevoel van huislikheid en gemeenskap. Daar is verskillende tipes wasgoeddrade. Sommige is vaste drade wat permanent tussen pale gespan is, terwyl ander opvou- of draaibare rame het wat minder spasie gebruik. Die materiaal kan plastiek, nylon of metaal wees. Wasgoedpennetjies word gebruik om klere vas te hou sodat dit nie afval of wegwaai nie. Ten slotte bly die wasgoeddraad ’n belangrike en nuttige hulpmiddel in baie huishoudings. Dit wys dat eenvoudige en tradisionele metodes steeds effektief kan wees, selfs in ’n moderne wêreld. Dit spaar geld, beskerm die omgewing en help om klere natuurlik vars en skoon te. == verwysings == <ref name=":0" />word oor die wereld gebruik.<ref name=":0" details="dit spaar geld" /> <References /> [[Kategorie:Huis]] 8i5pe29xqeo5h6scqlg6c5tcqk6xje5 2965479 2965477 2026-09-06T16:03:13Z Zoulla 203618 2965479 wikitext text/x-wiki == WASGOEDDRAAD == [[Lêer:Poor house of Isla Margarita.JPG|duimnael|foto van n wasgoeddraad]] ’n '''Wasgoeddraad''' is ’n gespande draad, tou of metaallyn wat gebruik word om nat klere op te hang sodat dit deur sonlig en vars lug kan droog word. Dit is een van die oudste metodes om wasgoed te droog en word al vir baie jare in huishoudings regoor die wêreld gebruik. Alhoewel moderne tegnologie soos elektriese tuimeldroërs beskikbaar is, verkies baie mense steeds die wasgoeddraad omdat dit eenvoudig, goedkoop en betroubaar is.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.bing.com/search?pglt=41&q=wasgoeddraad&cvid=9e5da3dbcdd3492e88d6091f02024b58&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIABBFGDkyBggAEEUYOTIGCAEQABhAMgYIAhAAGEDSAQg2NDQ4ajBqN6gCCLACAQ&FORM=ANNTA1&PC=UCPDDB|title=wasgoeddraad|website=Bing|language=af|access-date=2026-08-30}}</ref> Een van die grootste voordele van ’n wasgoeddraad is dat dit geen elektrisiteit gebruik nie. Dit help gesinne om geld te spaar en verminder ook energieverbruik. In ’n land soos Suid-Afrika, waar elektrisiteit soms duur of beperk kan wees, is dit ’n baie praktiese oplossing. Deur klere natuurlik te laat droog word, dra mense ook by tot die beskerming van die omgewing omdat minder krag gebruik word en minder besoedeling veroorsaak word. Verder het sonlig natuurlike voordele. Die son help om klere vars te laat ruik en kan kieme en bakterieë verminder. Wit klere word dikwels helderder wanneer dit in die son droog word. Vars lug help ook om vog en onaangename reuke te verwyder. Baie mense glo dat klere wat buite droog word, sagter en varser voel as klere wat in ’n droër gedroog word. Die wasgoeddraad speel ook ’n sosiale en kulturele rol. In baie gemeenskappe is dit deel van die daaglikse huishoudelike roetine. Mense was soggens klere en hang dit buite op terwyl hulle met ander take aangaan. In sommige woonbuurte sien mens rye wasgoed wat wapper in die wind, wat wys dat mense saamleef en soortgelyke gewoontes deel. Dit skep ’n gevoel van huislikheid en gemeenskap. Daar is verskillende tipes wasgoeddrade. Sommige is vaste drade wat permanent tussen pale gespan is, terwyl ander opvou- of draaibare rame het wat minder spasie gebruik. Die materiaal kan plastiek, nylon of metaal wees. Wasgoedpennetjies word gebruik om klere vas te hou sodat dit nie afval of wegwaai nie. Ten slotte bly die wasgoeddraad ’n belangrike en nuttige hulpmiddel in baie huishoudings. Dit wys dat eenvoudige en tradisionele metodes steeds effektief kan wees, selfs in ’n moderne wêreld. Dit spaar geld, beskerm die omgewing en help om klere natuurlik vars en skoon te. == verwysings == <ref>woord oor die wereld gebruik.</ref> <References /> [[Kategorie:Huis]] ktfh0x1nq1njep2z2n73nbu2g1ijy51 2965480 2965479 2026-09-06T16:09:46Z Zoulla 203618 2965480 wikitext text/x-wiki == WASGOEDDRAAD == [[Lêer:Poor house of Isla Margarita.JPG|duimnael|foto van n wasgoeddraad]] ’n '''Wasgoeddraad''' is ’n gespande draad, tou of metaallyn wat gebruik word om nat klere op te hang sodat dit deur sonlig en vars lug kan droog word. Dit is een van die oudste metodes om wasgoed te droog en word al vir baie jare in huishoudings regoor die wêreld gebruik. Alhoewel moderne tegnologie soos elektriese tuimeldroërs beskikbaar is, verkies baie mense steeds die wasgoeddraad omdat dit eenvoudig, goedkoop en betroubaar is.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.bing.com/search?pglt=41&q=wasgoeddraad&cvid=9e5da3dbcdd3492e88d6091f02024b58&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIABBFGDkyBggAEEUYOTIGCAEQABhAMgYIAhAAGEDSAQg2NDQ4ajBqN6gCCLACAQ&FORM=ANNTA1&PC=UCPDDB|title=wasgoeddraad|website=Bing|language=af|access-date=2026-08-30}}</ref> Een van die grootste voordele van ’n wasgoeddraad is dat dit geen elektrisiteit gebruik nie. Dit help gesinne om geld te spaar en verminder ook energieverbruik. In ’n land soos Suid-Afrika, waar elektrisiteit soms duur of beperk kan wees, is dit ’n baie praktiese oplossing. Deur klere natuurlik te laat droog word, dra mense ook by tot die beskerming van die omgewing omdat minder krag gebruik word en minder besoedeling veroorsaak word.<ref>woord oor die wereld gebruik.</ref> Verder het sonlig natuurlike voordele. Die son help om klere vars te laat ruik en kan kieme en bakterieë verminder. Wit klere word dikwels helderder wanneer dit in die son droog word. Vars lug help ook om vog en onaangename reuke te verwyder. Baie mense glo dat klere wat buite droog word, sagter en varser voel as klere wat in ’n droër gedroog word. Die wasgoeddraad speel ook ’n sosiale en kulturele rol. In baie gemeenskappe is dit deel van die daaglikse huishoudelike roetine. Mense was soggens klere en hang dit buite op terwyl hulle met ander take aangaan. In sommige woonbuurte sien mens rye wasgoed wat wapper in die wind, wat wys dat mense saamleef en soortgelyke gewoontes deel. Dit skep ’n gevoel van huislikheid en gemeenskap. Daar is verskillende tipes wasgoeddrade. Sommige is vaste drade wat permanent tussen pale gespan is, terwyl ander opvou- of draaibare rame het wat minder spasie gebruik. Die materiaal kan plastiek, nylon of metaal wees. Wasgoedpennetjies word gebruik om klere vas te hou sodat dit nie afval of wegwaai nie. Ten slotte bly die wasgoeddraad ’n belangrike en nuttige hulpmiddel in baie huishoudings. Dit wys dat eenvoudige en tradisionele metodes steeds effektief kan wees, selfs in ’n moderne wêreld. Dit spaar geld, beskerm die omgewing en help om klere natuurlik vars en skoon te. == verwysings == <ref>woord oor die wereld gebruik.</ref> <References /> [[Kategorie:Huis]] gsbaj190uv8kvksk37mjfhb3rzsp658 2965482 2965480 2026-09-06T16:26:03Z Zoulla 203618 2965482 wikitext text/x-wiki == WASGOEDDRAAD == [[Lêer:Poor house of Isla Margarita.JPG|duimnael|foto van n wasgoeddraad]] ’n '''Wasgoeddraad''' is ’n gespande draad, tou of metaallyn wat gebruik word om nat klere op te hang sodat dit deur sonlig en vars lug kan droog word. Dit is een van die oudste metodes om wasgoed te droog en word al vir baie jare in huishoudings regoor die wêreld gebruik. Alhoewel moderne tegnologie soos elektriese tuimeldroërs beskikbaar is, verkies baie mense steeds die wasgoeddraad omdat dit eenvoudig, goedkoop en betroubaar is.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.bing.com/search?pglt=41&q=wasgoeddraad&cvid=9e5da3dbcdd3492e88d6091f02024b58&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIABBFGDkyBggAEEUYOTIGCAEQABhAMgYIAhAAGEDSAQg2NDQ4ajBqN6gCCLACAQ&FORM=ANNTA1&PC=UCPDDB|title=wasgoeddraad|website=Bing|language=af|access-date=2026-08-30}}</ref> Een van die grootste voordele van ’n wasgoeddraad is dat dit geen elektrisiteit gebruik nie. Dit help gesinne om geld te spaar en verminder ook energieverbruik. In ’n land soos Suid-Afrika, waar elektrisiteit soms duur of beperk kan wees, is dit ’n baie praktiese oplossing. Deur klere natuurlik te laat droog word, dra mense ook by tot die beskerming van die omgewing omdat minder krag gebruik word en minder besoedeling veroorsaak word.<ref>woord oor die wereld gebruik.</ref> Verder het sonlig natuurlike voordele. Die son help om klere vars te laat ruik en kan kieme en bakterieë verminder. Wit klere word dikwels helderder wanneer dit in die son droog word. Vars lug help ook om vog en onaangename reuke te verwyder. Baie mense glo dat klere wat buite droog word, sagter en varser voel as klere wat in ’n droër gedroog word. Die wasgoeddraad speel ook ’n sosiale en kulturele rol. In baie gemeenskappe is dit deel van die daaglikse huishoudelike roetine. Mense was soggens klere en hang dit buite op terwyl hulle met ander take aangaan. In sommige woonbuurte sien mens rye wasgoed wat wapper in die wind, wat wys dat mense saamleef en soortgelyke gewoontes deel. Dit skep ’n gevoel van huislikheid en gemeenskap. Daar is verskillende tipes wasgoeddrade. Sommige is vaste drade wat permanent tussen pale gespan is, terwyl ander opvou- of draaibare rame het wat minder spasie gebruik. Die materiaal kan plastiek, nylon of metaal wees. Wasgoedpennetjies word gebruik om klere vas te hou sodat dit nie afval of wegwaai nie. Ten slotte bly die wasgoeddraad ’n belangrike en nuttige hulpmiddel in baie huishoudings. Dit wys dat eenvoudige en tradisionele metodes steeds effektief kan wees, selfs in ’n moderne wêreld. Dit spaar geld, beskerm die omgewing en help om klere natuurlik vars en skoon te. == verwysings == <References /> [[Kategorie:Huis]] ihhh73gsttw76j7vao3o40d56put0t7 2965484 2965482 2026-09-06T16:31:11Z Zoulla 203618 Zoulla het bladsy [[Gebruiker:Zoulla/Draft 2]] na [[Wasgoeddraad]] geskuif 2965482 wikitext text/x-wiki == WASGOEDDRAAD == [[Lêer:Poor house of Isla Margarita.JPG|duimnael|foto van n wasgoeddraad]] ’n '''Wasgoeddraad''' is ’n gespande draad, tou of metaallyn wat gebruik word om nat klere op te hang sodat dit deur sonlig en vars lug kan droog word. Dit is een van die oudste metodes om wasgoed te droog en word al vir baie jare in huishoudings regoor die wêreld gebruik. Alhoewel moderne tegnologie soos elektriese tuimeldroërs beskikbaar is, verkies baie mense steeds die wasgoeddraad omdat dit eenvoudig, goedkoop en betroubaar is.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.bing.com/search?pglt=41&q=wasgoeddraad&cvid=9e5da3dbcdd3492e88d6091f02024b58&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIABBFGDkyBggAEEUYOTIGCAEQABhAMgYIAhAAGEDSAQg2NDQ4ajBqN6gCCLACAQ&FORM=ANNTA1&PC=UCPDDB|title=wasgoeddraad|website=Bing|language=af|access-date=2026-08-30}}</ref> Een van die grootste voordele van ’n wasgoeddraad is dat dit geen elektrisiteit gebruik nie. Dit help gesinne om geld te spaar en verminder ook energieverbruik. In ’n land soos Suid-Afrika, waar elektrisiteit soms duur of beperk kan wees, is dit ’n baie praktiese oplossing. Deur klere natuurlik te laat droog word, dra mense ook by tot die beskerming van die omgewing omdat minder krag gebruik word en minder besoedeling veroorsaak word.<ref>woord oor die wereld gebruik.</ref> Verder het sonlig natuurlike voordele. Die son help om klere vars te laat ruik en kan kieme en bakterieë verminder. Wit klere word dikwels helderder wanneer dit in die son droog word. Vars lug help ook om vog en onaangename reuke te verwyder. Baie mense glo dat klere wat buite droog word, sagter en varser voel as klere wat in ’n droër gedroog word. Die wasgoeddraad speel ook ’n sosiale en kulturele rol. In baie gemeenskappe is dit deel van die daaglikse huishoudelike roetine. Mense was soggens klere en hang dit buite op terwyl hulle met ander take aangaan. In sommige woonbuurte sien mens rye wasgoed wat wapper in die wind, wat wys dat mense saamleef en soortgelyke gewoontes deel. Dit skep ’n gevoel van huislikheid en gemeenskap. Daar is verskillende tipes wasgoeddrade. Sommige is vaste drade wat permanent tussen pale gespan is, terwyl ander opvou- of draaibare rame het wat minder spasie gebruik. Die materiaal kan plastiek, nylon of metaal wees. Wasgoedpennetjies word gebruik om klere vas te hou sodat dit nie afval of wegwaai nie. Ten slotte bly die wasgoeddraad ’n belangrike en nuttige hulpmiddel in baie huishoudings. Dit wys dat eenvoudige en tradisionele metodes steeds effektief kan wees, selfs in ’n moderne wêreld. Dit spaar geld, beskerm die omgewing en help om klere natuurlik vars en skoon te. == verwysings == <References /> [[Kategorie:Huis]] ihhh73gsttw76j7vao3o40d56put0t7 2965489 2965484 2026-09-06T16:39:16Z Oesjaar 7467 Verbeter 2965489 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Poor house of Isla Margarita.JPG|duimnael|foto van n wasgoeddraad]] ’n '''Wasgoeddraad''' is ’n gespande draad, tou of metaallyn wat gebruik word om nat klere op te hang sodat dit deur sonlig en vars lug kan droog word. Dit is een van die oudste metodes om wasgoed te droog en word al vir baie jare in huishoudings regoor die wêreld gebruik. Alhoewel moderne tegnologie soos elektriese tuimeldroërs beskikbaar is, verkies baie mense steeds die wasgoeddraad omdat dit eenvoudig, goedkoop en betroubaar is.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.bing.com/search?pglt=41&q=wasgoeddraad&cvid=9e5da3dbcdd3492e88d6091f02024b58&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIABBFGDkyBggAEEUYOTIGCAEQABhAMgYIAhAAGEDSAQg2NDQ4ajBqN6gCCLACAQ&FORM=ANNTA1&PC=UCPDDB|title=wasgoeddraad|website=Bing|language=af|access-date=2026-08-30}}</ref> Een van die grootste voordele van ’n wasgoeddraad is dat dit geen elektrisiteit gebruik nie. Dit help gesinne om geld te spaar en verminder ook energieverbruik. In ’n land soos Suid-Afrika, waar elektrisiteit soms duur of beperk kan wees, is dit ’n baie praktiese oplossing. Deur klere natuurlik te laat droog word, dra mense ook by tot die beskerming van die omgewing omdat minder krag gebruik word en minder besoedeling veroorsaak word.<ref>woord oor die wereld gebruik.</ref> Verder het sonlig natuurlike voordele. Die son help om klere vars te laat ruik en kan kieme en bakterieë verminder. Wit klere word dikwels helderder wanneer dit in die son droog word. Vars lug help ook om vog en onaangename reuke te verwyder. Baie mense glo dat klere wat buite droog word, sagter en varser voel as klere wat in ’n droër gedroog word. Die wasgoeddraad speel ook ’n sosiale en kulturele rol. In baie gemeenskappe is dit deel van die daaglikse huishoudelike roetine. Mense was soggens klere en hang dit buite op terwyl hulle met ander take aangaan. In sommige woonbuurte sien mens rye wasgoed wat wapper in die wind, wat wys dat mense saamleef en soortgelyke gewoontes deel. Dit skep ’n gevoel van huislikheid en gemeenskap. Daar is verskillende tipes wasgoeddrade. Sommige is vaste drade wat permanent tussen pale gespan is, terwyl ander opvou- of draaibare rame het wat minder spasie gebruik. Die materiaal kan plastiek, nylon of metaal wees. Wasgoedpennetjies word gebruik om klere vas te hou sodat dit nie afval of wegwaai nie. Ten slotte bly die wasgoeddraad ’n belangrike en nuttige hulpmiddel in baie huishoudings. Dit wys dat eenvoudige en tradisionele metodes steeds effektief kan wees, selfs in ’n moderne wêreld. Dit spaar geld, beskerm die omgewing en help om klere natuurlik vars en skoon te. == Verwysings == {{verwysings}} [[Kategorie:Huis]] f6yrdfpnxk2tl43t4ne0rkmiat4ilvf 2965495 2965489 2026-09-06T16:58:34Z Aliwal2012 39067 2965495 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Poor house of Isla Margarita.JPG|duimnael|Foto van 'n wasgoeddraad]] ’n '''Wasgoeddraad''' is ’n gespande draad, tou of metaallyn wat gebruik word om nat klere op te hang sodat dit deur sonlig en vars lug kan droog word. Dit is een van die oudste metodes om wasgoed te droog en word al vir baie jare in huishoudings regoor die wêreld gebruik. Alhoewel moderne tegnologie soos elektriese tuimeldroërs beskikbaar is, verkies baie mense steeds die wasgoeddraad omdat dit eenvoudig, goedkoop en betroubaar is.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.bing.com/search?pglt=41&q=wasgoeddraad&cvid=9e5da3dbcdd3492e88d6091f02024b58&gs_lcrp=EgRlZGdlKgYIABBFGDkyBggAEEUYOTIGCAEQABhAMgYIAhAAGEDSAQg2NDQ4ajBqN6gCCLACAQ&FORM=ANNTA1&PC=UCPDDB|title=wasgoeddraad|website=Bing|language=af|access-date=2026-08-30}}</ref> Een van die grootste voordele van ’n wasgoeddraad is dat dit geen elektrisiteit gebruik nie. Dit help gesinne om geld te spaar en verminder ook energieverbruik. In ’n land soos Suid-Afrika, waar elektrisiteit soms duur of beperk kan wees, is dit ’n baie praktiese oplossing. Deur klere natuurlik te laat droog word, dra mense ook by tot die beskerming van die omgewing omdat minder krag gebruik word en minder besoedeling veroorsaak word. Verder het sonlig natuurlike voordele. Die son help om klere vars te laat ruik en kan kieme en bakterieë verminder. Wit klere word dikwels helderder wanneer dit in die son droog word. Vars lug help ook om vog en onaangename reuke te verwyder. Baie mense glo dat klere wat buite droog word, sagter en varser voel as klere wat in ’n droër gedroog word. Die wasgoeddraad speel ook ’n sosiale en kulturele rol. In baie gemeenskappe is dit deel van die daaglikse huishoudelike roetine. Mense was soggens klere en hang dit buite op terwyl hulle met ander take aangaan. In sommige woonbuurte sien mens rye wasgoed wat wapper in die wind, wat wys dat mense saamleef en soortgelyke gewoontes deel. Dit skep ’n gevoel van huislikheid en gemeenskap. Daar is verskillende tipes wasgoeddrade. Meeste is vaste drade wat permanent tussen pale gespan is, terwyl ander opvou- of draaibare rame het wat minder spasie gebruik. Die materiaal kan plastiek, nylon of metaal wees. Wasgoedpennetjies word gebruik om klere vas te hou sodat dit nie afval of wegwaai nie. Ten slotte bly die wasgoeddraad ’n belangrike en nuttige hulpmiddel in baie huishoudings. Dit wys dat eenvoudige en tradisionele metodes steeds effektief kan wees, selfs in ’n moderne wêreld. Dit spaar geld, beskerm die omgewing en help om klere natuurlik vars en skoon te laat. == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Huis]] ti1u06tol4cxson17tgkzlvpecr8ry9 1 458312 2965474 2879672 2026-09-06T15:44:54Z Oesjaar 7467 Raad 2965474 wikitext text/x-wiki == hoenderpote == wat is hoenderpote [[Gebruiker:Zoulla|Zoulla]] ([[Gebruikerbespreking:Zoulla|kontak]]) 20:17, 23 Februarie 2026 (UTC) == 'n Bietjie raad == Onthou, Artikele name altyd in kleinletters bv. Wasgoeddraad. Gebruik <nowiki>{{verwysings}} in stede van references. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:44, 6 September 2026 (UTC) 5k9od1u8bfhpbm8y6zi6sq6rtuos81z 2965486 2965474 2026-09-06T16:31:11Z Zoulla 203618 Zoulla het bladsy [[Gebruikerbespreking:Zoulla/Draft 2]] na [[Bespreking:Wasgoeddraad]] geskuif 2965474 wikitext text/x-wiki == hoenderpote == wat is hoenderpote [[Gebruiker:Zoulla|Zoulla]] ([[Gebruikerbespreking:Zoulla|kontak]]) 20:17, 23 Februarie 2026 (UTC) == 'n Bietjie raad == Onthou, Artikele name altyd in kleinletters bv. Wasgoeddraad. Gebruik <nowiki>{{verwysings}} in stede van references. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:44, 6 September 2026 (UTC) 5k9od1u8bfhpbm8y6zi6sq6rtuos81z 2965490 2965486 2026-09-06T16:40:04Z Oesjaar 7467 /* Bronne */ nuwe afdeling 2965490 wikitext text/x-wiki == hoenderpote == wat is hoenderpote [[Gebruiker:Zoulla|Zoulla]] ([[Gebruikerbespreking:Zoulla|kontak]]) 20:17, 23 Februarie 2026 (UTC) == 'n Bietjie raad == Onthou, Artikele name altyd in kleinletters bv. Wasgoeddraad. Gebruik <nowiki>{{verwysings}} in stede van references. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:44, 6 September 2026 (UTC) == Bronne == [[Gebruiker:Zoulla]], waar is jou bronne? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:40, 6 September 2026 (UTC) kuf5c43pjmq2wr9s2ic2pg308dr43nk 2965491 2965490 2026-09-06T16:42:08Z Oesjaar 7467 /* Bronne */ Bronne is nie aanvaarbaar nie. 2965491 wikitext text/x-wiki == hoenderpote == wat is hoenderpote [[Gebruiker:Zoulla|Zoulla]] ([[Gebruikerbespreking:Zoulla|kontak]]) 20:17, 23 Februarie 2026 (UTC) == 'n Bietjie raad == Onthou, Artikele name altyd in kleinletters bv. Wasgoeddraad. Gebruik <nowiki>{{verwysings}} in stede van references. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:44, 6 September 2026 (UTC) == Bronne == [[Gebruiker:Zoulla]], waar is jou bronne? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:40, 6 September 2026 (UTC) :Dit wat jy verskaf het is nie aanvaarbaar nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:41, 6 September 2026 (UTC) k9dbhj99hw24yisgpmkf6x182k860lg 2965498 2965491 2026-09-06T17:09:05Z Aliwal2012 39067 /* 'n Bietjie raad */ 2965498 wikitext text/x-wiki == hoenderpote == wat is hoenderpote [[Gebruiker:Zoulla|Zoulla]] ([[Gebruikerbespreking:Zoulla|kontak]]) 20:17, 23 Februarie 2026 (UTC) == 'n Bietjie raad == Onthou, artikelname altyd in kleinletters bv. Wasgoeddraad. Gebruik <nowiki>{{verwysings}}</nowiki> in stede van references. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 15:44, 6 September 2026 (UTC) == Bronne == [[Gebruiker:Zoulla]], waar is jou bronne? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:40, 6 September 2026 (UTC) :Dit wat jy verskaf het is nie aanvaarbaar nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:41, 6 September 2026 (UTC) ml15y8677j7c6k16kveyx6ytys96u7h 0 458587 2965438 2885286 2026-09-06T14:28:19Z Lefcentreright 92804 /* Roete */ Skakel 2965438 wikitext text/x-wiki {{databoks}} Die '''Suidelike Lyn''' is 'n pendelspoorlyn wat deur [[Metrorail|Metrorail Wes-Kaap]] bedryf word, wat die [[Kaapstad-spoorwegstasie|Kaapstad-stasie]] in sentrale [[Kaapstad]], [[Suid-Afrika]], met die Suidelike Voorstede en die dorpe aan die weskus van [[Valsbaai]] verbind. Die spoorlyn eindig in [[Simonstad]]. ==Geskiedenis== In 1861 is die Wynberg Railway Company gestig om 'n spoorweg van [[Soutrivier]] tot [[Wynberg]] te bou. Die eerste gedeelte is op 19 Desember 1864 geopen. In 1876 het die Cape Government Railways die lyn oorgeneem en verder uitgebrei. Die spoorlyn het in 1882 [[Muizenberg]] bereik en 'n jaar daarna het dit vir [[Kalkbaai]] bereik. Die spoorlyn is laastens tot [[Simonstad]] in 1890 verleng.<ref>{{Cite web|url=https://sahistory.org.za/place/railway-station-main-road-wynberg|title=Railway Station, Main Road, Wynberg {{!}} South African History Online|website=sahistory.org.za|language=en|access-date=2026-02-28}}</ref> Tydens die Vlak 5 en vlak 4 strenge inperkingstydperk in Maart 2020 ten midde van die [[Covid-19-pandemie in Suid-Afrika]] is treindienste op die Suidelike Lyn tydelike opgeskort. Beperkte dienste op die Suidelike Lyn is in Julie 2020 hervat toe Suid-Afrika na Vlak 3 van die inperkingsregulasies beweeg het.<ref>{{Cite web|url=https://wizzherd.com/blog/2020/07/southern-line-covid-19-limited-train-service|title=Southern Line Covid-19 Limited Train Service|date=2020-07-27|website=Wizzherd|access-date=2026-02-28}}</ref> Gedurende 2021 en 2022 is die diensfrekwensie geleidelik uitgebrei namate herstelwerk aan seinstelsels en ander infrastruktuur voltooi is. Op 5 Januarie 2022 is die diens tussen Vishoek en Simonstad heropen.<ref>{{Cite web|url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2022-01-05-metrorail-trains-reach-simons-town-a-month-ahead-of-schedule/|title=Metrorail trains reach Simon’s Town a month ahead of schedule|date=2022-01-05|website=TimesLIVE|language=en|access-date=2026-02-28}}</ref> ==Roete== Die spoorlyn gaan verby tenminste 28 treinstasies in die volgende volgorde vanaf die [[Kaapstad-spoorwegstasie]] in die middestad tot Simonstad: *Kaapstad *Woodstock *[[Soutrivier-spoorwegstasie|Soutriver]] *Observatory *Mowbray *[[Rosebank-treinstasie (Kaapstad)|Rosebank]] *Rondebosch *Nuweland *Claremont *Harfield Road *Kenilworth *Wynberg *Wittebome *Plumstead *Steurhof *Dieprivier *Heathfield *Retreat *Steenberg *Lakeside *Valsbaai *Muizenberg *St. James *Kalkbaai *[[Vishoek-spoorwegstasie|Vishoek]] *Sunny Cove *Glencairn *Simonstad ==Verwysings== {{verwysings}} {{saadjie}} [[Kategorie:Spoorlyne in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Suidelike Lyn]] 5e0tn28z4ieptd6ve6jal7tjjjkedqo 0 459020 2965456 2954729 2026-09-06T15:00:56Z Антивандал-эхо 211267 2965456 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Lev Yashin | image = [[Lêer:LevYashin.JPG|240px]] | caption = Yashin in 1965 | full_name = Lev Ivanovich Yashin | birth_date = {{birth date|df=yes|1929|10|22}} | birth_place = [[Moskou]], [[Russiese Sosialistiese Federale Sowjetrepubliek|RSFSR]], [[Sowjetunie]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1929|10|22|1990|03|20}} | death_place = [[Moskou]], [[Russiese Sosialistiese Federale Sowjetrepubliek|RSFSR]], [[Sowjetunie]] | height = 1,89 m<ref name="Лев Иванович Яшин">{{cite web|url=http://academydinamo.ru/yashin/|title=Лев Иванович Яшин.|publisher=academydinamo.ru|language=ru|access-date=27 March 2017}}</ref> | position = Doelwagter | youthyears1 = 1948–1950 | youthclubs1 = [[Dinamo Moskou]] | years1 = 1950–1970 | clubs1 = [[Dinamo Moskou]] | caps1 = 326 | goals1 = 0 | nationalyears1 = 1956 | nationalteam1 = [[Sowjetse Olimpiese span]] | nationalcaps1 = 6 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 1954–1970 | nationalteam2 = [[Sowjetse nasionale sokkerspan|Sowjetunie]] | nationalcaps2 = 74 | nationalgoals2 = 0 }} '''Lef Iwanowitsj Jasjin''' ([[Russies]]: Лев Иванович Яшин; [[22 Oktober]] [[1929]] – [[20 Maart]] [[1990]]) was ’n [[Sowjetunie|Sowjet]]-[[Russe|Russiese]] professionele [[Sokker|sokkerspeler]] wat algemeen beskou word as een van die grootste spelers van alle tye en die beste doelwagter in die geskiedenis van die sport.<ref name="britannica">{{cite encyclopedia |title=Yashin, Lev Ivanovich.|encyclopedia=Encyclopædia Britannica Online|url=https://www.britannica.com/eb/article-9077855/Lev-Ivanovich-Yashin|access-date=25 June 2008}}</ref> Hy was die eerste en enigste doelwagter wat ’n ''Ballon d'Or'' gewen het.<ref>{{Cite news |date=2018-06-08 |title=Lev Yashin: Bullet-maker to Ballon d'Or - the man who reinvented goalkeeping |url=https://www.bbc.com/sport/football/44411465 |access-date=2025-05-02 |work=BBC Sport |language=en}}</ref> Hy was bekend vir sy atletiese vermoë, goeie posisionering, indrukwekkende teenwoordigheid in die doel en akrobatiese reddings.<ref name="FIFA">{{cite web|url=https://www.fifa.com/classicfootball/players/player=174638/|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203005620/http://www.fifa.com/classicfootball/players/player=174638/|url-status=dead|archive-date=3 December 2013|title="Yashin, the impregnable Spider".}} FIFA. Retrieved 23 November 2013</ref><ref name="Casillas names his top ten No1s">{{cite web|url=http://www.uefa.org/news/newsid=949435.html|title=Casillas names his top ten No1s|publisher=UEFA.org|author1=Guillem Balagué|date=5 February 2010|access-date=27 March 2017|archive-date=28 March 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170328195704/http://www.uefa.org/news/newsid=949435.html|url-status=dead}}</ref> Hy was ook adjunkvoorsitter van die Sokkerfederasie van die Sowjetunie. Hy het sy hele professionele sokkerloopbaan by Dinamo Moskou gespandeer, van 1950 tot 1970, en het die USSR sokkerkampioenskap vyf keer en die Sowjetbeker drie keer gewen.{{fact}} Jasjin het bekendheid verwerf omdat hy die rol van die doelwagter gerevolusioneer het deur sy gesag oor die hele verdediging af te dwing. Hy was ’n luidrugtige leier in die doel wat sy verdedigers voortdurend instruksies gegee het, van sy lyn af beweeg het om voorhoue te onderskep en ook uitgehardloop het om aanvallers te konfronteer — iets ongewoon in ’n tyd toe doelwagters dikwels net in die doel gestaan en gewag het om in aksie te kom.<ref name="ESPN">Lomas, Mark (29 April 2010) {{cite web|url=http://www.espnfc.com/print?id=779000&type=story |title=Lev Yashin: Russian Revolutionary |archive-url=https://web.archive.org/web/20140522194557/http://www.espnfc.com/print?id=779000&type=story |archive-date=2014-05-22 |access-date=2014-05-21}} ESPN. Retrieved 21 May 2014</ref><ref name="Top World Cup goalkeepers">{{cite news|url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-2010-may-15-la-sp-top-goalkeepers-20100516-story.html|title=Top World Cup goalkeepers|newspaper=The Los Angeles Times|author1=Grahame L. Jones|date=15 May 2010|access-date=16 January 2018}}</ref> Sy vertonings het ’n wêreldwye gehoor beïndruk tydens die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1958|1958 Wêreldbeker]], die eerste toernooi wat internasionaal uitgesaai is. Hy het van kop tot tone in skynbare swart (in werklikheid baie donkerblou) geklee, wat aanleiding gegee het tot sy byname "die Swart Spinnekop" en "die Swart Panter".<ref name="Panther">{{cite news |title=The Black Panther: The greatest goalkeeper of all time |url=https://www.bbc.co.uk/news/stories-44382181 |agency=BBC |date=23 June 2018}}</ref> Jasjin het tussen 1958 en 1966 in drie [[Sokker-Wêreldbeker|Wêreldbekertoernooie]] gespeel en was ook deel van die groep in 1970, hoewel hy nie gespeel het nie. In 2002 is hy in die ''FIFA World Cup Dream Team'' aangewys. In 1994 is hy gekies vir die FIFA Wêreldbeker-Allertydse Span, en in 1998 as lid van die Wêreldspan van die 20ste eeu. Volgens [[FIFA]] het Jasjin meer as 150 strafskoppe in professionele sokker gered — meer as enige ander doelwagter.<ref name="panther">{{cite news|url=http://de.fifa.com/worldcup/news/y=2016/m=5/news=panther-gegen-spinne-2790692.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20160513101938/http://de.fifa.com/worldcup/news/y=2016/m=5/news=panther-gegen-spinne-2790692.html|url-status=dead|archive-date=13 May 2016|title="Panther" gegen "Spinne"|trans-title=|language=de|work=FIFA|date=12 May 2016}}</ref><ref name="bbc"/> Hy het ook meer as 270 skoonvelle in sy loopbaan gehou en ’n goue medalje gewen tydens die [[Olimpiese Somerspele 1956|1956 Olimpiese sokkertoernooi]],<ref>{{cite web|url=https://www.olympedia.org/athletes/27585 |title=Lev Yashin |work=Olympedia |access-date=1 December 2021}}</ref> asook die [[UEFA Europa-beker|Europese Kampioenskap]] in 1960.<ref name="bbc">{{cite news |last1=Jennings |first1=Patrick |title=Yashin |url=https://www.bbc.co.uk/news/resources/idt-sh/yashin |access-date=2 September 2020 |work=BBC News}}</ref><ref>{{cite news |last1=Flint |first1=Andrew |title=Lev Yashin: the only goalkeeper to win the Ballon d'Or |url=https://thesefootballtimes.co/2017/08/23/lev-yashin-the-only-goalkeeper-to-win-the-ballon-dor/ |access-date=2 September 2020 |work=These Football Times |date=23 August 2017}}</ref> In 1963 het Jasjin die ''Ballon d'Or'' ontvang, die toekenning vir die Europese speler van die jaar, en hy bly die enigste doelwagter wat dit ooit gewen het. In 2020 is hy postuum opgeneem in die ''Ballon d’Or'' Droomspan, ’n aller tye-elftal, en is hy deur die ''International Federation of Football History & Statistics'' (IFFHS) as die beste doelwagter van die 20ste eeu aangewys.<ref>{{cite web |title=IFFHS' Century Elections |author= Stokkermans, Karel |work= RSSSF |url=https://www.rsssf.org/miscellaneous/iffhs-century.html |access-date=25 June 2008}}</ref> In 2020 het die Franse sokkerkoerant ''France Football'' hom as die grootste doelwagter van alle tye aangewys.<ref name=":1">{{Cite web |last=Torrance |first=Sam |date=15 February 2023 |title=France Football ranked the 10 greatest goalkeepers of all-time - Gianluigi Buffon 4th |url=https://www.givemesport.com/buffon-yashin-neuer-france-football-named-10-greatest-goalkeepers-ever-in-2020/ |access-date=23 January 2024 |website=GiveMeSport |language=en}}</ref> In 2019 het ''France Football'' die Jasjin-trofee ingestel vir die beste doelwagter van die jaar, wat saam met die ''Ballon d'Or'' toegeken word.<ref>{{cite web|url=https://en.as.com/en/2019/12/02/football/1575288628_506101.html|title=Ballon d'Or 2019: Yachine Trophy: the candidates for the award|date=2 December 2019|publisher=AS|access-date=2 December 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20230407071558/https://en.as.com/en/2019/12/02/soccer/1575288628_506101.html|archive-date=7 April 2023}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Jasjin, Lef}} [[Kategorie:Russiese sokkerspelers]] [[Kategorie:Geboortes in 1929]] [[Kategorie:Sterftes in 1990]] 297prya4mg48nx9g68bi4qwr59y1tt4 0 461635 2965445 2964249 2026-09-06T14:37:47Z Aliwal2012 39067 /* Snelkwalifisering */ 2965445 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Formula One logo.svg|duimnael|220px|Formule 1 logo]] {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 26em; " |+ style="font-size:85%;" | |- !colspan="3" bgcolor="#efefef" style="text-align:center;"| {{CA-VLAG}} 2026 Formule 1 Lenovo<br>Grand Prix du Canada |- |colspan="3" style="text-align:center;" | |- |colspan="3" style="text-align:center;" | [[Lêer:Circuit_Montreal.png|200px]] |- | style="width: 20%;" | '''<small>Datum</small>''' | <small>23 Mei 2026</small> |- | '''<small>Plek</small>''' |colspan=2| <small>[[Gilles Villeneuve-renbaan|Circuit Gilles Villeneuve]]</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Voorste wegspringplek</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small>{{GB-VLAG}} [[George Russell]]</small> | <small>[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]</small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small>1:12.578</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste rondte</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small>{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]</small> | <small>[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]</small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small>1:14.210 (ronde 68 van 68)</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Podium</small> |- | '''<small>1</small>''' || <small>{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]</small>||<small>[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]</small> |- | '''<small>2</small>''' || <small>{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]]</small>||<small> [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]</small> |- | '''<small>3</small>''' || <small>{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]]</small>||<small> [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]</small> |} Die '''[[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Kanadese Grand Prix]]''' is op 23 Mei op die [[Gilles Villeneuve-renbaan]] in [[Montreal]], [[Kanada]] gehou. Dit was die vyfde wedren van die kampioenskapseisoen gewees. Die Kanadese Grand Prix was die derde van ses GP-naweke vanjaar waarin 'n naelren gehou is. ’n Naelren is amper dieselfde as ’n gewone wedren, met die verskil dat die wedren minder tyd neem. Die afstand van die naelren is ongeveer 100 kilometer (30 minute). Die Grand Prix-naweek begin Vrydag met die vrye oefening van sestig minute, gevolg deur die naelrenkwalifisering. Op Saterdag word die naelren gehou, gevolg deur die kwalifisering vir die wegspringrooster vir die hoofren op Sondag. == Vrye oefening == * <small>''Slegs die top vyf word vertoon.''</small> {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! rowspan="6"|Vrye oefening !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:13.402 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:13.544 |- !3 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:14.176 |- !4 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:14.355 |- !5 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:14.366 |- !colspan=6|Bron: ''formula1.com''<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2025/races/1285/canada/practice/1 |titel=Formula 1 Lenovo Grand Prix du Canada 2026 – Practice 1 |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-05-22}}</ref> |} == Snelkwalifisering == Die uitslag bepaal die roosteropstelling vir die naelren op Saterdag. {| class="wikitable sortable" !rowspan=2|Plek !rowspan=2|Nr. !rowspan=2|Renjaer !rowspan=2|Vervaardiger !colspan=3|Kwalifiseertyd !rowspan=2|Rooster |- !scope=col|SK1 !scope=col|SK2 !scope=col|SK3 |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:14.772 | '''1:13.026''' | '''1:12.965''' | align=center|1 |- !2 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:14.010 | 1:13.551 | 1:13.033 | align=center|2 |- !3 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:14.265 | 1:13.957 | 1:13.280 | align=center|3 |- !4 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:14.665 | 1:13.858 | 1:13.299 | align=center|4 |- !5 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | '''1:13.889''' | 1:13.465 | 1:13.326 | align=center|5 |- !6 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:15.006 | 1:13.554 | 1:13.410 | align=center|6 |- !7 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:14.028 | 1:14.412 | 1:13.504 | align=center|7 |- !8 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:14.541 | 1:14.239 | 1:13.605 | align=center|8 |- !9 | align=center|41 | {{FR-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:14.517 | 1:14.140 | 1:13.737 | align=center|9 |- !10 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:15.500 | 1:14.547 | 1:14.536 | align=center|10 |- !11 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:15.673 | 1:14.595 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=11| | align=center|11 |- !12 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:15.801 | 1:14.627 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=12| | align=center|12 |- !13 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:15.484 | 1:14.702 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=13| | align=center|13 |- !14 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:15.760 | 1:14.928 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=14| | align=center|14 |- !15 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:15.872 | 1:15.197 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=15| | align=center data-sort-value=19|Kuipe '''*¹''' |- !16 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:15.760 | data-sort-value=16 | ''Geen tyd'' |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=16| | align=center|15 |- !17 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:16.002 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| | align=center|16 |- !18 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:16.354 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| | align=center|17 |- !19 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:16.642 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| | align=center data-sort-value=20|Kuipe '''*¹''' |- !20 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:16.866 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| | align=center data-sort-value=21|Kuipe '''*¹''' |- !colspan="8"|SK1 107% tyd: 1:19.061 |- !data-sort-value=21|— | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | data-sort-value=21 | ''Geen tyd'' '''*²''' |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | align=center data-sort-value=22|Kuipe '''*¹''' |- !data-sort-value=22|— | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | data-sort-value=22 | ''Geen tyd'' '''*²''' |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | align=center|18 |- !colspan=8|Bron: ''formula1.com''<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2025/races/1285/canada/sprint-qualifying |titel=Formula 1 Lenovo Grand Prix du Canada 2026 – Sprint Qualifying |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-05-22}}</ref><ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2025/races/1285/canada/sprint-grid |titel=Formula 1 Lenovo Grand Prix du Canada 2026 – Sprint Grid |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-05-22}}</ref> |} '''*¹''' [[Oliver Bearman]], [[Pierre Gasly]], [[Valtteri Bottas]] en [[Alexander Albon]] moes almal vanuit die kuipelaan wegspring omdat daar aan hul motors gewerk is onder ''Parc fermé'' toestande.<br> '''*²''' [[Alexander Albon]] en [[Liam Lawson]] kon geen tyd tydens die snelkwalifikasie aanteken, maar mag volgens die beamptes steeds aan die naelren deelneem. == Naelren == [[George Russell]] wen vir die derde keer in sy loopbaan 'n naelren. === Naelrenuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd/Oorsaak uitval !Rooster !Punte |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} '''[[George Russell]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]''' | align=center|23 | 28:50.951 | align=center|1 | align=center|'''8''' |- !2 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} '''[[Lando Norris]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|23 | +1.272 | align=center|3 | align=center|'''7''' |- !3 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} '''[[Kimi Antonelli]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]''' | align=center|23 | +1.843 | align=center|2 | align=center|'''6''' |- !4 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} '''[[Oscar Piastri]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|23 | +9.797 | align=center|4 | align=center|'''5''' |- !5 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} '''[[Charles Leclerc]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center|23 | +9.929 | align=center|6 | align=center|'''4''' |- !6 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} '''[[Lewis Hamilton]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center|23 | +10.545 | align=center|5 | align=center|'''3''' |- !7 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} '''[[Max Verstappen]]''' | '''[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|23 | +15.935 | align=center|7 | align=center|'''2''' |- !8 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} '''[[Arvid Lindblad]]''' | '''[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|23 | +29.710 | align=center|9 | align=center|'''1''' |- !9 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|23 | +31.621 | align=center|13 | |- !10 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|23 | +36.793 | align=center|10 | |- !11 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|23 | +1:01.344 | align=center|22 | |- !12 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|23 | +1:01.814 | align=center|12 | |- !13 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|23 | +1:04.209 | align=center|14 | |- !14 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|23 | +1:10.402 | align=center|16 | |- !15 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|23 | +1:12.158 | align=center|11 | |- !16 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|22 | +1 ronde | align=center|Kuipe | |- !17 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|22 | +1 ronde | align=center|Kuipe | |- !18 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|22 | +1 ronde | align=center|Kuipe | |- !19 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|22 | +1 ronde | align=center|Kuipe | |- !20 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|22 | +1 ronde | align=center|Kuipe | |- !21 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|21 | +2 rondes | align=center|8 | |- !data-sort-value=22|DNF | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|18 | Enjin | align=center|16 | |- !colspan=9|Bron: ''formula1.com''<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1285/canada/sprint-results |titel=Formula 1 Lenovo Grand Prix du Canada 2026 – Sprint |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-05-23}}</ref> |} == Kwalifisering == {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !K1 !K2 !K3 !Rooster |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:13.953 | 1:13.079 | '''1:12.578''' | align=center|1 |- !2 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | '''1:13.380''' | 1:13.076 | 1:12.646 | align=center|2 |- !3 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.503 | 1:13.049 | 1:12.729 | align=center|3 |- !4 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:13.559 | 1:13.285 | 1:12.781 | align=center|4 |- !5 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:13.767 | 1:13.041 | 1:12.868 | align=center|5 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:14.067 | 1:13.479 | 1:12.907 | align=center|6 |- !7 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.654 | '''1:12.975''' | 1:12.935 | align=center|7 |- !8 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:13.825 | 1:13.496 | 1:12.976 | align=center|8 |- !9 | align=center|41 | {{FR-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:13.895 | 1:13.548 | 1:13.280 | align=center|9 |- !10 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:14.466 | 1:13.857 | 1:13.697 | align=center|10 |- !11 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:14.562 | 1:13.886 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=11| | align=center|11 |- !12 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:14.346 | 1:13.897 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=12| | align=center|12 |- !13 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:14.775 | 1:14.071 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=13| | align=center|13 |- !14 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:14.698 | 1:14.187 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=14| | align=center|14 |- !15 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:14.276 | 1:14.273 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=15| | align=center|15 |- !16 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:14.449 | 1:14.416 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=16| | align=center|16 |- !17 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:14.845 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| | align=center|17 |- !18 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:14.851 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| | align=center|18 |- !19 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:15.196 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| | align=center|19 |- !20 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:15.429 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| | align=center|20 |- !21 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:16.195 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | align=center|21 |- !22 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:16.272 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | align=center|22 |- !colspan="8"|K1 107% tyd: 1:18.516 |- !colspan=8|Bron: ''formula1.com''<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2025/races/1285/canada/qualifying |titel=Formula 1 Lenovo Grand Prix du Canada 2026 – Qualifying |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-05-23}}</ref><ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2025/races/1285/canada/starting-grid |titel=Formula 1 Lenovo Grand Prix du Canada 2026 – Starting Grid |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-05-23}}</ref> |} == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd/Oorsaak uitval !Rooster !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} '''[[Kimi Antonelli]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]''' | align=center|68 | 1:28.15.758 | align=center|2 | align=center|'''25'''{{Pictogram vinnigste ronde}} |- !2 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} '''[[Lewis Hamilton]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center|68 | +10.768 | align=center|5 | align=center|'''18''' |- !3 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} '''[[Max Verstappen]]''' | '''[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|68 | +11.276 | align=center|6 | align=center|'''15''' |- !4 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} '''[[Charles Leclerc]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center|68 | +44.151 | align=center|8 | align=center|'''12''' |- !5 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} '''[[Isack Hadjar]]''' | '''[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|67 | +1 ronde | align=center|7 | align=center|'''10''' |- !6 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} '''[[Franco Colapinto]]''' | '''[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|67 | +1 ronde | align=center|10 | align=center|'''8''' |- !7 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} '''[[Liam Lawson]]''' | '''[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|67 | +1 ronde | align=center|12 | align=center|'''6''' |- !8 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} '''[[Pierre Gasly]]''' | '''[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|67 | +1 ronde | align=center|14 | align=center|'''4''' |- !9 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} '''[[Carlos Sainz jr.]]''' | '''[[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|67 | +1 ronde | align=center|15 | align=center|'''2''' |- !10 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} '''[[Oliver Bearman]]''' | '''[[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]]''' | align=center|67 | +1 ronde | align=center|16 | align=center|'''1''' |- !11 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|66 | +2 rondes | align=center|4 | |- !12 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|66 | +2 rondes | align=center|11 | |- !13 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|66 | +2 rondes | align=center|13 | |- !14 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|66 | +2 rondes | align=center|17 | |- !15 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|64 | +4 rondes | align=center|Pit | |- !16 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|64 | +4 rondes | align=center|22 | |- !data-sort-value=17|DNF | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|39 | Suspensie | align=center|20 | |- !data-sort-value=18|DNF | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|38 | Ratkas | align=center|3 | |- !data-sort-value=19|DNF | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|29 | Battery in kragbron | align=center|1 | |- !data-sort-value=20|DNF | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|23 | Gebreekte sitplek | align=center|19 | |- !data-sort-value=21|DNF | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|11 | Botsing | align=center|18 | |- !data-sort-value=22|DNS | align=center|41 | {{FR-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|0 | Ratkas | align=center|– | |- !colspan=8|Bronne: ''formula1.com''<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1285/canada/race-result |titel=Formula 1 Lenovo Grand Prix du Canada 2026 – Race Result |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-05-24}}</ref><ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1285/canada/fastest-laps |titel=Formula 1 Lenovo Grand Prix du Canada 2026 – Fastest Laps |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-05-24}}</ref> |} == Puntestand na die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Nr. !Renjaer !Span !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|131 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|88 |- !3 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|75 |- !4 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|72 |- !5 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|58 |- !6 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|48 |- !7 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|43 |- !8 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|20 |- !9 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|18 |- !10 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|16 |- !11 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|15 |- !12 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|14 |- !13 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|6 |- !14 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|5 |- !15 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|2 |- !16 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|1 |- !17 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|1 |- !18 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|0 |- !19 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !20 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !21 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|0 |- !22 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|0 |} {{NuweKolom}} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Span !Punte |- !1 | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|219 |- !2 | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|147 |- !3 | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|106 |- !4 | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|57 |- !5 | {{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|35 |- !6 | {{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|21 |- !7 | {{US-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|19 |- !8 | {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|7 |- !9 | {{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|2 |- !10 | {{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !11 | {{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|0 |} {{EindeKolomme}} == Verwysings == {{Verwysings}} {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Kanadese Grand Prix]] [[Kategorie:Sport in 2026|Kanada]] sl6fwrq2p4lbhprjy76jbi20we8kf4r 0 463218 2965437 2965108 2026-09-06T14:28:09Z Aliwal2012 39067 2965437 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Formula One logo.svg|thumb|260px|Formule 1 logo]] {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 22em; " |+ style="font-size:85%;" | |- !colspan="3" style="text-align:center;" bgcolor="#efefef"| {{GB-VLAG}} 2026 Formule 1 Pirelli<br/>Britse Grand Prix |- |colspan="3" style="text-align:center;" | |- |colspan="3" style="text-align:center;" | [[Lêer:Circuit Silverstone 2011.svg|200px]] |- | style="width: 20%;" | '''<small>Datum</small>''' | <small>5 Julie 2026</small> |- | '''<small>Plek</small>''' |colspan=2| <small>[[Silverstone-renbaan|Silverstone]]</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Voorste wegspringplek</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small>{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]</small> | <small>[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]</small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small>1:28.111</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste ronde</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small>{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]</small> | <small>[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]</small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small>1:31.777 (ronde 37 van 52)</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Podium</small> |- | '''<small>1</small>''' || <small>{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]</small>|| <small>[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]</small> |- | '''<small>2</small>''' || <small>{{GB-VLAG}} [[George Russell]]</small>|| <small>[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]</small> |- | '''<small>3</small>''' || <small>{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]]</small>||<small>[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]</small> |} Die '''[[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Britse Grand Prix]]''' is op 5 Julie 2026 op die [[Silverstone-renbaan]] in Silverstone, [[Brittanje]] gehou. Dit was die negende wedren van die kampioenskapseisoen. Die Britse Grand Prix was die vierde van ses GP-naweke vanjaar waarin 'n "naelren" gehou is. ’n Naelren is amper dieselfde as ’n gewone wedren, met die verskil dat die wedren minder tyd neem. Die afstand van die naelren is ongeveer 100 kilometer (30 minute). Die Grand Prix-naweek het Vrydag met die vrye oefening van sestig minute begin, gevolg deur die naelrenkwalifisering. Op Saterdag is die naelren gehou, gevolg deur die kwalifisering vir die wegspringrooster vir die hoofren op Sondag. == Bande == Bandverskaffer [[Pirelli]] het spanne voorsien van sagte, medium en harde samestellings van die P-Zero band vir die wedren, asook twee soorte reënbande. {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |+ Bande vir gebruik te Silverstone |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br/>Hard (C1) |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br/>Medium (C2) |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br/>Sag (C3) |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br/>Tussen-in |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br/>Reën |} == Vrye oefening == {| class="wikitable" style="font-size:95%" ! rowspan="6"|Vrye oefening<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1289/great-britain/practice/1 |titel=Formula 1 Pirelli British Grand Prix 2026 – Practice 1 |publisher=Formula 1® - The Official F1® Website |date=2026-07-03}}</ref> !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:29.260 |- !2 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:29.473 |- !3 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:29.859 |- !4 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:29.938 |- !5 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:30.147 |} == Snelkwalifisering == Die uitslag bepaal die roosteropstelling vir die naelren op Saterdag. {| class="wikitable sortable" !rowspan=2|Plek !rowspan=2|Nr. !rowspan=2|Renjaer !rowspan=2|Span !colspan=3|Kwalifiseertyd !rowspan=2|Rooster |- !scope=col|SK1 !scope=col|SK2 !scope=col|SK3 |- !1 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | '''1:29.273''' | '''1:28.747''' | '''1:28.376''' | align=center|1 |- !2 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:29.746 | 1:28.846 | 1:28.387 | align=center|2 |- !3 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:29.689 | 1:29.242 | 1:28.697 | align=center|3 |- !4 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:29.380 | 1:28.922 | 1:28.703 | align=center|4 |- !5 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:29.675 | 1:29.246 | 1:28.733 | align=center|5 |- !6 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:30.142 | 1:29.401 | 1:28.740 | align=center|6 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:29.583 | 1:29.120 | 1:28.772 | align=center|7 |- !8 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:29.470 | 1:29.280 | 1:28.835 | align=center|8 |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:29.850 | 1:29.067 | 1:28.927 | align=center|9 |- !10 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:30.453 | 1:29.330 | 1:29.367 | align=center|10 |- !11 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:30.444 | 1:29.482 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=11| | align=center|11 |- !12 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:30.407 | 1:29.679 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=12| | align=center|12 |- !13 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:30.107 | 1:29.707 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=13| | align=center|13 |- !14 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:30.894 | 1:29.983 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=14| | align=center|14 |- !15 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:31.073 | 1:30.197 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=15| | align=center|15 |- !16 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:30.779 | 1:30.650 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=16| | align=center|Kuipe '''*¹''' |- !17 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:31.083 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| | align=center|16 |- !18 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:31.714 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| | align=center|17 |- !19 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:31.776 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| | align=center|18 |- !20 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:32.020 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| | align=center|19 |- !21 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:32.910 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | align=center|20 |- !22 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:32.988 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | align=center|21 |- !colspan="8"|SK1 107% tyd: 1:35.522 |- !colspan="8"|Bron:<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/results/2025/races/1289/great-britain/sprint-qualifying |titel=Formula 1 Pirelli British Grand Prix 2026 – Sprint Qualifying|publisher=Formula 1® - The Official F1® Website |date=2026-07-03}}</ref> |} '''*¹''' [[Alexander Albon]] moes vanuit die kuipe wegspring omdat daar aan sy motor gewerk is onder parc fermé toestande. == Naelrenuitslag == {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd !Rooster !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} '''[[Kimi Antonelli]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]''' | align=center|17 | 26:12.129 | align=center|2 | align=center|'''8''' {{Pictogram vinnigste ronde}} |- !2 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} '''[[Lewis Hamilton]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center|17 | +2.745 | align=center|1 | align=center|'''7''' |- !3 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} '''[[Lando Norris]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|17 | +9.783 | align=center|6 | align=center|'''6''' |- !4 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} '''[[George Russell]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]''' | align=center|17 | +10.639 | align=center|5 | align=center|'''5''' |- !5 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} '''[[Charles Leclerc]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center|17 | +12.620 | align=center|4 | align=center|'''4''' |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} '''[[Max Verstappen]]''' | '''[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|17 | +16.550 | align=center|3 | align=center|'''3''' |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} '''[[Oscar Piastri]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|17 | +17.551 | align=center|7 | align=center|'''2''' |- !8 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} '''[[Liam Lawson]]''' | '''[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|17 | +30.233 | align=center|9 | align=center|'''1''' |- !9 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|17 | +30.953 | align=center|8 | |- !10 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|17 | +35.110 | align=center|10 | |- !11 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|17 | +40.273 | align=center|11 | |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|17 | +41.026 | align=center|14 | |- !13 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|17 | +42.499 | align=center|12 | |- !14 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|17 | +45.784 | align=center|17 | |- !15 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|17 | +46.680 '''*¹''' | align=center|13 | |- !16 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|17 | +49.810 | align=center|18 | |- !17 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|17 | +50.379 | align=center|15 | |- !18 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|17 | +50.757 | align=center|Kuipe | |- !19 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|17 | +75.117 | align=center|19 | |- !20 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|17 | +91.872 | align=center|20 | |- !21 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|16 | +1 ronde | align=center|21 | |- !22 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|16 | +1 ronde'''*²''' | align=center|18 | |- !colspan="9"|Bron:<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1289/great-britain/sprint-results |titel=Formula 1 Pirelli British Grand Prix 2026 – Sprint|publisher=Formula 1® - The Official F1® Website |date=2026-07-04}}</ref> |} {{Pictogram vinnigste ronde}} [[Kimi Antonelli]] teken op ronde 17 die vinnigste ronde aan in 1:31.607.<br/> '''*¹''' [[Nico Hülkenberg]] voltooi die naelren in die dertiende plek, maar kry 'n tydstraf van vyf sekondes weens 'n voordeel behaal deur buite die baangrense te jaag.<ref>{{en}} {{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_british_grand_prix_-_infringement_-_car_27_-_leaving_the_track_and_gaining_an_advantage.pdf |title=Infringement – Car 27 – Leaving the track and gaining an advantage |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile]] |datum=2026-07-04}}</ref><br/> '''*²''' [[Sergio Pérez]] kry 'n tydstraf van tien sekondes vir die veroorsaak van 'n botsing met [[Fernando Alonso]], == Kwalifisering == {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !K1 !K2 !K3 !Rooster |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:29.719 | '''1:28.493''' | '''1:28.111''' | align=center|1 |- !2 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:29.534 | 1:28.626 | 1:28.286 | align=center|2 |- !3 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:29.644 | 1:28.864 | 1:28.458 | align=center|3 |- !4 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:29.985 | 1:28.920 | 1:28.481 | align=center|4 |- !5 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | '''1:29.276''' | 1:29.069 | 1:28.746 | align=center|5 |- !6 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:30.186 | 1:29.383 | 1:28.877 | align=center|6 |- !7 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:29.549 | 1:29.113 | 1:28.893 | align=center|7 |- !8 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:29.971 | 1:29.218 | 1:29.032 | align=center|8 |- !9 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:29.661 | 1:29.324 | 1:29.305 | align=center|9 |- !10 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:29.300 | 1:29.429 | 1:29.716 | align=center|10 |- !11 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:30.269 | 1:29.461 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=11| | align=center|11 |- !12 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:30.345 | 1:30.063 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=12| | align=center|15'''*¹''' |- !13 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:29.539 | 1:30.076 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=13| | align=center|12 |- !14 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:30.570 | 1:30.501 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=14| | align=center|13 |- !15 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:30.562 | 1:30.623 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=15| | align=center|14 |- !16 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:30.638 | 1:31.341 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=16| | align=center|16 |- !17 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:30.680 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=17| | align=center|17 |- !18 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:31.227 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=18| | align=center|18 |- !19 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:31.321 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=19| | align=center|19 |- !20 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:31.451 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=20| | align=center|20 |- !21 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:32.863 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | align=center|22 '''*²''' |- !22 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:33.025 |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| |style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | align=center|21 |- !colspan="8"| K1 107% tyd: 1:35.326 |- !colspan=8|Bron:<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1289/great-britain/qualifying |title=Formula 1 Pirelli British Grand Prix 2026 – Qualifying |publisher=Formula 1® - The Official F1® Website |date=2026-07-04}}</ref> |} '''*¹''' [[Pierre Gasly]] kry 'n roosterstraf van drie plekke omrede hy [[Lance Stroll]] in die eerste kwalifiseersessie gehinder het.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_british_grand_prix_-_infringement_-_car_10_-_impeding_of_car_18.pdf|titel=Infringement – Car 10 – Impeding of Car 18 |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile]] |datum=2026-07-04}}</ref><br/> '''*²''' [[Lance Stroll]] kry 'n roosterstraf van tien plekke weens die oorskryding van sy kwota enjinelemente.<ref>{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_british_grand_prix_-_infringement_-_car_18_-_pu_elements_changed.pdf |title=Infringement – Car 18 – PU Elements changed |publisher=[[Fédération Internationale de l'Automobile]] |date=2026-07-05}}</ref> == Wedren == [[Charles Leclerc]] behaal die negende Grand Prix-oorwinning van sy loopbaan. === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd/Oorsaak uitval !Rooster !Punte |- !1 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} '''[[Charles Leclerc]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center|52 | 1:27:11.335 | align=center|2 | align=center| '''25''' |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} '''[[George Russell]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]''' | align=center|52 | +0.427 | align=center|4 | align=center| '''18''' |- !3 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} '''[[Lewis Hamilton]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center|52 | +0.772 | align=center|3 | align=center| '''15''' |- !4 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} '''[[Lando Norris]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|52 | +1.149 | align=center|6 | align=center| '''12''' |- !5 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} '''[[Isack Hadjar]]''' | '''[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|52 | +1.598 | align=center|5 | align=center| '''10''' |- !6 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} '''[[Liam Lawson]]''' | '''[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|52 | +2.023 | align=center|10 | align=center| '''8''' |- !7 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} '''[[Arvid Lindblad]]''' | '''[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|52 | +2.214 | align=center|9 | align=center| '''6''' |- !8 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} '''[[Gabriel Bortoleto]]''' | '''[[Audi F1-span|Audi]]''' | align=center|52 | +2.413 | align=center|11 | align=center| '''4''' |- !9 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} '''[[Franco Colapinto]]''' | '''[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|52 | +3.229 | align=center|19 | align=center| '''2''' |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} '''[[Pierre Gasly]]''' | '''[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|52 | +3.445 | align=center|15 | align=center| '''1''' |- !11 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[ McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|52 | +4.014 | align=center|8 | |- !12 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|52 | +5.245 | align=center|13 | |- !13 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|52 | +5.512 | align=center|17 | |- !14 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|52 | +7.403 | align=center|20 | |- !15 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|52 | +8.005 '''*¹''' | align=center|1 | align=center|{{Pictogram vinnigste ronde}} |- !16 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|52 | +8.162 | align=center|18 | |- !17 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|51 | +1 ronde'''*²''' | align=center|14 | |- !18 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|51 | +1 ronde | align=center|Kuipe | |- !19 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|51 | +1 ronde | align=center|22 | |- !data-sort-value=20|20† | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|46 | Ongeluk/agtervlerk | align=center|7 | |- !data-sort-value=21|DNF | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|43 | Botsingskade | align=center|16 | |- !data-sort-value=22|DNF | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|36 | Meganies | align=center|12 | |- !colspan=8|Bron:<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1289/great-britain/race-result |titel=Formula 1 Pirelli British Grand Prix 2026 – Race Result |publisher=Formula 1® - The Official F1® Website |date=2026-07-05}}</ref> |} '''*¹''' [[Kimi Antonelli]] eindig die wedren op negende, maar kry 'n tydstraf van vyf sekondes omdat hy meermale buite die baangrense gejaag het.<br/> '''*²''' [[Carlos Sainz jr.]] eindig die wedren as twaalfde, maar kry na die ren 'n strafronde vir die verbysteek van die veiligheidsmotor.<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_british_grand_prix_-_infringement_-_car_55_-_overtaking_the_safety_car.pdf |title=Infringement – Car 55 – Overtaking the Safety Car |publisher=[[Fédération Internationale de l'Automobile]] |date=2026-07-05}}</ref><br/> '''†''' [[Max Verstappen]] val uit tydens die ren, maar word wel geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die afstand afgelê het. == Puntestand ná die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Nr. !Renjaer !Span !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|179 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|154 |- !3 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|147 |- !4 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|108 |- !5 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|97 |- !6 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|84 |- !7 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|76 |- !8 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|55 |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|41 |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|33 |- !11 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|22 |- !12 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|18 |- !13 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|18 |- !14 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|6 |- !15 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|6 |- !16 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|5 |- !17 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|3 |- !18 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|1 |- !19 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|0 |- !20 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !21 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !22 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|0 |} {{NuweKolom}} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Span !Punte |- !1 | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|333 |- !2 | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|255 |- !3 | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|181 |- !4 | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|131 |- !5 | {{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|63 |- !6 | {{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|51 |- !7 | {{US-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|21 |- !8 | {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|11 |- !9 | {{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|6 |- !10 | {{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|1 |- !11 | {{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |} {{EindeKolomme}} == Sien ook == * [[2026 Formule Een-seisoen]] * [[Lys van Formule Een Grands Prix]] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Sport in 2026|Brittanje]] [[Kategorie:Sport in die Verenigde Koninkryk]] [[Kategorie:Britse Grand Prix]] dxy19nxz62zrjs87gqfojk68adjiscs 0 464890 2965559 2954809 2026-09-07T02:34:07Z InternetArchiveBot 131157 Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2965559 wikitext text/x-wiki [[Lêer:KI-nasionalisme Aug 2026.png|duimnael|KI gegenereerde beeld ter illustrasie van KI-nasionalisme.]] '''KI-nasionalisme''' is die idee dat nasies hul eie [[kunsmatige intelligensie|kunsmatige intelligensietegnologieë]] moet ontwikkel en beheer om hul eie belange te bevorder en [[Tegnologie|tegnologiese]] [[soewereiniteit]] te verseker. Hierdie konsep kry wêreldwyd momentum, wat daartoe lei dat lande nuwe wette implementeer, strategiese alliansies vorm en aansienlik in binnelandse KI-vermoëns belê.<ref name=":0">{{Cite news |last1=Satariano |first1=Adam |last2=Mozur |first2=Paul |date=14 Augustus 2024 |title=The Global Race to Control A.I. |url=https://www.nytimes.com/2024/08/14/briefing/ai-china-us-technology.html |work=[[The New York Times]]}}</ref> ==Globale tendense en nasionale strategieë== In 2018 het die Britse tegnologiebelegger Ian Hogarth 'n invloedryke [[essay]] met die titel ''KI-nasionalisme'' gepubliseer. Hy het aangevoer dat namate KI meer mag kry en die ekonomiese en militêre betekenis daarvan uitbrei, regerings maatreëls sal tref om hul eie plaaslike KI-nywerhede te versterk,<ref>{{Cite magazine |last=Henshall |first=Will |date=2024-02-16 |title=Why Europe's Efforts to Gain AI Autonomy Might Be Too Little Too Late |url=https://time.com/6695958/ai-infrastructure-germany-uk/ |access-date=2024-09-14 |magazine=TIME |language=en }}{{Dooie skakel|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> en het voorspel dat die vooruitgang van [[masjienleer]]stelsels sou lei tot wat hy "KI-nasionalisme" genoem het. Hy het verwag dat hierdie toename in [[KI-Koue Oorlog|KI 'n wêreldwye wapenwedloop]] sou versnel, wat sou lei tot meer geslote ekonomieë, beperkings op buitelandse verkrygings en beperkings op die beweging van talent. Hogarth het voorspel dat KI-beleid 'n sentrale fokus van regeringsagendas sou word. Hy het ook [[Brittanje]] se benadering tot KI-strategie gekritiseer en die verkoop van die Londen-gebaseerde [[DeepMind]] - een van die toonaangewende KI-laboratoriums, wat deur Google in 2014 vir 'n relatief beskeie £400 miljoen verkry is - as 'n beduidende misstap aangehaal.<ref>{{Cite news |last=Titcomb |first=James |date=2023-08-19 |title=The computer chip the world's superpowers are scrambling to own |url=https://www.telegraph.co.uk/business/2023/08/19/h100-computer-chip-world-superpowers-scramble-competition/ |access-date=2024-09-14 |work=The Telegraph |language=en |issn=0307-1235}}</ref> KI-nasionalisme word hoofsaaklik weerspieël in die toenemende retoriek van 'n wapenwedloop oor kunsmatige intelligensie, wat KI-ontwikkeling uitbeeld as 'n nul-som-spel waar die wenner beduidende ekonomiese, politieke en militêre voordele verkry. Hierdie denkwyse, soos uitgelig in 'n 2017 Pentagon-verslag, waarsku dat die deel van KI-tegnologie tegnologiese oppergesag kan ondermyn en mededingers se vermoëns kan verbeter. Die wenner-neem-almal-mentaliteit van KI-nasionalisme hou risiko's in, insluitend [[Kunsmatige-intelligensie-veiligheid|onveilige KI-ontwikkeling]], verhoogde [[geopolitiek]]e spanning en potensiële militêre aggressie (soos kuberaanvalle of die teiken van KI-professionele persone).<ref name=":1">{{Cite web |last=Mackereth |first=Kerry |date=2021-07-19 |title=A New AI Lexicon: AI Nationalism |url=https://ainowinstitute.org/publication/a-new-ai-lexicon-ai-nationalism |access-date=2024-09-14 |website=AI Now Institute |language=en-US}}</ref> Verskeie lande, insluitend [[Kanada]], [[Frankryk]] en [[Indië]], het nasionale strategieë geformuleer om hul posisies in KI te bevorder.<ref>{{Cite web |last=Spence |first=Sebastian |date=2019-04-10 |title=The birth of AI nationalism |url=https://www.newstatesman.com/science-tech/2019/04/the-birth-of-ai-nationalism-2 |access-date=2024-09-14 |website=New Statesman |language=en-US}}</ref> In die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]], 'n toonaangewende speler in die globale KI-arena, is handelsbeleide ingestel om die [[Volksrepubliek China]] se toegang tot kritieke [[mikroskyfie]]s te beperk, wat 'n strategiese poging weerspieël om 'n tegnologiese voorsprong te handhaaf. Die Verenigde State se Nasionale Veiligheidskommissie oor Kunsmatige Intelligensie (NSCAI) beskou KI-ontwikkeling as 'n kritieke aspek van 'n breër tegnologiekompetisie wat noodsaaklik is vir nasionale sukses. Dit beklemtoon die noodsaaklikheid om China in KI te oortref om strategiese voordeel te behou, wat KI-nasionalisme weerspieël deur geopolitieke mag direk aan vooruitgang in KI te koppel.<ref name=":1" /> Frankryk het noemenswaardige regeringsondersteuning vir plaaslike KI-beginondernemings gesien, veral dié wat spesialiseer in taaltegnologieë wat op Frans en ander nie-Engelse tale fokus. In [[Saoedi-Arabië]] belê kroonprins [[Mohammad bin Salman]] miljarde in KI-navorsing en -ontwikkeling. Die land het aktief saamgewerk met groot tegnologiefirmas soos [[Amazon.com|Amazon]], [[IBM]] en [[Microsoft]] om homself as 'n prominente KI-sentrum te vestig.<ref name=":0" /> ==Historiese en kulturele konteks== Volgens Kerry McInerney, 'n navorsingsgenoot by die Cambridge Sentrum vir Genderstudies, word KI-nasionalisme gesien as diep verbind met historiese [[rassisme]] en [[imperialisme]]. Dit word nie bloot as 'n tegnologiese kompetisie beskou nie, maar as 'n kompetisie oor rasse- en [[beskawing]]smeerderwaardigheid. Histories is tegnologiese prestasies dikwels gebruik om [[kolonialisme]] en rassehiërargieë te regverdig, met Westerse samelewings wat hul vooruitgang as bewys van meerderwaardigheid beskou. In die konteks van KI vorm hierdie historiese konteks steeds sienings oor intelligensie en ontwikkeling. Sommige argumenteer dat KI-nasionalisme die idee van fundamentele beskawingsverskille versterk, veral tussen die Westerse wêreld en China. Hierdie perspektief raam dikwels China se vordering in KI as 'n direkte uitdaging vir Westerse waardes, en stel die KI-kompetisie voor as 'n stryd oor waardes. Daar word gesê dat KI-nasionalisme put uit langdurige anti-Asiatiese stereotipes, soos die "Geel Gevaar", wat Asiatiese nasies as bedreigings vir die Westerse beskawing uitbeeld. Hierdie standpunt verbind Asiatiese tegnologiese vooruitgang met dehumanisering en kunsmatigheid, wat volgehoue angs oor China se groeiende rol in die globale tegnologielandskap weerspieël.<ref name=":1" /> ==Implikasies== KI-nasionalisme word gesien as 'n komponent van 'n breër tendens na die fragmentering van die [[internet]], waar digitale dienste toenemend beïnvloed word deur plaaslike regulasies en nasionale belange. Hierdie verskuiwing skep 'n nuwe tegnologiese landskap waarin die impak van kunsmatige intelligensie op individue se lewens aansienlik kan wissel, afhangende van hul geografiese ligging.<ref name=":0" /> J. Paul Goode voer aan dat KI-nasionalisme bestaande maatskaplike verdeeldheid kan vererger deur die ontwikkeling van stelsels te bevorder wat kulturele vooroordele insluit, waardeur sekere groepe bevoordeel word terwyl ander benadeel word.<ref>{{Cite journal |last=Skey |first=Michael |date=September 2022 |title=Nationalism and Media |journal=Nationalities Papers |language=en |volume=50 |issue=5 |pages=846 |doi=10.1017/nps.2021.102 |issn=0090-5992|doi-access=free }}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} [[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]] ftdffy8wl0aeh8hio5crk5k5uvhw85y 2 465322 2965547 2963159 2026-09-06T21:00:53Z Pynappel 70858 /* Artikels om uit te brei */ 2965547 wikitext text/x-wiki [[:meta:List of Wikipedias by sample of articles]] == Range == {| class="wikitable" ! Datum !! Rang |- | 23 Augustus 2026 || 50 |} == Artikels om uit te brei == Ek is tans besig om hierdie artikels m.b.v. [[Claude (groot taalmodel)|Claude]] n.a.v. die Engelse weergawes uit te brei. My [[Porboodskapingenieurswese|porboodskap]] aan Claude is: {| class="wikitable" ! Weergawe !! Porboodskap |- | 1 || Brei die artikel https://af.wikipedia.org/wiki/X uit na aanleiding van die Engelse artikel https://en.wikipedia.org/wiki/Y. Indien 'n sjabloon nie op afwiki bestaan nie, moet dit dan nie gebruik nie en pas die teks toepaslik aan sodat dit steeds sin maak. Maak seker die resulterende weergawe dupliseer nie inligting of verwysings nie. Moenie inligting uit die huidige weergawe verwyder nie, tensy dit feitelik inkorrek is. Werk eerder die huidige weergawe by met nuwe inligting uit die Engelse weergawe en pas die teks aan sodat die prosa natuurlik vloei. |- | 2 || Brei die artikel https://af.wikipedia.org/wiki/X uit na aanleiding van die Engelse artikel https://en.wikipedia.org/wiki/Y. Indien 'n sjabloon nie op afwiki bestaan nie, moet dit dan nie gebruik nie en pas die teks toepaslik aan sodat dit steeds sin maak. Maak seker die resulterende weergawe dupliseer nie inligting of verwysings nie. Moenie inligting uit die huidige weergawe verwyder nie, tensy dit feitelik inkorrek is. Werk eerder die huidige weergawe by met nuwe inligting uit die Engelse weergawe en pas die teks aan sodat die prosa natuurlik vloei. Moenie nuwe inhoud skep nie. Gebruik slegs die inhoud van die oorspronklike Afrikaanse weergawe en die inhoud van die Engelse weergawe om 'n uitgebreide nuwe Afrikaanse weergawe te skep. Bring ook alle verwysings oor vir stellings wat van die Engelse weergawe na die Afrikaanse weergawe oorgebring word. |- | 3 || Brei die artikel https://af.wikipedia.org/wiki/X uit na aanleiding van die Engelse artikel https://en.wikipedia.org/wiki/Y. Indien 'n sjabloon nie op afwiki bestaan nie, moet dit dan nie gebruik nie en pas die teks toepaslik aan sodat dit steeds sin maak. Maak seker die resulterende weergawe dupliseer nie inligting of verwysings nie. Moenie inligting uit die huidige weergawe verwyder nie, tensy dit feitelik inkorrek is. Werk eerder die huidige weergawe by met nuwe inligting uit die Engelse weergawe en pas die teks aan sodat die prosa natuurlik vloei. Moenie nuwe inhoud skep nie. Gebruik slegs die inhoud van die oorspronklike Afrikaanse weergawe en die inhoud van die Engelse weergawe om 'n uitgebreide nuwe Afrikaanse weergawe te skep. Bring ook alle verwysings oor vir stellings wat van die Engelse weergawe na die Afrikaanse weergawe oorgebring word. Indien 'n stelling reeds in die Afrikaanse weergawe is en dit het nie 'n verwysing nie, maar dieselfde stelling het 'n verwysing in die Engelse weergawe, bring die verwysing oor. |- | 4 || Brei die artikel hhttps://af.wikipedia.org/wiki/Viool uit na aanleiding van die artikels https://en.wikipedia.org/wiki/Violin en https://de.wikipedia.org/wiki/Violine. Indien 'n sjabloon nie op afwiki bestaan nie, moet dit dan nie gebruik nie en pas die teks toepaslik aan sodat dit steeds sin maak. Maak seker die resulterende weergawe dupliseer nie inligting of verwysings nie. Moenie inligting uit die huidige weergawe verwyder nie, tensy dit feitelik inkorrek is. Werk eerder die huidige weergawe by met nuwe inligting uit die ander weergawes en pas die teks aan sodat die prosa natuurlik vloei. Moenie jou eie navorsing doen of jou eie kennis gebruik om nuwe inhoud te skep nie. Gebruik slegs die inhoud van die oorspronklike Afrikaanse weergawe en die inhoud van die ander weergawes om 'n uitgebreide, nuwe Afrikaanse weergawe te skep. Bring ook alle verwysings oor vir stellings wat van die ander weergawe na die Afrikaanse weergawe oorgebring word. Indien 'n stelling reeds in die Afrikaanse weergawe is en dit het nie 'n verwysing nie, maar dieselfde stelling het 'n verwysing in 'n ander weergawe, bring die verwysing oor. Moenie onensiklopediese inhoud oorbring nie. Jy mag klein foutjies regmaak, maar lang paragrawe van duidelik verkeerde inhoud moet eerder glad nie oorgebring word nie. Gebruik slegs metrieke eenhede en moenie sjablone soos convert gebruik om alternatiewe eenhede te vertoon nie. |} Let wel: ons is nie besig om nuwe inhoud te genereer nie. Hierdie is nugtere vertalings, maar meer intelligent as bv. Google Translate omdat dit verdere instruksies, soos hierbo gesien, kan volg. Die risiko van gehallusineerde valse inligting is myns insiens laag. {| class="wikitable sortable" |+ Meta se monster van 1&nbsp;000 artikels ! Nr. !! Artikel !! Grootte (karakters) !! Porboodskapvolgorde |- | 1 || [[Viool]] || 862 || 4 |- | 2 || [[Inligtingstegnologie]] || 878 || |- | 3 || [[Geslag]] || 931 || |- | 4 || [[Programmeertaal]] || 954 || |- | 5 || [[Kernsplyting]] || 970 || |- | 6 || [[Metaalkunde]] || 972 || |- | 7 || [[Pandemie]] || 994 || |- | 8 || [[Sekonde]] || 1&nbsp;011 || |- | 9 || [[Algoritme]] || 1&nbsp;047 || |- | 10 || [[Vertaling]] || 1&nbsp;066 || |- | 11 || [[Monoteïsme]] || 1&nbsp;077 || |- | 12 || [[Lipied]] || 1&nbsp;104 || |- | 13 || [[Giovanni Pierluigi da Palestrina]] || 1&nbsp;110 || |- | 14 || [[Vrede]] || 1&nbsp;119 || |- | 15 || [[Kitaar]] || 1&nbsp;146 || |- | 16 || [[Fiets]] || 1&nbsp;148 || |- | 17 || [[Lugvaartuig]] || 1&nbsp;170 || |- | 18 || [[Natuur]] || 1&nbsp;174 || |- | 19 || [[Fisiese chemie]] || 1&nbsp;177 || |- | 20 || [[Grammatika]] || 1&nbsp;178 || |- | 21 || [[Gestremdheid]] || 1&nbsp;191 || |- | 22 || [[Teater]] || 1&nbsp;214 || |- | 23 || [[Bloed]] || 1&nbsp;226 || |- | 24 || [[Skip]] || 1&nbsp;231 || |- | 25 || [[Huwelik]] || 1&nbsp;248 || |- | 26 || [[Vakuum]] || 1&nbsp;254 || |- | 27 || [[Vleis]] || 1&nbsp;269 || |- | 28 || [[Tandheelkunde]] || 1&nbsp;270 || |- | 29 || [[Latynse skrif]] || 1&nbsp;279 || |- | 30 || [[Huis]] || 1&nbsp;307 || |- | 31 || [[Bedryfstelsel (inligtingstegnologie)]] || 1&nbsp;310 || |- | 32 || [[Dag]] || 1&nbsp;316 || |- | 33 || [[Bedreigde spesie]] || 1&nbsp;347 || |- | 34 || [[Rassisme]] || 1&nbsp;386 || |- | 35 || [[Boog (boukunde)]] || 1&nbsp;406 || |- | 36 || [[Behoud van energie]] || 1&nbsp;421 || |- | 37 || [[Lettergreep]] || 1&nbsp;425 || |- | 38 || [[Vertering]] || 1&nbsp;432 || |- | 39 || [[Djainisme]] || 1&nbsp;476 || |- | 40 || [[Trom]] || 1&nbsp;505 || |- | 41 || [[Brug]] || 1&nbsp;509 || |- | 42 || [[Magneetveld]] || 1&nbsp;522 || |- | 43 || [[Spel]] || 1&nbsp;561 || |- | 44 || [[Ploeg]] || 1&nbsp;570 || |- | 45 || [[Die Verhaal van Genji]] || 1&nbsp;605 || |- | 46 || [[Propaganda]] || 1&nbsp;606 || |- | 47 || [[Siekte]] || 1&nbsp;626 || |- | 48 || [[Geskiedenis (vakgebied)]] || 1&nbsp;639 || |- | 49 || [[Sterk wisselwerking]] || 1&nbsp;642 || |- | 50 || [[Roman]] || 1&nbsp;645 || |- | 51 || [[Bakspel]] || 1&nbsp;704 || |- | 52 || [[Mimar Sinan]] || 1&nbsp;716 || |- | 53 || [[Wiskundige analise]] || 1&nbsp;721 || |- | 54 || [[Wetenskap]] || 1&nbsp;733 || |- | 55 || [[Sielkunde]] || 1&nbsp;751 || |- | 56 || [[Swaard]] || 1&nbsp;766 || |- | 57 || [[David Hilbert]] || 1&nbsp;772 || |- | 58 || [[Siel]] || 1&nbsp;778 || |- | 59 || [[Neut]] || 1&nbsp;779 || |- | 60 || [[Wind]] || 1&nbsp;779 || |- | 61 || [[Ovidius]] || 1&nbsp;781 || |- | 62 || [[Getalteorie]] || 1&nbsp;787 || |- | 63 || [[Oneindigheid]] || 1&nbsp;824 || |- | 64 || [[Molière]] || 1&nbsp;831 || |- | 65 || [[Basis]] || 1&nbsp;871 || |- | 66 || [[Kind]] || 1&nbsp;882 || |- | 67 || [[Andes]] || 1&nbsp;898 || |- | 68 || [[Frédéric Chopin]] || 1&nbsp;901 || |- | 69 || [[Kalligrafie]] || 1&nbsp;905 || |- | 70 || [[Spesery]] || 1&nbsp;929 || |- | 71 || [[Monargie]] || 1&nbsp;950 || |- | 72 || [[Abū Nuwās]] || 1&nbsp;952 || |- | 73 || [[Mode]] || 1&nbsp;958 || |- | 74 || [[Rotsgebergte]] || 1&nbsp;959 || |- | 75 || [[Raphael]] || 1&nbsp;965 || |- | 76 || [[Euklides]] || 1&nbsp;978 || |- | 77 || [[Republiek]] || 2&nbsp;004 || |- | 78 || [[Handel (ekonomie)]] || 2&nbsp;015 || |- | 79 || [[Endokriene stelsel]] || 2&nbsp;031 || |- | 80 || [[Naguib Mahfouz]] || 2&nbsp;046 || |- | 81 || [[Snelheid]] || 2&nbsp;076 || |- | 82 || [[Ilias]] || 2&nbsp;117 || |- | 83 || [[Plantkunde]] || 2&nbsp;122 || |- | 84 || [[Blues]] || 2&nbsp;140 || |- | 85 || [[Voortplantingstelsel]] || 2&nbsp;140 || |- | 86 || [[Hafez]] || 2&nbsp;142 || |- | 87 || [[Biochemie]] || 2&nbsp;145 || |- | 88 || [[Anatomie]] || 2&nbsp;163 || |- | 89 || [[Chemiese verbinding]] || 2&nbsp;170 || |- | 90 || [[Woud]] || 2&nbsp;188 || |- | 91 || [[Organisme]] || 2&nbsp;204 || |- | 92 || [[Boek]] || 2&nbsp;207 || |- | 93 || [[Diego Velázquez]] || 2&nbsp;217 || |- | 94 || [[Klavier]] || 2&nbsp;223 || |- | 95 || [[Dam]] || 2&nbsp;224 || |- | 96 || [[Elektromagnetiese straling]] || 2&nbsp;234 || |- | 97 || [[Algebra]] || 2&nbsp;247 || |- | 98 || [[DNS]] || 2&nbsp;250 || |- | 99 || [[Denke]] || 2&nbsp;257 || |- | 100 || [[Krag]] || 2&nbsp;289 || |- | 101 || [[Joernalistiek]] || 2&nbsp;299 || |- | 102 || [[God]] || 2&nbsp;321 || |- | 103 || [[Suikers]] || 2&nbsp;324 || |- | 104 || [[Knaagdier]] || 2&nbsp;340 || |- | 105 || [[Arabiese Liga]] || 2&nbsp;342 || |- | 106 || [[Chanakya]] || 2&nbsp;355 || |- | 107 || [[Armoede]] || 2&nbsp;361 || |- | 108 || [[Sap]] || 2&nbsp;361 || |- | 109 || [[Geoffrey Chaucer]] || 2&nbsp;363 || |- | 110 || [[Man]] || 2&nbsp;366 || |- | 111 || [[Versnelling]] || 2&nbsp;387 || |- | 112 || [[Nanotegnologie]] || 2&nbsp;399 || |- | 113 || [[Neus]] || 2&nbsp;408 || |- | 114 || [[Elektriese stroom]] || 2&nbsp;423 || |- | 115 || [[Hartaanval]] || 2&nbsp;433 || |- | 116 || [[Qin Shi Huang]] || 2&nbsp;441 || |- | 117 || [[Reggae]] || 2&nbsp;444 || |- | 118 || [[Musiek]] || 2&nbsp;453 || |- | 119 || [[Nywerheidsektor]] || 2&nbsp;457 || |- | 120 || [[Familie (verwantskap)]] || 2&nbsp;479 || |- | 121 || [[Werklikheid]] || 2&nbsp;500 || |- | 122 || [[Hoek (meetkunde)]] || 2&nbsp;509 || |- | 123 || [[Vergelyking (wiskunde)]] || 2&nbsp;530 || |- | 124 || [[Jane Austen]] || 2&nbsp;569 || |- | 125 || [[Sagteware]] || 2&nbsp;577 || |- | 126 || [[Vegkuns]] || 2&nbsp;578 || |- | 127 || [[Alkohol]] || 2&nbsp;579 || |- | 128 || [[Sikhisme]] || 2&nbsp;581 || |- | 129 || [[Louis Armstrong]] || 2&nbsp;609 || |- | 130 || [[Alzheimersiekte]] || 2&nbsp;632 || |- | 131 || [[Frekwensie]] || 2&nbsp;640 || |- | 132 || [[Kanaal]] || 2&nbsp;655 || |- | 133 || [[Spesiale relatiwiteit]] || 2&nbsp;659 || |- | 134 || [[Fossielbrandstof]] || 2&nbsp;680 || |- | 135 || [[Sjintoïsme]] || 2&nbsp;685 || |- | 136 || [[Bofbal]] || 2&nbsp;693 || |- | 137 || [[Kālidāsa]] || 2&nbsp;709 || |- | 138 || [[Sosialisme]] || 2&nbsp;720 || |- | 139 || [[Ligsnelheid]] || 2&nbsp;722 || |- | 140 || [[Voltaire]] || 2&nbsp;723 || |- | 141 || [[Beroerte]] || 2&nbsp;733 || |- | 142 || [[Melk]] || 2&nbsp;736 || |- | 143 || [[Wiskundige bewys]] || 2&nbsp;749 || |- | 144 || [[Geleedpotiges]] || 2&nbsp;771 || |- | 145 || [[Sout (chemiese stof)]] || 2&nbsp;813 || |- | 146 || [[Laozi]] || 2&nbsp;824 || |- | 147 || [[Dood]] || 2&nbsp;828 || |- | 148 || [[Archaea]] || 2&nbsp;837 || |- | 149 || [[James Prescott Joule]] || 2&nbsp;855 || |- | 150 || [[Differensiaalvergelyking]] || 2&nbsp;867 || |- | 151 || [[Griekse alfabet]] || 2&nbsp;875 || |- | 152 || [[Katsushika Hokusai]] || 2&nbsp;892 || |- | 153 || [[Magneet]] || 2&nbsp;892 || |- | 154 || [[Voedsel]] || 2&nbsp;903 || |- | 155 || [[Rugbyvoetbal]] || 2&nbsp;911 || |- | 156 || [[Sojaboon]] || 2&nbsp;926 || |- | 157 || [[Blindheid]] || 2&nbsp;928 || |- | 158 || [[Zheng He]] || 2&nbsp;987 || |- | 159 || [[Respirasie (fisiologie)]] || 2&nbsp;992 || |- | 160 || [[Omar]] || 3&nbsp;005 || |- | 161 || [[Trein]] || 3&nbsp;016 || |- | 162 || [[Funksie]] || 3&nbsp;023 || |- | 163 || [[Abraham]] || 3&nbsp;034 || |- | 164 || [[Duisend-en-een-nag]] || 3&nbsp;048 || |- | 165 || [[Toestand van materie]] || 3&nbsp;060 || |- | 166 || [[Foneem]] || 3&nbsp;062 || |- | 167 || [[Logika]] || 3&nbsp;098 || |- | 168 || [[Geelrivier]] || 3&nbsp;119 || |- | 169 || [[Spesie]] || 3&nbsp;141 || |- | 170 || [[Temperatuur]] || 3&nbsp;158 || |- | 171 || [[Mitologie]] || 3&nbsp;163 || |- | 172 || [[Bronstydperk]] || 3&nbsp;164 || |- | 173 || [[Stelteorie]] || 3&nbsp;211 || |- | 174 || [[Prosa]] || 3&nbsp;221 || |- | 175 || [[Wêreldbank]] || 3&nbsp;222 || |- | 176 || [[Pythagoras se stelling]] || 3&nbsp;241 || |- | 177 || [[Besproeiing]] || 3&nbsp;264 || |- | 178 || [[Gregoriaanse kalender]] || 3&nbsp;264 || |- | 179 || [[Klokhorlosie]] || 3&nbsp;266 || |- | 180 || [[Jacques Cartier]] || 3&nbsp;296 || |- | 181 || [[Arabies-Israeliese konflik]] || 3&nbsp;298 || |- | 182 || [[Dialektiek]] || 3&nbsp;323 || |- | 183 || [[Entstof]] || 3&nbsp;334 || |- | 184 || [[Immuunstelsel]] || 3&nbsp;340 || |- | 185 || [[Karibiese See]] || 3&nbsp;351 || |- | 186 || [[Sarah Bernhardt]] || 3&nbsp;361 || |- | 187 || [[Taalwetenskappe]] || 3&nbsp;383 || |- | 188 || [[Driehoeksmeting]] || 3&nbsp;439 || |- | 189 || [[Sport]] || 3&nbsp;459 || |- | 190 || [[Mate]] || 3&nbsp;473 || |- | 191 || [[Mahabharata]] || 3&nbsp;485 || |- | 192 || [[Ferdinand Magellaan]] || 3&nbsp;505 || |- | 193 || [[Belasting]] || 3&nbsp;508 || |- | 194 || [[Jawaharlal Nehru]] || 3&nbsp;512 || |- | 195 || [[Kultuur]] || 3&nbsp;517 || |- | 196 || [[Parthenon]] || 3&nbsp;535 || |- | 197 || [[Hebreeus]] || 3&nbsp;546 || |- | 198 || [[Onderwys]] || 3&nbsp;546 || |- | 199 || [[Gabriel García Márquez]] || 3&nbsp;553 || |- | 200 || [[Mark Twain]] || 3&nbsp;582 || |- | 201 || [[Gottfried Wilhelm Leibniz]] || 3&nbsp;588 || |- | 202 || [[Hoender]] || 3&nbsp;611 || |- | 203 || [[Plasma (fisika)]] || 3&nbsp;617 || |- | 204 || [[Graansorghum]] || 3&nbsp;651 || |- | 205 || [[Videospeletjie]] || 3&nbsp;652 || |- | 206 || [[Abbasidiese Kalifaat]] || 3&nbsp;673 || |- | 207 || [[Indus]] || 3&nbsp;678 || |- | 208 || [[Leonhard Euler]] || 3&nbsp;687 || |- | 209 || [[Claudius Galenus]] || 3&nbsp;699 || |- | 210 || [[Heldedig van Gilgamesj]] || 3&nbsp;747 || |- | 211 || [[Meiji-restourasie]] || 3&nbsp;780 || |- | 212 || [[Skilderkuns]] || 3&nbsp;782 || |- | 213 || [[Klassieke meganika]] || 3&nbsp;789 || |- | 214 || [[Frida Kahlo]] || 3&nbsp;793 || |- | 215 || [[Al-Ghazali]] || 3&nbsp;795 || |- | 216 || [[Kapitaal (ekonomie)]] || 3&nbsp;798 || |- | 217 || [[Kilimandjaro]] || 3&nbsp;800 || |- | 218 || [[Vrou]] || 3&nbsp;803 || |- | 219 || [[Turks]] || 3&nbsp;812 || |- | 220 || [[Avicenna]] || 3&nbsp;831 || |- | 221 || [[Biblioteek]] || 3&nbsp;832 || |- | 222 || [[Rooms-Katolieke Kerk]] || 3&nbsp;834 || |- | 223 || [[Mohammed ibn Moesa al-Chwarizmi]] || 3&nbsp;836 || |- | 224 || [[Brood]] || 3&nbsp;842 || |- | 225 || [[Asemhalingstelsel]] || 3&nbsp;851 || |- | 226 || [[Liter]] || 3&nbsp;853 || |- | 227 || [[Gastroenteritis]] || 3&nbsp;900 || |- | 228 || [[Nagarjuna]] || 3&nbsp;905 || |- | 229 || [[Piramide]] || 3&nbsp;920 || |- | 230 || [[Ekologie]] || 3&nbsp;933 || |- | 231 || [[Satyajit Ray]] || 3&nbsp;934 || |- | 232 || [[Numeriese analise]] || 3&nbsp;942 || |- | 233 || [[Analitiese chemie]] || 3&nbsp;952 || |- | 234 || [[Politeïsme]] || 3&nbsp;964 || |- | 235 || [[Etiek]] || 3&nbsp;966 || |- | 236 || [[Molekuul]] || 3&nbsp;980 || |- | 237 || [[Suid-Chinese See]] || 3&nbsp;987 || |- | 238 || [[Walvisagtiges]] || 4&nbsp;031 || |- | 239 || [[Dunderm]] || 4&nbsp;080 || |- | 240 || [[Wêreldhandelsorganisasie]] || 4&nbsp;083 || |- | 241 || [[Johannes Brahms]] || 4&nbsp;089 || |- | 242 || [[Mississippirivier]] || 4&nbsp;097 || |- | 243 || [[Oorstroming]] || 4&nbsp;097 || |- | 244 || [[Ingenieurswese]] || 4&nbsp;122 || |- | 245 || [[Augustus Octavianus]] || 4&nbsp;130 || |- | 246 || [[Haaie]] || 4&nbsp;130 || |- | 247 || [[Gholf]] || 4&nbsp;133 || |- | 248 || [[Umm Kulthum]] || 4&nbsp;150 || |- | 249 || [[Nairobi]] || 4&nbsp;153 || |- | 250 || [[Ensiem]] || 4&nbsp;171 || |- | 251 || [[OPUL]] || 4&nbsp;175 || |- | 252 || [[Augustinus van Hippo]] || 4&nbsp;184 || |- | 253 || [[Eiffeltoring]] || 4&nbsp;190 || |- | 254 || [[Shahnameh]] || 4&nbsp;192 || |- | 255 || [[Wanvoeding]] || 4&nbsp;219 || |- | 256 || [[Bier]] || 4&nbsp;229 || |- | 257 || [[Argitektuur]] || 4&nbsp;233 || |- | 258 || [[Biotegnologie]] || 4&nbsp;272 || |- | 259 || [[John Maynard Keynes]] || 4&nbsp;284 || |- | 260 || [[Trompet]] || 4&nbsp;307 || |- | 261 || [[Koepel]] || 4&nbsp;334 || |- | 262 || [[Gemeenskap]] || 4&nbsp;340 || |- | 263 || [[Himalaja]] || 4&nbsp;375 || |- | 264 || [[Niccolò Machiavelli]] || 4&nbsp;378 || |- | 265 || [[Hout]] || 4&nbsp;391 || |- | 266 || [[Ateïsme]] || 4&nbsp;412 || |- | 267 || [[Plaattektoniek]] || 4&nbsp;419 || |- | 268 || [[Dikderm]] || 4&nbsp;424 || |- | 269 || [[Bengaals]] || 4&nbsp;441 || |- | 270 || [[Diskriminasie]] || 4&nbsp;452 || |- | 271 || [[Simfonie]] || 4&nbsp;461 || |- | 272 || [[Giacomo Puccini]] || 4&nbsp;467 || |- | 273 || [[Matsuo Basho]] || 4&nbsp;506 || |- | 274 || [[Vigs]] || 4&nbsp;507 || |- | 275 || [[Miguel de Cervantes]] || 4&nbsp;539 || |- | 276 || [[Sima Qian]] || 4&nbsp;564 || |- | 277 || [[Kameel]] || 4&nbsp;569 || |- | 278 || [[Noordsee]] || 4&nbsp;581 || |- | 279 || [[Indiese Oseaan]] || 4&nbsp;610 || |- | 280 || [[Protestantisme]] || 4&nbsp;618 || |- | 281 || [[Ibn Battuta]] || 4&nbsp;621 || |- | 282 || [[Menseregte]] || 4&nbsp;652 || |- | 283 || [[Unesco]] || 4&nbsp;683 || |- | 284 || [[Internasionale Monetêre Fonds]] || 4&nbsp;707 || |- | 285 || [[Heelal]] || 4&nbsp;730 || |- | 286 || [[Nicolaas Copernicus]] || 4&nbsp;737 || |- | 287 || [[Marilyn Monroe]] || 4&nbsp;755 || |- | 288 || [[Lagos]] || 4&nbsp;774 || |- | 289 || [[Enrico Fermi]] || 4&nbsp;821 || |- | 290 || [[Koreaans]] || 4&nbsp;832 || |- | 291 || [[Yangtze]] || 4&nbsp;832 || |- | 292 || [[Verkoue]] || 4&nbsp;833 || |- | 293 || [[Drieklowedam]] || 4&nbsp;845 || |- | 294 || [[Franz Kafka]] || 4&nbsp;870 || |- | 295 || [[Protis]] || 4&nbsp;870 || |- | 296 || [[Rabindranath Tagore]] || 4&nbsp;889 || |- | 297 || [[Robot]] || 4&nbsp;894 || |- | 298 || [[Rosa Luxemburg]] || 4&nbsp;901 || |- | 299 || [[Primaat]] || 4&nbsp;944 || |- | 300 || [[Vervoer]] || 4&nbsp;979 || |- | 301 || [[Sigmund Freud]] || 4&nbsp;993 || |- | 302 || [[Siddhartha Gautama]] || 4&nbsp;999 || |- | 303 || [[Tydsone]] || 5&nbsp;019 || |- | 304 || [[Bogotá]] || 5&nbsp;068 || |- | 305 || [[Zhu Xi]] || 5&nbsp;076 || |- | 306 || [[Wêreldgesondheidsorganisasie]] || 5&nbsp;077 || |- | 307 || [[Koolhidraat]] || 5&nbsp;097 || |- | 308 || [[Han-dinastie]] || 5&nbsp;121 || |- | 309 || [[Materialisme]] || 5&nbsp;125 || |- | 310 || [[Immanuel Kant]] || 5&nbsp;127 || |- | 311 || [[Konserwatisme]] || 5&nbsp;130 || |- | 312 || [[Rockmusiek]] || 5&nbsp;132 || |- | 313 || [[Elektroniese musiek]] || 5&nbsp;133 || |- | 314 || [[Antieke Griekeland]] || 5&nbsp;141 || |- | 315 || [[Metaal]] || 5&nbsp;157 || |- | 316 || [[Sint Pieterskerk]] || 5&nbsp;158 || |- | 317 || [[Chinese karakter]] || 5&nbsp;168 || |- | 318 || [[Kilogram]] || 5&nbsp;217 || |- | 319 || [[Dodeakker van Giza]] || 5&nbsp;229 || |- | 320 || [[Kaspiese See]] || 5&nbsp;250 || |- | 321 || [[Angkor Wat]] || 5&nbsp;259 || |- | 322 || [[Karatsji]] || 5&nbsp;263 || |- | 323 || [[Dante Alighieri]] || 5&nbsp;278 || |- | 324 || [[Christendom]] || 5&nbsp;283 || |- | 325 || [[Süleyman I]] || 5&nbsp;339 || |- | 326 || [[Longontsteking]] || 5&nbsp;379 || |- | 327 || [[Nigerrivier]] || 5&nbsp;383 || |- | 328 || [[Oseaan]] || 5&nbsp;388 || |- | 329 || [[Delhi]] || 5&nbsp;395 || |- | 330 || [[Verslawing]] || 5&nbsp;417 || |- | 331 || [[Wiel]] || 5&nbsp;442 || |- | 332 || [[Simmetrie]] || 5&nbsp;451 || |- | 333 || [[Ernest Rutherford]] || 5&nbsp;452 || |- | 334 || [[Kwantummeganika]] || 5&nbsp;460 || |- | 335 || [[Marcel Proust]] || 5&nbsp;472 || |- | 336 || [[Dobbel]] || 5&nbsp;496 || |- | 337 || [[Arabies]] || 5&nbsp;499 || |- | 338 || [[René Descartes]] || 5&nbsp;506 || |- | 339 || [[Bangkok]] || 5&nbsp;543 || |- | 340 || [[Gars]] || 5&nbsp;587 || |- | 341 || [[Geletterdheid]] || 5&nbsp;595 || |- | 342 || [[Lewe]] || 5&nbsp;597 || |- | 343 || [[Piesang]] || 5&nbsp;609 || |- | 344 || [[Basketbal]] || 5&nbsp;618 || |- | 345 || [[Ganges]] || 5&nbsp;621 || |- | 346 || [[John Locke]] || 5&nbsp;643 || |- | 347 || [[Slawerny]] || 5&nbsp;658 || |- | 348 || [[Tafelsout]] || 5&nbsp;686 || |- | 349 || [[Persies]] || 5&nbsp;716 || |- | 350 || [[Druiwe]] || 5&nbsp;744 || |- | 351 || [[Ottomaanse Ryk]] || 5&nbsp;745 || |- | 352 || [[James Watt]] || 5&nbsp;747 || |- | 353 || [[Charlie Chaplin]] || 5&nbsp;753 || |- | 354 || [[Blom]] || 5&nbsp;761 || |- | 355 || [[Alan Turing]] || 5&nbsp;827 || |- | 356 || [[Kaïro]] || 5&nbsp;833 || |- | 357 || [[Ming-dinastie]] || 5&nbsp;842 || |- | 358 || [[Michael Jackson]] || 5&nbsp;843 || |- | 359 || [[Johannes Gutenberg]] || 5&nbsp;858 || |- | 360 || [[Max Weber]] || 5&nbsp;870 || |- | 361 || [[Jorge Luis Borges]] || 5&nbsp;903 || |- | 362 || [[Berg]] || 5&nbsp;904 || |- | 363 || [[Militêr]] || 5&nbsp;907 || |- | 364 || [[Guptaryk]] || 5&nbsp;931 || |- | 365 || [[Skroef]] || 5&nbsp;987 || |- | 366 || [[Amasonerivier]] || 5&nbsp;994 || |- | 367 || [[Johann Wolfgang von Goethe]] || 6&nbsp;016 || |- | 368 || [[Komplekse getal]] || 6&nbsp;044 || |- | 369 || [[Algemene relatiwiteit]] || 6&nbsp;045 || |- | 370 || [[Bloedsomloopstelsel]] || 6&nbsp;063 || |- | 371 || [[Amfibieë]] || 6&nbsp;064 || |- | 372 || [[Fundamentalisme]] || 6&nbsp;070 || |- | 373 || [[Transformator]] || 6&nbsp;074 || |- | 374 || [[Koördinatestelsel]] || 6&nbsp;078 || |- | 375 || [[Erwin Schrödinger]] || 6&nbsp;086 || |- | 376 || [[Waarheid]] || 6&nbsp;127 || |- | 377 || [[Diplomasie]] || 6&nbsp;132 || |- | 378 || [[Djakarta]] || 6&nbsp;142 || |- | 379 || [[Appel]] || 6&nbsp;145 || |- | 380 || [[Chinees]] || 6&nbsp;152 || |- | 381 || [[Simón Bolívar]] || 6&nbsp;175 || |- | 382 || [[Dmitri Mendelejef]] || 6&nbsp;204 || |- | 383 || [[Oor]] || 6&nbsp;228 || |- | 384 || [[Portugees]] || 6&nbsp;229 || |- | 385 || [[Le Corbusier]] || 6&nbsp;282 || |- | 386 || [[Amerikaanse dollar]] || 6&nbsp;287 || |- | 387 || [[Tim Berners-Lee]] || 6&nbsp;301 || |- | 388 || [[Empire State-gebou]] || 6&nbsp;302 || |- | 389 || [[Chemiese element]] || 6&nbsp;315 || |- | 390 || [[Tenk]] || 6&nbsp;321 || |- | 391 || [[Sanskrit]] || 6&nbsp;359 || |- | 392 || [[Protestantse Hervorming]] || 6&nbsp;370 || |- | 393 || [[Sjokolade]] || 6&nbsp;380 || |- | 394 || [[Swam]] || 6&nbsp;408 || |- | 395 || [[Jean-Paul Sartre]] || 6&nbsp;420 || |- | 396 || [[Bagdad]] || 6&nbsp;472 || |- | 397 || [[Tropiese sikloon]] || 6&nbsp;493 || |- | 398 || [[Liberalisme]] || 6&nbsp;500 || |- | 399 || [[Fluit]] || 6&nbsp;503 || |- | 400 || [[Anorganiese chemie]] || 6&nbsp;520 || |- | 401 || [[Swartsee]] || 6&nbsp;531 || |- | 402 || [[Woord]] || 6&nbsp;534 || |- | 403 || [[Antonio Vivaldi]] || 6&nbsp;548 || |- | 404 || [[Martin Luther King jr.]] || 6&nbsp;552 || |- | 405 || [[Emosie]] || 6&nbsp;566 || |- | 406 || [[Arabiese skrif]] || 6&nbsp;573 || |- | 407 || [[Selfmoord]] || 6&nbsp;601 || |- | 408 || [[Adam Smith]] || 6&nbsp;620 || |- | 409 || [[Sun Yat-sen]] || 6&nbsp;622 || |- | 410 || [[Ultraviolet]] || 6&nbsp;630 || |- | 411 || [[Masjiengeweer]] || 6&nbsp;632 || |- | 412 || [[Panamakanaal]] || 6&nbsp;634 || |- | 413 || [[Pottebakkery]] || 6&nbsp;643 || |- | 414 || [[Etanol]] || 6&nbsp;691 || |- | 415 || [[Qing-dinastie]] || 6&nbsp;695 || |- | 416 || [[Swem]] || 6&nbsp;733 || |- | 417 || [[Japannees]] || 6&nbsp;775 || |- | 418 || [[Malaria]] || 6&nbsp;829 || |- | 419 || [[Elektronika]] || 6&nbsp;833 || |- | 420 || [[Lodewyk XIV van Frankryk]] || 6&nbsp;862 || |- | 421 || [[Vaste stof]] || 6&nbsp;929 || |- | 422 || [[Georg Friedrich Händel]] || 6&nbsp;991 || |- | 423 || [[George Washington]] || 7&nbsp;007 || |- | 424 || [[Kernwapen]] || 7&nbsp;035 || |- | 425 || [[Doofheid]] || 7&nbsp;070 || |- | 426 || [[Buskruit]] || 7&nbsp;082 || |- | 427 || [[Ludwig Wittgenstein]] || 7&nbsp;136 || |- | 428 || [[Neil Armstrong]] || 7&nbsp;193 || |- | 429 || [[Vrug]] || 7&nbsp;202 || |- | 430 || [[Gustav Mahler]] || 7&nbsp;225 || |- | 431 || [[Burgeroorlog]] || 7&nbsp;230 || |- | 432 || [[Kinshasa]] || 7&nbsp;235 || |- | 433 || [[Logaritme]] || 7&nbsp;252 || |- | 434 || [[Flamenco]] || 7&nbsp;261 || |- | 435 || [[Max Planck]] || 7&nbsp;311 || |- | 436 || [[Poliomiëlitis]] || 7&nbsp;326 || |- | 437 || [[Reptiel]] || 7&nbsp;376 || |- | 438 || [[Meter]] || 7&nbsp;381 || |- | 439 || [[Konfusius]] || 7&nbsp;382 || |- | 440 || [[Joeri Gagarin]] || 7&nbsp;428 || |- | 441 || [[Verligting]] || 7&nbsp;428 || |- | 442 || [[Ideologie]] || 7&nbsp;440 || |- | 443 || [[Rondewurms]] || 7&nbsp;484 || |- | 444 || [[Albrecht Dürer]] || 7&nbsp;529 || |- | 445 || [[Vuurwapen]] || 7&nbsp;576 || |- | 446 || [[Diamant]] || 7&nbsp;581 || |- | 447 || [[Tang-dinastie]] || 7&nbsp;589 || |- | 448 || [[Resistor]] || 7&nbsp;621 || |- | 449 || [[Alg]] || 7&nbsp;626 || |- | 450 || [[Elektromagnetisme]] || 7&nbsp;696 || |- | 451 || [[Groot Muur van China]] || 7&nbsp;734 || |- | 452 || [[Hoofpyn]] || 7&nbsp;739 || |- | 453 || [[Mumbai]] || 7&nbsp;749 || |- | 454 || [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]] || 7&nbsp;750 || |- | 455 || [[Frank Lloyd Wright]] || 7&nbsp;760 || |- | 456 || [[Antibiotikum]] || 7&nbsp;768 || |- | 457 || [[Oossee]] || 7&nbsp;780 || |- | 458 || [[Radioaktiwiteit]] || 7&nbsp;780 || |- | 459 || [[Igor Strawinski]] || 7&nbsp;793 || |- | 460 || [[Die krygskuns]] || 7&nbsp;979 || |- | 461 || [[Ibn Chaldoen]] || 7&nbsp;996 || |- | 462 || [[Maliryk]] || 8&nbsp;001 || |- | 463 || [[Dhaka]] || 8&nbsp;035 || |- | 464 || [[Politieke party]] || 8&nbsp;048 || |- | 465 || [[Groot Koraalrif]] || 8&nbsp;054 || |- | 466 || [[Anargisme]] || 8&nbsp;077 || |- | 467 || [[Francisco Goya]] || 8&nbsp;085 || |- | 468 || [[Konfusianisme]] || 8&nbsp;086 || |- | 469 || [[Franz Schubert]] || 8&nbsp;099 || |- | 470 || [[Taj Mahal]] || 8&nbsp;124 || |- | 471 || [[Baikalmeer]] || 8&nbsp;146 || |- | 472 || [[Federico Fellini]] || 8&nbsp;153 || |- | 473 || [[Kolkata]] || 8&nbsp;157 || |- | 474 || [[Kores die Grote]] || 8&nbsp;173 || |- | 475 || [[Diktatorskap]] || 8&nbsp;211 || |- | 476 || [[Carl Friedrich Gauss]] || 8&nbsp;215 || |- | 477 || [[James Joyce]] || 8&nbsp;217 || |- | 478 || [[Fjodor Dostojefski]] || 8&nbsp;239 || |- | 479 || [[Ryn]] || 8&nbsp;269 || |- | 480 || [[Godsdiens]] || 8&nbsp;274 || |- | 481 || [[Lord Byron]] || 8&nbsp;291 || |- | 482 || [[Judo]] || 8&nbsp;300 || |- | 483 || [[Lineêre algebra]] || 8&nbsp;360 || |- | 484 || [[Joseph Haydn]] || 8&nbsp;370 || |- | 485 || [[Demokrasie]] || 8&nbsp;385 || |- | 486 || [[Timoer]] || 8&nbsp;395 || |- | 487 || [[Sitrus]] || 8&nbsp;398 || |- | 488 || [[Griep]] || 8&nbsp;421 || |- | 489 || [[Hip-hop-musiek]] || 8&nbsp;427 || |- | 490 || [[Henry Ford]] || 8&nbsp;459 || |- | 491 || [[Olimpiese Spele]] || 8&nbsp;526 || |- | 492 || [[Victor Hugo]] || 8&nbsp;529 || |- | 493 || [[Gas]] || 8&nbsp;666 || |- | 494 || [[Kolonialisme]] || 8&nbsp;698 || |- | 495 || [[Groot Mere]] || 8&nbsp;725 || |- | 496 || [[Giuseppe Verdi]] || 8&nbsp;740 || |- | 497 || [[Brahmagupta]] || 8&nbsp;748 || |- | 498 || [[Internet]] || 8&nbsp;767 || 1, 3 |- | 499 || [[Rekenkunde]] || 8&nbsp;783 || 1, 3 |- | 500 || [[ASEAN]] || 8&nbsp;807 || 1 |- | 501 || [[Springstof]] || 8&nbsp;809 || 1 |- | 502 || [[Asoka]] || 8&nbsp;836 || 1 |- | 503 || [[Antonín Dvořák]] || 8&nbsp;838 || 1 |- | 504 || [[Doebai (stad)]] || 8&nbsp;853 || 1 |- | 505 || [[Kontinent]] || 8&nbsp;869 || 1 |- | 506 || [[Tuberkulose]] || 8&nbsp;876 || 1 |- | 507 || [[Akbar die Grote]] || 8&nbsp;945 || 1 |- | 508 || [[Spinnekop]] || 8&nbsp;951 || 1 |- | 509 || [[Oog]] || 8&nbsp;969 || 1 |- | 510 || [[Kwame Nkrumah]] || 9&nbsp;020 || 1 |- | 511 || [[Wolga]] || 9&nbsp;026 || 1 |- | 512 || [[Insek]] || 9&nbsp;055 || 1 |- | 513 || [[Nasionalisme]] || 9&nbsp;073 || 2 |- | 514 || [[Evolusie]] || 9&nbsp;093 || 2 |- | 515 || [[Karel die Grote]] || 9&nbsp;102 || 2 |- | 516 || [[Rekenaar]] || 9&nbsp;130 || 2 |- | 517 || [[Toring]] || 9&nbsp;135 || 2 |- | 518 || [[Waarskynlikheid]] || 9&nbsp;155 || 2 |- | 519 || [[Saladin]] || 9&nbsp;156 || 2 |- | 520 || [[Tennis]] || 9&nbsp;219 || 2 |- | 521 || [[Mohammed]] || 9&nbsp;226 || 2 |- | 522 || [[Akira Kurosawa]] || 9&nbsp;259 || 2 |- | 523 || [[Damaskus]] || 9&nbsp;259 || 2 |- | 524 || [[Pjotr Tsjaikofski]] || 9&nbsp;320 || |- | 525 || [[Ensiklopedie]] || 9&nbsp;323 || 1 |- | 526 || [[Inkas]] || 9&nbsp;325 || 1 |- | 527 || [[Oppervlakte]] || 9&nbsp;345 || 1 |- | 528 || [[Termodinamika]] || 9&nbsp;493 || 1 |- | 529 || [[El Niño]] || 9&nbsp;521 || 1 |- | 530 || [[Rolprent]] || 9&nbsp;524 || 1 |- | 531 || [[Obesiteit]] || 9&nbsp;561 || 1 |- | 532 || [[Regering]] || 9&nbsp;577 || 1 |- | 533 || [[Animasie]] || 9&nbsp;614 || 1 |- | 534 || [[Thomas van Aquino]] || 9&nbsp;623 || 1 |- | 535 || [[Louis Pasteur]] || 9&nbsp;666 || 1 |- | 536 || [[Hans Christian Andersen]] || 9&nbsp;675 || 1 |- | 537 || [[Reg]] || 9&nbsp;717 || 1 |- | 538 || [[Brein]] || 9&nbsp;780 || 1 |- | 539 || [[Politiek]] || 9&nbsp;790 || 1 |- | 540 || [[Rooikruis]] || 9&nbsp;878 || 1 |- | 541 || [[Jerusalem]] || 9&nbsp;916 || 1 |- | 542 || [[Mekka]] || 9&nbsp;954 || 1 |- | 543 || [[Kapasitor]] || 9&nbsp;992 || 1 |- | 544 || [[Grieks]] || 9&nbsp;997 || 1 |- | 545 || [[Nylrivier]] || 10&nbsp;000 || |- | 546 || [[Go]] || 10&nbsp;019 || |- | 547 || [[Biologie]] || 10&nbsp;058 || |- | 548 || [[James Cook]] || 10&nbsp;091 || |- | 549 || [[Mahatma Gandhi]] || 10&nbsp;093 || |- | 550 || [[Aristoteles]] || 10&nbsp;160 || |- | 551 || [[Doodstraf]] || 10&nbsp;160 || |- | 552 || [[Abraham Lincoln]] || 10&nbsp;162 || |- | 553 || [[Colosseum]] || 10&nbsp;168 || |- | 554 || [[Stoomenjin]] || 10&nbsp;168 || |- | 555 || [[Mak maak]] || 10&nbsp;222 || |- | 556 || [[Romeinse Ryk]] || 10&nbsp;240 || |- | 557 || [[Gees (mens)]] || 10&nbsp;273 || |- | 558 || [[E-pos]] || 10&nbsp;304 || |- | 559 || [[Klank]] || 10&nbsp;361 || |- | 560 || [[Speelding]] || 10&nbsp;367 || |- | 561 || [[Induktor]] || 10&nbsp;399 || |- | 562 || [[Geneesmiddel]] || 10&nbsp;418 || |- | 563 || [[Duits]] || 10&nbsp;422 || |- | 564 || [[Imperialisme]] || 10&nbsp;429 || |- | 565 || [[Peter Paul Rubens]] || 10&nbsp;462 || |- | 566 || [[Sentrale verwerkingseenheid]] || 10&nbsp;490 || |- | 567 || [[Hernán Cortés]] || 10&nbsp;499 || |- | 568 || [[Transistor]] || 10&nbsp;503 || |- | 569 || [[Richard Wagner]] || 10&nbsp;549 || |- | 570 || [[Moses]] || 10&nbsp;593 || |- | 571 || [[Everest]] || 10&nbsp;621 || |- | 572 || [[Vincent van Gogh]] || 10&nbsp;640 || |- | 573 || [[Irak]] || 10&nbsp;659 || |- | 574 || [[Lig]] || 10&nbsp;690 || |- | 575 || [[Carolus Linnaeus]] || 10&nbsp;706 || |- | 576 || [[Rys]] || 10&nbsp;771 || |- | 577 || [[Swaartekrag]] || 10&nbsp;815 || |- | 578 || [[Suidelike Oseaan]] || 10&nbsp;828 || |- | 579 || [[Motorvoertuig]] || 10&nbsp;851 || |- | 580 || [[Planeet]] || 10&nbsp;851 || |- | 581 || [[Katoen]] || 10&nbsp;887 || |- | 582 || [[Simone de Beauvoir]] || 10&nbsp;889 || |- | 583 || [[Klip]] || 10&nbsp;908 || |- | 584 || [[Britse Ryk]] || 10&nbsp;909 || |- | 585 || [[Bees]] || 10&nbsp;911 || |- | 586 || [[Chemie]] || 11&nbsp;037 || |- | 587 || [[Kaas]] || 11&nbsp;072 || |- | 588 || [[Egipte]] || 11&nbsp;073 || |- | 589 || [[Graan]] || 11&nbsp;092 || |- | 590 || [[Amerikaanse Burgeroorlog]] || 11&nbsp;108 || |- | 591 || [[Marie Curie]] || 11&nbsp;114 || |- | 592 || [[Vasco da Gama]] || 11&nbsp;124 || |- | 593 || [[Isaac Newton]] || 11&nbsp;167 || |- | 594 || [[Tabak]] || 11&nbsp;175 || |- | 595 || [[Suidpool]] || 11&nbsp;212 || |- | 596 || [[Tin]] || 11&nbsp;215 || |- | 597 || [[Waterkringloop]] || 11&nbsp;254 || |- | 598 || [[Menstruasie]] || 11&nbsp;258 || |- | 599 || [[Marxisme]] || 11&nbsp;299 || |- | 600 || [[Nobelprys]] || 11&nbsp;330 || |- | 601 || [[Aleksander Poesjkin]] || 11&nbsp;339 || |- | 602 || [[Pokke]] || 11&nbsp;364 || |- | 603 || [[Wolk]] || 11&nbsp;431 || |- | 604 || [[Kennis]] || 11&nbsp;438 || |- | 605 || [[Statistiek]] || 11&nbsp;489 || |- | 606 || [[Archimedes]] || 11&nbsp;532 || |- | 607 || [[Wêreldwye web]] || 11&nbsp;546 || |- | 608 || [[Samba]] || 11&nbsp;652 || |- | 609 || [[Groot Depressie]] || 11&nbsp;670 || |- | 610 || [[Oorlog]] || 11&nbsp;674 || |- | 611 || [[The Beatles]] || 11&nbsp;697 || |- | 612 || [[Michael Faraday]] || 11&nbsp;703 || |- | 613 || [[Vrye wil]] || 11&nbsp;724 || |- | 614 || [[Tokio]] || 11&nbsp;747 || |- | 615 || [[Lied]] || 11&nbsp;750 || |- | 616 || [[Oerknal]] || 11&nbsp;759 || |- | 617 || [[Elektrisiteit]] || 11&nbsp;764 || |- | 618 || [[Epilepsie]] || 11&nbsp;774 || |- | 619 || [[Grondwet]] || 11&nbsp;818 || |- | 620 || [[Smaak]] || 11&nbsp;849 || |- | 621 || [[Johann Sebastian Bach]] || 11&nbsp;857 || |- | 622 || [[Friedrich Nietzsche]] || 11&nbsp;875 || |- | 623 || [[Sneeu]] || 11&nbsp;905 || |- | 624 || [[Nelson Mandela]] || 11&nbsp;916 || |- | 625 || [[Walt Disney]] || 11&nbsp;918 || |- | 626 || [[Wolfgang Amadeus Mozart]] || 12&nbsp;003 || |- | 627 || [[Klassieke musiek]] || 12&nbsp;015 || |- | 628 || [[Opera]] || 12&nbsp;097 || |- | 629 || [[Adolf Hitler]] || 12&nbsp;126 || |- | 630 || [[Staal]] || 12&nbsp;138 || |- | 631 || [[Geldeenheid]] || 12&nbsp;148 || |- | 632 || [[Tyd]] || 12&nbsp;153 || |- | 633 || [[Spaans]] || 12&nbsp;167 || |- | 634 || [[Bybel]] || 12&nbsp;168 || |- | 635 || [[By]] || 12&nbsp;197 || |- | 636 || [[Sokrates]] || 12&nbsp;200 || |- | 637 || [[Otto von Bismarck]] || 12&nbsp;220 || |- | 638 || [[Donau]] || 12&nbsp;230 || |- | 639 || [[Aborsie]] || 12&nbsp;273 || |- | 640 || [[Suurstof]] || 12&nbsp;287 || |- | 641 || [[Pablo Picasso]] || 12&nbsp;305 || |- | 642 || [[Charles Darwin]] || 12&nbsp;341 || |- | 643 || [[Vark]] || 12&nbsp;418 || |- | 644 || [[Stikstof]] || 12&nbsp;433 || |- | 645 || [[Geld]] || 12&nbsp;476 || |- | 646 || [[Roald Amundsen]] || 12&nbsp;492 || |- | 647 || [[Christophorus Columbus]] || 12&nbsp;515 || |- | 648 || [[Franklin D. Roosevelt]] || 12&nbsp;533 || |- | 649 || [[Dans]] || 12&nbsp;554 || |- | 650 || [[Beijing]] || 12&nbsp;585 || |- | 651 || [[Julius Caesar]] || 12&nbsp;633 || |- | 652 || [[Sergei Eisenstein]] || 12&nbsp;705 || |- | 653 || [[Landbou]] || 12&nbsp;744 || |- | 654 || [[Telefoon]] || 12&nbsp;895 || |- | 655 || [[Mineraal]] || 12&nbsp;906 || |- | 656 || [[Gedrag]] || 13&nbsp;015 || |- | 657 || [[Meetkunde]] || 13&nbsp;057 || |- | 658 || [[Wikings]] || 13&nbsp;078 || |- | 659 || [[Senuwee]] || 13&nbsp;104 || |- | 660 || [[Thomas Edison]] || 13&nbsp;117 || |- | 661 || [[Leo Tolstoi]] || 13&nbsp;162 || |- | 662 || [[Suezkanaal]] || 13&nbsp;196 || |- | 663 || [[Karl Marx]] || 13&nbsp;238 || |- | 664 || [[Latyn]] || 13&nbsp;248 || |- | 665 || [[Algerië]] || 13&nbsp;500 || |- | 666 || [[Aardrykskunde]] || 13&nbsp;526 || |- | 667 || [[Duikboot]] || 13&nbsp;558 || |- | 668 || [[Getal]] || 13&nbsp;631 || |- | 669 || [[Elizabeth I van Engeland]] || 13&nbsp;758 || |- | 670 || [[Middellandse See]] || 13&nbsp;787 || |- | 671 || [[Sel]] || 13&nbsp;787 || |- | 672 || [[Ruimtevaart]] || 13&nbsp;806 || |- | 673 || [[Verenigde Nasies]] || 13&nbsp;859 || |- | 674 || [[Hindoestani]] || 13&nbsp;941 || |- | 675 || [[Voorgeskiedenis]] || 13&nbsp;999 || |- | 676 || [[Geologie]] || 14&nbsp;197 || |- | 677 || [[Kleur]] || 14&nbsp;354 || |- | 678 || [[Islam]] || 14&nbsp;436 || |- | 679 || [[Seoel]] || 14&nbsp;477 || |- | 680 || [[Charles de Gaulle]] || 14&nbsp;509 || |- | 681 || [[Sahara]] || 14&nbsp;527 || |- | 682 || [[Charles Dickens]] || 14&nbsp;532 || |- | 683 || [[Engels]] || 14&nbsp;754 || |- | 684 || [[Periodieke tabel]] || 14&nbsp;764 || |- | 685 || [[Weekdiere]] || 14&nbsp;771 || |- | 686 || [[Marco Polo]] || 14&nbsp;789 || |- | 687 || [[Johannes Kepler]] || 14&nbsp;814 || |- | 688 || [[Silwer]] || 14&nbsp;827 || |- | 689 || [[Staat]] || 14&nbsp;910 || |- | 690 || [[Franse Rewolusie]] || 14&nbsp;914 || |- | 691 || [[Hongkong]] || 14&nbsp;943 || |- | 692 || [[Soedan]] || 15&nbsp;076 || |- | 693 || [[Stille Oseaan]] || 15&nbsp;102 || |- | 694 || [[Muskiet]] || 15&nbsp;156 || |- | 695 || [[Heuning]] || 15&nbsp;158 || |- | 696 || [[Suid-Amerika]] || 15&nbsp;197 || |- | 697 || [[Swak wisselwerking]] || 15&nbsp;232 || |- | 698 || [[Sokker]] || 15&nbsp;247 || |- | 699 || [[Heilige Romeinse Ryk]] || 15&nbsp;356 || |- | 700 || [[Fotografie]] || 15&nbsp;365 || |- | 701 || [[Voël]] || 15&nbsp;379 || |- | 702 || [[Bakterie]] || 15&nbsp;415 || |- | 703 || [[Winston Churchill]] || 15&nbsp;433 || |- | 704 || [[Mustafa Kemal Atatürk]] || 15&nbsp;574 || |- | 705 || [[Binnebrandenjin]] || 15&nbsp;595 || |- | 706 || [[Vel]] || 15&nbsp;635 || |- | 707 || [[Skaap]] || 15&nbsp;708 || |- | 708 || [[Fascisme]] || 15&nbsp;963 || |- | 709 || [[Woestyn]] || 16&nbsp;008 || |- | 710 || [[Sjia]] || 16&nbsp;144 || |- | 711 || [[Proteïen]] || 16&nbsp;214 || |- | 712 || [[Aartappel]] || 16&nbsp;260 || |- | 713 || [[Noordpool]] || 16&nbsp;377 || |- | 714 || [[Groente]] || 16&nbsp;397 || |- | 715 || [[Sensoriese senuweestelsel]] || 16&nbsp;462 || |- | 716 || [[Mao Zedong]] || 16&nbsp;493 || |- | 717 || [[Wetenskaplike klassifikasie]] || 16&nbsp;550 || |- | 718 || [[Zoroastrisme]] || 16&nbsp;638 || |- | 719 || [[Koolstof]] || 16&nbsp;731 || |- | 720 || [[Plastiek]] || 16&nbsp;810 || |- | 721 || [[Soenni]] || 16&nbsp;815 || |- | 722 || [[Industriële Revolusie]] || 16&nbsp;866 || |- | 723 || [[Vuur]] || 16&nbsp;890 || |- | 724 || [[Ludwig van Beethoven]] || 16&nbsp;944 || |- | 725 || [[Energie]] || 17&nbsp;148 || |- | 726 || [[Hart]] || 17&nbsp;165 || |- | 727 || [[Lewer]] || 17&nbsp;167 || |- | 728 || [[Tee]] || 17&nbsp;241 || |- | 729 || [[Nazi-Duitsland]] || 17&nbsp;248 || |- | 730 || [[Steentydperk]] || 17&nbsp;451 || |- | 731 || [[Suur]] || 17&nbsp;520 || |- | 732 || [[Michelangelo]] || 17&nbsp;611 || |- | 733 || [[James Clerk Maxwell]] || 17&nbsp;656 || |- | 734 || [[Afghanistan]] || 17&nbsp;706 || |- | 735 || [[Halfgeleier]] || 17&nbsp;822 || |- | 736 || [[Demokratiese Republiek die Kongo]] || 17&nbsp;939 || |- | 737 || [[Kapitalisme]] || 18&nbsp;010 || |- | 738 || [[Britse Statebond]] || 18&nbsp;035 || |- | 739 || [[Koerant]] || 18&nbsp;042 || |- | 740 || [[Atletiek]] || 18&nbsp;083 || |- | 741 || [[Hagia Sofia]] || 18&nbsp;123 || |- | 742 || [[Vis]] || 18&nbsp;157 || |- | 743 || [[Virus]] || 18&nbsp;246 || |- | 744 || [[Vatikaanstad]] || 18&nbsp;463 || |- | 745 || [[Bisantynse Ryk]] || 18&nbsp;514 || |- | 746 || [[Indonesië]] || 18&nbsp;532 || |- | 747 || [[Vloeistof]] || 18&nbsp;571 || |- | 748 || [[Hormoon]] || 18&nbsp;707 || |- | 749 || [[Reïnkarnasie]] || 18&nbsp;715 || |- | 750 || [[Skelet]] || 18&nbsp;784 || |- | 751 || [[Meksikostad]] || 18&nbsp;946 || |- | 752 || [[Papier]] || 18&nbsp;980 || |- | 753 || [[Inligting]] || 19&nbsp;128 || |- | 754 || [[Globalisering]] || 19&nbsp;261 || |- | 755 || [[NAVO]] || 19&nbsp;297 || |- | 756 || [[Maja]] || 19&nbsp;368 || |- | 757 || [[Midde-Ooste]] || 19&nbsp;561 || |- | 758 || [[Hardeskyf]] || 19&nbsp;590 || |- | 759 || [[Liefde]] || 19&nbsp;609 || |- | 760 || [[Aardbewing]] || 19&nbsp;627 || |- | 761 || [[Hond]] || 19&nbsp;740 || |- | 762 || [[Plato]] || 19&nbsp;815 || |- | 763 || [[Fisika]] || 19&nbsp;990 || |- | 764 || [[Diode]] || 20&nbsp;041 || |- | 765 || [[Slang]] || 20&nbsp;045 || |- | 766 || [[Glas]] || 20&nbsp;051 || |- | 767 || [[Plant]] || 20&nbsp;128 || |- | 768 || [[Albert Einstein]] || 20&nbsp;152 || |- | 769 || [[Martin Heidegger]] || 20&nbsp;164 || |- | 770 || [[Sumer]] || 20&nbsp;294 || |- | 771 || [[Strokiesverhaal]] || 20&nbsp;452 || |- | 772 || [[Pakistan]] || 20&nbsp;524 || |- | 773 || [[Water]] || 20&nbsp;571 || |- | 774 || [[Mier]] || 20&nbsp;601 || |- | 775 || [[Tornado]] || 20&nbsp;606 || |- | 776 || [[Terrorisme]] || 20&nbsp;673 || |- | 777 || [[Kongorivier]] || 20&nbsp;686 || |- | 778 || [[Judaïsme]] || 20&nbsp;707 || |- | 779 || [[Beeldhoukuns]] || 20&nbsp;739 || |- | 780 || [[Skryfstelsel]] || 20&nbsp;842 || |- | 781 || [[Gevegswapen]] || 20&nbsp;917 || |- | 782 || [[Turkye]] || 20&nbsp;984 || |- | 783 || [[Massa]] || 20&nbsp;997 || |- | 784 || [[Asteke]] || 21&nbsp;001 || |- | 785 || [[Athene]] || 21&nbsp;056 || |- | 786 || [[Filippyne]] || 21&nbsp;354 || |- | 787 || [[Reën]] || 21&nbsp;363 || |- | 788 || [[SI-stelsel]] || 21&nbsp;824 || |- | 789 || [[Organiese chemie]] || 21&nbsp;835 || |- | 790 || [[Voortplanting]] || 21&nbsp;839 || |- | 791 || [[Pi]] || 21&nbsp;919 || |- | 792 || [[Rivier]] || 21&nbsp;942 || |- | 793 || [[Beskawing]] || 21&nbsp;974 || |- | 794 || [[Madrid]] || 21&nbsp;987 || |- | 795 || [[Tsoenami]] || 22&nbsp;113 || |- | 796 || [[Perd]] || 22&nbsp;149 || |- | 797 || [[Duif]] || 22&nbsp;227 || |- | 798 || [[Ekonomie]] || 22&nbsp;308 || |- | 799 || [[Martin Luther]] || 22&nbsp;314 || |- | 800 || [[Swahili]] || 22&nbsp;357 || |- | 801 || [[Aluminium]] || 22&nbsp;529 || |- | 802 || [[Saoedi-Arabië]] || 22&nbsp;692 || |- | 803 || [[Fotosintese]] || 22&nbsp;719 || |- | 804 || [[Indië]] || 22&nbsp;960 || |- | 805 || [[Atlantiese Oseaan]] || 23&nbsp;027 || |- | 806 || [[Vryheidstandbeeld]] || 23&nbsp;033 || |- | 807 || [[Boom]] || 23&nbsp;460 || |- | 808 || [[Kanker]] || 23&nbsp;534 || |- | 809 || [[Skoonheid]] || 23&nbsp;586 || |- | 810 || [[Stad]] || 23&nbsp;591 || |- | 811 || [[Colombia]] || 23&nbsp;861 || |- | 812 || [[Holocaust]] || 24&nbsp;086 || |- | 813 || [[Atoom]] || 24&nbsp;170 || |- | 814 || [[Drukkerswese]] || 24&nbsp;622 || |- | 815 || [[Gesondheid]] || 24&nbsp;770 || |- | 816 || [[Radio]] || 24&nbsp;812 || |- | 817 || [[Hernubare energie]] || 24&nbsp;969 || |- | 818 || [[Soogdier]] || 25&nbsp;248 || |- | 819 || [[Mielie]] || 25&nbsp;302 || |- | 820 || [[Swartkolk]] || 25&nbsp;503 || |- | 821 || [[Koring]] || 25&nbsp;779 || |- | 822 || [[Rembrandt van Rijn]] || 26&nbsp;011 || |- | 823 || [[Afrika-unie]] || 26&nbsp;407 || |- | 824 || [[Kunsmatige intelligensie]] || 26&nbsp;424 || |- | 825 || [[See]] || 26&nbsp;505 || |- | 826 || [[Internasionale Geregshof]] || 26&nbsp;951 || |- | 827 || [[Koffie]] || 27&nbsp;480 || |- | 828 || [[Waterstof]] || 27&nbsp;636 || |- | 829 || [[New York]] || 28&nbsp;529 || |- | 830 || [[Yster]] || 28&nbsp;674 || |- | 831 || [[Arktiese Oseaan]] || 29&nbsp;213 || 1 |- | 832 || [[Fiksie]] || 29&nbsp;223 || 1 |- | 833 || [[Seksueel oordraagbare infeksie]] || 29&nbsp;711 || 1 |- | 834 || [[Letterkunde]] || 30&nbsp;038 || |- | 835 || [[Spysverteringstelsel]] || 30&nbsp;167 || |- | 836 || [[Sint Petersburg]] || 30&nbsp;336 || |- | 837 || [[Sophokles]] || 30&nbsp;396 || |- | 838 || [[Wiskunde]] || 30&nbsp;410 || |- | 839 || [[Ingmar Bergman]] || 30&nbsp;414 || |- | 840 || [[Kruistog]] || 30&nbsp;419 || |- | 841 || [[Spier]] || 30&nbsp;545 || |- | 842 || [[Sterrestelsel]] || 30&nbsp;611 || |- | 843 || [[Josef Stalin]] || 30&nbsp;666 || |- | 844 || [[Europa]] || 31&nbsp;157 || |- | 845 || [[Geneeskunde]] || 31&nbsp;346 || |- | 846 || [[Metabolisme]] || 31&nbsp;356 || |- | 847 || [[Feminisme]] || 31&nbsp;415 || |- | 848 || [[Alpe]] || 31&nbsp;637 || |- | 849 || [[Vergilius]] || 31&nbsp;756 || |- | 850 || [[Wladimir Lenin]] || 31&nbsp;842 || |- | 851 || [[Bangladesj]] || 31&nbsp;920 || |- | 852 || [[São Paulo]] || 32&nbsp;180 || |- | 853 || [[Russies]] || 32&nbsp;547 || |- | 854 || [[Alexander die Grote]] || 32&nbsp;870 || |- | 855 || [[Viëtnam]] || 33&nbsp;142 || |- | 856 || [[Koper]] || 33&nbsp;374 || |- | 857 || [[Tanzanië]] || 33&nbsp;430 || |- | 858 || [[Rome]] || 33&nbsp;862 || |- | 859 || [[Euro]] || 33&nbsp;873 || |- | 860 || [[Marlene Dietrich]] || 34&nbsp;038 || |- | 861 || [[William Shakespeare]] || 34&nbsp;803 || |- | 862 || [[Kalender]] || 35&nbsp;133 || |- | 863 || [[Wene]] || 35&nbsp;157 || |- | 864 || [[Kuba]] || 35&nbsp;172 || |- | 865 || [[Israel]] || 35&nbsp;605 || |- | 866 || [[Jaar]] || 35&nbsp;790 || |- | 867 || [[Cyrilliese skrif]] || 35&nbsp;858 || |- | 868 || [[Weer (meteorologie)]] || 36&nbsp;125 || |- | 869 || [[Europese Unie]] || 36&nbsp;156 || |- | 870 || [[Televisie]] || 36&nbsp;426 || |- | 871 || [[Asië]] || 36&nbsp;449 || |- | 872 || [[Jazz]] || 36&nbsp;462 || |- | 873 || [[Ystertydperk]] || 37&nbsp;045 || |- | 874 || [[Volksrepubliek China]] || 37&nbsp;953 || |- | 875 || [[Victoriameer]] || 37&nbsp;990 || |- | 876 || [[Afrika]] || 38&nbsp;084 || |- | 877 || [[Teheran]] || 38&nbsp;204 || |- | 878 || [[Nikola Tesla]] || 38&nbsp;346 || |- | 879 || [[Natuurramp]] || 38&nbsp;515 || |- | 880 || [[Washington, D.C.]] || 39&nbsp;069 || |- | 881 || [[Kommunikasie]] || 39&nbsp;765 || |- | 882 || [[Noord-Amerika]] || 39&nbsp;817 || |- | 883 || [[Kennisleer]] || 40&nbsp;284 || |- | 884 || [[Saturnus]] || 40&nbsp;309 || |- | 885 || [[Russiese Rewolusie (1917)]] || 40&nbsp;516 || |- | 886 || [[Alfred Hitchcock]] || 41&nbsp;949 || |- | 887 || [[Stanley Kubrick]] || 41&nbsp;995 || |- | 888 || [[Infrarooi]] || 42&nbsp;008 || |- | 889 || [[Buenos Aires]] || 42&nbsp;296 || |- | 890 || [[Renaissance]] || 42&nbsp;556 || |- | 891 || [[Eerste Wêreldoorlog]] || 42&nbsp;931 || |- | 892 || [[Rio de Janeiro]] || 42&nbsp;966 || |- | 893 || [[Viëtnamoorlog]] || 43&nbsp;273 || |- | 894 || [[Masjien]] || 44&nbsp;324 || |- | 895 || [[Frans]] || 44&nbsp;640 || |- | 896 || [[Tegnologie]] || 44&nbsp;799 || |- | 897 || [[Che Guevara]] || 45&nbsp;539 || |- | 898 || [[Salvador Dalí]] || 45&nbsp;753 || |- | 899 || [[Oseanië]] || 46&nbsp;821 || |- | 900 || [[Filosofie]] || 46&nbsp;905 || |- | 901 || [[Klimaat]] || 46&nbsp;973 || |- | 902 || [[Taoïsme]] || 47&nbsp;169 || |- | 903 || [[Henri Matisse]] || 48&nbsp;360 || |- | 904 || [[Nigerië]] || 48&nbsp;415 || |- | 905 || [[Napoleon Bonaparte]] || 48&nbsp;764 || |- | 906 || [[Sterrekunde]] || 49&nbsp;008 || |- | 907 || [[Swangerskap]] || 49&nbsp;361 || |- | 908 || [[Kommunisme]] || 50&nbsp;823 || |- | 909 || [[Senuweestelsel]] || 51&nbsp;936 || |- | 910 || [[Poësie]] || 52&nbsp;235 || |- | 911 || [[Johanna van Arkel]] || 52&nbsp;265 || |- | 912 || [[Anton Tsjechof]] || 52&nbsp;519 || |- | 913 || [[Li Bai]] || 53&nbsp;197 || |- | 914 || [[Klere]] || 54&nbsp;047 || |- | 915 || [[Antarktika]] || 55&nbsp;893 || |- | 916 || [[Vulkaan]] || 56&nbsp;033 || |- | 917 || [[Galileo Galilei]] || 56&nbsp;344 || |- | 918 || [[Dier]] || 56&nbsp;649 || |- | 919 || [[Thailand]] || 56&nbsp;916 || |- | 920 || [[Djengis Khan]] || 57&nbsp;375 || |- | 921 || [[Andy Warhol]] || 57&nbsp;505 || |- | 922 || [[Apartheid]] || 58&nbsp;006 || |- | 923 || [[Brussel]] || 58&nbsp;970 || |- | 924 || [[Dinosourus]] || 59&nbsp;098 || |- | 925 || [[Kernkrag]] || 59&nbsp;970 || |- | 926 || [[Sydney]] || 60&nbsp;914 || |- | 927 || [[Kroniese obstruktiewe longsiekte]] || 61&nbsp;588 || |- | 928 || [[Goud]] || 62&nbsp;249 || |- | 929 || [[Mesopotamië]] || 62&nbsp;257 || |- | 930 || [[Wyn]] || 63&nbsp;368 || |- | 931 || [[Melkweg]] || 64&nbsp;418 || |- | 932 || [[Pieter I van Rusland]] || 64&nbsp;847 || |- | 933 || [[Italië]] || 65&nbsp;190 || |- | 934 || [[Argentinië]] || 65&nbsp;748 || |- | 935 || [[Kat]] || 65&nbsp;851 || |- | 936 || [[Homeros]] || 66&nbsp;436 || |- | 937 || [[Mongoolse Ryk]] || 69&nbsp;167 || |- | 938 || [[Diabetes]] || 70&nbsp;739 || |- | 939 || [[Portugal]] || 72&nbsp;456 || |- | 940 || [[Spanje]] || 74&nbsp;419 || |- | 941 || [[Kuns]] || 75&nbsp;661 || |- | 942 || [[Oekraïne]] || 76&nbsp;792 || |- | 943 || [[Aardverwarming]] || 77&nbsp;572 || |- | 944 || [[Singapoer]] || 78&nbsp;239 || |- | 945 || [[Brasilië]] || 78&nbsp;281 || |- | 946 || [[Komeet]] || 78&nbsp;833 || |- | 947 || [[Sonnestelsel]] || 80&nbsp;707 || |- | 948 || [[Switserland]] || 82&nbsp;701 || |- | 949 || [[Shanghai]] || 83&nbsp;743 || |- | 950 || [[Geestesteuring]] || 83&nbsp;985 || |- | 951 || [[Leonardo da Vinci]] || 84&nbsp;348 || |- | 952 || [[Antieke Egipte]] || 85&nbsp;879 || |- | 953 || [[Moskou]] || 86&nbsp;516 || |- | 954 || [[Parys]] || 86&nbsp;542 || |- | 955 || [[Australië]] || 86&nbsp;620 || |- | 956 || [[Istanboel]] || 87&nbsp;192 || |- | 957 || [[Frankryk]] || 87&nbsp;964 || |- | 958 || [[Asteroïed]] || 89&nbsp;075 || |- | 959 || [[Mercurius]] || 89&nbsp;154 || |- | 960 || [[Skaak]] || 93&nbsp;901 || |- | 961 || [[Middeleeue]] || 94&nbsp;294 || |- | 962 || [[Konstantyn die Grote]] || 95&nbsp;941 || |- | 963 || [[Los Angeles]] || 95&nbsp;958 || |- | 964 || [[Aarde]] || 96&nbsp;083 || |- | 965 || [[Kanada]] || 97&nbsp;469 || |- | 966 || [[Ster]] || 97&nbsp;595 || |- | 967 || [[Boeddhisme]] || 98&nbsp;475 || |- | 968 || [[Uranus]] || 100&nbsp;438 || |- | 969 || [[Suid-Korea]] || 101&nbsp;283 || |- | 970 || [[Koue Oorlog]] || 101&nbsp;858 || |- | 971 || [[Oostenryk]] || 102&nbsp;100 || |- | 972 || [[Neptunus]] || 102&nbsp;634 || |- | 973 || [[Verenigde Koninkryk]] || 103&nbsp;599 || |- | 974 || [[Amsterdam]] || 106&nbsp;001 || |- | 975 || [[Londen]] || 106&nbsp;597 || |- | 976 || [[Japan]] || 107&nbsp;239 || |- | 977 || [[Duitsland]] || 107&nbsp;680 || |- | 978 || [[Berlyn]] || 108&nbsp;095 || |- | 979 || [[Nederland]] || 112&nbsp;621 || |- | 980 || [[Taal]] || 112&nbsp;962 || |- | 981 || [[Venus]] || 113&nbsp;728 || |- | 982 || [[Rusland]] || 113&nbsp;859 || |- | 983 || [[Son]] || 115&nbsp;426 || |- | 984 || [[Mars]] || 119&nbsp;680 || |- | 985 || [[Sowjetunie]] || 122&nbsp;217 || |- | 986 || [[Jupiter]] || 123&nbsp;625 || |- | 987 || [[Jesus van Nasaret]] || 126&nbsp;466 || |- | 988 || [[Maan]] || 126&nbsp;625 || |- | 989 || [[Kaapstad]] || 126&nbsp;764 || |- | 990 || [[Meksiko]] || 127&nbsp;378 || |- | 991 || [[Jean-Jacques Rousseau]] || 132&nbsp;765 || |- | 992 || [[Krieket]] || 134&nbsp;223 || |- | 993 || [[Iran]] || 134&nbsp;758 || |- | 994 || [[Mens]] || 136&nbsp;941 || |- | 995 || [[Pole]] || 142&nbsp;366 || |- | 996 || [[Suid-Afrika]] || 159&nbsp;384 || |- | 997 || [[Hindoeïsme]] || 159&nbsp;695 || |- | 998 || [[Verenigde State van Amerika]] || 166&nbsp;573 || |- | 999 || [[Ethiopië]] || 168&nbsp;388 || |- | 1000 || [[Tweede Wêreldoorlog]] || 175&nbsp;201 || |- class="sortbottom" |} em62bos2b7j3elvwa5e0oo5pecu2jli 2965550 2965547 2026-09-06T21:55:24Z Pynappel 70858 2965550 wikitext text/x-wiki [[:meta:List of Wikipedias by sample of articles]] == Range == {| class="wikitable" |- ! Datum !! Rang !! [[:m:Talk:List_of_Wikipedias_by_sample_of_articles/Archives/2007#Proposed_weighting_of_characters_for_formula_.28Option.232_using_Babel_text.29|Gewig]] !! Gemiddelde artikelgrootte !! Mediaan artikelgrootte !! Afwesig (0k) !! Saadjies (< 10k) !! Artikels (10-30k) !! Lang artikels (> 30k) !! Punt !! Groei |- | 2026-08-05 || 50 || 1.0 || 18,441 || 8,808 || 0 || 544 || 289 || 167 || 35.59 || +0.00 |- | 2026-09-05 || 47 || 1.0 || 20,734 || 10,085 || 0 || 497 || 287 || 216 || 39.88 || +4.29 |} == Artikels om uit te brei == Ek is tans besig om hierdie artikels m.b.v. [[Claude (groot taalmodel)|Claude]] n.a.v. die Engelse weergawes uit te brei. My [[Porboodskapingenieurswese|porboodskap]] aan Claude is: {| class="wikitable" ! Weergawe !! Porboodskap |- | 1 || Brei die artikel https://af.wikipedia.org/wiki/X uit na aanleiding van die Engelse artikel https://en.wikipedia.org/wiki/Y. Indien 'n sjabloon nie op afwiki bestaan nie, moet dit dan nie gebruik nie en pas die teks toepaslik aan sodat dit steeds sin maak. Maak seker die resulterende weergawe dupliseer nie inligting of verwysings nie. Moenie inligting uit die huidige weergawe verwyder nie, tensy dit feitelik inkorrek is. Werk eerder die huidige weergawe by met nuwe inligting uit die Engelse weergawe en pas die teks aan sodat die prosa natuurlik vloei. |- | 2 || Brei die artikel https://af.wikipedia.org/wiki/X uit na aanleiding van die Engelse artikel https://en.wikipedia.org/wiki/Y. Indien 'n sjabloon nie op afwiki bestaan nie, moet dit dan nie gebruik nie en pas die teks toepaslik aan sodat dit steeds sin maak. Maak seker die resulterende weergawe dupliseer nie inligting of verwysings nie. Moenie inligting uit die huidige weergawe verwyder nie, tensy dit feitelik inkorrek is. Werk eerder die huidige weergawe by met nuwe inligting uit die Engelse weergawe en pas die teks aan sodat die prosa natuurlik vloei. Moenie nuwe inhoud skep nie. Gebruik slegs die inhoud van die oorspronklike Afrikaanse weergawe en die inhoud van die Engelse weergawe om 'n uitgebreide nuwe Afrikaanse weergawe te skep. Bring ook alle verwysings oor vir stellings wat van die Engelse weergawe na die Afrikaanse weergawe oorgebring word. |- | 3 || Brei die artikel https://af.wikipedia.org/wiki/X uit na aanleiding van die Engelse artikel https://en.wikipedia.org/wiki/Y. Indien 'n sjabloon nie op afwiki bestaan nie, moet dit dan nie gebruik nie en pas die teks toepaslik aan sodat dit steeds sin maak. Maak seker die resulterende weergawe dupliseer nie inligting of verwysings nie. Moenie inligting uit die huidige weergawe verwyder nie, tensy dit feitelik inkorrek is. Werk eerder die huidige weergawe by met nuwe inligting uit die Engelse weergawe en pas die teks aan sodat die prosa natuurlik vloei. Moenie nuwe inhoud skep nie. Gebruik slegs die inhoud van die oorspronklike Afrikaanse weergawe en die inhoud van die Engelse weergawe om 'n uitgebreide nuwe Afrikaanse weergawe te skep. Bring ook alle verwysings oor vir stellings wat van die Engelse weergawe na die Afrikaanse weergawe oorgebring word. Indien 'n stelling reeds in die Afrikaanse weergawe is en dit het nie 'n verwysing nie, maar dieselfde stelling het 'n verwysing in die Engelse weergawe, bring die verwysing oor. |- | 4 || Brei die artikel hhttps://af.wikipedia.org/wiki/Viool uit na aanleiding van die artikels https://en.wikipedia.org/wiki/Violin en https://de.wikipedia.org/wiki/Violine. Indien 'n sjabloon nie op afwiki bestaan nie, moet dit dan nie gebruik nie en pas die teks toepaslik aan sodat dit steeds sin maak. Maak seker die resulterende weergawe dupliseer nie inligting of verwysings nie. Moenie inligting uit die huidige weergawe verwyder nie, tensy dit feitelik inkorrek is. Werk eerder die huidige weergawe by met nuwe inligting uit die ander weergawes en pas die teks aan sodat die prosa natuurlik vloei. Moenie jou eie navorsing doen of jou eie kennis gebruik om nuwe inhoud te skep nie. Gebruik slegs die inhoud van die oorspronklike Afrikaanse weergawe en die inhoud van die ander weergawes om 'n uitgebreide, nuwe Afrikaanse weergawe te skep. Bring ook alle verwysings oor vir stellings wat van die ander weergawe na die Afrikaanse weergawe oorgebring word. Indien 'n stelling reeds in die Afrikaanse weergawe is en dit het nie 'n verwysing nie, maar dieselfde stelling het 'n verwysing in 'n ander weergawe, bring die verwysing oor. Moenie onensiklopediese inhoud oorbring nie. Jy mag klein foutjies regmaak, maar lang paragrawe van duidelik verkeerde inhoud moet eerder glad nie oorgebring word nie. Gebruik slegs metrieke eenhede en moenie sjablone soos convert gebruik om alternatiewe eenhede te vertoon nie. |} Let wel: ons is nie besig om nuwe inhoud te genereer nie. Hierdie is nugtere vertalings, maar meer intelligent as bv. Google Translate omdat dit verdere instruksies, soos hierbo gesien, kan volg. Die risiko van gehallusineerde valse inligting is myns insiens laag. {| class="wikitable sortable" |+ Meta se monster van 1&nbsp;000 artikels ! Nr. !! Artikel !! Grootte (karakters) !! Porboodskapvolgorde |- | 1 || [[Viool]] || 862 || 4 |- | 2 || [[Inligtingstegnologie]] || 878 || |- | 3 || [[Geslag]] || 931 || |- | 4 || [[Programmeertaal]] || 954 || |- | 5 || [[Kernsplyting]] || 970 || |- | 6 || [[Metaalkunde]] || 972 || |- | 7 || [[Pandemie]] || 994 || |- | 8 || [[Sekonde]] || 1&nbsp;011 || |- | 9 || [[Algoritme]] || 1&nbsp;047 || |- | 10 || [[Vertaling]] || 1&nbsp;066 || |- | 11 || [[Monoteïsme]] || 1&nbsp;077 || |- | 12 || [[Lipied]] || 1&nbsp;104 || |- | 13 || [[Giovanni Pierluigi da Palestrina]] || 1&nbsp;110 || |- | 14 || [[Vrede]] || 1&nbsp;119 || |- | 15 || [[Kitaar]] || 1&nbsp;146 || |- | 16 || [[Fiets]] || 1&nbsp;148 || |- | 17 || [[Lugvaartuig]] || 1&nbsp;170 || |- | 18 || [[Natuur]] || 1&nbsp;174 || |- | 19 || [[Fisiese chemie]] || 1&nbsp;177 || |- | 20 || [[Grammatika]] || 1&nbsp;178 || |- | 21 || [[Gestremdheid]] || 1&nbsp;191 || |- | 22 || [[Teater]] || 1&nbsp;214 || |- | 23 || [[Bloed]] || 1&nbsp;226 || |- | 24 || [[Skip]] || 1&nbsp;231 || |- | 25 || [[Huwelik]] || 1&nbsp;248 || |- | 26 || [[Vakuum]] || 1&nbsp;254 || |- | 27 || [[Vleis]] || 1&nbsp;269 || |- | 28 || [[Tandheelkunde]] || 1&nbsp;270 || |- | 29 || [[Latynse skrif]] || 1&nbsp;279 || |- | 30 || [[Huis]] || 1&nbsp;307 || |- | 31 || [[Bedryfstelsel (inligtingstegnologie)]] || 1&nbsp;310 || |- | 32 || [[Dag]] || 1&nbsp;316 || |- | 33 || [[Bedreigde spesie]] || 1&nbsp;347 || |- | 34 || [[Rassisme]] || 1&nbsp;386 || |- | 35 || [[Boog (boukunde)]] || 1&nbsp;406 || |- | 36 || [[Behoud van energie]] || 1&nbsp;421 || |- | 37 || [[Lettergreep]] || 1&nbsp;425 || |- | 38 || [[Vertering]] || 1&nbsp;432 || |- | 39 || [[Djainisme]] || 1&nbsp;476 || |- | 40 || [[Trom]] || 1&nbsp;505 || |- | 41 || [[Brug]] || 1&nbsp;509 || |- | 42 || [[Magneetveld]] || 1&nbsp;522 || |- | 43 || [[Spel]] || 1&nbsp;561 || |- | 44 || [[Ploeg]] || 1&nbsp;570 || |- | 45 || [[Die Verhaal van Genji]] || 1&nbsp;605 || |- | 46 || [[Propaganda]] || 1&nbsp;606 || |- | 47 || [[Siekte]] || 1&nbsp;626 || |- | 48 || [[Geskiedenis (vakgebied)]] || 1&nbsp;639 || |- | 49 || [[Sterk wisselwerking]] || 1&nbsp;642 || |- | 50 || [[Roman]] || 1&nbsp;645 || |- | 51 || [[Bakspel]] || 1&nbsp;704 || |- | 52 || [[Mimar Sinan]] || 1&nbsp;716 || |- | 53 || [[Wiskundige analise]] || 1&nbsp;721 || |- | 54 || [[Wetenskap]] || 1&nbsp;733 || |- | 55 || [[Sielkunde]] || 1&nbsp;751 || |- | 56 || [[Swaard]] || 1&nbsp;766 || |- | 57 || [[David Hilbert]] || 1&nbsp;772 || |- | 58 || [[Siel]] || 1&nbsp;778 || |- | 59 || [[Neut]] || 1&nbsp;779 || |- | 60 || [[Wind]] || 1&nbsp;779 || |- | 61 || [[Ovidius]] || 1&nbsp;781 || |- | 62 || [[Getalteorie]] || 1&nbsp;787 || |- | 63 || [[Oneindigheid]] || 1&nbsp;824 || |- | 64 || [[Molière]] || 1&nbsp;831 || |- | 65 || [[Basis]] || 1&nbsp;871 || |- | 66 || [[Kind]] || 1&nbsp;882 || |- | 67 || [[Andes]] || 1&nbsp;898 || |- | 68 || [[Frédéric Chopin]] || 1&nbsp;901 || |- | 69 || [[Kalligrafie]] || 1&nbsp;905 || |- | 70 || [[Spesery]] || 1&nbsp;929 || |- | 71 || [[Monargie]] || 1&nbsp;950 || |- | 72 || [[Abū Nuwās]] || 1&nbsp;952 || |- | 73 || [[Mode]] || 1&nbsp;958 || |- | 74 || [[Rotsgebergte]] || 1&nbsp;959 || |- | 75 || [[Raphael]] || 1&nbsp;965 || |- | 76 || [[Euklides]] || 1&nbsp;978 || |- | 77 || [[Republiek]] || 2&nbsp;004 || |- | 78 || [[Handel (ekonomie)]] || 2&nbsp;015 || |- | 79 || [[Endokriene stelsel]] || 2&nbsp;031 || |- | 80 || [[Naguib Mahfouz]] || 2&nbsp;046 || |- | 81 || [[Snelheid]] || 2&nbsp;076 || |- | 82 || [[Ilias]] || 2&nbsp;117 || |- | 83 || [[Plantkunde]] || 2&nbsp;122 || |- | 84 || [[Blues]] || 2&nbsp;140 || |- | 85 || [[Voortplantingstelsel]] || 2&nbsp;140 || |- | 86 || [[Hafez]] || 2&nbsp;142 || |- | 87 || [[Biochemie]] || 2&nbsp;145 || |- | 88 || [[Anatomie]] || 2&nbsp;163 || |- | 89 || [[Chemiese verbinding]] || 2&nbsp;170 || |- | 90 || [[Woud]] || 2&nbsp;188 || |- | 91 || [[Organisme]] || 2&nbsp;204 || |- | 92 || [[Boek]] || 2&nbsp;207 || |- | 93 || [[Diego Velázquez]] || 2&nbsp;217 || |- | 94 || [[Klavier]] || 2&nbsp;223 || |- | 95 || [[Dam]] || 2&nbsp;224 || |- | 96 || [[Elektromagnetiese straling]] || 2&nbsp;234 || |- | 97 || [[Algebra]] || 2&nbsp;247 || |- | 98 || [[DNS]] || 2&nbsp;250 || |- | 99 || [[Denke]] || 2&nbsp;257 || |- | 100 || [[Krag]] || 2&nbsp;289 || |- | 101 || [[Joernalistiek]] || 2&nbsp;299 || |- | 102 || [[God]] || 2&nbsp;321 || |- | 103 || [[Suikers]] || 2&nbsp;324 || |- | 104 || [[Knaagdier]] || 2&nbsp;340 || |- | 105 || [[Arabiese Liga]] || 2&nbsp;342 || |- | 106 || [[Chanakya]] || 2&nbsp;355 || |- | 107 || [[Armoede]] || 2&nbsp;361 || |- | 108 || [[Sap]] || 2&nbsp;361 || |- | 109 || [[Geoffrey Chaucer]] || 2&nbsp;363 || |- | 110 || [[Man]] || 2&nbsp;366 || |- | 111 || [[Versnelling]] || 2&nbsp;387 || |- | 112 || [[Nanotegnologie]] || 2&nbsp;399 || |- | 113 || [[Neus]] || 2&nbsp;408 || |- | 114 || [[Elektriese stroom]] || 2&nbsp;423 || |- | 115 || [[Hartaanval]] || 2&nbsp;433 || |- | 116 || [[Qin Shi Huang]] || 2&nbsp;441 || |- | 117 || [[Reggae]] || 2&nbsp;444 || |- | 118 || [[Musiek]] || 2&nbsp;453 || |- | 119 || [[Nywerheidsektor]] || 2&nbsp;457 || |- | 120 || [[Familie (verwantskap)]] || 2&nbsp;479 || |- | 121 || [[Werklikheid]] || 2&nbsp;500 || |- | 122 || [[Hoek (meetkunde)]] || 2&nbsp;509 || |- | 123 || [[Vergelyking (wiskunde)]] || 2&nbsp;530 || |- | 124 || [[Jane Austen]] || 2&nbsp;569 || |- | 125 || [[Sagteware]] || 2&nbsp;577 || |- | 126 || [[Vegkuns]] || 2&nbsp;578 || |- | 127 || [[Alkohol]] || 2&nbsp;579 || |- | 128 || [[Sikhisme]] || 2&nbsp;581 || |- | 129 || [[Louis Armstrong]] || 2&nbsp;609 || |- | 130 || [[Alzheimersiekte]] || 2&nbsp;632 || |- | 131 || [[Frekwensie]] || 2&nbsp;640 || |- | 132 || [[Kanaal]] || 2&nbsp;655 || |- | 133 || [[Spesiale relatiwiteit]] || 2&nbsp;659 || |- | 134 || [[Fossielbrandstof]] || 2&nbsp;680 || |- | 135 || [[Sjintoïsme]] || 2&nbsp;685 || |- | 136 || [[Bofbal]] || 2&nbsp;693 || |- | 137 || [[Kālidāsa]] || 2&nbsp;709 || |- | 138 || [[Sosialisme]] || 2&nbsp;720 || |- | 139 || [[Ligsnelheid]] || 2&nbsp;722 || |- | 140 || [[Voltaire]] || 2&nbsp;723 || |- | 141 || [[Beroerte]] || 2&nbsp;733 || |- | 142 || [[Melk]] || 2&nbsp;736 || |- | 143 || [[Wiskundige bewys]] || 2&nbsp;749 || |- | 144 || [[Geleedpotiges]] || 2&nbsp;771 || |- | 145 || [[Sout (chemiese stof)]] || 2&nbsp;813 || |- | 146 || [[Laozi]] || 2&nbsp;824 || |- | 147 || [[Dood]] || 2&nbsp;828 || |- | 148 || [[Archaea]] || 2&nbsp;837 || |- | 149 || [[James Prescott Joule]] || 2&nbsp;855 || |- | 150 || [[Differensiaalvergelyking]] || 2&nbsp;867 || |- | 151 || [[Griekse alfabet]] || 2&nbsp;875 || |- | 152 || [[Katsushika Hokusai]] || 2&nbsp;892 || |- | 153 || [[Magneet]] || 2&nbsp;892 || |- | 154 || [[Voedsel]] || 2&nbsp;903 || |- | 155 || [[Rugbyvoetbal]] || 2&nbsp;911 || |- | 156 || [[Sojaboon]] || 2&nbsp;926 || |- | 157 || [[Blindheid]] || 2&nbsp;928 || |- | 158 || [[Zheng He]] || 2&nbsp;987 || |- | 159 || [[Respirasie (fisiologie)]] || 2&nbsp;992 || |- | 160 || [[Omar]] || 3&nbsp;005 || |- | 161 || [[Trein]] || 3&nbsp;016 || |- | 162 || [[Funksie]] || 3&nbsp;023 || |- | 163 || [[Abraham]] || 3&nbsp;034 || |- | 164 || [[Duisend-en-een-nag]] || 3&nbsp;048 || |- | 165 || [[Toestand van materie]] || 3&nbsp;060 || |- | 166 || [[Foneem]] || 3&nbsp;062 || |- | 167 || [[Logika]] || 3&nbsp;098 || |- | 168 || [[Geelrivier]] || 3&nbsp;119 || |- | 169 || [[Spesie]] || 3&nbsp;141 || |- | 170 || [[Temperatuur]] || 3&nbsp;158 || |- | 171 || [[Mitologie]] || 3&nbsp;163 || |- | 172 || [[Bronstydperk]] || 3&nbsp;164 || |- | 173 || [[Stelteorie]] || 3&nbsp;211 || |- | 174 || [[Prosa]] || 3&nbsp;221 || |- | 175 || [[Wêreldbank]] || 3&nbsp;222 || |- | 176 || [[Pythagoras se stelling]] || 3&nbsp;241 || |- | 177 || [[Besproeiing]] || 3&nbsp;264 || |- | 178 || [[Gregoriaanse kalender]] || 3&nbsp;264 || |- | 179 || [[Klokhorlosie]] || 3&nbsp;266 || |- | 180 || [[Jacques Cartier]] || 3&nbsp;296 || |- | 181 || [[Arabies-Israeliese konflik]] || 3&nbsp;298 || |- | 182 || [[Dialektiek]] || 3&nbsp;323 || |- | 183 || [[Entstof]] || 3&nbsp;334 || |- | 184 || [[Immuunstelsel]] || 3&nbsp;340 || |- | 185 || [[Karibiese See]] || 3&nbsp;351 || |- | 186 || [[Sarah Bernhardt]] || 3&nbsp;361 || |- | 187 || [[Taalwetenskappe]] || 3&nbsp;383 || |- | 188 || [[Driehoeksmeting]] || 3&nbsp;439 || |- | 189 || [[Sport]] || 3&nbsp;459 || |- | 190 || [[Mate]] || 3&nbsp;473 || |- | 191 || [[Mahabharata]] || 3&nbsp;485 || |- | 192 || [[Ferdinand Magellaan]] || 3&nbsp;505 || |- | 193 || [[Belasting]] || 3&nbsp;508 || |- | 194 || [[Jawaharlal Nehru]] || 3&nbsp;512 || |- | 195 || [[Kultuur]] || 3&nbsp;517 || |- | 196 || [[Parthenon]] || 3&nbsp;535 || |- | 197 || [[Hebreeus]] || 3&nbsp;546 || |- | 198 || [[Onderwys]] || 3&nbsp;546 || |- | 199 || [[Gabriel García Márquez]] || 3&nbsp;553 || |- | 200 || [[Mark Twain]] || 3&nbsp;582 || |- | 201 || [[Gottfried Wilhelm Leibniz]] || 3&nbsp;588 || |- | 202 || [[Hoender]] || 3&nbsp;611 || |- | 203 || [[Plasma (fisika)]] || 3&nbsp;617 || |- | 204 || [[Graansorghum]] || 3&nbsp;651 || |- | 205 || [[Videospeletjie]] || 3&nbsp;652 || |- | 206 || [[Abbasidiese Kalifaat]] || 3&nbsp;673 || |- | 207 || [[Indus]] || 3&nbsp;678 || |- | 208 || [[Leonhard Euler]] || 3&nbsp;687 || |- | 209 || [[Claudius Galenus]] || 3&nbsp;699 || |- | 210 || [[Heldedig van Gilgamesj]] || 3&nbsp;747 || |- | 211 || [[Meiji-restourasie]] || 3&nbsp;780 || |- | 212 || [[Skilderkuns]] || 3&nbsp;782 || |- | 213 || [[Klassieke meganika]] || 3&nbsp;789 || |- | 214 || [[Frida Kahlo]] || 3&nbsp;793 || |- | 215 || [[Al-Ghazali]] || 3&nbsp;795 || |- | 216 || [[Kapitaal (ekonomie)]] || 3&nbsp;798 || |- | 217 || [[Kilimandjaro]] || 3&nbsp;800 || |- | 218 || [[Vrou]] || 3&nbsp;803 || |- | 219 || [[Turks]] || 3&nbsp;812 || |- | 220 || [[Avicenna]] || 3&nbsp;831 || |- | 221 || [[Biblioteek]] || 3&nbsp;832 || |- | 222 || [[Rooms-Katolieke Kerk]] || 3&nbsp;834 || |- | 223 || [[Mohammed ibn Moesa al-Chwarizmi]] || 3&nbsp;836 || |- | 224 || [[Brood]] || 3&nbsp;842 || |- | 225 || [[Asemhalingstelsel]] || 3&nbsp;851 || |- | 226 || [[Liter]] || 3&nbsp;853 || |- | 227 || [[Gastroenteritis]] || 3&nbsp;900 || |- | 228 || [[Nagarjuna]] || 3&nbsp;905 || |- | 229 || [[Piramide]] || 3&nbsp;920 || |- | 230 || [[Ekologie]] || 3&nbsp;933 || |- | 231 || [[Satyajit Ray]] || 3&nbsp;934 || |- | 232 || [[Numeriese analise]] || 3&nbsp;942 || |- | 233 || [[Analitiese chemie]] || 3&nbsp;952 || |- | 234 || [[Politeïsme]] || 3&nbsp;964 || |- | 235 || [[Etiek]] || 3&nbsp;966 || |- | 236 || [[Molekuul]] || 3&nbsp;980 || |- | 237 || [[Suid-Chinese See]] || 3&nbsp;987 || |- | 238 || [[Walvisagtiges]] || 4&nbsp;031 || |- | 239 || [[Dunderm]] || 4&nbsp;080 || |- | 240 || [[Wêreldhandelsorganisasie]] || 4&nbsp;083 || |- | 241 || [[Johannes Brahms]] || 4&nbsp;089 || |- | 242 || [[Mississippirivier]] || 4&nbsp;097 || |- | 243 || [[Oorstroming]] || 4&nbsp;097 || |- | 244 || [[Ingenieurswese]] || 4&nbsp;122 || |- | 245 || [[Augustus Octavianus]] || 4&nbsp;130 || |- | 246 || [[Haaie]] || 4&nbsp;130 || |- | 247 || [[Gholf]] || 4&nbsp;133 || |- | 248 || [[Umm Kulthum]] || 4&nbsp;150 || |- | 249 || [[Nairobi]] || 4&nbsp;153 || |- | 250 || [[Ensiem]] || 4&nbsp;171 || |- | 251 || [[OPUL]] || 4&nbsp;175 || |- | 252 || [[Augustinus van Hippo]] || 4&nbsp;184 || |- | 253 || [[Eiffeltoring]] || 4&nbsp;190 || |- | 254 || [[Shahnameh]] || 4&nbsp;192 || |- | 255 || [[Wanvoeding]] || 4&nbsp;219 || |- | 256 || [[Bier]] || 4&nbsp;229 || |- | 257 || [[Argitektuur]] || 4&nbsp;233 || |- | 258 || [[Biotegnologie]] || 4&nbsp;272 || |- | 259 || [[John Maynard Keynes]] || 4&nbsp;284 || |- | 260 || [[Trompet]] || 4&nbsp;307 || |- | 261 || [[Koepel]] || 4&nbsp;334 || |- | 262 || [[Gemeenskap]] || 4&nbsp;340 || |- | 263 || [[Himalaja]] || 4&nbsp;375 || |- | 264 || [[Niccolò Machiavelli]] || 4&nbsp;378 || |- | 265 || [[Hout]] || 4&nbsp;391 || |- | 266 || [[Ateïsme]] || 4&nbsp;412 || |- | 267 || [[Plaattektoniek]] || 4&nbsp;419 || |- | 268 || [[Dikderm]] || 4&nbsp;424 || |- | 269 || [[Bengaals]] || 4&nbsp;441 || |- | 270 || [[Diskriminasie]] || 4&nbsp;452 || |- | 271 || [[Simfonie]] || 4&nbsp;461 || |- | 272 || [[Giacomo Puccini]] || 4&nbsp;467 || |- | 273 || [[Matsuo Basho]] || 4&nbsp;506 || |- | 274 || [[Vigs]] || 4&nbsp;507 || |- | 275 || [[Miguel de Cervantes]] || 4&nbsp;539 || |- | 276 || [[Sima Qian]] || 4&nbsp;564 || |- | 277 || [[Kameel]] || 4&nbsp;569 || |- | 278 || [[Noordsee]] || 4&nbsp;581 || |- | 279 || [[Indiese Oseaan]] || 4&nbsp;610 || |- | 280 || [[Protestantisme]] || 4&nbsp;618 || |- | 281 || [[Ibn Battuta]] || 4&nbsp;621 || |- | 282 || [[Menseregte]] || 4&nbsp;652 || |- | 283 || [[Unesco]] || 4&nbsp;683 || |- | 284 || [[Internasionale Monetêre Fonds]] || 4&nbsp;707 || |- | 285 || [[Heelal]] || 4&nbsp;730 || |- | 286 || [[Nicolaas Copernicus]] || 4&nbsp;737 || |- | 287 || [[Marilyn Monroe]] || 4&nbsp;755 || |- | 288 || [[Lagos]] || 4&nbsp;774 || |- | 289 || [[Enrico Fermi]] || 4&nbsp;821 || |- | 290 || [[Koreaans]] || 4&nbsp;832 || |- | 291 || [[Yangtze]] || 4&nbsp;832 || |- | 292 || [[Verkoue]] || 4&nbsp;833 || |- | 293 || [[Drieklowedam]] || 4&nbsp;845 || |- | 294 || [[Franz Kafka]] || 4&nbsp;870 || |- | 295 || [[Protis]] || 4&nbsp;870 || |- | 296 || [[Rabindranath Tagore]] || 4&nbsp;889 || |- | 297 || [[Robot]] || 4&nbsp;894 || |- | 298 || [[Rosa Luxemburg]] || 4&nbsp;901 || |- | 299 || [[Primaat]] || 4&nbsp;944 || |- | 300 || [[Vervoer]] || 4&nbsp;979 || |- | 301 || [[Sigmund Freud]] || 4&nbsp;993 || |- | 302 || [[Siddhartha Gautama]] || 4&nbsp;999 || |- | 303 || [[Tydsone]] || 5&nbsp;019 || |- | 304 || [[Bogotá]] || 5&nbsp;068 || |- | 305 || [[Zhu Xi]] || 5&nbsp;076 || |- | 306 || [[Wêreldgesondheidsorganisasie]] || 5&nbsp;077 || |- | 307 || [[Koolhidraat]] || 5&nbsp;097 || |- | 308 || [[Han-dinastie]] || 5&nbsp;121 || |- | 309 || [[Materialisme]] || 5&nbsp;125 || |- | 310 || [[Immanuel Kant]] || 5&nbsp;127 || |- | 311 || [[Konserwatisme]] || 5&nbsp;130 || |- | 312 || [[Rockmusiek]] || 5&nbsp;132 || |- | 313 || [[Elektroniese musiek]] || 5&nbsp;133 || |- | 314 || [[Antieke Griekeland]] || 5&nbsp;141 || |- | 315 || [[Metaal]] || 5&nbsp;157 || |- | 316 || [[Sint Pieterskerk]] || 5&nbsp;158 || |- | 317 || [[Chinese karakter]] || 5&nbsp;168 || |- | 318 || [[Kilogram]] || 5&nbsp;217 || |- | 319 || [[Dodeakker van Giza]] || 5&nbsp;229 || |- | 320 || [[Kaspiese See]] || 5&nbsp;250 || |- | 321 || [[Angkor Wat]] || 5&nbsp;259 || |- | 322 || [[Karatsji]] || 5&nbsp;263 || |- | 323 || [[Dante Alighieri]] || 5&nbsp;278 || |- | 324 || [[Christendom]] || 5&nbsp;283 || |- | 325 || [[Süleyman I]] || 5&nbsp;339 || |- | 326 || [[Longontsteking]] || 5&nbsp;379 || |- | 327 || [[Nigerrivier]] || 5&nbsp;383 || |- | 328 || [[Oseaan]] || 5&nbsp;388 || |- | 329 || [[Delhi]] || 5&nbsp;395 || |- | 330 || [[Verslawing]] || 5&nbsp;417 || |- | 331 || [[Wiel]] || 5&nbsp;442 || |- | 332 || [[Simmetrie]] || 5&nbsp;451 || |- | 333 || [[Ernest Rutherford]] || 5&nbsp;452 || |- | 334 || [[Kwantummeganika]] || 5&nbsp;460 || |- | 335 || [[Marcel Proust]] || 5&nbsp;472 || |- | 336 || [[Dobbel]] || 5&nbsp;496 || |- | 337 || [[Arabies]] || 5&nbsp;499 || |- | 338 || [[René Descartes]] || 5&nbsp;506 || |- | 339 || [[Bangkok]] || 5&nbsp;543 || |- | 340 || [[Gars]] || 5&nbsp;587 || |- | 341 || [[Geletterdheid]] || 5&nbsp;595 || |- | 342 || [[Lewe]] || 5&nbsp;597 || |- | 343 || [[Piesang]] || 5&nbsp;609 || |- | 344 || [[Basketbal]] || 5&nbsp;618 || |- | 345 || [[Ganges]] || 5&nbsp;621 || |- | 346 || [[John Locke]] || 5&nbsp;643 || |- | 347 || [[Slawerny]] || 5&nbsp;658 || |- | 348 || [[Tafelsout]] || 5&nbsp;686 || |- | 349 || [[Persies]] || 5&nbsp;716 || |- | 350 || [[Druiwe]] || 5&nbsp;744 || |- | 351 || [[Ottomaanse Ryk]] || 5&nbsp;745 || |- | 352 || [[James Watt]] || 5&nbsp;747 || |- | 353 || [[Charlie Chaplin]] || 5&nbsp;753 || |- | 354 || [[Blom]] || 5&nbsp;761 || |- | 355 || [[Alan Turing]] || 5&nbsp;827 || |- | 356 || [[Kaïro]] || 5&nbsp;833 || |- | 357 || [[Ming-dinastie]] || 5&nbsp;842 || |- | 358 || [[Michael Jackson]] || 5&nbsp;843 || |- | 359 || [[Johannes Gutenberg]] || 5&nbsp;858 || |- | 360 || [[Max Weber]] || 5&nbsp;870 || |- | 361 || [[Jorge Luis Borges]] || 5&nbsp;903 || |- | 362 || [[Berg]] || 5&nbsp;904 || |- | 363 || [[Militêr]] || 5&nbsp;907 || |- | 364 || [[Guptaryk]] || 5&nbsp;931 || |- | 365 || [[Skroef]] || 5&nbsp;987 || |- | 366 || [[Amasonerivier]] || 5&nbsp;994 || |- | 367 || [[Johann Wolfgang von Goethe]] || 6&nbsp;016 || |- | 368 || [[Komplekse getal]] || 6&nbsp;044 || |- | 369 || [[Algemene relatiwiteit]] || 6&nbsp;045 || |- | 370 || [[Bloedsomloopstelsel]] || 6&nbsp;063 || |- | 371 || [[Amfibieë]] || 6&nbsp;064 || |- | 372 || [[Fundamentalisme]] || 6&nbsp;070 || |- | 373 || [[Transformator]] || 6&nbsp;074 || |- | 374 || [[Koördinatestelsel]] || 6&nbsp;078 || |- | 375 || [[Erwin Schrödinger]] || 6&nbsp;086 || |- | 376 || [[Waarheid]] || 6&nbsp;127 || |- | 377 || [[Diplomasie]] || 6&nbsp;132 || |- | 378 || [[Djakarta]] || 6&nbsp;142 || |- | 379 || [[Appel]] || 6&nbsp;145 || |- | 380 || [[Chinees]] || 6&nbsp;152 || |- | 381 || [[Simón Bolívar]] || 6&nbsp;175 || |- | 382 || [[Dmitri Mendelejef]] || 6&nbsp;204 || |- | 383 || [[Oor]] || 6&nbsp;228 || |- | 384 || [[Portugees]] || 6&nbsp;229 || |- | 385 || [[Le Corbusier]] || 6&nbsp;282 || |- | 386 || [[Amerikaanse dollar]] || 6&nbsp;287 || |- | 387 || [[Tim Berners-Lee]] || 6&nbsp;301 || |- | 388 || [[Empire State-gebou]] || 6&nbsp;302 || |- | 389 || [[Chemiese element]] || 6&nbsp;315 || |- | 390 || [[Tenk]] || 6&nbsp;321 || |- | 391 || [[Sanskrit]] || 6&nbsp;359 || |- | 392 || [[Protestantse Hervorming]] || 6&nbsp;370 || |- | 393 || [[Sjokolade]] || 6&nbsp;380 || |- | 394 || [[Swam]] || 6&nbsp;408 || |- | 395 || [[Jean-Paul Sartre]] || 6&nbsp;420 || |- | 396 || [[Bagdad]] || 6&nbsp;472 || |- | 397 || [[Tropiese sikloon]] || 6&nbsp;493 || |- | 398 || [[Liberalisme]] || 6&nbsp;500 || |- | 399 || [[Fluit]] || 6&nbsp;503 || |- | 400 || [[Anorganiese chemie]] || 6&nbsp;520 || |- | 401 || [[Swartsee]] || 6&nbsp;531 || |- | 402 || [[Woord]] || 6&nbsp;534 || |- | 403 || [[Antonio Vivaldi]] || 6&nbsp;548 || |- | 404 || [[Martin Luther King jr.]] || 6&nbsp;552 || |- | 405 || [[Emosie]] || 6&nbsp;566 || |- | 406 || [[Arabiese skrif]] || 6&nbsp;573 || |- | 407 || [[Selfmoord]] || 6&nbsp;601 || |- | 408 || [[Adam Smith]] || 6&nbsp;620 || |- | 409 || [[Sun Yat-sen]] || 6&nbsp;622 || |- | 410 || [[Ultraviolet]] || 6&nbsp;630 || |- | 411 || [[Masjiengeweer]] || 6&nbsp;632 || |- | 412 || [[Panamakanaal]] || 6&nbsp;634 || |- | 413 || [[Pottebakkery]] || 6&nbsp;643 || |- | 414 || [[Etanol]] || 6&nbsp;691 || |- | 415 || [[Qing-dinastie]] || 6&nbsp;695 || |- | 416 || [[Swem]] || 6&nbsp;733 || |- | 417 || [[Japannees]] || 6&nbsp;775 || |- | 418 || [[Malaria]] || 6&nbsp;829 || |- | 419 || [[Elektronika]] || 6&nbsp;833 || |- | 420 || [[Lodewyk XIV van Frankryk]] || 6&nbsp;862 || |- | 421 || [[Vaste stof]] || 6&nbsp;929 || |- | 422 || [[Georg Friedrich Händel]] || 6&nbsp;991 || |- | 423 || [[George Washington]] || 7&nbsp;007 || |- | 424 || [[Kernwapen]] || 7&nbsp;035 || |- | 425 || [[Doofheid]] || 7&nbsp;070 || |- | 426 || [[Buskruit]] || 7&nbsp;082 || |- | 427 || [[Ludwig Wittgenstein]] || 7&nbsp;136 || |- | 428 || [[Neil Armstrong]] || 7&nbsp;193 || |- | 429 || [[Vrug]] || 7&nbsp;202 || |- | 430 || [[Gustav Mahler]] || 7&nbsp;225 || |- | 431 || [[Burgeroorlog]] || 7&nbsp;230 || |- | 432 || [[Kinshasa]] || 7&nbsp;235 || |- | 433 || [[Logaritme]] || 7&nbsp;252 || |- | 434 || [[Flamenco]] || 7&nbsp;261 || |- | 435 || [[Max Planck]] || 7&nbsp;311 || |- | 436 || [[Poliomiëlitis]] || 7&nbsp;326 || |- | 437 || [[Reptiel]] || 7&nbsp;376 || |- | 438 || [[Meter]] || 7&nbsp;381 || |- | 439 || [[Konfusius]] || 7&nbsp;382 || |- | 440 || [[Joeri Gagarin]] || 7&nbsp;428 || |- | 441 || [[Verligting]] || 7&nbsp;428 || |- | 442 || [[Ideologie]] || 7&nbsp;440 || |- | 443 || [[Rondewurms]] || 7&nbsp;484 || |- | 444 || [[Albrecht Dürer]] || 7&nbsp;529 || |- | 445 || [[Vuurwapen]] || 7&nbsp;576 || |- | 446 || [[Diamant]] || 7&nbsp;581 || |- | 447 || [[Tang-dinastie]] || 7&nbsp;589 || |- | 448 || [[Resistor]] || 7&nbsp;621 || |- | 449 || [[Alg]] || 7&nbsp;626 || |- | 450 || [[Elektromagnetisme]] || 7&nbsp;696 || |- | 451 || [[Groot Muur van China]] || 7&nbsp;734 || |- | 452 || [[Hoofpyn]] || 7&nbsp;739 || |- | 453 || [[Mumbai]] || 7&nbsp;749 || |- | 454 || [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel]] || 7&nbsp;750 || |- | 455 || [[Frank Lloyd Wright]] || 7&nbsp;760 || |- | 456 || [[Antibiotikum]] || 7&nbsp;768 || |- | 457 || [[Oossee]] || 7&nbsp;780 || |- | 458 || [[Radioaktiwiteit]] || 7&nbsp;780 || |- | 459 || [[Igor Strawinski]] || 7&nbsp;793 || |- | 460 || [[Die krygskuns]] || 7&nbsp;979 || |- | 461 || [[Ibn Chaldoen]] || 7&nbsp;996 || |- | 462 || [[Maliryk]] || 8&nbsp;001 || |- | 463 || [[Dhaka]] || 8&nbsp;035 || |- | 464 || [[Politieke party]] || 8&nbsp;048 || |- | 465 || [[Groot Koraalrif]] || 8&nbsp;054 || |- | 466 || [[Anargisme]] || 8&nbsp;077 || |- | 467 || [[Francisco Goya]] || 8&nbsp;085 || |- | 468 || [[Konfusianisme]] || 8&nbsp;086 || |- | 469 || [[Franz Schubert]] || 8&nbsp;099 || |- | 470 || [[Taj Mahal]] || 8&nbsp;124 || |- | 471 || [[Baikalmeer]] || 8&nbsp;146 || |- | 472 || [[Federico Fellini]] || 8&nbsp;153 || |- | 473 || [[Kolkata]] || 8&nbsp;157 || |- | 474 || [[Kores die Grote]] || 8&nbsp;173 || |- | 475 || [[Diktatorskap]] || 8&nbsp;211 || |- | 476 || [[Carl Friedrich Gauss]] || 8&nbsp;215 || |- | 477 || [[James Joyce]] || 8&nbsp;217 || |- | 478 || [[Fjodor Dostojefski]] || 8&nbsp;239 || |- | 479 || [[Ryn]] || 8&nbsp;269 || |- | 480 || [[Godsdiens]] || 8&nbsp;274 || |- | 481 || [[Lord Byron]] || 8&nbsp;291 || |- | 482 || [[Judo]] || 8&nbsp;300 || |- | 483 || [[Lineêre algebra]] || 8&nbsp;360 || |- | 484 || [[Joseph Haydn]] || 8&nbsp;370 || |- | 485 || [[Demokrasie]] || 8&nbsp;385 || |- | 486 || [[Timoer]] || 8&nbsp;395 || |- | 487 || [[Sitrus]] || 8&nbsp;398 || |- | 488 || [[Griep]] || 8&nbsp;421 || |- | 489 || [[Hip-hop-musiek]] || 8&nbsp;427 || |- | 490 || [[Henry Ford]] || 8&nbsp;459 || |- | 491 || [[Olimpiese Spele]] || 8&nbsp;526 || |- | 492 || [[Victor Hugo]] || 8&nbsp;529 || |- | 493 || [[Gas]] || 8&nbsp;666 || |- | 494 || [[Kolonialisme]] || 8&nbsp;698 || |- | 495 || [[Groot Mere]] || 8&nbsp;725 || |- | 496 || [[Giuseppe Verdi]] || 8&nbsp;740 || |- | 497 || [[Brahmagupta]] || 8&nbsp;748 || |- | 498 || [[Internet]] || 8&nbsp;767 || 1, 3 |- | 499 || [[Rekenkunde]] || 8&nbsp;783 || 1, 3 |- | 500 || [[ASEAN]] || 8&nbsp;807 || 1 |- | 501 || [[Springstof]] || 8&nbsp;809 || 1 |- | 502 || [[Asoka]] || 8&nbsp;836 || 1 |- | 503 || [[Antonín Dvořák]] || 8&nbsp;838 || 1 |- | 504 || [[Doebai (stad)]] || 8&nbsp;853 || 1 |- | 505 || [[Kontinent]] || 8&nbsp;869 || 1 |- | 506 || [[Tuberkulose]] || 8&nbsp;876 || 1 |- | 507 || [[Akbar die Grote]] || 8&nbsp;945 || 1 |- | 508 || [[Spinnekop]] || 8&nbsp;951 || 1 |- | 509 || [[Oog]] || 8&nbsp;969 || 1 |- | 510 || [[Kwame Nkrumah]] || 9&nbsp;020 || 1 |- | 511 || [[Wolga]] || 9&nbsp;026 || 1 |- | 512 || [[Insek]] || 9&nbsp;055 || 1 |- | 513 || [[Nasionalisme]] || 9&nbsp;073 || 2 |- | 514 || [[Evolusie]] || 9&nbsp;093 || 2 |- | 515 || [[Karel die Grote]] || 9&nbsp;102 || 2 |- | 516 || [[Rekenaar]] || 9&nbsp;130 || 2 |- | 517 || [[Toring]] || 9&nbsp;135 || 2 |- | 518 || [[Waarskynlikheid]] || 9&nbsp;155 || 2 |- | 519 || [[Saladin]] || 9&nbsp;156 || 2 |- | 520 || [[Tennis]] || 9&nbsp;219 || 2 |- | 521 || [[Mohammed]] || 9&nbsp;226 || 2 |- | 522 || [[Akira Kurosawa]] || 9&nbsp;259 || 2 |- | 523 || [[Damaskus]] || 9&nbsp;259 || 2 |- | 524 || [[Pjotr Tsjaikofski]] || 9&nbsp;320 || |- | 525 || [[Ensiklopedie]] || 9&nbsp;323 || 1 |- | 526 || [[Inkas]] || 9&nbsp;325 || 1 |- | 527 || [[Oppervlakte]] || 9&nbsp;345 || 1 |- | 528 || [[Termodinamika]] || 9&nbsp;493 || 1 |- | 529 || [[El Niño]] || 9&nbsp;521 || 1 |- | 530 || [[Rolprent]] || 9&nbsp;524 || 1 |- | 531 || [[Obesiteit]] || 9&nbsp;561 || 1 |- | 532 || [[Regering]] || 9&nbsp;577 || 1 |- | 533 || [[Animasie]] || 9&nbsp;614 || 1 |- | 534 || [[Thomas van Aquino]] || 9&nbsp;623 || 1 |- | 535 || [[Louis Pasteur]] || 9&nbsp;666 || 1 |- | 536 || [[Hans Christian Andersen]] || 9&nbsp;675 || 1 |- | 537 || [[Reg]] || 9&nbsp;717 || 1 |- | 538 || [[Brein]] || 9&nbsp;780 || 1 |- | 539 || [[Politiek]] || 9&nbsp;790 || 1 |- | 540 || [[Rooikruis]] || 9&nbsp;878 || 1 |- | 541 || [[Jerusalem]] || 9&nbsp;916 || 1 |- | 542 || [[Mekka]] || 9&nbsp;954 || 1 |- | 543 || [[Kapasitor]] || 9&nbsp;992 || 1 |- | 544 || [[Grieks]] || 9&nbsp;997 || 1 |- | 545 || [[Nylrivier]] || 10&nbsp;000 || |- | 546 || [[Go]] || 10&nbsp;019 || |- | 547 || [[Biologie]] || 10&nbsp;058 || |- | 548 || [[James Cook]] || 10&nbsp;091 || |- | 549 || [[Mahatma Gandhi]] || 10&nbsp;093 || |- | 550 || [[Aristoteles]] || 10&nbsp;160 || |- | 551 || [[Doodstraf]] || 10&nbsp;160 || |- | 552 || [[Abraham Lincoln]] || 10&nbsp;162 || |- | 553 || [[Colosseum]] || 10&nbsp;168 || |- | 554 || [[Stoomenjin]] || 10&nbsp;168 || |- | 555 || [[Mak maak]] || 10&nbsp;222 || |- | 556 || [[Romeinse Ryk]] || 10&nbsp;240 || |- | 557 || [[Gees (mens)]] || 10&nbsp;273 || |- | 558 || [[E-pos]] || 10&nbsp;304 || |- | 559 || [[Klank]] || 10&nbsp;361 || |- | 560 || [[Speelding]] || 10&nbsp;367 || |- | 561 || [[Induktor]] || 10&nbsp;399 || |- | 562 || [[Geneesmiddel]] || 10&nbsp;418 || |- | 563 || [[Duits]] || 10&nbsp;422 || |- | 564 || [[Imperialisme]] || 10&nbsp;429 || |- | 565 || [[Peter Paul Rubens]] || 10&nbsp;462 || |- | 566 || [[Sentrale verwerkingseenheid]] || 10&nbsp;490 || |- | 567 || [[Hernán Cortés]] || 10&nbsp;499 || |- | 568 || [[Transistor]] || 10&nbsp;503 || |- | 569 || [[Richard Wagner]] || 10&nbsp;549 || |- | 570 || [[Moses]] || 10&nbsp;593 || |- | 571 || [[Everest]] || 10&nbsp;621 || |- | 572 || [[Vincent van Gogh]] || 10&nbsp;640 || |- | 573 || [[Irak]] || 10&nbsp;659 || |- | 574 || [[Lig]] || 10&nbsp;690 || |- | 575 || [[Carolus Linnaeus]] || 10&nbsp;706 || |- | 576 || [[Rys]] || 10&nbsp;771 || |- | 577 || [[Swaartekrag]] || 10&nbsp;815 || |- | 578 || [[Suidelike Oseaan]] || 10&nbsp;828 || |- | 579 || [[Motorvoertuig]] || 10&nbsp;851 || |- | 580 || [[Planeet]] || 10&nbsp;851 || |- | 581 || [[Katoen]] || 10&nbsp;887 || |- | 582 || [[Simone de Beauvoir]] || 10&nbsp;889 || |- | 583 || [[Klip]] || 10&nbsp;908 || |- | 584 || [[Britse Ryk]] || 10&nbsp;909 || |- | 585 || [[Bees]] || 10&nbsp;911 || |- | 586 || [[Chemie]] || 11&nbsp;037 || |- | 587 || [[Kaas]] || 11&nbsp;072 || |- | 588 || [[Egipte]] || 11&nbsp;073 || |- | 589 || [[Graan]] || 11&nbsp;092 || |- | 590 || [[Amerikaanse Burgeroorlog]] || 11&nbsp;108 || |- | 591 || [[Marie Curie]] || 11&nbsp;114 || |- | 592 || [[Vasco da Gama]] || 11&nbsp;124 || |- | 593 || [[Isaac Newton]] || 11&nbsp;167 || |- | 594 || [[Tabak]] || 11&nbsp;175 || |- | 595 || [[Suidpool]] || 11&nbsp;212 || |- | 596 || [[Tin]] || 11&nbsp;215 || |- | 597 || [[Waterkringloop]] || 11&nbsp;254 || |- | 598 || [[Menstruasie]] || 11&nbsp;258 || |- | 599 || [[Marxisme]] || 11&nbsp;299 || |- | 600 || [[Nobelprys]] || 11&nbsp;330 || |- | 601 || [[Aleksander Poesjkin]] || 11&nbsp;339 || |- | 602 || [[Pokke]] || 11&nbsp;364 || |- | 603 || [[Wolk]] || 11&nbsp;431 || |- | 604 || [[Kennis]] || 11&nbsp;438 || |- | 605 || [[Statistiek]] || 11&nbsp;489 || |- | 606 || [[Archimedes]] || 11&nbsp;532 || |- | 607 || [[Wêreldwye web]] || 11&nbsp;546 || |- | 608 || [[Samba]] || 11&nbsp;652 || |- | 609 || [[Groot Depressie]] || 11&nbsp;670 || |- | 610 || [[Oorlog]] || 11&nbsp;674 || |- | 611 || [[The Beatles]] || 11&nbsp;697 || |- | 612 || [[Michael Faraday]] || 11&nbsp;703 || |- | 613 || [[Vrye wil]] || 11&nbsp;724 || |- | 614 || [[Tokio]] || 11&nbsp;747 || |- | 615 || [[Lied]] || 11&nbsp;750 || |- | 616 || [[Oerknal]] || 11&nbsp;759 || |- | 617 || [[Elektrisiteit]] || 11&nbsp;764 || |- | 618 || [[Epilepsie]] || 11&nbsp;774 || |- | 619 || [[Grondwet]] || 11&nbsp;818 || |- | 620 || [[Smaak]] || 11&nbsp;849 || |- | 621 || [[Johann Sebastian Bach]] || 11&nbsp;857 || |- | 622 || [[Friedrich Nietzsche]] || 11&nbsp;875 || |- | 623 || [[Sneeu]] || 11&nbsp;905 || |- | 624 || [[Nelson Mandela]] || 11&nbsp;916 || |- | 625 || [[Walt Disney]] || 11&nbsp;918 || |- | 626 || [[Wolfgang Amadeus Mozart]] || 12&nbsp;003 || |- | 627 || [[Klassieke musiek]] || 12&nbsp;015 || |- | 628 || [[Opera]] || 12&nbsp;097 || |- | 629 || [[Adolf Hitler]] || 12&nbsp;126 || |- | 630 || [[Staal]] || 12&nbsp;138 || |- | 631 || [[Geldeenheid]] || 12&nbsp;148 || |- | 632 || [[Tyd]] || 12&nbsp;153 || |- | 633 || [[Spaans]] || 12&nbsp;167 || |- | 634 || [[Bybel]] || 12&nbsp;168 || |- | 635 || [[By]] || 12&nbsp;197 || |- | 636 || [[Sokrates]] || 12&nbsp;200 || |- | 637 || [[Otto von Bismarck]] || 12&nbsp;220 || |- | 638 || [[Donau]] || 12&nbsp;230 || |- | 639 || [[Aborsie]] || 12&nbsp;273 || |- | 640 || [[Suurstof]] || 12&nbsp;287 || |- | 641 || [[Pablo Picasso]] || 12&nbsp;305 || |- | 642 || [[Charles Darwin]] || 12&nbsp;341 || |- | 643 || [[Vark]] || 12&nbsp;418 || |- | 644 || [[Stikstof]] || 12&nbsp;433 || |- | 645 || [[Geld]] || 12&nbsp;476 || |- | 646 || [[Roald Amundsen]] || 12&nbsp;492 || |- | 647 || [[Christophorus Columbus]] || 12&nbsp;515 || |- | 648 || [[Franklin D. Roosevelt]] || 12&nbsp;533 || |- | 649 || [[Dans]] || 12&nbsp;554 || |- | 650 || [[Beijing]] || 12&nbsp;585 || |- | 651 || [[Julius Caesar]] || 12&nbsp;633 || |- | 652 || [[Sergei Eisenstein]] || 12&nbsp;705 || |- | 653 || [[Landbou]] || 12&nbsp;744 || |- | 654 || [[Telefoon]] || 12&nbsp;895 || |- | 655 || [[Mineraal]] || 12&nbsp;906 || |- | 656 || [[Gedrag]] || 13&nbsp;015 || |- | 657 || [[Meetkunde]] || 13&nbsp;057 || |- | 658 || [[Wikings]] || 13&nbsp;078 || |- | 659 || [[Senuwee]] || 13&nbsp;104 || |- | 660 || [[Thomas Edison]] || 13&nbsp;117 || |- | 661 || [[Leo Tolstoi]] || 13&nbsp;162 || |- | 662 || [[Suezkanaal]] || 13&nbsp;196 || |- | 663 || [[Karl Marx]] || 13&nbsp;238 || |- | 664 || [[Latyn]] || 13&nbsp;248 || |- | 665 || [[Algerië]] || 13&nbsp;500 || |- | 666 || [[Aardrykskunde]] || 13&nbsp;526 || |- | 667 || [[Duikboot]] || 13&nbsp;558 || |- | 668 || [[Getal]] || 13&nbsp;631 || |- | 669 || [[Elizabeth I van Engeland]] || 13&nbsp;758 || |- | 670 || [[Middellandse See]] || 13&nbsp;787 || |- | 671 || [[Sel]] || 13&nbsp;787 || |- | 672 || [[Ruimtevaart]] || 13&nbsp;806 || |- | 673 || [[Verenigde Nasies]] || 13&nbsp;859 || |- | 674 || [[Hindoestani]] || 13&nbsp;941 || |- | 675 || [[Voorgeskiedenis]] || 13&nbsp;999 || |- | 676 || [[Geologie]] || 14&nbsp;197 || |- | 677 || [[Kleur]] || 14&nbsp;354 || |- | 678 || [[Islam]] || 14&nbsp;436 || |- | 679 || [[Seoel]] || 14&nbsp;477 || |- | 680 || [[Charles de Gaulle]] || 14&nbsp;509 || |- | 681 || [[Sahara]] || 14&nbsp;527 || |- | 682 || [[Charles Dickens]] || 14&nbsp;532 || |- | 683 || [[Engels]] || 14&nbsp;754 || |- | 684 || [[Periodieke tabel]] || 14&nbsp;764 || |- | 685 || [[Weekdiere]] || 14&nbsp;771 || |- | 686 || [[Marco Polo]] || 14&nbsp;789 || |- | 687 || [[Johannes Kepler]] || 14&nbsp;814 || |- | 688 || [[Silwer]] || 14&nbsp;827 || |- | 689 || [[Staat]] || 14&nbsp;910 || |- | 690 || [[Franse Rewolusie]] || 14&nbsp;914 || |- | 691 || [[Hongkong]] || 14&nbsp;943 || |- | 692 || [[Soedan]] || 15&nbsp;076 || |- | 693 || [[Stille Oseaan]] || 15&nbsp;102 || |- | 694 || [[Muskiet]] || 15&nbsp;156 || |- | 695 || [[Heuning]] || 15&nbsp;158 || |- | 696 || [[Suid-Amerika]] || 15&nbsp;197 || |- | 697 || [[Swak wisselwerking]] || 15&nbsp;232 || |- | 698 || [[Sokker]] || 15&nbsp;247 || |- | 699 || [[Heilige Romeinse Ryk]] || 15&nbsp;356 || |- | 700 || [[Fotografie]] || 15&nbsp;365 || |- | 701 || [[Voël]] || 15&nbsp;379 || |- | 702 || [[Bakterie]] || 15&nbsp;415 || |- | 703 || [[Winston Churchill]] || 15&nbsp;433 || |- | 704 || [[Mustafa Kemal Atatürk]] || 15&nbsp;574 || |- | 705 || [[Binnebrandenjin]] || 15&nbsp;595 || |- | 706 || [[Vel]] || 15&nbsp;635 || |- | 707 || [[Skaap]] || 15&nbsp;708 || |- | 708 || [[Fascisme]] || 15&nbsp;963 || |- | 709 || [[Woestyn]] || 16&nbsp;008 || |- | 710 || [[Sjia]] || 16&nbsp;144 || |- | 711 || [[Proteïen]] || 16&nbsp;214 || |- | 712 || [[Aartappel]] || 16&nbsp;260 || |- | 713 || [[Noordpool]] || 16&nbsp;377 || |- | 714 || [[Groente]] || 16&nbsp;397 || |- | 715 || [[Sensoriese senuweestelsel]] || 16&nbsp;462 || |- | 716 || [[Mao Zedong]] || 16&nbsp;493 || |- | 717 || [[Wetenskaplike klassifikasie]] || 16&nbsp;550 || |- | 718 || [[Zoroastrisme]] || 16&nbsp;638 || |- | 719 || [[Koolstof]] || 16&nbsp;731 || |- | 720 || [[Plastiek]] || 16&nbsp;810 || |- | 721 || [[Soenni]] || 16&nbsp;815 || |- | 722 || [[Industriële Revolusie]] || 16&nbsp;866 || |- | 723 || [[Vuur]] || 16&nbsp;890 || |- | 724 || [[Ludwig van Beethoven]] || 16&nbsp;944 || |- | 725 || [[Energie]] || 17&nbsp;148 || |- | 726 || [[Hart]] || 17&nbsp;165 || |- | 727 || [[Lewer]] || 17&nbsp;167 || |- | 728 || [[Tee]] || 17&nbsp;241 || |- | 729 || [[Nazi-Duitsland]] || 17&nbsp;248 || |- | 730 || [[Steentydperk]] || 17&nbsp;451 || |- | 731 || [[Suur]] || 17&nbsp;520 || |- | 732 || [[Michelangelo]] || 17&nbsp;611 || |- | 733 || [[James Clerk Maxwell]] || 17&nbsp;656 || |- | 734 || [[Afghanistan]] || 17&nbsp;706 || |- | 735 || [[Halfgeleier]] || 17&nbsp;822 || |- | 736 || [[Demokratiese Republiek die Kongo]] || 17&nbsp;939 || |- | 737 || [[Kapitalisme]] || 18&nbsp;010 || |- | 738 || [[Britse Statebond]] || 18&nbsp;035 || |- | 739 || [[Koerant]] || 18&nbsp;042 || |- | 740 || [[Atletiek]] || 18&nbsp;083 || |- | 741 || [[Hagia Sofia]] || 18&nbsp;123 || |- | 742 || [[Vis]] || 18&nbsp;157 || |- | 743 || [[Virus]] || 18&nbsp;246 || |- | 744 || [[Vatikaanstad]] || 18&nbsp;463 || |- | 745 || [[Bisantynse Ryk]] || 18&nbsp;514 || |- | 746 || [[Indonesië]] || 18&nbsp;532 || |- | 747 || [[Vloeistof]] || 18&nbsp;571 || |- | 748 || [[Hormoon]] || 18&nbsp;707 || |- | 749 || [[Reïnkarnasie]] || 18&nbsp;715 || |- | 750 || [[Skelet]] || 18&nbsp;784 || |- | 751 || [[Meksikostad]] || 18&nbsp;946 || |- | 752 || [[Papier]] || 18&nbsp;980 || |- | 753 || [[Inligting]] || 19&nbsp;128 || |- | 754 || [[Globalisering]] || 19&nbsp;261 || |- | 755 || [[NAVO]] || 19&nbsp;297 || |- | 756 || [[Maja]] || 19&nbsp;368 || |- | 757 || [[Midde-Ooste]] || 19&nbsp;561 || |- | 758 || [[Hardeskyf]] || 19&nbsp;590 || |- | 759 || [[Liefde]] || 19&nbsp;609 || |- | 760 || [[Aardbewing]] || 19&nbsp;627 || |- | 761 || [[Hond]] || 19&nbsp;740 || |- | 762 || [[Plato]] || 19&nbsp;815 || |- | 763 || [[Fisika]] || 19&nbsp;990 || |- | 764 || [[Diode]] || 20&nbsp;041 || |- | 765 || [[Slang]] || 20&nbsp;045 || |- | 766 || [[Glas]] || 20&nbsp;051 || |- | 767 || [[Plant]] || 20&nbsp;128 || |- | 768 || [[Albert Einstein]] || 20&nbsp;152 || |- | 769 || [[Martin Heidegger]] || 20&nbsp;164 || |- | 770 || [[Sumer]] || 20&nbsp;294 || |- | 771 || [[Strokiesverhaal]] || 20&nbsp;452 || |- | 772 || [[Pakistan]] || 20&nbsp;524 || |- | 773 || [[Water]] || 20&nbsp;571 || |- | 774 || [[Mier]] || 20&nbsp;601 || |- | 775 || [[Tornado]] || 20&nbsp;606 || |- | 776 || [[Terrorisme]] || 20&nbsp;673 || |- | 777 || [[Kongorivier]] || 20&nbsp;686 || |- | 778 || [[Judaïsme]] || 20&nbsp;707 || |- | 779 || [[Beeldhoukuns]] || 20&nbsp;739 || |- | 780 || [[Skryfstelsel]] || 20&nbsp;842 || |- | 781 || [[Gevegswapen]] || 20&nbsp;917 || |- | 782 || [[Turkye]] || 20&nbsp;984 || |- | 783 || [[Massa]] || 20&nbsp;997 || |- | 784 || [[Asteke]] || 21&nbsp;001 || |- | 785 || [[Athene]] || 21&nbsp;056 || |- | 786 || [[Filippyne]] || 21&nbsp;354 || |- | 787 || [[Reën]] || 21&nbsp;363 || |- | 788 || [[SI-stelsel]] || 21&nbsp;824 || |- | 789 || [[Organiese chemie]] || 21&nbsp;835 || |- | 790 || [[Voortplanting]] || 21&nbsp;839 || |- | 791 || [[Pi]] || 21&nbsp;919 || |- | 792 || [[Rivier]] || 21&nbsp;942 || |- | 793 || [[Beskawing]] || 21&nbsp;974 || |- | 794 || [[Madrid]] || 21&nbsp;987 || |- | 795 || [[Tsoenami]] || 22&nbsp;113 || |- | 796 || [[Perd]] || 22&nbsp;149 || |- | 797 || [[Duif]] || 22&nbsp;227 || |- | 798 || [[Ekonomie]] || 22&nbsp;308 || |- | 799 || [[Martin Luther]] || 22&nbsp;314 || |- | 800 || [[Swahili]] || 22&nbsp;357 || |- | 801 || [[Aluminium]] || 22&nbsp;529 || |- | 802 || [[Saoedi-Arabië]] || 22&nbsp;692 || |- | 803 || [[Fotosintese]] || 22&nbsp;719 || |- | 804 || [[Indië]] || 22&nbsp;960 || |- | 805 || [[Atlantiese Oseaan]] || 23&nbsp;027 || |- | 806 || [[Vryheidstandbeeld]] || 23&nbsp;033 || |- | 807 || [[Boom]] || 23&nbsp;460 || |- | 808 || [[Kanker]] || 23&nbsp;534 || |- | 809 || [[Skoonheid]] || 23&nbsp;586 || |- | 810 || [[Stad]] || 23&nbsp;591 || |- | 811 || [[Colombia]] || 23&nbsp;861 || |- | 812 || [[Holocaust]] || 24&nbsp;086 || |- | 813 || [[Atoom]] || 24&nbsp;170 || |- | 814 || [[Drukkerswese]] || 24&nbsp;622 || |- | 815 || [[Gesondheid]] || 24&nbsp;770 || |- | 816 || [[Radio]] || 24&nbsp;812 || |- | 817 || [[Hernubare energie]] || 24&nbsp;969 || |- | 818 || [[Soogdier]] || 25&nbsp;248 || |- | 819 || [[Mielie]] || 25&nbsp;302 || |- | 820 || [[Swartkolk]] || 25&nbsp;503 || |- | 821 || [[Koring]] || 25&nbsp;779 || |- | 822 || [[Rembrandt van Rijn]] || 26&nbsp;011 || |- | 823 || [[Afrika-unie]] || 26&nbsp;407 || |- | 824 || [[Kunsmatige intelligensie]] || 26&nbsp;424 || |- | 825 || [[See]] || 26&nbsp;505 || |- | 826 || [[Internasionale Geregshof]] || 26&nbsp;951 || |- | 827 || [[Koffie]] || 27&nbsp;480 || |- | 828 || [[Waterstof]] || 27&nbsp;636 || |- | 829 || [[New York]] || 28&nbsp;529 || |- | 830 || [[Yster]] || 28&nbsp;674 || |- | 831 || [[Arktiese Oseaan]] || 29&nbsp;213 || 1 |- | 832 || [[Fiksie]] || 29&nbsp;223 || 1 |- | 833 || [[Seksueel oordraagbare infeksie]] || 29&nbsp;711 || 1 |- | 834 || [[Letterkunde]] || 30&nbsp;038 || |- | 835 || [[Spysverteringstelsel]] || 30&nbsp;167 || |- | 836 || [[Sint Petersburg]] || 30&nbsp;336 || |- | 837 || [[Sophokles]] || 30&nbsp;396 || |- | 838 || [[Wiskunde]] || 30&nbsp;410 || |- | 839 || [[Ingmar Bergman]] || 30&nbsp;414 || |- | 840 || [[Kruistog]] || 30&nbsp;419 || |- | 841 || [[Spier]] || 30&nbsp;545 || |- | 842 || [[Sterrestelsel]] || 30&nbsp;611 || |- | 843 || [[Josef Stalin]] || 30&nbsp;666 || |- | 844 || [[Europa]] || 31&nbsp;157 || |- | 845 || [[Geneeskunde]] || 31&nbsp;346 || |- | 846 || [[Metabolisme]] || 31&nbsp;356 || |- | 847 || [[Feminisme]] || 31&nbsp;415 || |- | 848 || [[Alpe]] || 31&nbsp;637 || |- | 849 || [[Vergilius]] || 31&nbsp;756 || |- | 850 || [[Wladimir Lenin]] || 31&nbsp;842 || |- | 851 || [[Bangladesj]] || 31&nbsp;920 || |- | 852 || [[São Paulo]] || 32&nbsp;180 || |- | 853 || [[Russies]] || 32&nbsp;547 || |- | 854 || [[Alexander die Grote]] || 32&nbsp;870 || |- | 855 || [[Viëtnam]] || 33&nbsp;142 || |- | 856 || [[Koper]] || 33&nbsp;374 || |- | 857 || [[Tanzanië]] || 33&nbsp;430 || |- | 858 || [[Rome]] || 33&nbsp;862 || |- | 859 || [[Euro]] || 33&nbsp;873 || |- | 860 || [[Marlene Dietrich]] || 34&nbsp;038 || |- | 861 || [[William Shakespeare]] || 34&nbsp;803 || |- | 862 || [[Kalender]] || 35&nbsp;133 || |- | 863 || [[Wene]] || 35&nbsp;157 || |- | 864 || [[Kuba]] || 35&nbsp;172 || |- | 865 || [[Israel]] || 35&nbsp;605 || |- | 866 || [[Jaar]] || 35&nbsp;790 || |- | 867 || [[Cyrilliese skrif]] || 35&nbsp;858 || |- | 868 || [[Weer (meteorologie)]] || 36&nbsp;125 || |- | 869 || [[Europese Unie]] || 36&nbsp;156 || |- | 870 || [[Televisie]] || 36&nbsp;426 || |- | 871 || [[Asië]] || 36&nbsp;449 || |- | 872 || [[Jazz]] || 36&nbsp;462 || |- | 873 || [[Ystertydperk]] || 37&nbsp;045 || |- | 874 || [[Volksrepubliek China]] || 37&nbsp;953 || |- | 875 || [[Victoriameer]] || 37&nbsp;990 || |- | 876 || [[Afrika]] || 38&nbsp;084 || |- | 877 || [[Teheran]] || 38&nbsp;204 || |- | 878 || [[Nikola Tesla]] || 38&nbsp;346 || |- | 879 || [[Natuurramp]] || 38&nbsp;515 || |- | 880 || [[Washington, D.C.]] || 39&nbsp;069 || |- | 881 || [[Kommunikasie]] || 39&nbsp;765 || |- | 882 || [[Noord-Amerika]] || 39&nbsp;817 || |- | 883 || [[Kennisleer]] || 40&nbsp;284 || |- | 884 || [[Saturnus]] || 40&nbsp;309 || |- | 885 || [[Russiese Rewolusie (1917)]] || 40&nbsp;516 || |- | 886 || [[Alfred Hitchcock]] || 41&nbsp;949 || |- | 887 || [[Stanley Kubrick]] || 41&nbsp;995 || |- | 888 || [[Infrarooi]] || 42&nbsp;008 || |- | 889 || [[Buenos Aires]] || 42&nbsp;296 || |- | 890 || [[Renaissance]] || 42&nbsp;556 || |- | 891 || [[Eerste Wêreldoorlog]] || 42&nbsp;931 || |- | 892 || [[Rio de Janeiro]] || 42&nbsp;966 || |- | 893 || [[Viëtnamoorlog]] || 43&nbsp;273 || |- | 894 || [[Masjien]] || 44&nbsp;324 || |- | 895 || [[Frans]] || 44&nbsp;640 || |- | 896 || [[Tegnologie]] || 44&nbsp;799 || |- | 897 || [[Che Guevara]] || 45&nbsp;539 || |- | 898 || [[Salvador Dalí]] || 45&nbsp;753 || |- | 899 || [[Oseanië]] || 46&nbsp;821 || |- | 900 || [[Filosofie]] || 46&nbsp;905 || |- | 901 || [[Klimaat]] || 46&nbsp;973 || |- | 902 || [[Taoïsme]] || 47&nbsp;169 || |- | 903 || [[Henri Matisse]] || 48&nbsp;360 || |- | 904 || [[Nigerië]] || 48&nbsp;415 || |- | 905 || [[Napoleon Bonaparte]] || 48&nbsp;764 || |- | 906 || [[Sterrekunde]] || 49&nbsp;008 || |- | 907 || [[Swangerskap]] || 49&nbsp;361 || |- | 908 || [[Kommunisme]] || 50&nbsp;823 || |- | 909 || [[Senuweestelsel]] || 51&nbsp;936 || |- | 910 || [[Poësie]] || 52&nbsp;235 || |- | 911 || [[Johanna van Arkel]] || 52&nbsp;265 || |- | 912 || [[Anton Tsjechof]] || 52&nbsp;519 || |- | 913 || [[Li Bai]] || 53&nbsp;197 || |- | 914 || [[Klere]] || 54&nbsp;047 || |- | 915 || [[Antarktika]] || 55&nbsp;893 || |- | 916 || [[Vulkaan]] || 56&nbsp;033 || |- | 917 || [[Galileo Galilei]] || 56&nbsp;344 || |- | 918 || [[Dier]] || 56&nbsp;649 || |- | 919 || [[Thailand]] || 56&nbsp;916 || |- | 920 || [[Djengis Khan]] || 57&nbsp;375 || |- | 921 || [[Andy Warhol]] || 57&nbsp;505 || |- | 922 || [[Apartheid]] || 58&nbsp;006 || |- | 923 || [[Brussel]] || 58&nbsp;970 || |- | 924 || [[Dinosourus]] || 59&nbsp;098 || |- | 925 || [[Kernkrag]] || 59&nbsp;970 || |- | 926 || [[Sydney]] || 60&nbsp;914 || |- | 927 || [[Kroniese obstruktiewe longsiekte]] || 61&nbsp;588 || |- | 928 || [[Goud]] || 62&nbsp;249 || |- | 929 || [[Mesopotamië]] || 62&nbsp;257 || |- | 930 || [[Wyn]] || 63&nbsp;368 || |- | 931 || [[Melkweg]] || 64&nbsp;418 || |- | 932 || [[Pieter I van Rusland]] || 64&nbsp;847 || |- | 933 || [[Italië]] || 65&nbsp;190 || |- | 934 || [[Argentinië]] || 65&nbsp;748 || |- | 935 || [[Kat]] || 65&nbsp;851 || |- | 936 || [[Homeros]] || 66&nbsp;436 || |- | 937 || [[Mongoolse Ryk]] || 69&nbsp;167 || |- | 938 || [[Diabetes]] || 70&nbsp;739 || |- | 939 || [[Portugal]] || 72&nbsp;456 || |- | 940 || [[Spanje]] || 74&nbsp;419 || |- | 941 || [[Kuns]] || 75&nbsp;661 || |- | 942 || [[Oekraïne]] || 76&nbsp;792 || |- | 943 || [[Aardverwarming]] || 77&nbsp;572 || |- | 944 || [[Singapoer]] || 78&nbsp;239 || |- | 945 || [[Brasilië]] || 78&nbsp;281 || |- | 946 || [[Komeet]] || 78&nbsp;833 || |- | 947 || [[Sonnestelsel]] || 80&nbsp;707 || |- | 948 || [[Switserland]] || 82&nbsp;701 || |- | 949 || [[Shanghai]] || 83&nbsp;743 || |- | 950 || [[Geestesteuring]] || 83&nbsp;985 || |- | 951 || [[Leonardo da Vinci]] || 84&nbsp;348 || |- | 952 || [[Antieke Egipte]] || 85&nbsp;879 || |- | 953 || [[Moskou]] || 86&nbsp;516 || |- | 954 || [[Parys]] || 86&nbsp;542 || |- | 955 || [[Australië]] || 86&nbsp;620 || |- | 956 || [[Istanboel]] || 87&nbsp;192 || |- | 957 || [[Frankryk]] || 87&nbsp;964 || |- | 958 || [[Asteroïed]] || 89&nbsp;075 || |- | 959 || [[Mercurius]] || 89&nbsp;154 || |- | 960 || [[Skaak]] || 93&nbsp;901 || |- | 961 || [[Middeleeue]] || 94&nbsp;294 || |- | 962 || [[Konstantyn die Grote]] || 95&nbsp;941 || |- | 963 || [[Los Angeles]] || 95&nbsp;958 || |- | 964 || [[Aarde]] || 96&nbsp;083 || |- | 965 || [[Kanada]] || 97&nbsp;469 || |- | 966 || [[Ster]] || 97&nbsp;595 || |- | 967 || [[Boeddhisme]] || 98&nbsp;475 || |- | 968 || [[Uranus]] || 100&nbsp;438 || |- | 969 || [[Suid-Korea]] || 101&nbsp;283 || |- | 970 || [[Koue Oorlog]] || 101&nbsp;858 || |- | 971 || [[Oostenryk]] || 102&nbsp;100 || |- | 972 || [[Neptunus]] || 102&nbsp;634 || |- | 973 || [[Verenigde Koninkryk]] || 103&nbsp;599 || |- | 974 || [[Amsterdam]] || 106&nbsp;001 || |- | 975 || [[Londen]] || 106&nbsp;597 || |- | 976 || [[Japan]] || 107&nbsp;239 || |- | 977 || [[Duitsland]] || 107&nbsp;680 || |- | 978 || [[Berlyn]] || 108&nbsp;095 || |- | 979 || [[Nederland]] || 112&nbsp;621 || |- | 980 || [[Taal]] || 112&nbsp;962 || |- | 981 || [[Venus]] || 113&nbsp;728 || |- | 982 || [[Rusland]] || 113&nbsp;859 || |- | 983 || [[Son]] || 115&nbsp;426 || |- | 984 || [[Mars]] || 119&nbsp;680 || |- | 985 || [[Sowjetunie]] || 122&nbsp;217 || |- | 986 || [[Jupiter]] || 123&nbsp;625 || |- | 987 || [[Jesus van Nasaret]] || 126&nbsp;466 || |- | 988 || [[Maan]] || 126&nbsp;625 || |- | 989 || [[Kaapstad]] || 126&nbsp;764 || |- | 990 || [[Meksiko]] || 127&nbsp;378 || |- | 991 || [[Jean-Jacques Rousseau]] || 132&nbsp;765 || |- | 992 || [[Krieket]] || 134&nbsp;223 || |- | 993 || [[Iran]] || 134&nbsp;758 || |- | 994 || [[Mens]] || 136&nbsp;941 || |- | 995 || [[Pole]] || 142&nbsp;366 || |- | 996 || [[Suid-Afrika]] || 159&nbsp;384 || |- | 997 || [[Hindoeïsme]] || 159&nbsp;695 || |- | 998 || [[Verenigde State van Amerika]] || 166&nbsp;573 || |- | 999 || [[Ethiopië]] || 168&nbsp;388 || |- | 1000 || [[Tweede Wêreldoorlog]] || 175&nbsp;201 || |- class="sortbottom" |} pdnobvpext1rt047h5o1ca2rasch13i 6 468453 2965502 2964065 2026-09-06T17:46:00Z JMK 649 +kat 2965502 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= |beskrywing={{af|1=Die CNO-skool op [[Modimolle|Nylstroom]]}} |bron=''Die Gereformeerde Vrou'', met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:CNO-skool_Nylstroom.jpg foto] as bron |datum=Omstreeks 1959 |daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:CNO-skool Nylstroom.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Skole in Limpopo]] [[Kategorie:Nylstroom]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} cpqog5puetm0s57hx49mnkm0jewygx7 0 468498 2965430 2965411 2026-09-06T13:30:18Z ImI(x . x)ImI 211837 2965430 wikitext text/x-wiki {{sportnuus}} {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 22em; " |+ style="font-size:95%;" | |- !colspan="3" bgcolor="#efefef" style="text-align:center;"| {{vlagikoon|ITA}} 2026 Formule 1 Pirelli<br/>Gran Premio d'Italia |- |colspan="3" style="text-align:center;" | |- |colspan="3" style="text-align:center;" | [[Lêer:Monza track map.svg|200px]] |- | style="width: 20%;" | '''<small>Datum</small>''' | <small>6 September 2026</small> |- | '''<small>Plek</small>''' |colspan=2| <small>[[Autodromo Nazionale Monza]]</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Voorste wegspringplek</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small>{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]]</small> | <small>[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]</small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small>1:21.786</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste rondte</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small></small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Podium</small> |-<!-- | '''<small>1</small>''' || <small></small> || <small></small> |- | '''<small>2</small>''' || <small></small> || <small></small> |- | '''<small>3</small>''' || <small></small> || <small></small>--> |} Die [[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Italiaanse Grand Prix]] word op [[6 September]] [[2026]] op die [[Autodromo Nazionale Monza]], in [[Italië]], gehou. Dit sal die dertiende wedren van die kampioenskapseisoen wees. == Bande deur Pirelli beskikbaar gestel == {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |+ [[Pirelli]]bande vir gebruik te Monza |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br>Hard (C3) |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br>Medium (C4) |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br>Sag (C5) |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br>Tussen-in |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br>Reën |} == Vrye oefening == === Uitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !rowspan="6"|Vrye oefening 1 !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:23.008 |- !2 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:23.181 |- !3 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:23.312 |- !4 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing|Red Bull]] | 1:23.433 |- !5 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:23.644 |-style="border-top:2px solid #808080" !rowspan="6"|Vrye oefening 2 !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:22.559 |- !2 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:22.679 |- !3 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:22.700 |- !4 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.943 |- !5 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:23.016 |-style="border-top:2px solid #808080" !rowspan="6"|Vrye oefening 3<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1293/italy/practice/3 |titel=Formula 1 Pirelli Gran Premio d'Italia 2026 – Practice 3 |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-09-05}}</ref> !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:22.219 |- !2 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:22.445 |- !3 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing|Red Bull]] | 1:22.569 |- !4 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:22.580 |- !5 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.625 |} == Kwalifisering == {| class="wikitable" style="font-size:95%" {| class="wikitable sortable" !rowspan=2|Plek !rowspan=2|Nr. !rowspan=2|Renjaer !rowspan=2|Vervaardiger !colspan=3|Kwalifiseertyd !rowspan=2|Rooster |- !K1 !K2 !K3 |- !1 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | '''1:22.612''' | 1:22.077 | '''1:21.786''' | align=center|1 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:22.779 | 1:22.161 | 1:21.846 | align=center|2 |- !3 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.924 | 1:22.017 | 1:21.966 | align=center|6 '''*¹''' |- !4 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:22.902 | 1:22.509 | 1:22.004 | align=center|3 |- !5 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:22.847 | 1:22.516 | 1:22.011 | align=center|4 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:22.631 | 1:22.188 | 1:22.070 | align=center|5 |- !7 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:22.758 | '''1:21.882''' | 1:22.093 | align=center|19 '''*²''' |- !8 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.662 | 1:22.400 | 1:22.220 | align=center|7 |- !9 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.659 | 1:22.067 | 1:22.256 | align=center|8 |- !10 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:22.727 | 1:22.345 | 1:22.286 | align=center|9 |- !11 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:22.946 | 1:22.517 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="11"| | align=center|10 |- !12 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:22.986 | 1:22.756 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="12"| | align=center|11 |- !13 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:23.440 | 1:22.779 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="13"| | align=center|12 |- !14 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:22.989 | 1:22.821 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="14"| | align=center|PL '''*³''' |- !15 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:23.616 | 1:23.453 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="15"| | align=center|13 |- !16 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:23.466 | 1:23.454 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="16"| | align=center|14 |- !17 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:23.755 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | align=center|15 |- !18 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:24.356 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | align=center|20 '''*⁴''' |- !19 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:24.364 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | align=center|16 |- !20 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:24.595 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | align=center|17 |- !21 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:25.150 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | align=center|PL '''*⁵''' |- !22 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:25.222 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | align=center|18 |- !colspan=8|K1 107% tyd: 1:28.394<ref>{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/2026/italie/qualification.aspx |titel=Italië 2026 – Kwalificaties |uitgever=Statsf1.com |bezochtdatum=2026-09-05}}</ref> |- !colspan=8|Bron:<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1293/italy/qualifying |titel=Formula 1 Pirelli Gran Premio d'Italia 2026 – Qualifying |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-09-05}}</ref> |} '''*¹''' [[Oscar Piastri]] het 'n roosterstraf van drie plekke gekry omdat hy [[Liam Lawson]] tydens die tweede kwalifiseersessie gehinder het.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_infringement_-_car_81_-_impeding_of_car_30.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Infringement – Car 81 – Impeding of Car 30 |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-05}}</ref><br> '''*²''' [[Kimi Antonelli]] het ’n roosterstraf van 30 plekke gekry en moes daarom agter in die beginopstelling begin weens die oorskryding van die motoronderdelekwota. In hierdie geval is ’n vyfde verbrandingsenjin, ’n vierde elektronika-eenheid en ’n vierde energieopbergings-eenheid gebruik.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_infringement_-_car_12_-_changes_to_pu_elements.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Infringement – Car 12 – Changes to PU elements |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-05}}</ref><br> '''*³''' [[Liam Lawson]] het ’n roosterstraf van 35 plekke gekry en moes daarom agter in die beginopstelling begin weens die oorskryding van die motoronderdelekwota. In hierdie geval is ’n sesde verbrandingsenjin, ’n sesde [[turboaanjaer]] en ’n sesde uitlaatstel gebruik.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_infringement_-_car_30_-_change_to_pu_elements.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Infringement – Car 30 – Change to PU elements |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-05}}</ref><br> '''*⁴''' [[Alexander Albon]] het 'n roosterstraf van 20 plekke gekry en moes dus agter in die beginopstelling begin omdat hy sy enjinonderdelekwota oorskry het. In hierdie geval is 'n vyfde verbrandingsenjin en 'n vierde elektronika-eenheid gebruik.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_changes_to_pu_elements.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Infringement – Car 23 – Changes to PU elements |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-05}}</ref> == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd/Oorsaak uitval !Rooster !Punte |- !1 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''25''' |- !2 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''18''' |- !3 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''15''' |- !4 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''12''' |- !5 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''10''' |- !6 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''8''' |- !7 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''6''' |- !8 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''4''' |- !9 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''2''' |- !10 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''1''' |- !11 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !12 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !13 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !14 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !15 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !16 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !17 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !18 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !19 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !20 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !21 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !Ret | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|2 | Ongeluk | align=center|3 | |} == Puntestand vóór die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Nr. !Renjaer !Span !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|242 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|183 |- !3 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|183 |- !4 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|159 |- !5 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|155 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|112 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|106 |- !8 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|71 |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|51 |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|35 |- !11 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|25 |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|19 |- !13 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|18 |- !14 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|10 |- !15 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|6 |- !16 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|6 |- !17 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|5 |- !18 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|3 |- !19 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|3 |- !20 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|0 |- !21 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|0 |- !22 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !23 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- |} {{NuweKolom}} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Span !Punte |- !1 | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|425 |- !2 | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|338 |- !3 | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|265 |- !4 | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|189 |- !5 | {{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|70 |- !6 | {{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|54 |- !7 | {{US-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|21 |- !8 | {{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|16 |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|11 |- !10 | {{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|3 |- !11 | {{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |} {{EindeKolomme}} == Sien ook == * [[2026 Formule Een-seisoen]] * [[Lys van Formule Een Grands Prix]] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Italiaanse Grand Prix]] [[Kategorie:Sport in 2026|Italië]] n4d66a9jqmqokrx3s0s5eypedpmen5s 2965444 2965430 2026-09-06T14:37:35Z Aliwal2012 39067 /* Kwalifisering */ 2965444 wikitext text/x-wiki {{sportnuus}} {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 22em; " |+ style="font-size:95%;" | |- !colspan="3" bgcolor="#efefef" style="text-align:center;"| {{vlagikoon|ITA}} 2026 Formule 1 Pirelli<br/>Gran Premio d'Italia |- |colspan="3" style="text-align:center;" | |- |colspan="3" style="text-align:center;" | [[Lêer:Monza track map.svg|200px]] |- | style="width: 20%;" | '''<small>Datum</small>''' | <small>6 September 2026</small> |- | '''<small>Plek</small>''' |colspan=2| <small>[[Autodromo Nazionale Monza]]</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Voorste wegspringplek</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small>{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]]</small> | <small>[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]</small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small>1:21.786</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste rondte</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small></small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Podium</small> |-<!-- | '''<small>1</small>''' || <small></small> || <small></small> |- | '''<small>2</small>''' || <small></small> || <small></small> |- | '''<small>3</small>''' || <small></small> || <small></small>--> |} Die [[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Italiaanse Grand Prix]] word op [[6 September]] [[2026]] op die [[Autodromo Nazionale Monza]], in [[Italië]], gehou. Dit sal die dertiende wedren van die kampioenskapseisoen wees. == Bande deur Pirelli beskikbaar gestel == {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |+ [[Pirelli]]bande vir gebruik te Monza |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br>Hard (C3) |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br>Medium (C4) |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br>Sag (C5) |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br>Tussen-in |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br>Reën |} == Vrye oefening == === Uitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !rowspan="6"|Vrye oefening 1 !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:23.008 |- !2 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:23.181 |- !3 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:23.312 |- !4 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing|Red Bull]] | 1:23.433 |- !5 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:23.644 |-style="border-top:2px solid #808080" !rowspan="6"|Vrye oefening 2 !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:22.559 |- !2 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:22.679 |- !3 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:22.700 |- !4 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.943 |- !5 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:23.016 |-style="border-top:2px solid #808080" !rowspan="6"|Vrye oefening 3<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1293/italy/practice/3 |titel=Formula 1 Pirelli Gran Premio d'Italia 2026 – Practice 3 |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-09-05}}</ref> !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:22.219 |- !2 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:22.445 |- !3 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing|Red Bull]] | 1:22.569 |- !4 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:22.580 |- !5 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.625 |} == Kwalifisering == {| class="wikitable" style="font-size:95%" {| class="wikitable sortable" !rowspan=2|Plek !rowspan=2|Nr. !rowspan=2|Renjaer !rowspan=2|Vervaardiger !colspan=3|Kwalifiseertyd !rowspan=2|Rooster |- !K1 !K2 !K3 |- !1 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | '''1:22.612''' | 1:22.077 | '''1:21.786''' | align=center|1 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:22.779 | 1:22.161 | 1:21.846 | align=center|2 |- !3 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.924 | 1:22.017 | 1:21.966 | align=center|6 '''*¹''' |- !4 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:22.902 | 1:22.509 | 1:22.004 | align=center|3 |- !5 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:22.847 | 1:22.516 | 1:22.011 | align=center|4 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:22.631 | 1:22.188 | 1:22.070 | align=center|5 |- !7 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:22.758 | '''1:21.882''' | 1:22.093 | align=center|19 '''*²''' |- !8 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.662 | 1:22.400 | 1:22.220 | align=center|7 |- !9 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.659 | 1:22.067 | 1:22.256 | align=center|8 |- !10 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:22.727 | 1:22.345 | 1:22.286 | align=center|9 |- !11 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:22.946 | 1:22.517 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="11"| | align=center|10 |- !12 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:22.986 | 1:22.756 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="12"| | align=center|11 |- !13 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:23.440 | 1:22.779 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="13"| | align=center|12 |- !14 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:22.989 | 1:22.821 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="14"| | align=center|PL '''*³''' |- !15 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:23.616 | 1:23.453 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="15"| | align=center|13 |- !16 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:23.466 | 1:23.454 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="16"| | align=center|14 |- !17 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:23.755 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | align=center|15 |- !18 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:24.356 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | align=center|20 '''*⁴''' |- !19 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:24.364 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | align=center|16 |- !20 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:24.595 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | align=center|17 |- !21 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:25.150 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | align=center|Kuipe '''*⁵''' |- !22 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:25.222 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | align=center|18 |- !colspan=8|K1 107% tyd: 1:28.394<ref>{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/2026/italie/qualification.aspx |titel=Italië 2026 – Kwalificaties |uitgever=Statsf1.com |bezochtdatum=2026-09-05}}</ref> |- !colspan=8|Bron:<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1293/italy/qualifying |titel=Formula 1 Pirelli Gran Premio d'Italia 2026 – Qualifying |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-09-05}}</ref> |} '''*¹''' [[Oscar Piastri]] het 'n roosterstraf van drie plekke gekry omdat hy [[Liam Lawson]] tydens die tweede kwalifiseersessie gehinder het.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_infringement_-_car_81_-_impeding_of_car_30.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Infringement – Car 81 – Impeding of Car 30 |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-05}}</ref><br> '''*²''' [[Kimi Antonelli]] het ’n roosterstraf van 30 plekke gekry en moes daarom agter in die beginopstelling begin weens die oorskryding van die motoronderdelekwota. In hierdie geval is ’n vyfde verbrandingsenjin, ’n vierde elektronika-eenheid en ’n vierde energieopbergings-eenheid gebruik.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_infringement_-_car_12_-_changes_to_pu_elements.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Infringement – Car 12 – Changes to PU elements |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-05}}</ref><br> '''*³''' [[Liam Lawson]] het ’n roosterstraf van 35 plekke gekry en moes daarom agter in die beginopstelling begin weens die oorskryding van die motoronderdelekwota. In hierdie geval is ’n sesde verbrandingsenjin, ’n sesde [[turboaanjaer]] en ’n sesde uitlaatstel gebruik.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_infringement_-_car_30_-_change_to_pu_elements.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Infringement – Car 30 – Change to PU elements |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-05}}</ref><br> '''*⁴''' [[Alexander Albon]] het 'n roosterstraf van 20 plekke gekry en moes dus agter in die beginopstelling begin omdat hy sy enjinonderdelekwota oorskry het. In hierdie geval is 'n vyfde verbrandingsenjin en 'n vierde elektronika-eenheid gebruik.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_changes_to_pu_elements.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Infringement – Car 23 – Changes to PU elements |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-05}}</ref> '''*⁵''' [[Fernando Alonso]] moes vanuit die kuipe wegspring omdat daar aan sy motor gewerk is onder parc fermé toestande. == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd/Oorsaak uitval !Rooster !Punte |- !1 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''25''' |- !2 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''18''' |- !3 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''15''' |- !4 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''12''' |- !5 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''10''' |- !6 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''8''' |- !7 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''6''' |- !8 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''4''' |- !9 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''2''' |- !10 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''1''' |- !11 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !12 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !13 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !14 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !15 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !16 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !17 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !18 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !19 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !20 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !21 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !Ret | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|2 | Ongeluk | align=center|3 | |} == Puntestand vóór die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Nr. !Renjaer !Span !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|242 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|183 |- !3 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|183 |- !4 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|159 |- !5 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|155 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|112 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|106 |- !8 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|71 |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|51 |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|35 |- !11 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|25 |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|19 |- !13 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|18 |- !14 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|10 |- !15 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|6 |- !16 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|6 |- !17 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|5 |- !18 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|3 |- !19 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|3 |- !20 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|0 |- !21 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|0 |- !22 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !23 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- |} {{NuweKolom}} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Span !Punte |- !1 | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|425 |- !2 | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|338 |- !3 | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|265 |- !4 | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|189 |- !5 | {{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|70 |- !6 | {{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|54 |- !7 | {{US-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|21 |- !8 | {{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|16 |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|11 |- !10 | {{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|3 |- !11 | {{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |} {{EindeKolomme}} == Sien ook == * [[2026 Formule Een-seisoen]] * [[Lys van Formule Een Grands Prix]] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Italiaanse Grand Prix]] [[Kategorie:Sport in 2026|Italië]] 1t6oun9dqvccxydqo77rejcktwplpa3 2965463 2965444 2026-09-06T15:16:38Z Aliwal2012 39067 /* Kwalifisering */ 2965463 wikitext text/x-wiki {{sportnuus}} {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 22em; " |+ style="font-size:95%;" | |- !colspan="3" bgcolor="#efefef" style="text-align:center;"| {{vlagikoon|ITA}} 2026 Formule 1 Pirelli<br/>Gran Premio d'Italia |- |colspan="3" style="text-align:center;" | |- |colspan="3" style="text-align:center;" | [[Lêer:Monza track map.svg|200px]] |- | style="width: 20%;" | '''<small>Datum</small>''' | <small>6 September 2026</small> |- | '''<small>Plek</small>''' |colspan=2| <small>[[Autodromo Nazionale Monza]]</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Voorste wegspringplek</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small>{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]]</small> | <small>[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]</small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small>1:21.786</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste rondte</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small></small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Podium</small> |-<!-- | '''<small>1</small>''' || <small></small> || <small></small> |- | '''<small>2</small>''' || <small></small> || <small></small> |- | '''<small>3</small>''' || <small></small> || <small></small>--> |} Die [[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Italiaanse Grand Prix]] word op [[6 September]] [[2026]] op die [[Autodromo Nazionale Monza]], in [[Italië]], gehou. Dit sal die dertiende wedren van die kampioenskapseisoen wees. == Bande deur Pirelli beskikbaar gestel == {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |+ [[Pirelli]]bande vir gebruik te Monza |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br>Hard (C3) |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br>Medium (C4) |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br>Sag (C5) |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br>Tussen-in |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br>Reën |} == Vrye oefening == === Uitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !rowspan="6"|Vrye oefening 1 !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:23.008 |- !2 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:23.181 |- !3 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:23.312 |- !4 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing|Red Bull]] | 1:23.433 |- !5 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:23.644 |-style="border-top:2px solid #808080" !rowspan="6"|Vrye oefening 2 !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:22.559 |- !2 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:22.679 |- !3 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:22.700 |- !4 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.943 |- !5 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:23.016 |-style="border-top:2px solid #808080" !rowspan="6"|Vrye oefening 3<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1293/italy/practice/3 |titel=Formula 1 Pirelli Gran Premio d'Italia 2026 – Practice 3 |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-09-05}}</ref> !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:22.219 |- !2 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:22.445 |- !3 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing|Red Bull]] | 1:22.569 |- !4 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:22.580 |- !5 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.625 |} == Kwalifisering == {| class="wikitable" style="font-size:95%" {| class="wikitable sortable" !rowspan=2|Plek !rowspan=2|Nr. !rowspan=2|Renjaer !rowspan=2|Vervaardiger !colspan=3|Kwalifiseertyd !rowspan=2|Rooster |- !K1 !K2 !K3 |- !1 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | '''1:22.612''' | 1:22.077 | '''1:21.786''' | align=center|1 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:22.779 | 1:22.161 | 1:21.846 | align=center|2 |- !3 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.924 | 1:22.017 | 1:21.966 | align=center|6 '''*¹''' |- !4 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:22.902 | 1:22.509 | 1:22.004 | align=center|3 |- !5 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:22.847 | 1:22.516 | 1:22.011 | align=center|4 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:22.631 | 1:22.188 | 1:22.070 | align=center|5 |- !7 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:22.758 | '''1:21.882''' | 1:22.093 | align=center|19 '''*²''' |- !8 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.662 | 1:22.400 | 1:22.220 | align=center|7 |- !9 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.659 | 1:22.067 | 1:22.256 | align=center|8 |- !10 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:22.727 | 1:22.345 | 1:22.286 | align=center|9 |- !11 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:22.946 | 1:22.517 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="11"| | align=center|10 |- !12 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:22.986 | 1:22.756 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="12"| | align=center|11 |- !13 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:23.440 | 1:22.779 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="13"| | align=center|12 |- !14 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:22.989 | 1:22.821 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="14"| | align=center|PL '''*³''' |- !15 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:23.616 | 1:23.453 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="15"| | align=center|13 |- !16 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:23.466 | 1:23.454 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="16"| | align=center|14 |- !17 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:23.755 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | align=center|15 |- !18 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:24.356 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | align=center|20 '''*⁴''' |- !19 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:24.364 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | align=center|16 |- !20 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:24.595 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | align=center|17 |- !21 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:25.150 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | align=center|Kuipe '''*⁵''' |- !22 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:25.222 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | align=center|18 |- !colspan=8|K1 107% tyd: 1:28.394<ref>{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/2026/italie/qualification.aspx |titel=Italië 2026 – Kwalificaties |uitgever=Statsf1.com |bezochtdatum=2026-09-05}}</ref> |- !colspan=8|Bron:<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1293/italy/qualifying |titel=Formula 1 Pirelli Gran Premio d'Italia 2026 – Qualifying |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-09-05}}</ref> |} '''*¹''' [[Oscar Piastri]] het 'n roosterstraf van drie plekke gekry omdat hy [[Liam Lawson]] tydens die tweede kwalifiseersessie gehinder het.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_infringement_-_car_81_-_impeding_of_car_30.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Infringement – Car 81 – Impeding of Car 30 |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-05}}</ref><br/> '''*²''' [[Kimi Antonelli]] het ’n roosterstraf van 30 plekke gekry en moes daarom agter in die beginopstelling begin weens die oorskryding van die motoronderdelekwota. In hierdie geval is ’n vyfde verbrandingsenjin, ’n vierde elektronika-eenheid en ’n vierde energieopbergings-eenheid gebruik.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_infringement_-_car_12_-_changes_to_pu_elements.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Infringement – Car 12 – Changes to PU elements |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-05}}</ref><br/> '''*³''' [[Liam Lawson]] het ’n roosterstraf van 35 plekke gekry en moes daarom agter in die beginopstelling begin weens die oorskryding van die motoronderdelekwota. In hierdie geval is ’n sesde verbrandingsenjin, ’n sesde [[turboaanjaer]] en ’n sesde uitlaatstel gebruik.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_infringement_-_car_30_-_change_to_pu_elements.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Infringement – Car 30 – Change to PU elements |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-05}}</ref><br/> '''*⁴''' [[Alexander Albon]] het 'n roosterstraf van 20 plekke gekry en moes dus agter in die beginopstelling begin omdat hy sy enjinonderdelekwota oorskry het. In hierdie geval is 'n vyfde verbrandingsenjin en 'n vierde elektronika-eenheid gebruik.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_changes_to_pu_elements.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Infringement – Car 23 – Changes to PU elements |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-05}}</ref><br/> '''*⁵''' [[Fernando Alonso]] moes vanuit die kuipe wegspring omdat daar aan sy motor gewerk is onder parc fermé toestande. == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd/Oorsaak uitval !Rooster !Punte |- !1 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''25''' |- !2 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''18''' |- !3 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''15''' |- !4 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''12''' |- !5 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''10''' |- !6 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''8''' |- !7 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''6''' |- !8 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''4''' |- !9 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''2''' |- !10 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''1''' |- !11 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !12 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !13 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !14 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !15 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !16 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !17 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !18 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !19 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !20 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !21 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !Ret | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|2 | Ongeluk | align=center|3 | |} == Puntestand vóór die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Nr. !Renjaer !Span !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|242 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|183 |- !3 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|183 |- !4 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|159 |- !5 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|155 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|112 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|106 |- !8 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|71 |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|51 |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|35 |- !11 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|25 |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|19 |- !13 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|18 |- !14 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|10 |- !15 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|6 |- !16 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|6 |- !17 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|5 |- !18 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|3 |- !19 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|3 |- !20 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|0 |- !21 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|0 |- !22 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !23 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- |} {{NuweKolom}} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Span !Punte |- !1 | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|425 |- !2 | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|338 |- !3 | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|265 |- !4 | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|189 |- !5 | {{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|70 |- !6 | {{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|54 |- !7 | {{US-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|21 |- !8 | {{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|16 |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|11 |- !10 | {{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|3 |- !11 | {{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |} {{EindeKolomme}} == Sien ook == * [[2026 Formule Een-seisoen]] * [[Lys van Formule Een Grands Prix]] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Italiaanse Grand Prix]] [[Kategorie:Sport in 2026|Italië]] h0jzgq4thrv2tdfdxljytmq3z9aizqz 2965468 2965463 2026-09-06T15:29:25Z Aliwal2012 39067 /* Renuitslag */ 22+23 2965468 wikitext text/x-wiki {{sportnuus}} {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 22em; " |+ style="font-size:95%;" | |- !colspan="3" bgcolor="#efefef" style="text-align:center;"| {{vlagikoon|ITA}} 2026 Formule 1 Pirelli<br/>Gran Premio d'Italia |- |colspan="3" style="text-align:center;" | |- |colspan="3" style="text-align:center;" | [[Lêer:Monza track map.svg|200px]] |- | style="width: 20%;" | '''<small>Datum</small>''' | <small>6 September 2026</small> |- | '''<small>Plek</small>''' |colspan=2| <small>[[Autodromo Nazionale Monza]]</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Voorste wegspringplek</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small>{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]]</small> | <small>[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]</small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small>1:21.786</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste rondte</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small></small> | <small></small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Podium</small> |-<!-- | '''<small>1</small>''' || <small></small> || <small></small> |- | '''<small>2</small>''' || <small></small> || <small></small> |- | '''<small>3</small>''' || <small></small> || <small></small>--> |} Die [[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Italiaanse Grand Prix]] word op [[6 September]] [[2026]] op die [[Autodromo Nazionale Monza]], in [[Italië]], gehou. Dit sal die dertiende wedren van die kampioenskapseisoen wees. == Bande deur Pirelli beskikbaar gestel == {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |+ [[Pirelli]]bande vir gebruik te Monza |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br>Hard (C3) |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br>Medium (C4) |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br>Sag (C5) |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br>Tussen-in |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br>Reën |} == Vrye oefening == === Uitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !rowspan="6"|Vrye oefening 1 !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:23.008 |- !2 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:23.181 |- !3 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:23.312 |- !4 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing|Red Bull]] | 1:23.433 |- !5 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:23.644 |-style="border-top:2px solid #808080" !rowspan="6"|Vrye oefening 2 !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:22.559 |- !2 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:22.679 |- !3 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:22.700 |- !4 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.943 |- !5 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:23.016 |-style="border-top:2px solid #808080" !rowspan="6"|Vrye oefening 3<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1293/italy/practice/3 |titel=Formula 1 Pirelli Gran Premio d'Italia 2026 – Practice 3 |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-09-05}}</ref> !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:22.219 |- !2 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:22.445 |- !3 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing|Red Bull]] | 1:22.569 |- !4 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:22.580 |- !5 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.625 |} == Kwalifisering == {| class="wikitable" style="font-size:95%" {| class="wikitable sortable" !rowspan=2|Plek !rowspan=2|Nr. !rowspan=2|Renjaer !rowspan=2|Vervaardiger !colspan=3|Kwalifiseertyd !rowspan=2|Rooster |- !K1 !K2 !K3 |- !1 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | '''1:22.612''' | 1:22.077 | '''1:21.786''' | align=center|1 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:22.779 | 1:22.161 | 1:21.846 | align=center|2 |- !3 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.924 | 1:22.017 | 1:21.966 | align=center|6 '''*¹''' |- !4 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:22.902 | 1:22.509 | 1:22.004 | align=center|3 |- !5 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:22.847 | 1:22.516 | 1:22.011 | align=center|4 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:22.631 | 1:22.188 | 1:22.070 | align=center|5 |- !7 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:22.758 | '''1:21.882''' | 1:22.093 | align=center|19 '''*²''' |- !8 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.662 | 1:22.400 | 1:22.220 | align=center|7 |- !9 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.659 | 1:22.067 | 1:22.256 | align=center|8 |- !10 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:22.727 | 1:22.345 | 1:22.286 | align=center|9 |- !11 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:22.946 | 1:22.517 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="11"| | align=center|10 |- !12 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:22.986 | 1:22.756 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="12"| | align=center|11 |- !13 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:23.440 | 1:22.779 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="13"| | align=center|12 |- !14 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:22.989 | 1:22.821 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="14"| | align=center|PL '''*³''' |- !15 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:23.616 | 1:23.453 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="15"| | align=center|13 |- !16 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:23.466 | 1:23.454 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="16"| | align=center|14 |- !17 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:23.755 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | align=center|15 |- !18 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:24.356 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | align=center|20 '''*⁴''' |- !19 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:24.364 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | align=center|16 |- !20 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:24.595 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | align=center|17 |- !21 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:25.150 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | align=center|Kuipe '''*⁵''' |- !22 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:25.222 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | align=center|18 |- !colspan=8|K1 107% tyd: 1:28.394<ref>{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/2026/italie/qualification.aspx |titel=Italië 2026 – Kwalificaties |uitgever=Statsf1.com |bezochtdatum=2026-09-05}}</ref> |- !colspan=8|Bron:<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1293/italy/qualifying |titel=Formula 1 Pirelli Gran Premio d'Italia 2026 – Qualifying |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-09-05}}</ref> |} '''*¹''' [[Oscar Piastri]] het 'n roosterstraf van drie plekke gekry omdat hy [[Liam Lawson]] tydens die tweede kwalifiseersessie gehinder het.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_infringement_-_car_81_-_impeding_of_car_30.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Infringement – Car 81 – Impeding of Car 30 |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-05}}</ref><br/> '''*²''' [[Kimi Antonelli]] het ’n roosterstraf van 30 plekke gekry en moes daarom agter in die beginopstelling begin weens die oorskryding van die motoronderdelekwota. In hierdie geval is ’n vyfde verbrandingsenjin, ’n vierde elektronika-eenheid en ’n vierde energieopbergings-eenheid gebruik.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_infringement_-_car_12_-_changes_to_pu_elements.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Infringement – Car 12 – Changes to PU elements |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-05}}</ref><br/> '''*³''' [[Liam Lawson]] het ’n roosterstraf van 35 plekke gekry en moes daarom agter in die beginopstelling begin weens die oorskryding van die motoronderdelekwota. In hierdie geval is ’n sesde verbrandingsenjin, ’n sesde [[turboaanjaer]] en ’n sesde uitlaatstel gebruik.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_infringement_-_car_30_-_change_to_pu_elements.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Infringement – Car 30 – Change to PU elements |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-05}}</ref><br/> '''*⁴''' [[Alexander Albon]] het 'n roosterstraf van 20 plekke gekry en moes dus agter in die beginopstelling begin omdat hy sy enjinonderdelekwota oorskry het. In hierdie geval is 'n vyfde verbrandingsenjin en 'n vierde elektronika-eenheid gebruik.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_changes_to_pu_elements.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Infringement – Car 23 – Changes to PU elements |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-05}}</ref><br/> '''*⁵''' [[Fernando Alonso]] moes vanuit die kuipe wegspring omdat daar aan sy motor gewerk is onder parc fermé toestande. == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd/Oorsaak uitval !Rooster !Punte |- !1 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''25''' |- !2 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''18''' |- !3 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''15''' |- !4 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''12''' |- !5 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''10''' |- !6 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''8''' |- !7 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''6''' |- !8 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''4''' |- !9 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''2''' |- !10 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''1''' |- !11 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !12 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !13 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !14 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !15 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !16 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !17 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !18 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !19 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !20 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !21 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !DNF | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|27 | Hidrouliese fout | align=center|18 | |- !DNF | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|23 | Meganies | align=center|Kuipe | |- !DNF | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|2 | Ongeluk | align=center|3 | |} == Puntestand vóór die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Nr. !Renjaer !Span !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|242 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|183 |- !3 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|183 |- !4 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|159 |- !5 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|155 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|112 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|106 |- !8 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|71 |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|51 |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|35 |- !11 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|25 |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|19 |- !13 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|18 |- !14 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|10 |- !15 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|6 |- !16 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|6 |- !17 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|5 |- !18 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|3 |- !19 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|3 |- !20 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|0 |- !21 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|0 |- !22 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !23 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- |} {{NuweKolom}} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Span !Punte |- !1 | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|425 |- !2 | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|338 |- !3 | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|265 |- !4 | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|189 |- !5 | {{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|70 |- !6 | {{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|54 |- !7 | {{US-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|21 |- !8 | {{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|16 |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|11 |- !10 | {{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|3 |- !11 | {{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |} {{EindeKolomme}} == Sien ook == * [[2026 Formule Een-seisoen]] * [[Lys van Formule Een Grands Prix]] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Italiaanse Grand Prix]] [[Kategorie:Sport in 2026|Italië]] sj2uflbajhj65tumli1ft4volapm6bd 2965475 2965468 2026-09-06T15:47:45Z Aliwal2012 39067 podium 2965475 wikitext text/x-wiki {{sportnuus}} {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 24em; " |+ style="font-size:95%;" | |- !colspan="3" bgcolor="#efefef" style="text-align:center;"| {{vlagikoon|ITA}} 2026 Formule 1 Pirelli<br/>Gran Premio d'Italia |- |colspan="3" style="text-align:center;" | |- |colspan="3" style="text-align:center;" | [[Lêer:Monza track map.svg|200px]] |- | style="width: 20%;" | '''<small>Datum</small>''' | <small>6 September 2026</small> |- | '''<small>Plek</small>''' |colspan=2| <small>[[Autodromo Nazionale Monza]]</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Voorste wegspringplek</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small>{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]]</small> | <small>[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]</small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small>1:21.786</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste rondte</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small>{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]</small> | <small>[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]</small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Podium</small> |- | '''<small>1</small>''' || <small>{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]</small> || <small> [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]</small> |- | '''<small>2</small>''' || <small>{{GB-VLAG}} [[George Russell]]</small>|| <small> [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]</small> |- | '''<small>3</small>''' || <small>{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]]</small>||<small> [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]</small> |} Die [[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Italiaanse Grand Prix]] word op [[6 September]] [[2026]] op die [[Autodromo Nazionale Monza]], in [[Italië]], gehou. Dit sal die dertiende wedren van die kampioenskapseisoen wees. == Bande deur Pirelli beskikbaar gestel == {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |+ [[Pirelli]]bande vir gebruik te Monza |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br/>Hard (C3) |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br/>Medium (C4) |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br/>Sag (C5) |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br/>Tussen-in |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br/>Reën |} == Vrye oefening == === Uitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !rowspan="6"|Vrye oefening 1 !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:23.008 |- !2 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:23.181 |- !3 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:23.312 |- !4 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing|Red Bull]] | 1:23.433 |- !5 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:23.644 |-style="border-top:2px solid #808080" !rowspan="6"|Vrye oefening 2 !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:22.559 |- !2 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:22.679 |- !3 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:22.700 |- !4 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.943 |- !5 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:23.016 |-style="border-top:2px solid #808080" !rowspan="6"|Vrye oefening 3<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1293/italy/practice/3 |titel=Formula 1 Pirelli Gran Premio d'Italia 2026 – Practice 3 |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-09-05}}</ref> !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:22.219 |- !2 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:22.445 |- !3 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing|Red Bull]] | 1:22.569 |- !4 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:22.580 |- !5 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.625 |} == Kwalifisering == {| class="wikitable" style="font-size:95%" {| class="wikitable sortable" !rowspan=2|Plek !rowspan=2|Nr. !rowspan=2|Renjaer !rowspan=2|Vervaardiger !colspan=3|Kwalifiseertyd !rowspan=2|Rooster |- !K1 !K2 !K3 |- !1 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | '''1:22.612''' | 1:22.077 | '''1:21.786''' | align=center|1 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:22.779 | 1:22.161 | 1:21.846 | align=center|2 |- !3 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.924 | 1:22.017 | 1:21.966 | align=center|6 '''*¹''' |- !4 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:22.902 | 1:22.509 | 1:22.004 | align=center|3 |- !5 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:22.847 | 1:22.516 | 1:22.011 | align=center|4 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:22.631 | 1:22.188 | 1:22.070 | align=center|5 |- !7 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:22.758 | '''1:21.882''' | 1:22.093 | align=center|19 '''*²''' |- !8 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.662 | 1:22.400 | 1:22.220 | align=center|7 |- !9 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.659 | 1:22.067 | 1:22.256 | align=center|8 |- !10 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:22.727 | 1:22.345 | 1:22.286 | align=center|9 |- !11 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:22.946 | 1:22.517 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="11"| | align=center|10 |- !12 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:22.986 | 1:22.756 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="12"| | align=center|11 |- !13 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:23.440 | 1:22.779 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="13"| | align=center|12 |- !14 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:22.989 | 1:22.821 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="14"| | align=center|PL '''*³''' |- !15 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:23.616 | 1:23.453 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="15"| | align=center|13 |- !16 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:23.466 | 1:23.454 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="16"| | align=center|14 |- !17 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:23.755 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | align=center|15 |- !18 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:24.356 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | align=center|20 '''*⁴''' |- !19 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:24.364 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | align=center|16 |- !20 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:24.595 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | align=center|17 |- !21 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:25.150 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | align=center|Kuipe '''*⁵''' |- !22 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:25.222 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | align=center|18 |- !colspan=8|K1 107% tyd: 1:28.394<ref>{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/2026/italie/qualification.aspx |titel=Italië 2026 – Kwalificaties |uitgever=Statsf1.com |bezochtdatum=2026-09-05}}</ref> |- !colspan=8|Bron:<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1293/italy/qualifying |titel=Formula 1 Pirelli Gran Premio d'Italia 2026 – Qualifying |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-09-05}}</ref> |} '''*¹''' [[Oscar Piastri]] het 'n roosterstraf van drie plekke gekry omdat hy [[Liam Lawson]] tydens die tweede kwalifiseersessie gehinder het.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_infringement_-_car_81_-_impeding_of_car_30.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Infringement – Car 81 – Impeding of Car 30 |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-05}}</ref><br/> '''*²''' [[Kimi Antonelli]] het ’n roosterstraf van 30 plekke gekry en moes daarom agter in die beginopstelling begin weens die oorskryding van die motoronderdelekwota. In hierdie geval is ’n vyfde verbrandingsenjin, ’n vierde elektronika-eenheid en ’n vierde energieopbergings-eenheid gebruik.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_infringement_-_car_12_-_changes_to_pu_elements.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Infringement – Car 12 – Changes to PU elements |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-05}}</ref><br/> '''*³''' [[Liam Lawson]] het ’n roosterstraf van 35 plekke gekry en moes daarom agter in die beginopstelling begin weens die oorskryding van die motoronderdelekwota. In hierdie geval is ’n sesde verbrandingsenjin, ’n sesde [[turboaanjaer]] en ’n sesde uitlaatstel gebruik.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_infringement_-_car_30_-_change_to_pu_elements.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Infringement – Car 30 – Change to PU elements |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-05}}</ref><br/> '''*⁴''' [[Alexander Albon]] het 'n roosterstraf van 20 plekke gekry en moes dus agter in die beginopstelling begin omdat hy sy enjinonderdelekwota oorskry het. In hierdie geval is 'n vyfde verbrandingsenjin en 'n vierde elektronika-eenheid gebruik.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_changes_to_pu_elements.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Infringement – Car 23 – Changes to PU elements |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-05}}</ref><br/> '''*⁵''' [[Fernando Alonso]] moes vanuit die kuipe wegspring omdat daar aan sy motor gewerk is onder parc fermé toestande. == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd/Oorsaak uitval !Rooster !Punte |- !1 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''25''' |- !2 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''18''' |- !3 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''15''' |- !4 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''12''' |- !5 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''10''' |- !6 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''8''' |- !7 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''6''' |- !8 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''4''' |- !9 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''2''' |- !10 | align=center| | '''''' | '''''' | align=center| | | align=center| | align=center| '''1''' |- !11 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !12 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !13 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !14 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !15 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !16 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !17 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !18 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !19 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !20 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !21 | align=center| | | | align=center| | | align=center| | |- !DNF | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|27 | Hidrouliese fout | align=center|18 | |- !DNF | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|23 | Meganies | align=center|Kuipe | |- !DNF | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|2 | Ongeluk | align=center|3 | |} == Puntestand vóór die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Nr. !Renjaer !Span !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|242 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|183 |- !3 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|183 |- !4 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|159 |- !5 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|155 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|112 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|106 |- !8 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|71 |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|51 |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|35 |- !11 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|25 |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|19 |- !13 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|18 |- !14 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|10 |- !15 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|6 |- !16 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|6 |- !17 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|5 |- !18 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|3 |- !19 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|3 |- !20 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|0 |- !21 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|0 |- !22 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !23 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- |} {{NuweKolom}} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Span !Punte |- !1 | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|425 |- !2 | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|338 |- !3 | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|265 |- !4 | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|189 |- !5 | {{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|70 |- !6 | {{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|54 |- !7 | {{US-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|21 |- !8 | {{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|16 |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|11 |- !10 | {{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|3 |- !11 | {{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |} {{EindeKolomme}} == Sien ook == * [[2026 Formule Een-seisoen]] * [[Lys van Formule Een Grands Prix]] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Italiaanse Grand Prix]] [[Kategorie:Sport in 2026|Italië]] mc00sity5v6pcqjntcjjozubc82braf 2965481 2965475 2026-09-06T16:24:40Z Aliwal2012 39067 /* Renuitslag */ 2965481 wikitext text/x-wiki {{sportnuus}} {| class="infobox" align="right" cellpadding="2" style="float:right; width: 24em; " |+ style="font-size:95%;" | |- !colspan="3" bgcolor="#efefef" style="text-align:center;"| {{vlagikoon|ITA}} 2026 Formule 1 Pirelli<br/>Gran Premio d'Italia |- |colspan="3" style="text-align:center;" | |- |colspan="3" style="text-align:center;" | [[Lêer:Monza track map.svg|200px]] |- | style="width: 20%;" | '''<small>Datum</small>''' | <small>6 September 2026</small> |- | '''<small>Plek</small>''' |colspan=2| <small>[[Autodromo Nazionale Monza]]</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Voorste wegspringplek</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small>{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]]</small> | <small>[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]</small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small>1:21.786</small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Vinnigste rondte</small> |- | '''<small>Renjaer</small>''' | <small>{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]</small> | <small>[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]</small> |- | '''<small>Tyd</small>''' |colspan=2| <small></small> |- !colspan="3" bgcolor="#efefef"| <small>Podium</small> |- | '''<small>1</small>''' || <small>{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]</small> || <small> [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]</small> |- | '''<small>2</small>''' || <small>{{GB-VLAG}} [[George Russell]]</small>|| <small> [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]</small> |- | '''<small>3</small>''' || <small>{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]]</small>||<small> [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]</small> |} Die [[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Italiaanse Grand Prix]] word op [[6 September]] [[2026]] op die [[Autodromo Nazionale Monza]], in [[Italië]], gehou. Dit sal die dertiende wedren van die kampioenskapseisoen wees. == Bande deur Pirelli beskikbaar gestel == {| class="wikitable gauche" style="text-align:gauche;" |+ [[Pirelli]]bande vir gebruik te Monza |- !colspan=3 scope="col"| Bande vir 'n droë baan !colspan=2 scope="col"| Reënbande |- |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|55px]]<br/>Hard (C3) |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|55px]]<br/>Medium (C4) |align=center|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|55px]]<br/>Sag (C5) |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Green.svg|55px]]<br/>Tussen-in |align=center|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]<br/>Reën |} == Vrye oefening == === Uitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !rowspan="6"|Vrye oefening 1 !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:23.008 |- !2 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:23.181 |- !3 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:23.312 |- !4 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing|Red Bull]] | 1:23.433 |- !5 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:23.644 |-style="border-top:2px solid #808080" !rowspan="6"|Vrye oefening 2 !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:22.559 |- !2 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:22.679 |- !3 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:22.700 |- !4 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.943 |- !5 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:23.016 |-style="border-top:2px solid #808080" !rowspan="6"|Vrye oefening 3<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1293/italy/practice/3 |titel=Formula 1 Pirelli Gran Premio d'Italia 2026 – Practice 3 |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-09-05}}</ref> !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Tyd |- !1 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:22.219 |- !2 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:22.445 |- !3 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing|Red Bull]] | 1:22.569 |- !4 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] | 1:22.580 |- !5 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.625 |} == Kwalifisering == {| class="wikitable" style="font-size:95%" {| class="wikitable sortable" !rowspan=2|Plek !rowspan=2|Nr. !rowspan=2|Renjaer !rowspan=2|Vervaardiger !colspan=3|Kwalifiseertyd !rowspan=2|Rooster |- !K1 !K2 !K3 |- !1 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | '''1:22.612''' | 1:22.077 | '''1:21.786''' | align=center|1 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:22.779 | 1:22.161 | 1:21.846 | align=center|2 |- !3 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.924 | 1:22.017 | 1:21.966 | align=center|6 '''*¹''' |- !4 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:22.902 | 1:22.509 | 1:22.004 | align=center|3 |- !5 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | 1:22.847 | 1:22.516 | 1:22.011 | align=center|4 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:22.631 | 1:22.188 | 1:22.070 | align=center|5 |- !7 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | 1:22.758 | '''1:21.882''' | 1:22.093 | align=center|19 '''*²''' |- !8 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.662 | 1:22.400 | 1:22.220 | align=center|7 |- !9 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:22.659 | 1:22.067 | 1:22.256 | align=center|8 |- !10 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:22.727 | 1:22.345 | 1:22.286 | align=center|9 |- !11 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:22.946 | 1:22.517 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="11"| | align=center|10 |- !12 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:22.986 | 1:22.756 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="12"| | align=center|11 |- !13 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | 1:23.440 | 1:22.779 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="13"| | align=center|12 |- !14 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:22.989 | 1:22.821 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="14"| | align=center|PL '''*³''' |- !15 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:23.616 | 1:23.453 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="15"| | align=center|13 |- !16 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | 1:23.466 | 1:23.454 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="16"| | align=center|14 |- !17 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | 1:23.755 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="17"| | align=center|15 |- !18 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | 1:24.356 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="18"| | align=center|20 '''*⁴''' |- !19 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:24.364 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="19"| | align=center|16 |- !20 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | 1:24.595 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value="20"| | align=center|17 |- !21 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:25.150 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=21| | align=center|Kuipe '''*⁵''' |- !22 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | 1:25.222 | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | style="background-color:#ffcccc" data-sort-value=22| | align=center|18 |- !colspan=8|K1 107% tyd: 1:28.394<ref>{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/2026/italie/qualification.aspx |titel=Italië 2026 – Kwalificaties |uitgever=Statsf1.com |bezochtdatum=2026-09-05}}</ref> |- !colspan=8|Bron:<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1293/italy/qualifying |titel=Formula 1 Pirelli Gran Premio d'Italia 2026 – Qualifying |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-09-05}}</ref> |} '''*¹''' [[Oscar Piastri]] het 'n roosterstraf van drie plekke gekry omdat hy [[Liam Lawson]] tydens die tweede kwalifiseersessie gehinder het.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_infringement_-_car_81_-_impeding_of_car_30.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Infringement – Car 81 – Impeding of Car 30 |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-05}}</ref><br/> '''*²''' [[Kimi Antonelli]] het ’n roosterstraf van 30 plekke gekry en moes daarom agter in die beginopstelling begin weens die oorskryding van die motoronderdelekwota. In hierdie geval is ’n vyfde verbrandingsenjin, ’n vierde elektronika-eenheid en ’n vierde energieopbergings-eenheid gebruik.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_infringement_-_car_12_-_changes_to_pu_elements.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Infringement – Car 12 – Changes to PU elements |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-05}}</ref><br/> '''*³''' [[Liam Lawson]] het ’n roosterstraf van 35 plekke gekry en moes daarom agter in die beginopstelling begin weens die oorskryding van die motoronderdelekwota. In hierdie geval is ’n sesde verbrandingsenjin, ’n sesde [[turboaanjaer]] en ’n sesde uitlaatstel gebruik.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_infringement_-_car_30_-_change_to_pu_elements.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Infringement – Car 30 – Change to PU elements |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-05}}</ref><br/> '''*⁴''' [[Alexander Albon]] het 'n roosterstraf van 20 plekke gekry en moes dus agter in die beginopstelling begin omdat hy sy enjinonderdelekwota oorskry het. In hierdie geval is 'n vyfde verbrandingsenjin en 'n vierde elektronika-eenheid gebruik.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_infringement_-_car_23_-_changes_to_pu_elements.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Infringement – Car 23 – Changes to PU elements |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-05}}</ref><br/> '''*⁵''' [[Fernando Alonso]] moes vanuit die kuipe wegspring omdat daar aan sy motor gewerk is onder parc fermé toestande. == Wedren == === Renuitslag === {| class="wikitable" style="font-size:95%" !Plek !Nr. !Renjaer !Vervaardiger !Rondes !Tyd/Oorsaak uitval !Rooster !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} '''[[Kimi Antonelli]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]''' | align=center|53 | 1:51:15.281 | align=center|20 | align=center|'''25''' {{Pictogram vinnigste ronde}} |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} '''[[George Russell]]''' | '''[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]]''' | align=center|53 | +3.857 | align=center|2 | align=center|'''18''' |- !3 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} '''[[Max Verstappen]]''' | '''[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|53 | +14.718 | align=center|5 | align=center|'''15''' |- !4 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} '''[[Lando Norris]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|53 | +19.056 | align=center|8 | align=center|'''12''' |- !5 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} '''[[Oscar Piastri]]''' | '''[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|53 | +19.253 | align=center|6 | align=center|'''10''' |- !6 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} '''[[Lewis Hamilton]]''' | '''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]''' | align=center|53 | +24.655 | align=center|4 | align=center|'''8''' |- !7 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} '''[[Pierre Gasly]]''' | '''[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|53 | +27.351 | align=center|1 | align=center|'''6''' |- !8 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} '''[[Arvid Lindblad]]''' | '''[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|53 | +45.136 | align=center|9 | align=center|'''4''' |- !9 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} '''[[Franco Colapinto]]''' | '''[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]''' | align=center|53 | +47.353 | align=center|7 | align=center|'''2''' |- !10 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} '''[[Yuki Tsunoda]]''' | '''[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]''' | align=center|53 | +58.187 | align=center|15 | align=center|'''1''' |- !11 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|53 | +1:05.187 | align=center|10 | |- !12 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|53 | +1:06.187 | align=center|12 | |- !13 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|53 | +1:14.117 | align=center|13 | |- !14 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|53 | +1:15.609 | align=center|Pit | |- !15 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|53 | +1:18.958 | align=center|11 | |- !16 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|52 | +1 ronde | align=center|14 | |- !17 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|52 | +1 ronde | align=center|21 | |- !18 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|52 | +1 ronde | align=center|17 | |- !19 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|51 | +2 rondes | align=center|16 | |- |- !DNF | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|27 | Hidrouliese fout | align=center|18 | |- !DNF | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|23 | Skade aan renmotor | align=center|Kuipe | |- !DNF | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|2 | Ongeluk | align=center|3 | |- !colspan=8| Bronne:<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1293/italy/race-result |titel=Formula 1 Pirelli Gran Premio d'Italia 2026 – Race Result |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-09-06}}</ref><ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/results/2026/races/1293/italy/fastest-laps.html |titel=Formula 1 Pirelli Gran Premio d'Italia 2026 – Fastest Laps |uitgever=Formula 1® - The Official F1® Website |datum=2026-09-06}}</ref> |} == Puntestand vóór die Grand Prix == {{BeginKolomme}} === Renjaers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Nr. !Renjaer !Span !Punte |- !1 | align=center|12 | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|242 |- !2 | align=center|63 | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|183 |- !3 | align=center|44 | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|183 |- !4 | align=center|1 | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|159 |- !5 | align=center|16 | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|155 |- !6 | align=center|3 | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|112 |- !7 | align=center|81 | {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] | [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|106 |- !8 | align=center|6 | {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] | [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|71 |- !9 | align=center|30 | {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|51 |- !10 | align=center|10 | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|35 |- !11 | align=center|41 | {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|25 |- !12 | align=center|43 | {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] | [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|19 |- !13 | align=center|87 | {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|18 |- !14 | align=center|5 | {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|10 |- !15 | align=center|27 | {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] | [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|6 |- !16 | align=center|55 | {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|6 |- !17 | align=center|23 | {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] | [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|5 |- !18 | align=center|31 | {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] | [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|3 |- !19 | align=center|14 | {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|3 |- !20 | align=center|22 | {{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] | [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|0 |- !21 | align=center|18 | {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|0 |- !22 | align=center|77 | {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- !23 | align=center|11 | {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] | [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |- |} {{NuweKolom}} === Vervaardigers === {| class="wikitable" style="font-size:95%;" |- !Plek !Span !Punte |- !1 | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | align=center|425 |- !2 | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | align=center|338 |- !3 | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|265 |- !4 | {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|189 |- !5 | {{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] | align=center|70 |- !6 | {{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|54 |- !7 | {{US-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] | align=center|21 |- !8 | {{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] | align=center|16 |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | align=center|11 |- !10 | {{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]] | align=center|3 |- !11 | {{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] | align=center|0 |} {{EindeKolomme}} == Sien ook == * [[2026 Formule Een-seisoen]] * [[Lys van Formule Een Grands Prix]] ==Verwysings== {{Verwysings}} {{F1GP 2020–2029}} [[Kategorie:Italiaanse Grand Prix]] [[Kategorie:Sport in 2026|Italië]] 7uxr99bbyohds37ep4hdivk6dblkooc 0 468695 2965425 2965285 2026-09-06T13:21:08Z Sobaka 328 bywerk 2965425 wikitext text/x-wiki '''Suid-Afrikaanse kuns''' omvat die visuele [[kuns]]tradisies wat oor duisende jare ontwikkel het in die gebied wat vandag as [[Suid-Afrika]] bekend staan. Dit sluit prehistoriese [[rotskuns]] en dekoratiewe voorwerpe, die kunstradisies van inheemse gemeenskappe, kuns wat tydens die koloniale en apartheidstydperke ontstaan het, asook moderne en kontemporêre Suid-Afrikaanse kuns. Van die vroegste bekende getuienis van [[Simbool|simboliese]] en artistieke gedrag deur moderne mense is in Suid-Afrika gevind. Argeologiese opgrawings by onder meer [[Blombosgrot]] in die [[Wes-Kaap]] het gegraveerde [[Oker (kleur)|oker]]stukke, skulpkraletjies en toerusting vir die verwerking van oker opgelewer. Sommige van hierdie vondste dateer van ongeveer 100 000 jaar gelede en word deur navorsers verbind met die ontwikkeling van simboliese denke en komplekse menslike gedrag. Geperforeerde [[skulp]]e van ongeveer 75 000 jaar oud, wat waarskynlik as persoonlike versiering gebruik is, is ook daar gevind. Hierdie ontdekkings vorm deel van die omvangryke [[argeologie]]se getuienis vir die vroeë ontwikkeling van [[Homo sapiens]] in Suider-Afrika. Die [[San]] en ander [[Khoisan]]-gemeenskappe het ’n besonder ryk tradisie van [[rotskuns]] nagelaat. Duisende rotskilderye en gravures kom regoor Suider-Afrika voor, met belangrike konsentrasies in onder meer die [[Drakensberge]].<ref name="South African art">{{cite web|title=South African art|url=http://www.southafrica.info/about/arts/art.htm#.Vw5td8d6FlI|website=www.southafrica.info|access-date=13 April 2016}}</ref> Hierdie kuns beeld mense, diere, jagtonele en rituele of geestelike temas uit en bied belangrike insigte in die [[wêreldbeskouing]]s en sosiale lewe van vroeë jagter-versamelaarsgemeenskappe. Met die latere vestiging en uitbreiding van Bantoesprekende gemeenskappe in Suider-Afrika het verdere kunstradisies ontwikkel, onder meer in [[pottebakkery]], metaalwerk, kralewerk, houtsneewerk en [[argitektuur]]. Vanaf die koloniale tydperk het Suid-Afrikaanse kuns toenemend deur die wisselwerking tussen plaaslike tradisies en Europese artistieke strominge ontwikkel. Nederlandse en later Britse invloede was onder meer sigbaar in [[skilderkuns]], argitektuur, meubelmaak en dekoratiewe kuns, terwyl [[Afrikaners|Afrikaner]]-volkskuns en uiteenlopende Afrika-kunstradisies hul eie ontwikkeling voortgesit het. Gedurende die 20ste eeu het industrialisering, [[verstedeliking]] en [[apartheid]] ingrypende gevolge vir Suid-Afrikaanse kunstenaars en kunsproduksie gehad. Nuwe kunsvorme het onder meer in myngemeenskappe en stedelike woongebiede ontstaan, terwyl kunstenaars toenemend temas soos [[identiteit]], ras, politieke onderdrukking en [[sosiale verandering]] ondersoek het. Kunstenaars het ’n groot verskeidenheid materiale en mediums gebruik, van tradisionele skilder- en beeldhoukuns tot kralewerk, draadwerk en gevonde of herwonne materiaal. Sedert die einde van apartheid het Suid-Afrikaanse kuns verder ontwikkel binne ’n internasionaal geïntegreerde kontemporêre kunswêreld, terwyl temas soos [[geskiedenis]], identiteit, ongelykheid, [[grond]], [[geheue]] en [[postkolonialisme]] steeds ’n belangrike rol speel. ==Paleolitiese rotskuns== [[Lêer:San Bushman rock art Perdekop Farm North of Mossel bay.jpg|links|duimnael|San-rotstekeninge, Perdekop-plaas, (Mosselbaai, Suid-Afrika).]] Die pre-Bantoe-volke wat vanaf ongeveer 30 000 v.C. suidwaarts migreer het, was nomadiese jagter-versamelaars wat grotte as wonings verkies het. Voor die opkoms van die [[Nguni-taalfamilie|Nguni]]-volke langs die oos- en suidkus en in sentraal-Afrika, was hierdie nomadiese jagters wyd verspreid. Daar word geglo dat hulle Suid-Afrika minstens 1000 jaar gelede binnegekom het. Hulle het baie tekens van lewe gelaat, soos [[Boesmanrotskuns|kunswerke]] ([[San]]-skilderye) wat jag, huishoudelike en magie-verwante kuns uitbeeld.<ref name="Britannica">{{cite web|title=Paleolithic Period|url=http://www.britannica.com/event/Paleolithic-Period|website=Britannica|access-date=13 April 2016}}</ref> Daar is 'n stilistiese eenheid regoor die streek en selfs met meer antieke kuns in die Tassili n'Ajjer-streek van Noord-Afrika, en ook in wat nou woestyn [[Tsjad]] is, maar eens 'n welige landskap was. Die figure is dinamies en verleng, en die kleure (waarskynlik afgelei van grond- en plantpigmente, en moontlik van insekte) kombineer [[Oker (kleur)|oker]]rooi, wit, grys, swart en baie warm kleure wat wissel van rooi tot primêre geel. Tipiese onderwerpe sluit in [[jag]], wat dikwels groot diere uitbeeld wat nie meer die streek in die moderne era bewoon nie, met groot akkuraatheid; [[oorlogvoering]] tussen mense; [[dans]]; huishoudelike tonele; en verskeie beelde van verskeie diere, insluitend kameelperde, wildsbokke van baie soorte en slange. Die laaste van hierdie werke is aangrypend in sy voorstelling van groter, donkerder mense en selfs van wit jagters te perd, wat albei die San-mense sou vervang. Baie van die "dansende" figure is versier met kenmerkende patrone en dra moontlik maskers en ander feestelike klere. Ander skilderye, wat patroonvierhoeke en ander simbole uitbeeld, is onduidelik in hul betekenis en is moontlik nie-verteenwoordigend. Soortgelyke simbole word wêreldwyd in sjamanistiese kuns gesien. Hierdie kunsvorm word versprei van Angola in die weste tot [[Mosambiek]] en [[Kenia]], dwarsdeur [[Zimbabwe]] en Suid-Afrika, en dwarsdeur [[Botswana]] waar grottoestande bewaring teen die elemente bevoordeel het. ==Prekoloniale kuns buite rotskuns== Prekoloniale visuele en materiële kultuur in Suid-Afrika het veel verder as rotskuns gestrek en het onder meer liggaamsversiering, kralewerk, [[keramiek]], [[metaalbewerking]], houtwerk en argitektuur ingesluit. Baie van hierdie voorwerpe het terselfdertyd praktiese, sosiale, rituele en estetiese funksies vervul, en dit is daarom nie altyd moontlik om moderne onderskeidings tussen kuns, handwerk en gebruiksvoorwerpe daarop toe te pas nie. Argeologiese versamelings uit Suid-Afrika bevat onder meer versierde beenvoorwerpe, skulphangertjies, volstruiseierdopkrale, keramiek en ander dekoratiewe voorwerpe uit die [[Steentydperk]] en [[Ystertydperk]].<ref>{{Cite web |title=Archaeology |url=https://www.iziko.org.za/collection/archaeology/ |website=Iziko Museums of South Africa |access-date=4 September 2026}}</ref> Iziko Museums se etnografiese versamelings sluit ook [[Khoisan]]-kleredrag, inheemse kralewerk, mandjiewerk en keramiek in.<ref>{{Cite web |title=Social History Centre |url=https://www.iziko.org.za/museums/social-history-centre/ |website=Iziko Museums of South Africa |access-date=4 September 2026}}</ref> Versiering van die liggaam het ’n lang geskiedenis in suidelike Afrika. Voor die grootskaalse invoer van Europese glaskrale is krale onder meer van volstruiseierdop, been, skulpe, hout en klip vervaardig. Hierdie materiale is as halssnoere, [[gordel]]s en ander vorme van persoonlike versiering gebruik. In latere eeue het ingevoerde glas- en keramiekkrale toenemend plaaslike materiale aangevul en uiteindelik ’n belangrike komponent van die uitgebreide kralewerktradisies van onder meer Nguni-sprekende gemeenskappe geword.<ref>{{Cite web |title=Belt (Umutsha) |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/314790 |website=The Metropolitan Museum of Art |access-date=4 September 2026}}</ref> Kralewerk kon benewens versiering ook ouderdom, [[geslag]], status en ander aspekte van sosiale identiteit aandui.<ref>{{Cite web |title=Belt (Umutsha) |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/318023 |website=The Metropolitan Museum of Art |access-date=4 September 2026}}</ref> Keramiek vorm een van die belangrikste oorblywende uitdrukkings van prekoloniale materiële kultuur. Vanaf die eerste millennium n.C. het landbougemeenskappe in verskillende dele van Suid-Afrika potte vervaardig waarvan vorm, afwerking en ingekerfde of ingeprikte versiering tussen streke en tydperke verskil het. Argeoloë gebruik keramiekstyle onder andere om kulturele kontakte, tegnologiese verandering en die verspreiding van gemeenskappe te bestudeer.<ref>{{Cite journal |last1=Pikirayi |first1=Innocent |last2=Lindahl |first2=Anders |year=2013 |title=Ceramics, ethnohistory, and ethnography: locating meaning in southern African Iron Age ceramic assemblages |journal=African Archaeological Review |volume=30 |issue=4 |pages=455–475|https://www.researchgate.net/publication/259633295_Ceramics_Ethnohistory_and_Ethnography_Locating_Meaning_in_Southern_African_Iron_Age_Ceramic_Assemblages |doi=10.1007/s10437-013-9147-0}}</ref> Onder [[Sotho]]-[[Tswana]]- en [[Nguni-taalfamilie|Nguni]]-sprekende gemeenskappe het kenmerkende keramiektradisies oor eeue ontwikkel, terwyl vervaardigingstegnieke, grondstowwe en dekorasie ook binne dieselfde kulturele gebied kon verskil.<ref>{{Cite web |title=Archaeology Ceramics Lab |url=https://www.up.ac.za/anthropology-archaeology/archaeology-ceramics-lab |website=University of Pretoria |access-date=4 September 2026}}</ref> Metaalbewerking het vanaf die vroeë [[Ystertydperk]] ’n verdere belangrike vorm van tegnologiese en materiële uitdrukking geword. Argeologiese terreine soos [[Broederstroom]] wes van [[Pretoria]] toon dat [[yster]] reeds tussen ongeveer 550 en 700 n.C. daar gesmee is.<ref>{{Cite web |title=Prehistory of the Pretoria area |url=https://sahistory.org.za/article/prehistory-pretoria-area |website=South African History Online |access-date=4 September 2026}}</ref> Benewens werktuie is [[koper]], yster en later [[goud]] ook vir [[Juweliersware|juwele]], ornamente en voorwerpe wat met status verbind is, gebruik. Vroeë Sotho-sprekende gemeenskappe het byvoorbeeld gevestigde tradisies van metaalbewerking gehad, waarvan argeologiese getuienis op verskeie terreine in Gauteng, Noordwes en Limpopo gevind is.<ref>{{Cite web |title=Sotho (South Sotho or Basotho) |url=https://sahistory.org.za/article/sotho-south-sotho-or-basotho |website=South African History Online |access-date=4 September 2026}}</ref> Die mees opvallende voorbeeld van prekoloniale metaal- en dekoratiewe kuns in Suid-Afrika kom uit [[Mapungubwe]], wat tussen ongeveer 900 en 1300 n.C. tot die belangrikste politieke en handelsentrums in die binneland van Suider-Afrika ontwikkel het. Die terrein het voorwerpe van goud, koper, yster, ivoor, keramiek en ingevoerde glaskrale opgelewer. Die bekendste voorwerp is die [[Goue renoster van Mapungubwe]], waarvan die dun goudfoelie oor ’n gekerfde houtkern aangebring is. Ander goue voorwerpe sluit krale, armbande, draad, penne en met goud bedekte dier- en houerfigure in.<ref>{{Cite web |title=Mapungubwe Cultural Landscape |url=https://whc.unesco.org/en/list/1099/ |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=4 September 2026}}</ref><ref>{{Cite web |title=Mapungubwe Cultural Landscape: Nomination File |url=https://whc.unesco.org/uploads/nominations/1099.pdf |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=4 September 2026}}</ref> Die vervaardiging van hierdie voorwerpe dui op hoogs ontwikkelde metaalbewerking en op die gebruik van visuele materiaal om rykdom, elite-status en politieke gesag uit te druk. Argitektuur en die uitleg van nedersettings was eweneens ’n betekenisvolle deel van prekoloniale visuele kultuur. [[Khoekhoen|Khoekhoe]]-veeboere het onder meer draagbare koepelvormige wonings van raamwerke, rietmatte en diervelle gebruik, terwyl Nguni-sprekende landbougemeenskappe hoofsaaklik grasbedekte koepelvormige wonings gebou het. Onder Sotho-Tswana-gemeenskappe was ronde of silindriese huise met koniese dakke algemeen, en klipmure is op groot skaal gebruik om woongebiede, veekrale en ander ruimtes af te baken.<ref>{{Cite web |title=The Pre-Industrial Architecture of the Transvaal |url=https://francofrescura.sahistory.org.za/architecture/indigenous/indiginous-preindustrial-tvl/ |website=Franco Frescura Archive, South African History Online |access-date=4 September 2026}}</ref> Teen ongeveer die 13de eeu het die argitektoniese uitleg van Mapungubwe ook ’n toenemende sosiale hiërargie weerspieël, met die politieke elite wat afgesonder op Mapungubwe-heuwel gewoon het terwyl die meerderheid van die bevolking op die omliggende vlaktes gevestig was.<ref>{{Cite web |title=Mapungubwe Cultural Landscape |url=https://whc.unesco.org/en/list/1099/ |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=4 September 2026}}</ref> Hierdie uiteenlopende tradisies toon dat die visuele kultuur van prekoloniale Suid-Afrika nie tot rotskuns beperk was nie. Estetiese uitdrukking was verweef met alledaagse lewe, [[tegnologie]], identiteit, handel, ritueel en politieke gesag, en het in media gewissel van die versiering van die liggaam en huishoudelike keramiek tot argitektuur en die goudbewerking van komplekse Ystertydperkstate. ==Vroeë koloniale kuns, 17de en 18de eeu== Met die stigting van 'n verversingspos deur die [[Verenigde Oos-Indiese Kompanjie]] (VOC) aan die [[Kaap]] in 1652 is Europese beeldtradisies na die gebied oorgedra. Dit het naas die bestaande kuns- en materiële tradisies van die [[Khoikhoi]], [[San]] en ander inheemse gemeenskappe ontwikkel. Die visuele kultuur van die vroeë kolonie het skilderye, tekeninge, kaarte, boukundige ontwerpe en dekoratiewe voorwerpe ingesluit. Baie van hierdie werke is nie as selfstandige fynkuns geskep nie, maar het praktiese, wetenskaplike, administratiewe of dokumentêre funksies vervul.<ref name="Fehr">{{cite web |title=The Castle of Good Hope: William Fehr Collection |url=https://www.iziko.org.za/museums/the-castle-of-good-hope/ |publisher=Iziko Museums of South Africa |access-date=5 September 2026}}</ref> [[Lêer:Hendrik Claudius05.jpg|links|duimnael|Hendrik Claudius se illustrasie van ''Cordylus cataphractus'' Boie, 1828.]] Kaarte, seeprofiele en topografiese tekeninge was vir die VOC belangrik omdat dit navigasie, verdediging, grondbesit en die uitbreiding van die kolonie ondersteun het. Kunstenaars en reisigers het ook die Kaapse landskap, nedersettings en inwoners uitgebeeld. Hierdie voorstellings het waardevolle historiese inligting bewaar, maar weerspieël terselfdertyd die belange en wêreldbeskouing van Europese reisigers, amptenare en koloniale beskermhere. Uitbeeldings van Khoekhoe-, San- en ander gemeenskappe moet daarom ook as koloniale voorstellings gelees word en nie bloot as neutrale weergawes van hul voorkoms en leefwyses nie. Een van die vroegste bekende tekenaars wat aan die Kaap werksaam was, was die Duitsgebore apteker en kunstenaar [[Hendrik Claudius]]. Hy het in 1682 uit [[Batavia]] aan die Kaap aangekom en waterverftekeninge van plaaslike plante en diere vervaardig. Hy het ook aan ekspedisies na die binneland deelgeneem. Honderde natuurhistoriese illustrasies word aan hom toegeskryf, waaronder werk wat met die ''Codex Witsenii'' verbind word.<ref name="Claudius">{{cite web |title=Claudius, Hendrik |url=https://www.s2a3.org.za/bio/Biograph_final.php?serial=520 |work=S2A3 Biographical Database of Southern African Science |access-date=5 September 2026}}</ref> Hierdie soort illustrasie het 'n belangrike rol gespeel in die Europese optekening en klassifikasie van die Kaap se fauna en flora. Gedurende die tweede helfte van die 18de eeu het reisekspedisies 'n groot hoeveelheid visuele materiaal opgelewer. [[Johannes Schumacher]], 'n VOC-soldaat en tekenaar, het Hendrik Swellengrebel die Jongere op sy reise van 1776 en 1777 vergesel. Sy waterverftekeninge beeld Kaapse dorpe, plase, landskappe en tonele uit die binneland uit en tel onder die vroeë topografiese voorstellings van hierdie gebiede.<ref name="Swellengrebel">{{cite web |title=Hendrik Swellengrebel in Africa: Journals of Three Journeys in 1776–1777 |url=https://hipsa.org.za/publication/hendrik-swellengrebel-in-africa-journals-of-three-journeys-in-1776-1777/ |publisher=Historical Publications Southern Africa |access-date=5 September 2026}}</ref> [[Lêer:De veeplaats Queekvallei van de weduwe Zacharias de Beer, oost van de Gamkarivier, RP-T-1914-17-65.jpg|duimnael|Die veeplaas Queekvallei van die weduwee Zacharias die Beer, oos van die [[Gamkarivier]] deur Robert Gordon. (geskep tussen Augustus 1778 en Januarie 1779)]] Die soldaat, ontdekkingsreisiger en natuurkundige [[Robert Jacob Gordon]] het tussen 1777 en 1795 talle reise deur Suider-Afrika onderneem. Hy en tekenaars wat met hom saamgewerk het, het honderde gekleurde tekeninge, panoramas en kaarte van landskappe, plante, diere en mense vervaardig.<ref name="GordonUCT">{{cite web |title=Robert Jacob Gordon Journal Archive |url=https://ibali.uct.ac.za/s/rjgj/ |publisher=Universiteit van Kaapstad |access-date=5 September 2026}}</ref> Gordon se visuele en geskrewe nalatenskap vorm een van die omvangrykste rekords van die Kaap gedurende die laat 18de eeu, maar is ook deel van die koloniale proses waardeur grondgebied en gemeenskappe opgeteken, geklassifiseer en vir Europese gehore voorgestel is.<ref>{{cite web |title=Robert Jacob Gordon: Writings and Drawings |url=https://www.robertjacobgordon.nl/ |publisher=Rijksmuseum en Brenthurst Library |access-date=5 September 2026}}</ref> Portretskildering was in hierdie tyd hoofsaaklik tot koloniale amptenare en welgestelde inwoners beperk. Die breër visuele kultuur het egter ook Kaapse meubels, silwerwerk, keramiek, glasware en argitektoniese versiering ingesluit. Hierdie voorwerpe is dikwels deur plaaslike ambagslui vervaardig en het Europese ontwerpe met materiale, tegnieke en invloede uit Afrika en die gebiede rondom die [[Indiese Oseaan]] verbind. Versamelings soos die [[William Fehr-versameling]] bevat skilderye, werke op papier, meubels en ander dekoratiewe kuns wat die visuele en materiële kultuur van die koloniale Kaap dokumenteer.<ref name="Fehr"/> == Negentiende-eeuse koloniale en landskapkuns == Gedurende die 19de eeu het Europese kunstradisies ’n toenemende invloed op die formele kunsproduksie in Suid-Afrika uitgeoefen. Landskappe, portrette, stadsgesigte en uitbeeldings van historiese gebeure het belangrike genres geword. Baie van hierdie werke is deur Europese kunstenaars, reisigers, landmeters en militêre kunstenaars vervaardig en was op ’n koloniale gehoor gerig. Die uitbreiding van nedersettings, die grensgebiede van die [[Kaapkolonie]], die [[Xhosa-oorloë]], ontdekkingsreise en die landskap van Suider-Afrika was algemene onderwerpe. Die kuns uit hierdie tydperk toon gevolglik noue stilistiese bande met 19de-eeuse Britse kuns.<ref name="NMMAM">{{Cite web |url=https://www.artmuseum.co.za/Content.aspx?pageID=4 |title=About the Collection |publisher=Nelson Mandela Metropolitaanse Kunsmuseum |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Landskappe is dikwels volgens Europese romantiese en topografiese konvensies uitgebeeld. Skilderye en tekeninge het die uitgestrektheid, plantegroei en geografiese kenmerke van die binneland aan Europese gehore bekend gestel. Hierdie werke het ’n dokumentêre waarde, maar was nie bloot neutrale weergawes van die omgewing nie. Die voorstelling van die landskap as ’n gebied wat ontdek, gekarteer of benut kon word, het dikwels met koloniale uitbreiding saamgeval. Inheemse gemeenskappe is soms as deel van die landskap of as etnografiese onderwerpe uitgebeeld, eerder as as historiese rolspelers met hul eie politieke en kulturele perspektiewe. [[Thomas Baines]] (1820–1875) was een van die bekendste kunstenaars wat die landskap, oorloë en ontdekkingsreise van hierdie tydperk visueel gedokumenteer het. Hy het in 1842 in Kaapstad aangekom en aanvanklik as dekor-, see- en portretskilder gewerk. Tussen 1848 en 1853 was hy hoofsaaklik in die [[Oos-Kaap]] gevestig, vanwaar hy verskeie reise na die binneland onderneem het. Hy het die [[Agtste Xhosa-oorlog]] van 1850 tot 1853 as amptelike oorlogskunstenaar uitgebeeld en word as Suid-Afrika se eerste amptelike oorlogskunstenaar beskou.<ref name="BainesSAHO">{{Cite web |url=https://sahistory.org.za/people/john-thomas-baines |title=John Thomas Baines |publisher=South African History Online |date=17 Februarie 2011 |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Baines het later aan ontdekkingsreise in [[Australië]] en [[Suider-Afrika]] deelgeneem en onder meer tonele van die [[Zambezirivier]], die [[Victoria-waterval]] en gebiede in die huidige [[Namibië]] en [[Zimbabwe]] geskilder. Sy werke kombineer noukeurige topografiese waarneming met die dramatiese komposisie van romantiese landskapkuns. [[Frederick I’Ons]] (1802–1887) het hom in 1834 in [[Makhanda|Grahamstad]] gevestig, kort voor die uitbreek van die Sesde Xhosa-oorlog. Hy het landskappe, portrette, karikature en tonele uit die alledaagse lewe in die Oos-Kaapse grensgebied vervaardig. Militêre offisiere het hom opdrag gegee om portrette van onder andere die Xhosa-leiers [[Maqoma]] en [[Sandile kaNgqika|Sandile]] te skilder.<ref name="IOnsSAHO">{{Cite web |url=https://sahistory.org.za/people/frederick-timpson-ions |title=Frederick Timpson I’Ons |publisher=South African History Online |date=17 Februarie 2011 |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Sy uitbeeldings van Xhosa- en Khoikhoi-individue word as belangrike visuele rekords van die grensgebied beskou, hoewel hulle ook binne die magsverhoudings en klassifikasies van die koloniale samelewing gelees moet word. I’Ons was een van die vroegste voltydse professionele kunstenaars in Suid-Afrika, en ’n belangrike versameling van sy werk word deur die Nelson Mandela Metropolitaanse Kunsmuseum bewaar.<ref name="NMMAM" /> Ander kunstenaars, waaronder [[Thomas William Bowler]], het Kaapse dorpe, hawens en landskappe in skilderye, waterverwe en afdrukke vasgelê. Saam vorm hierdie werke ’n belangrike visuele rekord van 19de-eeuse Suid-Afrika. Hulle dokumenteer veranderende nedersettings, omgewings en mense, maar weerspieël terselfdertyd die Europese kunsopvattings, koloniale belange en ongelyke magsverhoudings waarbinne hulle geskep en versamel is. ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Artikels oor Suid-Afrika}} {{Normdata}} [[Kategorie:Kuns]] [[Kategorie:Suid-Afrika]] 0cypqzchzhimda2udoawkhspjupf7u6 2965426 2965425 2026-09-06T13:22:51Z Sobaka 328 /* Negentiende-eeuse koloniale en landskapkuns */ skakel 2965426 wikitext text/x-wiki '''Suid-Afrikaanse kuns''' omvat die visuele [[kuns]]tradisies wat oor duisende jare ontwikkel het in die gebied wat vandag as [[Suid-Afrika]] bekend staan. Dit sluit prehistoriese [[rotskuns]] en dekoratiewe voorwerpe, die kunstradisies van inheemse gemeenskappe, kuns wat tydens die koloniale en apartheidstydperke ontstaan het, asook moderne en kontemporêre Suid-Afrikaanse kuns. Van die vroegste bekende getuienis van [[Simbool|simboliese]] en artistieke gedrag deur moderne mense is in Suid-Afrika gevind. Argeologiese opgrawings by onder meer [[Blombosgrot]] in die [[Wes-Kaap]] het gegraveerde [[Oker (kleur)|oker]]stukke, skulpkraletjies en toerusting vir die verwerking van oker opgelewer. Sommige van hierdie vondste dateer van ongeveer 100 000 jaar gelede en word deur navorsers verbind met die ontwikkeling van simboliese denke en komplekse menslike gedrag. Geperforeerde [[skulp]]e van ongeveer 75 000 jaar oud, wat waarskynlik as persoonlike versiering gebruik is, is ook daar gevind. Hierdie ontdekkings vorm deel van die omvangryke [[argeologie]]se getuienis vir die vroeë ontwikkeling van [[Homo sapiens]] in Suider-Afrika. Die [[San]] en ander [[Khoisan]]-gemeenskappe het ’n besonder ryk tradisie van [[rotskuns]] nagelaat. Duisende rotskilderye en gravures kom regoor Suider-Afrika voor, met belangrike konsentrasies in onder meer die [[Drakensberge]].<ref name="South African art">{{cite web|title=South African art|url=http://www.southafrica.info/about/arts/art.htm#.Vw5td8d6FlI|website=www.southafrica.info|access-date=13 April 2016}}</ref> Hierdie kuns beeld mense, diere, jagtonele en rituele of geestelike temas uit en bied belangrike insigte in die [[wêreldbeskouing]]s en sosiale lewe van vroeë jagter-versamelaarsgemeenskappe. Met die latere vestiging en uitbreiding van Bantoesprekende gemeenskappe in Suider-Afrika het verdere kunstradisies ontwikkel, onder meer in [[pottebakkery]], metaalwerk, kralewerk, houtsneewerk en [[argitektuur]]. Vanaf die koloniale tydperk het Suid-Afrikaanse kuns toenemend deur die wisselwerking tussen plaaslike tradisies en Europese artistieke strominge ontwikkel. Nederlandse en later Britse invloede was onder meer sigbaar in [[skilderkuns]], argitektuur, meubelmaak en dekoratiewe kuns, terwyl [[Afrikaners|Afrikaner]]-volkskuns en uiteenlopende Afrika-kunstradisies hul eie ontwikkeling voortgesit het. Gedurende die 20ste eeu het industrialisering, [[verstedeliking]] en [[apartheid]] ingrypende gevolge vir Suid-Afrikaanse kunstenaars en kunsproduksie gehad. Nuwe kunsvorme het onder meer in myngemeenskappe en stedelike woongebiede ontstaan, terwyl kunstenaars toenemend temas soos [[identiteit]], ras, politieke onderdrukking en [[sosiale verandering]] ondersoek het. Kunstenaars het ’n groot verskeidenheid materiale en mediums gebruik, van tradisionele skilder- en beeldhoukuns tot kralewerk, draadwerk en gevonde of herwonne materiaal. Sedert die einde van apartheid het Suid-Afrikaanse kuns verder ontwikkel binne ’n internasionaal geïntegreerde kontemporêre kunswêreld, terwyl temas soos [[geskiedenis]], identiteit, ongelykheid, [[grond]], [[geheue]] en [[postkolonialisme]] steeds ’n belangrike rol speel. ==Paleolitiese rotskuns== [[Lêer:San Bushman rock art Perdekop Farm North of Mossel bay.jpg|links|duimnael|San-rotstekeninge, Perdekop-plaas, (Mosselbaai, Suid-Afrika).]] Die pre-Bantoe-volke wat vanaf ongeveer 30 000 v.C. suidwaarts migreer het, was nomadiese jagter-versamelaars wat grotte as wonings verkies het. Voor die opkoms van die [[Nguni-taalfamilie|Nguni]]-volke langs die oos- en suidkus en in sentraal-Afrika, was hierdie nomadiese jagters wyd verspreid. Daar word geglo dat hulle Suid-Afrika minstens 1000 jaar gelede binnegekom het. Hulle het baie tekens van lewe gelaat, soos [[Boesmanrotskuns|kunswerke]] ([[San]]-skilderye) wat jag, huishoudelike en magie-verwante kuns uitbeeld.<ref name="Britannica">{{cite web|title=Paleolithic Period|url=http://www.britannica.com/event/Paleolithic-Period|website=Britannica|access-date=13 April 2016}}</ref> Daar is 'n stilistiese eenheid regoor die streek en selfs met meer antieke kuns in die Tassili n'Ajjer-streek van Noord-Afrika, en ook in wat nou woestyn [[Tsjad]] is, maar eens 'n welige landskap was. Die figure is dinamies en verleng, en die kleure (waarskynlik afgelei van grond- en plantpigmente, en moontlik van insekte) kombineer [[Oker (kleur)|oker]]rooi, wit, grys, swart en baie warm kleure wat wissel van rooi tot primêre geel. Tipiese onderwerpe sluit in [[jag]], wat dikwels groot diere uitbeeld wat nie meer die streek in die moderne era bewoon nie, met groot akkuraatheid; [[oorlogvoering]] tussen mense; [[dans]]; huishoudelike tonele; en verskeie beelde van verskeie diere, insluitend kameelperde, wildsbokke van baie soorte en slange. Die laaste van hierdie werke is aangrypend in sy voorstelling van groter, donkerder mense en selfs van wit jagters te perd, wat albei die San-mense sou vervang. Baie van die "dansende" figure is versier met kenmerkende patrone en dra moontlik maskers en ander feestelike klere. Ander skilderye, wat patroonvierhoeke en ander simbole uitbeeld, is onduidelik in hul betekenis en is moontlik nie-verteenwoordigend. Soortgelyke simbole word wêreldwyd in sjamanistiese kuns gesien. Hierdie kunsvorm word versprei van Angola in die weste tot [[Mosambiek]] en [[Kenia]], dwarsdeur [[Zimbabwe]] en Suid-Afrika, en dwarsdeur [[Botswana]] waar grottoestande bewaring teen die elemente bevoordeel het. ==Prekoloniale kuns buite rotskuns== Prekoloniale visuele en materiële kultuur in Suid-Afrika het veel verder as rotskuns gestrek en het onder meer liggaamsversiering, kralewerk, [[keramiek]], [[metaalbewerking]], houtwerk en argitektuur ingesluit. Baie van hierdie voorwerpe het terselfdertyd praktiese, sosiale, rituele en estetiese funksies vervul, en dit is daarom nie altyd moontlik om moderne onderskeidings tussen kuns, handwerk en gebruiksvoorwerpe daarop toe te pas nie. Argeologiese versamelings uit Suid-Afrika bevat onder meer versierde beenvoorwerpe, skulphangertjies, volstruiseierdopkrale, keramiek en ander dekoratiewe voorwerpe uit die [[Steentydperk]] en [[Ystertydperk]].<ref>{{Cite web |title=Archaeology |url=https://www.iziko.org.za/collection/archaeology/ |website=Iziko Museums of South Africa |access-date=4 September 2026}}</ref> Iziko Museums se etnografiese versamelings sluit ook [[Khoisan]]-kleredrag, inheemse kralewerk, mandjiewerk en keramiek in.<ref>{{Cite web |title=Social History Centre |url=https://www.iziko.org.za/museums/social-history-centre/ |website=Iziko Museums of South Africa |access-date=4 September 2026}}</ref> Versiering van die liggaam het ’n lang geskiedenis in suidelike Afrika. Voor die grootskaalse invoer van Europese glaskrale is krale onder meer van volstruiseierdop, been, skulpe, hout en klip vervaardig. Hierdie materiale is as halssnoere, [[gordel]]s en ander vorme van persoonlike versiering gebruik. In latere eeue het ingevoerde glas- en keramiekkrale toenemend plaaslike materiale aangevul en uiteindelik ’n belangrike komponent van die uitgebreide kralewerktradisies van onder meer Nguni-sprekende gemeenskappe geword.<ref>{{Cite web |title=Belt (Umutsha) |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/314790 |website=The Metropolitan Museum of Art |access-date=4 September 2026}}</ref> Kralewerk kon benewens versiering ook ouderdom, [[geslag]], status en ander aspekte van sosiale identiteit aandui.<ref>{{Cite web |title=Belt (Umutsha) |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/318023 |website=The Metropolitan Museum of Art |access-date=4 September 2026}}</ref> Keramiek vorm een van die belangrikste oorblywende uitdrukkings van prekoloniale materiële kultuur. Vanaf die eerste millennium n.C. het landbougemeenskappe in verskillende dele van Suid-Afrika potte vervaardig waarvan vorm, afwerking en ingekerfde of ingeprikte versiering tussen streke en tydperke verskil het. Argeoloë gebruik keramiekstyle onder andere om kulturele kontakte, tegnologiese verandering en die verspreiding van gemeenskappe te bestudeer.<ref>{{Cite journal |last1=Pikirayi |first1=Innocent |last2=Lindahl |first2=Anders |year=2013 |title=Ceramics, ethnohistory, and ethnography: locating meaning in southern African Iron Age ceramic assemblages |journal=African Archaeological Review |volume=30 |issue=4 |pages=455–475|https://www.researchgate.net/publication/259633295_Ceramics_Ethnohistory_and_Ethnography_Locating_Meaning_in_Southern_African_Iron_Age_Ceramic_Assemblages |doi=10.1007/s10437-013-9147-0}}</ref> Onder [[Sotho]]-[[Tswana]]- en [[Nguni-taalfamilie|Nguni]]-sprekende gemeenskappe het kenmerkende keramiektradisies oor eeue ontwikkel, terwyl vervaardigingstegnieke, grondstowwe en dekorasie ook binne dieselfde kulturele gebied kon verskil.<ref>{{Cite web |title=Archaeology Ceramics Lab |url=https://www.up.ac.za/anthropology-archaeology/archaeology-ceramics-lab |website=University of Pretoria |access-date=4 September 2026}}</ref> Metaalbewerking het vanaf die vroeë [[Ystertydperk]] ’n verdere belangrike vorm van tegnologiese en materiële uitdrukking geword. Argeologiese terreine soos [[Broederstroom]] wes van [[Pretoria]] toon dat [[yster]] reeds tussen ongeveer 550 en 700 n.C. daar gesmee is.<ref>{{Cite web |title=Prehistory of the Pretoria area |url=https://sahistory.org.za/article/prehistory-pretoria-area |website=South African History Online |access-date=4 September 2026}}</ref> Benewens werktuie is [[koper]], yster en later [[goud]] ook vir [[Juweliersware|juwele]], ornamente en voorwerpe wat met status verbind is, gebruik. Vroeë Sotho-sprekende gemeenskappe het byvoorbeeld gevestigde tradisies van metaalbewerking gehad, waarvan argeologiese getuienis op verskeie terreine in Gauteng, Noordwes en Limpopo gevind is.<ref>{{Cite web |title=Sotho (South Sotho or Basotho) |url=https://sahistory.org.za/article/sotho-south-sotho-or-basotho |website=South African History Online |access-date=4 September 2026}}</ref> Die mees opvallende voorbeeld van prekoloniale metaal- en dekoratiewe kuns in Suid-Afrika kom uit [[Mapungubwe]], wat tussen ongeveer 900 en 1300 n.C. tot die belangrikste politieke en handelsentrums in die binneland van Suider-Afrika ontwikkel het. Die terrein het voorwerpe van goud, koper, yster, ivoor, keramiek en ingevoerde glaskrale opgelewer. Die bekendste voorwerp is die [[Goue renoster van Mapungubwe]], waarvan die dun goudfoelie oor ’n gekerfde houtkern aangebring is. Ander goue voorwerpe sluit krale, armbande, draad, penne en met goud bedekte dier- en houerfigure in.<ref>{{Cite web |title=Mapungubwe Cultural Landscape |url=https://whc.unesco.org/en/list/1099/ |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=4 September 2026}}</ref><ref>{{Cite web |title=Mapungubwe Cultural Landscape: Nomination File |url=https://whc.unesco.org/uploads/nominations/1099.pdf |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=4 September 2026}}</ref> Die vervaardiging van hierdie voorwerpe dui op hoogs ontwikkelde metaalbewerking en op die gebruik van visuele materiaal om rykdom, elite-status en politieke gesag uit te druk. Argitektuur en die uitleg van nedersettings was eweneens ’n betekenisvolle deel van prekoloniale visuele kultuur. [[Khoekhoen|Khoekhoe]]-veeboere het onder meer draagbare koepelvormige wonings van raamwerke, rietmatte en diervelle gebruik, terwyl Nguni-sprekende landbougemeenskappe hoofsaaklik grasbedekte koepelvormige wonings gebou het. Onder Sotho-Tswana-gemeenskappe was ronde of silindriese huise met koniese dakke algemeen, en klipmure is op groot skaal gebruik om woongebiede, veekrale en ander ruimtes af te baken.<ref>{{Cite web |title=The Pre-Industrial Architecture of the Transvaal |url=https://francofrescura.sahistory.org.za/architecture/indigenous/indiginous-preindustrial-tvl/ |website=Franco Frescura Archive, South African History Online |access-date=4 September 2026}}</ref> Teen ongeveer die 13de eeu het die argitektoniese uitleg van Mapungubwe ook ’n toenemende sosiale hiërargie weerspieël, met die politieke elite wat afgesonder op Mapungubwe-heuwel gewoon het terwyl die meerderheid van die bevolking op die omliggende vlaktes gevestig was.<ref>{{Cite web |title=Mapungubwe Cultural Landscape |url=https://whc.unesco.org/en/list/1099/ |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=4 September 2026}}</ref> Hierdie uiteenlopende tradisies toon dat die visuele kultuur van prekoloniale Suid-Afrika nie tot rotskuns beperk was nie. Estetiese uitdrukking was verweef met alledaagse lewe, [[tegnologie]], identiteit, handel, ritueel en politieke gesag, en het in media gewissel van die versiering van die liggaam en huishoudelike keramiek tot argitektuur en die goudbewerking van komplekse Ystertydperkstate. ==Vroeë koloniale kuns, 17de en 18de eeu== Met die stigting van 'n verversingspos deur die [[Verenigde Oos-Indiese Kompanjie]] (VOC) aan die [[Kaap]] in 1652 is Europese beeldtradisies na die gebied oorgedra. Dit het naas die bestaande kuns- en materiële tradisies van die [[Khoikhoi]], [[San]] en ander inheemse gemeenskappe ontwikkel. Die visuele kultuur van die vroeë kolonie het skilderye, tekeninge, kaarte, boukundige ontwerpe en dekoratiewe voorwerpe ingesluit. Baie van hierdie werke is nie as selfstandige fynkuns geskep nie, maar het praktiese, wetenskaplike, administratiewe of dokumentêre funksies vervul.<ref name="Fehr">{{cite web |title=The Castle of Good Hope: William Fehr Collection |url=https://www.iziko.org.za/museums/the-castle-of-good-hope/ |publisher=Iziko Museums of South Africa |access-date=5 September 2026}}</ref> [[Lêer:Hendrik Claudius05.jpg|links|duimnael|Hendrik Claudius se illustrasie van ''Cordylus cataphractus'' Boie, 1828.]] Kaarte, seeprofiele en topografiese tekeninge was vir die VOC belangrik omdat dit navigasie, verdediging, grondbesit en die uitbreiding van die kolonie ondersteun het. Kunstenaars en reisigers het ook die Kaapse landskap, nedersettings en inwoners uitgebeeld. Hierdie voorstellings het waardevolle historiese inligting bewaar, maar weerspieël terselfdertyd die belange en wêreldbeskouing van Europese reisigers, amptenare en koloniale beskermhere. Uitbeeldings van Khoekhoe-, San- en ander gemeenskappe moet daarom ook as koloniale voorstellings gelees word en nie bloot as neutrale weergawes van hul voorkoms en leefwyses nie. Een van die vroegste bekende tekenaars wat aan die Kaap werksaam was, was die Duitsgebore apteker en kunstenaar [[Hendrik Claudius]]. Hy het in 1682 uit [[Batavia]] aan die Kaap aangekom en waterverftekeninge van plaaslike plante en diere vervaardig. Hy het ook aan ekspedisies na die binneland deelgeneem. Honderde natuurhistoriese illustrasies word aan hom toegeskryf, waaronder werk wat met die ''Codex Witsenii'' verbind word.<ref name="Claudius">{{cite web |title=Claudius, Hendrik |url=https://www.s2a3.org.za/bio/Biograph_final.php?serial=520 |work=S2A3 Biographical Database of Southern African Science |access-date=5 September 2026}}</ref> Hierdie soort illustrasie het 'n belangrike rol gespeel in die Europese optekening en klassifikasie van die Kaap se fauna en flora. Gedurende die tweede helfte van die 18de eeu het reisekspedisies 'n groot hoeveelheid visuele materiaal opgelewer. [[Johannes Schumacher]], 'n VOC-soldaat en tekenaar, het Hendrik Swellengrebel die Jongere op sy reise van 1776 en 1777 vergesel. Sy waterverftekeninge beeld Kaapse dorpe, plase, landskappe en tonele uit die binneland uit en tel onder die vroeë topografiese voorstellings van hierdie gebiede.<ref name="Swellengrebel">{{cite web |title=Hendrik Swellengrebel in Africa: Journals of Three Journeys in 1776–1777 |url=https://hipsa.org.za/publication/hendrik-swellengrebel-in-africa-journals-of-three-journeys-in-1776-1777/ |publisher=Historical Publications Southern Africa |access-date=5 September 2026}}</ref> [[Lêer:De veeplaats Queekvallei van de weduwe Zacharias de Beer, oost van de Gamkarivier, RP-T-1914-17-65.jpg|duimnael|Die veeplaas Queekvallei van die weduwee Zacharias die Beer, oos van die [[Gamkarivier]] deur Robert Gordon. (geskep tussen Augustus 1778 en Januarie 1779)]] Die soldaat, ontdekkingsreisiger en natuurkundige [[Robert Jacob Gordon]] het tussen 1777 en 1795 talle reise deur Suider-Afrika onderneem. Hy en tekenaars wat met hom saamgewerk het, het honderde gekleurde tekeninge, panoramas en kaarte van landskappe, plante, diere en mense vervaardig.<ref name="GordonUCT">{{cite web |title=Robert Jacob Gordon Journal Archive |url=https://ibali.uct.ac.za/s/rjgj/ |publisher=Universiteit van Kaapstad |access-date=5 September 2026}}</ref> Gordon se visuele en geskrewe nalatenskap vorm een van die omvangrykste rekords van die Kaap gedurende die laat 18de eeu, maar is ook deel van die koloniale proses waardeur grondgebied en gemeenskappe opgeteken, geklassifiseer en vir Europese gehore voorgestel is.<ref>{{cite web |title=Robert Jacob Gordon: Writings and Drawings |url=https://www.robertjacobgordon.nl/ |publisher=Rijksmuseum en Brenthurst Library |access-date=5 September 2026}}</ref> Portretskildering was in hierdie tyd hoofsaaklik tot koloniale amptenare en welgestelde inwoners beperk. Die breër visuele kultuur het egter ook Kaapse meubels, silwerwerk, keramiek, glasware en argitektoniese versiering ingesluit. Hierdie voorwerpe is dikwels deur plaaslike ambagslui vervaardig en het Europese ontwerpe met materiale, tegnieke en invloede uit Afrika en die gebiede rondom die [[Indiese Oseaan]] verbind. Versamelings soos die [[William Fehr-versameling]] bevat skilderye, werke op papier, meubels en ander dekoratiewe kuns wat die visuele en materiële kultuur van die koloniale Kaap dokumenteer.<ref name="Fehr"/> == Negentiende-eeuse koloniale en landskapkuns == Gedurende die 19de eeu het Europese kunstradisies ’n toenemende invloed op die formele kunsproduksie in Suid-Afrika uitgeoefen. Landskappe, portrette, stadsgesigte en uitbeeldings van historiese gebeure het belangrike genres geword. Baie van hierdie werke is deur Europese kunstenaars, reisigers, landmeters en militêre kunstenaars vervaardig en was op ’n koloniale gehoor gerig. Die uitbreiding van nedersettings, die grensgebiede van die [[Kaapkolonie]], die [[Xhosa-oorloë]], ontdekkingsreise en die landskap van Suider-Afrika was algemene onderwerpe. Die kuns uit hierdie tydperk toon gevolglik noue stilistiese bande met 19de-eeuse Britse kuns.<ref name="NMMAM">{{Cite web |url=https://www.artmuseum.co.za/Content.aspx?pageID=4 |title=About the Collection |publisher=Nelson Mandela Metropolitaanse Kunsmuseum |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Landskappe is dikwels volgens Europese romantiese en topografiese konvensies uitgebeeld. Skilderye en tekeninge het die uitgestrektheid, plantegroei en geografiese kenmerke van die binneland aan Europese gehore bekend gestel. Hierdie werke het ’n dokumentêre waarde, maar was nie bloot neutrale weergawes van die omgewing nie. Die voorstelling van die landskap as ’n gebied wat ontdek, gekarteer of benut kon word, het dikwels met koloniale uitbreiding saamgeval. Inheemse gemeenskappe is soms as deel van die landskap of as etnografiese onderwerpe uitgebeeld, eerder as as historiese rolspelers met hul eie politieke en kulturele perspektiewe. [[Thomas Baines]] (1820–1875) was een van die bekendste kunstenaars wat die landskap, oorloë en ontdekkingsreise van hierdie tydperk visueel gedokumenteer het. Hy het in 1842 in Kaapstad aangekom en aanvanklik as dekor-, see- en portretskilder gewerk. Tussen 1848 en 1853 was hy hoofsaaklik in die [[Oos-Kaap]] gevestig, vanwaar hy verskeie reise na die binneland onderneem het. Hy het die [[Agtste Grensoorlog|Agtste Xhosa-oorlog]] van 1850 tot 1853 as amptelike oorlogskunstenaar uitgebeeld en word as Suid-Afrika se eerste amptelike oorlogskunstenaar beskou.<ref name="BainesSAHO">{{Cite web |url=https://sahistory.org.za/people/john-thomas-baines |title=John Thomas Baines |publisher=South African History Online |date=17 Februarie 2011 |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Baines het later aan ontdekkingsreise in [[Australië]] en [[Suider-Afrika]] deelgeneem en onder meer tonele van die [[Zambezirivier]], die [[Victoria-waterval]] en gebiede in die huidige [[Namibië]] en [[Zimbabwe]] geskilder. Sy werke kombineer noukeurige topografiese waarneming met die dramatiese komposisie van romantiese landskapkuns. [[Frederick I’Ons]] (1802–1887) het hom in 1834 in [[Makhanda|Grahamstad]] gevestig, kort voor die uitbreek van die Sesde Xhosa-oorlog. Hy het landskappe, portrette, karikature en tonele uit die alledaagse lewe in die Oos-Kaapse grensgebied vervaardig. Militêre offisiere het hom opdrag gegee om portrette van onder andere die Xhosa-leiers [[Maqoma]] en [[Sandile kaNgqika|Sandile]] te skilder.<ref name="IOnsSAHO">{{Cite web |url=https://sahistory.org.za/people/frederick-timpson-ions |title=Frederick Timpson I’Ons |publisher=South African History Online |date=17 Februarie 2011 |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Sy uitbeeldings van Xhosa- en Khoikhoi-individue word as belangrike visuele rekords van die grensgebied beskou, hoewel hulle ook binne die magsverhoudings en klassifikasies van die koloniale samelewing gelees moet word. I’Ons was een van die vroegste voltydse professionele kunstenaars in Suid-Afrika, en ’n belangrike versameling van sy werk word deur die Nelson Mandela Metropolitaanse Kunsmuseum bewaar.<ref name="NMMAM" /> Ander kunstenaars, waaronder [[Thomas William Bowler]], het Kaapse dorpe, hawens en landskappe in skilderye, waterverwe en afdrukke vasgelê. Saam vorm hierdie werke ’n belangrike visuele rekord van 19de-eeuse Suid-Afrika. Hulle dokumenteer veranderende nedersettings, omgewings en mense, maar weerspieël terselfdertyd die Europese kunsopvattings, koloniale belange en ongelyke magsverhoudings waarbinne hulle geskep en versamel is. ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Artikels oor Suid-Afrika}} {{Normdata}} [[Kategorie:Kuns]] [[Kategorie:Suid-Afrika]] hxvzwwe04vanp42798qtpiosezslhcy 2965427 2965426 2026-09-06T13:23:51Z Sobaka 328 /* Negentiende-eeuse koloniale en landskapkuns */ skakel 2965427 wikitext text/x-wiki '''Suid-Afrikaanse kuns''' omvat die visuele [[kuns]]tradisies wat oor duisende jare ontwikkel het in die gebied wat vandag as [[Suid-Afrika]] bekend staan. Dit sluit prehistoriese [[rotskuns]] en dekoratiewe voorwerpe, die kunstradisies van inheemse gemeenskappe, kuns wat tydens die koloniale en apartheidstydperke ontstaan het, asook moderne en kontemporêre Suid-Afrikaanse kuns. Van die vroegste bekende getuienis van [[Simbool|simboliese]] en artistieke gedrag deur moderne mense is in Suid-Afrika gevind. Argeologiese opgrawings by onder meer [[Blombosgrot]] in die [[Wes-Kaap]] het gegraveerde [[Oker (kleur)|oker]]stukke, skulpkraletjies en toerusting vir die verwerking van oker opgelewer. Sommige van hierdie vondste dateer van ongeveer 100 000 jaar gelede en word deur navorsers verbind met die ontwikkeling van simboliese denke en komplekse menslike gedrag. Geperforeerde [[skulp]]e van ongeveer 75 000 jaar oud, wat waarskynlik as persoonlike versiering gebruik is, is ook daar gevind. Hierdie ontdekkings vorm deel van die omvangryke [[argeologie]]se getuienis vir die vroeë ontwikkeling van [[Homo sapiens]] in Suider-Afrika. Die [[San]] en ander [[Khoisan]]-gemeenskappe het ’n besonder ryk tradisie van [[rotskuns]] nagelaat. Duisende rotskilderye en gravures kom regoor Suider-Afrika voor, met belangrike konsentrasies in onder meer die [[Drakensberge]].<ref name="South African art">{{cite web|title=South African art|url=http://www.southafrica.info/about/arts/art.htm#.Vw5td8d6FlI|website=www.southafrica.info|access-date=13 April 2016}}</ref> Hierdie kuns beeld mense, diere, jagtonele en rituele of geestelike temas uit en bied belangrike insigte in die [[wêreldbeskouing]]s en sosiale lewe van vroeë jagter-versamelaarsgemeenskappe. Met die latere vestiging en uitbreiding van Bantoesprekende gemeenskappe in Suider-Afrika het verdere kunstradisies ontwikkel, onder meer in [[pottebakkery]], metaalwerk, kralewerk, houtsneewerk en [[argitektuur]]. Vanaf die koloniale tydperk het Suid-Afrikaanse kuns toenemend deur die wisselwerking tussen plaaslike tradisies en Europese artistieke strominge ontwikkel. Nederlandse en later Britse invloede was onder meer sigbaar in [[skilderkuns]], argitektuur, meubelmaak en dekoratiewe kuns, terwyl [[Afrikaners|Afrikaner]]-volkskuns en uiteenlopende Afrika-kunstradisies hul eie ontwikkeling voortgesit het. Gedurende die 20ste eeu het industrialisering, [[verstedeliking]] en [[apartheid]] ingrypende gevolge vir Suid-Afrikaanse kunstenaars en kunsproduksie gehad. Nuwe kunsvorme het onder meer in myngemeenskappe en stedelike woongebiede ontstaan, terwyl kunstenaars toenemend temas soos [[identiteit]], ras, politieke onderdrukking en [[sosiale verandering]] ondersoek het. Kunstenaars het ’n groot verskeidenheid materiale en mediums gebruik, van tradisionele skilder- en beeldhoukuns tot kralewerk, draadwerk en gevonde of herwonne materiaal. Sedert die einde van apartheid het Suid-Afrikaanse kuns verder ontwikkel binne ’n internasionaal geïntegreerde kontemporêre kunswêreld, terwyl temas soos [[geskiedenis]], identiteit, ongelykheid, [[grond]], [[geheue]] en [[postkolonialisme]] steeds ’n belangrike rol speel. ==Paleolitiese rotskuns== [[Lêer:San Bushman rock art Perdekop Farm North of Mossel bay.jpg|links|duimnael|San-rotstekeninge, Perdekop-plaas, (Mosselbaai, Suid-Afrika).]] Die pre-Bantoe-volke wat vanaf ongeveer 30 000 v.C. suidwaarts migreer het, was nomadiese jagter-versamelaars wat grotte as wonings verkies het. Voor die opkoms van die [[Nguni-taalfamilie|Nguni]]-volke langs die oos- en suidkus en in sentraal-Afrika, was hierdie nomadiese jagters wyd verspreid. Daar word geglo dat hulle Suid-Afrika minstens 1000 jaar gelede binnegekom het. Hulle het baie tekens van lewe gelaat, soos [[Boesmanrotskuns|kunswerke]] ([[San]]-skilderye) wat jag, huishoudelike en magie-verwante kuns uitbeeld.<ref name="Britannica">{{cite web|title=Paleolithic Period|url=http://www.britannica.com/event/Paleolithic-Period|website=Britannica|access-date=13 April 2016}}</ref> Daar is 'n stilistiese eenheid regoor die streek en selfs met meer antieke kuns in die Tassili n'Ajjer-streek van Noord-Afrika, en ook in wat nou woestyn [[Tsjad]] is, maar eens 'n welige landskap was. Die figure is dinamies en verleng, en die kleure (waarskynlik afgelei van grond- en plantpigmente, en moontlik van insekte) kombineer [[Oker (kleur)|oker]]rooi, wit, grys, swart en baie warm kleure wat wissel van rooi tot primêre geel. Tipiese onderwerpe sluit in [[jag]], wat dikwels groot diere uitbeeld wat nie meer die streek in die moderne era bewoon nie, met groot akkuraatheid; [[oorlogvoering]] tussen mense; [[dans]]; huishoudelike tonele; en verskeie beelde van verskeie diere, insluitend kameelperde, wildsbokke van baie soorte en slange. Die laaste van hierdie werke is aangrypend in sy voorstelling van groter, donkerder mense en selfs van wit jagters te perd, wat albei die San-mense sou vervang. Baie van die "dansende" figure is versier met kenmerkende patrone en dra moontlik maskers en ander feestelike klere. Ander skilderye, wat patroonvierhoeke en ander simbole uitbeeld, is onduidelik in hul betekenis en is moontlik nie-verteenwoordigend. Soortgelyke simbole word wêreldwyd in sjamanistiese kuns gesien. Hierdie kunsvorm word versprei van Angola in die weste tot [[Mosambiek]] en [[Kenia]], dwarsdeur [[Zimbabwe]] en Suid-Afrika, en dwarsdeur [[Botswana]] waar grottoestande bewaring teen die elemente bevoordeel het. ==Prekoloniale kuns buite rotskuns== Prekoloniale visuele en materiële kultuur in Suid-Afrika het veel verder as rotskuns gestrek en het onder meer liggaamsversiering, kralewerk, [[keramiek]], [[metaalbewerking]], houtwerk en argitektuur ingesluit. Baie van hierdie voorwerpe het terselfdertyd praktiese, sosiale, rituele en estetiese funksies vervul, en dit is daarom nie altyd moontlik om moderne onderskeidings tussen kuns, handwerk en gebruiksvoorwerpe daarop toe te pas nie. Argeologiese versamelings uit Suid-Afrika bevat onder meer versierde beenvoorwerpe, skulphangertjies, volstruiseierdopkrale, keramiek en ander dekoratiewe voorwerpe uit die [[Steentydperk]] en [[Ystertydperk]].<ref>{{Cite web |title=Archaeology |url=https://www.iziko.org.za/collection/archaeology/ |website=Iziko Museums of South Africa |access-date=4 September 2026}}</ref> Iziko Museums se etnografiese versamelings sluit ook [[Khoisan]]-kleredrag, inheemse kralewerk, mandjiewerk en keramiek in.<ref>{{Cite web |title=Social History Centre |url=https://www.iziko.org.za/museums/social-history-centre/ |website=Iziko Museums of South Africa |access-date=4 September 2026}}</ref> Versiering van die liggaam het ’n lang geskiedenis in suidelike Afrika. Voor die grootskaalse invoer van Europese glaskrale is krale onder meer van volstruiseierdop, been, skulpe, hout en klip vervaardig. Hierdie materiale is as halssnoere, [[gordel]]s en ander vorme van persoonlike versiering gebruik. In latere eeue het ingevoerde glas- en keramiekkrale toenemend plaaslike materiale aangevul en uiteindelik ’n belangrike komponent van die uitgebreide kralewerktradisies van onder meer Nguni-sprekende gemeenskappe geword.<ref>{{Cite web |title=Belt (Umutsha) |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/314790 |website=The Metropolitan Museum of Art |access-date=4 September 2026}}</ref> Kralewerk kon benewens versiering ook ouderdom, [[geslag]], status en ander aspekte van sosiale identiteit aandui.<ref>{{Cite web |title=Belt (Umutsha) |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/318023 |website=The Metropolitan Museum of Art |access-date=4 September 2026}}</ref> Keramiek vorm een van die belangrikste oorblywende uitdrukkings van prekoloniale materiële kultuur. Vanaf die eerste millennium n.C. het landbougemeenskappe in verskillende dele van Suid-Afrika potte vervaardig waarvan vorm, afwerking en ingekerfde of ingeprikte versiering tussen streke en tydperke verskil het. Argeoloë gebruik keramiekstyle onder andere om kulturele kontakte, tegnologiese verandering en die verspreiding van gemeenskappe te bestudeer.<ref>{{Cite journal |last1=Pikirayi |first1=Innocent |last2=Lindahl |first2=Anders |year=2013 |title=Ceramics, ethnohistory, and ethnography: locating meaning in southern African Iron Age ceramic assemblages |journal=African Archaeological Review |volume=30 |issue=4 |pages=455–475|https://www.researchgate.net/publication/259633295_Ceramics_Ethnohistory_and_Ethnography_Locating_Meaning_in_Southern_African_Iron_Age_Ceramic_Assemblages |doi=10.1007/s10437-013-9147-0}}</ref> Onder [[Sotho]]-[[Tswana]]- en [[Nguni-taalfamilie|Nguni]]-sprekende gemeenskappe het kenmerkende keramiektradisies oor eeue ontwikkel, terwyl vervaardigingstegnieke, grondstowwe en dekorasie ook binne dieselfde kulturele gebied kon verskil.<ref>{{Cite web |title=Archaeology Ceramics Lab |url=https://www.up.ac.za/anthropology-archaeology/archaeology-ceramics-lab |website=University of Pretoria |access-date=4 September 2026}}</ref> Metaalbewerking het vanaf die vroeë [[Ystertydperk]] ’n verdere belangrike vorm van tegnologiese en materiële uitdrukking geword. Argeologiese terreine soos [[Broederstroom]] wes van [[Pretoria]] toon dat [[yster]] reeds tussen ongeveer 550 en 700 n.C. daar gesmee is.<ref>{{Cite web |title=Prehistory of the Pretoria area |url=https://sahistory.org.za/article/prehistory-pretoria-area |website=South African History Online |access-date=4 September 2026}}</ref> Benewens werktuie is [[koper]], yster en later [[goud]] ook vir [[Juweliersware|juwele]], ornamente en voorwerpe wat met status verbind is, gebruik. Vroeë Sotho-sprekende gemeenskappe het byvoorbeeld gevestigde tradisies van metaalbewerking gehad, waarvan argeologiese getuienis op verskeie terreine in Gauteng, Noordwes en Limpopo gevind is.<ref>{{Cite web |title=Sotho (South Sotho or Basotho) |url=https://sahistory.org.za/article/sotho-south-sotho-or-basotho |website=South African History Online |access-date=4 September 2026}}</ref> Die mees opvallende voorbeeld van prekoloniale metaal- en dekoratiewe kuns in Suid-Afrika kom uit [[Mapungubwe]], wat tussen ongeveer 900 en 1300 n.C. tot die belangrikste politieke en handelsentrums in die binneland van Suider-Afrika ontwikkel het. Die terrein het voorwerpe van goud, koper, yster, ivoor, keramiek en ingevoerde glaskrale opgelewer. Die bekendste voorwerp is die [[Goue renoster van Mapungubwe]], waarvan die dun goudfoelie oor ’n gekerfde houtkern aangebring is. Ander goue voorwerpe sluit krale, armbande, draad, penne en met goud bedekte dier- en houerfigure in.<ref>{{Cite web |title=Mapungubwe Cultural Landscape |url=https://whc.unesco.org/en/list/1099/ |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=4 September 2026}}</ref><ref>{{Cite web |title=Mapungubwe Cultural Landscape: Nomination File |url=https://whc.unesco.org/uploads/nominations/1099.pdf |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=4 September 2026}}</ref> Die vervaardiging van hierdie voorwerpe dui op hoogs ontwikkelde metaalbewerking en op die gebruik van visuele materiaal om rykdom, elite-status en politieke gesag uit te druk. Argitektuur en die uitleg van nedersettings was eweneens ’n betekenisvolle deel van prekoloniale visuele kultuur. [[Khoekhoen|Khoekhoe]]-veeboere het onder meer draagbare koepelvormige wonings van raamwerke, rietmatte en diervelle gebruik, terwyl Nguni-sprekende landbougemeenskappe hoofsaaklik grasbedekte koepelvormige wonings gebou het. Onder Sotho-Tswana-gemeenskappe was ronde of silindriese huise met koniese dakke algemeen, en klipmure is op groot skaal gebruik om woongebiede, veekrale en ander ruimtes af te baken.<ref>{{Cite web |title=The Pre-Industrial Architecture of the Transvaal |url=https://francofrescura.sahistory.org.za/architecture/indigenous/indiginous-preindustrial-tvl/ |website=Franco Frescura Archive, South African History Online |access-date=4 September 2026}}</ref> Teen ongeveer die 13de eeu het die argitektoniese uitleg van Mapungubwe ook ’n toenemende sosiale hiërargie weerspieël, met die politieke elite wat afgesonder op Mapungubwe-heuwel gewoon het terwyl die meerderheid van die bevolking op die omliggende vlaktes gevestig was.<ref>{{Cite web |title=Mapungubwe Cultural Landscape |url=https://whc.unesco.org/en/list/1099/ |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=4 September 2026}}</ref> Hierdie uiteenlopende tradisies toon dat die visuele kultuur van prekoloniale Suid-Afrika nie tot rotskuns beperk was nie. Estetiese uitdrukking was verweef met alledaagse lewe, [[tegnologie]], identiteit, handel, ritueel en politieke gesag, en het in media gewissel van die versiering van die liggaam en huishoudelike keramiek tot argitektuur en die goudbewerking van komplekse Ystertydperkstate. ==Vroeë koloniale kuns, 17de en 18de eeu== Met die stigting van 'n verversingspos deur die [[Verenigde Oos-Indiese Kompanjie]] (VOC) aan die [[Kaap]] in 1652 is Europese beeldtradisies na die gebied oorgedra. Dit het naas die bestaande kuns- en materiële tradisies van die [[Khoikhoi]], [[San]] en ander inheemse gemeenskappe ontwikkel. Die visuele kultuur van die vroeë kolonie het skilderye, tekeninge, kaarte, boukundige ontwerpe en dekoratiewe voorwerpe ingesluit. Baie van hierdie werke is nie as selfstandige fynkuns geskep nie, maar het praktiese, wetenskaplike, administratiewe of dokumentêre funksies vervul.<ref name="Fehr">{{cite web |title=The Castle of Good Hope: William Fehr Collection |url=https://www.iziko.org.za/museums/the-castle-of-good-hope/ |publisher=Iziko Museums of South Africa |access-date=5 September 2026}}</ref> [[Lêer:Hendrik Claudius05.jpg|links|duimnael|Hendrik Claudius se illustrasie van ''Cordylus cataphractus'' Boie, 1828.]] Kaarte, seeprofiele en topografiese tekeninge was vir die VOC belangrik omdat dit navigasie, verdediging, grondbesit en die uitbreiding van die kolonie ondersteun het. Kunstenaars en reisigers het ook die Kaapse landskap, nedersettings en inwoners uitgebeeld. Hierdie voorstellings het waardevolle historiese inligting bewaar, maar weerspieël terselfdertyd die belange en wêreldbeskouing van Europese reisigers, amptenare en koloniale beskermhere. Uitbeeldings van Khoekhoe-, San- en ander gemeenskappe moet daarom ook as koloniale voorstellings gelees word en nie bloot as neutrale weergawes van hul voorkoms en leefwyses nie. Een van die vroegste bekende tekenaars wat aan die Kaap werksaam was, was die Duitsgebore apteker en kunstenaar [[Hendrik Claudius]]. Hy het in 1682 uit [[Batavia]] aan die Kaap aangekom en waterverftekeninge van plaaslike plante en diere vervaardig. Hy het ook aan ekspedisies na die binneland deelgeneem. Honderde natuurhistoriese illustrasies word aan hom toegeskryf, waaronder werk wat met die ''Codex Witsenii'' verbind word.<ref name="Claudius">{{cite web |title=Claudius, Hendrik |url=https://www.s2a3.org.za/bio/Biograph_final.php?serial=520 |work=S2A3 Biographical Database of Southern African Science |access-date=5 September 2026}}</ref> Hierdie soort illustrasie het 'n belangrike rol gespeel in die Europese optekening en klassifikasie van die Kaap se fauna en flora. Gedurende die tweede helfte van die 18de eeu het reisekspedisies 'n groot hoeveelheid visuele materiaal opgelewer. [[Johannes Schumacher]], 'n VOC-soldaat en tekenaar, het Hendrik Swellengrebel die Jongere op sy reise van 1776 en 1777 vergesel. Sy waterverftekeninge beeld Kaapse dorpe, plase, landskappe en tonele uit die binneland uit en tel onder die vroeë topografiese voorstellings van hierdie gebiede.<ref name="Swellengrebel">{{cite web |title=Hendrik Swellengrebel in Africa: Journals of Three Journeys in 1776–1777 |url=https://hipsa.org.za/publication/hendrik-swellengrebel-in-africa-journals-of-three-journeys-in-1776-1777/ |publisher=Historical Publications Southern Africa |access-date=5 September 2026}}</ref> [[Lêer:De veeplaats Queekvallei van de weduwe Zacharias de Beer, oost van de Gamkarivier, RP-T-1914-17-65.jpg|duimnael|Die veeplaas Queekvallei van die weduwee Zacharias die Beer, oos van die [[Gamkarivier]] deur Robert Gordon. (geskep tussen Augustus 1778 en Januarie 1779)]] Die soldaat, ontdekkingsreisiger en natuurkundige [[Robert Jacob Gordon]] het tussen 1777 en 1795 talle reise deur Suider-Afrika onderneem. Hy en tekenaars wat met hom saamgewerk het, het honderde gekleurde tekeninge, panoramas en kaarte van landskappe, plante, diere en mense vervaardig.<ref name="GordonUCT">{{cite web |title=Robert Jacob Gordon Journal Archive |url=https://ibali.uct.ac.za/s/rjgj/ |publisher=Universiteit van Kaapstad |access-date=5 September 2026}}</ref> Gordon se visuele en geskrewe nalatenskap vorm een van die omvangrykste rekords van die Kaap gedurende die laat 18de eeu, maar is ook deel van die koloniale proses waardeur grondgebied en gemeenskappe opgeteken, geklassifiseer en vir Europese gehore voorgestel is.<ref>{{cite web |title=Robert Jacob Gordon: Writings and Drawings |url=https://www.robertjacobgordon.nl/ |publisher=Rijksmuseum en Brenthurst Library |access-date=5 September 2026}}</ref> Portretskildering was in hierdie tyd hoofsaaklik tot koloniale amptenare en welgestelde inwoners beperk. Die breër visuele kultuur het egter ook Kaapse meubels, silwerwerk, keramiek, glasware en argitektoniese versiering ingesluit. Hierdie voorwerpe is dikwels deur plaaslike ambagslui vervaardig en het Europese ontwerpe met materiale, tegnieke en invloede uit Afrika en die gebiede rondom die [[Indiese Oseaan]] verbind. Versamelings soos die [[William Fehr-versameling]] bevat skilderye, werke op papier, meubels en ander dekoratiewe kuns wat die visuele en materiële kultuur van die koloniale Kaap dokumenteer.<ref name="Fehr"/> == Negentiende-eeuse koloniale en landskapkuns == Gedurende die 19de eeu het Europese kunstradisies ’n toenemende invloed op die formele kunsproduksie in Suid-Afrika uitgeoefen. Landskappe, portrette, stadsgesigte en uitbeeldings van historiese gebeure het belangrike genres geword. Baie van hierdie werke is deur Europese kunstenaars, reisigers, landmeters en militêre kunstenaars vervaardig en was op ’n koloniale gehoor gerig. Die uitbreiding van nedersettings, die grensgebiede van die [[Kaapkolonie]], die [[Kaapse grensoorloë|Xhosa-oorloë]], ontdekkingsreise en die landskap van Suider-Afrika was algemene onderwerpe. Die kuns uit hierdie tydperk toon gevolglik noue stilistiese bande met 19de-eeuse Britse kuns.<ref name="NMMAM">{{Cite web |url=https://www.artmuseum.co.za/Content.aspx?pageID=4 |title=About the Collection |publisher=Nelson Mandela Metropolitaanse Kunsmuseum |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Landskappe is dikwels volgens Europese romantiese en topografiese konvensies uitgebeeld. Skilderye en tekeninge het die uitgestrektheid, plantegroei en geografiese kenmerke van die binneland aan Europese gehore bekend gestel. Hierdie werke het ’n dokumentêre waarde, maar was nie bloot neutrale weergawes van die omgewing nie. Die voorstelling van die landskap as ’n gebied wat ontdek, gekarteer of benut kon word, het dikwels met koloniale uitbreiding saamgeval. Inheemse gemeenskappe is soms as deel van die landskap of as etnografiese onderwerpe uitgebeeld, eerder as as historiese rolspelers met hul eie politieke en kulturele perspektiewe. [[Thomas Baines]] (1820–1875) was een van die bekendste kunstenaars wat die landskap, oorloë en ontdekkingsreise van hierdie tydperk visueel gedokumenteer het. Hy het in 1842 in Kaapstad aangekom en aanvanklik as dekor-, see- en portretskilder gewerk. Tussen 1848 en 1853 was hy hoofsaaklik in die [[Oos-Kaap]] gevestig, vanwaar hy verskeie reise na die binneland onderneem het. Hy het die [[Agtste Grensoorlog|Agtste Xhosa-oorlog]] van 1850 tot 1853 as amptelike oorlogskunstenaar uitgebeeld en word as Suid-Afrika se eerste amptelike oorlogskunstenaar beskou.<ref name="BainesSAHO">{{Cite web |url=https://sahistory.org.za/people/john-thomas-baines |title=John Thomas Baines |publisher=South African History Online |date=17 Februarie 2011 |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Baines het later aan ontdekkingsreise in [[Australië]] en [[Suider-Afrika]] deelgeneem en onder meer tonele van die [[Zambezirivier]], die [[Victoria-waterval]] en gebiede in die huidige [[Namibië]] en [[Zimbabwe]] geskilder. Sy werke kombineer noukeurige topografiese waarneming met die dramatiese komposisie van romantiese landskapkuns. [[Frederick I’Ons]] (1802–1887) het hom in 1834 in [[Makhanda|Grahamstad]] gevestig, kort voor die uitbreek van die Sesde Xhosa-oorlog. Hy het landskappe, portrette, karikature en tonele uit die alledaagse lewe in die Oos-Kaapse grensgebied vervaardig. Militêre offisiere het hom opdrag gegee om portrette van onder andere die Xhosa-leiers [[Maqoma]] en [[Sandile kaNgqika|Sandile]] te skilder.<ref name="IOnsSAHO">{{Cite web |url=https://sahistory.org.za/people/frederick-timpson-ions |title=Frederick Timpson I’Ons |publisher=South African History Online |date=17 Februarie 2011 |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Sy uitbeeldings van Xhosa- en Khoikhoi-individue word as belangrike visuele rekords van die grensgebied beskou, hoewel hulle ook binne die magsverhoudings en klassifikasies van die koloniale samelewing gelees moet word. I’Ons was een van die vroegste voltydse professionele kunstenaars in Suid-Afrika, en ’n belangrike versameling van sy werk word deur die Nelson Mandela Metropolitaanse Kunsmuseum bewaar.<ref name="NMMAM" /> Ander kunstenaars, waaronder [[Thomas William Bowler]], het Kaapse dorpe, hawens en landskappe in skilderye, waterverwe en afdrukke vasgelê. Saam vorm hierdie werke ’n belangrike visuele rekord van 19de-eeuse Suid-Afrika. Hulle dokumenteer veranderende nedersettings, omgewings en mense, maar weerspieël terselfdertyd die Europese kunsopvattings, koloniale belange en ongelyke magsverhoudings waarbinne hulle geskep en versamel is. ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Artikels oor Suid-Afrika}} {{Normdata}} [[Kategorie:Kuns]] [[Kategorie:Suid-Afrika]] pnx4ioqf5wr0veryr2maaotgikgf3u2 2965428 2965427 2026-09-06T13:26:30Z Sobaka 328 /* Vroeë koloniale kuns, 17de en 18de eeu */ Maak beeld kleiner 2965428 wikitext text/x-wiki '''Suid-Afrikaanse kuns''' omvat die visuele [[kuns]]tradisies wat oor duisende jare ontwikkel het in die gebied wat vandag as [[Suid-Afrika]] bekend staan. Dit sluit prehistoriese [[rotskuns]] en dekoratiewe voorwerpe, die kunstradisies van inheemse gemeenskappe, kuns wat tydens die koloniale en apartheidstydperke ontstaan het, asook moderne en kontemporêre Suid-Afrikaanse kuns. Van die vroegste bekende getuienis van [[Simbool|simboliese]] en artistieke gedrag deur moderne mense is in Suid-Afrika gevind. Argeologiese opgrawings by onder meer [[Blombosgrot]] in die [[Wes-Kaap]] het gegraveerde [[Oker (kleur)|oker]]stukke, skulpkraletjies en toerusting vir die verwerking van oker opgelewer. Sommige van hierdie vondste dateer van ongeveer 100 000 jaar gelede en word deur navorsers verbind met die ontwikkeling van simboliese denke en komplekse menslike gedrag. Geperforeerde [[skulp]]e van ongeveer 75 000 jaar oud, wat waarskynlik as persoonlike versiering gebruik is, is ook daar gevind. Hierdie ontdekkings vorm deel van die omvangryke [[argeologie]]se getuienis vir die vroeë ontwikkeling van [[Homo sapiens]] in Suider-Afrika. Die [[San]] en ander [[Khoisan]]-gemeenskappe het ’n besonder ryk tradisie van [[rotskuns]] nagelaat. Duisende rotskilderye en gravures kom regoor Suider-Afrika voor, met belangrike konsentrasies in onder meer die [[Drakensberge]].<ref name="South African art">{{cite web|title=South African art|url=http://www.southafrica.info/about/arts/art.htm#.Vw5td8d6FlI|website=www.southafrica.info|access-date=13 April 2016}}</ref> Hierdie kuns beeld mense, diere, jagtonele en rituele of geestelike temas uit en bied belangrike insigte in die [[wêreldbeskouing]]s en sosiale lewe van vroeë jagter-versamelaarsgemeenskappe. Met die latere vestiging en uitbreiding van Bantoesprekende gemeenskappe in Suider-Afrika het verdere kunstradisies ontwikkel, onder meer in [[pottebakkery]], metaalwerk, kralewerk, houtsneewerk en [[argitektuur]]. Vanaf die koloniale tydperk het Suid-Afrikaanse kuns toenemend deur die wisselwerking tussen plaaslike tradisies en Europese artistieke strominge ontwikkel. Nederlandse en later Britse invloede was onder meer sigbaar in [[skilderkuns]], argitektuur, meubelmaak en dekoratiewe kuns, terwyl [[Afrikaners|Afrikaner]]-volkskuns en uiteenlopende Afrika-kunstradisies hul eie ontwikkeling voortgesit het. Gedurende die 20ste eeu het industrialisering, [[verstedeliking]] en [[apartheid]] ingrypende gevolge vir Suid-Afrikaanse kunstenaars en kunsproduksie gehad. Nuwe kunsvorme het onder meer in myngemeenskappe en stedelike woongebiede ontstaan, terwyl kunstenaars toenemend temas soos [[identiteit]], ras, politieke onderdrukking en [[sosiale verandering]] ondersoek het. Kunstenaars het ’n groot verskeidenheid materiale en mediums gebruik, van tradisionele skilder- en beeldhoukuns tot kralewerk, draadwerk en gevonde of herwonne materiaal. Sedert die einde van apartheid het Suid-Afrikaanse kuns verder ontwikkel binne ’n internasionaal geïntegreerde kontemporêre kunswêreld, terwyl temas soos [[geskiedenis]], identiteit, ongelykheid, [[grond]], [[geheue]] en [[postkolonialisme]] steeds ’n belangrike rol speel. ==Paleolitiese rotskuns== [[Lêer:San Bushman rock art Perdekop Farm North of Mossel bay.jpg|links|duimnael|San-rotstekeninge, Perdekop-plaas, (Mosselbaai, Suid-Afrika).]] Die pre-Bantoe-volke wat vanaf ongeveer 30 000 v.C. suidwaarts migreer het, was nomadiese jagter-versamelaars wat grotte as wonings verkies het. Voor die opkoms van die [[Nguni-taalfamilie|Nguni]]-volke langs die oos- en suidkus en in sentraal-Afrika, was hierdie nomadiese jagters wyd verspreid. Daar word geglo dat hulle Suid-Afrika minstens 1000 jaar gelede binnegekom het. Hulle het baie tekens van lewe gelaat, soos [[Boesmanrotskuns|kunswerke]] ([[San]]-skilderye) wat jag, huishoudelike en magie-verwante kuns uitbeeld.<ref name="Britannica">{{cite web|title=Paleolithic Period|url=http://www.britannica.com/event/Paleolithic-Period|website=Britannica|access-date=13 April 2016}}</ref> Daar is 'n stilistiese eenheid regoor die streek en selfs met meer antieke kuns in die Tassili n'Ajjer-streek van Noord-Afrika, en ook in wat nou woestyn [[Tsjad]] is, maar eens 'n welige landskap was. Die figure is dinamies en verleng, en die kleure (waarskynlik afgelei van grond- en plantpigmente, en moontlik van insekte) kombineer [[Oker (kleur)|oker]]rooi, wit, grys, swart en baie warm kleure wat wissel van rooi tot primêre geel. Tipiese onderwerpe sluit in [[jag]], wat dikwels groot diere uitbeeld wat nie meer die streek in die moderne era bewoon nie, met groot akkuraatheid; [[oorlogvoering]] tussen mense; [[dans]]; huishoudelike tonele; en verskeie beelde van verskeie diere, insluitend kameelperde, wildsbokke van baie soorte en slange. Die laaste van hierdie werke is aangrypend in sy voorstelling van groter, donkerder mense en selfs van wit jagters te perd, wat albei die San-mense sou vervang. Baie van die "dansende" figure is versier met kenmerkende patrone en dra moontlik maskers en ander feestelike klere. Ander skilderye, wat patroonvierhoeke en ander simbole uitbeeld, is onduidelik in hul betekenis en is moontlik nie-verteenwoordigend. Soortgelyke simbole word wêreldwyd in sjamanistiese kuns gesien. Hierdie kunsvorm word versprei van Angola in die weste tot [[Mosambiek]] en [[Kenia]], dwarsdeur [[Zimbabwe]] en Suid-Afrika, en dwarsdeur [[Botswana]] waar grottoestande bewaring teen die elemente bevoordeel het. ==Prekoloniale kuns buite rotskuns== Prekoloniale visuele en materiële kultuur in Suid-Afrika het veel verder as rotskuns gestrek en het onder meer liggaamsversiering, kralewerk, [[keramiek]], [[metaalbewerking]], houtwerk en argitektuur ingesluit. Baie van hierdie voorwerpe het terselfdertyd praktiese, sosiale, rituele en estetiese funksies vervul, en dit is daarom nie altyd moontlik om moderne onderskeidings tussen kuns, handwerk en gebruiksvoorwerpe daarop toe te pas nie. Argeologiese versamelings uit Suid-Afrika bevat onder meer versierde beenvoorwerpe, skulphangertjies, volstruiseierdopkrale, keramiek en ander dekoratiewe voorwerpe uit die [[Steentydperk]] en [[Ystertydperk]].<ref>{{Cite web |title=Archaeology |url=https://www.iziko.org.za/collection/archaeology/ |website=Iziko Museums of South Africa |access-date=4 September 2026}}</ref> Iziko Museums se etnografiese versamelings sluit ook [[Khoisan]]-kleredrag, inheemse kralewerk, mandjiewerk en keramiek in.<ref>{{Cite web |title=Social History Centre |url=https://www.iziko.org.za/museums/social-history-centre/ |website=Iziko Museums of South Africa |access-date=4 September 2026}}</ref> Versiering van die liggaam het ’n lang geskiedenis in suidelike Afrika. Voor die grootskaalse invoer van Europese glaskrale is krale onder meer van volstruiseierdop, been, skulpe, hout en klip vervaardig. Hierdie materiale is as halssnoere, [[gordel]]s en ander vorme van persoonlike versiering gebruik. In latere eeue het ingevoerde glas- en keramiekkrale toenemend plaaslike materiale aangevul en uiteindelik ’n belangrike komponent van die uitgebreide kralewerktradisies van onder meer Nguni-sprekende gemeenskappe geword.<ref>{{Cite web |title=Belt (Umutsha) |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/314790 |website=The Metropolitan Museum of Art |access-date=4 September 2026}}</ref> Kralewerk kon benewens versiering ook ouderdom, [[geslag]], status en ander aspekte van sosiale identiteit aandui.<ref>{{Cite web |title=Belt (Umutsha) |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/318023 |website=The Metropolitan Museum of Art |access-date=4 September 2026}}</ref> Keramiek vorm een van die belangrikste oorblywende uitdrukkings van prekoloniale materiële kultuur. Vanaf die eerste millennium n.C. het landbougemeenskappe in verskillende dele van Suid-Afrika potte vervaardig waarvan vorm, afwerking en ingekerfde of ingeprikte versiering tussen streke en tydperke verskil het. Argeoloë gebruik keramiekstyle onder andere om kulturele kontakte, tegnologiese verandering en die verspreiding van gemeenskappe te bestudeer.<ref>{{Cite journal |last1=Pikirayi |first1=Innocent |last2=Lindahl |first2=Anders |year=2013 |title=Ceramics, ethnohistory, and ethnography: locating meaning in southern African Iron Age ceramic assemblages |journal=African Archaeological Review |volume=30 |issue=4 |pages=455–475|https://www.researchgate.net/publication/259633295_Ceramics_Ethnohistory_and_Ethnography_Locating_Meaning_in_Southern_African_Iron_Age_Ceramic_Assemblages |doi=10.1007/s10437-013-9147-0}}</ref> Onder [[Sotho]]-[[Tswana]]- en [[Nguni-taalfamilie|Nguni]]-sprekende gemeenskappe het kenmerkende keramiektradisies oor eeue ontwikkel, terwyl vervaardigingstegnieke, grondstowwe en dekorasie ook binne dieselfde kulturele gebied kon verskil.<ref>{{Cite web |title=Archaeology Ceramics Lab |url=https://www.up.ac.za/anthropology-archaeology/archaeology-ceramics-lab |website=University of Pretoria |access-date=4 September 2026}}</ref> Metaalbewerking het vanaf die vroeë [[Ystertydperk]] ’n verdere belangrike vorm van tegnologiese en materiële uitdrukking geword. Argeologiese terreine soos [[Broederstroom]] wes van [[Pretoria]] toon dat [[yster]] reeds tussen ongeveer 550 en 700 n.C. daar gesmee is.<ref>{{Cite web |title=Prehistory of the Pretoria area |url=https://sahistory.org.za/article/prehistory-pretoria-area |website=South African History Online |access-date=4 September 2026}}</ref> Benewens werktuie is [[koper]], yster en later [[goud]] ook vir [[Juweliersware|juwele]], ornamente en voorwerpe wat met status verbind is, gebruik. Vroeë Sotho-sprekende gemeenskappe het byvoorbeeld gevestigde tradisies van metaalbewerking gehad, waarvan argeologiese getuienis op verskeie terreine in Gauteng, Noordwes en Limpopo gevind is.<ref>{{Cite web |title=Sotho (South Sotho or Basotho) |url=https://sahistory.org.za/article/sotho-south-sotho-or-basotho |website=South African History Online |access-date=4 September 2026}}</ref> Die mees opvallende voorbeeld van prekoloniale metaal- en dekoratiewe kuns in Suid-Afrika kom uit [[Mapungubwe]], wat tussen ongeveer 900 en 1300 n.C. tot die belangrikste politieke en handelsentrums in die binneland van Suider-Afrika ontwikkel het. Die terrein het voorwerpe van goud, koper, yster, ivoor, keramiek en ingevoerde glaskrale opgelewer. Die bekendste voorwerp is die [[Goue renoster van Mapungubwe]], waarvan die dun goudfoelie oor ’n gekerfde houtkern aangebring is. Ander goue voorwerpe sluit krale, armbande, draad, penne en met goud bedekte dier- en houerfigure in.<ref>{{Cite web |title=Mapungubwe Cultural Landscape |url=https://whc.unesco.org/en/list/1099/ |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=4 September 2026}}</ref><ref>{{Cite web |title=Mapungubwe Cultural Landscape: Nomination File |url=https://whc.unesco.org/uploads/nominations/1099.pdf |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=4 September 2026}}</ref> Die vervaardiging van hierdie voorwerpe dui op hoogs ontwikkelde metaalbewerking en op die gebruik van visuele materiaal om rykdom, elite-status en politieke gesag uit te druk. Argitektuur en die uitleg van nedersettings was eweneens ’n betekenisvolle deel van prekoloniale visuele kultuur. [[Khoekhoen|Khoekhoe]]-veeboere het onder meer draagbare koepelvormige wonings van raamwerke, rietmatte en diervelle gebruik, terwyl Nguni-sprekende landbougemeenskappe hoofsaaklik grasbedekte koepelvormige wonings gebou het. Onder Sotho-Tswana-gemeenskappe was ronde of silindriese huise met koniese dakke algemeen, en klipmure is op groot skaal gebruik om woongebiede, veekrale en ander ruimtes af te baken.<ref>{{Cite web |title=The Pre-Industrial Architecture of the Transvaal |url=https://francofrescura.sahistory.org.za/architecture/indigenous/indiginous-preindustrial-tvl/ |website=Franco Frescura Archive, South African History Online |access-date=4 September 2026}}</ref> Teen ongeveer die 13de eeu het die argitektoniese uitleg van Mapungubwe ook ’n toenemende sosiale hiërargie weerspieël, met die politieke elite wat afgesonder op Mapungubwe-heuwel gewoon het terwyl die meerderheid van die bevolking op die omliggende vlaktes gevestig was.<ref>{{Cite web |title=Mapungubwe Cultural Landscape |url=https://whc.unesco.org/en/list/1099/ |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=4 September 2026}}</ref> Hierdie uiteenlopende tradisies toon dat die visuele kultuur van prekoloniale Suid-Afrika nie tot rotskuns beperk was nie. Estetiese uitdrukking was verweef met alledaagse lewe, [[tegnologie]], identiteit, handel, ritueel en politieke gesag, en het in media gewissel van die versiering van die liggaam en huishoudelike keramiek tot argitektuur en die goudbewerking van komplekse Ystertydperkstate. ==Vroeë koloniale kuns, 17de en 18de eeu== Met die stigting van 'n verversingspos deur die [[Verenigde Oos-Indiese Kompanjie]] (VOC) aan die [[Kaap]] in 1652 is Europese beeldtradisies na die gebied oorgedra. Dit het naas die bestaande kuns- en materiële tradisies van die [[Khoikhoi]], [[San]] en ander inheemse gemeenskappe ontwikkel. Die visuele kultuur van die vroeë kolonie het skilderye, tekeninge, kaarte, boukundige ontwerpe en dekoratiewe voorwerpe ingesluit. Baie van hierdie werke is nie as selfstandige fynkuns geskep nie, maar het praktiese, wetenskaplike, administratiewe of dokumentêre funksies vervul.<ref name="Fehr">{{cite web |title=The Castle of Good Hope: William Fehr Collection |url=https://www.iziko.org.za/museums/the-castle-of-good-hope/ |publisher=Iziko Museums of South Africa |access-date=5 September 2026}}</ref> [[Lêer:Hendrik Claudius05.jpg|links|duimnael|200px|Hendrik Claudius se illustrasie van ''Cordylus cataphractus'' Boie, 1828.]] Kaarte, seeprofiele en topografiese tekeninge was vir die VOC belangrik omdat dit navigasie, verdediging, grondbesit en die uitbreiding van die kolonie ondersteun het. Kunstenaars en reisigers het ook die Kaapse landskap, nedersettings en inwoners uitgebeeld. Hierdie voorstellings het waardevolle historiese inligting bewaar, maar weerspieël terselfdertyd die belange en wêreldbeskouing van Europese reisigers, amptenare en koloniale beskermhere. Uitbeeldings van Khoekhoe-, San- en ander gemeenskappe moet daarom ook as koloniale voorstellings gelees word en nie bloot as neutrale weergawes van hul voorkoms en leefwyses nie. Een van die vroegste bekende tekenaars wat aan die Kaap werksaam was, was die Duitsgebore apteker en kunstenaar [[Hendrik Claudius]]. Hy het in 1682 uit [[Batavia]] aan die Kaap aangekom en waterverftekeninge van plaaslike plante en diere vervaardig. Hy het ook aan ekspedisies na die binneland deelgeneem. Honderde natuurhistoriese illustrasies word aan hom toegeskryf, waaronder werk wat met die ''Codex Witsenii'' verbind word.<ref name="Claudius">{{cite web |title=Claudius, Hendrik |url=https://www.s2a3.org.za/bio/Biograph_final.php?serial=520 |work=S2A3 Biographical Database of Southern African Science |access-date=5 September 2026}}</ref> Hierdie soort illustrasie het 'n belangrike rol gespeel in die Europese optekening en klassifikasie van die Kaap se fauna en flora. Gedurende die tweede helfte van die 18de eeu het reisekspedisies 'n groot hoeveelheid visuele materiaal opgelewer. [[Johannes Schumacher]], 'n VOC-soldaat en tekenaar, het Hendrik Swellengrebel die Jongere op sy reise van 1776 en 1777 vergesel. Sy waterverftekeninge beeld Kaapse dorpe, plase, landskappe en tonele uit die binneland uit en tel onder die vroeë topografiese voorstellings van hierdie gebiede.<ref name="Swellengrebel">{{cite web |title=Hendrik Swellengrebel in Africa: Journals of Three Journeys in 1776–1777 |url=https://hipsa.org.za/publication/hendrik-swellengrebel-in-africa-journals-of-three-journeys-in-1776-1777/ |publisher=Historical Publications Southern Africa |access-date=5 September 2026}}</ref> [[Lêer:De veeplaats Queekvallei van de weduwe Zacharias de Beer, oost van de Gamkarivier, RP-T-1914-17-65.jpg|duimnael|Die veeplaas Queekvallei van die weduwee Zacharias die Beer, oos van die [[Gamkarivier]] deur Robert Gordon. (geskep tussen Augustus 1778 en Januarie 1779)]] Die soldaat, ontdekkingsreisiger en natuurkundige [[Robert Jacob Gordon]] het tussen 1777 en 1795 talle reise deur Suider-Afrika onderneem. Hy en tekenaars wat met hom saamgewerk het, het honderde gekleurde tekeninge, panoramas en kaarte van landskappe, plante, diere en mense vervaardig.<ref name="GordonUCT">{{cite web |title=Robert Jacob Gordon Journal Archive |url=https://ibali.uct.ac.za/s/rjgj/ |publisher=Universiteit van Kaapstad |access-date=5 September 2026}}</ref> Gordon se visuele en geskrewe nalatenskap vorm een van die omvangrykste rekords van die Kaap gedurende die laat 18de eeu, maar is ook deel van die koloniale proses waardeur grondgebied en gemeenskappe opgeteken, geklassifiseer en vir Europese gehore voorgestel is.<ref>{{cite web |title=Robert Jacob Gordon: Writings and Drawings |url=https://www.robertjacobgordon.nl/ |publisher=Rijksmuseum en Brenthurst Library |access-date=5 September 2026}}</ref> Portretskildering was in hierdie tyd hoofsaaklik tot koloniale amptenare en welgestelde inwoners beperk. Die breër visuele kultuur het egter ook Kaapse meubels, silwerwerk, keramiek, glasware en argitektoniese versiering ingesluit. Hierdie voorwerpe is dikwels deur plaaslike ambagslui vervaardig en het Europese ontwerpe met materiale, tegnieke en invloede uit Afrika en die gebiede rondom die [[Indiese Oseaan]] verbind. Versamelings soos die [[William Fehr-versameling]] bevat skilderye, werke op papier, meubels en ander dekoratiewe kuns wat die visuele en materiële kultuur van die koloniale Kaap dokumenteer.<ref name="Fehr"/> == Negentiende-eeuse koloniale en landskapkuns == Gedurende die 19de eeu het Europese kunstradisies ’n toenemende invloed op die formele kunsproduksie in Suid-Afrika uitgeoefen. Landskappe, portrette, stadsgesigte en uitbeeldings van historiese gebeure het belangrike genres geword. Baie van hierdie werke is deur Europese kunstenaars, reisigers, landmeters en militêre kunstenaars vervaardig en was op ’n koloniale gehoor gerig. Die uitbreiding van nedersettings, die grensgebiede van die [[Kaapkolonie]], die [[Kaapse grensoorloë|Xhosa-oorloë]], ontdekkingsreise en die landskap van Suider-Afrika was algemene onderwerpe. Die kuns uit hierdie tydperk toon gevolglik noue stilistiese bande met 19de-eeuse Britse kuns.<ref name="NMMAM">{{Cite web |url=https://www.artmuseum.co.za/Content.aspx?pageID=4 |title=About the Collection |publisher=Nelson Mandela Metropolitaanse Kunsmuseum |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Landskappe is dikwels volgens Europese romantiese en topografiese konvensies uitgebeeld. Skilderye en tekeninge het die uitgestrektheid, plantegroei en geografiese kenmerke van die binneland aan Europese gehore bekend gestel. Hierdie werke het ’n dokumentêre waarde, maar was nie bloot neutrale weergawes van die omgewing nie. Die voorstelling van die landskap as ’n gebied wat ontdek, gekarteer of benut kon word, het dikwels met koloniale uitbreiding saamgeval. Inheemse gemeenskappe is soms as deel van die landskap of as etnografiese onderwerpe uitgebeeld, eerder as as historiese rolspelers met hul eie politieke en kulturele perspektiewe. [[Thomas Baines]] (1820–1875) was een van die bekendste kunstenaars wat die landskap, oorloë en ontdekkingsreise van hierdie tydperk visueel gedokumenteer het. Hy het in 1842 in Kaapstad aangekom en aanvanklik as dekor-, see- en portretskilder gewerk. Tussen 1848 en 1853 was hy hoofsaaklik in die [[Oos-Kaap]] gevestig, vanwaar hy verskeie reise na die binneland onderneem het. Hy het die [[Agtste Grensoorlog|Agtste Xhosa-oorlog]] van 1850 tot 1853 as amptelike oorlogskunstenaar uitgebeeld en word as Suid-Afrika se eerste amptelike oorlogskunstenaar beskou.<ref name="BainesSAHO">{{Cite web |url=https://sahistory.org.za/people/john-thomas-baines |title=John Thomas Baines |publisher=South African History Online |date=17 Februarie 2011 |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Baines het later aan ontdekkingsreise in [[Australië]] en [[Suider-Afrika]] deelgeneem en onder meer tonele van die [[Zambezirivier]], die [[Victoria-waterval]] en gebiede in die huidige [[Namibië]] en [[Zimbabwe]] geskilder. Sy werke kombineer noukeurige topografiese waarneming met die dramatiese komposisie van romantiese landskapkuns. [[Frederick I’Ons]] (1802–1887) het hom in 1834 in [[Makhanda|Grahamstad]] gevestig, kort voor die uitbreek van die Sesde Xhosa-oorlog. Hy het landskappe, portrette, karikature en tonele uit die alledaagse lewe in die Oos-Kaapse grensgebied vervaardig. Militêre offisiere het hom opdrag gegee om portrette van onder andere die Xhosa-leiers [[Maqoma]] en [[Sandile kaNgqika|Sandile]] te skilder.<ref name="IOnsSAHO">{{Cite web |url=https://sahistory.org.za/people/frederick-timpson-ions |title=Frederick Timpson I’Ons |publisher=South African History Online |date=17 Februarie 2011 |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Sy uitbeeldings van Xhosa- en Khoikhoi-individue word as belangrike visuele rekords van die grensgebied beskou, hoewel hulle ook binne die magsverhoudings en klassifikasies van die koloniale samelewing gelees moet word. I’Ons was een van die vroegste voltydse professionele kunstenaars in Suid-Afrika, en ’n belangrike versameling van sy werk word deur die Nelson Mandela Metropolitaanse Kunsmuseum bewaar.<ref name="NMMAM" /> Ander kunstenaars, waaronder [[Thomas William Bowler]], het Kaapse dorpe, hawens en landskappe in skilderye, waterverwe en afdrukke vasgelê. Saam vorm hierdie werke ’n belangrike visuele rekord van 19de-eeuse Suid-Afrika. Hulle dokumenteer veranderende nedersettings, omgewings en mense, maar weerspieël terselfdertyd die Europese kunsopvattings, koloniale belange en ongelyke magsverhoudings waarbinne hulle geskep en versamel is. ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Artikels oor Suid-Afrika}} {{Normdata}} [[Kategorie:Kuns]] [[Kategorie:Suid-Afrika]] mskjcgts3w3qwskyxnvdeodto7l2mwy 0 468703 2965515 2965374 2026-09-06T18:56:37Z BurgertB 2401 Besig 2965515 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Srebrenica massacre memorial gravestones 2009 1.jpg|thumb|280px|'n Paar van die grafte in die Srebrenica-begraafplaas.]] Die '''Srebrenica-slagting''' ([[Serwies]]: Масакр у Сребреници, "Slagting in Srebrenica"), ook bekend as die '''Srebrenica-volksmoord''' (Геноцид у Сребреници, "Volksmoord in Srebrenica"),<ref> * {{cite news |last1=Lederer |first1=Edith M. |title=UN approves resolution to commemorate the 1995 Srebrenica genocide annually over Serb opposition |url=https://apnews.com/article/un-commemorate-srebrenica-genocide-bosnia-muslims-serbs-ed58930f9e53639f22939a6efedd478b |work=The Associated Press |date=23 May 2024}} * {{cite web |title=European Parliament resolution of 15 January 2009 on Srebrenica |url=http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+TA+P6-TA-2009-0028+0+DOC+XML+V0//EN&language=EN |access-date=10 August 2009 |publisher=European Parliament}} * {{cite web |title=Office of the High Representative – "Decision Enacting the Law on the Center for the Srebrenica-Potocari Memorial and Cemetery for the Victims of the 1995 Genocide" |url=http://www.ohr.int/print/?content_id=40028 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110606075959/http://www.ohr.int/print/?content_id=40028 |archive-date=6 June 2011 |access-date=10 August 2009 |publisher=Office of the High Representative in Bosnia and Herzegovina}} * {{cite web |title=Youth Initiative for Human Rights in Serbia letter to the Serbian President to commemorate the Srebrenica genocide |url=http://www.advocacynet.org/blogs/index.php/2009/02/11/serbian-ngos-press-for-commemoration-of-?blog=145 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718144942/http://www.advocacynet.org/blogs/index.php/2009/02/11/serbian-ngos-press-for-commemoration-of-?blog=145 |archive-date=18 July 2011 |access-date=10 August 2009 |publisher=Youth Initiative for Human Rights in Serbia}} * {{cite news |date=21 August 2006 |title=Mladic shadow hangs over Srebrenica trial |url=https://www.theguardian.com/world/2006/aug/21/warcrimes |access-date=1 November 2008 |work=The Guardian |location=London}} * {{cite news |author=Mike Corder |date=20 August 2006 |title=Srebrenica Genocide Trial to Restart |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/08/20/AR2006082000360.html |access-date=26 October 2010 |newspaper=The Washington Post}} * {{cite web |title=ICTY: The Conflicts |publisher=The International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia |access-date=5 August 2013 |url=http://www.icty.org/sid/322}} * {{cite book |url=https://books.google.com/books?id=2jrsEaRIzFkC&pg=PA81 |title=The United Nations |author=Kirsten Nakjavani Bookmiller |year=2008 |publisher=Infobase Publishing |access-date=4 August 2013|isbn=9781438102993 |page=81}} * {{cite book |url=https://books.google.com/books?id=0J_JZbLElKkC&pg=PA25 |title=Victory Has a Thousand Fathers: Sources of Success in Counterinsurgency |author1=Christopher Paul |Fauthor2=Colin P. Clarke |author3=Beth Grill |year=2010 |publisher=Rand Corporation |access-date=4 August 2013|isbn=9780833050786 |page=25}} * {{cite news |title=Mladic Arrives in The Hague |date=31 May 2011 |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2011/06/01/world/europe/01serbia.html |first=Marlise |last=Simons}}</ref> was die moord in Julie 1995 op meer as 8&nbsp;000 [[Bosnië|Bosniese]] mans en seuns in en om die dorp Srebrenica tydens die Bosniese Oorlog.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-53346759 |title=Bosnia's Srebrenica massacre 25 years on – in pictures |work=BBC News |date=10 July 2020 |access-date=11 July 2020}}</ref> Dit is hoofsaaklik uitgevoer deur eenhede van die Bosnies-Serwiese leër van die Republiek Serwië onder bevel van [[Ratko Mladic]], hoewel die Serwiese paramilitêre eenheid ook deelgeneem het.<ref name="Williams">{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/06/24/AR2005062401501_pf.html |title=Srebrenica Video Vindicates Long Pursuit by Serb Activist |newspaper=The Washington Post |access-date=26 May 2011 |first=Daniel |last=Williams}}</ref><ref name="ReferenceC">{{cite web |url=http://www.icty.org/x/cases/kordic_cerkez/tjug/en/kor-tj010226e.pdf |title=ICTY – Kordic and Cerkez Judgement – 3. After the Conflict |access-date=11 July 2012}}</ref> Daarbenewens is 25&nbsp;000 tot 30&nbsp;000 Bosniërs, hoofsaaklik vroue en kinders, mishandel en met geweld uit Srebrenica verdryf. Die slagting vorm die eerste wetlik erkende volksmoord in Europa sedert die einde van die [[Tweede Wêreldoorlog]].<ref>{{cite web |access-date=2024-07-12 |archive-date=2014-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006113644/http://iwpr.net/report-news/briefly-noted-67 |title=IMPR Report News |url=http://iwpr.net/report-news/briefly-noted-67|quote=The July 1995 events have become the first legally established case of genocide in Europe since the Second World War.}}<!-- auto-translated from Swedish by Module:CS1 translator --></ref> Voor die slagting het die [[Verenigde Nasies]] (VN) die beleërde enklawe Srebrenica as 'n "veilige gebied" onder sy beskerming verklaar.<ref>{{Cite web |author=United Nations |title=International Day of Reflection and Commemoration of the 1995 Genocide in Srebrenica |url=https://www.un.org/en/observances/srebrenica-genocide-commemoration-day |access-date=2025-01-27 |website=United Nations |language=en}}</ref> 'n VN-beskermingsmag van 370<ref name="spiegel.de">{{cite web|url=http://www.spiegel.de/international/dealing-with-genocide-a-dutch-peacekeeper-remembers-srebrenica-a-364902.html|title=Dealing With Genocide: A Dutch Peacekeeper Remembers Srebrenica|date=12 July 2005|work=Spiegel Online}}</ref> liggewapende Nederlandse soldate kon nie die inname van die dorp en die daaropvolgende slagting voorkom nie.<ref>ICTY, ''[https://web.archive.org/web/20010804090142/http://www.un.org/icty/krstic/TrialC1/judgement/index.htm]'', {{cite web |date=2 August 2001 |title=Case No. IT-98-33, United Nations |url=https://www.un.org/icty/krstic/TrialC1/judgement/krs-tj010802e.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060608000517/http://www.un.org/icty/krstic/TrialC1/judgement/krs-tj010802e.pdf |archive-date=8 June 2006 |access-date=8 June 2006}} {{small|685 KB}}, "Findings of Fact", paragraphs 18 and 26</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7461310.stm|title=UN Srebrenica immunity questioned|date=18 June 2008|publisher=BBC |access-date=1 November 2008}}</ref><ref name="www.vandiepen.com">{{cite web |url=http://www.vandiepen.com/en/about-us/corporate-social-responsibility/introduction-to-the-srebrenica-case.html |title=Srebrenica :: Introduction to the Case Srebrenica |website=Van Diepen Van der Kroef |access-date=26 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306051405/http://www.vandiepen.com/en/about-us/corporate-social-responsibility/introduction-to-the-srebrenica-case.html |archive-date=6 March 2016 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref><ref>"Under The UN Flag; The International Community and the Srebrenica Genocide" by Hasan Nuhanović, pub. DES Sarajevo, 2007, {{ISBN|978-9958-728-87-7}} [http://www.cobiss.ba/scripts/cobiss?ukaz=DISP&id=2315525138791328&rec=3&sid=1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923205224/http://www.cobiss.ba/scripts/cobiss?ukaz=DISP&id=2315525138791328&rec=3&sid=1|date=23 September 2015}}[http://www.cobiss.ba/scripts/cobiss?ukaz=DISP&id=2315525138791328&rec=4&sid=1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191024091305/https://plus.bh.cobiss.net/opac7/bib/search|date=24 October 2019}}</ref> Op 13 Julie het vredesmagte sowat 5&nbsp;000 Moslems wat by die Nederlandse basis geskuil het, oorhandig in ruil vir die vrylating van 14 Nederlandse vredesmagsoldate wat deur die Bosniese Serwiërs aangehou is.<ref name=":2">{{Cite news | url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-49042372 | title=Netherlands '10% liable' for 350 Srebrenica deaths| work=BBC News| date=19 July 2019}}</ref> [[Beeld:Srebrenica massacre memorial wall of names 2009 2.jpg|thumb|links|260px|'n Muur met 'n lys name van slagoffers by die Srebrenica-volksmoordgedenkteken.]] 'n Lys van mense wat tydens die slagting vermis geraak of gedood is, bevat 8&nbsp;372 name.<ref name="PWM">{{cite web|url=http://war-memorial.net/Victims-of-the-Srebrenica-Massacre-4.171|title=Victims of the Srebrenica Massacre |publisher=The Polynational War Memorial|date=|access-date=2 February 2022}}</ref> Die Navorsings-en-dokumentasiesentrum in [[Sarajevo]] het vasgestel 83% van dié wat gedood is, was burgerlikes. Teen 2020 is byna 7&nbsp;000 slagoffers van die volksmoord geïdentifiseer deur middel van [[DNS]]-ontleding van liggaamsdele wat uit massagrafte herwin is. Sommige Serwiërs het beweer die slagting was vergelding vir burgerlike ongevalle wat Bosniese Serwiërs in Julie 1992 gely het onder die leër van Bosniese soldate uit Srebrenica onder bevel van Naser Oric.<ref>{{cite news |last1=Niksic |first1=Sabina |title=Bosnian court acquits ex-Srebrenica commander of war crimes |url=https://apnews.com/d9562388dd57466a91c453b37ea86584/Bosnian-court-acquits-ex-Srebrenica-commander-of-war-crimes |publisher=Associated Press |quote=Serbs continue to claim the 1995 Srebrenica slaughter was an act of revenge by uncontrolled troops because they say that soldiers under Oric's command killed thousands of Serbs in the villages surrounding the eastern town|date=9 October 2017}}</ref> Hierdie aansprake van "wraak" is deur die Internasionale Straftribunaal vir die voormalige Joego-Slawië (ICTY) en die VN verwerp en veroordeel. Die Appèlkamer van die ICTY (in 2004) en die [[Internasionale Geregshof]] (in 2007) het beslis die Srebrenica-slagting was volksmoord.<ref name="Krstic para. 37">{{cite web|url=http://www.icty.org/x/cases/krstic/acjug/en/krs-aj040419e.pdf#page=16|title=Prosecutor vs Krstic, Appeals Chamber Judgement|publisher=ICTY|date=19 April 2004|access-date=25 April 2017|at=para. 37}}</ref><ref name="ICJ 2007">{{cite web |author=ICJ |date=26 February 2007 |url=http://www.icj-cij.org/docket/files/91/13685.pdf#page=250 |title=Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (Bosnia and Herzegovina v. Serbia and Montenegro), Judgment |id=General List No. 91 |page=166 § 297|access-date=27 April 2017 |archive-date=1 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110301032417/http://www.icj-cij.org/docket/files/91/13685.pdf#page=250 |url-status=dead }}</ref> In 2002 het die regering van Nederland bedank met verwysing na sy onvermoë om die slagting te voorkom. In 2013, 2014 en 2019 is die Nederlandse staat deur sy hoogste hof en die distrikshof van [[Den Haag]] aanspreeklik bevind omdat hy versuim het om meer as 300 sterftes te voorkom.<ref name="Netherlands 2013">{{cite web |url=http://www.nuhanovicfoundation.org/user/file/nuhanovic_vs_netherlands_supreme_court_decision_2013_6_sept_.pdf |title=Judgement of the Supreme Court of the Netherlands, First Chamber, 12/03324 LZ/TT (Engelse vertaling) |date=6 September 2013 |access-date=17 July 2015 |archive-date=27 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210227203829/http://www.nuhanovicfoundation.org/user/file/nuhanovic_vs_netherlands_supreme_court_decision_2013_6_sept_.pdf |url-status=dead }}</ref><ref name="Amnesty NSC">{{cite web |url=http://www.amnesty.or.jp/en/news/2013/0927_4204.html |title=Netherlands Supreme Court hands down historic judgment over Srebrenica genocide |publisher=Amnesty Int. |date=27 Sep 2013 |access-date=15 July 2015}}</ref><ref>{{cite magazine|url=http://content.time.com/time/world/article/0,8599,2081634,00.html|title=Court Says the Dutch Are to Blame for Srebrenica Deaths|first=Lauren|last=Comiteau|access-date=14 July 2015|magazine=Time|location=The Hague|archive-date=25 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225172428/http://content.time.com/time/world/article/0,8599,2081634,00.html|url-status=dead}}</ref><ref name=":2"/> In 2013 het die Serwiese president, Tomislav Nikolic, om verskoning gevra vir "die misdaad" van Srebrenica, maar geweier om dit volksmoord te noem.<ref>{{cite news|title=Serbian president apologises for Srebrenica 'crime'|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-22297089|date=25 April 2013 |work=BBC News}}</ref> In 2005 het die destydse VN-sekretaris-generaal [[Kofi Annan]] die slagting beskryf as "'n verskriklike misdaad – die ergste op Europese bodem sedert die Tweede Wêreldoorlog",<ref name="UN10th">{{cite news |last1=Staff |title=UN officials commemorate 10th anniversary of Srebrenica massacre |url=https://news.un.org/en/story/2005/07/144502-un-officials-commemorate-10th-anniversary-srebrenica-massacre |access-date=2 July 2021 |work=UN News |date=11 July 2005 |language=en}}</ref> en in Mei 2024 het die VN 11 Julie aangewys as die jaarlikse "internasionale dag van besinning en herdenking van die volksmoord van 1995 in Srebrenica".<ref name="UNChiefwelcomes">{{Cite web |date=2024-05-23 |title=UN Human Rights Chief welcomes resolution to commemorate 1995 genocide in Srebrenica |url=https://www.ohchr.org/en/press-releases/2024/05/un-human-rights-chief-welcomes-resolution-commemorate-1995-genocide |access-date=2024-05-23|publisher=Office of the High Commissioner for Human Rights}}</ref><ref name="UNapproves">{{Cite web |date=2024-05-23 |title=UN approves annual commemoration of 1995 Srebrenica genocide |url=https://www.euronews.com/2024/05/23/un-approves-annual-commemoration-of-1995-srebrenica-genocide |access-date=2024-05-23|website=Euronews}}</ref> == Agtergrond == === Konflik in Oos-Bosnië en Herzegowina === Die Sosialistiese Republiek Bosnië en Herzegowina is hoofsaaklik deur [[Moslems]], [[Bosniërs]] (44%), [[Serwiërs]] (31%) en [[Katolieke]] (17%) bewoon. Toe die voormalige [[Joego-Slawië]] begin disintegreer, het die republiek in 1991 nasionale soewereiniteit verklaar en in Februarie 1992 'n referendum oor onafhanklikheid gehou. Die uitslag, wat onafhanklikheid bevoordeel het, is teengestaan deur Bosnies-Serwiese politieke verteenwoordigers, wat die referendum geboikot het. Die [[Bosnië en Herzegowina|Republiek Bosnië en Herzegowina]] is in April 1992 formeel deur die Europese Gemeenskap en in Mei 1992 deur die Verenigde Nasies erken. Ná die onafhanklikverklaring het Bosnies-Serwiese magte, gesteun deur die Serwiese regering van [[Slobodan Milosevic]] en die Joego-Slawiese Volksleër (JNA), Bosnië en Herzegowina aangeval om die gebied onder Serwiese beheer te beveilig en te verenig, en om 'n etnies homogene Serwiese staat te skep.<ref>{{citation|url=http://www.icty.org/x/cases/krstic/acjug/en/krs-aj040419e.pdf |title=Prosecutor vs Radislav Krstic, ICTY Appeals Chamber Judgement |ref =Case No. IT-98-33-A|date=19 April 2004|at=Para. 15|work=International Tribunal for the Prosecution of Persons Responsible for Serious Violations of International Humanitarian Law Committed in the Territory of the Former Yugoslavia since 1991 |access-date= 21 March 2011}}</ref> In die stryd om territoriale beheer is die nie-Serwiese bevolkings van gebiede onder Serwiese beheer, veral die Bosniese bevolking in Bosnië naby die Serwiese grense, aan [[Volksmoord|etniese suiwering]] onderwerp.<ref name="ICTY: Kunarac, Kovač and Vuković judgement – Foča">{{cite web|url=https://www.un.org/icty/kunarac/trialc2/judgement/kun-tj010222e-5.htm#VC |title=ICTY: The attack against the civilian population and related requirements |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090219012918/http://un.org/icty/kunarac/trialc2/judgement/kun-tj010222e-5.htm#VC |archive-date=19 February 2009 }}</ref> === Etniese suiwering === [[Beeld:Naser Oric (cropped).jpg|thumb|links|180px|Naser Oric in 2008 by die ICTY.]] Srebrenica en die omliggende streek Sentraal-Podrinje was van ontsaglike strategiese belang vir die Bosnies-Serwiese leierskap. Dit was die brug na die afgesonderde dele van die beoogde etniese staat ''Republika Srpska''.<ref name="ICTY Krstic">ICTY, Prosecutor vs. Krstic; Trial Chamber Judgement; United Nations; para. 15.</ref> Die inname van Srebrenica en die uitskakeling van sy Moslembevolking sou ook die lewensvatbaarheid van die Bosniese Moslemstaat ondermyn.<ref name="ICTY Krstic"/> In 1991 was 73% van die bevolking in Srebrenica Bosniese Moslems en 25% Bosniese Serwiërs. Spanning tussen Moslems en Serwiërs het in die vroeë 1990's toegeneem namate die plaaslike Serwiese bevolking van wapens en militêre toerusting voorsien is wat deur Serwiese paramilitêre groepe, die JNA en die Serwiese Demokratiese Party (Serwies: ''Srpska demokratska stranka'', SDS) versprei is. Teen April 1992 was Srebrenica deur Serwiese magte geïsoleer. Op 17 April is die Bosniese Moslembevolking 'n ultimatum van 24 uur gegee om alle wapens oor te gee en die dorp te verlaat. Srebrenica is kortstondig deur die Bosniese Serwiërs ingeneem en op 8 Mei 1992 deur Bosniese Moslems herower. Nietemin het die Bosniese Moslems deur Serwiese magte omsingel en van afgeleë gebiede afgesny gebly. Die uitspraak in die verhoor van Naser Oric het die situasie soos volg beskryf: {{blockquote|Tussen April 1992 en Maart 1993 ... is Srebrenica en die dorpe in die gebied wat deur Bosniese Moslems gehou is, voortdurend aan Serwiese militêre aanvalle onderwerp, insluitende artillerieaanvalle, skerpskuttersvuur ... en sporadiese bombardering deur vliegtuie. Elke aanslag het 'n soortgelyke patroon gevolg. Serwiese soldate en paramilitêre magte het 'n Bosniese Moslemdorp omsingel ... die bevolking opgeroep om hul wapens oor te gee, en toe met willekeurige bombardering en skietery begin ... daarna het hulle die dorp binnegegaan ... die bevolking, wat geen noemenswaardige weerstand gebied het nie, verdryf of gedood, en hulle huise vernietig ... Srebrenica is daagliks uit alle rigtings aan willekeurige bombardering onderwerp. Potocari was veral 'n daaglikse teiken ... omdat dit 'n kwesbare punt in die verdedigingslinie rondom Srebrenica was. Ander Bosniese Moslemnedersettings is ook gereeld aangeval. Dit alles het tot 'n groot aantal vlugtelinge en slagoffers gelei.}} Tussen April en Junie 1992 het Bosnies-Serwiese magte, met die steun van die JNA, 296 oorwegend Bosniese dorpe om Srebrenica vernietig, 70&nbsp;000 Bosniërs met geweld uit hulle huise verdryf en minstens 3&nbsp;166 Bosniërs, insluitende vroue, kinders en bejaardes, stelselmatig uitgemoor.<ref name="bosnia.org.uk-Toljaga-2010-Prelude-Srebrenica">{{cite web |author1=Daniel Toljaga |title=Bosnian Institute UK, the 26-page study: Prelude to the Srebrenica Genocide – mass murder and ethnic cleansing of Bosniaks in the Srebrenica region during the first three months of the Bosnian War (April–June 1992) |url=http://www.bosnia.org.uk/news/news_body.cfm?newsid=2771 |website=bosnia.org.uk |publisher=Bosnian Institute |access-date=14 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191022155535/http://www.bosnia.org.uk/news/news_body.cfm?newsid=2771 |archive-date=22 October 2019 |location=Londen |language=en |date=18 November 2010}}</ref> In die naburige Bratunac is Bosniërs óf gedood óf gedwing om na Srebrenica te vlug, wat tot 1&nbsp;156 sterftes gelei het.<ref name="Bratunac">{{cite web |url=http://bratunac.com/content.php?content.12 |trans-title=Truth about Bratunac |title=Istina o Bratuncu|year=1995|publisher=Bratunac Municipality Officials |access-date=2006-06-29 |df=dmy-all }}</ref> Duisende Bosniërs is in Foca, Zvornik, Cerska en Snagovo gedood.<ref name="IDC: Podrinje victim statistics">{{cite web|url=http://www.idc.org.ba/onama/izvjestaj_analize_po_centrima.html#podrinje |title=IDC: Podrinje victim statistics |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070707071037/http://www.idc.org.ba/onama/izvjestaj_analize_po_centrima.html |archive-date=7 July 2007 }}</ref> ===1992-'93: Stryd om Srebrenica=== Teen die einde van 1992 het offensiewe deur magte van die Bosniese regering uit Srebrenica die gebied onder hulle beheer vergroot. In Julie 1992 het Bosniese magte naburige Serwiese dorpe in Srebrenica en Bratunac aangeval en 69 mense gedood.<ref>{{cite news |ref={{harvid|BBC 12 July 2018}} |last1=Živić |first1=Petra |title=Srebrenica i Bratunac: Pomen za srpske žrtve ubijene na početku rata u Bosni |trans-title=Srebrenica and Bratunac: Memorial for the Serbian victims killed at the beginning of the war in Bosnia |url=https://www.bbc.com/serbian/lat/balkan-44813483 |work=[[BBC]] |date=12 July 2018 |language=Serbian}}</ref> Teen Januarie 1993 het hulle met die Bosniesbeheerde Zepa in die suide en Cerska in die weste saamgesnoer. Die Srebrenica-enklave het sy grootste omvang van 900&nbsp;km² bereik, hoewel dit ’n "kwesbare eiland te midde van Serwiesbeheerde grondgebied" gebly het.<ref>{{cite web|url=https://www.un.org/icty/krstic/TrialC1/judgement/ |title=Prosecutor vs. Radislav Krstic Judgement |access-date=8 June 2006 |author=ICTY |publisher=United Nations |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060205104015/http://www.un.org/icty/krstic/TrialC1/judgement/ |archive-date=5 February 2006 }}</ref> Magte van die leër van die Republiek Bosnië en Herzegowina (ARBiH) onder Naser Oric het Srebrenica as ’n basis gebruik van waar naburige Serwiese dorpe aangeval is, wat talle slagoffers tot gevolg gehad het.<ref name="OricIndict">{{cite web|url=https://www.un.org/icty/indictment/english/ori-2ai041004e.htm|title=Naser Orić: second amended indictment|publisher=The International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia|access-date=23 July 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090303134851/http://www.un.org/icty/indictment/english/ori-2ai041004e.htm|archive-date=3 March 2009}}</ref><ref name="NIOD Pt2Ch2">{{cite web|url=http://213.222.3.5/srebrenica/toc/p2_c02_s004_b01.html|title=Dutchbat in the enclave|publisher=Netherlands Institute for War Documentation (NIOD)|access-date=23 July 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060721152501/http://213.222.3.5/srebrenica/toc/p2_c02_s004_b01.html|archive-date=21 July 2006}}</ref> In 1993 is die Serwiese dorp Kravica deur die ARBiH aangeval, wat tot burgerlike Serwiese slagoffers gelei het. [[Beeld:Exhumation Site in Čančari valley.jpg|thumb|240px|Opgrawing van die lyke van die Srebrenica-slagting.]] Die weerstand teen die Serwiese beleg van Srebrenica deur die ARBiH onder Oric is as ’n katalisator vir die slagting beskou. Serwiese propaganda het Bosniese weerstand teen Serwiese aanvalle as ’n grond vir wraak voorgestel. Serwiërs het in 1992 begin om Bosniërs te vervolg. In die daaropvolgende paar maande het die Serwiese weermag die dorpe Konjevic Polje en Cerska ingeneem, die samewerking tussen Srebrenica en Zepa verbreek en die Srebrenica-enklave tot 150 km² verklein. Bosniese inwoners van die buitegebiede het na Srebrenica saamgetrek, en die bevolking daarvan het tot tussen 50&nbsp;000 en 60&nbsp;000 toegeneem, ongeveer tien keer die vooroorlogse bevolking.<ref name="Bartrop Essential Reference">{{cite book |last1=Bartrop |first1=Paul R. |title=Bosnian genocide: the essential reference guide |date=2016 |publisher=ABC-CLIO |location=Santa Barbara |isbn=978-1-4408-3868-2}}</ref> Teen Maart 1993 was die dorp oorvol en belegtoestande het geheers. Daar was byna geen lopende water nie, aangesien die oprukkende Serwiese magte die watervoorrade vernietig het; mense was vir elektrisiteit van tydelike kragopwekkers afhanklik. Voedsel, medisyne en ander noodsaaklikhede was skaars. Die toestande het van Srebrenica ’n stadige doodskamp gemaak.<ref name="Bartrop Essential Reference" /> Die Serwiese owerhede was steeds vasbeslote om die enklave in te neem. Op 13 April 1993 het die Serwiërs aan die UNHCR-verteenwoordigers gesê hulle sou die dorp binne twee dae aanval tensy die Bosniërs oorgee en instem om ontruim te word.<ref>ICTY, Prosecutor vs. Krstic; Trial Chamber Judgement; United Nations; para. 13–17.</ref> ====Verhongering==== Met die mislukking om te demilitariseer en die tekort aan voorrade wat die gebied binnekom, het Oric sy mag gekonsolideer en die swartmark beheer. Sy manne het begin om kos, brandstof en sigarette op te gaar en geld te verduister wat deur hulporganisasies gestuur is om Moslemweeskinders te ondersteun.<ref>{{Harvnb|Danner|2009|p=232}}</ref> Basiese benodigdhede was vir baie mense in Srebrenica buite bereik weens Orc se optrede. VN-amptenare het hulle geduld met die ARBiH in Srebrenica begin verloor en hulle as "misdadige bendeleiers en swartmarkhandelaars" beskou.<ref>{{Harvnb|Danner|2009|p=233}}</ref> ’n Voormalige Serwiese soldaat van die "Rooi Barette"-eenheid het die taktiek beskryf wat gebruik is om die beleërde bevolking uit te honger en dood te maak: {{blockquote|Dit was amper soos ’n kat-en-muis-speletjie. Maar natuurlik was ons baie meer as die Moslems, so in byna alle gevalle was ons die jagters en hulle die prooi. Ons wou hê hulle moes oorgee, maar hoe kry jy iemand om in ’n oorlog soos dié oor te gee? Jy honger hulle uit. Ons het dus baie vinnig besef dit is nie eintlik wapens wat na Srebrenica ingesmokkel is waaroor ons ons moes bekommer nie, maar kos. Hulle het daar binne werklik honger gely, en daarom het hulle mense uitgestuur om beeste te steel of oeste in te samel, en ons taak was om hulle te vind en dood te maak ... Geen gevangenes nie. Die plaaslike mense het taamlik verontwaardig geraak, so soms het ons iemand aan die lewe gehou om hom aan hulle oor te gee [om dood te maak], net om hulle gelukkig te hou.<ref name="nytimes.com">{{cite news |work=The New York Times Magazine |first=Scott |last=Anderson |date=28 May 2014 |url=https://www.nytimes.com/interactive/2014/05/29/magazine/srebrenica-life-in-the-valley-of-death.html |title=Life in the Valley of Death |access-date=18 April 2017}}</ref>}} Toe die Britse joernalis Tony Birtley Srebrenica in Maart 1993 besoek, het hy beeldmateriaal geneem van burgerlikes wat van honger sterf.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Cz_dVScxOtg|title=Starvation in Pre-Genocide Srebrenica / Gladovanje u Srebrenici (1993)|date=15 August 2010|via=YouTube}}</ref> ===1993-'95: Srebrenica, 'n "veilige gebied"=== [[Beeld:Bosnia areas of control Sep 94.jpg|thumb|240px|Gebiede van beheer in die enklaves Oos-Bosnië en Herzegowina naby die Serwiese grens, September 1994.]] Op 16 April 1993 het die VN se Veiligheidsraad resolusie 819 goedgekeur waarin gelas word dat "alle partye&nbsp;... Srebrenica en omstreke as 'n veilige gebied hanteer wat vry sal wees van enige gewapende aanval of&nbsp;... vyandelike daad".<ref name="UN2">{{cite web|url=https://undocs.org/S/RES/819(1993)|id=S/RES/819(1993)|title=Resolution 819|publisher=United Nations|date=16 April 1993|at=para. No. 1}}</ref> Op 18 April het die eerste groep UNPROFOR-soldate in Srebrenica aangekom. UNPROFOR het Kanadese soldate ontplooi om dit te brskerm as een van vyf nuwe "veilige gebiede". UNPROFOR se teenwoordgheid het 'n algehele aanval voorkom, hoewel botsings en mortieraanvalle voortgeduur het.<ref name="Bartrop Essential Reference"/> On 8 Mei 1993 is ooreengekom om Srebrenica te demilitariseer. Volgens ’n VN-verslag, <blockquote>het generaal [Sefer] Halilovic en generaal Mladic ingestem tot maatreëls wat die hele Srebrenica-enklave en ... Zepa omvat het. ... Bosnies magte ... sou hulle wapens, ammunisie en landmyne aan VNPROFOR oorhandig, waarna Serwiese "swaar wapens en eenhede wat ’n bedreiging vir die gedemilitariseerde gebiede ... inhou, onttrek sal word". Anders as die vroeëre ooreenkoms het dit spesifiek bepaal dat Srebrenica as ’n "gedemilitariseerde sone" beskou moes word, soos daarna verwys word in die ... [[Geneefse konvensies]].</blockquote> Albei partye het die ooreenkoms geskend, hoewel twee jaar van betreklike stabiliteit op die instelling van die enklave gevolg het. Luitenant-kolonel Thom Karremans (bevelvoerder van die Nederlandse afdeling, die Dutchbat) het getuig Serwiese magte het sy personeel gekeer om na die enklave terug te keer en dat toerusting en ammunisie verhinder is om die gebied binne te kom. Bosniërs in Srebrenica het gekla oor aanvalle deur Serwiese soldate, terwyl dit vir die Serwiërs gelyk het asof Bosniese magte die "veilige gebied" as ’n gerieflike basis gebruik het om teenoffensiewe van stapel te stuur en dat VNPROFOR nie daarin geslaag het om dit te voorkom nie. Generaal Sefer Halilović het erken dat ARBiH-helikopters die vliegverbodsone geskend het en dat hy agt helikopters met ammunisie vir die 28ste Divisie gestuur het. ’n Sending van die Veiligheidsraad onder leiding van Diego Arria het op 25 April 1993 gearriveer en die Serwiërs in hulle verslag aan die VN veroordeel omdat hulle "’n stadige proses van volksmoord" gepleeg het.<ref name="UN report">{{cite web|title=Report of the Secretary-General pursuant to General Assembly resolution 53/35 – The fall of Srebrenica|url=https://undocs.org/A/54/549|website=undocs.org|publisher=United Nations|access-date=15 March 2017|pages=1–21, 55, 103–107|language=en}}</ref> Die sending het verklaar: "Serwiese magte moet terugtrek na punte van waar hulle nie die dorp kan aanval, teister of terroriseer nie." Pogings om die ARBiH te demilitariseer en die Serwiërs tot onttrekking te dwing het vrugteloos blyk te wees. Die ARBiH het die meeste van hulle swaar wapens, moderne toerusting en ammunisie in die omliggende woud versteek en slegs onbruikbare en ou wapens oorhandig.<ref name="NIOD Pt2Ch2" /> Die Serwiërs het geweier om van die frontlinies af terug te trek weens intelligensie wat hulle ontvang het oor die ARBiH se versteekte wapentuig.<ref name="auto1">{{cite web |date=17 January 2005 |title=Srebrenica: 'a safe area' Part 2 Dutchbat in the enclave |url=http://www.cnj.it/documentazione/Srebrenica/NIOD/NIOD%20Part%20II.pdf |access-date=5 May 2017 |work=Netherlands Institute of War Documentation}}</ref> In Maart 1994 het VNPROFOR 600 Nederlandse soldate ("Dutchbat") gestuur om die Kanadese te vervang. Teen Maart 1995 het Serwiese magte al die gebied rondom Srebrenica beheer en selfs VN-toegang tot die toevoerpad verhoed. Humanitêre hulp het afgeneem en lewensomstandighede het vinnig versleg.<ref name="Bartrop Essential Reference"/> VNPROFOR se teenwoordigheid het ’n algehele aanval op die veilige gebied voorkom, hoewel skermutselings en mortieraanvalle voortgeduur het.<ref name="Bartrop Essential Reference"/> Die Dutchbat het VNPROFOR se bevel gewaarsku oor die haglike toestande, maar VNPROFOR het geweier om humanitêre verligting of militêre ondersteuning te stuur.<ref name="Bartrop Essential Reference"/> ==Verwysings== {{Verwysings|3}} ==Skakels== {{vertaaluit| taalafk = en | il = Srebrenica massacre}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geskiedenis van Bosnië en Herzegowina]] fmx8sc22mbjk16prhmqku35lfzwxqeu 2965527 2965515 2026-09-06T19:22:16Z Sobaka 328 /* 1993-'95: Srebrenica, 'n "veilige gebied" */ opruim 2965527 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Srebrenica massacre memorial gravestones 2009 1.jpg|thumb|280px|'n Paar van die grafte in die Srebrenica-begraafplaas.]] Die '''Srebrenica-slagting''' ([[Serwies]]: Масакр у Сребреници, "Slagting in Srebrenica"), ook bekend as die '''Srebrenica-volksmoord''' (Геноцид у Сребреници, "Volksmoord in Srebrenica"),<ref> * {{cite news |last1=Lederer |first1=Edith M. |title=UN approves resolution to commemorate the 1995 Srebrenica genocide annually over Serb opposition |url=https://apnews.com/article/un-commemorate-srebrenica-genocide-bosnia-muslims-serbs-ed58930f9e53639f22939a6efedd478b |work=The Associated Press |date=23 May 2024}} * {{cite web |title=European Parliament resolution of 15 January 2009 on Srebrenica |url=http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+TA+P6-TA-2009-0028+0+DOC+XML+V0//EN&language=EN |access-date=10 August 2009 |publisher=European Parliament}} * {{cite web |title=Office of the High Representative – "Decision Enacting the Law on the Center for the Srebrenica-Potocari Memorial and Cemetery for the Victims of the 1995 Genocide" |url=http://www.ohr.int/print/?content_id=40028 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110606075959/http://www.ohr.int/print/?content_id=40028 |archive-date=6 June 2011 |access-date=10 August 2009 |publisher=Office of the High Representative in Bosnia and Herzegovina}} * {{cite web |title=Youth Initiative for Human Rights in Serbia letter to the Serbian President to commemorate the Srebrenica genocide |url=http://www.advocacynet.org/blogs/index.php/2009/02/11/serbian-ngos-press-for-commemoration-of-?blog=145 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718144942/http://www.advocacynet.org/blogs/index.php/2009/02/11/serbian-ngos-press-for-commemoration-of-?blog=145 |archive-date=18 July 2011 |access-date=10 August 2009 |publisher=Youth Initiative for Human Rights in Serbia}} * {{cite news |date=21 August 2006 |title=Mladic shadow hangs over Srebrenica trial |url=https://www.theguardian.com/world/2006/aug/21/warcrimes |access-date=1 November 2008 |work=The Guardian |location=London}} * {{cite news |author=Mike Corder |date=20 August 2006 |title=Srebrenica Genocide Trial to Restart |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/08/20/AR2006082000360.html |access-date=26 October 2010 |newspaper=The Washington Post}} * {{cite web |title=ICTY: The Conflicts |publisher=The International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia |access-date=5 August 2013 |url=http://www.icty.org/sid/322}} * {{cite book |url=https://books.google.com/books?id=2jrsEaRIzFkC&pg=PA81 |title=The United Nations |author=Kirsten Nakjavani Bookmiller |year=2008 |publisher=Infobase Publishing |access-date=4 August 2013|isbn=9781438102993 |page=81}} * {{cite book |url=https://books.google.com/books?id=0J_JZbLElKkC&pg=PA25 |title=Victory Has a Thousand Fathers: Sources of Success in Counterinsurgency |author1=Christopher Paul |Fauthor2=Colin P. Clarke |author3=Beth Grill |year=2010 |publisher=Rand Corporation |access-date=4 August 2013|isbn=9780833050786 |page=25}} * {{cite news |title=Mladic Arrives in The Hague |date=31 May 2011 |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2011/06/01/world/europe/01serbia.html |first=Marlise |last=Simons}}</ref> was die moord in Julie 1995 op meer as 8&nbsp;000 [[Bosnië|Bosniese]] mans en seuns in en om die dorp Srebrenica tydens die Bosniese Oorlog.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-53346759 |title=Bosnia's Srebrenica massacre 25 years on – in pictures |work=BBC News |date=10 July 2020 |access-date=11 July 2020}}</ref> Dit is hoofsaaklik uitgevoer deur eenhede van die Bosnies-Serwiese leër van die Republiek Serwië onder bevel van [[Ratko Mladic]], hoewel die Serwiese paramilitêre eenheid ook deelgeneem het.<ref name="Williams">{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/06/24/AR2005062401501_pf.html |title=Srebrenica Video Vindicates Long Pursuit by Serb Activist |newspaper=The Washington Post |access-date=26 May 2011 |first=Daniel |last=Williams}}</ref><ref name="ReferenceC">{{cite web |url=http://www.icty.org/x/cases/kordic_cerkez/tjug/en/kor-tj010226e.pdf |title=ICTY – Kordic and Cerkez Judgement – 3. After the Conflict |access-date=11 July 2012}}</ref> Daarbenewens is 25&nbsp;000 tot 30&nbsp;000 Bosniërs, hoofsaaklik vroue en kinders, mishandel en met geweld uit Srebrenica verdryf. Die slagting vorm die eerste wetlik erkende volksmoord in Europa sedert die einde van die [[Tweede Wêreldoorlog]].<ref>{{cite web |access-date=2024-07-12 |archive-date=2014-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006113644/http://iwpr.net/report-news/briefly-noted-67 |title=IMPR Report News |url=http://iwpr.net/report-news/briefly-noted-67|quote=The July 1995 events have become the first legally established case of genocide in Europe since the Second World War.}}<!-- auto-translated from Swedish by Module:CS1 translator --></ref> Voor die slagting het die [[Verenigde Nasies]] (VN) die beleërde enklawe Srebrenica as 'n "veilige gebied" onder sy beskerming verklaar.<ref>{{Cite web |author=United Nations |title=International Day of Reflection and Commemoration of the 1995 Genocide in Srebrenica |url=https://www.un.org/en/observances/srebrenica-genocide-commemoration-day |access-date=2025-01-27 |website=United Nations |language=en}}</ref> 'n VN-beskermingsmag van 370<ref name="spiegel.de">{{cite web|url=http://www.spiegel.de/international/dealing-with-genocide-a-dutch-peacekeeper-remembers-srebrenica-a-364902.html|title=Dealing With Genocide: A Dutch Peacekeeper Remembers Srebrenica|date=12 July 2005|work=Spiegel Online}}</ref> liggewapende Nederlandse soldate kon nie die inname van die dorp en die daaropvolgende slagting voorkom nie.<ref>ICTY, ''[https://web.archive.org/web/20010804090142/http://www.un.org/icty/krstic/TrialC1/judgement/index.htm]'', {{cite web |date=2 August 2001 |title=Case No. IT-98-33, United Nations |url=https://www.un.org/icty/krstic/TrialC1/judgement/krs-tj010802e.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060608000517/http://www.un.org/icty/krstic/TrialC1/judgement/krs-tj010802e.pdf |archive-date=8 June 2006 |access-date=8 June 2006}} {{small|685 KB}}, "Findings of Fact", paragraphs 18 and 26</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7461310.stm|title=UN Srebrenica immunity questioned|date=18 June 2008|publisher=BBC |access-date=1 November 2008}}</ref><ref name="www.vandiepen.com">{{cite web |url=http://www.vandiepen.com/en/about-us/corporate-social-responsibility/introduction-to-the-srebrenica-case.html |title=Srebrenica :: Introduction to the Case Srebrenica |website=Van Diepen Van der Kroef |access-date=26 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306051405/http://www.vandiepen.com/en/about-us/corporate-social-responsibility/introduction-to-the-srebrenica-case.html |archive-date=6 March 2016 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref><ref>"Under The UN Flag; The International Community and the Srebrenica Genocide" by Hasan Nuhanović, pub. DES Sarajevo, 2007, {{ISBN|978-9958-728-87-7}} [http://www.cobiss.ba/scripts/cobiss?ukaz=DISP&id=2315525138791328&rec=3&sid=1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923205224/http://www.cobiss.ba/scripts/cobiss?ukaz=DISP&id=2315525138791328&rec=3&sid=1|date=23 September 2015}}[http://www.cobiss.ba/scripts/cobiss?ukaz=DISP&id=2315525138791328&rec=4&sid=1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191024091305/https://plus.bh.cobiss.net/opac7/bib/search|date=24 October 2019}}</ref> Op 13 Julie het vredesmagte sowat 5&nbsp;000 Moslems wat by die Nederlandse basis geskuil het, oorhandig in ruil vir die vrylating van 14 Nederlandse vredesmagsoldate wat deur die Bosniese Serwiërs aangehou is.<ref name=":2">{{Cite news | url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-49042372 | title=Netherlands '10% liable' for 350 Srebrenica deaths| work=BBC News| date=19 July 2019}}</ref> [[Beeld:Srebrenica massacre memorial wall of names 2009 2.jpg|thumb|links|260px|'n Muur met 'n lys name van slagoffers by die Srebrenica-volksmoordgedenkteken.]] 'n Lys van mense wat tydens die slagting vermis geraak of gedood is, bevat 8&nbsp;372 name.<ref name="PWM">{{cite web|url=http://war-memorial.net/Victims-of-the-Srebrenica-Massacre-4.171|title=Victims of the Srebrenica Massacre |publisher=The Polynational War Memorial|date=|access-date=2 February 2022}}</ref> Die Navorsings-en-dokumentasiesentrum in [[Sarajevo]] het vasgestel 83% van dié wat gedood is, was burgerlikes. Teen 2020 is byna 7&nbsp;000 slagoffers van die volksmoord geïdentifiseer deur middel van [[DNS]]-ontleding van liggaamsdele wat uit massagrafte herwin is. Sommige Serwiërs het beweer die slagting was vergelding vir burgerlike ongevalle wat Bosniese Serwiërs in Julie 1992 gely het onder die leër van Bosniese soldate uit Srebrenica onder bevel van Naser Oric.<ref>{{cite news |last1=Niksic |first1=Sabina |title=Bosnian court acquits ex-Srebrenica commander of war crimes |url=https://apnews.com/d9562388dd57466a91c453b37ea86584/Bosnian-court-acquits-ex-Srebrenica-commander-of-war-crimes |publisher=Associated Press |quote=Serbs continue to claim the 1995 Srebrenica slaughter was an act of revenge by uncontrolled troops because they say that soldiers under Oric's command killed thousands of Serbs in the villages surrounding the eastern town|date=9 October 2017}}</ref> Hierdie aansprake van "wraak" is deur die Internasionale Straftribunaal vir die voormalige Joego-Slawië (ICTY) en die VN verwerp en veroordeel. Die Appèlkamer van die ICTY (in 2004) en die [[Internasionale Geregshof]] (in 2007) het beslis die Srebrenica-slagting was volksmoord.<ref name="Krstic para. 37">{{cite web|url=http://www.icty.org/x/cases/krstic/acjug/en/krs-aj040419e.pdf#page=16|title=Prosecutor vs Krstic, Appeals Chamber Judgement|publisher=ICTY|date=19 April 2004|access-date=25 April 2017|at=para. 37}}</ref><ref name="ICJ 2007">{{cite web |author=ICJ |date=26 February 2007 |url=http://www.icj-cij.org/docket/files/91/13685.pdf#page=250 |title=Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (Bosnia and Herzegovina v. Serbia and Montenegro), Judgment |id=General List No. 91 |page=166 § 297|access-date=27 April 2017 |archive-date=1 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110301032417/http://www.icj-cij.org/docket/files/91/13685.pdf#page=250 |url-status=dead }}</ref> In 2002 het die regering van Nederland bedank met verwysing na sy onvermoë om die slagting te voorkom. In 2013, 2014 en 2019 is die Nederlandse staat deur sy hoogste hof en die distrikshof van [[Den Haag]] aanspreeklik bevind omdat hy versuim het om meer as 300 sterftes te voorkom.<ref name="Netherlands 2013">{{cite web |url=http://www.nuhanovicfoundation.org/user/file/nuhanovic_vs_netherlands_supreme_court_decision_2013_6_sept_.pdf |title=Judgement of the Supreme Court of the Netherlands, First Chamber, 12/03324 LZ/TT (Engelse vertaling) |date=6 September 2013 |access-date=17 July 2015 |archive-date=27 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210227203829/http://www.nuhanovicfoundation.org/user/file/nuhanovic_vs_netherlands_supreme_court_decision_2013_6_sept_.pdf |url-status=dead }}</ref><ref name="Amnesty NSC">{{cite web |url=http://www.amnesty.or.jp/en/news/2013/0927_4204.html |title=Netherlands Supreme Court hands down historic judgment over Srebrenica genocide |publisher=Amnesty Int. |date=27 Sep 2013 |access-date=15 July 2015}}</ref><ref>{{cite magazine|url=http://content.time.com/time/world/article/0,8599,2081634,00.html|title=Court Says the Dutch Are to Blame for Srebrenica Deaths|first=Lauren|last=Comiteau|access-date=14 July 2015|magazine=Time|location=The Hague|archive-date=25 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225172428/http://content.time.com/time/world/article/0,8599,2081634,00.html|url-status=dead}}</ref><ref name=":2"/> In 2013 het die Serwiese president, Tomislav Nikolic, om verskoning gevra vir "die misdaad" van Srebrenica, maar geweier om dit volksmoord te noem.<ref>{{cite news|title=Serbian president apologises for Srebrenica 'crime'|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-22297089|date=25 April 2013 |work=BBC News}}</ref> In 2005 het die destydse VN-sekretaris-generaal [[Kofi Annan]] die slagting beskryf as "'n verskriklike misdaad – die ergste op Europese bodem sedert die Tweede Wêreldoorlog",<ref name="UN10th">{{cite news |last1=Staff |title=UN officials commemorate 10th anniversary of Srebrenica massacre |url=https://news.un.org/en/story/2005/07/144502-un-officials-commemorate-10th-anniversary-srebrenica-massacre |access-date=2 July 2021 |work=UN News |date=11 July 2005 |language=en}}</ref> en in Mei 2024 het die VN 11 Julie aangewys as die jaarlikse "internasionale dag van besinning en herdenking van die volksmoord van 1995 in Srebrenica".<ref name="UNChiefwelcomes">{{Cite web |date=2024-05-23 |title=UN Human Rights Chief welcomes resolution to commemorate 1995 genocide in Srebrenica |url=https://www.ohchr.org/en/press-releases/2024/05/un-human-rights-chief-welcomes-resolution-commemorate-1995-genocide |access-date=2024-05-23|publisher=Office of the High Commissioner for Human Rights}}</ref><ref name="UNapproves">{{Cite web |date=2024-05-23 |title=UN approves annual commemoration of 1995 Srebrenica genocide |url=https://www.euronews.com/2024/05/23/un-approves-annual-commemoration-of-1995-srebrenica-genocide |access-date=2024-05-23|website=Euronews}}</ref> == Agtergrond == === Konflik in Oos-Bosnië en Herzegowina === Die Sosialistiese Republiek Bosnië en Herzegowina is hoofsaaklik deur [[Moslems]], [[Bosniërs]] (44%), [[Serwiërs]] (31%) en [[Katolieke]] (17%) bewoon. Toe die voormalige [[Joego-Slawië]] begin disintegreer, het die republiek in 1991 nasionale soewereiniteit verklaar en in Februarie 1992 'n referendum oor onafhanklikheid gehou. Die uitslag, wat onafhanklikheid bevoordeel het, is teengestaan deur Bosnies-Serwiese politieke verteenwoordigers, wat die referendum geboikot het. Die [[Bosnië en Herzegowina|Republiek Bosnië en Herzegowina]] is in April 1992 formeel deur die Europese Gemeenskap en in Mei 1992 deur die Verenigde Nasies erken. Ná die onafhanklikverklaring het Bosnies-Serwiese magte, gesteun deur die Serwiese regering van [[Slobodan Milosevic]] en die Joego-Slawiese Volksleër (JNA), Bosnië en Herzegowina aangeval om die gebied onder Serwiese beheer te beveilig en te verenig, en om 'n etnies homogene Serwiese staat te skep.<ref>{{citation|url=http://www.icty.org/x/cases/krstic/acjug/en/krs-aj040419e.pdf |title=Prosecutor vs Radislav Krstic, ICTY Appeals Chamber Judgement |ref =Case No. IT-98-33-A|date=19 April 2004|at=Para. 15|work=International Tribunal for the Prosecution of Persons Responsible for Serious Violations of International Humanitarian Law Committed in the Territory of the Former Yugoslavia since 1991 |access-date= 21 March 2011}}</ref> In die stryd om territoriale beheer is die nie-Serwiese bevolkings van gebiede onder Serwiese beheer, veral die Bosniese bevolking in Bosnië naby die Serwiese grense, aan [[Volksmoord|etniese suiwering]] onderwerp.<ref name="ICTY: Kunarac, Kovač and Vuković judgement – Foča">{{cite web|url=https://www.un.org/icty/kunarac/trialc2/judgement/kun-tj010222e-5.htm#VC |title=ICTY: The attack against the civilian population and related requirements |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090219012918/http://un.org/icty/kunarac/trialc2/judgement/kun-tj010222e-5.htm#VC |archive-date=19 February 2009 }}</ref> === Etniese suiwering === [[Beeld:Naser Oric (cropped).jpg|thumb|links|180px|Naser Oric in 2008 by die ICTY.]] Srebrenica en die omliggende streek Sentraal-Podrinje was van ontsaglike strategiese belang vir die Bosnies-Serwiese leierskap. Dit was die brug na die afgesonderde dele van die beoogde etniese staat ''Republika Srpska''.<ref name="ICTY Krstic">ICTY, Prosecutor vs. Krstic; Trial Chamber Judgement; United Nations; para. 15.</ref> Die inname van Srebrenica en die uitskakeling van sy Moslembevolking sou ook die lewensvatbaarheid van die Bosniese Moslemstaat ondermyn.<ref name="ICTY Krstic"/> In 1991 was 73% van die bevolking in Srebrenica Bosniese Moslems en 25% Bosniese Serwiërs. Spanning tussen Moslems en Serwiërs het in die vroeë 1990's toegeneem namate die plaaslike Serwiese bevolking van wapens en militêre toerusting voorsien is wat deur Serwiese paramilitêre groepe, die JNA en die Serwiese Demokratiese Party (Serwies: ''Srpska demokratska stranka'', SDS) versprei is. Teen April 1992 was Srebrenica deur Serwiese magte geïsoleer. Op 17 April is die Bosniese Moslembevolking 'n ultimatum van 24 uur gegee om alle wapens oor te gee en die dorp te verlaat. Srebrenica is kortstondig deur die Bosniese Serwiërs ingeneem en op 8 Mei 1992 deur Bosniese Moslems herower. Nietemin het die Bosniese Moslems deur Serwiese magte omsingel en van afgeleë gebiede afgesny gebly. Die uitspraak in die verhoor van Naser Oric het die situasie soos volg beskryf: {{blockquote|Tussen April 1992 en Maart 1993 ... is Srebrenica en die dorpe in die gebied wat deur Bosniese Moslems gehou is, voortdurend aan Serwiese militêre aanvalle onderwerp, insluitende artillerieaanvalle, skerpskuttersvuur ... en sporadiese bombardering deur vliegtuie. Elke aanslag het 'n soortgelyke patroon gevolg. Serwiese soldate en paramilitêre magte het 'n Bosniese Moslemdorp omsingel ... die bevolking opgeroep om hul wapens oor te gee, en toe met willekeurige bombardering en skietery begin ... daarna het hulle die dorp binnegegaan ... die bevolking, wat geen noemenswaardige weerstand gebied het nie, verdryf of gedood, en hulle huise vernietig ... Srebrenica is daagliks uit alle rigtings aan willekeurige bombardering onderwerp. Potocari was veral 'n daaglikse teiken ... omdat dit 'n kwesbare punt in die verdedigingslinie rondom Srebrenica was. Ander Bosniese Moslemnedersettings is ook gereeld aangeval. Dit alles het tot 'n groot aantal vlugtelinge en slagoffers gelei.}} Tussen April en Junie 1992 het Bosnies-Serwiese magte, met die steun van die JNA, 296 oorwegend Bosniese dorpe om Srebrenica vernietig, 70&nbsp;000 Bosniërs met geweld uit hulle huise verdryf en minstens 3&nbsp;166 Bosniërs, insluitende vroue, kinders en bejaardes, stelselmatig uitgemoor.<ref name="bosnia.org.uk-Toljaga-2010-Prelude-Srebrenica">{{cite web |author1=Daniel Toljaga |title=Bosnian Institute UK, the 26-page study: Prelude to the Srebrenica Genocide – mass murder and ethnic cleansing of Bosniaks in the Srebrenica region during the first three months of the Bosnian War (April–June 1992) |url=http://www.bosnia.org.uk/news/news_body.cfm?newsid=2771 |website=bosnia.org.uk |publisher=Bosnian Institute |access-date=14 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191022155535/http://www.bosnia.org.uk/news/news_body.cfm?newsid=2771 |archive-date=22 October 2019 |location=Londen |language=en |date=18 November 2010}}</ref> In die naburige Bratunac is Bosniërs óf gedood óf gedwing om na Srebrenica te vlug, wat tot 1&nbsp;156 sterftes gelei het.<ref name="Bratunac">{{cite web |url=http://bratunac.com/content.php?content.12 |trans-title=Truth about Bratunac |title=Istina o Bratuncu|year=1995|publisher=Bratunac Municipality Officials |access-date=2006-06-29 |df=dmy-all }}</ref> Duisende Bosniërs is in Foca, Zvornik, Cerska en Snagovo gedood.<ref name="IDC: Podrinje victim statistics">{{cite web|url=http://www.idc.org.ba/onama/izvjestaj_analize_po_centrima.html#podrinje |title=IDC: Podrinje victim statistics |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070707071037/http://www.idc.org.ba/onama/izvjestaj_analize_po_centrima.html |archive-date=7 July 2007 }}</ref> ===1992-'93: Stryd om Srebrenica=== Teen die einde van 1992 het offensiewe deur magte van die Bosniese regering uit Srebrenica die gebied onder hulle beheer vergroot. In Julie 1992 het Bosniese magte naburige Serwiese dorpe in Srebrenica en Bratunac aangeval en 69 mense gedood.<ref>{{cite news |ref={{harvid|BBC 12 July 2018}} |last1=Živić |first1=Petra |title=Srebrenica i Bratunac: Pomen za srpske žrtve ubijene na početku rata u Bosni |trans-title=Srebrenica and Bratunac: Memorial for the Serbian victims killed at the beginning of the war in Bosnia |url=https://www.bbc.com/serbian/lat/balkan-44813483 |work=[[BBC]] |date=12 July 2018 |language=Serbian}}</ref> Teen Januarie 1993 het hulle met die Bosniesbeheerde Zepa in die suide en Cerska in die weste saamgesnoer. Die Srebrenica-enklave het sy grootste omvang van 900&nbsp;km² bereik, hoewel dit ’n "kwesbare eiland te midde van Serwiesbeheerde grondgebied" gebly het.<ref>{{cite web|url=https://www.un.org/icty/krstic/TrialC1/judgement/ |title=Prosecutor vs. Radislav Krstic Judgement |access-date=8 June 2006 |author=ICTY |publisher=United Nations |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060205104015/http://www.un.org/icty/krstic/TrialC1/judgement/ |archive-date=5 February 2006 }}</ref> Magte van die leër van die Republiek Bosnië en Herzegowina (ARBiH) onder Naser Oric het Srebrenica as ’n basis gebruik van waar naburige Serwiese dorpe aangeval is, wat talle slagoffers tot gevolg gehad het.<ref name="OricIndict">{{cite web|url=https://www.un.org/icty/indictment/english/ori-2ai041004e.htm|title=Naser Orić: second amended indictment|publisher=The International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia|access-date=23 July 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090303134851/http://www.un.org/icty/indictment/english/ori-2ai041004e.htm|archive-date=3 March 2009}}</ref><ref name="NIOD Pt2Ch2">{{cite web|url=http://213.222.3.5/srebrenica/toc/p2_c02_s004_b01.html|title=Dutchbat in the enclave|publisher=Netherlands Institute for War Documentation (NIOD)|access-date=23 July 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060721152501/http://213.222.3.5/srebrenica/toc/p2_c02_s004_b01.html|archive-date=21 July 2006}}</ref> In 1993 is die Serwiese dorp Kravica deur die ARBiH aangeval, wat tot burgerlike Serwiese slagoffers gelei het. [[Beeld:Exhumation Site in Čančari valley.jpg|thumb|240px|Opgrawing van die lyke van die Srebrenica-slagting.]] Die weerstand teen die Serwiese beleg van Srebrenica deur die ARBiH onder Oric is as ’n katalisator vir die slagting beskou. Serwiese propaganda het Bosniese weerstand teen Serwiese aanvalle as ’n grond vir wraak voorgestel. Serwiërs het in 1992 begin om Bosniërs te vervolg. In die daaropvolgende paar maande het die Serwiese weermag die dorpe Konjevic Polje en Cerska ingeneem, die samewerking tussen Srebrenica en Zepa verbreek en die Srebrenica-enklave tot 150 km² verklein. Bosniese inwoners van die buitegebiede het na Srebrenica saamgetrek, en die bevolking daarvan het tot tussen 50&nbsp;000 en 60&nbsp;000 toegeneem, ongeveer tien keer die vooroorlogse bevolking.<ref name="Bartrop Essential Reference">{{cite book |last1=Bartrop |first1=Paul R. |title=Bosnian genocide: the essential reference guide |date=2016 |publisher=ABC-CLIO |location=Santa Barbara |isbn=978-1-4408-3868-2}}</ref> Teen Maart 1993 was die dorp oorvol en belegtoestande het geheers. Daar was byna geen lopende water nie, aangesien die oprukkende Serwiese magte die watervoorrade vernietig het; mense was vir elektrisiteit van tydelike kragopwekkers afhanklik. Voedsel, medisyne en ander noodsaaklikhede was skaars. Die toestande het van Srebrenica ’n stadige doodskamp gemaak.<ref name="Bartrop Essential Reference" /> Die Serwiese owerhede was steeds vasbeslote om die enklave in te neem. Op 13 April 1993 het die Serwiërs aan die UNHCR-verteenwoordigers gesê hulle sou die dorp binne twee dae aanval tensy die Bosniërs oorgee en instem om ontruim te word.<ref>ICTY, Prosecutor vs. Krstic; Trial Chamber Judgement; United Nations; para. 13–17.</ref> ====Verhongering==== Met die mislukking om te demilitariseer en die tekort aan voorrade wat die gebied binnekom, het Oric sy mag gekonsolideer en die swartmark beheer. Sy manne het begin om kos, brandstof en sigarette op te gaar en geld te verduister wat deur hulporganisasies gestuur is om Moslemweeskinders te ondersteun.<ref>{{Harvnb|Danner|2009|p=232}}</ref> Basiese benodigdhede was vir baie mense in Srebrenica buite bereik weens Orc se optrede. VN-amptenare het hulle geduld met die ARBiH in Srebrenica begin verloor en hulle as "misdadige bendeleiers en swartmarkhandelaars" beskou.<ref>{{Harvnb|Danner|2009|p=233}}</ref> ’n Voormalige Serwiese soldaat van die "Rooi Barette"-eenheid het die taktiek beskryf wat gebruik is om die beleërde bevolking uit te honger en dood te maak: {{blockquote|Dit was amper soos ’n kat-en-muis-speletjie. Maar natuurlik was ons baie meer as die Moslems, so in byna alle gevalle was ons die jagters en hulle die prooi. Ons wou hê hulle moes oorgee, maar hoe kry jy iemand om in ’n oorlog soos dié oor te gee? Jy honger hulle uit. Ons het dus baie vinnig besef dit is nie eintlik wapens wat na Srebrenica ingesmokkel is waaroor ons ons moes bekommer nie, maar kos. Hulle het daar binne werklik honger gely, en daarom het hulle mense uitgestuur om beeste te steel of oeste in te samel, en ons taak was om hulle te vind en dood te maak ... Geen gevangenes nie. Die plaaslike mense het taamlik verontwaardig geraak, so soms het ons iemand aan die lewe gehou om hom aan hulle oor te gee [om dood te maak], net om hulle gelukkig te hou.<ref name="nytimes.com">{{cite news |work=The New York Times Magazine |first=Scott |last=Anderson |date=28 May 2014 |url=https://www.nytimes.com/interactive/2014/05/29/magazine/srebrenica-life-in-the-valley-of-death.html |title=Life in the Valley of Death |access-date=18 April 2017}}</ref>}} Toe die Britse joernalis Tony Birtley Srebrenica in Maart 1993 besoek, het hy beeldmateriaal geneem van burgerlikes wat van honger sterf.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Cz_dVScxOtg|title=Starvation in Pre-Genocide Srebrenica / Gladovanje u Srebrenici (1993)|date=15 August 2010|via=YouTube}}</ref> ===1993-'95: Srebrenica, 'n "veilige gebied"=== [[Beeld:Bosnia areas of control Sep 94.jpg|thumb|240px|Gebiede van beheer in die enklaves Oos-Bosnië en Herzegowina naby die Serwiese grens, September 1994.]] Op 16 April 1993 het die VN se Veiligheidsraad resolusie 819 goedgekeur waarin gelas word dat "alle partye&nbsp;... Srebrenica en omstreke as 'n veilige gebied hanteer wat vry sal wees van enige gewapende aanval of&nbsp;... vyandelike daad".<ref name="UN2">{{cite web|url=https://undocs.org/S/RES/819(1993)|id=S/RES/819(1993)|title=Resolution 819|publisher=United Nations|date=16 April 1993|at=para. No. 1}}</ref> Op 18 April het die eerste groep UNPROFOR-soldate in Srebrenica aangekom. UNPROFOR het Kanadese soldate ontplooi om dit te beskerm as een van vyf nuwe "veilige gebiede". UNPROFOR se teenwoordgheid het 'n algehele aanval voorkom, hoewel botsings en mortieraanvalle voortgeduur het.<ref name="Bartrop Essential Reference"/> On 8 Mei 1993 is ooreengekom om Srebrenica te demilitariseer. Volgens ’n VN-verslag, <blockquote>het generaal [Sefer] Halilovic en generaal Mladic ingestem tot maatreëls wat die hele Srebrenica-enklave en ... Zepa omvat het. ... Bosnies magte ... sou hulle wapens, ammunisie en landmyne aan VNPROFOR oorhandig, waarna Serwiese "swaar wapens en eenhede wat ’n bedreiging vir die gedemilitariseerde gebiede ... inhou, onttrek sal word". Anders as die vroeëre ooreenkoms het dit spesifiek bepaal dat Srebrenica as ’n "gedemilitariseerde sone" beskou moes word, soos daarna verwys word in die ... [[Geneefse konvensies]].</blockquote> Albei partye het die ooreenkoms geskend, hoewel twee jaar van betreklike stabiliteit op die instelling van die enklave gevolg het. Luitenant-kolonel Thom Karremans (bevelvoerder van die Nederlandse afdeling, die Dutchbat) het getuig Serwiese magte het sy personeel gekeer om na die enklave terug te keer en dat toerusting en ammunisie verhinder is om die gebied binne te kom. Bosniërs in Srebrenica het gekla oor aanvalle deur Serwiese soldate, terwyl dit vir die Serwiërs gelyk het asof Bosniese magte die "veilige gebied" as ’n gerieflike basis gebruik het om teenoffensiewe van stapel te stuur en dat VNPROFOR nie daarin geslaag het om dit te voorkom nie. Generaal Sefer Halilović het erken dat ARBiH-helikopters die vliegverbodsone geskend het en dat hy agt helikopters met ammunisie vir die 28ste Divisie gestuur het. ’n Sending van die Veiligheidsraad onder leiding van Diego Arria het op 25 April 1993 gearriveer en die Serwiërs in hulle verslag aan die VN veroordeel omdat hulle "’n stadige proses van volksmoord" gepleeg het.<ref name="UN report">{{cite web|title=Report of the Secretary-General pursuant to General Assembly resolution 53/35 – The fall of Srebrenica|url=https://undocs.org/A/54/549|website=undocs.org|publisher=United Nations|access-date=15 March 2017|pages=1–21, 55, 103–107|language=en}}</ref> Die sending het verklaar: "Serwiese magte moet terugtrek na punte van waar hulle nie die dorp kan aanval, teister of terroriseer nie." Pogings om die ARBiH te demilitariseer en die Serwiërs tot onttrekking te dwing het vrugteloos blyk te wees. Die ARBiH het die meeste van hulle swaar wapens, moderne toerusting en ammunisie in die omliggende woud versteek en slegs onbruikbare en ou wapens oorhandig.<ref name="NIOD Pt2Ch2" /> Die Serwiërs het geweier om van die frontlinies af terug te trek weens intelligensie wat hulle ontvang het oor die ARBiH se versteekte wapentuig.<ref name="auto1">{{cite web |date=17 January 2005 |title=Srebrenica: 'a safe area' Part 2 Dutchbat in the enclave |url=http://www.cnj.it/documentazione/Srebrenica/NIOD/NIOD%20Part%20II.pdf |access-date=5 May 2017 |work=Netherlands Institute of War Documentation}}</ref> In Maart 1994 het VNPROFOR 600 Nederlandse soldate ("Dutchbat") gestuur om die Kanadese te vervang. Teen Maart 1995 het Serwiese magte al die gebied rondom Srebrenica beheer en selfs VN-toegang tot die toevoerpad verhoed. Humanitêre hulp het afgeneem en lewensomstandighede het vinnig versleg.<ref name="Bartrop Essential Reference"/> VNPROFOR se teenwoordigheid het ’n algehele aanval op die veilige gebied voorkom, hoewel skermutselings en mortieraanvalle voortgeduur het.<ref name="Bartrop Essential Reference"/> Die Dutchbat het VNPROFOR se bevel gewaarsku oor die haglike toestande, maar VNPROFOR het geweier om humanitêre verligting of militêre ondersteuning te stuur.<ref name="Bartrop Essential Reference"/> ==Verwysings== {{Verwysings|3}} ==Skakels== {{vertaaluit| taalafk = en | il = Srebrenica massacre}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geskiedenis van Bosnië en Herzegowina]] ore6csrcvx56jie31nej5doi9vuk79z 2965538 2965527 2026-09-06T20:32:33Z BurgertB 2401 Besig 2965538 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Srebrenica massacre memorial gravestones 2009 1.jpg|thumb|280px|'n Paar van die grafte in die Srebrenica-begraafplaas.]] Die '''Srebrenica-slagting''' ([[Serwies]]: Масакр у Сребреници, "Slagting in Srebrenica"), ook bekend as die '''Srebrenica-volksmoord''' (Геноцид у Сребреници, "Volksmoord in Srebrenica"),<ref> * {{cite news |last1=Lederer |first1=Edith M. |title=UN approves resolution to commemorate the 1995 Srebrenica genocide annually over Serb opposition |url=https://apnews.com/article/un-commemorate-srebrenica-genocide-bosnia-muslims-serbs-ed58930f9e53639f22939a6efedd478b |work=The Associated Press |date=23 May 2024}} * {{cite web |title=European Parliament resolution of 15 January 2009 on Srebrenica |url=http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+TA+P6-TA-2009-0028+0+DOC+XML+V0//EN&language=EN |access-date=10 August 2009 |publisher=European Parliament}} * {{cite web |title=Office of the High Representative – "Decision Enacting the Law on the Center for the Srebrenica-Potocari Memorial and Cemetery for the Victims of the 1995 Genocide" |url=http://www.ohr.int/print/?content_id=40028 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110606075959/http://www.ohr.int/print/?content_id=40028 |archive-date=6 June 2011 |access-date=10 August 2009 |publisher=Office of the High Representative in Bosnia and Herzegovina}} * {{cite web |title=Youth Initiative for Human Rights in Serbia letter to the Serbian President to commemorate the Srebrenica genocide |url=http://www.advocacynet.org/blogs/index.php/2009/02/11/serbian-ngos-press-for-commemoration-of-?blog=145 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718144942/http://www.advocacynet.org/blogs/index.php/2009/02/11/serbian-ngos-press-for-commemoration-of-?blog=145 |archive-date=18 July 2011 |access-date=10 August 2009 |publisher=Youth Initiative for Human Rights in Serbia}} * {{cite news |date=21 August 2006 |title=Mladic shadow hangs over Srebrenica trial |url=https://www.theguardian.com/world/2006/aug/21/warcrimes |access-date=1 November 2008 |work=The Guardian |location=London}} * {{cite news |author=Mike Corder |date=20 August 2006 |title=Srebrenica Genocide Trial to Restart |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/08/20/AR2006082000360.html |access-date=26 October 2010 |newspaper=The Washington Post}} * {{cite web |title=ICTY: The Conflicts |publisher=The International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia |access-date=5 August 2013 |url=http://www.icty.org/sid/322}} * {{cite book |url=https://books.google.com/books?id=2jrsEaRIzFkC&pg=PA81 |title=The United Nations |author=Kirsten Nakjavani Bookmiller |year=2008 |publisher=Infobase Publishing |access-date=4 August 2013|isbn=9781438102993 |page=81}} * {{cite book |url=https://books.google.com/books?id=0J_JZbLElKkC&pg=PA25 |title=Victory Has a Thousand Fathers: Sources of Success in Counterinsurgency |author1=Christopher Paul |Fauthor2=Colin P. Clarke |author3=Beth Grill |year=2010 |publisher=Rand Corporation |access-date=4 August 2013|isbn=9780833050786 |page=25}} * {{cite news |title=Mladic Arrives in The Hague |date=31 May 2011 |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2011/06/01/world/europe/01serbia.html |first=Marlise |last=Simons}}</ref> was die moord in Julie 1995 op meer as 8&nbsp;000 [[Bosnië|Bosniese]] mans en seuns in en om die dorp Srebrenica tydens die Bosniese Oorlog.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-53346759 |title=Bosnia's Srebrenica massacre 25 years on – in pictures |work=BBC News |date=10 July 2020 |access-date=11 July 2020}}</ref> Dit is hoofsaaklik uitgevoer deur eenhede van die Bosnies-Serwiese leër van die Republiek Serwië onder bevel van [[Ratko Mladic]], hoewel die Serwiese paramilitêre eenheid ook deelgeneem het.<ref name="Williams">{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/06/24/AR2005062401501_pf.html |title=Srebrenica Video Vindicates Long Pursuit by Serb Activist |newspaper=The Washington Post |access-date=26 May 2011 |first=Daniel |last=Williams}}</ref><ref name="ReferenceC">{{cite web |url=http://www.icty.org/x/cases/kordic_cerkez/tjug/en/kor-tj010226e.pdf |title=ICTY – Kordic and Cerkez Judgement – 3. After the Conflict |access-date=11 July 2012}}</ref> Daarbenewens is 25&nbsp;000 tot 30&nbsp;000 Bosniërs, hoofsaaklik vroue en kinders, mishandel en met geweld uit Srebrenica verdryf. Die slagting vorm die eerste wetlik erkende volksmoord in Europa sedert die einde van die [[Tweede Wêreldoorlog]].<ref>{{cite web |access-date=2024-07-12 |archive-date=2014-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006113644/http://iwpr.net/report-news/briefly-noted-67 |title=IMPR Report News |url=http://iwpr.net/report-news/briefly-noted-67|quote=The July 1995 events have become the first legally established case of genocide in Europe since the Second World War.}}<!-- auto-translated from Swedish by Module:CS1 translator --></ref> Voor die slagting het die [[Verenigde Nasies]] (VN) die beleërde enklawe Srebrenica as 'n "veilige gebied" onder sy beskerming verklaar.<ref>{{Cite web |author=United Nations |title=International Day of Reflection and Commemoration of the 1995 Genocide in Srebrenica |url=https://www.un.org/en/observances/srebrenica-genocide-commemoration-day |access-date=2025-01-27 |website=United Nations |language=en}}</ref> 'n VN-beskermingsmag van 370<ref name="spiegel.de">{{cite web|url=http://www.spiegel.de/international/dealing-with-genocide-a-dutch-peacekeeper-remembers-srebrenica-a-364902.html|title=Dealing With Genocide: A Dutch Peacekeeper Remembers Srebrenica|date=12 July 2005|work=Spiegel Online}}</ref> liggewapende Nederlandse soldate kon nie die inname van die dorp en die daaropvolgende slagting voorkom nie.<ref>ICTY, ''[https://web.archive.org/web/20010804090142/http://www.un.org/icty/krstic/TrialC1/judgement/index.htm]'', {{cite web |date=2 August 2001 |title=Case No. IT-98-33, United Nations |url=https://www.un.org/icty/krstic/TrialC1/judgement/krs-tj010802e.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060608000517/http://www.un.org/icty/krstic/TrialC1/judgement/krs-tj010802e.pdf |archive-date=8 June 2006 |access-date=8 June 2006}} {{small|685 KB}}, "Findings of Fact", paragraphs 18 and 26</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7461310.stm|title=UN Srebrenica immunity questioned|date=18 June 2008|publisher=BBC |access-date=1 November 2008}}</ref><ref name="www.vandiepen.com">{{cite web |url=http://www.vandiepen.com/en/about-us/corporate-social-responsibility/introduction-to-the-srebrenica-case.html |title=Srebrenica :: Introduction to the Case Srebrenica |website=Van Diepen Van der Kroef |access-date=26 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306051405/http://www.vandiepen.com/en/about-us/corporate-social-responsibility/introduction-to-the-srebrenica-case.html |archive-date=6 March 2016 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref><ref>"Under The UN Flag; The International Community and the Srebrenica Genocide" by Hasan Nuhanović, pub. DES Sarajevo, 2007, {{ISBN|978-9958-728-87-7}} [http://www.cobiss.ba/scripts/cobiss?ukaz=DISP&id=2315525138791328&rec=3&sid=1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923205224/http://www.cobiss.ba/scripts/cobiss?ukaz=DISP&id=2315525138791328&rec=3&sid=1|date=23 September 2015}}[http://www.cobiss.ba/scripts/cobiss?ukaz=DISP&id=2315525138791328&rec=4&sid=1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191024091305/https://plus.bh.cobiss.net/opac7/bib/search|date=24 October 2019}}</ref> Op 13 Julie het vredesmagte sowat 5&nbsp;000 Moslems wat by die Nederlandse basis geskuil het, oorhandig in ruil vir die vrylating van 14 Nederlandse vredesmagsoldate wat deur die Bosniese Serwiërs aangehou is.<ref name=":2">{{Cite news | url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-49042372 | title=Netherlands '10% liable' for 350 Srebrenica deaths| work=BBC News| date=19 July 2019}}</ref> [[Beeld:Srebrenica massacre memorial wall of names 2009 2.jpg|thumb|links|260px|'n Muur met 'n lys name van slagoffers by die Srebrenica-volksmoordgedenkteken.]] 'n Lys van mense wat tydens die slagting vermis geraak of gedood is, bevat 8&nbsp;372 name.<ref name="PWM">{{cite web|url=http://war-memorial.net/Victims-of-the-Srebrenica-Massacre-4.171|title=Victims of the Srebrenica Massacre |publisher=The Polynational War Memorial|date=|access-date=2 February 2022}}</ref> Die Navorsings-en-dokumentasiesentrum in [[Sarajevo]] het vasgestel 83% van dié wat gedood is, was burgerlikes. Teen 2020 is byna 7&nbsp;000 slagoffers van die volksmoord geïdentifiseer deur middel van [[DNS]]-ontleding van liggaamsdele wat uit massagrafte herwin is. Sommige Serwiërs het beweer die slagting was vergelding vir burgerlike ongevalle wat Bosniese Serwiërs in Julie 1992 gely het onder die leër van Bosniese soldate uit Srebrenica onder bevel van Naser Oric.<ref>{{cite news |last1=Niksic |first1=Sabina |title=Bosnian court acquits ex-Srebrenica commander of war crimes |url=https://apnews.com/d9562388dd57466a91c453b37ea86584/Bosnian-court-acquits-ex-Srebrenica-commander-of-war-crimes |publisher=Associated Press |quote=Serbs continue to claim the 1995 Srebrenica slaughter was an act of revenge by uncontrolled troops because they say that soldiers under Oric's command killed thousands of Serbs in the villages surrounding the eastern town|date=9 October 2017}}</ref> Hierdie aansprake van "wraak" is deur die Internasionale Straftribunaal vir die voormalige Joego-Slawië (ICTY) en die VN verwerp en veroordeel. Die Appèlkamer van die ICTY (in 2004) en die [[Internasionale Geregshof]] (in 2007) het beslis die Srebrenica-slagting was volksmoord.<ref name="Krstic para. 37">{{cite web|url=http://www.icty.org/x/cases/krstic/acjug/en/krs-aj040419e.pdf#page=16|title=Prosecutor vs Krstic, Appeals Chamber Judgement|publisher=ICTY|date=19 April 2004|access-date=25 April 2017|at=para. 37}}</ref><ref name="ICJ 2007">{{cite web |author=ICJ |date=26 February 2007 |url=http://www.icj-cij.org/docket/files/91/13685.pdf#page=250 |title=Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (Bosnia and Herzegovina v. Serbia and Montenegro), Judgment |id=General List No. 91 |page=166 § 297|access-date=27 April 2017 |archive-date=1 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110301032417/http://www.icj-cij.org/docket/files/91/13685.pdf#page=250 |url-status=dead }}</ref> In 2002 het die regering van Nederland bedank met verwysing na sy onvermoë om die slagting te voorkom. In 2013, 2014 en 2019 is die Nederlandse staat deur sy hoogste hof en die distrikshof van [[Den Haag]] aanspreeklik bevind omdat hy versuim het om meer as 300 sterftes te voorkom.<ref name="Netherlands 2013">{{cite web |url=http://www.nuhanovicfoundation.org/user/file/nuhanovic_vs_netherlands_supreme_court_decision_2013_6_sept_.pdf |title=Judgement of the Supreme Court of the Netherlands, First Chamber, 12/03324 LZ/TT (Engelse vertaling) |date=6 September 2013 |access-date=17 July 2015 |archive-date=27 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210227203829/http://www.nuhanovicfoundation.org/user/file/nuhanovic_vs_netherlands_supreme_court_decision_2013_6_sept_.pdf |url-status=dead }}</ref><ref name="Amnesty NSC">{{cite web |url=http://www.amnesty.or.jp/en/news/2013/0927_4204.html |title=Netherlands Supreme Court hands down historic judgment over Srebrenica genocide |publisher=Amnesty Int. |date=27 Sep 2013 |access-date=15 July 2015}}</ref><ref>{{cite magazine|url=http://content.time.com/time/world/article/0,8599,2081634,00.html|title=Court Says the Dutch Are to Blame for Srebrenica Deaths|first=Lauren|last=Comiteau|access-date=14 July 2015|magazine=Time|location=The Hague|archive-date=25 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225172428/http://content.time.com/time/world/article/0,8599,2081634,00.html|url-status=dead}}</ref><ref name=":2"/> In 2013 het die Serwiese president, Tomislav Nikolic, om verskoning gevra vir "die misdaad" van Srebrenica, maar geweier om dit volksmoord te noem.<ref>{{cite news|title=Serbian president apologises for Srebrenica 'crime'|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-22297089|date=25 April 2013 |work=BBC News}}</ref> In 2005 het die destydse VN-sekretaris-generaal [[Kofi Annan]] die slagting beskryf as "'n verskriklike misdaad – die ergste op Europese bodem sedert die Tweede Wêreldoorlog",<ref name="UN10th">{{cite news |last1=Staff |title=UN officials commemorate 10th anniversary of Srebrenica massacre |url=https://news.un.org/en/story/2005/07/144502-un-officials-commemorate-10th-anniversary-srebrenica-massacre |access-date=2 July 2021 |work=UN News |date=11 July 2005 |language=en}}</ref> en in Mei 2024 het die VN 11 Julie aangewys as die jaarlikse "internasionale dag van besinning en herdenking van die volksmoord van 1995 in Srebrenica".<ref name="UNChiefwelcomes">{{Cite web |date=2024-05-23 |title=UN Human Rights Chief welcomes resolution to commemorate 1995 genocide in Srebrenica |url=https://www.ohchr.org/en/press-releases/2024/05/un-human-rights-chief-welcomes-resolution-commemorate-1995-genocide |access-date=2024-05-23|publisher=Office of the High Commissioner for Human Rights}}</ref><ref name="UNapproves">{{Cite web |date=2024-05-23 |title=UN approves annual commemoration of 1995 Srebrenica genocide |url=https://www.euronews.com/2024/05/23/un-approves-annual-commemoration-of-1995-srebrenica-genocide |access-date=2024-05-23|website=Euronews}}</ref> == Agtergrond == === Konflik in Oos-Bosnië en Herzegowina === Die Sosialistiese Republiek Bosnië en Herzegowina is hoofsaaklik deur [[Moslems]], [[Bosniërs]] (44%), [[Serwiërs]] (31%) en [[Katolieke]] (17%) bewoon. Toe die voormalige [[Joego-Slawië]] begin disintegreer, het die republiek in 1991 nasionale soewereiniteit verklaar en in Februarie 1992 'n referendum oor onafhanklikheid gehou. Die uitslag, wat onafhanklikheid bevoordeel het, is teengestaan deur Bosnies-Serwiese politieke verteenwoordigers, wat die referendum geboikot het. Die [[Bosnië en Herzegowina|Republiek Bosnië en Herzegowina]] is in April 1992 formeel deur die Europese Gemeenskap en in Mei 1992 deur die Verenigde Nasies erken. Ná die onafhanklikverklaring het Bosnies-Serwiese magte, gesteun deur die Serwiese regering van [[Slobodan Milosevic]] en die Joego-Slawiese Volksleër (JNA), Bosnië en Herzegowina aangeval om die gebied onder Serwiese beheer te beveilig en te verenig, en om 'n etnies homogene Serwiese staat te skep.<ref>{{citation|url=http://www.icty.org/x/cases/krstic/acjug/en/krs-aj040419e.pdf |title=Prosecutor vs Radislav Krstic, ICTY Appeals Chamber Judgement |ref =Case No. IT-98-33-A|date=19 April 2004|at=Para. 15|work=International Tribunal for the Prosecution of Persons Responsible for Serious Violations of International Humanitarian Law Committed in the Territory of the Former Yugoslavia since 1991 |access-date= 21 March 2011}}</ref> In die stryd om territoriale beheer is die nie-Serwiese bevolkings van gebiede onder Serwiese beheer, veral die Bosniese bevolking in Bosnië naby die Serwiese grense, aan [[Volksmoord|etniese suiwering]] onderwerp.<ref name="ICTY: Kunarac, Kovač and Vuković judgement – Foča">{{cite web|url=https://www.un.org/icty/kunarac/trialc2/judgement/kun-tj010222e-5.htm#VC |title=ICTY: The attack against the civilian population and related requirements |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090219012918/http://un.org/icty/kunarac/trialc2/judgement/kun-tj010222e-5.htm#VC |archive-date=19 February 2009 }}</ref> === Etniese suiwering === [[Beeld:Naser Oric (cropped).jpg|thumb|links|180px|Naser Oric in 2008 by die ICTY.]] Srebrenica en die omliggende streek Sentraal-Podrinje was van ontsaglike strategiese belang vir die Bosnies-Serwiese leierskap. Dit was die brug na die afgesonderde dele van die beoogde etniese staat ''Republika Srpska''.<ref name="ICTY Krstic">ICTY, Prosecutor vs. Krstic; Trial Chamber Judgement; United Nations; para. 15.</ref> Die inname van Srebrenica en die uitskakeling van sy Moslembevolking sou ook die lewensvatbaarheid van die Bosniese Moslemstaat ondermyn.<ref name="ICTY Krstic"/> In 1991 was 73% van die bevolking in Srebrenica Bosniese Moslems en 25% Bosniese Serwiërs. Spanning tussen Moslems en Serwiërs het in die vroeë 1990's toegeneem namate die plaaslike Serwiese bevolking van wapens en militêre toerusting voorsien is wat deur Serwiese paramilitêre groepe, die JNA en die Serwiese Demokratiese Party (Serwies: ''Srpska demokratska stranka'', SDS) versprei is. Teen April 1992 was Srebrenica deur Serwiese magte geïsoleer. Op 17 April is die Bosniese Moslembevolking 'n ultimatum van 24 uur gegee om alle wapens oor te gee en die dorp te verlaat. Srebrenica is kortstondig deur die Bosniese Serwiërs ingeneem en op 8 Mei 1992 deur Bosniese Moslems herower. Nietemin het die Bosniese Moslems deur Serwiese magte omsingel en van afgeleë gebiede afgesny gebly. Die uitspraak in die verhoor van Naser Oric het die situasie soos volg beskryf: {{blockquote|Tussen April 1992 en Maart 1993 ... is Srebrenica en die dorpe in die gebied wat deur Bosniese Moslems gehou is, voortdurend aan Serwiese militêre aanvalle onderwerp, insluitende artillerieaanvalle, skerpskuttersvuur ... en sporadiese bombardering deur vliegtuie. Elke aanslag het 'n soortgelyke patroon gevolg. Serwiese soldate en paramilitêre magte het 'n Bosniese Moslemdorp omsingel ... die bevolking opgeroep om hul wapens oor te gee, en toe met willekeurige bombardering en skietery begin ... daarna het hulle die dorp binnegegaan ... die bevolking, wat geen noemenswaardige weerstand gebied het nie, verdryf of gedood, en hulle huise vernietig ... Srebrenica is daagliks uit alle rigtings aan willekeurige bombardering onderwerp. Potocari was veral 'n daaglikse teiken ... omdat dit 'n kwesbare punt in die verdedigingslinie rondom Srebrenica was. Ander Bosniese Moslemnedersettings is ook gereeld aangeval. Dit alles het tot 'n groot aantal vlugtelinge en slagoffers gelei.}} Tussen April en Junie 1992 het Bosnies-Serwiese magte, met die steun van die JNA, 296 oorwegend Bosniese dorpe om Srebrenica vernietig, 70&nbsp;000 Bosniërs met geweld uit hulle huise verdryf en minstens 3&nbsp;166 Bosniërs, insluitende vroue, kinders en bejaardes, stelselmatig uitgemoor.<ref name="bosnia.org.uk-Toljaga-2010-Prelude-Srebrenica">{{cite web |author1=Daniel Toljaga |title=Bosnian Institute UK, the 26-page study: Prelude to the Srebrenica Genocide – mass murder and ethnic cleansing of Bosniaks in the Srebrenica region during the first three months of the Bosnian War (April–June 1992) |url=http://www.bosnia.org.uk/news/news_body.cfm?newsid=2771 |website=bosnia.org.uk |publisher=Bosnian Institute |access-date=14 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191022155535/http://www.bosnia.org.uk/news/news_body.cfm?newsid=2771 |archive-date=22 October 2019 |location=Londen |language=en |date=18 November 2010}}</ref> In die naburige Bratunac is Bosniërs óf gedood óf gedwing om na Srebrenica te vlug, wat tot 1&nbsp;156 sterftes gelei het.<ref name="Bratunac">{{cite web |url=http://bratunac.com/content.php?content.12 |trans-title=Truth about Bratunac |title=Istina o Bratuncu|year=1995|publisher=Bratunac Municipality Officials |access-date=2006-06-29 |df=dmy-all }}</ref> Duisende Bosniërs is in Foca, Zvornik, Cerska en Snagovo gedood.<ref name="IDC: Podrinje victim statistics">{{cite web|url=http://www.idc.org.ba/onama/izvjestaj_analize_po_centrima.html#podrinje |title=IDC: Podrinje victim statistics |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070707071037/http://www.idc.org.ba/onama/izvjestaj_analize_po_centrima.html |archive-date=7 July 2007 }}</ref> ===1992-'93: Stryd om Srebrenica=== Teen die einde van 1992 het offensiewe deur magte van die Bosniese regering uit Srebrenica die gebied onder hulle beheer vergroot. In Julie 1992 het Bosniese magte naburige Serwiese dorpe in Srebrenica en Bratunac aangeval en 69 mense gedood.<ref>{{cite news |ref={{harvid|BBC 12 July 2018}} |last1=Živić |first1=Petra |title=Srebrenica i Bratunac: Pomen za srpske žrtve ubijene na početku rata u Bosni |trans-title=Srebrenica and Bratunac: Memorial for the Serbian victims killed at the beginning of the war in Bosnia |url=https://www.bbc.com/serbian/lat/balkan-44813483 |work=[[BBC]] |date=12 July 2018 |language=Serbian}}</ref> Teen Januarie 1993 het hulle met die Bosniesbeheerde Zepa in die suide en Cerska in die weste saamgesnoer. Die Srebrenica-enklave het sy grootste omvang van 900&nbsp;km² bereik, hoewel dit ’n "kwesbare eiland te midde van Serwiesbeheerde grondgebied" gebly het.<ref>{{cite web|url=https://www.un.org/icty/krstic/TrialC1/judgement/ |title=Prosecutor vs. Radislav Krstic Judgement |access-date=8 June 2006 |author=ICTY |publisher=United Nations |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060205104015/http://www.un.org/icty/krstic/TrialC1/judgement/ |archive-date=5 February 2006 }}</ref> Magte van die leër van die Republiek Bosnië en Herzegowina (ARBiH) onder Naser Oric het Srebrenica as ’n basis gebruik van waar naburige Serwiese dorpe aangeval is, wat talle slagoffers tot gevolg gehad het.<ref name="OricIndict">{{cite web|url=https://www.un.org/icty/indictment/english/ori-2ai041004e.htm|title=Naser Orić: second amended indictment|publisher=The International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia|access-date=23 July 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090303134851/http://www.un.org/icty/indictment/english/ori-2ai041004e.htm|archive-date=3 March 2009}}</ref><ref name="NIOD Pt2Ch2">{{cite web|url=http://213.222.3.5/srebrenica/toc/p2_c02_s004_b01.html|title=Dutchbat in the enclave|publisher=Netherlands Institute for War Documentation (NIOD)|access-date=23 July 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060721152501/http://213.222.3.5/srebrenica/toc/p2_c02_s004_b01.html|archive-date=21 July 2006}}</ref> In 1993 is die Serwiese dorp Kravica deur die ARBiH aangeval, wat tot burgerlike Serwiese slagoffers gelei het. [[Beeld:Exhumation Site in Čančari valley.jpg|thumb|240px|Opgrawing van die lyke van die Srebrenica-slagting.]] Die weerstand teen die Serwiese beleg van Srebrenica deur die ARBiH onder Oric is as ’n katalisator vir die slagting beskou. Serwiese propaganda het Bosniese weerstand teen Serwiese aanvalle as ’n grond vir wraak voorgestel. Serwiërs het in 1992 begin om Bosniërs te vervolg. In die daaropvolgende paar maande het die Serwiese weermag die dorpe Konjevic Polje en Cerska ingeneem, die samewerking tussen Srebrenica en Zepa verbreek en die Srebrenica-enklave tot 150 km² verklein. Bosniese inwoners van die buitegebiede het na Srebrenica saamgetrek, en die bevolking daarvan het tot tussen 50&nbsp;000 en 60&nbsp;000 toegeneem, ongeveer tien keer die vooroorlogse bevolking.<ref name="Bartrop Essential Reference">{{cite book |last1=Bartrop |first1=Paul R. |title=Bosnian genocide: the essential reference guide |date=2016 |publisher=ABC-CLIO |location=Santa Barbara |isbn=978-1-4408-3868-2}}</ref> Teen Maart 1993 was die dorp oorvol en belegtoestande het geheers. Daar was byna geen lopende water nie, aangesien die oprukkende Serwiese magte die watervoorrade vernietig het; mense was vir elektrisiteit van tydelike kragopwekkers afhanklik. Voedsel, medisyne en ander noodsaaklikhede was skaars. Die toestande het van Srebrenica ’n stadige doodskamp gemaak.<ref name="Bartrop Essential Reference" /> Die Serwiese owerhede was steeds vasbeslote om die enklave in te neem. Op 13 April 1993 het die Serwiërs aan die UNHCR-verteenwoordigers gesê hulle sou die dorp binne twee dae aanval tensy die Bosniërs oorgee en instem om ontruim te word.<ref>ICTY, Prosecutor vs. Krstic; Trial Chamber Judgement; United Nations; para. 13–17.</ref> ====Verhongering==== Met die mislukking om te demilitariseer en die tekort aan voorrade wat die gebied binnekom, het Oric sy mag gekonsolideer en die swartmark beheer. Sy manne het begin om kos, brandstof en sigarette op te gaar en geld te verduister wat deur hulporganisasies gestuur is om Moslemweeskinders te ondersteun.<ref>{{Harvnb|Danner|2009|p=232}}</ref> Basiese benodigdhede was vir baie mense in Srebrenica buite bereik weens Orc se optrede. VN-amptenare het hulle geduld met die ARBiH in Srebrenica begin verloor en hulle as "misdadige bendeleiers en swartmarkhandelaars" beskou.<ref>{{Harvnb|Danner|2009|p=233}}</ref> ’n Voormalige Serwiese soldaat van die "Rooi Barette"-eenheid het die taktiek beskryf wat gebruik is om die beleërde bevolking uit te honger en dood te maak: {{blockquote|Dit was amper soos ’n kat-en-muis-speletjie. Maar natuurlik was ons baie meer as die Moslems, so in byna alle gevalle was ons die jagters en hulle die prooi. Ons wou hê hulle moes oorgee, maar hoe kry jy iemand om in ’n oorlog soos dié oor te gee? Jy honger hulle uit. Ons het dus baie vinnig besef dit is nie eintlik wapens wat na Srebrenica ingesmokkel is waaroor ons ons moes bekommer nie, maar kos. Hulle het daar binne werklik honger gely, en daarom het hulle mense uitgestuur om beeste te steel of oeste in te samel, en ons taak was om hulle te vind en dood te maak ... Geen gevangenes nie. Die plaaslike mense het taamlik verontwaardig geraak, so soms het ons iemand aan die lewe gehou om hom aan hulle oor te gee [om dood te maak], net om hulle gelukkig te hou.<ref name="nytimes.com">{{cite news |work=The New York Times Magazine |first=Scott |last=Anderson |date=28 May 2014 |url=https://www.nytimes.com/interactive/2014/05/29/magazine/srebrenica-life-in-the-valley-of-death.html |title=Life in the Valley of Death |access-date=18 April 2017}}</ref>}} Toe die Britse joernalis Tony Birtley Srebrenica in Maart 1993 besoek, het hy beeldmateriaal geneem van burgerlikes wat van honger sterf.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Cz_dVScxOtg|title=Starvation in Pre-Genocide Srebrenica / Gladovanje u Srebrenici (1993)|date=15 August 2010|via=YouTube}}</ref> ===1993-'95: Srebrenica, 'n "veilige gebied"=== [[Beeld:Bosnia areas of control Sep 94.jpg|thumb|240px|Gebiede van beheer in die enklaves Oos-Bosnië en Herzegowina naby die Serwiese grens, September 1994.]] Op 16 April 1993 het die VN se Veiligheidsraad resolusie 819 goedgekeur waarin gelas word dat "alle partye&nbsp;... Srebrenica en omstreke as 'n veilige gebied hanteer wat vry sal wees van enige gewapende aanval of&nbsp;... vyandelike daad".<ref name="UN2">{{cite web|url=https://undocs.org/S/RES/819(1993)|id=S/RES/819(1993)|title=Resolution 819|publisher=United Nations|date=16 April 1993|at=para. No. 1}}</ref> Op 18 April het die eerste groep UNPROFOR-soldate in Srebrenica aangekom. UNPROFOR het Kanadese soldate ontplooi om dit te beskerm as een van vyf nuwe "veilige gebiede". UNPROFOR se teenwoordgheid het 'n algehele aanval voorkom, hoewel botsings en mortieraanvalle voortgeduur het.<ref name="Bartrop Essential Reference"/> On 8 Mei 1993 is ooreengekom om Srebrenica te demilitariseer. Volgens ’n VN-verslag, <blockquote>het generaal [Sefer] Halilovic en generaal Mladic ingestem tot maatreëls wat die hele Srebrenica-enklave en ... Zepa omvat het. ... Bosnies magte ... sou hulle wapens, ammunisie en landmyne aan VNPROFOR oorhandig, waarna Serwiese "swaar wapens en eenhede wat ’n bedreiging vir die gedemilitariseerde gebiede ... inhou, onttrek sal word". Anders as die vroeëre ooreenkoms het dit spesifiek bepaal dat Srebrenica as ’n "gedemilitariseerde sone" beskou moes word, soos daarna verwys word in die ... [[Geneefse konvensies]].</blockquote> Albei partye het die ooreenkoms geskend, hoewel twee jaar van betreklike stabiliteit op die instelling van die enklave gevolg het. Luitenant-kolonel Thom Karremans (bevelvoerder van die Nederlandse afdeling, die Dutchbat) het getuig Serwiese magte het sy personeel gekeer om na die enklave terug te keer en dat toerusting en ammunisie verhinder is om die gebied binne te kom. Bosniërs in Srebrenica het gekla oor aanvalle deur Serwiese soldate, terwyl dit vir die Serwiërs gelyk het asof Bosniese magte die "veilige gebied" as ’n gerieflike basis gebruik het om teenoffensiewe van stapel te stuur en dat VNPROFOR nie daarin geslaag het om dit te voorkom nie. Generaal Sefer Halilović het erken dat ARBiH-helikopters die vliegverbodsone geskend het en dat hy agt helikopters met ammunisie vir die 28ste Divisie gestuur het. ’n Sending van die Veiligheidsraad onder leiding van Diego Arria het op 25 April 1993 gearriveer en die Serwiërs in hulle verslag aan die VN veroordeel omdat hulle "’n stadige proses van volksmoord" gepleeg het.<ref name="UN report">{{cite web|title=Report of the Secretary-General pursuant to General Assembly resolution 53/35 – The fall of Srebrenica|url=https://undocs.org/A/54/549|website=undocs.org|publisher=United Nations|access-date=15 March 2017|pages=1–21, 55, 103–107|language=en}}</ref> Die sending het verklaar: "Serwiese magte moet terugtrek na punte van waar hulle nie die dorp kan aanval, teister of terroriseer nie." Pogings om die ARBiH te demilitariseer en die Serwiërs tot onttrekking te dwing het vrugteloos blyk te wees. Die ARBiH het die meeste van hulle swaar wapens, moderne toerusting en ammunisie in die omliggende woud versteek en slegs onbruikbare en ou wapens oorhandig.<ref name="NIOD Pt2Ch2" /> Die Serwiërs het geweier om van die frontlinies af terug te trek weens intelligensie wat hulle ontvang het oor die ARBiH se versteekte wapentuig.<ref name="auto1">{{cite web |date=17 January 2005 |title=Srebrenica: 'a safe area' Part 2 Dutchbat in the enclave |url=http://www.cnj.it/documentazione/Srebrenica/NIOD/NIOD%20Part%20II.pdf |access-date=5 May 2017 |work=Netherlands Institute of War Documentation}}</ref> In Maart 1994 het VNPROFOR 600 Nederlandse soldate ("Dutchbat") gestuur om die Kanadese te vervang. Teen Maart 1995 het Serwiese magte al die gebied rondom Srebrenica beheer en selfs VN-toegang tot die toevoerpad verhoed. Humanitêre hulp het afgeneem en lewensomstandighede het vinnig versleg.<ref name="Bartrop Essential Reference"/> VNPROFOR se teenwoordigheid het ’n algehele aanval op die veilige gebied voorkom, hoewel skermutselings en mortieraanvalle voortgeduur het.<ref name="Bartrop Essential Reference"/> Die Dutchbat het VNPROFOR se bevel gewaarsku oor die haglike toestande, maar VNPROFOR het geweier om humanitêre verligting of militêre ondersteuning te stuur.<ref name="Bartrop Essential Reference"/> ====Situasie versleg==== Teen vroeg in 1995 het al hoe minder voorraadkonvooie daarin geslaag om die enklave te bereik. Die situasie in Srebrenica en ander enklawes het ontaard in wettelose geweld namate prostitusie onder jong Moslemmeisies, diefstal en swartmarkbedrywighede toegeneem het.<ref>[[#refRamet2006|Ramet (2006)]], p. 443</ref> Reeds karige hulpbronne het verder afgeneem, en selfs die VN-magte het toenemend gevaarlik min kos, medisyne, ammunisie en brandstof gehad, totdat hulle uiteindelik gedwing is om te voet te patrolleer. Nederlandse soldate wat met verlof vertrek het, is nie toegelaat om terug te keer nie,<ref name="UN report" /> en hulle getal het van 600 tot 400 man afgeneem. In Maart en April het die Nederlandse soldate ’n opbou van Serwiese magte opgemerk. In Maart 1995 het Radovan Karadzic, president van die ''Republika Srpska'', ondanks druk van die internasionale gemeenskap om die oorlog te beëindig en pogings om oor vrede te onderhandel, ’n opdrag aan die RS oor langtermynstrategie in die enklave uitgereik. Die opdrag, bekend as "Opdrag 7", het bepaal die RS moes: {{blockquote|Die fisieke skeiding van Srebrenica van Zepa so gou moontlik voltooi en selfs kommunikasie tussen individue in die twee enklawes voorkom, en deur beplande en weldeurdagte gevegsoperasies ’n ondraaglike situasie van totale onveiligheid skep, met geen hoop op verdere oorlewing of lewe vir die inwoners van Srebrenica nie.<ref>{{cite web|url=http://www.icty.org/x/cases/krstic/acjug/en/krs-aj040419e.pdf#page=33|title=Prosecutor vs Krstic, Appeals Chamber Judgement|publisher=ICTY|date=19 April 2004|access-date=25 April 2017|page=29}}</ref>}} Teen middel 1995 was die humanitêre situasie in die enklave katastrofies. In Mei het Oric en sy staf, in opdrag, die enklave verlaat en senior offisiere in bevel van die 28ste Divisie daar gelaat. Laat in Junie en vroeg in Julie het die 28ste Divisie verslae uitgereik, waaronder dringende pleidooie dat die humanitêre korridor heropen moes word. Toe dit misluk, het Bosniese burgerlikes van honger begin sterf. Op 7 Julie het die burgemeester berig dat agt inwoners gesterf het.<ref>[http://www.hri.org/cgi-bin/brief?/news/misc/misc-news/1995/95-07-11_1.misc.txt BALKAN WATCH The Balkan Institute 10 July 1995 A Weekly Review of Current Events Volume 2.26 Week in Review 3–9 July 1995]</ref> Op 4 Junie het die VNPROFOR-bevelvoerder Bernard Janvier, ’n Fransman, in die geheim met Ratko Mladic vergader om die vrylating van gyselaars te verkry, van wie baie Frans was. Mladic het van Janvier geëis dat daar geen verdere lugaanvalle sou wees nie.<ref>{{cite web |title=Remarks by the High Commissioner to the Security Council meeting on Bosnia and Herzegovina (Srebrenica) |url=https://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=16218&LangID=E |website=ohchr}}</ref> In die weke voor die aanval op Srebrenica deur die Serwiërs is ARBiH-magte deur die hoë bevel gelas om afleidings- en ontwrigtingsaanvalle op die RS uit te voer.{{sfn|Ingrao|2012|p=218}} Op een geleentheid, op 25 Junie, het ARBiH-magte RS-eenhede op die Sarajevo-Zvornik-pad aangeval, groot ongevalle toegedien en RS-voorraaddepots geplunder.{{sfn|Ingrao|2012|p=218}} ====6-11 Julie 1995: Serwiese oorname==== Die Serwiese offensief teen Srebrenica het op 6 Julie in alle erns begin. Die RS, met 2&nbsp;000 soldate, was in die minderheid en het nie verwag die aanval sou ’n maklike oorwinning wees nie.{{sfn|Ingrao|2012|p=218}} Vyf VNPROFOR-waarnemingsposte in die suide van die enklave het geval in die aangesig van die Bosnies-Serwiese opmars. Sommige Nederlandse soldate het na die enklave teruggetrek nadat hulle waarnemingsposte aangeval is, terwyl die bemannings van die ander poste aan die Serwiërs oorgegee het. Die verdedigende Bosniese magte, wat 6&nbsp;000 man getel het, het onder vuur gekom en is na die dorp teruggedwing. Toe die suidelike gebied oorgeneem word, het sowat 4&nbsp;000 Bosniërs, wat in ’n nabygeleë Sweedse behuisingskompleks vir vlugtelinge gewoon het, noordwaarts na Srebrenica gevlug. Nederlandse soldate het berig die oprukkende Serwiërs "suiwer" die huise in die suide van die enklave.<ref name="Krstic 2001 takeover">{{cite web |url=http://www.icty.org/x/cases/krstic/tjug/en/krs-tj010802e.pdf |title=Krstic Judgement Part II. Findings of Fact |pages=10–18, 27, 32–92 |date=2 August 2001 |publisher=ICTY }}</ref> [[Beeld:Pantserrupsvoertuig YPR-765.jpg|thumb|240px|links|’n Nederlandse YPR-765 van die soort wat in Srebrenica gebruik is.]] Op 8 Julie het ’n Nederlandse YPR-765-pantservoertuig onder Serwiese vuur gekom en teruggetrek. ’n Groep Bosniërs het geëis dat die voertuig bly om hulle te verdedig en ’n tydelike versperring opgerig om sy terugtrekking te verhinder. Toe die voertuig wel terugtrek, het ’n Bosniese boer wat die versperring beman het, ’n handgranaat daarop gegooi en die Nederlandse soldaat Raviv van Renssen gedood.<ref name="LeBor2008">{{cite book|last1=LeBor|first1=Adam|title="Complicity with Evil": The United Nations in the Age of Modern Genocide|date=1 October 2008|publisher=Yale University Press|isbn=978-0300135145|page=97}}</ref> Op 9 Julie, aangemoedig deur sukses, min weerstand van die gedemilitariseerde Bosniërs en ’n gebrek aan reaksie van die internasionale gemeenskap, het president Karadzic ’n nuwe bevel uitgereik wat 1&nbsp;500<ref>{{cite news |publisher=CNN |url=http://www.cnn.com/WORLD/Bosnia/updates/july95/7-11/index4.html|title=1,500 Bosnian Serb troops overran the enclave of Srebrenica |date=11 July 1995 |access-date=7 October 2012}}</ref> Serwiese soldate gemagtig het om Srebrenica in te neem.<ref name="Krstic 2001 takeover"/> Die volgende oggend, 10 Julie, het luitenant-kolonel Karremans dringende versoeke vir lugsteun tot Navo gerig om Srebrenica te verdedig terwyl skares die strate gevul het, waarvan sommige wapens gedra het. RS-tenks het nader gekom, en Navo-lugaanvalle daarop het op 11 Julie begin. Bomwerpers het probeer om RS-artillerieposisies buite die dorp aan te val, maar swak sigbaarheid het Navo gedwing om die aanvalle te kanselleer. Nog lugaanvalle is gekanselleer nadat die RS gedreig het om die VN se Potocari-kompleks te bombardeer, Nederlandse en Franse militêre gyselaars dood te maak en omliggende plekke aan te val waar 20&nbsp;000 tot 30&nbsp;000 burgerlike vlugtelinge saamgedrom het.<ref name="Krstic 2001 takeover"/> Dertig Dutchbat-soldate is deur Mladic se troepe as gyselaars geneem.<ref name="Bartrop Essential Reference"/> Laat die middag van 11 Julie het Mladic, vergesel van ander RS-offisiere, triomfantlik deur die verlate strate van Srebrenica gestap.<ref name="Krstic 2001 takeover"/> Dié aand<ref>{{cite news|url=http://www.thedailybeast.com/articles/2011/07/13/the-fatal-toast-before-the-srebrenica-massacre.html|title=Dutch Court Rules Netherlands Responsible for Three Deaths in Srebrenica Massacre in Bosnia |work=The Daily Beast|date=13 July 2011|last1=Visser|first1=Nadette De}}</ref> is luitenant-kolonel Karremans verfilm terwyl hy saam met Mladic ’n heildronk instel tydens die mislukte onderhandelings oor die lot van die burgerlike bevolking wat in Potocari byeengekom het.<ref name="spiegel.de"/><ref name="Daruvalla">{{cite magazine |url=http://www.time.com/time/europe/magazine/article/0,13005,901020429-232505,00.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20050316044527/http://www.time.com/time/europe/magazine/article/0,13005,901020429-232505,00.html |url-status=dead |archive-date=16 March 2005 |title=Anatomy of a Massacre |magazine=Time |last=Daruvalla |first=Abi |access-date=20 July 2006|date=21 April 2002}}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings|3}} ==Skakels== {{vertaaluit| taalafk = en | il = Srebrenica massacre}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geskiedenis van Bosnië en Herzegowina]] py6p7pa5xxtm54epsr5w1laxgb6cd6n 2965574 2965538 2026-09-07T10:07:20Z BurgertB 2401 Besig 2965574 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Srebrenica massacre memorial gravestones 2009 1.jpg|thumb|280px|'n Paar van die grafte in die Srebrenica-begraafplaas.]] Die '''Srebrenica-slagting''' ([[Serwies]]: Масакр у Сребреници, "Slagting in Srebrenica"), ook bekend as die '''Srebrenica-volksmoord''' (Геноцид у Сребреници, "Volksmoord in Srebrenica"),<ref> * {{cite news |last1=Lederer |first1=Edith M. |title=UN approves resolution to commemorate the 1995 Srebrenica genocide annually over Serb opposition |url=https://apnews.com/article/un-commemorate-srebrenica-genocide-bosnia-muslims-serbs-ed58930f9e53639f22939a6efedd478b |work=The Associated Press |date=23 May 2024}} * {{cite web |title=European Parliament resolution of 15 January 2009 on Srebrenica |url=http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+TA+P6-TA-2009-0028+0+DOC+XML+V0//EN&language=EN |access-date=10 August 2009 |publisher=European Parliament}} * {{cite web |title=Office of the High Representative – "Decision Enacting the Law on the Center for the Srebrenica-Potocari Memorial and Cemetery for the Victims of the 1995 Genocide" |url=http://www.ohr.int/print/?content_id=40028 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110606075959/http://www.ohr.int/print/?content_id=40028 |archive-date=6 June 2011 |access-date=10 August 2009 |publisher=Office of the High Representative in Bosnia and Herzegovina}} * {{cite web |title=Youth Initiative for Human Rights in Serbia letter to the Serbian President to commemorate the Srebrenica genocide |url=http://www.advocacynet.org/blogs/index.php/2009/02/11/serbian-ngos-press-for-commemoration-of-?blog=145 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718144942/http://www.advocacynet.org/blogs/index.php/2009/02/11/serbian-ngos-press-for-commemoration-of-?blog=145 |archive-date=18 July 2011 |access-date=10 August 2009 |publisher=Youth Initiative for Human Rights in Serbia}} * {{cite news |date=21 August 2006 |title=Mladic shadow hangs over Srebrenica trial |url=https://www.theguardian.com/world/2006/aug/21/warcrimes |access-date=1 November 2008 |work=The Guardian |location=London}} * {{cite news |author=Mike Corder |date=20 August 2006 |title=Srebrenica Genocide Trial to Restart |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2006/08/20/AR2006082000360.html |access-date=26 October 2010 |newspaper=The Washington Post}} * {{cite web |title=ICTY: The Conflicts |publisher=The International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia |access-date=5 August 2013 |url=http://www.icty.org/sid/322}} * {{cite book |url=https://books.google.com/books?id=2jrsEaRIzFkC&pg=PA81 |title=The United Nations |author=Kirsten Nakjavani Bookmiller |year=2008 |publisher=Infobase Publishing |access-date=4 August 2013|isbn=9781438102993 |page=81}} * {{cite book |url=https://books.google.com/books?id=0J_JZbLElKkC&pg=PA25 |title=Victory Has a Thousand Fathers: Sources of Success in Counterinsurgency |author1=Christopher Paul |Fauthor2=Colin P. Clarke |author3=Beth Grill |year=2010 |publisher=Rand Corporation |access-date=4 August 2013|isbn=9780833050786 |page=25}} * {{cite news |title=Mladic Arrives in The Hague |date=31 May 2011 |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2011/06/01/world/europe/01serbia.html |first=Marlise |last=Simons}}</ref> was die moord in Julie 1995 op meer as 8&nbsp;000 [[Bosnië|Bosniese]] mans en seuns in en om die dorp Srebrenica tydens die Bosniese Oorlog.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-53346759 |title=Bosnia's Srebrenica massacre 25 years on – in pictures |work=BBC News |date=10 July 2020 |access-date=11 July 2020}}</ref> Dit is hoofsaaklik uitgevoer deur eenhede van die Bosnies-Serwiese leër van die Republiek Serwië onder bevel van [[Ratko Mladic]], hoewel die Serwiese paramilitêre eenheid ook deelgeneem het.<ref name="Williams">{{cite news |url=https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/06/24/AR2005062401501_pf.html |title=Srebrenica Video Vindicates Long Pursuit by Serb Activist |newspaper=The Washington Post |access-date=26 May 2011 |first=Daniel |last=Williams}}</ref><ref name="ReferenceC">{{cite web |url=http://www.icty.org/x/cases/kordic_cerkez/tjug/en/kor-tj010226e.pdf |title=ICTY – Kordic and Cerkez Judgement – 3. After the Conflict |access-date=11 July 2012}}</ref> Daarbenewens is 25&nbsp;000 tot 30&nbsp;000 Bosniërs, hoofsaaklik vroue en kinders, mishandel en met geweld uit Srebrenica verdryf. Die slagting vorm die eerste wetlik erkende volksmoord in Europa sedert die einde van die [[Tweede Wêreldoorlog]].<ref>{{cite web |access-date=2024-07-12 |archive-date=2014-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006113644/http://iwpr.net/report-news/briefly-noted-67 |title=IMPR Report News |url=http://iwpr.net/report-news/briefly-noted-67|quote=The July 1995 events have become the first legally established case of genocide in Europe since the Second World War.}}<!-- auto-translated from Swedish by Module:CS1 translator --></ref> Voor die slagting het die [[Verenigde Nasies]] (VN) die beleërde enklawe Srebrenica as 'n "veilige gebied" onder sy beskerming verklaar.<ref>{{Cite web |author=United Nations |title=International Day of Reflection and Commemoration of the 1995 Genocide in Srebrenica |url=https://www.un.org/en/observances/srebrenica-genocide-commemoration-day |access-date=2025-01-27 |website=United Nations |language=en}}</ref> 'n VN-beskermingsmag van 370<ref name="spiegel.de">{{cite web|url=http://www.spiegel.de/international/dealing-with-genocide-a-dutch-peacekeeper-remembers-srebrenica-a-364902.html|title=Dealing With Genocide: A Dutch Peacekeeper Remembers Srebrenica|date=12 July 2005|work=Spiegel Online}}</ref> liggewapende Nederlandse soldate kon nie die inname van die dorp en die daaropvolgende slagting voorkom nie.<ref>ICTY, ''[https://web.archive.org/web/20010804090142/http://www.un.org/icty/krstic/TrialC1/judgement/index.htm]'', {{cite web |date=2 August 2001 |title=Case No. IT-98-33, United Nations |url=https://www.un.org/icty/krstic/TrialC1/judgement/krs-tj010802e.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060608000517/http://www.un.org/icty/krstic/TrialC1/judgement/krs-tj010802e.pdf |archive-date=8 June 2006 |access-date=8 June 2006}} {{small|685 KB}}, "Findings of Fact", paragraphs 18 and 26</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7461310.stm|title=UN Srebrenica immunity questioned|date=18 June 2008|publisher=BBC |access-date=1 November 2008}}</ref><ref name="www.vandiepen.com">{{cite web |url=http://www.vandiepen.com/en/about-us/corporate-social-responsibility/introduction-to-the-srebrenica-case.html |title=Srebrenica :: Introduction to the Case Srebrenica |website=Van Diepen Van der Kroef |access-date=26 May 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160306051405/http://www.vandiepen.com/en/about-us/corporate-social-responsibility/introduction-to-the-srebrenica-case.html |archive-date=6 March 2016 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref><ref>"Under The UN Flag; The International Community and the Srebrenica Genocide" by Hasan Nuhanović, pub. DES Sarajevo, 2007, {{ISBN|978-9958-728-87-7}} [http://www.cobiss.ba/scripts/cobiss?ukaz=DISP&id=2315525138791328&rec=3&sid=1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923205224/http://www.cobiss.ba/scripts/cobiss?ukaz=DISP&id=2315525138791328&rec=3&sid=1|date=23 September 2015}}[http://www.cobiss.ba/scripts/cobiss?ukaz=DISP&id=2315525138791328&rec=4&sid=1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191024091305/https://plus.bh.cobiss.net/opac7/bib/search|date=24 October 2019}}</ref> Op 13 Julie het vredesmagte sowat 5&nbsp;000 Moslems wat by die Nederlandse basis geskuil het, oorhandig in ruil vir die vrylating van 14 Nederlandse vredesmagsoldate wat deur die Bosniese Serwiërs aangehou is.<ref name=":2">{{Cite news | url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-49042372 | title=Netherlands '10% liable' for 350 Srebrenica deaths| work=BBC News| date=19 July 2019}}</ref> [[Beeld:Srebrenica massacre memorial wall of names 2009 2.jpg|thumb|links|260px|'n Muur met 'n lys name van slagoffers by die Srebrenica-volksmoordgedenkteken.]] 'n Lys van mense wat tydens die slagting vermis geraak of gedood is, bevat 8&nbsp;372 name.<ref name="PWM">{{cite web|url=http://war-memorial.net/Victims-of-the-Srebrenica-Massacre-4.171|title=Victims of the Srebrenica Massacre |publisher=The Polynational War Memorial|date=|access-date=2 February 2022}}</ref> Die Navorsings-en-dokumentasiesentrum in [[Sarajevo]] het vasgestel 83% van dié wat gedood is, was burgerlikes. Teen 2020 is byna 7&nbsp;000 slagoffers van die volksmoord geïdentifiseer deur middel van [[DNS]]-ontleding van liggaamsdele wat uit massagrafte herwin is. Sommige Serwiërs het beweer die slagting was vergelding vir burgerlike ongevalle wat Bosniese Serwiërs in Julie 1992 gely het onder die leër van Bosniese soldate uit Srebrenica onder bevel van Naser Oric.<ref>{{cite news |last1=Niksic |first1=Sabina |title=Bosnian court acquits ex-Srebrenica commander of war crimes |url=https://apnews.com/d9562388dd57466a91c453b37ea86584/Bosnian-court-acquits-ex-Srebrenica-commander-of-war-crimes |publisher=Associated Press |quote=Serbs continue to claim the 1995 Srebrenica slaughter was an act of revenge by uncontrolled troops because they say that soldiers under Oric's command killed thousands of Serbs in the villages surrounding the eastern town|date=9 October 2017}}</ref> Hierdie aansprake van "wraak" is deur die Internasionale Straftribunaal vir die voormalige Joego-Slawië (ICTY) en die VN verwerp en veroordeel. Die Appèlkamer van die ICTY (in 2004) en die [[Internasionale Geregshof]] (in 2007) het beslis die Srebrenica-slagting was volksmoord.<ref name="Krstic para. 37">{{cite web|url=http://www.icty.org/x/cases/krstic/acjug/en/krs-aj040419e.pdf#page=16|title=Prosecutor vs Krstic, Appeals Chamber Judgement|publisher=ICTY|date=19 April 2004|access-date=25 April 2017|at=para. 37}}</ref><ref name="ICJ 2007">{{cite web |author=ICJ |date=26 February 2007 |url=http://www.icj-cij.org/docket/files/91/13685.pdf#page=250 |title=Application of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide (Bosnia and Herzegovina v. Serbia and Montenegro), Judgment |id=General List No. 91 |page=166 § 297|access-date=27 April 2017 |archive-date=1 March 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110301032417/http://www.icj-cij.org/docket/files/91/13685.pdf#page=250 |url-status=dead }}</ref> In 2002 het die regering van Nederland bedank met verwysing na sy onvermoë om die slagting te voorkom. In 2013, 2014 en 2019 is die Nederlandse staat deur sy hoogste hof en die distrikshof van [[Den Haag]] aanspreeklik bevind omdat hy versuim het om meer as 300 sterftes te voorkom.<ref name="Netherlands 2013">{{cite web |url=http://www.nuhanovicfoundation.org/user/file/nuhanovic_vs_netherlands_supreme_court_decision_2013_6_sept_.pdf |title=Judgement of the Supreme Court of the Netherlands, First Chamber, 12/03324 LZ/TT (Engelse vertaling) |date=6 September 2013 |access-date=17 July 2015 |archive-date=27 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210227203829/http://www.nuhanovicfoundation.org/user/file/nuhanovic_vs_netherlands_supreme_court_decision_2013_6_sept_.pdf |url-status=dead }}</ref><ref name="Amnesty NSC">{{cite web |url=http://www.amnesty.or.jp/en/news/2013/0927_4204.html |title=Netherlands Supreme Court hands down historic judgment over Srebrenica genocide |publisher=Amnesty Int. |date=27 Sep 2013 |access-date=15 July 2015}}</ref><ref>{{cite magazine|url=http://content.time.com/time/world/article/0,8599,2081634,00.html|title=Court Says the Dutch Are to Blame for Srebrenica Deaths|first=Lauren|last=Comiteau|access-date=14 July 2015|magazine=Time|location=The Hague|archive-date=25 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210225172428/http://content.time.com/time/world/article/0,8599,2081634,00.html|url-status=dead}}</ref><ref name=":2"/> In 2013 het die Serwiese president, Tomislav Nikolic, om verskoning gevra vir "die misdaad" van Srebrenica, maar geweier om dit volksmoord te noem.<ref>{{cite news|title=Serbian president apologises for Srebrenica 'crime'|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-22297089|date=25 April 2013 |work=BBC News}}</ref> In 2005 het die destydse VN-sekretaris-generaal [[Kofi Annan]] die slagting beskryf as "'n verskriklike misdaad – die ergste op Europese bodem sedert die Tweede Wêreldoorlog",<ref name="UN10th">{{cite news |last1=Staff |title=UN officials commemorate 10th anniversary of Srebrenica massacre |url=https://news.un.org/en/story/2005/07/144502-un-officials-commemorate-10th-anniversary-srebrenica-massacre |access-date=2 July 2021 |work=UN News |date=11 July 2005 |language=en}}</ref> en in Mei 2024 het die VN 11 Julie aangewys as die jaarlikse "internasionale dag van besinning en herdenking van die volksmoord van 1995 in Srebrenica".<ref name="UNChiefwelcomes">{{Cite web |date=2024-05-23 |title=UN Human Rights Chief welcomes resolution to commemorate 1995 genocide in Srebrenica |url=https://www.ohchr.org/en/press-releases/2024/05/un-human-rights-chief-welcomes-resolution-commemorate-1995-genocide |access-date=2024-05-23|publisher=Office of the High Commissioner for Human Rights}}</ref><ref name="UNapproves">{{Cite web |date=2024-05-23 |title=UN approves annual commemoration of 1995 Srebrenica genocide |url=https://www.euronews.com/2024/05/23/un-approves-annual-commemoration-of-1995-srebrenica-genocide |access-date=2024-05-23|website=Euronews}}</ref> == Agtergrond == === Konflik in Oos-Bosnië en Herzegowina === Die Sosialistiese Republiek Bosnië en Herzegowina is hoofsaaklik deur [[Moslems]], [[Bosniërs]] (44%), [[Serwiërs]] (31%) en [[Katolieke]] (17%) bewoon. Toe die voormalige [[Joego-Slawië]] begin disintegreer, het die republiek in 1991 nasionale soewereiniteit verklaar en in Februarie 1992 'n referendum oor onafhanklikheid gehou. Die uitslag, wat onafhanklikheid bevoordeel het, is teengestaan deur Bosnies-Serwiese politieke verteenwoordigers, wat die referendum geboikot het. Die [[Bosnië en Herzegowina|Republiek Bosnië en Herzegowina]] is in April 1992 formeel deur die Europese Gemeenskap en in Mei 1992 deur die Verenigde Nasies erken. Ná die onafhanklikverklaring het Bosnies-Serwiese magte, gesteun deur die Serwiese regering van [[Slobodan Milosevic]] en die Joego-Slawiese Volksleër (JNA), Bosnië en Herzegowina aangeval om die gebied onder Serwiese beheer te beveilig en te verenig, en om 'n etnies homogene Serwiese staat te skep.<ref>{{citation|url=http://www.icty.org/x/cases/krstic/acjug/en/krs-aj040419e.pdf |title=Prosecutor vs Radislav Krstic, ICTY Appeals Chamber Judgement |ref =Case No. IT-98-33-A|date=19 April 2004|at=Para. 15|work=International Tribunal for the Prosecution of Persons Responsible for Serious Violations of International Humanitarian Law Committed in the Territory of the Former Yugoslavia since 1991 |access-date= 21 March 2011}}</ref> In die stryd om territoriale beheer is die nie-Serwiese bevolkings van gebiede onder Serwiese beheer, veral die Bosniese bevolking in Bosnië naby die Serwiese grense, aan [[Volksmoord|etniese suiwering]] onderwerp.<ref name="ICTY: Kunarac, Kovač and Vuković judgement – Foča">{{cite web|url=https://www.un.org/icty/kunarac/trialc2/judgement/kun-tj010222e-5.htm#VC |title=ICTY: The attack against the civilian population and related requirements |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090219012918/http://un.org/icty/kunarac/trialc2/judgement/kun-tj010222e-5.htm#VC |archive-date=19 February 2009 }}</ref> === Etniese suiwering === [[Beeld:Naser Oric (cropped).jpg|thumb|links|180px|Naser Oric in 2008 by die ICTY.]] Srebrenica en die omliggende streek Sentraal-Podrinje was van ontsaglike strategiese belang vir die Bosnies-Serwiese leierskap. Dit was die brug na die afgesonderde dele van die beoogde etniese staat ''Republika Srpska''.<ref name="ICTY Krstic">ICTY, Prosecutor vs. Krstic; Trial Chamber Judgement; United Nations; para. 15.</ref> Die inname van Srebrenica en die uitskakeling van sy Moslembevolking sou ook die lewensvatbaarheid van die Bosniese Moslemstaat ondermyn.<ref name="ICTY Krstic"/> In 1991 was 73% van die bevolking in Srebrenica Bosniese Moslems en 25% Bosniese Serwiërs. Spanning tussen Moslems en Serwiërs het in die vroeë 1990's toegeneem namate die plaaslike Serwiese bevolking van wapens en militêre toerusting voorsien is wat deur Serwiese paramilitêre groepe, die JNA en die Serwiese Demokratiese Party (Serwies: ''Srpska demokratska stranka'', SDS) versprei is. Teen April 1992 was Srebrenica deur Serwiese magte geïsoleer. Op 17 April is die Bosniese Moslembevolking 'n ultimatum van 24 uur gegee om alle wapens oor te gee en die dorp te verlaat. Srebrenica is kortstondig deur die Bosniese Serwiërs ingeneem en op 8 Mei 1992 deur Bosniese Moslems herower. Nietemin het die Bosniese Moslems deur Serwiese magte omsingel en van afgeleë gebiede afgesny gebly. Die uitspraak in die verhoor van Naser Oric het die situasie soos volg beskryf: {{blockquote|Tussen April 1992 en Maart 1993 ... is Srebrenica en die dorpe in die gebied wat deur Bosniese Moslems gehou is, voortdurend aan Serwiese militêre aanvalle onderwerp, insluitende artillerieaanvalle, skerpskuttersvuur ... en sporadiese bombardering deur vliegtuie. Elke aanslag het 'n soortgelyke patroon gevolg. Serwiese soldate en paramilitêre magte het 'n Bosniese Moslemdorp omsingel ... die bevolking opgeroep om hul wapens oor te gee, en toe met willekeurige bombardering en skietery begin ... daarna het hulle die dorp binnegegaan ... die bevolking, wat geen noemenswaardige weerstand gebied het nie, verdryf of gedood, en hulle huise vernietig ... Srebrenica is daagliks uit alle rigtings aan willekeurige bombardering onderwerp. Potocari was veral 'n daaglikse teiken ... omdat dit 'n kwesbare punt in die verdedigingslinie rondom Srebrenica was. Ander Bosniese Moslemnedersettings is ook gereeld aangeval. Dit alles het tot 'n groot aantal vlugtelinge en slagoffers gelei.}} Tussen April en Junie 1992 het Bosnies-Serwiese magte, met die steun van die JNA, 296 oorwegend Bosniese dorpe om Srebrenica vernietig, 70&nbsp;000 Bosniërs met geweld uit hulle huise verdryf en minstens 3&nbsp;166 Bosniërs, insluitende vroue, kinders en bejaardes, stelselmatig uitgemoor.<ref name="bosnia.org.uk-Toljaga-2010-Prelude-Srebrenica">{{cite web |author1=Daniel Toljaga |title=Bosnian Institute UK, the 26-page study: Prelude to the Srebrenica Genocide – mass murder and ethnic cleansing of Bosniaks in the Srebrenica region during the first three months of the Bosnian War (April–June 1992) |url=http://www.bosnia.org.uk/news/news_body.cfm?newsid=2771 |website=bosnia.org.uk |publisher=Bosnian Institute |access-date=14 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191022155535/http://www.bosnia.org.uk/news/news_body.cfm?newsid=2771 |archive-date=22 October 2019 |location=Londen |language=en |date=18 November 2010}}</ref> In die naburige Bratunac is Bosniërs óf gedood óf gedwing om na Srebrenica te vlug, wat tot 1&nbsp;156 sterftes gelei het.<ref name="Bratunac">{{cite web |url=http://bratunac.com/content.php?content.12 |trans-title=Truth about Bratunac |title=Istina o Bratuncu|year=1995|publisher=Bratunac Municipality Officials |access-date=2006-06-29 |df=dmy-all }}</ref> Duisende Bosniërs is in Foca, Zvornik, Cerska en Snagovo gedood.<ref name="IDC: Podrinje victim statistics">{{cite web|url=http://www.idc.org.ba/onama/izvjestaj_analize_po_centrima.html#podrinje |title=IDC: Podrinje victim statistics |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070707071037/http://www.idc.org.ba/onama/izvjestaj_analize_po_centrima.html |archive-date=7 July 2007 }}</ref> ===1992-'93: Stryd om Srebrenica=== Teen die einde van 1992 het offensiewe deur magte van die Bosniese regering uit Srebrenica die gebied onder hulle beheer vergroot. In Julie 1992 het Bosniese magte naburige Serwiese dorpe in Srebrenica en Bratunac aangeval en 69 mense gedood.<ref>{{cite news |ref={{harvid|BBC 12 July 2018}} |last1=Živić |first1=Petra |title=Srebrenica i Bratunac: Pomen za srpske žrtve ubijene na početku rata u Bosni |trans-title=Srebrenica and Bratunac: Memorial for the Serbian victims killed at the beginning of the war in Bosnia |url=https://www.bbc.com/serbian/lat/balkan-44813483 |work=[[BBC]] |date=12 July 2018 |language=Serbian}}</ref> Teen Januarie 1993 het hulle met die Bosniesbeheerde Zepa in die suide en Cerska in die weste saamgesnoer. Die Srebrenica-enklave het sy grootste omvang van 900&nbsp;km² bereik, hoewel dit ’n "kwesbare eiland te midde van Serwiesbeheerde grondgebied" gebly het.<ref>{{cite web|url=https://www.un.org/icty/krstic/TrialC1/judgement/ |title=Prosecutor vs. Radislav Krstic Judgement |access-date=8 June 2006 |author=ICTY |publisher=United Nations |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060205104015/http://www.un.org/icty/krstic/TrialC1/judgement/ |archive-date=5 February 2006 }}</ref> Magte van die leër van die Republiek Bosnië en Herzegowina (ARBiH) onder Naser Oric het Srebrenica as ’n basis gebruik van waar naburige Serwiese dorpe aangeval is, wat talle slagoffers tot gevolg gehad het.<ref name="OricIndict">{{cite web|url=https://www.un.org/icty/indictment/english/ori-2ai041004e.htm|title=Naser Orić: second amended indictment|publisher=The International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia|access-date=23 July 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20090303134851/http://www.un.org/icty/indictment/english/ori-2ai041004e.htm|archive-date=3 March 2009}}</ref><ref name="NIOD Pt2Ch2">{{cite web|url=http://213.222.3.5/srebrenica/toc/p2_c02_s004_b01.html|title=Dutchbat in the enclave|publisher=Netherlands Institute for War Documentation (NIOD)|access-date=23 July 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20060721152501/http://213.222.3.5/srebrenica/toc/p2_c02_s004_b01.html|archive-date=21 July 2006}}</ref> In 1993 is die Serwiese dorp Kravica deur die ARBiH aangeval, wat tot burgerlike Serwiese slagoffers gelei het. [[Beeld:Exhumation Site in Čančari valley.jpg|thumb|240px|Opgrawing van die lyke van die Srebrenica-slagting.]] Die weerstand teen die Serwiese beleg van Srebrenica deur die ARBiH onder Oric is as ’n katalisator vir die slagting beskou. Serwiese propaganda het Bosniese weerstand teen Serwiese aanvalle as ’n grond vir wraak voorgestel. Serwiërs het in 1992 begin om Bosniërs te vervolg. In die daaropvolgende paar maande het die Serwiese weermag die dorpe Konjevic Polje en Cerska ingeneem, die samewerking tussen Srebrenica en Zepa verbreek en die Srebrenica-enklave tot 150 km² verklein. Bosniese inwoners van die buitegebiede het na Srebrenica saamgetrek, en die bevolking daarvan het tot tussen 50&nbsp;000 en 60&nbsp;000 toegeneem, ongeveer tien keer die vooroorlogse bevolking.<ref name="Bartrop Essential Reference">{{cite book |last1=Bartrop |first1=Paul R. |title=Bosnian genocide: the essential reference guide |date=2016 |publisher=ABC-CLIO |location=Santa Barbara |isbn=978-1-4408-3868-2}}</ref> Teen Maart 1993 was die dorp oorvol en belegtoestande het geheers. Daar was byna geen lopende water nie, aangesien die oprukkende Serwiese magte die watervoorrade vernietig het; mense was vir elektrisiteit van tydelike kragopwekkers afhanklik. Voedsel, medisyne en ander noodsaaklikhede was skaars. Die toestande het van Srebrenica ’n stadige doodskamp gemaak.<ref name="Bartrop Essential Reference" /> Die Serwiese owerhede was steeds vasbeslote om die enklave in te neem. Op 13 April 1993 het die Serwiërs aan die UNHCR-verteenwoordigers gesê hulle sou die dorp binne twee dae aanval tensy die Bosniërs oorgee en instem om ontruim te word.<ref>ICTY, Prosecutor vs. Krstic; Trial Chamber Judgement; United Nations; para. 13–17.</ref> ====Verhongering==== Met die mislukking om te demilitariseer en die tekort aan voorrade wat die gebied binnekom, het Oric sy mag gekonsolideer en die swartmark beheer. Sy manne het begin om kos, brandstof en sigarette op te gaar en geld te verduister wat deur hulporganisasies gestuur is om Moslemweeskinders te ondersteun.<ref>{{Harvnb|Danner|2009|p=232}}</ref> Basiese benodigdhede was vir baie mense in Srebrenica buite bereik weens Orc se optrede. VN-amptenare het hulle geduld met die ARBiH in Srebrenica begin verloor en hulle as "misdadige bendeleiers en swartmarkhandelaars" beskou.<ref>{{Harvnb|Danner|2009|p=233}}</ref> ’n Voormalige Serwiese soldaat van die "Rooi Barette"-eenheid het die taktiek beskryf wat gebruik is om die beleërde bevolking uit te honger en dood te maak: {{blockquote|Dit was amper soos ’n kat-en-muis-speletjie. Maar natuurlik was ons baie meer as die Moslems, so in byna alle gevalle was ons die jagters en hulle die prooi. Ons wou hê hulle moes oorgee, maar hoe kry jy iemand om in ’n oorlog soos dié oor te gee? Jy honger hulle uit. Ons het dus baie vinnig besef dit is nie eintlik wapens wat na Srebrenica ingesmokkel is waaroor ons ons moes bekommer nie, maar kos. Hulle het daar binne werklik honger gely, en daarom het hulle mense uitgestuur om beeste te steel of oeste in te samel, en ons taak was om hulle te vind en dood te maak ... Geen gevangenes nie. Die plaaslike mense het taamlik verontwaardig geraak, so soms het ons iemand aan die lewe gehou om hom aan hulle oor te gee [om dood te maak], net om hulle gelukkig te hou.<ref name="nytimes.com">{{cite news |work=The New York Times Magazine |first=Scott |last=Anderson |date=28 May 2014 |url=https://www.nytimes.com/interactive/2014/05/29/magazine/srebrenica-life-in-the-valley-of-death.html |title=Life in the Valley of Death |access-date=18 April 2017}}</ref>}} Toe die Britse joernalis Tony Birtley Srebrenica in Maart 1993 besoek, het hy beeldmateriaal geneem van burgerlikes wat van honger sterf.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Cz_dVScxOtg|title=Starvation in Pre-Genocide Srebrenica / Gladovanje u Srebrenici (1993)|date=15 August 2010|via=YouTube}}</ref> ===1993-'95: Srebrenica, 'n "veilige gebied"=== [[Beeld:Bosnia areas of control Sep 94.jpg|thumb|240px|Gebiede van beheer in die enklaves Oos-Bosnië en Herzegowina naby die Serwiese grens, September 1994.]] Op 16 April 1993 het die VN se Veiligheidsraad resolusie 819 goedgekeur waarin gelas word dat "alle partye&nbsp;... Srebrenica en omstreke as 'n veilige gebied hanteer wat vry sal wees van enige gewapende aanval of&nbsp;... vyandelike daad".<ref name="UN2">{{cite web|url=https://undocs.org/S/RES/819(1993)|id=S/RES/819(1993)|title=Resolution 819|publisher=United Nations|date=16 April 1993|at=para. No. 1}}</ref> Op 18 April het die eerste groep UNPROFOR-soldate in Srebrenica aangekom. UNPROFOR het Kanadese soldate ontplooi om dit te beskerm as een van vyf nuwe "veilige gebiede". UNPROFOR se teenwoordgheid het 'n algehele aanval voorkom, hoewel botsings en mortieraanvalle voortgeduur het.<ref name="Bartrop Essential Reference"/> On 8 Mei 1993 is ooreengekom om Srebrenica te demilitariseer. Volgens ’n VN-verslag, <blockquote>het generaal [Sefer] Halilovic en generaal Mladic ingestem tot maatreëls wat die hele Srebrenica-enklave en ... Zepa omvat het. ... Bosnies magte ... sou hulle wapens, ammunisie en landmyne aan VNPROFOR oorhandig, waarna Serwiese "swaar wapens en eenhede wat ’n bedreiging vir die gedemilitariseerde gebiede ... inhou, onttrek sal word". Anders as die vroeëre ooreenkoms het dit spesifiek bepaal dat Srebrenica as ’n "gedemilitariseerde sone" beskou moes word, soos daarna verwys word in die ... [[Geneefse konvensies]].</blockquote> Albei partye het die ooreenkoms geskend, hoewel twee jaar van betreklike stabiliteit op die instelling van die enklave gevolg het. Luitenant-kolonel Thom Karremans (bevelvoerder van die Nederlandse afdeling, die Dutchbat) het getuig Serwiese magte het sy personeel gekeer om na die enklave terug te keer en dat toerusting en ammunisie verhinder is om die gebied binne te kom. Bosniërs in Srebrenica het gekla oor aanvalle deur Serwiese soldate, terwyl dit vir die Serwiërs gelyk het asof Bosniese magte die "veilige gebied" as ’n gerieflike basis gebruik het om teenoffensiewe van stapel te stuur en dat VNPROFOR nie daarin geslaag het om dit te voorkom nie. Generaal Sefer Halilović het erken dat ARBiH-helikopters die vliegverbodsone geskend het en dat hy agt helikopters met ammunisie vir die 28ste Divisie gestuur het. ’n Sending van die Veiligheidsraad onder leiding van Diego Arria het op 25 April 1993 gearriveer en die Serwiërs in hulle verslag aan die VN veroordeel omdat hulle "’n stadige proses van volksmoord" gepleeg het.<ref name="UN report">{{cite web|title=Report of the Secretary-General pursuant to General Assembly resolution 53/35 – The fall of Srebrenica|url=https://undocs.org/A/54/549|website=undocs.org|publisher=United Nations|access-date=15 March 2017|pages=1–21, 55, 103–107|language=en}}</ref> Die sending het verklaar: "Serwiese magte moet terugtrek na punte van waar hulle nie die dorp kan aanval, teister of terroriseer nie." Pogings om die ARBiH te demilitariseer en die Serwiërs tot onttrekking te dwing het vrugteloos blyk te wees. Die ARBiH het die meeste van hulle swaar wapens, moderne toerusting en ammunisie in die omliggende woud versteek en slegs onbruikbare en ou wapens oorhandig.<ref name="NIOD Pt2Ch2" /> Die Serwiërs het geweier om van die frontlinies af terug te trek weens intelligensie wat hulle ontvang het oor die ARBiH se versteekte wapentuig.<ref name="auto1">{{cite web |date=17 January 2005 |title=Srebrenica: 'a safe area' Part 2 Dutchbat in the enclave |url=http://www.cnj.it/documentazione/Srebrenica/NIOD/NIOD%20Part%20II.pdf |access-date=5 May 2017 |work=Netherlands Institute of War Documentation}}</ref> In Maart 1994 het VNPROFOR 600 Nederlandse soldate ("Dutchbat") gestuur om die Kanadese te vervang. Teen Maart 1995 het Serwiese magte al die gebied rondom Srebrenica beheer en selfs VN-toegang tot die toevoerpad verhoed. Humanitêre hulp het afgeneem en lewensomstandighede het vinnig versleg.<ref name="Bartrop Essential Reference"/> VNPROFOR se teenwoordigheid het ’n algehele aanval op die veilige gebied voorkom, hoewel skermutselings en mortieraanvalle voortgeduur het.<ref name="Bartrop Essential Reference"/> Die Dutchbat het VNPROFOR se bevel gewaarsku oor die haglike toestande, maar VNPROFOR het geweier om humanitêre verligting of militêre ondersteuning te stuur.<ref name="Bartrop Essential Reference"/> ====Situasie versleg==== Teen vroeg in 1995 het al hoe minder voorraadkonvooie daarin geslaag om die enklave te bereik. Die situasie in Srebrenica en ander enklawes het ontaard in wettelose geweld namate prostitusie onder jong Moslemmeisies, diefstal en swartmarkbedrywighede toegeneem het.<ref>[[#refRamet2006|Ramet (2006)]], p. 443</ref> Reeds karige hulpbronne het verder afgeneem, en selfs die VN-magte het toenemend gevaarlik min kos, medisyne, ammunisie en brandstof gehad, totdat hulle uiteindelik gedwing is om te voet te patrolleer. Nederlandse soldate wat met verlof vertrek het, is nie toegelaat om terug te keer nie,<ref name="UN report" /> en hulle getal het van 600 tot 400 man afgeneem. In Maart en April het die Nederlandse soldate ’n opbou van Serwiese magte opgemerk. In Maart 1995 het Radovan Karadzic, president van die ''Republika Srpska'', ondanks druk van die internasionale gemeenskap om die oorlog te beëindig en pogings om oor vrede te onderhandel, ’n opdrag aan die RS oor langtermynstrategie in die enklave uitgereik. Die opdrag, bekend as "Opdrag 7", het bepaal die RS moes: {{blockquote|Die fisieke skeiding van Srebrenica van Zepa so gou moontlik voltooi en selfs kommunikasie tussen individue in die twee enklawes voorkom, en deur beplande en weldeurdagte gevegsoperasies ’n ondraaglike situasie van totale onveiligheid skep, met geen hoop op verdere oorlewing of lewe vir die inwoners van Srebrenica nie.<ref>{{cite web|url=http://www.icty.org/x/cases/krstic/acjug/en/krs-aj040419e.pdf#page=33|title=Prosecutor vs Krstic, Appeals Chamber Judgement|publisher=ICTY|date=19 April 2004|access-date=25 April 2017|page=29}}</ref>}} Teen middel 1995 was die humanitêre situasie in die enklave katastrofies. In Mei het Oric en sy staf, in opdrag, die enklave verlaat en senior offisiere in bevel van die 28ste Divisie daar gelaat. Laat in Junie en vroeg in Julie het die 28ste Divisie verslae uitgereik, waaronder dringende pleidooie dat die humanitêre korridor heropen moes word. Toe dit misluk, het Bosniese burgerlikes van honger begin sterf. Op 7 Julie het die burgemeester berig dat agt inwoners gesterf het.<ref>[http://www.hri.org/cgi-bin/brief?/news/misc/misc-news/1995/95-07-11_1.misc.txt BALKAN WATCH The Balkan Institute 10 July 1995 A Weekly Review of Current Events Volume 2.26 Week in Review 3–9 July 1995]</ref> Op 4 Junie het die VNPROFOR-bevelvoerder Bernard Janvier, ’n Fransman, in die geheim met Ratko Mladic vergader om die vrylating van gyselaars te verkry, van wie baie Frans was. Mladic het van Janvier geëis dat daar geen verdere lugaanvalle sou wees nie.<ref>{{cite web |title=Remarks by the High Commissioner to the Security Council meeting on Bosnia and Herzegovina (Srebrenica) |url=https://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=16218&LangID=E |website=ohchr}}</ref> In die weke voor die aanval op Srebrenica deur die Serwiërs is ARBiH-magte deur die hoë bevel gelas om afleidings- en ontwrigtingsaanvalle op die RS uit te voer.{{sfn|Ingrao|2012|p=218}} Op een geleentheid, op 25 Junie, het ARBiH-magte RS-eenhede op die Sarajevo-Zvornik-pad aangeval, groot ongevalle toegedien en RS-voorraaddepots geplunder.{{sfn|Ingrao|2012|p=218}} ====6-11 Julie 1995: Serwiese oorname==== Die Serwiese offensief teen Srebrenica het op 6 Julie in alle erns begin. Die RS, met 2&nbsp;000 soldate, was in die minderheid en het nie verwag die aanval sou ’n maklike oorwinning wees nie.{{sfn|Ingrao|2012|p=218}} Vyf VNPROFOR-waarnemingsposte in die suide van die enklave het geval in die aangesig van die Bosnies-Serwiese opmars. Sommige Nederlandse soldate het na die enklave teruggetrek nadat hulle waarnemingsposte aangeval is, terwyl die bemannings van die ander poste aan die Serwiërs oorgegee het. Die verdedigende Bosniese magte, wat 6&nbsp;000 man getel het, het onder vuur gekom en is na die dorp teruggedwing. Toe die suidelike gebied oorgeneem word, het sowat 4&nbsp;000 Bosniërs, wat in ’n nabygeleë Sweedse behuisingskompleks vir vlugtelinge gewoon het, noordwaarts na Srebrenica gevlug. Nederlandse soldate het berig die oprukkende Serwiërs "suiwer" die huise in die suide van die enklave.<ref name="Krstic 2001 takeover">{{cite web |url=http://www.icty.org/x/cases/krstic/tjug/en/krs-tj010802e.pdf |title=Krstic Judgement Part II. Findings of Fact |pages=10–18, 27, 32–92 |date=2 August 2001 |publisher=ICTY }}</ref> [[Beeld:Pantserrupsvoertuig YPR-765.jpg|thumb|240px|links|’n Nederlandse YPR-765 van die soort wat in Srebrenica gebruik is.]] Op 8 Julie het ’n Nederlandse YPR-765-pantservoertuig onder Serwiese vuur gekom en teruggetrek. ’n Groep Bosniërs het geëis dat die voertuig bly om hulle te verdedig en ’n tydelike versperring opgerig om sy terugtrekking te verhinder. Toe die voertuig wel terugtrek, het ’n Bosniese boer wat die versperring beman het, ’n handgranaat daarop gegooi en die Nederlandse soldaat Raviv van Renssen gedood.<ref name="LeBor2008">{{cite book|last1=LeBor|first1=Adam|title="Complicity with Evil": The United Nations in the Age of Modern Genocide|date=1 October 2008|publisher=Yale University Press|isbn=978-0300135145|page=97}}</ref> Op 9 Julie, aangemoedig deur sukses, min weerstand van die gedemilitariseerde Bosniërs en ’n gebrek aan reaksie van die internasionale gemeenskap, het president Karadzic ’n nuwe bevel uitgereik wat 1&nbsp;500<ref>{{cite news |publisher=CNN |url=http://www.cnn.com/WORLD/Bosnia/updates/july95/7-11/index4.html|title=1,500 Bosnian Serb troops overran the enclave of Srebrenica |date=11 July 1995 |access-date=7 October 2012}}</ref> Serwiese soldate gemagtig het om Srebrenica in te neem.<ref name="Krstic 2001 takeover"/> Die volgende oggend, 10 Julie, het luitenant-kolonel Karremans dringende versoeke vir lugsteun tot Navo gerig om Srebrenica te verdedig terwyl skares die strate gevul het, waarvan sommige wapens gedra het. RS-tenks het nader gekom, en Navo-lugaanvalle daarop het op 11 Julie begin. Bomwerpers het probeer om RS-artillerieposisies buite die dorp aan te val, maar swak sigbaarheid het Navo gedwing om die aanvalle te kanselleer. Nog lugaanvalle is gekanselleer nadat die RS gedreig het om die VN se Potocari-kompleks te bombardeer, Nederlandse en Franse militêre gyselaars dood te maak en omliggende plekke aan te val waar 20&nbsp;000 tot 30&nbsp;000 burgerlike vlugtelinge saamgedrom het.<ref name="Krstic 2001 takeover"/> Dertig Dutchbat-soldate is deur Mladic se troepe as gyselaars geneem.<ref name="Bartrop Essential Reference"/> Laat die middag van 11 Julie het Mladic, vergesel van ander RS-offisiere, triomfantlik deur die verlate strate van Srebrenica gestap.<ref name="Krstic 2001 takeover"/> Dié aand<ref>{{cite news|url=http://www.thedailybeast.com/articles/2011/07/13/the-fatal-toast-before-the-srebrenica-massacre.html|title=Dutch Court Rules Netherlands Responsible for Three Deaths in Srebrenica Massacre in Bosnia |work=The Daily Beast|date=13 July 2011|last1=Visser|first1=Nadette De}}</ref> is luitenant-kolonel Karremans verfilm terwyl hy saam met Mladic ’n heildronk instel tydens die mislukte onderhandelings oor die lot van die burgerlike bevolking wat in Potocari byeengekom het.<ref name="spiegel.de"/><ref name="Daruvalla">{{cite magazine |url=http://www.time.com/time/europe/magazine/article/0,13005,901020429-232505,00.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20050316044527/http://www.time.com/time/europe/magazine/article/0,13005,901020429-232505,00.html |url-status=dead |archive-date=16 March 2005 |title=Anatomy of a Massacre |magazine=Time |last=Daruvalla |first=Abi |access-date=20 July 2006|date=21 April 2002}}</ref> ==Die slagting== ===Al hoe meer vlugtelinge in Potocari=== [[Beeld:Dutchbat HQ 2009.jpg||thumb|250px|Hoofkwartier in Potočari vir Nederlandse Dutchbat-soldate. Die gebou was ’n onbruikte batteryfabriek.]] Teen die aand van 11 Julie was ongeveer 20 000 - 25 000 Bosniese vlugtelinge uit Srebrenica in Potocari saamgetrek en het hulle beskerming binne die VNPROFOR-hoofkwartier van die Dutchbat gesoek. Verskeie duisende het die kompleks binnegegaan, terwyl die res oor die aangrensende fabrieke en velde versprei was. Hoewel die meeste vroue, kinders, bejaardes of gestremdes was, het 63 getuies beraam dat daar minstens 300 mans binne die kompleks en tussen 600 en 900 in die skare buite was.<ref name="ICTY">{{Cite web|url=http://www.icty.org/x/cases/krstic/acjug/en/krs-aj040419e.pdf|title=Prosecutor vs. Kristic, Judgement}}</ref> Daar was "min kos en water" en dit was verstikkend warm. ’n Dutchbat-offisier het die toneel beskryf: {{blockquote|Hulle was paniekerig, hulle was bang, en hulle het mekaar vasgedruk teen die soldate, my soldate, die VN-soldate wat probeer het om hulle te kalmeer. Mense wat geval het, is vertrap. Dit was ’n chaotiese situasie.<ref name="ICTY" />}} Op 12 Julie het die VN se Veiligheidsraad kommer in resolusie 1004 uitgespreek oor die humanitêre situasie in Potocari, die offensief deur Bosnies-Serwiese magte veroordeel en hulle onmiddellike onttrekking geëis. Op 13 Julie het die Nederlandse magte vyf Bosniese vlugtelinge uit die kompleks verdryf, ondanks die wete dat mans buite vermoor word.<ref name="NYT9613">{{cite news|title=Dutch Peacekeepers Are Found Responsible for Deaths|url=https://www.nytimes.com/2013/09/07/world/europe/dutch-peacekeepers-are-found-responsible-for-deaths.html|access-date=7 September 2013|newspaper=The New York Times|date=6 September 2013|first=Marlise |last=Simons|}}</ref> ===Misdade in Potocari === Op 12 Julie kon die vlugtelinge in die kompleks sien hoe RS-lede huise en hooimiedens aan die brand steek. Deur die loop van die middag het Serwiese soldate tussen die skare beweeg en die summiere teregstelling van mans het plaasgevind.<ref name="ICTY"/> Op die oggend van 12 Julie het ’n getuie ’n hoop van 20-30 lyke gesien wat agter die vervoergebou opgestapel was, langs ’n trekkeragtige masjien. ’n Ander getuie het verklaar dat hy gesien het hoe ’n soldaat ’n kind met ’n mes doodsteek, in die middel van ’n skare Bosniërs. Hy het gesien hoe Serwiese soldate meer as 100 Bosniese mans agter die sinkfabriek teregstel en toe hul liggame op ’n vragmotor laai, hoewel die aantal en aard van die moorde van ander getuienis in die verhoorrekord verskil het, wat aandui die moorde in Potocari was sporadies van aard. Soldate het mense uit die skare uitgesoek en hulle weggeneem. ’n Getuie het vertel hoe drie broers – een ’n kind en die ander twee tieners – in die nag weggeneem is. Toe die seuns se ma na hulle gaan soek, het sy hulle naak gevind met hul kele afgesny.<ref name="ICTY"/><ref name="Krstic 2001 takeover"/> Daardie nag het ’n Nederlandse mediese ordonnans twee Serwiese soldate gesien wat ’n vrou verkrag<ref name="Krstic 2001 takeover"/> ’n Oorlewende, Zarfa Turkovic, het die gruwels beskryf: "Twee Serwiese soldate het haar bene gevat en dit in die lug opgelig, terwyl die derde haar begin verkrag het. Vier van hulle het beurte met haar geneem. Mense was stil, en niemand het beweeg nie. Sy het geskree en uitgeroep en hulle gesmeek om te stop. Hulle het ’n lap in haar mond gedruk, en toe het ons net stil snikke gehoor."<ref>{{cite news|url=https://apnews.com/article/736bd951f0ad2fe504a32d3476bde222|title=Srebrenicans Detail Serb Gang Rape, Other Atrocities|date=17 July 1995|work=Associated Press|first=Snjezana|last=Vukic}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.markdanner.com/articles/show/62|first=Mark|last=Danner|title=The US and the Yugoslav Catastrophe|date=20 November 1997|work=The New York Review of Books|access-date=2 June 2009|archive-date=28 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181228034959/http://www.markdanner.com/articles/show/62|url-status=dead}}</ref> ====Moord op Bosniese mans en seuns==== Van die oggend van 12 Julie af het Serwiese magte begin om mans en seuns uit die vlugtelingbevolking in Potocari bymekaar te maak en hulle op afsonderlike plekke aan te hou, en namate die vlugtelinge begin het om op die busse te klim wat noordwaarts na Bosniesbeheerde gebied op pad was, het Serwiese soldate mans van militêre ouderdom wat probeer het om aan boord te klim, uitgesonder. Soms is jonger en ouer mans ook voorgekeer (sommige net 14).<ref>{{cite web|url=http://www.icty.org/x/cases/krstic/trans/en/000726ed.htm |title=Separation of boys, Krstic ICTY Potocari |publisher=International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia |date=26 July 2000 |access-date=26 May 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.icty.org/x/cases/popovic/trans/en/070206ED.htm |title=Separation, Popovic ICTY |publisher=International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia |access-date=26 May 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.icty.org/x/cases/krstic/trans/en/000411ed.htm |title=Separation, Krstic ICTY |publisher=International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia |date=11 July 1995 |access-date=26 May 2011}}</ref> Dié mans is na ’n gebou geneem wat die "Withuis" genoem is. Teen die aand van 12 Julie het majoor Franken van die Dutchbat gehoor geen mans kom saam met die vroue en kinders by hul bestemming in Kladanj aan nie.<ref name="ICTY" /> UNHCR se direkteur van operasies, Peter Walsh, is deur die hoof van die sending, Damaso Feci, na Srebrenica gestuur om te bepaal watter noodhulp vinnig verskaf kon word. Walsh en sy span het die middag by Gostilj, net buite Srebrenica, aangekom maar is deur RS-magte teruggewys. Ondanks hulle aanspraak op vryheid van beweging, is die UNHCR-span nie toegelaat om voort te gaan nie en is hulle gedwing om noordwaarts terug te keer na Bijeljina. Deur die loop van die tyd het Walsh verslae oor die ontwikkelende situasie aan UNHCR in Zagreb teruggestuur, insluitend sy waarneming van die gedwonge verskuiwing en mishandeling van Moslemmans en -seuns, asook die geluide van teregstellings wat plaasgevind het. Op 13 Julie het Dutchbat-troepe duidelike tekens gesien dat Serwiese soldate Bosniese mans wat uitgesonder is, vermoor het. Korporaal Vaasen het gesien hoe twee soldate ’n man agter die "Withuis" neem, ’n skoot gehoor en gesien hoe die twee soldate alleen terugkom. ’n Ander Dutchbat-offisier het gesien hoe Serwiese soldate ’n ongewapende man met ’n skoot in die kop vermoor, en het deur die loop van die middag 20-40 keer per uur geweerskote gehoor. Toe die Dutchbat-soldate aan kolonel Joseph Kingori, ’n militêre waarnemer van die VN, daarvan vertel, het Kingori ondersoek gaan instel. Hy het geweerskote gehoor toe hy nader kom, maar is deur Serwiese soldate voorgekeer.<ref name="ICTY"/> Sommige teregstellings is snags onder boogligte uitgevoer, waarna stootskrapers die liggame in massagrafte gestoot het.<ref name="CNN-2006-05-03">Graham Jones. [http://www.cnn.com/2006/WORLD/europe/02/22/warcrimes.srebrenica/ "Srebrenica: A Triumph of Evil"]. CNN, 3 May 2006</ref> Volgens getuienis wat deur die Franse polisieman Jean-René Ruez van Bosniërs versamel is, is sommige mense lewendig begrawe; hy het getuienis aangehoor waarin beskryf is hoe Serwiese magte vlugtelinge doodgemaak en gemartel het, hoe strate met lyke besaai was, hoe mense selfmoord gepleeg het om te voorkom dat hulle neus, lippe en ore afgesny word, en hoe volwassenes gedwing is om toe te kyk terwyl soldate hul kinders doodmaak.<ref name="CNN-2006-05-03"/> ==Verwysings== {{Verwysings|3}} ==Skakels== {{vertaaluit| taalafk = en | il = Srebrenica massacre}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geskiedenis van Bosnië en Herzegowina]] gjuw6cyaj1ts5r3strwj0ctdre9s4du 0 468722 2965422 2965404 2026-09-06T12:04:23Z Sobaka 328 Beeld 2965422 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Lewende tapisserie in Suid-Afrika.png|duimnael|KI gegenereerde voorstelling van die diversiteit van Suid-Afrika se kultuur.]] '''Kultuur in Suid-Afrika''' omvat die uiteenlopende tale, gebruike, geloofstradisies, kunsvorme, kennisstelsels en maatskaplike praktyke van die [[Suid-Afrika|land]] se bevolking. Dit het ontwikkel uit die wisselwerking tussen inheemse Suider-Afrikaanse gemeenskappe, Europese kolonisasie, [[slawerny]], migrasie uit ander dele van [[Afrika]] en [[Asië]], industrialisering en [[verstedeliking]]. Suid-Afrikaanse kultuur vorm gevolglik nie 'n enkele, homogene tradisie nie, maar bestaan uit talle plaaslike en gemeenskapsgebonde kulture wat mekaar oor tyd beïnvloed het. Die land se kulturele verskeidenheid kom onder meer tot uiting in sy tale, mondelinge tradisies, godsdienste, verwantskapstelsels, [[musiek]], [[dans]], [[letterkunde]], [[beeldende kunste]], [[argitektuur]], [[kleredrag]], [[kookkuns]] en [[sport]]. [[Suid-Afrika]] het twaalf amptelike tale, terwyl verskeie ander tale ook gebruik word. Hieronder tel tale wat met Khoe- en San-gemeenskappe verbind word, waarvan sommige ernstig bedreig is.<ref name="du Plessis2019">{{cite journal |last1=du Plessis |first1=Menán |title=The Khoisan Languages of Southern Africa: Facts, Theories and Confusions |journal=Critical Arts |year=2019 |volume=33 |issue=4–5 |pages=1–22 |issn=0256-0046 |doi=10.1080/02560046.2019.1647256 |s2cid=203429045}}</ref> [[Engels]] word wyd in die handel, hoër onderwys, die media en die openbare administrasie gebruik, maar is slegs een deel van die land se meertalige kultuurlandskap.<ref name="PoselZeller2011">{{cite journal |last1=Posel |first1=Dorrit |last2=Zeller |first2=Jochen |title=Home language and English language ability in South Africa: Insights from new data |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |volume=29 |issue=2 |year=2011 |pages=115–126 |issn=1607-3614 |doi=10.2989/16073614.2011.633360 |hdl=10413/8453 |s2cid=145123143 |hdl-access=free}}</ref> [[Kolonialisme]] en [[apartheid]] het 'n ingrypende invloed op die ontwikkeling en institusionele ordening van Suid-Afrikaanse kultuur gehad. Onder [[apartheid]] is mense volgens statutêre raskategorieë geklassifiseer en is woongebiede, onderwys, werk, openbare geriewe en talle vorme van sosiale omgang deur rasseskeiding gereguleer. Hoewel hierdie wetgewing teen die vroeë 1990's herroep is, beïnvloed die historiese kategorieë en die ongelykhede wat daarmee saamhang steeds identiteit, kultuurproduksie en die alledaagse lewe.<ref name="Posel2001">{{cite journal |url=http://www.transformation.und.ac.za/issue%2047/47%20posel1.pdf |title=What's in a name? Racial categorisations under apartheid and their afterlife |archive-url=https://web.archive.org/web/20061108101109/http://www.transformation.und.ac.za/issue%2047/47%20posel1.pdf |archive-date=8 November 2006 |journal=Transformation |issn=0258-7696 |year=2001 |last=Posel |first=Deborah |pages=50–74}}</ref><ref name="Pillay2019">{{cite book |last1=Pillay |first1=Kathryn |title=The Palgrave Handbook of Ethnicity |chapter=Indian Identity in South Africa |year=2019 |pages=77–92 |doi=10.1007/978-981-13-2898-5_9 |isbn=978-981-13-2897-8 |doi-access=free}}</ref> Sedert die beëindiging van apartheid word Suid-Afrikaanse [[kultuur]] ook gevorm deur demokratisering, internasionalisering, interne en oorgrensmigrasie, digitale kommunikasie en voortdurende debatte oor [[erfenis]], [[taal]], [[grond]], [[identiteit]] en dekolonisering. Gemeenskaplike nasionale simbole en kulturele praktyke bestaan naas sterk streeks-, taal-, godsdienstige en etniese identiteite. Die begrip "Suid-Afrikaanse kultuur" verwys daarom sowel na gedeelde ervarings as na die verskillende en soms betwiste maniere waarop Suid-Afrikaners hul [[geskiedenis]] en identiteit vertolk. ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Kultuur]] [[Kategorie:Suid-Afrika]] mxt1eypslcnrpmn1ubspbnrrap55wzk 2965423 2965422 2026-09-06T13:05:05Z Sobaka 328 sjaboon 2965423 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Lewende tapisserie in Suid-Afrika.png|duimnael|KI gegenereerde voorstelling van die diversiteit van Suid-Afrika se kultuur.]] '''Kultuur in Suid-Afrika''' omvat die uiteenlopende tale, gebruike, geloofstradisies, kunsvorme, kennisstelsels en maatskaplike praktyke van die [[Suid-Afrika|land]] se bevolking. Dit het ontwikkel uit die wisselwerking tussen inheemse Suider-Afrikaanse gemeenskappe, Europese kolonisasie, [[slawerny]], migrasie uit ander dele van [[Afrika]] en [[Asië]], industrialisering en [[verstedeliking]]. Suid-Afrikaanse kultuur vorm gevolglik nie 'n enkele, homogene tradisie nie, maar bestaan uit talle plaaslike en gemeenskapsgebonde kulture wat mekaar oor tyd beïnvloed het. Die land se kulturele verskeidenheid kom onder meer tot uiting in sy tale, mondelinge tradisies, godsdienste, verwantskapstelsels, [[musiek]], [[dans]], [[letterkunde]], [[beeldende kunste]], [[argitektuur]], [[kleredrag]], [[kookkuns]] en [[sport]]. [[Suid-Afrika]] het twaalf amptelike tale, terwyl verskeie ander tale ook gebruik word. Hieronder tel tale wat met Khoe- en San-gemeenskappe verbind word, waarvan sommige ernstig bedreig is.<ref name="du Plessis2019">{{cite journal |last1=du Plessis |first1=Menán |title=The Khoisan Languages of Southern Africa: Facts, Theories and Confusions |journal=Critical Arts |year=2019 |volume=33 |issue=4–5 |pages=1–22 |issn=0256-0046 |doi=10.1080/02560046.2019.1647256 |s2cid=203429045}}</ref> [[Engels]] word wyd in die handel, hoër onderwys, die media en die openbare administrasie gebruik, maar is slegs een deel van die land se meertalige kultuurlandskap.<ref name="PoselZeller2011">{{cite journal |last1=Posel |first1=Dorrit |last2=Zeller |first2=Jochen |title=Home language and English language ability in South Africa: Insights from new data |journal=Southern African Linguistics and Applied Language Studies |volume=29 |issue=2 |year=2011 |pages=115–126 |issn=1607-3614 |doi=10.2989/16073614.2011.633360 |hdl=10413/8453 |s2cid=145123143 |hdl-access=free}}</ref> [[Kolonialisme]] en [[apartheid]] het 'n ingrypende invloed op die ontwikkeling en institusionele ordening van Suid-Afrikaanse kultuur gehad. Onder [[apartheid]] is mense volgens statutêre raskategorieë geklassifiseer en is woongebiede, onderwys, werk, openbare geriewe en talle vorme van sosiale omgang deur rasseskeiding gereguleer. Hoewel hierdie wetgewing teen die vroeë 1990's herroep is, beïnvloed die historiese kategorieë en die ongelykhede wat daarmee saamhang steeds identiteit, kultuurproduksie en die alledaagse lewe.<ref name="Posel2001">{{cite journal |url=http://www.transformation.und.ac.za/issue%2047/47%20posel1.pdf |title=What's in a name? Racial categorisations under apartheid and their afterlife |archive-url=https://web.archive.org/web/20061108101109/http://www.transformation.und.ac.za/issue%2047/47%20posel1.pdf |archive-date=8 November 2006 |journal=Transformation |issn=0258-7696 |year=2001 |last=Posel |first=Deborah |pages=50–74}}</ref><ref name="Pillay2019">{{cite book |last1=Pillay |first1=Kathryn |title=The Palgrave Handbook of Ethnicity |chapter=Indian Identity in South Africa |year=2019 |pages=77–92 |doi=10.1007/978-981-13-2898-5_9 |isbn=978-981-13-2897-8 |doi-access=free}}</ref> Sedert die beëindiging van apartheid word Suid-Afrikaanse [[kultuur]] ook gevorm deur demokratisering, internasionalisering, interne en oorgrensmigrasie, digitale kommunikasie en voortdurende debatte oor [[erfenis]], [[taal]], [[grond]], [[identiteit]] en dekolonisering. Gemeenskaplike nasionale simbole en kulturele praktyke bestaan naas sterk streeks-, taal-, godsdienstige en etniese identiteite. Die begrip "Suid-Afrikaanse kultuur" verwys daarom sowel na gedeelde ervarings as na die verskillende en soms betwiste maniere waarop Suid-Afrikaners hul [[geskiedenis]] en identiteit vertolk. ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Artikels oor Suid-Afrika}} {{Normdata}} [[Kategorie:Kultuur]] [[Kategorie:Suid-Afrika]] rjnhr7wih6n8zfas186ennbrpfy9nnt 0 468727 2965424 2026-09-06T13:07:09Z Sobaka 328 Stuur aan na [[Kultuur in Suid-Afrika]] 2965424 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Kultuur in Suid-Afrika]] tbisif7vd2zf3oaxnc9ax9l33vfpivy 0 468728 2965435 2026-09-06T14:23:42Z Lefcentreright 92804 Nuwe artikel! 2965435 wikitext text/x-wiki {{databoks}} Die '''Vishoek-spoorwegstasie''' ([[Engels]]: ''Fish Hoek railway station'') is 'n [[spoorwegstasie]] in [[Vishoek]] aan die westelike [[Valsbaai|Valsbaaikus]]. Die stasie lê op die [[Suidelike Lyn]] van [[Metrorail#Wes-Kaapstreek|Metrorail Wes-Kaap]] se spoornetwerk. Dit dien as 'n terminus vir sommige treine op die Suidelike Lyn. Die stasie is op 1 Desember 1890 amptelik geopen. ==Geskiedenis== Die Vishoek-spoorwegstasie is op 1 Desember 1890, as die eerste stasie op die uitbreiding van [[Kalkbaai]] na [[Simonstad]].<ref>{{Cite web|url=https://simonstown.org/wp-content/uploads/2022/06/July-2013_WM.pdf|title=Simon's Town Historical Bulletin|date=Julie 2013|access-date=6 September 2026}}</ref> Die eerste wagkamers is in 1910 aan weerskante van die perron gebou.<ref name="GKE">{{Cite web|url=https://www.goldkeyeducation.com/download/FishHoekTimeline1June.pdf|title=Fish Hoek Historical Timeline|website=Golden Key Education|access-date=6 September 2026}}</ref> In 1919 is die stasie sowat 100 meter noordwaarts na sy huidige ligging verskuif weens toenemende treinverkeer. In 1923 is die eerste elektriese ligte by die stasie geïnstalleer. Die spoorlyn is in 1928 geëlektrifiseer.<ref name="GKE"/> 'n Jaar daarna is die nuwe stasiegebou gebou en die gebou is steeds vandag in gebruik.<ref name="GKE"/> Tydens die 1950s is daar 'n tweede voetgangeronderpad by die stasie gebou vir gebruik deur nie-blankes weens [[apartheid]]swette.<ref name="GKE"/> ==Infrastruktuur== Die stasie het drie platforms, 'n een sy-platform en een eiland-platform, en drie spore. Die stasie het ook 'n Park-and-Ride parkeerarea wat deur die Stad Kaapstad Metropolitaanse Munisipaliteit bestuur word.<ref>{{Cite web|url=https://www.capetown.gov.za/_documents/resource.capetown.gov.za/documentcentre/Documents/Forms,%20notices,%20tariffs%20and%20lists/Park-and-Ride_Stations_and_Street_Names_List.pdf|title=Park-and-Ride Facilities|website=Stad Kaapstad Metropolitaanse Munisipaliteit|access-date=6 September 2026}}</ref> ==1928 ontsporing== Op 5 Januarie 1928 het 'n stoomtrein by die stasie ontspoor. Ses pendelaar is oorlede, terwyl 28 pendelaars beseer is. Ná die ongeluk het die Minister van Spoorweë die Suid-parlement toegespreek, sy medelye met die slagoffers se families betuig en 'n formele ondersoek aangekondig.<ref>{{Webaanhaling|url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/285344424|titel= Off The Rails|werk=Trove|uitgewer=National Library of Australia|toegang=6 September 2026}}</ref> Geen direkte veiligheidsverbeterings is ná die voorval aangeteken nie, maar die spoorlyn is later daardie jaar geëlektrifiseer wat beter spoorweginfrastruktuur daarmee gebring het. ==Verwysings== {{verwysings}} [[Kategorie:Treinstasies (Suid-Afrika)]] [[Kategorie:Suidelike Lyn]] ap82p4va0af8p4euoujnhr3i4w4igoh 2965441 2965435 2026-09-06T14:36:41Z Lefcentreright 92804 +Galery 2965441 wikitext text/x-wiki {{databoks}} Die '''Vishoek-spoorwegstasie''' ([[Engels]]: ''Fish Hoek railway station'') is 'n [[spoorwegstasie]] in [[Vishoek]] aan die westelike [[Valsbaai|Valsbaaikus]]. Die stasie lê op die [[Suidelike Lyn]] van [[Metrorail#Wes-Kaapstreek|Metrorail Wes-Kaap]] se spoornetwerk. Dit dien as 'n terminus vir sommige treine op die Suidelike Lyn. Die stasie is op 1 Desember 1890 amptelik geopen. ==Geskiedenis== Die Vishoek-spoorwegstasie is op 1 Desember 1890, as die eerste stasie op die uitbreiding van [[Kalkbaai]] na [[Simonstad]].<ref>{{Cite web|url=https://simonstown.org/wp-content/uploads/2022/06/July-2013_WM.pdf|title=Simon's Town Historical Bulletin|date=Julie 2013|access-date=6 September 2026}}</ref> Die eerste wagkamers is in 1910 aan weerskante van die perron gebou.<ref name="GKE">{{Cite web|url=https://www.goldkeyeducation.com/download/FishHoekTimeline1June.pdf|title=Fish Hoek Historical Timeline|website=Golden Key Education|access-date=6 September 2026}}</ref> In 1919 is die stasie sowat 100 meter noordwaarts na sy huidige ligging verskuif weens toenemende treinverkeer. In 1923 is die eerste elektriese ligte by die stasie geïnstalleer. Die spoorlyn is in 1928 geëlektrifiseer.<ref name="GKE"/> 'n Jaar daarna is die nuwe stasiegebou gebou en die gebou is steeds vandag in gebruik.<ref name="GKE"/> Tydens die 1950s is daar 'n tweede voetgangeronderpad by die stasie gebou vir gebruik deur nie-blankes weens [[apartheid]]swette.<ref name="GKE"/> ==Infrastruktuur== Die stasie het drie platforms, 'n een sy-platform en een eiland-platform, en drie spore. Die stasie het ook 'n Park-and-Ride parkeerarea wat deur die Stad Kaapstad Metropolitaanse Munisipaliteit bestuur word.<ref>{{Cite web|url=https://www.capetown.gov.za/_documents/resource.capetown.gov.za/documentcentre/Documents/Forms,%20notices,%20tariffs%20and%20lists/Park-and-Ride_Stations_and_Street_Names_List.pdf|title=Park-and-Ride Facilities|website=Stad Kaapstad Metropolitaanse Munisipaliteit|access-date=6 September 2026}}</ref> ==Galery== <gallery mode="packed" heights="180" style="text-align:left" caption="Die stasie in Julie 2026"> Lêer:Bahnhof Fish Hoek Gleisseite.jpg Lêer:Platforms of Fish Hoek railway station June 2026.jpg Lêer:Fish Hoek Stationsschild.jpg Lêer:Together X'trapolis Mega and 5M2 at Fish Hoek.jpg </gallery> ==1928 ontsporing== Op 5 Januarie 1928 het 'n stoomtrein by die stasie ontspoor. Ses pendelaar is oorlede, terwyl 28 pendelaars beseer is. Ná die ongeluk het die Minister van Spoorweë die Suid-parlement toegespreek, sy medelye met die slagoffers se families betuig en 'n formele ondersoek aangekondig.<ref>{{Webaanhaling|url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/285344424|titel= Off The Rails|werk=Trove|uitgewer=National Library of Australia|toegang=6 September 2026}}</ref> Geen direkte veiligheidsverbeterings is ná die voorval aangeteken nie, maar die spoorlyn is later daardie jaar geëlektrifiseer wat beter spoorweginfrastruktuur daarmee gebring het. ==Verwysings== {{verwysings}} [[Kategorie:Treinstasies (Suid-Afrika)]] [[Kategorie:Suidelike Lyn]] 65nsa00g3i2t4p9xqonbnpurj49m5ew 2965442 2965441 2026-09-06T14:37:05Z Lefcentreright 92804 /* Galery */ Verbeter 2965442 wikitext text/x-wiki {{databoks}} Die '''Vishoek-spoorwegstasie''' ([[Engels]]: ''Fish Hoek railway station'') is 'n [[spoorwegstasie]] in [[Vishoek]] aan die westelike [[Valsbaai|Valsbaaikus]]. Die stasie lê op die [[Suidelike Lyn]] van [[Metrorail#Wes-Kaapstreek|Metrorail Wes-Kaap]] se spoornetwerk. Dit dien as 'n terminus vir sommige treine op die Suidelike Lyn. Die stasie is op 1 Desember 1890 amptelik geopen. ==Geskiedenis== Die Vishoek-spoorwegstasie is op 1 Desember 1890, as die eerste stasie op die uitbreiding van [[Kalkbaai]] na [[Simonstad]].<ref>{{Cite web|url=https://simonstown.org/wp-content/uploads/2022/06/July-2013_WM.pdf|title=Simon's Town Historical Bulletin|date=Julie 2013|access-date=6 September 2026}}</ref> Die eerste wagkamers is in 1910 aan weerskante van die perron gebou.<ref name="GKE">{{Cite web|url=https://www.goldkeyeducation.com/download/FishHoekTimeline1June.pdf|title=Fish Hoek Historical Timeline|website=Golden Key Education|access-date=6 September 2026}}</ref> In 1919 is die stasie sowat 100 meter noordwaarts na sy huidige ligging verskuif weens toenemende treinverkeer. In 1923 is die eerste elektriese ligte by die stasie geïnstalleer. Die spoorlyn is in 1928 geëlektrifiseer.<ref name="GKE"/> 'n Jaar daarna is die nuwe stasiegebou gebou en die gebou is steeds vandag in gebruik.<ref name="GKE"/> Tydens die 1950s is daar 'n tweede voetgangeronderpad by die stasie gebou vir gebruik deur nie-blankes weens [[apartheid]]swette.<ref name="GKE"/> ==Infrastruktuur== Die stasie het drie platforms, 'n een sy-platform en een eiland-platform, en drie spore. Die stasie het ook 'n Park-and-Ride parkeerarea wat deur die Stad Kaapstad Metropolitaanse Munisipaliteit bestuur word.<ref>{{Cite web|url=https://www.capetown.gov.za/_documents/resource.capetown.gov.za/documentcentre/Documents/Forms,%20notices,%20tariffs%20and%20lists/Park-and-Ride_Stations_and_Street_Names_List.pdf|title=Park-and-Ride Facilities|website=Stad Kaapstad Metropolitaanse Munisipaliteit|access-date=6 September 2026}}</ref> ==Galery== <gallery mode="packed" heights="120" style="text-align:left" caption="Die stasie in Julie 2026"> Lêer:Bahnhof Fish Hoek Gleisseite.jpg Lêer:Platforms of Fish Hoek railway station June 2026.jpg Lêer:Fish Hoek Stationsschild.jpg Lêer:Together X'trapolis Mega and 5M2 at Fish Hoek.jpg </gallery> ==1928 ontsporing== Op 5 Januarie 1928 het 'n stoomtrein by die stasie ontspoor. Ses pendelaar is oorlede, terwyl 28 pendelaars beseer is. Ná die ongeluk het die Minister van Spoorweë die Suid-parlement toegespreek, sy medelye met die slagoffers se families betuig en 'n formele ondersoek aangekondig.<ref>{{Webaanhaling|url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/285344424|titel= Off The Rails|werk=Trove|uitgewer=National Library of Australia|toegang=6 September 2026}}</ref> Geen direkte veiligheidsverbeterings is ná die voorval aangeteken nie, maar die spoorlyn is later daardie jaar geëlektrifiseer wat beter spoorweginfrastruktuur daarmee gebring het. ==Verwysings== {{verwysings}} [[Kategorie:Treinstasies (Suid-Afrika)]] [[Kategorie:Suidelike Lyn]] fg128u92q279a07xdu318wc1ljd03xn 2965443 2965442 2026-09-06T14:37:30Z Lefcentreright 92804 Skuif dit eerder af 2965443 wikitext text/x-wiki {{databoks}} Die '''Vishoek-spoorwegstasie''' ([[Engels]]: ''Fish Hoek railway station'') is 'n [[spoorwegstasie]] in [[Vishoek]] aan die westelike [[Valsbaai|Valsbaaikus]]. Die stasie lê op die [[Suidelike Lyn]] van [[Metrorail#Wes-Kaapstreek|Metrorail Wes-Kaap]] se spoornetwerk. Dit dien as 'n terminus vir sommige treine op die Suidelike Lyn. Die stasie is op 1 Desember 1890 amptelik geopen. ==Geskiedenis== Die Vishoek-spoorwegstasie is op 1 Desember 1890, as die eerste stasie op die uitbreiding van [[Kalkbaai]] na [[Simonstad]].<ref>{{Cite web|url=https://simonstown.org/wp-content/uploads/2022/06/July-2013_WM.pdf|title=Simon's Town Historical Bulletin|date=Julie 2013|access-date=6 September 2026}}</ref> Die eerste wagkamers is in 1910 aan weerskante van die perron gebou.<ref name="GKE">{{Cite web|url=https://www.goldkeyeducation.com/download/FishHoekTimeline1June.pdf|title=Fish Hoek Historical Timeline|website=Golden Key Education|access-date=6 September 2026}}</ref> In 1919 is die stasie sowat 100 meter noordwaarts na sy huidige ligging verskuif weens toenemende treinverkeer. In 1923 is die eerste elektriese ligte by die stasie geïnstalleer. Die spoorlyn is in 1928 geëlektrifiseer.<ref name="GKE"/> 'n Jaar daarna is die nuwe stasiegebou gebou en die gebou is steeds vandag in gebruik.<ref name="GKE"/> Tydens die 1950s is daar 'n tweede voetgangeronderpad by die stasie gebou vir gebruik deur nie-blankes weens [[apartheid]]swette.<ref name="GKE"/> ==Infrastruktuur== Die stasie het drie platforms, 'n een sy-platform en een eiland-platform, en drie spore. Die stasie het ook 'n Park-and-Ride parkeerarea wat deur die Stad Kaapstad Metropolitaanse Munisipaliteit bestuur word.<ref>{{Cite web|url=https://www.capetown.gov.za/_documents/resource.capetown.gov.za/documentcentre/Documents/Forms,%20notices,%20tariffs%20and%20lists/Park-and-Ride_Stations_and_Street_Names_List.pdf|title=Park-and-Ride Facilities|website=Stad Kaapstad Metropolitaanse Munisipaliteit|access-date=6 September 2026}}</ref> ==1928 ontsporing== Op 5 Januarie 1928 het 'n stoomtrein by die stasie ontspoor. Ses pendelaar is oorlede, terwyl 28 pendelaars beseer is. Ná die ongeluk het die Minister van Spoorweë die Suid-parlement toegespreek, sy medelye met die slagoffers se families betuig en 'n formele ondersoek aangekondig.<ref>{{Webaanhaling|url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/285344424|titel= Off The Rails|werk=Trove|uitgewer=National Library of Australia|toegang=6 September 2026}}</ref> Geen direkte veiligheidsverbeterings is ná die voorval aangeteken nie, maar die spoorlyn is later daardie jaar geëlektrifiseer wat beter spoorweginfrastruktuur daarmee gebring het. ==Galery== <gallery mode="packed" heights="120" style="text-align:left" caption="Die stasie in Julie 2026"> Lêer:Bahnhof Fish Hoek Gleisseite.jpg Lêer:Platforms of Fish Hoek railway station June 2026.jpg Lêer:Fish Hoek Stationsschild.jpg Lêer:Together X'trapolis Mega and 5M2 at Fish Hoek.jpg </gallery> ==Verwysings== {{verwysings}} [[Kategorie:Treinstasies (Suid-Afrika)]] [[Kategorie:Suidelike Lyn]] 2pdgexoiuevowbmcgzqnv2wb1hlpt81 2965446 2965443 2026-09-06T14:37:48Z Lefcentreright 92804 /* Galery */ Verbeter 2965446 wikitext text/x-wiki {{databoks}} Die '''Vishoek-spoorwegstasie''' ([[Engels]]: ''Fish Hoek railway station'') is 'n [[spoorwegstasie]] in [[Vishoek]] aan die westelike [[Valsbaai|Valsbaaikus]]. Die stasie lê op die [[Suidelike Lyn]] van [[Metrorail#Wes-Kaapstreek|Metrorail Wes-Kaap]] se spoornetwerk. Dit dien as 'n terminus vir sommige treine op die Suidelike Lyn. Die stasie is op 1 Desember 1890 amptelik geopen. ==Geskiedenis== Die Vishoek-spoorwegstasie is op 1 Desember 1890, as die eerste stasie op die uitbreiding van [[Kalkbaai]] na [[Simonstad]].<ref>{{Cite web|url=https://simonstown.org/wp-content/uploads/2022/06/July-2013_WM.pdf|title=Simon's Town Historical Bulletin|date=Julie 2013|access-date=6 September 2026}}</ref> Die eerste wagkamers is in 1910 aan weerskante van die perron gebou.<ref name="GKE">{{Cite web|url=https://www.goldkeyeducation.com/download/FishHoekTimeline1June.pdf|title=Fish Hoek Historical Timeline|website=Golden Key Education|access-date=6 September 2026}}</ref> In 1919 is die stasie sowat 100 meter noordwaarts na sy huidige ligging verskuif weens toenemende treinverkeer. In 1923 is die eerste elektriese ligte by die stasie geïnstalleer. Die spoorlyn is in 1928 geëlektrifiseer.<ref name="GKE"/> 'n Jaar daarna is die nuwe stasiegebou gebou en die gebou is steeds vandag in gebruik.<ref name="GKE"/> Tydens die 1950s is daar 'n tweede voetgangeronderpad by die stasie gebou vir gebruik deur nie-blankes weens [[apartheid]]swette.<ref name="GKE"/> ==Infrastruktuur== Die stasie het drie platforms, 'n een sy-platform en een eiland-platform, en drie spore. Die stasie het ook 'n Park-and-Ride parkeerarea wat deur die Stad Kaapstad Metropolitaanse Munisipaliteit bestuur word.<ref>{{Cite web|url=https://www.capetown.gov.za/_documents/resource.capetown.gov.za/documentcentre/Documents/Forms,%20notices,%20tariffs%20and%20lists/Park-and-Ride_Stations_and_Street_Names_List.pdf|title=Park-and-Ride Facilities|website=Stad Kaapstad Metropolitaanse Munisipaliteit|access-date=6 September 2026}}</ref> ==1928 ontsporing== Op 5 Januarie 1928 het 'n stoomtrein by die stasie ontspoor. Ses pendelaar is oorlede, terwyl 28 pendelaars beseer is. Ná die ongeluk het die Minister van Spoorweë die Suid-parlement toegespreek, sy medelye met die slagoffers se families betuig en 'n formele ondersoek aangekondig.<ref>{{Webaanhaling|url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/285344424|titel= Off The Rails|werk=Trove|uitgewer=National Library of Australia|toegang=6 September 2026}}</ref> Geen direkte veiligheidsverbeterings is ná die voorval aangeteken nie, maar die spoorlyn is later daardie jaar geëlektrifiseer wat beter spoorweginfrastruktuur daarmee gebring het. ==Galery== <gallery mode="packed" heights="120" style="text-align:left" caption="Die stasie"> Lêer:Bahnhof Fish Hoek Gleisseite.jpg Lêer:Platforms of Fish Hoek railway station June 2026.jpg Lêer:Fish Hoek Stationsschild.jpg Lêer:Together X'trapolis Mega and 5M2 at Fish Hoek.jpg </gallery> ==Verwysings== {{verwysings}} [[Kategorie:Treinstasies (Suid-Afrika)]] [[Kategorie:Suidelike Lyn]] cx07roga1hj1px4mvg0mx6ydynwq7lm 2965447 2965446 2026-09-06T14:39:06Z Lefcentreright 92804 /* 1928 ontsporing */ Verbeter 2965447 wikitext text/x-wiki {{databoks}} Die '''Vishoek-spoorwegstasie''' ([[Engels]]: ''Fish Hoek railway station'') is 'n [[spoorwegstasie]] in [[Vishoek]] aan die westelike [[Valsbaai|Valsbaaikus]]. Die stasie lê op die [[Suidelike Lyn]] van [[Metrorail#Wes-Kaapstreek|Metrorail Wes-Kaap]] se spoornetwerk. Dit dien as 'n terminus vir sommige treine op die Suidelike Lyn. Die stasie is op 1 Desember 1890 amptelik geopen. ==Geskiedenis== Die Vishoek-spoorwegstasie is op 1 Desember 1890, as die eerste stasie op die uitbreiding van [[Kalkbaai]] na [[Simonstad]].<ref>{{Cite web|url=https://simonstown.org/wp-content/uploads/2022/06/July-2013_WM.pdf|title=Simon's Town Historical Bulletin|date=Julie 2013|access-date=6 September 2026}}</ref> Die eerste wagkamers is in 1910 aan weerskante van die perron gebou.<ref name="GKE">{{Cite web|url=https://www.goldkeyeducation.com/download/FishHoekTimeline1June.pdf|title=Fish Hoek Historical Timeline|website=Golden Key Education|access-date=6 September 2026}}</ref> In 1919 is die stasie sowat 100 meter noordwaarts na sy huidige ligging verskuif weens toenemende treinverkeer. In 1923 is die eerste elektriese ligte by die stasie geïnstalleer. Die spoorlyn is in 1928 geëlektrifiseer.<ref name="GKE"/> 'n Jaar daarna is die nuwe stasiegebou gebou en die gebou is steeds vandag in gebruik.<ref name="GKE"/> Tydens die 1950s is daar 'n tweede voetgangeronderpad by die stasie gebou vir gebruik deur nie-blankes weens [[apartheid]]swette.<ref name="GKE"/> ==Infrastruktuur== Die stasie het drie platforms, 'n een sy-platform en een eiland-platform, en drie spore. Die stasie het ook 'n Park-and-Ride parkeerarea wat deur die Stad Kaapstad Metropolitaanse Munisipaliteit bestuur word.<ref>{{Cite web|url=https://www.capetown.gov.za/_documents/resource.capetown.gov.za/documentcentre/Documents/Forms,%20notices,%20tariffs%20and%20lists/Park-and-Ride_Stations_and_Street_Names_List.pdf|title=Park-and-Ride Facilities|website=Stad Kaapstad Metropolitaanse Munisipaliteit|access-date=6 September 2026}}</ref> ==1928 ontsporing== Op 5 Januarie 1928 het 'n stoomtrein by die stasie ontspoor. Ses pendelaar is oorlede, terwyl 28 pendelaars beseer is. Ná die ongeluk het die Minister van Spoorweë die Suid-parlement toegespreek, sy medelye met die slagoffers se families betuig en 'n formele ondersoek aangekondig.<ref>{{Webaanhaling|url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/285344424|titel= Off The Rails|werk=Trove|uitgewer=National Library of Australia|toegang=6 September 2026}}</ref> Geen direkte veiligheidsverbeterings is ná die voorval aangeteken nie, maar die spoorlyn is later daardie jaar geëlektrifiseer wat daarmee beter spoorweginfrastruktuur gebring het. ==Galery== <gallery mode="packed" heights="120" style="text-align:left" caption="Die stasie"> Lêer:Bahnhof Fish Hoek Gleisseite.jpg Lêer:Platforms of Fish Hoek railway station June 2026.jpg Lêer:Fish Hoek Stationsschild.jpg Lêer:Together X'trapolis Mega and 5M2 at Fish Hoek.jpg </gallery> ==Verwysings== {{verwysings}} [[Kategorie:Treinstasies (Suid-Afrika)]] [[Kategorie:Suidelike Lyn]] 4jton6zgcwv1f2pda8lj82ac8xm2etv 2965450 2965447 2026-09-06T14:54:49Z Aliwal2012 39067 /* Galery */ 2965450 wikitext text/x-wiki {{databoks}} Die '''Vishoek-spoorwegstasie''' ([[Engels]]: ''Fish Hoek railway station'') is 'n [[spoorwegstasie]] in [[Vishoek]] aan die westelike [[Valsbaai|Valsbaaikus]]. Die stasie lê op die [[Suidelike Lyn]] van [[Metrorail#Wes-Kaapstreek|Metrorail Wes-Kaap]] se spoornetwerk. Dit dien as 'n terminus vir sommige treine op die Suidelike Lyn. Die stasie is op 1 Desember 1890 amptelik geopen. ==Geskiedenis== Die Vishoek-spoorwegstasie is op 1 Desember 1890, as die eerste stasie op die uitbreiding van [[Kalkbaai]] na [[Simonstad]].<ref>{{Cite web|url=https://simonstown.org/wp-content/uploads/2022/06/July-2013_WM.pdf|title=Simon's Town Historical Bulletin|date=Julie 2013|access-date=6 September 2026}}</ref> Die eerste wagkamers is in 1910 aan weerskante van die perron gebou.<ref name="GKE">{{Cite web|url=https://www.goldkeyeducation.com/download/FishHoekTimeline1June.pdf|title=Fish Hoek Historical Timeline|website=Golden Key Education|access-date=6 September 2026}}</ref> In 1919 is die stasie sowat 100 meter noordwaarts na sy huidige ligging verskuif weens toenemende treinverkeer. In 1923 is die eerste elektriese ligte by die stasie geïnstalleer. Die spoorlyn is in 1928 geëlektrifiseer.<ref name="GKE"/> 'n Jaar daarna is die nuwe stasiegebou gebou en die gebou is steeds vandag in gebruik.<ref name="GKE"/> Tydens die 1950s is daar 'n tweede voetgangeronderpad by die stasie gebou vir gebruik deur nie-blankes weens [[apartheid]]swette.<ref name="GKE"/> ==Infrastruktuur== Die stasie het drie platforms, 'n een sy-platform en een eiland-platform, en drie spore. Die stasie het ook 'n Park-and-Ride parkeerarea wat deur die Stad Kaapstad Metropolitaanse Munisipaliteit bestuur word.<ref>{{Cite web|url=https://www.capetown.gov.za/_documents/resource.capetown.gov.za/documentcentre/Documents/Forms,%20notices,%20tariffs%20and%20lists/Park-and-Ride_Stations_and_Street_Names_List.pdf|title=Park-and-Ride Facilities|website=Stad Kaapstad Metropolitaanse Munisipaliteit|access-date=6 September 2026}}</ref> ==1928 ontsporing== Op 5 Januarie 1928 het 'n stoomtrein by die stasie ontspoor. Ses pendelaar is oorlede, terwyl 28 pendelaars beseer is. Ná die ongeluk het die Minister van Spoorweë die Suid-parlement toegespreek, sy medelye met die slagoffers se families betuig en 'n formele ondersoek aangekondig.<ref>{{Webaanhaling|url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/285344424|titel= Off The Rails|werk=Trove|uitgewer=National Library of Australia|toegang=6 September 2026}}</ref> Geen direkte veiligheidsverbeterings is ná die voorval aangeteken nie, maar die spoorlyn is later daardie jaar geëlektrifiseer wat daarmee beter spoorweginfrastruktuur gebring het. ==Galery== <gallery mode="packed" heights="120" style="text-align:left" caption="Die stasie"> Lêer:Bahnhof Fish Hoek Gleisseite.jpg Lêer:Platforms of Fish Hoek railway station June 2026.jpg Lêer:Fish Hoek Stationsschild.jpg|Naambord Lêer:Together X'trapolis Mega and 5M2 at Fish Hoek.jpg|X'trapolis Mega en 'n ouer 5M2 by Vishoek </gallery> ==Verwysings== {{verwysings}} [[Kategorie:Treinstasies (Suid-Afrika)]] [[Kategorie:Suidelike Lyn]] cy6ryyjupjh05lpep27tg09w9d6muab 2965459 2965450 2026-09-06T15:03:52Z Aliwal2012 39067 /* Geskiedenis */ 2965459 wikitext text/x-wiki {{databoks}} Die '''Vishoek-spoorwegstasie''' ([[Engels]]: ''Fish Hoek railway station'') is 'n [[spoorwegstasie]] in [[Vishoek]] aan die westelike [[Valsbaai|Valsbaaikus]]. Die stasie lê op die [[Suidelike Lyn]] van [[Metrorail#Wes-Kaapstreek|Metrorail Wes-Kaap]] se spoornetwerk. Dit dien as 'n terminus vir sommige treine op die Suidelike Lyn. Die stasie is op 1 Desember 1890 amptelik geopen. ==Geskiedenis== Die Vishoek-spoorwegstasie is op 1 Desember 1890, as die eerste stasie op die uitbreiding van [[Kalkbaai]] na [[Simonstad]] geopen.<ref>{{Cite web|url=https://simonstown.org/wp-content/uploads/2022/06/July-2013_WM.pdf|title=Simon's Town Historical Bulletin|date=Julie 2013|access-date=6 September 2026}}</ref> Die eerste wagkamers is in 1910 aan weerskante van die perron gebou.<ref name="GKE">{{Cite web|url=https://www.goldkeyeducation.com/download/FishHoekTimeline1June.pdf|title=Fish Hoek Historical Timeline|website=Golden Key Education|access-date=6 September 2026}}</ref> In 1919 is die stasie sowat 100 meter noordwaarts na sy huidige ligging verskuif weens toenemende treinverkeer. In 1923 is die eerste elektriese ligte by die stasie geïnstalleer. Die spoorlyn is in 1928 geëlektrifiseer.<ref name="GKE" /> 'n Jaar daarna is die nuwe stasiegebou gebou wat steeds in gebruik is.<ref name="GKE" /> Tydens die 1950s is daar 'n tweede voetgangertonnel by die stasie gebou vir gebruik deur nie-blankes weens [[apartheid]]swette.<ref name="GKE" /> ==Infrastruktuur== Die stasie het drie platforms, een syplatform en een eilandplatform, en drie spoorlyne. Die stasie het ook 'n Parkeer-en-Ry parkeerarea wat deur die Stad Kaapstad Metropolitaanse Munisipaliteit bestuur word.<ref>{{Cite web|url=https://www.capetown.gov.za/_documents/resource.capetown.gov.za/documentcentre/Documents/Forms,%20notices,%20tariffs%20and%20lists/Park-and-Ride_Stations_and_Street_Names_List.pdf|title=Park-and-Ride Facilities|website=Stad Kaapstad Metropolitaanse Munisipaliteit|access-date=6 September 2026}}</ref> ==1928 ontsporing== Op 5 Januarie 1928 het 'n passasierstoomtrein by die stasie ontspoor. Ses pendelaars sterf, terwyl 28 beseer is. Ná die ongeluk het die Minister van Spoorweë die Suid-parlement toegespreek, sy medelye met die slagoffers se families betuig en 'n formele ondersoek aangekondig.<ref>{{Webaanhaling|url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/285344424|titel= Off The Rails|werk=Trove|uitgewer=National Library of Australia|toegang=6 September 2026}}</ref> Geen veiligheidsverbeterings is ná die voorval onderneem nie, maar die spoorlyn is later daardie jaar geëlektrifiseer wat daarmee beter spoorweginfrastruktuur gebring het. ==Galery== <gallery mode="packed" heights="120" style="text-align:left" caption="Die stasie"> Lêer:Bahnhof Fish Hoek Gleisseite.jpg Lêer:Platforms of Fish Hoek railway station June 2026.jpg Lêer:Fish Hoek Stationsschild.jpg|Naambord Lêer:Together X'trapolis Mega and 5M2 at Fish Hoek.jpg|X'trapolis Mega en 'n ouer 5M2 by Vishoek </gallery> ==Verwysings== {{verwysings}} [[Kategorie:Treinstasies (Suid-Afrika)]] [[Kategorie:Suidelike Lyn]] th1kkd0zz1v6psafu02ff64kr6strnc 2965492 2965459 2026-09-06T16:45:34Z Aliwal2012 39067 maak beelde groter 2965492 wikitext text/x-wiki {{databoks}} Die '''Vishoek-spoorwegstasie''' ([[Engels]]: ''Fish Hoek railway station'') is 'n [[spoorwegstasie]] in [[Vishoek]] aan die westelike [[Valsbaai|Valsbaaikus]]. Die stasie lê op die [[Suidelike Lyn]] van [[Metrorail#Wes-Kaapstreek|Metrorail Wes-Kaap]] se spoornetwerk. Dit dien as 'n terminus vir sommige treine op die Suidelike Lyn. Die stasie is op 1 Desember 1890 amptelik geopen. ==Geskiedenis== Die Vishoek-spoorwegstasie is op 1 Desember 1890, as die eerste stasie op die uitbreiding van [[Kalkbaai]] na [[Simonstad]] geopen.<ref>{{Cite web|url=https://simonstown.org/wp-content/uploads/2022/06/July-2013_WM.pdf|title=Simon's Town Historical Bulletin|date=Julie 2013|access-date=6 September 2026}}</ref> Die eerste wagkamers is in 1910 aan weerskante van die perron gebou.<ref name="GKE">{{Cite web|url=https://www.goldkeyeducation.com/download/FishHoekTimeline1June.pdf|title=Fish Hoek Historical Timeline|website=Golden Key Education|access-date=6 September 2026}}</ref> In 1919 is die stasie sowat 100 meter noordwaarts na sy huidige ligging verskuif weens toenemende treinverkeer. In 1923 is die eerste elektriese ligte by die stasie geïnstalleer. Die spoorlyn is in 1928 geëlektrifiseer.<ref name="GKE" /> 'n Jaar daarna is die nuwe stasiegebou gebou wat steeds in gebruik is.<ref name="GKE" /> Tydens die 1950s is daar 'n tweede voetgangertonnel by die stasie gebou vir gebruik deur nie-blankes weens [[apartheid]]swette.<ref name="GKE" /> ==Infrastruktuur== Die stasie het drie platforms, een syplatform en een eilandplatform, en drie spoorlyne. Die stasie het ook 'n Parkeer-en-Ry parkeerarea wat deur die Stad Kaapstad Metropolitaanse Munisipaliteit bestuur word.<ref>{{Cite web|url=https://www.capetown.gov.za/_documents/resource.capetown.gov.za/documentcentre/Documents/Forms,%20notices,%20tariffs%20and%20lists/Park-and-Ride_Stations_and_Street_Names_List.pdf|title=Park-and-Ride Facilities|website=Stad Kaapstad Metropolitaanse Munisipaliteit|access-date=6 September 2026}}</ref> ==1928 ontsporing== Op 5 Januarie 1928 het 'n passasierstoomtrein by die stasie ontspoor. Ses pendelaars sterf, terwyl 28 beseer is. Ná die ongeluk het die Minister van Spoorweë die Suid-parlement toegespreek, sy medelye met die slagoffers se families betuig en 'n formele ondersoek aangekondig.<ref>{{Webaanhaling|url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/285344424|titel= Off The Rails|werk=Trove|uitgewer=National Library of Australia|toegang=6 September 2026}}</ref> Geen veiligheidsverbeterings is ná die voorval onderneem nie, maar die spoorlyn is later daardie jaar geëlektrifiseer wat daarmee beter spoorweginfrastruktuur gebring het. ==Galery== <gallery mode="packed" heights="140" style="text-align:left" caption="Die stasie"> Lêer:Bahnhof Fish Hoek Gleisseite.jpg Lêer:Platforms of Fish Hoek railway station June 2026.jpg Lêer:Fish Hoek Stationsschild.jpg|Naambord Lêer:Together X'trapolis Mega and 5M2 at Fish Hoek.jpg|X'trapolis Mega en 'n ouer 5M2 by Vishoek </gallery> ==Verwysings== {{verwysings}} [[Kategorie:Treinstasies (Suid-Afrika)]] [[Kategorie:Suidelike Lyn]] lhzgg0mqwt0e87i8cmeedd3ezpbw1t7 1 468729 2965436 2026-09-06T14:25:39Z Lefcentreright 92804 Kop en bladtrekke 2965436 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 14 468730 2965449 2026-09-06T14:54:16Z Oesjaar 7467 Nuwe kategorie. Moes al lankal geskep gewees het. 2965449 wikitext text/x-wiki [[Kategorie:Twintigjaargemeenskap]] 9gf0ntz8zw4djy26mfoo1b1zt4gv69c 14 468731 2965451 2026-09-06T14:55:09Z Oesjaar 7467 Verbeter 2965451 wikitext text/x-wiki [[Kategorie:Twintigjaargemeenskap]] 9gf0ntz8zw4djy26mfoo1b1zt4gv69c 2965452 2965451 2026-09-06T14:56:01Z Oesjaar 7467 Daarsy! 2965452 wikitext text/x-wiki [[Kategorie:Gebruiker]] 95ne2l9xqubdk4txiy2mv8mpzjg6z06 6 468732 2965453 2026-09-06T14:56:39Z JMK 649 == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing={{af|1=Sketsplan van die [[Voortrekkermonument]] op die voorblad van die ''[[Die Kerkblad]]'' se Eeufeesuitgawe}} |bron= ''Argief van die GKSA'', met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Eeufeesuitgawe_van_Die_Kerkblad,_7_Desember_1938.jpg foto] as bron |datum=7 Desember 1938 |daarsteller=Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Gerard Moerdijk, Redaksie van Die Kerkblad.... 2965453 wikitext text/x-wiki == Opsomming == == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing={{af|1=Sketsplan van die [[Voortrekkermonument]] op die voorblad van die ''[[Die Kerkblad]]'' se Eeufeesuitgawe}} |bron= ''Argief van die GKSA'', met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Eeufeesuitgawe_van_Die_Kerkblad,_7_Desember_1938.jpg foto] as bron |datum=7 Desember 1938 |daarsteller=Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Gerard Moerdijk, Redaksie van Die Kerkblad. Suid-Afrikaanse kopiereg op bouplanne verval 50 jaar na die dood van die argitek, in hierdie geval in 2008. |ander_weergawes= [[Lêer:Eeufeesuitgawe van Die Kerkblad, 7 Desember 1938.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse tydskrifte]] [[Kategorie:Voortrekkermonument]] [[Kategorie:Simboliese Ossewatrek]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} 5itleow7kkmp9na7zolhckoe18d5x3n 2965499 2965453 2026-09-06T17:13:28Z JMK 649 beskr 2965499 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing={{af|1=Sketsplan van die [[Voortrekkermonument]] op die voorblad van die ''[[Die Kerkblad]]'' se Eeufeesuitgawe}} |bron= ''Argief van die GKSA'', met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Eeufeesuitgawe_van_Die_Kerkblad,_7_Desember_1938.jpg foto] as bron |datum=7 Desember 1938<br>1936 se hersiene ontwerp is in April 1936 deur die [[Sentrale Volksmonumentekomitee]] goedgekeur. |daarsteller=Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=[[Gerard Moerdyk|Gerard Moerdijk]], Redaksie van Die Kerkblad.<br>Suid-Afrikaanse kopiereg op bouplanne verval 50 jaar na die dood van die argitek, in hierdie geval in 2008. |ander_weergawes= [[Lêer:Eeufeesuitgawe van Die Kerkblad, 7 Desember 1938.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse tydskrifte]] [[Kategorie:Voortrekkermonument]] [[Kategorie:Simboliese Ossewatrek]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} 2e0t00s7sff1kkgzv5gshji3ftfx5o2 2965500 2965499 2026-09-06T17:24:48Z JMK 649 beskr 2965500 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing={{af|1=KI-konsep van die sketsplan van die [[Voortrekkermonument]], gepubliseer op die voorblad van die ''[[Die Kerkblad]]'' se Eeufeesuitgawe, 7 Desember 1938. Ten tye van die publikasie het nog slegs die sooispitseremonie (op 13 Julie 1937) plaasgevind, maar die hoeksteen sou op die eerskomende Geloftedag gelê word. Eers 11 jaar later is die monument amptelik geopen.}} |bron= ''Argief van die GKSA'', met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Eeufeesuitgawe_van_Die_Kerkblad,_7_Desember_1938.jpg foto] as bron |datum=7 Desember 1938<br>1936 se hersiene ontwerp is in April 1936 deur die [[Sentrale Volksmonumentekomitee]] goedgekeur. |daarsteller=Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=[[Gerard Moerdyk|Gerard Moerdijk]], Redaksie van Die Kerkblad.<br>Suid-Afrikaanse kopiereg op bouplanne verval 50 jaar na die dood van die argitek, in hierdie geval in 2008. |ander_weergawes= [[Lêer:Eeufeesuitgawe van Die Kerkblad, 7 Desember 1938.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse tydskrifte]] [[Kategorie:Voortrekkermonument]] [[Kategorie:Simboliese Ossewatrek]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} ko4uo1ly14h9xhpd8l4wo0zjbd891y0 2965501 2965500 2026-09-06T17:28:57Z JMK 649 2965501 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing={{af|1=KI-konsep van die sketsplan van die [[Voortrekkermonument]], gepubliseer op die voorblad van die ''[[Die Kerkblad]]'' se Eeufeesuitgawe, 7 Desember 1938. Ten tye van die publikasie het nog slegs die sooispitseremonie (op 13 Julie 1937) plaasgevind, maar die hoeksteen sou op die eerskomende Geloftedag gelê word. Eers 11 jaar later is die monument amptelik geopen.}} |bron= ''Argief van die GKSA'', met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Eeufeesuitgawe_van_Die_Kerkblad,_7_Desember_1938.jpg sketsplan] as bron |datum=7 Desember 1938<br>1936 se hersiene ontwerp is in April 1936 deur die [[Sentrale Volksmonumentekomitee]] goedgekeur. |daarsteller=Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=[[Gerard Moerdyk|Gerard Moerdijk]], Redaksie van Die Kerkblad.<br>Suid-Afrikaanse kopiereg op bouplanne verval 50 jaar na die dood van die argitek, in hierdie geval in 2008. |ander_weergawes= [[Lêer:Eeufeesuitgawe van Die Kerkblad, 7 Desember 1938.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse tydskrifte]] [[Kategorie:Voortrekkermonument]] [[Kategorie:Simboliese Ossewatrek]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} gkxzu331h5vxa96b9h0qydxzn6iyjmw 15 468733 2965455 2026-09-06T14:58:01Z Oesjaar 7467 Verbeter 2965455 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 14 468734 2965478 2026-09-06T15:58:37Z Zoulla 203618 Nuwe bladsy geskep met 'Kategorie vir artikels wat met die huis en huishouding verband hou. [[Kategorir:Samelewing]]' 2965478 wikitext text/x-wiki Kategorie vir artikels wat met die huis en huishouding verband hou. [[Kategorir:Samelewing]] j771uso8jge3qoyvdxb36lxnl6xxxdd 2 468735 2965485 2026-09-06T16:31:11Z Zoulla 203618 Zoulla het bladsy [[Gebruiker:Zoulla/Draft 2]] na [[Wasgoeddraad]] geskuif 2965485 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Wasgoeddraad]] qpkng8e3scon457nzvodm395hl8ft1f 3 468736 2965487 2026-09-06T16:31:11Z Zoulla 203618 Zoulla het bladsy [[Gebruikerbespreking:Zoulla/Draft 2]] na [[Bespreking:Wasgoeddraad]] geskuif 2965487 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Bespreking:Wasgoeddraad]] sz53yyv329f37kckq9tyqlztsy962gy 0 468737 2965517 2026-09-06T18:58:24Z Sobaka 328 Begin 'n nuwe artikel, nog besigǃ 2965517 wikitext text/x-wiki '''Bosveld Stereo''' is ’n [[Afrikaans]]medium-radiostasie wat vanuit [[Hartbeespoort]] in die [[Noordwes]]-provinsie van [[Suid-Afrika]] uitsaai. Die stasie saai op 107,5 FM uit en sy slagspreuk is ''Die Hart van Goud''.<ref name="amptelik">{{Cite web |url=https://bosveldstereo.co.za/ |title=Bosveld Stereo |publisher=Bosveld Stereo |access-date=6 September 2026 |language=af }}</ref> Bosveld Stereo is in 2008 gestig en is gemeenskapsgerig, met plaaslike aanbieders en inhoud wat hoofsaaklik op Afrikaanssprekende luisteraars gemik is.<ref>{{Cite web |url=https://calrec.com/blog/south-africa-bosveld-stereo-moves-to-ip-with-calrec-radio-console/ |title=South Africa’s Bosveld Stereo moves to IP |publisher=Calrec |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Die uitsendingsgebied sluit onder meer Hartbeespoort, [[Brits]] en dele van die omliggende streek in. Die programaanbod bestaan uit Afrikaanse en ander musiek, nuus, verkeersinligting, vermaak, gesprekke en Christelike inhoud.<ref>{{Cite web |url=https://radiosa.org/bosveld-stereo/ |title=Bosveld Stereo |publisher=RadioSA |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Benewens sy FM-uitsendings kan die stasie ook deur middel van internetstroming beluister word. == Eksterne skakels == * [https://bosveldstereo.co.za/ Amptelike webwerf] {{Normdata}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse radiostasies]] [[Kategorie:Afrikaanse radiostasies]] 3fjttwb3dsx7i17zrkfklw4okjppyj3 2965526 2965517 2026-09-06T19:19:12Z Oesjaar 7467 Verbeter 2965526 wikitext text/x-wiki '''Bosveld Stereo''' is ’n [[Afrikaans]]medium-radiostasie wat vanuit [[Hartbeespoort]] in die [[Noordwes]]-provinsie van [[Suid-Afrika]] uitsaai. Die stasie saai op 107,5 FM uit en sy slagspreuk is ''Die Hart van Goud''.<ref name="amptelik">{{Cite web |url=https://bosveldstereo.co.za/ |title=Bosveld Stereo |publisher=Bosveld Stereo |access-date=6 September 2026 |language=af }}</ref> Bosveld Stereo is in 2008 gestig en is gemeenskapsgerig, met plaaslike aanbieders en inhoud wat hoofsaaklik op Afrikaanssprekende luisteraars gemik is.<ref>{{Cite web |url=https://calrec.com/blog/south-africa-bosveld-stereo-moves-to-ip-with-calrec-radio-console/ |title=South Africa’s Bosveld Stereo moves to IP |publisher=Calrec |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Die uitsendingsgebied sluit onder meer Hartbeespoort, [[Brits]] en dele van die omliggende streek in. Die programaanbod bestaan uit Afrikaanse en ander musiek, nuus, verkeersinligting, vermaak, gesprekke en Christelike inhoud.<ref>{{Cite web |url=https://radiosa.org/bosveld-stereo/ |title=Bosveld Stereo |publisher=RadioSA |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Benewens sy FM-uitsendings kan die stasie ook deur middel van internetstroming beluister word. == Verwysings == {{verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://bosveldstereo.co.za/ Amptelike webwerf] {{Normdata}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse radiostasies]] [[Kategorie:Afrikaanse radiostasies]] ahkq9p7mo3klx66mh1kgmdpsfgm5jb4 1 468738 2965518 2026-09-06T18:59:16Z Sobaka 328 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2965518 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 4 468739 2965528 2026-09-06T19:30:07Z SpesBona 2720 + [[Josef Mengele]] 2965528 wikitext text/x-wiki {{Omraam|Josef Mengele, Auschwitz. Album Höcker (cropped).jpg|200px|left|Josef Mengele in 1944.}} '''[[Josef Mengele]]''' (16 Maart 1911 - 7 Februarie 1979) was 'n [[Duitsland|Duitse]] [[Nazi's|Nazi]]-offisier van die ''[[Schutzstaffel]]'' (SS) en [[dokter]] in die [[Tweede Wêreldoorlog]] – aan die [[Rusland|Russiese]] front en daarna in [[Auschwitz]] tydens die [[Holocaust]], waar sy bynaam die "Doodsengel" ([[Duits]]: ''Todesengel'') was. Hy het dodelike eksperimente sonder enige mediese grondslag uitgevoer op gevangenes in die Auschwitz-[[konsentrasiekamp]], waar hy lid van die span dokters was wat slagoffers gekies het om in die gaskamers te sterf en een van die dokters wat die gas toegedien het. Voor die oorlog het Mengele 'n doktersgraad in [[antropologie]] en medisyne behaal en 'n loopbaan as navorser begin. Hy het in 1937 by die Nazi-party en in 1938 by die SS aangesluit. Hy is aan die begin van die oorlog as mediese offisier aangestel en vroeg in 1943 oorgeplaas na die Nazi-konsentrasiekampdiens. Hy is aan Auschwitz toegewys, waar hy die geleentheid gesien het om [[Genetika|genetiese]] toetse op gevangenes uit te voer. Sy eksperimente het hoofsaaklik oor [[tweeling]]e gegaan, sonder inagneming van die gesondheid of veiligheid van die slagoffers. Met troepe van die [[Rooi Leër]] wat deur die Nazi-besette [[Pole]] beweeg het, is Mengele op 17 Januarie 1945 oorgeplaas na die Gross-Rosen-konsentrasiekamp, 280 km van Auschwitz. Dit was net 10 dae voor die aankoms van die [[Sowjetunie|Sowjetmagte]] by Auschwitz. Ná die oorlog het Mengele in Julie 1949 na [[Argentinië]] gevlug met die hulp van 'n netwerk van voormalige SS-lede. Hy het aanvanklik in en om [[Buenos Aires]] gewoon, maar in 1959 na [[Paraguay]] en in 1960 na [[Brasilië]] gevlug terwyl hy gesoek is deur [[Wes-Duitsland]], [[Israel]] en Nazi-jagters soos [[Simon Wiesenthal]], wat hom voor 'n hof wou daag. Hy is nooit gevang nie. In 1979 het hy verdrink nadat hy 'n [[hartaanval]] gekry het terwyl hy swem en is onder die vals naam Wolfgang Gerhard begrawe. : ''[[Josef Mengele|...lees verder]]'' kdszm19uq4bjpo8bchfn5s2ju4846lh 6 468740 2965529 2026-09-06T19:30:19Z JMK 649 {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=[[Kerkplein, Pretoria]]}} |bron= ''Eeufees-album. Pretoria se eerste eeu in beeld'', met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Kerkplein,_Pretoria,_1870.jpg foto] as bron |datum=1870 |daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Kerkplein, Pretoria, 1870.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK... 2965529 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=[[Kerkplein, Pretoria]]}} |bron= ''Eeufees-album. Pretoria se eerste eeu in beeld'', met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Kerkplein,_Pretoria,_1870.jpg foto] as bron |datum=1870 |daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Kerkplein, Pretoria, 1870.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Kerkplein, Pretoria]] [[Kategorie:Nagmaal in Suid-Afrika]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} 5rtrypdycc7wljbs73i5f0jaeoumy2p 4 468741 2965530 2026-09-06T19:31:14Z SpesBona 2720 + [[Lêer:African bush elephants (Loxodonta africana) female with six-week-old baby.jpg]] 2965530 wikitext text/x-wiki 'n [[Savanne-olifant]]koei (''Loxodonta africana'') en haar kalf in [[Matabeleland-Noord]], [[Zimbabwe]]. {{Omraam|African bush elephants (Loxodonta africana) female with six-week-old baby.jpg|400px|links|'n Savanne-olifantkoei (''Loxodonta africana'') en haar kalf in Matabeleland-Noord, Zimbabwe.}} jtjtahfsx8k9334a1b8u4ipyap1wjul 6 468742 2965536 2026-09-06T19:52:51Z JMK 649 == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing={{af|1=[[Klaas van Rijsse]] toe hy amptenaar van die ZAR se Departement van Openbare Werke was}} |bron=[http://artefacts.co.za/main/Buildings/archframes.php?archid=1787&countadd=1 artefacts.co.za], met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Klaas_van_Rijsse,_departement_van_openbare_werke,_ZAR.jpg foto] as bron |datum=Tussen 1887 en 1899 |daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] m... 2965536 wikitext text/x-wiki == Opsomming == == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing={{af|1=[[Klaas van Rijsse]] toe hy amptenaar van die ZAR se Departement van Openbare Werke was}} |bron=[http://artefacts.co.za/main/Buildings/archframes.php?archid=1787&countadd=1 artefacts.co.za], met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Klaas_van_Rijsse,_departement_van_openbare_werke,_ZAR.jpg foto] as bron |datum=Tussen 1887 en 1899 |daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Klaas van Rijsse, departement van openbare werke, ZAR.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse argitekte]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} fiqp9pqmszpl88qn2nbiw0zwgn472b2 14 468743 2965540 2026-09-06T20:55:17Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Versteekte kategorie}}' 2965540 wikitext text/x-wiki {{Versteekte kategorie}} d65yxcjy5mr1bvdb53uzx2c5tilgynt 14 468744 2965542 2026-09-06T20:57:17Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Versteekte kategorie}}' 2965542 wikitext text/x-wiki {{Versteekte kategorie}} d65yxcjy5mr1bvdb53uzx2c5tilgynt 14 468745 2965544 2026-09-06T20:59:00Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Versteekte kategorie}}' 2965544 wikitext text/x-wiki {{Versteekte kategorie}} d65yxcjy5mr1bvdb53uzx2c5tilgynt 14 468746 2965545 2026-09-06T20:59:03Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Versteekte kategorie}}' 2965545 wikitext text/x-wiki {{Versteekte kategorie}} d65yxcjy5mr1bvdb53uzx2c5tilgynt 3 468747 2965553 2026-09-06T22:08:50Z Neriah 133615 Neriah het bladsy [[Gebruikerbespreking:Satirdan kahraman]] na [[Gebruikerbespreking:Mümtaz]] geskuif: Bladsy is outomaties geskuif na hernoeming van gebruiker "[[Spesiaal:CentralAuth/Satirdan kahraman|Satirdan kahraman]]" na "[[Spesiaal:CentralAuth/Mümtaz|Mümtaz]]" 2965553 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Gebruikerbespreking:Mümtaz]] cp8pj1lapbhj3wakv2434wqj418emx2 6 468748 2965572 2026-09-07T09:57:14Z JMK 649 {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Oorspronklike byskrif: ''Gesinsfoto, van links: Engela, Niko Brümmer, Vroutjie, Saartjie en [[C.J.Langenhoven|Neelsie]]. Let op die Olifant tussen Vroutjie en Neelsie. Dit was Kersfees 1931 by [[Arbeidsgenot]], [[Sarah Goldblatt]] se verjaarsdag dus. Engela se verjaarsdag was die 22ste Desember.''}} |bron= Op soek na Saartjie: In gesprek met Langenhoven se agterkleinkind, Willemien Brümmer & Izak de Vries, Litnet, met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskep... 2965572 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Oorspronklike byskrif: ''Gesinsfoto, van links: Engela, Niko Brümmer, Vroutjie, Saartjie en [[C.J.Langenhoven|Neelsie]]. Let op die Olifant tussen Vroutjie en Neelsie. Dit was Kersfees 1931 by [[Arbeidsgenot]], [[Sarah Goldblatt]] se verjaarsdag dus. Engela se verjaarsdag was die 22ste Desember.''}} |bron= Op soek na Saartjie: In gesprek met Langenhoven se agterkleinkind, Willemien Brümmer & Izak de Vries, Litnet, met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://www.litnet.co.za/op-soek-na-saartjie-in-gesprek-met-langenhoven-se-agterkleinkind/ foto] as bron |datum=25 Desember 1931 |daarsteller= Litnet, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:CJ Langenhoven]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} 6450t9izba3gkbzkbmbagpkfmcllbks 2965573 2965572 2026-09-07T10:01:10Z JMK 649 /* Opsomming */ +kat 2965573 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Oorspronklike byskrif: ''Gesinsfoto, van links: Engela, Niko Brümmer, Vroutjie, Saartjie en [[C.J. Langenhoven|Neelsie]]. Let op die Olifant tussen Vroutjie en Neelsie. Dit was Kersfees 1931 by [[Arbeidsgenot]], [[Sarah Goldblatt]] se verjaarsdag dus. Engela se verjaarsdag was die 22ste Desember.''}} |bron= Op soek na Saartjie: In gesprek met Langenhoven se agterkleinkind, Willemien Brümmer & Izak de Vries, Litnet, met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://www.litnet.co.za/op-soek-na-saartjie-in-gesprek-met-langenhoven-se-agterkleinkind/ foto] as bron |datum=25 Desember 1931 |daarsteller= Litnet, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:CJ Langenhoven]] [[Kategorie:1931]] [[Kategorie:Oudtshoorn]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} ooo3bfs0a3svgvewt8i780tw6h5h5n2 2965575 2965573 2026-09-07T10:09:03Z JMK 649 /* Opsomming */ 2965575 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Die oorspronklike byskrif:<br>Gesinsfoto, van links: Engela, Niko Brümmer, Vroutjie, Saartjie en [[C.J. Langenhoven|Neelsie]]. Let op die Olifant tussen Vroutjie en Neelsie. Dit was Kersfees 1931 by [[Arbeidsgenot]], [[Sarah Goldblatt]] se verjaarsdag dus. Engela se verjaarsdag was die 22ste Desember.}} |bron= Op soek na Saartjie: In gesprek met Langenhoven se agterkleinkind, Willemien Brümmer & Izak de Vries, 17 Mei 1921, Litnet, met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://www.litnet.co.za/op-soek-na-saartjie-in-gesprek-met-langenhoven-se-agterkleinkind/ foto] as bron |datum=25 Desember 1931 |daarsteller= Litnet, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur=Onbekend |ander_weergawes= Geen }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:CJ Langenhoven]] [[Kategorie:1931]] [[Kategorie:Oudtshoorn]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} kckntx2fru1uw6u5wvv3dr26luhc7yl 14 468749 2965578 2026-09-07T11:05:31Z Jommy3210 209486 Nuwe bladsy geskep met '[[Kategorie:Japannese sportlui]] [[Kategorie:Tennisspelers]]' 2965578 wikitext text/x-wiki [[Kategorie:Japannese sportlui]] [[Kategorie:Tennisspelers]] f5z6ljchl8vfaru19xdbgwo0zlz4atq 14 468750 2965581 2026-09-07T11:35:50Z Jommy3210 209486 Nuwe bladsy geskep met '[[Kategorie:Chinese sportlui]] [[Kategorie:Basketbalspelers]]' 2965581 wikitext text/x-wiki [[Kategorie:Chinese sportlui]] [[Kategorie:Basketbalspelers]] 6ftziffprk8vpcaf9oxlglbslst227p 0 468751 2965584 2026-09-07T11:56:19Z Sobaka 328 Begin nuwe artikel. nog besig 2965584 wikitext text/x-wiki '''Johannes Schumacher''' (ook bekend as '''Johan Schumacher''' of '''Johan Schoenmaker''') was 'n 18de-eeuse soldaat en tekenaar in diens van die [[Verenigde Oos-Indiese Kompanjie]] (VOC) aan die [[Kaapkolonie|Kaap de Goede Hoop]]. Hy is veral bekend vir die [[Waterverfskilderkuns|waterverftekeninge]] wat hy tydens die reise van Hendrik Swellengrebel die Jongere in 1776 en 1777 vervaardig het en vir sy latere samewerking met die ontdekkingsreisiger en natuurkundige [[Robert Jacob Gordon]].<ref name="HiPSA">{{cite web |title=Hendrik Swellengrebel in Africa: Journals of Three Journeys in 1776–1777 |url=https://hipsa.org.za/publication/hendrik-swellengrebel-in-africa-journals-of-three-journeys-in-1776-1777/ |publisher=Historical Publications Southern Africa |date=17 Maart 2021 |access-date=5 September 2026}}</ref> Min is oor Schumacher se lewe bekend. Sy geboorteplek en die datums van sy geboorte en dood is nie vasgestel nie. Sy tekeninge van landskappe, nedersettings, mense, plante en diere vorm egter 'n belangrike visuele rekord van die [[Kaap]] gedurende die laaste dekades van die VOC-bewind. ==Loopbaan aan die Kaap== Schumacher het uit Nederland na die Kaap gekom en as soldaat in die VOC se garnisoen gedien. Hy het aanvanklik behoort aan 'n kompanie onder bevel van Hendrik van Prehn en is later oorgeplaas na die kompanie van Robert Jacob Gordon.<ref name="S2A3">{{cite web |title=Schumacher, Johannes |url=https://www.s2a3.org.za/bio/Biograph_final.php?serial=2513 |work=S2A3 Biographical Database of Southern African Science |access-date=5 September 2026}}</ref> Dit is nie bekend of hy formele kunsopleiding ontvang het nie, en geen werke deur hom wat van voor 1776 dateer, is bekend nie.<ref name="HiPSA"/> ===Reise saam met Hendrik Swellengrebel=== In 1776 en vroeg in 1777 het Schumacher Hendrik Swellengrebel die Jongere, die seun van die voormalige Kaapse goewerneur [[Hendrik Swellengrebel]], op drie reise deur die Kaapkolonie vergesel. In Swellengrebel se reisjoernale word hy slegs as die geselskap se tekenaar beskryf. Twee van die meer as 60 illustrasies wat saam met die joernale bewaar gebly het, dra egter Schumacher se handtekening. Op grond van die styl, byskrifte en datering word die meeste ander tekeninge in die versameling ook aan hom toegeskryf.<ref name="HiPSA"/> Die eerste reis, van 18 tot 31 Julie 1776, het na [[Saldanhabaai]] en [[St. Helenabaai]] gegaan. Swellengrebel se tweede en langste reis het van September tot Desember 1776 deur die binneland tot by die [[Groot-Visrivier]] gestrek. 'n Derde reis, in Januarie 1777, het noordwaarts na die Heerenlogementberge en die gebied van die [[Vier-en-twintig Riviere]] gegaan.<ref name="HiPSA"/> Schumacher se tekeninge uit hierdie reise sluit voorstellings van [[Kaapstad]], plase, bergpasse en nedersettings in. Sy waterverf van die drosdy op [[Swellendam]], wat in Desember 1776 geskep is, toon die gebou met omliggende huise, tente, landerye en waens. Dit is met pen en kwas en gekleurde waterverf op papier uitgevoer.<ref name="RijksSwellendam">{{cite web |title=Drostdij van Swellendam |url=https://www.rijksmuseum.nl/nl/collectie/object/Drostdij-van-Swellendam--d22619a47c28a60b12cb398d27eaa792 |publisher=Rijksmuseum |access-date=5 September 2026}}</ref> Ander bekende werke beeld onder meer Grootvadersbosch, die Hottentots-Hollandskloof en uitsigte oor [[Tafelberg]] en [[Valsbaai]] uit. ===Samewerking met Robert Jacob Gordon=== Nadat Swellengrebel in 1777 na [[Nederland]] teruggekeer het, het Schumacher onder Gordon se bevel gedien. Hy het Gordon vergesel op sy uitgebreide reis van 6 Oktober 1777 tot 8 Maart 1778. Die plantkundige [[William Paterson (plantkundige)|William Paterson]] het aanvanklik ook aan die ekspedisie deelgeneem, maar het weens siekte omgedraai.<ref name="Matthews">{{cite journal |last=Matthews |first=S. |title=Water history – The travels of R.J. Gordon, Part 1 |journal=The Water Wheel |year=2018 |url=https://journals.co.za/doi/pdf/10.10520/EJC-13944f378b |access-date=5 September 2026}}</ref> Die geselskap het van Kaapstad deur [[Swellendam]] en oor die binneland na die noordoostelike grens van die kolonie gereis. Schumacher se taak was om die landskappe, plante, diere, nedersettings en mense wat hulle teëgekom het visueel op te teken. Sy tekeninge het Gordon se joernale, waarnemings en kartografiese werk aangevul. Schumacher het waarskynlik ook aan latere reise en natuurhistoriese werk van Gordon deelgeneem. Die Skotse plantkundige [[Francis Masson]] het hom in 1786 beskryf as 'n besonder bekwame tekenaar van natuurhistoriese onderwerpe.<ref name="HiPSA"/> Omdat Schumacher en Gordon nou saamgewerk het en talle tekeninge nie onderteken is nie, bestaan daar onsekerheid oor die outeurskap van sommige werke wat met die Gordon-versameling verbind word. ==Werk en betekenis== Schumacher het hoofsaaklik met pen, kwas en waterverf op papier gewerk. Sy landskappe is topografies van aard en gee aandag aan berge, waterlope, plantegroei, plase, paaie en geboue. Benewens hul estetiese waarde het die werke dus ook as geografiese en dokumentêre rekords gedien. Sy tekeninge is belangrike bronne oor die natuurlike omgewing en koloniale uitbreiding aan die Kaap in die laat 18de eeu. Dit bevat ook vroeë Europese uitbeeldings van [[Khoikhoi|KhoiKhoi]]-, [[San]]- en [[Xhosa]]-gemeenskappe. Sulke beelde weerspieël egter die perspektief en wetenskaplike klassifikasiestelsels van Europese reisigers en moet binne die koloniale konteks waarin hulle vervaardig is, vertolk word. Schumacher se werk is nou met dié van Gordon verweef. Gordon se versameling bestaan uit honderde tekeninge, kaarte, reisjoernale en manuskripte oor die topografie, fauna, flora en inwoners van Suider-Afrika.<ref name="Gordon">{{cite web |title=About Robert Jacob Gordon |url=https://www.robertjacobgordon.nl/about |publisher=Rijksmuseum en Brenthurst Library |access-date=5 September 2026}}</ref> Schumacher was een van die tekenaars wat tot hierdie visuele dokumentasie bygedra het, hoewel die presiese omvang van sy bydrae nie altyd vasgestel kan word nie. ==Versamelings en publikasies== 'n Groot groep waterverftekeninge wat Schumacher vir Swellengrebel gemaak het, het in die Swellengrebel-familieargief in Nederland bewaar gebly. Ses-en-vyftig daarvan is in 1951 deur A. Hallema gepubliseer onder die titel ''Die Kaap in 1776–1777: Akwarelle van Johannes Schumacher uit die Swellengrebel-Argief te Breda''.<ref>{{cite book |last=Hallema |first=A. |title=Die Kaap in 1776–1777: Akwarelle van Johannes Schumacher uit die Swellengrebel-Argief te Breda |year=1951 |publisher=A.A.M. Stols |location='s-Gravenhage en Johannesburg}}</ref> Van sy werke word in die [[Rijksmuseum Amsterdam|Rijksmuseum]] bewaar. Die Gordon-versameling, waartoe sommige werke deur of toegeskryf aan Schumacher behoort, word hoofsaaklik tussen die Rijksmuseum en die Brenthurst-biblioteek in Johannesburg bewaar. Die digitale Robert Jacob Gordon-projek bring hierdie tekeninge, kaarte en geskrifte virtueel byeen.<ref>{{cite web |title=Robert Jacob Gordon: Writings and Drawings |url=https://www.robertjacobgordon.nl/ |publisher=Rijksmuseum en Brenthurst Library |access-date=5 September 2026}}</ref> ==Galery== <gallery> File:Johannes Schumacher01.jpg|Uitsig oor Kaapstad vanaf Seinheuwel, omstreeks 1776 </gallery> ==Verwysings== {{Verwysings}} ==Verdere leesstof== * Forbes, V.S. ''Pioneer Travellers of South Africa: A Geographical Commentary upon Routes, Records, Observations and Opinions of Travellers at the Cape, 1750–1800''. Kaapstad en Amsterdam, 1965. * Raper, P.E. en M. Boucher (reds.). ''Robert Jacob Gordon: Cape Travels, 1777 to 1786''. Johannesburg: Brenthurst Press, 1988. * Schutte, G.J. (red.). ''Hendrik Swellengrebel in Africa: Journals of Three Journeys in 1776–1777''. Kaapstad: Van Riebeeck-vereniging, 2018. ==Eksterne skakels== * [https://www.rijksmuseum.nl/nl/zoeken?q=Johannes%20Schumacher Werke deur Johannes Schumacher] in die Rijksmuseum * [https://www.robertjacobgordon.nl/ Robert Jacob Gordon: Writings and Drawings] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Schumacher, Johannes}} [[Kategorie:18de-eeuse kunstenaars]] [[Kategorie:Tekenaars]] [[Kategorie:Waterverfkunstenaars]] n2wn7jxhxri8jlq1blevt3ppmtymcqj