Wikipedia afwiki https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Media Spesiaal Bespreking Gebruiker Gebruikerbespreking Wikipedia Wikipediabespreking Lêer Lêerbespreking MediaWiki MediaWikibespreking Sjabloon Sjabloonbespreking Hulp Hulpbespreking Kategorie Kategoriebespreking Portaal Portaalbespreking TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 2398 2965849 2836969 2026-09-09T06:50:59Z Suidpunt 13232 /* Gebeure */ 2965849 wikitext text/x-wiki {{SeptemberKalender}} '''9 September''' is die 252ste dag van die jaar in die [[Gregoriaanse kalender]] (253ste in [[skrikkeljaar|skrikkeljare]]). Daar volg nog 113 dae in die res van die jaar. == Gebeure == * [[1513]] – Jakobus IV van Skotland word verslaan en sterf in die Slag van Flodden Field. Dit beëindig [[Skotland]] se deelname in die Oorlog van die Liga van Cambrai. * [[1543]] – Mary Stuart, slegs nege maande oud, word gekroon as ''Koningin van die Skotte'' in die sentrale [[Skotland|Skotse]] stad van Stirling. * [[1739]] – Stono Rebellion, die grootste slaweopstand in [[Groot-Brittanje]] se hoofland [[Noord-Amerika]]anse kolonies voor die [[Amerikaanse Revolusie]], begin naby [[Charleston, Suid-Carolina|Charleston]], [[Suid-Carolina]]. * [[1743]] – [[Pous Benedictus XIV]] stel 25 nuwe kardinale aan, waaronder Johann Theodor von Bayern, 'n biskop van Luik. * [[1791]] – [[Washington, D.C.]], die hoofstad van die Verenigde State, word na President [[George Washington]] genoem. * [[1839]] – [[John Herschel]] neem die eerste glasplaat[[foto]]. * [[1850]] – [[Kalifornië]] word as die 31e deelstaat van die Verenigde State toegelaat. * [[1901]] – In die middel van die Anglo-Boereoorlog word Moorreesburg se [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield|treinstasie]] geopen. * [[1914]] – [[Eerste Wêreldoorlog]]: Die skepping van die ''Canadian Automobile Machine Gun Brigade'', die eerste ten volle gemeganiseerde eenheid in die Britse Weermag. * [[1923]] – [[Mustafa Kemal Atatürk]], die stigter van die [[Turkye|Republiek van Turkye]], stig die Republikeinse Volksparty. * [[1924]] – Hanapepe-menseslagting in [[Kauai]], [[Hawaii]]. * [[1942]] – [[Tweede Wêreldoorlog]]: 'n [[Japannese]] [[Vliegboot|vlottervliegtuig]] laat 'n brandbom op [[Oregon]] val. * [[1943]] – Tweede Wêreldoorlog: Die [[Geallieerdes|Geallieerde Magte]] land by Salerno en Taranto, [[Italië]]. * [[1948]] – Republiekdag van [[Noord-Korea]]. * [[1956]] – [[Elvis Presley]] verskyn die eerste keer op die Ed Sullivan Show. * [[1965]] – Die Verenigde State Departement van Behuising en Stedelike Ontwikkeling word gevorm. * [[1978]] – Russiese [[Wenera-ruimteprogram]]: [[Wenera 11]] word lanseer. * [[1991]] – [[Tadjikistan]] verkry sy onafhanklikheid van die Sowjetunie. * [[1993]] – Die [[PLO]] erken [[Israel]] amptelik as 'n wettige staat. * [[2001]] – Ahmed Shah Massoud, leier van die Northern Alliance, word deur twee [[Al-Kaïda]] sluipmoordenaars wat as Arabiese joernaliste vermom is, vermoor. * 2001 – ''Pärnu metanoltragedie'' in Pärnu County, [[Estland]]. * [[2004]] – 'n Bom ontplof buite die [[Australië|Australiese]] ambassade in [[Djakarta]], 10 mense sterf. * [[2011]] – Die sewende [[Rugbywêreldbeker 2011|Rugbywêreldbeker]] begin in [[Nieu-Seeland]]. * [[2015]] – Koningin [[Elizabeth II van die Verenigde Koninkryk|Elizabeth II]] word die langsheersende monarg van Brittanje nadat sy die regeertyd van haar oor-oumagrootjie [[Koningin Victoria]] verbygesteek het. * [[2016]] – Die regering van [[Noord-Korea]] voer sy vyfde en tot op daardie stadium grootste kernwapentoets uit. Wêreldleiers veroordeel die daad, met [[Suid-Korea]] wat dit as "maniese roekeloosheid" beskryf. * [[2025]] – Die [[Israeliese Verdedigingsmagte]] (IDF) voer [[Israeli aanval op Katar in 2025|lugaanvalle]] uit wat die leierskap van [[Hamas]] in [[Katar]] geteiken het. == Geboortes == * [[214]] – [[Aurelianus]], Romeinse Keiser († [[275]]). * [[1585]] – [[Kardinaal de Richelieu]], Franse kardinaal en staatsman († [[1642]]). * [[1629]] – [[Cornelis Tromp]], Nederlandse admiraal († [[1691]]). * [[1778]] – [[Clemens Brentano]], Duitse digter en romansier en een van die belangrikste verteenwoordigers van die Duitse Romantiek († [[1842]]). * [[1840]] – [[Gentil Theodoor Antheunis]], 'n Vlaamse digter († [[1907]]). * [[1885]] – [[Paul Henckels]], Duitse akteur († 1967). * [[1918]] – [[Oscar Luigi Scalfaro]], Italiaanse politikus, 9de president van [[Italië]] († [[2012]]). * [[1923]] – [[Cliff Robertson]], Amerikaanse akteur († [[2011]]). * [[1924]] – [[Jane Greer]], Amerikaanse aktrise († [[2001]]). * 1924 – [[Sylvia Miles]], Amerikaanse aktrise († [[2019]]). * [[1934]] – [[Nicholas Liverpool]], politikus en 6de President van [[Dominica]] († [[2015]]). * [[1935]] – [[Nadim Sawalha]], Jordaniesgebore Engelse akteur. * [[1941]] – [[Otis Redding]], Amerikaanse sanger-liedjieskrywer († [[1967]]). * [[1946]] – [[Aleksander Doba]], Poolse kajakvaarder wat veral bekend was vir sy lang reise wat oseane oorsteek († [[2021]]). * [[1949]] – [[Susilo Bambang Yudhoyono]], 6de president van [[Indonesië]]. * [[1952]] – [[Angela Cartwright]], Amerikaanse aktrise en sangeres. * [[1953]] – [[Janet Fielding]], Australiese akrise. * [[1960]] – [[Hugh Grant]], Engelse akteur en vervaardiger. * [[1966]] – [[Adam Sandler]], Amerikaanse akteur en vervaardiger. * [[1968]] – [[Julia Sawalha]], Engelse aktrise. * [[1971]] – [[Eric Stonestreet]], Amerikaanse akteur. * 1971 – [[Henry Thomas]], Amerikaanse akteur en kitaarspeler. * [[1972]] – [[Goran Višnjić]], Kroaties-Amerikaanse akteur. * [[1973]] – [[Alvin Botes]], [[Noord-Kaap]]se politikus en lid van die African National Congress. * [[1974]] – [[Vikram Batra]], Indiese leëroffisier († [[1999]]). * [[1975]] – [[Michael Bublé]], Kanadese sanger-liedjieskrywer en akteur. * [[1976]] – [[Emma de Caunes]], Franse aktrise. * [[1979]] – [[Nikki DeLoach]], Amerikaanse aktrise en sanger. * [[1981]] – [[Julie Gonzalo]], Argentyns-Amerikaanse aktrise. * [[1989]] – [[Isaac Seitlholo]], Suid-Afrikaanse politikus, lid van die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika|Nasionale Vergadering]] (LP) vir die DA. == Sterftes == * [[1087]] – Koning [[Willem I van Engeland]] (* [[1027]]). * [[1513]] – [[Jakobus IV van Skotland|Jakobus IV]], koning van [[Skotland]] (* [[1473]]). * [[1569]] – [[Pieter Bruegel die Ouere]], Vlaamse skilder (* ±[[1525]]). * [[1596]] – [[Anna van Pole]], was 'n Pools-Litause prinses (* [[1523]]). * [[1676]] – [[Paul Chomedey de Maisonneuve]], Franse leëroffisier (* [[1612]]). * [[1849]] – [[Groothertog Michail Pawlowitsj van Rusland]], jongste van ses dogters en vier seuns van keiser [[Paul van Rusland]] (* [[1798]]). * [[1868]] – [[Silkaats]], stigter en die eerste koning van die [[Ndebele]] (* ongeveer [[1790]]). * [[1921]] – [[Virginia Rappe]], Amerikaanse aktrise (* [[1891]]). * [[1976]] – [[Mao Zedong]], [[Volksrepubliek China|Kommunistiese Chinese]] politikus en partyleier (* [[1893]]). * [[1981]] – [[Jacques Lacan]], Franse [[psigoanalise|psigoanalis]] (* [[1901]]). * [[1984]] – [[Margaret Phillips]], Walliese aktrise (* [[1923]]). * [[1997]] – [[Burgess Meredith]], Amerikaanse akteur (* [[1907]]). * [[2001]] – [[Ahmad Shah Massoud]], militêre bevelvoerder van die [[Noordelike Alliansie]] in [[Afghanistan]] (* [[1953]]). * [[2003]] – [[Edward Teller]], Hongaars-Amerikaanse teoretiese fisikus, bekend as ''Die vader van die [[waterstofbom]]'' (* [[1908]]). * [[2004]] – [[Christina Susanna van Zyl]], Suid-Afrikaanse skryfster van jeugverhale (* [[1926]]). * [[2006]] – [[Eghard van der Hoven]], Suid-Afrikaanse akteur en hoof van TRUK (* [[1922]]). * [[2012]] – [[Louis van Rensburg]], Afrikaanse sanger, komponis en liedjieskrywer (* [[1944]]). * [[2016]] – [[James Stacy]], Amerikaanse akteur (* [[1936]]). * [[2020]] – [[George Bizos]], [[Grieke|Grieks]]-Suid-Afrikaanse menseregte- en anti-apartheidsadvokaat (* [[1927]]). * [[2023]] – [[Mangosuthu Buthelezi]], politikus, stigter en leier van die [[Inkatha-Vryheidsparty]] (* [[1928]]). * 2023 – [[Hans van Heerden]] Suid-Afrikaanse bariton (* [[1935]]). * [[2024]] – [[James Earl Jones]], Amerikaanse akteur (* [[1931]]). == Vakansies, vierings en waarnemingsdae == * {{commonskat|9 September}} [[Kategorie:September]] 9806tl898mckkcfaz8odadvxfmkxf17 2965853 2965849 2026-09-09T07:15:24Z Aliwal2012 39067 spel Amerikaanse Rewolusie 2965853 wikitext text/x-wiki {{SeptemberKalender}} '''9 September''' is die 252ste dag van die jaar in die [[Gregoriaanse kalender]] (253ste in [[skrikkeljaar|skrikkeljare]]). Daar volg nog 113 dae in die res van die jaar. == Gebeure == * [[1513]] – Jakobus IV van Skotland word verslaan en sterf in die Slag van Flodden Field. Dit beëindig [[Skotland]] se deelname in die Oorlog van die Liga van Cambrai. * [[1543]] – Mary Stuart, slegs nege maande oud, word gekroon as ''Koningin van die Skotte'' in die sentrale [[Skotland|Skotse]] stad van Stirling. * [[1739]] – Stono Rebellion, die grootste slaweopstand in [[Groot-Brittanje]] se hoofland [[Noord-Amerika]]anse kolonies voor die [[Amerikaanse Rewolusie]], begin naby [[Charleston, Suid-Carolina|Charleston]], [[Suid-Carolina]]. * [[1743]] – [[Pous Benedictus XIV]] stel 25 nuwe kardinale aan, waaronder Johann Theodor von Bayern, 'n biskop van Luik. * [[1791]] – [[Washington, D.C.]], die hoofstad van die Verenigde State, word na President [[George Washington]] genoem. * [[1839]] – [[John Herschel]] neem die eerste glasplaat[[foto]]. * [[1850]] – [[Kalifornië]] word as die 31e deelstaat van die Verenigde State toegelaat. * [[1901]] – In die middel van die Anglo-Boereoorlog word Moorreesburg se [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield|treinstasie]] geopen. * [[1914]] – [[Eerste Wêreldoorlog]]: Die skepping van die ''Canadian Automobile Machine Gun Brigade'', die eerste ten volle gemeganiseerde eenheid in die Britse Weermag. * [[1923]] – [[Mustafa Kemal Atatürk]], die stigter van die [[Turkye|Republiek van Turkye]], stig die Republikeinse Volksparty. * [[1924]] – Hanapepe-menseslagting in [[Kauai]], [[Hawaii]]. * [[1942]] – [[Tweede Wêreldoorlog]]: 'n [[Japannese]] [[Vliegboot|vlottervliegtuig]] laat 'n brandbom op [[Oregon]] val. * [[1943]] – Tweede Wêreldoorlog: Die [[Geallieerdes|Geallieerde Magte]] land by Salerno en Taranto, [[Italië]]. * [[1948]] – Republiekdag van [[Noord-Korea]]. * [[1956]] – [[Elvis Presley]] verskyn die eerste keer op die Ed Sullivan Show. * [[1965]] – Die Verenigde State Departement van Behuising en Stedelike Ontwikkeling word gevorm. * [[1978]] – Russiese [[Wenera-ruimteprogram]]: [[Wenera 11]] word lanseer. * [[1991]] – [[Tadjikistan]] verkry sy onafhanklikheid van die Sowjetunie. * [[1993]] – Die [[PLO]] erken [[Israel]] amptelik as 'n wettige staat. * [[2001]] – Ahmed Shah Massoud, leier van die Northern Alliance, word deur twee [[Al-Kaïda]] sluipmoordenaars wat as Arabiese joernaliste vermom is, vermoor. * 2001 – ''Pärnu metanoltragedie'' in Pärnu County, [[Estland]]. * [[2004]] – 'n Bom ontplof buite die [[Australië|Australiese]] ambassade in [[Djakarta]], 10 mense sterf. * [[2011]] – Die sewende [[Rugbywêreldbeker 2011|Rugbywêreldbeker]] begin in [[Nieu-Seeland]]. * [[2015]] – Koningin [[Elizabeth II van die Verenigde Koninkryk|Elizabeth II]] word die langsheersende monarg van Brittanje nadat sy die regeertyd van haar oor-oumagrootjie [[Koningin Victoria]] verbygesteek het. * [[2016]] – Die regering van [[Noord-Korea]] voer sy vyfde en tot op daardie stadium grootste kernwapentoets uit. Wêreldleiers veroordeel die daad, met [[Suid-Korea]] wat dit as "maniese roekeloosheid" beskryf. * [[2025]] – Die [[Israeliese Verdedigingsmagte]] (IDF) voer [[Israeli aanval op Katar in 2025|lugaanvalle]] uit wat die leierskap van [[Hamas]] in [[Katar]] geteiken het. == Geboortes == * [[214]] – [[Aurelianus]], Romeinse Keiser († [[275]]). * [[1585]] – [[Kardinaal de Richelieu]], Franse kardinaal en staatsman († [[1642]]). * [[1629]] – [[Cornelis Tromp]], Nederlandse admiraal († [[1691]]). * [[1778]] – [[Clemens Brentano]], Duitse digter en romansier en een van die belangrikste verteenwoordigers van die Duitse Romantiek († [[1842]]). * [[1840]] – [[Gentil Theodoor Antheunis]], 'n Vlaamse digter († [[1907]]). * [[1885]] – [[Paul Henckels]], Duitse akteur († 1967). * [[1918]] – [[Oscar Luigi Scalfaro]], Italiaanse politikus, 9de president van [[Italië]] († [[2012]]). * [[1923]] – [[Cliff Robertson]], Amerikaanse akteur († [[2011]]). * [[1924]] – [[Jane Greer]], Amerikaanse aktrise († [[2001]]). * 1924 – [[Sylvia Miles]], Amerikaanse aktrise († [[2019]]). * [[1934]] – [[Nicholas Liverpool]], politikus en 6de President van [[Dominica]] († [[2015]]). * [[1935]] – [[Nadim Sawalha]], Jordaniesgebore Engelse akteur. * [[1941]] – [[Otis Redding]], Amerikaanse sanger-liedjieskrywer († [[1967]]). * [[1946]] – [[Aleksander Doba]], Poolse kajakvaarder wat veral bekend was vir sy lang reise wat oseane oorsteek († [[2021]]). * [[1949]] – [[Susilo Bambang Yudhoyono]], 6de president van [[Indonesië]]. * [[1952]] – [[Angela Cartwright]], Amerikaanse aktrise en sangeres. * [[1953]] – [[Janet Fielding]], Australiese akrise. * [[1960]] – [[Hugh Grant]], Engelse akteur en vervaardiger. * [[1966]] – [[Adam Sandler]], Amerikaanse akteur en vervaardiger. * [[1968]] – [[Julia Sawalha]], Engelse aktrise. * [[1971]] – [[Eric Stonestreet]], Amerikaanse akteur. * 1971 – [[Henry Thomas]], Amerikaanse akteur en kitaarspeler. * [[1972]] – [[Goran Višnjić]], Kroaties-Amerikaanse akteur. * [[1973]] – [[Alvin Botes]], [[Noord-Kaap]]se politikus en lid van die African National Congress. * [[1974]] – [[Vikram Batra]], Indiese leëroffisier († [[1999]]). * [[1975]] – [[Michael Bublé]], Kanadese sanger-liedjieskrywer en akteur. * [[1976]] – [[Emma de Caunes]], Franse aktrise. * [[1979]] – [[Nikki DeLoach]], Amerikaanse aktrise en sanger. * [[1981]] – [[Julie Gonzalo]], Argentyns-Amerikaanse aktrise. * [[1989]] – [[Isaac Seitlholo]], Suid-Afrikaanse politikus, lid van die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika|Nasionale Vergadering]] (LP) vir die DA. == Sterftes == * [[1087]] – Koning [[Willem I van Engeland]] (* [[1027]]). * [[1513]] – [[Jakobus IV van Skotland|Jakobus IV]], koning van [[Skotland]] (* [[1473]]). * [[1569]] – [[Pieter Bruegel die Ouere]], Vlaamse skilder (* ±[[1525]]). * [[1596]] – [[Anna van Pole]], was 'n Pools-Litause prinses (* [[1523]]). * [[1676]] – [[Paul Chomedey de Maisonneuve]], Franse leëroffisier (* [[1612]]). * [[1849]] – [[Groothertog Michail Pawlowitsj van Rusland]], jongste van ses dogters en vier seuns van keiser [[Paul van Rusland]] (* [[1798]]). * [[1868]] – [[Silkaats]], stigter en die eerste koning van die [[Ndebele]] (* ongeveer [[1790]]). * [[1921]] – [[Virginia Rappe]], Amerikaanse aktrise (* [[1891]]). * [[1976]] – [[Mao Zedong]], [[Volksrepubliek China|Kommunistiese Chinese]] politikus en partyleier (* [[1893]]). * [[1981]] – [[Jacques Lacan]], Franse [[psigoanalise|psigoanalis]] (* [[1901]]). * [[1984]] – [[Margaret Phillips]], Walliese aktrise (* [[1923]]). * [[1997]] – [[Burgess Meredith]], Amerikaanse akteur (* [[1907]]). * [[2001]] – [[Ahmad Shah Massoud]], militêre bevelvoerder van die [[Noordelike Alliansie]] in [[Afghanistan]] (* [[1953]]). * [[2003]] – [[Edward Teller]], Hongaars-Amerikaanse teoretiese fisikus, bekend as ''Die vader van die [[waterstofbom]]'' (* [[1908]]). * [[2004]] – [[Christina Susanna van Zyl]], Suid-Afrikaanse skryfster van jeugverhale (* [[1926]]). * [[2006]] – [[Eghard van der Hoven]], Suid-Afrikaanse akteur en hoof van TRUK (* [[1922]]). * [[2012]] – [[Louis van Rensburg]], Afrikaanse sanger, komponis en liedjieskrywer (* [[1944]]). * [[2016]] – [[James Stacy]], Amerikaanse akteur (* [[1936]]). * [[2020]] – [[George Bizos]], [[Grieke|Grieks]]-Suid-Afrikaanse menseregte- en anti-apartheidsadvokaat (* [[1927]]). * [[2023]] – [[Mangosuthu Buthelezi]], politikus, stigter en leier van die [[Inkatha-Vryheidsparty]] (* [[1928]]). * 2023 – [[Hans van Heerden]] Suid-Afrikaanse bariton (* [[1935]]). * [[2024]] – [[James Earl Jones]], Amerikaanse akteur (* [[1931]]). == Vakansies, vierings en waarnemingsdae == * {{commonskat|9 September}} [[Kategorie:September]] b2jo11nomewaiyk5k5deslvpjea74xw 0 5398 2965869 2766681 2026-09-09T08:56:11Z Oesjaar 7467 /* Proteïensintese */ Verbeter 2965869 wikitext text/x-wiki {{Wetenskap}} '''Biochemie''' is die studie van biologiese [[molekule]]s soos [[proteïen]]e en [[nukleïensuur|nukleïensure]] en hulle interaksies met mekaar, hul sintese, hul [[metabolisme]] as ook die effek van ander chemiese stowwe soos farmaseutiese middels en gifstowwe op die metabolisme van 'n organisme. == Koolhidraatmetabolisme == Organismes moet [[energie]] vanaf hul omgewing verkry om al hul lewensnoodsaaklike funksies te verrig. Die energie word verkry in die vorm van kos wat deur die organisme geëet word. Die kos word afgebreek en geassimileer deur die liggaam. Die mens se liggaam se hoofbron van energie is [[koolhidraat|koolhidrate]] wat verkry word uit voedsel produkte soos [[brood]], [[aartappel]]s en [[mielie]]s. Koolhidrate word deur die [[spysvertering]]skanaal afgebreek tot [[glukose]] of ander eenvoudige [[suiker]]s soos [[fruktose]] en [[galaktose]] waarna die suikers in die [[bloed]] opgeneem word om aan al die ledemate energie te verskaf. Die suikers word deur selle opgeneem met die hulp van spesifieke transport ensieme wat energie vanaf [[ATP]] gebruik om die suikers oor die selmembraan te vervoer. In die [[sitoplasma]] van die sel word die [[suiker]] afgebreek deur die [[glikolise]] padweg na [[asetiel-KoA]]. Asetiel-KoA word dan deur die [[mitochondrion]] se dubbel membraan vervoer om aan die [[Kreb-siklus]]deel te neem waarin [[NADPH]] en [[NADH]] hul [[waterstof]] atome toegevoeg word. NADPH en NADH ondergaan [[oksidatiewe fosforilering]] om 2 [[suurstof]]molekules aan een [[koolstof]]molekule te heg met die vrystelling van meer [[ATP]] en [[koolstofdioksied]] (CO₂). == Proteïensintese == {{hoof|Proteïensintese}} [[Proteïen]]e word in alle organismes geproduseer vir die gebruik in die organisme se algemene [[metabolisme]]. Proteïene word vanaf [[mRNS]] getransleer deur die [[ribosome]] om 'n string aminosure te vorm. Nadat verskeie post-translasionele veranderinge aan die [[peptied]] aangebring is, is die peptied 'n volwaardige proteïen. == Eksterne skakels == * {{Wikt-inlyn|biochemie}} {{Saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Biochemie| ]] [[Kategorie:Biotegnologie]] soy0k46eq8qlpa5rvxk28rmi4kpb6ul 0 9179 2965820 2965149 2026-09-08T21:36:03Z SpesBona 2720 Poleer hom soos hy ons probeer poleer 2965820 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Ampsbekleër | naam = Wladimir Poetin<br /><small>Владимир Путин</small> | beeld = Владимир Путин (08-03-2024) (cropped better).jpg | beeldonderskrif = Wladimir Poetin in 2024 | orde = 4de president van Rusland | termynaanvang = [[7 Mei]] [[2012]] | termyneinde = | vise = | voorganger = [[Dmitri Medwedef]] | opvolger = | geboortedatum = | geboortejaar = 1952 | geboortemaand = 10 | geboortedag = 7 | geboorteplek = [[Sint Petersburg|Leningrad]], [[Sowjetunie]] (nou [[Rusland]]) | sterftedatum = | sterfteplek = | party = [[Verenigde Rusland]] | orde2 = 10de premier van Rusland | termynaanvang2 = 8 Mei 2008 | termyneinde2 = 7 Mei 2012 | vise2 = Igor Sjoewalof | voorganger2 = Wiktor Zoebkof | opvolger2 = Dmitri Medwedef | orde3 = 2de president van Rusland | termynaanvang3 = 7 Mei 2000 | termyneinde3 = 7 Mei 2008 | vise3 = | voorganger3 = [[Boris Jeltsin]] | opvolger3 = [[Dmitri Medwedef]] | orde4 = 6de premier van Rusland | termynaanvang4 = 9 Augustus 1999 | termyneinde4 = 7 Mei 2000 | vise4 = Wiktor Christenko <br />Michail Kasjanof | voorganger4 = [[Sergei Stepasjin]] | opvolger4 = Michail Kasjanof | eggenoot = Ljoedmila Aleksandrowna Sjkrebnewa | kinders = Jekaterina (Katja, 1985) Maria (1986) | alma_mater = Staatsuniversiteit van [[Leningrad]] | religie = [[Russies-Ortodokse Kerk|Russies-Ortodoks]] | handtekening = Putin signature.svg }} '''Wladimir Wladimirowitsj Poetin''' ([[Russies]]: Влади́мир Влади́мирович Пу́тин; gebore [[7 Oktober]] [[1952]]) is ’n Russiese politikus. Hy was van [[2000]] tot [[2008]] die tweede [[president]] van [[Rusland]] en daarna vier jaar lank [[eerste minister]] onder [[Dmitri Medwedef]]. Met die [[Russiese presidentsverkiesing, 2012|presidentsverkiesing]] van [[4 Maart]] [[2012]] is hy weer verkies tot president vir 'n verlengde termyn van ses jaar.<ref name="en.rian.ru">[http://en.rian.ru/russia/20120304/171708401.html Putin Hails Vote Victory, Opponents Cry Foul] RIAN</ref><ref name=theworldreporter>{{cite web |url=http://www.theworldreporter.com/2012/03/elections-in-russia-world-awaits-for.html |title=Elections in Russia: World Awaits for Putin to Reclaim the Kremlin |date=Maart 2012 |publisher=The World Reporter |access-date=31 Maart 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110037/https://www.theworldreporter.com/2012/03/elections-in-russia-world-awaits-for.html |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hy is op 7 Mei as president beëdig. Hy het op [[31 Desember]] [[1999]] waarnemende president geword nadat [[Boris Jeltsin]] die amp neergelê het. In 2000 het hy die presidentsverkiesing gewen en in 2004 is hy vir ’n tweede termyn herkies tot [[7 Mei]] [[2008]]. Hy kon volgens die Russiese grondwet nie vir ’n derde agtereenvolgende termyn herkies word nie. Poetin was tydens sy termyn as premier ook voorsitter van [[Verenigde Rusland]], ’n party wat 70% van die setels in die [[Staatsdoema]] (laerhuis) het. [[Lêer:Vladimir Putin visited the St Nilus Stolobensky Monastery (2018-01-19) 08.jpg|duimnael|links|Poetin het in Januarie 2018 'n besoek aan die St. Niloes Stolobenski- (Nilof)-klooster op die eiland Stolobni in die Seligermeer ([[Twer-oblast]]) gebring. Die besoek is afgerond met 'n klein ysbad.]] In September 2011, nadat die wet verander is om die presidensiële termyn van vier na ses jaar te verleng,<ref>Vasilyeva, Natallya. [http://www.chinapost.com.tw/international/2012/04/12/337618/Putin-claims.htm "Putin claims to support term limits as he readies to take helm for 3rd time"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140828204922/http://www.chinapost.com.tw/international/2012/04/12/337618/Putin-claims.htm |date=28 Augustus 2014 }}, ''China Post'' (12 April 2012)</ref> het Poetin aangekondig hy sou hom vir nog ’n termyn verkiesbaar stel in die [[Russiese presidentsverkiesing, 2012|Russiese presidentsverkiesing van 2012]]. Dit het gelei tot grootskaalse protesoptogte in baie Russiese stede. Hy het die verkiesing in Maart 2012 gewen en dien tans ’n termyn van ses jaar uit.<ref>{{cite news |url=http://en.rian.ru/russia/20120304/171708401.html |title=Putin Hails Vote Victory, Opponents Cry Foul |agency=RIA Novosti |access-date=22 Junie 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130731182616/http://en.rian.ru/russia/20120304/171708401.html |archive-date=31 Julie 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name=theworldreporter /> Poetin het sedert 2000 weer politieke stabiliteit en ekonomiese vooruitgang gebring en die krisis van die 1990's onder Jeltsin se bewind beëindig.<ref name=Confucious>{{cite web |url=http://www.nytimes.com/2011/11/16/world/asia/chinas-confucius-prize-awarded-to-vladimir-putin.html?hp |title=In China, Confucius Prize Awarded to Putin |publisher=New York Times |date=15 November 2011 |access-date=15 November 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190702233955/https://www.nytimes.com/2011/11/16/world/asia/chinas-confucius-prize-awarded-to-vladimir-putin.html?hp |archive-date=2 Julie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name=derpräsident>{{cite book|last=Krone-Schmalz|first=Gabriele|title=Was passiert in Russland?|publisher=F.A. Herbig|location=München|year=2008|edition=4|chapter=Der Präsident|isbn=978-3-7766-2525-7|language=Duits}}</ref> Nadat hy president geword het, het die Russiese ekonomie nege jaar agtereenvolgens gegroei,<ref>[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=52&pr.y=13&sy=1992&ey=2007&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=922&s=NGDPD%2CPPPGDP&grp=0&a=GDP of Russia from 1992 to 2007] Internasionale Monetêre Fonds, URL besoek op 12 Mei 2008</ref> armoede is met meer as 50&nbsp;persent verminder en die gemiddelde maandelikse salaris van burgers het van $80 tot $640 gestyg.<ref name=gsk>{{cite web |url=http://www.gks.ru/bgd/regl/b08_12/IssWWW.exe/stg/d01/07-08.htm |title=Russia average monthly accrued wages of employees |publisher=Russiese Federale Staatstatistiekdiens |language=vi |archive-url=https://web.archive.org/web/20190220003157/http://www.gks.ru/bgd/regl/b08_12/IssWWW.exe/stg/d01/07-08.htm |archive-date=20 Februarie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hy het Rusland ook as ’n energie-[[supermoondheid]] gevestig.<ref name=online.wsj.com>[http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704129204575505373365685564.html Russia, China in Deal On Refinery, Not Gas] deur Jacob Gronholt-Pedersen. Wall Street Journal, 22 September 2010</ref><ref name=businessinsider.com>[http://www.businessinsider.com/why-russia-is-about-to-change-the-world-2010-1 Did A New Pipeline Just Make Russia The Most Important Energy Superpower By Far] deur Graham Winfrey. Business Insider, 6 Januarie 2010</ref> Poetin se bewind word deur baie Westerse waarnemers as ondemokraties beskou,<ref>{{cite web |author=Treisman, D |title=Is Russia's Experiment with Democracy Over? |url=http://www.international.ucla.edu/article.asp?parentid=16294 |publisher=UCLA International Institute |access-date=31 Desember 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200416225857/https://www.international.ucla.edu/article.asp?parentid=16294 |archive-date=16 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> veral weens sy onderdrukking van persvryheid en sy hardhandige optrede teen betogers en teenstanders van die regeringsbeleid. In 2014 is Rusland uitgesluit uit die [[G8]]-groep weens die land se anneksasie van die [[Krim]].<ref>[http://edition.cnn.com/2014/03/24/politics/obama-europe-trip/ U.S., other powers kick Russia out of G8], CNN</ref> In Rusland is hy egter baie gewild omdat hy stabiliteit en welvaart gebring het. Dit is onder meer weerspieël deur die feit dat sy gewildheid sedert einde 1999 tot aan die einde van sy tweede ampstermyn nooit laer as 50% gedaal het nie en in Junie 2007 selfs tot 81% gestyg het, volgens ’n meningspeiling deur die Lewada-sentrum in Rusland.<ref>[http://www.levada.ru/indeksy Индексы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120306224428/http://www.levada.ru/indeksy |date= 6 Maart 2012 }} levada.ru</ref> Hy was ook die tydskrif ''Time'' se [[Time se Persoon van die Jaar|Persoon van die Jaar]] vir 2007. In die media projekteer Poetin van homself dikwels die beeld van ’n sportiewe, sterk manlike karakter en buitelugmens wat sy politieke selfbeeld as sterk leier (wat ook die fisiese energie het om in diens van sy land hard te werk) versinnebeeld. Hy vertoon dikwels sy fisieke vermoëns en neem deel aan ongewone of gevaarlike bedrywighede soos ekstreme sport.<ref name=abcnews.go.com>[http://abcnews.go.com/blogs/headlines/2009/08/putin-bolsters-tough-guy-image-with-shirtless-photos/ Putin Bolsters Tough Guy Image With Shirtless Photos]. Abcnews.go.com (2009-08-05). URL besoek op 2012-03-09.</ref> Hy is ’n groot aanhanger van die [[vegkuns]] en was in sy jong dae verskeie kere die kampioen van [[Leningrad]] in [[judo]] en [[sambo]]. Hy het ook ’n groot rol gespeel in die ontwikkeling van sport in Rusland, veral om [[Sotsji]] te help om die bod vir die [[Olimpiese Winterspele 2014]] te wen. Nogtans het sy tyd as medewerker van die Sowjet-Russiese geheimediens KGB hom geleer om andersins 'n lae profiel te handhaaf; so word hy dikwels as "gesiglose man" beskryf. Russiese oligarge, wat hul luukse leefstyl ál te duidelik in die openbaar vertoon het, is deur Poetin openlik in die media of in privaat gesprekke gewaarsku en aangeraai om hul president se voorbeeld te volg. == Vroeë lewe en opvoeding == [[Lêer:Vladimir Spiridonovich Putin.jpg|links|duimnael|130px|Poetin se pa, Wladimir Spiridonowitsj Poetin (1911–1999)]] [[Lêer:Vladimir Putin as a child.jpg|duimnael|145px|'n Foto uit Wladimir Poetin se jeugjare]] Poetin is op 7 Oktober 1952 in Leningrad (nou [[Sint Petersburg]]) in die [[Sowjetunie]] gebore<ref>[https://web.archive.org/web/20100514164020/http://premier.gov.ru/eng/premier/biography.html Biografie op die premier se webtuiste], in Russies</ref> as die seun van Wladimir Spiridonowitsj Poetin (1911–1999) en Maria Iwanowna Poetina (1911–1998). Sy pa was in die Sowjetvloot en sy ma ’n fabriekswerker. Hy het twee ouer broers gehad, maar een is binne maande ná sy geboorte dood en die ander een tydens die [[Beleg van Leningrad]] aan [[witseerkeel]]. Sy oupa aan vaderskant, Spiridon Iwanowitsj Poetin (1879–1965), was ’n kok by [[Wladimir Lenin]] se datsja (vakansiehuis) by Gorki Leninskije. Ná Lenin se dood in 1924 het hy aanhou werk vir sy weduwee, [[Nadezjda Kroepskaja]]. Hy sou later vir [[Josef Stalin]] kos maak wanneer die Sowjetleier een van sy datsjas in die [[Moskou]]streek besoek het. In Poetin se outobiografie, ''Ot Perwogo Litsa'' ([[Afrikaans]]: ''In die Eerste Persoon''), wat geskoei is op onderhoude met hom, vertel hy van sy beskeie kinderjare, onder meer in ’n [[kommunalka]] ('n groot woonstel wat sy gesin met ander huurders moes deel) in Leningrad. Op 1 September 1960 het hy sy skoolloopbaan by Skool No. 193, reg oorkant hul huis, begin. Teen graad 5 was hy een van die min leerlinge in ’n klas van 45 wat nie lid van die jeugorganisasie Pioeniere van die Sowjetunie was nie, deels weens sy rumoerige gedrag. In graad 6 het hy sport ernstig begin opneem, veral die gevegskuns sambo en daarna judo. In [[1975]] het hy aan die internasionale tak van die Staatsuniversiteit van Leningrad se regsfakulteit gegradueer met ’n tesis wat handel oor internasionale reg.<ref>theme: {{ru|«Принцип наиболее благоприятствуемой нации»}}[http://old.jurfak.spb.ru/student/graduate/default.asp?now=1975 Выпускники за 1975 год.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120402222341/http://old.jurfak.spb.ru/student/graduate/default.asp?now=1975 |date= 2 April 2012 }} Webtuiste van die universiteit</ref> Terwyl hy ’n student was, het hy lid van die [[Kommunistiese Party van die Sowjetunie]] geword en lid gebly totdat die party in Desember 1991 ontbind is.<ref>Владимир Путин. ''От Первого Лица''. [http://www.kremlin.ru/articles/bookchapter6.shtml Hoofstuk 6] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090630150907/http://www.kremlin.ru/articles/bookchapter6.shtml |date=30 Junie 2009 }}</ref> In dié tyd het hy ook vir [[Anatoli Sobtsjak]] ontmoet wat later ’n belangrike rol in sy loopbaan sou speel. Sobtsjak was ’n medeprofessor in besigheidsreg en het vir Poetin klas gegee.<ref name=Vlast>{{cite book|last=Pribylovsky|first=Vladimir|title=Власть-2010 (60 биографий)|year=2010|publisher=Panorama|isbn=978-5-94420-038-9|pages=132–139|url=http://scilla.ru/works/knigi/vlast2010.pdf|authorlink=Vladimir Pribylovsky|location=Moskou|language=Russies|chapter=Valdimir Putin}}</ref> == KGB-loopbaan == [[Lêer:Vladimir Putin in KGB uniform.jpg|duimnael|130px|Poetin in KGB-uniform]] [[Lêer:RIAN archive 100306 Vladimir Putin, Federal Security Service Director.jpg|duimnael|130px|Poetin as FSB-hoof, 1998]] Poetin het in 1975 by die [[KGB]] aangesluit nadat hy sy graad behaal het en het ’n jaar lank opleiding by die 401ste KGB-skool in Ochta, Leningrad, ondergaan. Hy het daarna vir ’n kort rukkie in die Tweede Hoofdirektoraat (teenintelligensie) gewerk voordat hy na die Eerste Hoofdirektoraat geskuif het. Van sy pligte was die monitor van buitelanders en konsulêre amptenare in Leningrad.<ref name=sakwa_pp8-9>{{harv|Sakwa|2008|pp=8–9}}</ref><ref>{{cite news|first=David|last=Hoffman|url=http://www.washingtonpost.com/wp-srv/inatl/longterm/russiagov/putin.htm|title=Putin's Career Rooted in Russia's KGB|publisher=The Washington Post|date=2000-01-30}}</ref> Van 1985 tot 1990 was hy werksaam in [[Dresden]] in die voormalige [[Duitse Demokratiese Republiek]] (Oos-Duitsland).<ref>{{cite web |url=http://www.iht.com/articles/ap/2006/10/09/europe/EU_GEN_Germany_Russia.php |title=Putin set to visit Dresden, the place of his work as a KGB spy, to tend relations with Germany |publisher=International Herald Tribune |date=9 Oktober 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20090326123503/http://www.iht.com/articles/ap/2006/10/09/europe/EU_GEN_Germany_Russia.php |archive-date=26 Maart 2009 |url-status=live |df=dmy-all |access-date= 9 Maart 2012 }}</ref> Ná die val van die Oos-Duitse regering het Poetin na Leningrad teruggekeer waar hy in Junie 1991 in die afdeling vir internasionale sake van die Staatsuniversiteit van Leningrad gewerk het.<ref>[http://www.washingtonpost.com/wp-srv/inatl/longterm/russiagov/putin.htm Putin's Career Rooted in Russia's KGB], David Hoffman, Washington Post Foreign Service, 30 Januarie 2000</ref> Hier het hy die studenteliggaam gemonitor en ’n oog oopgehou vir rekrute. In dié tyd het hy weer bevriend geraak met sy oud-professor Sobtsjak, toe burgemeester van Leningrad. Poetin het begin 1992 uit die aktiewe staatsveiligheidsdiens bedank nadat die poging tot ’n staatsgreep op die Sowjetpresident [[Michail Gorbatsjof]] se bewind misluk het.<ref name="Vlast" /> == Vroeë politieke loopbaan == In Mei 1990 is Poetin aangestel as burgemeester Sobtsjak se raadgewer oor internasionale sake en op 28 Junie 1991 as hoof van die komitee vir buitelandse betrekkinge van die burgemeester van Sint Petersburg se kantoor, met die verantwoordelikheid om internasionale betrekkinge en buitelandse beleggings te bevorder. Die komitee het ook besighede in Sint Petersburg geregistreer. Minder as ’n jaar later het ’n kommissie van die stad se wetgewende raad Poetin se werk ondersoek. Hulle het tot die gevolgtrekking gekom dat hy pryse te laag bepaal het en die uitvoer van metale van $93&nbsp;miljoen goedgekeur het in ruil vir buitelandse koshulp wat nooit opgedaag het nie.<ref>{{cite web |url=http://www.hrvc.net/west/12-8-04.html |title=Uproar At Honor For Putin |last=Kovalev |first=Vladimir |date=23 Julie 2004 |publisher=The Saint Petersburg Times |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20181021203706/http://www.hrvc.net/west/12-8-04.html |archive-date=21 Oktober 2018 |url-status=dead|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-srv/inatl/longterm/russiagov/putin.htm|title=Putin's Career Rooted in Russia's KGB|last=Hoffman|first=David|date=2000-01-30|publisher=The Washington Post}}</ref> Ondanks die kommissie se aanbeveling dat Poetin afgedank word, het hy tot in 1996 hoof van die komitee vir buitelandse betrekkinge gebly.<ref>[https://web.archive.org/web/20070927010325/http://www.rusnet.nl/news/2003/05/19/print/report03.shtml Putin's Name Surfaces in German Probe] deur Catherine Belton</ref><ref>[http://observer.guardian.co.uk/magazine/story/0,11913,1157033,00.html The Man Who Wasn't There] deur Nick Paton Walsh. The Observer, 29 Februarie 2004.</ref> Van 1994 tot 1997 is Poetin in ander poste in Sint Petersburg aangestel. In Maart 1994 het hy die eerste onderhoof van die stadsadministrasie geword. Van 1995 tot in Junie 1997 was hy hoof van die Sint Petersburgse tak van die pro-regeringsparty Rusland Is Ons Tuiste.<ref name=30bio>{{cite web |url=http://gazeta.lenta.ru/daynews/09-08-1999/30bio.htm |title=Владимир Путин: от ассистента Собчака до и.о. премьера |publisher=GAZETA.RU |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20190511003239/http://gazeta.lenta.ru/daynews/09-08-1999/30bio.htm |archive-date=11 Mei 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Van 1995 tot Junie 1997 was hy ook die hoof van die adviserende raad van die koerant ''Sankt-Peterboergskije Wedomosti''.<ref name="30bio" /> In 1996 het Sobtsjak die burgemeestersverkiesing teen Wladimir Jakowlef verloor. Poetin is teruggeroep na Moskou en in Junie 1996 het hy die onderhoof van die presidensiële departement van eiendomsbestuur onder Pawel Borodin geword. Hy het dié pos tot in Maart 1997 beklee. In dié tyd was hy verantwoordelik vir die buitelandse eiendomme van die staat en het hy die oordrag van bates van die voormalige Sowjetunie en dié se Kommunistiese Party na die Russiese Federasie gereël.<ref name="Vlast" /> Op 26 Maart 1997 het pres. [[Boris Jeltsin]] hom aangestel as onderhoof van die presidensiële staf, waar hy gebly het tot in Mei 1998, en hoof van die hoofbeheerdirektoraat van die departement van presidensiële eiendomsbestuur, tot in Junie 1998. Sy voorganger en opvolger in die laasgenoemde pos was [[Aleksei Koedrin]] en [[Nikolai Patroesjef]], albei vooraanstaande politici en vennote van Poetin.<ref name="Vlast" /> Op 25 Mei 1998 is Poetin aangestel as eerste onderhoof van die Russiese presidensiële staf. Op 25 Julie 1998 het Jeltsin vir Poetin aangestel as hoof van die [[FSB]], die opvolgerorganisasie van die KGB. Hy het dié posisie tot in Augustus 1999 beklee. Hy het op 1 Oktober 1998 ’n permanente lid van die Veiligheidsraad van die Russiese Federasie geword en op 29 Maart 1999 die sekretaris daarvan. == Premier, 1999-2000 == [[Lêer:Vladimir Putin with Boris Yeltsin-2.jpg|duimnael|240px|links|Pres. Boris Jeltsin oorhandig die presidensiële eksemplaar van die Russiese Grondwet aan Poetin, 31&nbsp;Desember 1999]] Op 9 Augustus 1999 is Poetin aangestel as een van drie eerste onderpremiers. Later dié dag, nadat die vorige regering onder [[Sergei Stepasjin]] in die pad gesteek is, het Jeltsin hom aangestel as waarnemende premier van die regering van die Russiese Federasie.<ref>{{cite news|url=http://news..co.uk/1/hi/not_in_website/syndication/monitoring/415278.stm|title=Teks van Jeltsin se toespraak in Engels|accessdate=2007-05-31|date=1999-08-09|publisher=BBC News}}{{Dooie skakel|date=Desember 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Jeltsin het ook aangekondig dat hy wil hê Poetin moet hom opvolg. Later dieselfde dag het Poetin ingestem om ’n kandidaat in die presidentsverkiesing te wees.<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/415087.stm Yeltsin redraws political map] BBC, 10 Augustus 1999</ref> Op 16 Augustus het die staatsdoema sy aanstelling as premier goedgekeur met 233 stemme teen 84 (met 17 buite stemming).<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/422001.stm Yeltsin's man wins approval] BBC, 16 Augustus 1999.</ref> Daarmee het hy Rusland se vyfde premier in minder as 18 maande geword. Min mense het toe gedink Poetin, wat vir die meeste mense onbekend was, sou veel langer as sy voorgangers hou. Jeltsin se grootste teenstanders en moontlike opvolgers, die Moskouse burgemeester [[Joeri Loezjkof]] en die voormalige voorsitter van die Russiese regering [[Jewgeni Primakof]], was reeds besig met ’n veldtog om die ouer wordende president te vervang en hulle het hard probeer om te keer dat Poetin ook ’n kandidaat word. Poetin se orde-en-wetbeeld en sy onverbiddelike benadering tot die hernieude krisis in die [[Kaukasus]], wat begin het toe die Islamitiese Internasionale Brigade wat in [[Tsjetsjnië]] gestasioneer was ’n naburige streek ingeval en die oorlog in [[Dagestan]] ontketen het, het egter gou daartoe bygedra dat hy gewild geword het en stof in sy teenstanders se oë kon skop. [[Lêer:Putin in Su-27-1.jpg|duimnael|220px|Waarnemende pres. Poetin kom in Grozni aan in ’n Su-27-vegterstraler, 20 Maart 2000.]] Hoewel hy nie amptelik by enige politieke party betrokke was nie, het Poetin sy steun toegesê aan die pas gestigte Eenheidsparty,<ref>[http://www.nupi.no/cgi-win/Russland/polgrupp.exe?Unity Political groups and parties: Unity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010702200941/http://www.nupi.no/cgi-win/Russland/polgrupp.exe?Unity |date= 2 Julie 2001 }} Norsk Utenrikspolitisk Institutt</ref> wat in Desember 1999 die tweede hoogste persentasie van die stemme (23,3&nbsp;persent) gewen het in die Doema-verkiesing, en op sy beurt deur die Doema gesteun is. Op 31 Desember 1999 het Jeltsin onverwags bedank en volgens die grondwet het Poetin waarnemende president geword. Die eerste verordening wat Poetin onderteken het, op 31 Desember 1999, was getitel "Insake waarborge aan die voormalige president van die Russiese Federasie en sy familielede".<ref>[http://www.rg.ru/oficial/doc/ykazi/1763.htm УКАЗ от 31 декабря 1999 г. № 1763 ''О ГАРАНТИЯХ ПРЕЗИДЕНТУ РОССИЙСКОЙ ФЕДЕРАЦИИ, ПРЕКРАТИВШЕМУ ИСПОЛНЕНИЕ СВОИХ ПОЛНОМОЧИЙ, И ЧЛЕНАМ ЕГО СЕМЬИ''.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010219192247/http://www.rg.ru/oficial/doc/ykazi/1763.htm |date=19 Februarie 2001 }} Rossijskaja Gazeta</ref><ref>[http://www.newizv.ru/politics/2004-03-18/5273-razvrashenie-pervogo-lica.html «Развращение» первого лица. Госдума не решилась покуситься на неприкосновенность экс-президента.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130703000757/http://www.newizv.ru/politics/2004-03-18/5273-razvrashenie-pervogo-lica.html |date=2013-07-03 }}. newizv.ru 18 Maart 2004.</ref> Dit het verseker dat geen aanklagte van korrupsie "teen die uittredende president en lede van sy familie" aanhangig gemaak sou word nie.<ref name=Time.com-POTY2007>[http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1690757_1690766-4,00.html Person of the Year 2007: A Tsar Is Born] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130801083711/http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1690757_1690766-4,00.html |date= 1 Augustus 2013 }} deur Adi Ignatius, (bladsy 4) URL besoek op 19 November 2009, Time.com</ref> Op 12 Februarie 2001 het Poetin ’n federale wet onderteken oor waarborge aan voormalige presidente en hul familielede wat die vorige verordening vervang het. Terwyl Poetin se teenstanders hulle voorberei het vir ’n presidentsverkiesing in Junie 2000, het Jeltsin se bedanking meegebring dat ’n verkiesing op 26 Maart 2000, binne drie maande, gehou is. Poetin het in die eerste ronde gewen. == President == === Eerste termyn, 2000-2004 === [[Lêer:Vladimir Putin taking the Presidential Oath, 7 May 2000.jpg|duimnael|links|upright|Poetin word op 7 Mei 2000 beëdig as president van Rusland met Boris Jeltsin wat toekyk.]] [[Lêer:Putin in Malaysia - August 5 2003 - 9.jpg|duimnael|Poetin en die Premier van [[Maleisië]], [[Mahathir Mohamad]]. (5 Augustus 2003)]] Poetin is op 7 Mei 2000 as president beëdig. Hy het die minister van finansies, [[Michail Kasjanof]], as sy premier aangestel. Nadat hy aangekondig het hy beplan om mag te konsolideer in ’n streng vertikale vlak, het hy in Mei 2000 ’n verordening uitgevaardig waarvolgens die 89 [[federale deelgebiede van Rusland]] (nou 83) in sewe federale distrikte ingedeel word met ’n regeringsverteenwoordiger aan die hoof om federale administrasie te vergemaklik. Sedert Julie 2000 het hy volgens wet die reg om hoofde van die federale deelgebiede af te dank. Tydens sy eerste termyn as president het hy stappe gedoen om die politieke ambisies van sommige [[Russiese oligarg|oligarge]] uit die Jeltsin-era in toom te hou. Een van hulle was die voormalige lid van die Kremlin-binnekring [[Boris Berezovsky]], wat Poetin gehelp het om in ’n magsposisie te kom en die party befonds het wat Poetin se parlementêre grondslag gevorm het, volgens Berezovsky se BBC-profiel.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6708103.stm Profile: Boris Berezovsky] BBC. URL besoek op 1 Mei 2008</ref><ref>[http://www.guardian.co.uk/russia/article/0,,1655229,00.html What a carve-up!] The Guardian. URL besoek op 28 April 2008</ref> Ander meen egter Berezovsky het Igor Iwanof as nuwe president gesteun en dit was Aleksei Koedrin wat ’n belangrike rol gespeel het om Poetin in Rusland se presidensiële administrasie te kry<ref>Solowjef W. R. ''Putin. Guide for Those Who Cares'' / Moskou, "Eksmo", 2008. – 416 pp. {{ISBN|978-5-699-23807-1}}. Bl. 36. (In Russies: Владимир Соловьёв. "Путин. Путеводитель для неравнодушных." 2008.)</ref><ref>Solowjef 2008, p. 39</ref> ’n Nuwe groep besigheidsmagnate het onder Poetin ontstaan, soos Gennadi Timtsjenko, Wladimir Jakoenin, Joeri Kovaltsjoek en Sergei Tsjemezof, wat noue persoonlike bande met Poetin gehad het. Verskeie regshervormings het ook onder hom plaasgevind. Die eerste groot uitdaging vir Poetin se gewildheid was in Augustus 2000, toe hy gekritiseer is dat hy die [[K-141 Koersk|Koersk-duikbootramp]] verkeerd gehanteer het.<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/1487112.stm ''Spectre of Kursk haunts Putin''], BBC News, 12 Augustus 2001</ref> In Oktober 2002 is in die Russiese en internasionale media gewaarsku dat die dood van sowat 130 gyselaars in die spesiale magte se reddingsoperasie tydens die [[Nord-Ost-gyselaardrama]] in ’n Moskouse teater Poetin se gewildheid ernstig sou skaad. Kort ná die drama het Poetin se gewildheid egter rekordhoogtes bereik – 83&nbsp;persent van Russe het gesê hulle is tevrede met die manier waarop hy die krisis hanteer het.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2565585.stm Moscow siege leaves dark memories], BBC News, 16 Desember 2002</ref> Die inhegtenisneming vroeg in Julie 2003 van [[Platon Lebjedef]], ’n vennoot van [[Michail Chodorkofski]] en die tweede grootste aandeelhouer in die maatskappy [[Joekos]], omdat hy in 1994 vermoedelik onwettig ’n aandeel in ’n nuwe staatskunsmisfirma gekry het, het teen die einde van die jaar ontaard in ’n volskaalse vervolging van Joekos en sy bestuur vir bedrog, geldverduistering en belastingontduiking. In 2003 is ’n nuwe referendum in Tsjetsjnië gehou om ’n nuwe grondwet goed te keur waarvolgens die republiek deel van Rusland word. Tsjetsjnië is stelselmatig gestabiliseer danksy ’n nuwe parlementêre verkiesing en ’n streeksregering.<ref>[http://news.independent.co.uk/europe/article2331993.ece Can Grozny be groovy?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080706151117/http://news.independent.co.uk/europe/article2331993.ece |date= 6 Julie 2008 }}, The Independent, 13 Maart 2007.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20061121224006/http://www.hrw.org/campaigns/russia/chechnya/ ''Human Rights Watch Reports''] URL besoek op 22 November 2006.</ref> Tydens die Tweede Tsjetsjniese Oorlog is die plaaslike rebellebeweging aansienlik verlam, hoewel sporadiese geweld steeds in die Noord-Kaukasus voorgekom het.<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html Russia Factbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151016030045/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html |date=16 Oktober 2015 }} Central Intelligence Agency</ref> === Tweede termyn, 2004-2008 === [[Lêer:Vladimir and Lyudmila Putin visiting the Taj Mahal.jpg|duimnael|links|250px|Poetin en sy vrou, Ljoedmila, in 2000 voor die [[Taj Mahal]].]] Op 14 Maart 2004 is Poetin met 71&nbsp;persent van die stemme herkies as president. In September van daardie jaar het die [[Beslanskool-gyselaardrama]] plaasgevind waarin honderde mense, veral kinders, dood is. In 2005 is ’n projek geloods wat Rusland se gesondheidstelsel, onderwys, behuising en landbou verbeter het. In sy jaarlikse toespraak in Mei 2006 het Poetin ook beter kraamvoordele en staatshulp vir voorgeboortelike versorging aangekondig. Die voortgesette vervolging van die Joekos-president Michail Chodorkofski, destyds die rykste man in Rusland en een van die rykstes ter wêreld, vir bedrog en belastingontduiking is deur ’n groot deel van die internasionale media beskou as weerwraak vir Chodorkofski se skenkings aan beide liberale en kommunistiese teenstanders van die Kremlin. Joekos is bankrot verklaar en die maatskappy se bates is teen ’n laer prys as die markwaarde op ’n veiling verkoop, met die grootste deel wat deur die staatsmaatskappy [[Rosneft]] gekoop is.<ref>[http://www.themoscowtimes.com/opinion/article/how-to-steal-legally/302115.html How to Steal Legally] ''The Moscow Times'', 15 Februarie 2008 (uitg. 3843, bl. 8).</ref> Chodorkofski is op verskeie aanklagte skuldig bevind en aanvanklik nege jaar tronkstraf opgelê, en later meer. Joekos se lot is in die Weste beskou as ’n teken van ’n klemverskuiwing in Rusland na ’n stelsel van staatskapitalisme.<ref>[http://www.nationalreview.com/comment/gvosdev200311050739.asp ''Putin’s Gamble. Where Russia is headed''] deur Nikolas Gvosdev, www.nationalreview.com, 5 November 2003.</ref><ref>[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A37580-2004Jul8.html ''Putin's Kremlin Asserting More Control of Economy. Yukos Case Reflects Shift on Owning Assets, Notably in Energy''] deur Peter Baker, ''Washington Post'', 9 Julie 2004.</ref> [[Lêer:Victory Day Parade 2005-5.jpg|duimnael|250px|Poetin spreek die skare toe op die Vryheidsdagherdenking in 2005 op [[Rooiplein]]. Op die agtergrond is die [[Sint Basilius-katedraal]].]] Poetin is in die Weste en ook deur Russiese liberale gekritiseer vir wat hulle beskou het as ’n grootskaalse ingryping in mediavryheid in Rusland. Op 7 Oktober 2006 is [[Anna Politkofskaja]], ’n joernalis wat korrupsie en vergrype in die Russiese weermag tydens die Tsjetsjniese oorloë ontbloot het, doodgeskiet in die voorportaal van haar woonstelblok. Haar dood het groot opspraak in die Westerse media veroorsaak, met beskuldigings dat Poetin op die allerminste gefaal het daarin om die land se nuwe onafhanklike media te beskerm.<ref>[http://comment.independent.co.uk/columnists_m_z/joan_smith/article1822204.ece Putin's Russia failed to protect this brave woman] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927201301/http://comment.independent.co.uk/columnists_m_z/joan_smith/article1822204.ece |date=27 September 2007 }} deur Joan Smith.</ref><ref>[http://www.democracynow.org/article.pl?sid=06/10/09/1358259 Anna Politkovskaya, Prominent Russian Journalist, Putin Critic and Human Rights Activist, Murdered in Moscow] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071114163923/http://www.democracynow.org/article.pl?sid=06%2F10%2F09%2F1358259 |date=14 November 2007 }}, Democracy Now</ref> Toe Poetin in ’n onderhoud met ’n Duitse TV-kanaal oor die moord uitgevra is, het hy gesê haar dood skaad die Russiese regering meer as wat haar berigte gedoen het.<ref>[http://president.kremlin.ru/appears/2006/10/10/2300_type63379_112351.shtml Poetin op ARD, Dresden] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080611010557/http://president.kremlin.ru/appears/2006/10/10/2300_type63379_112351.shtml |date=11 Junie 2008 }}, 10 Oktober 2006]</ref> In Desember 2007 het [[Verenigde Rusland]] 64,24&nbsp;persent van die stemme gekry in ’n parlementêre verkiesing.<ref>[http://www.rbc.ru/rbcfreenews.shtml?/20071204122205.shtml Election Preliminary Results for United Russia] {{Webarchive|url=https://archive.is/20120908051006/http://www.rbc.ru/rbcfreenews.shtml?/20071204122205.shtml |date= 8 September 2012 }}, 4 Desember 2007, Rbc.ru</ref> Hul naaste teenstanders, die [[Kommunistiese Party van die Russiese Federasie|Kommunistiese Party]], het net sowat 12&nbsp;persent van die stemme gekry.<ref>[https://web.archive.org/web/20070812232042/http://www.cikrf.ru/eng/elect_duma/results/index.jsp Voorlopige uitslag], URL besoek op 4 Desember 2007</ref> Dié oorwinning is beskou as sterk steun vir die destydse Russiese leierskap en sy beleidsrigtings.<ref>[https://web.archive.org/web/20110511161657/http://www.izvestia.ru/politic/article3110945/ Russians Voted In Favour of Putin], 4 Desember 2007, Izvestia.ru</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20110511161622/http://www.izvestia.ru/politic/article3110880/ Assenters' March], 3 Desember 2007, Izvestia.ru</ref> == Premier, 2008-2012 == [[Lêer:Vladimir Putin 11 March 2008-1.jpg|duimnael|250px|links|Poetin en Dmitri Medwedef.]] Volgens die Russiese grondwet kon Poetin nie vir ’n derde termyn verkies word nie. Die eerste onderpremier, [[Dmitri Medwedef]], is verkies tot die nuwe president nadat Poetin hom aangewys het as sy verkose opvolger. Op 8 Mei 2008, die dag nadat Medwedef beëdig is, het hy Poetin as die nuwe premier aangestel en in dié hoedanigheid het Poetin ’n groot deel van sy mag behou.<ref>[http://www.nytimes.com/2008/05/09/world/europe/09russia.html Putin Is Approved as Prime Minister] nytimes.com, 9 Mei 2008.</ref> Die wêreldwye ekonomiese krisis van 2008–2009 het Rusland ook hard getref. Dit het saamgeval met spanning in die land se betrekkinge met die [[Europese Unie]] en die [[VSA]] ná 2008 se oorlog in [[Suid-Ossetië]] waarin Rusland geseëvier het oor [[Georgië]], wat deur die VSA en [[Navo]] gesteun is. Die groot finansiële reserwes wat opgebou is in die voorafgaande tydperk van hoë oliepryse, asook doeltreffende bestuur, het die land die krisis help te bowe kom en die ekonomie gehelp om sedert middel 2009 weer te groei. By Verenigde Rusland se kongres op 24 September 2011 het Medwedef amptelik voorgestel dat Poetin in die komende [[Russiese presidentsverkiesing, 2012|presidentsverkiesing]] staan en het Poetin die voorstel aanvaar. Ná die parlementêre verkiesing op 4 Desember 2011 het tienduisende Russe aan betogings deelgeneem teen beweerde verkiesingsbedrog. Dit was die grootste vorm van protes in Poetin se tyd. Poetin en Verenigde Rusland is gekritiseer en daar is geëis dat die verkiesing nietig verklaar word.<ref name=GuardLive>[http://www.guardian.co.uk/global/2011/dec/10/russia-elections-putin-protest ''Russian election protests – follow live updates''], Guardian, URL besoek op 10 Desember 2011</ref> Vanweë ’n vrees dat ’n sogenaamde kleurrewolusie kan plaasvind, soos die [[Oranje Rewolusie]] in 2004/2005 in die [[Oekraïne]], is ’n groot teenprotes deur Poetin-ondersteuners gehou wat die betogings teen die regering minder doeltreffend gemaak het.<ref>[http://www.politonline.ru/comments/10432.html Как митинг на Поклонной собрал около 140 000 человек] politonline.ru {{ru}}</ref><ref name=rian-manezhnaya>[http://en.rian.ru/russia/20120304/171729884.html ‘We Won in Fair and Open Fight' – Putin] RIAN</ref><ref name=rian-luzhniki>[http://en.rian.ru/video/20120223/171487865.html Putin Supporters Fill Moscow Stadium] RIAN</ref> Met die presidentsverkiesing op [[4 Maart]] [[2012]] is Poetin weer verkies vir 'n termyn van ses jaar<ref name="en.rian.ru" /><ref name=theworldreporter /> nadat Medwedef die presidensiële termyn tydens sy bewind van vier tot ses jaar verleng het. == President == === Derde termyn (2012-2018) === [[Lêer:Vladimir Putin inauguration 7 May 2012-10.jpeg|duimnael|Poetin lê die presidensiële eed af op sy derde inhuldiging op 7 Mei 2012.]] Op 4 Maart 2012 het Poetin die Russiese presidentsverkiesing in die eerste ronde gewen met 63,6% van die stemme.<ref name=elections-history>[http://www.ria.ru/vybor2012_infographics/20120309/590825026.html History of Presidential Elections in Russia: Infographics] RIAN</ref> Optogte teen hom het plaasgevind tydens en direk ná die verkiesingsveldtog. Sowat 8&nbsp;000 – 20&nbsp;000 betogers het onder meer op 6 Mei in Moskou byeengekom.<ref name=vz-provocation>[http://vz.ru/politics/2012/5/6/577272.html Провокация вместо марша] vz.ru</ref><ref name="Russian police battle anti-Putin protesters">{{cite news |url=http://www.reuters.com/article/2012/05/06/us-russia-protests-idUSBRE8440CK20120506 |title=Russian police battle anti-Putin protesters |agency=Reuters |access-date=7 Mei 2012 |date=6 Mei 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20151118082821/http://www.reuters.com/article/2012/05/06/us-russia-protests-idUSBRE8440CK20120506 |archive-date=18 November 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Tagtig mense is beseer in botsings met die polisie<ref>[http://lenta.ru/news/2012/05/10/more/ СК пересчитал пострадавших полицейских во время "Марша миллионов"] Lenta.ru</ref> en 450 is in hegtenis geneem. Die volgende dag is nog 120 mense gearresteer.<ref name="Inauguration protests">{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/vladimir-putin/9250729/Vladimir-Putin-inauguration-shows-how-popularity-has-crumbled.html |title=Vladimir Putin inauguration shows how popularity has crumbled |work=The Daily Telegraph |access-date=7 Mei 2012 |location=Londen |first=Tom |last=Parfitt |date=7 Mei 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110030/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/vladimir-putin/9250729/Vladimir-Putin-inauguration-shows-how-popularity-has-crumbled.html |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Poetin is op 7 Mei 2012 vir sy derde termyn ingehuldig.<ref>{{cite web |url=http://www.theguardian.com/world/2012/may/07/vladimir-putin-inaugurated-russian-president |title=Vladimir Putin inaugurated as Russian president amid Moscow protests |date=7 Mei 2012 |work=Guardian |access-date=20 Januarie 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200104140733/https://www.theguardian.com/world/2012/may/07/vladimir-putin-inaugurated-russian-president |archive-date=4 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Op sy eerste dag as president het hy 14 presidensiële verordeninge uitgereik, onder meer een waarin hy breedvoerig sy doelstellings vir die Russiese ekonomie uiteensit. Ander het gehandel oor opvoeding, behuising, opleiding, betrekkinge met die [[Europese Unie|EU]], verdediging, interetniese verhoudings ens.<ref>{{cite web |url=http://larouchepac.com/node/22623 |title="Putin Inaugurated; States Intention for Russia to Be "Center of Gravity for the Whole of Eurasia", 8 Mei 2012 |publisher=Larouchepac.com |access-date=22 Junie 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130731192357/http://larouchepac.com/node/22623 |archive-date=31 Julie 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web |url=http://english.ruvr.ru/2012_05_07/74079067/ |title="Putin decrees EU closeness policy", Voice of Russia, 7 Mei 2012 |publisher=English.ruvr.ru |date=7 Mei 2012 |accessdate=22 Junie 2013 |archive-date=13 Mei 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130513181423/http://english.ruvr.ru/2012_05_07/74079067/ |url-status=dead }}</ref> [[Lêer:Moscow rally 4 February 2012, Yakimanka Street, Bolotnaya Square 26.JPG|duimnael|links|’n Protesoptog teen Poetin in 2012 in Moskou.]] In 2012 en 2013 het Poetin en die Verenigde Rusland-party strenger wetgewing teen die [[LGBT]]-gemeenskap in [[Sint Petersburg]], [[Archangelsk]] en [[Nowosibirsk]] gesteun. In Junie 2013 het die staatsdoema ’n wet aanvaar teen "homoseksuele propaganda" (wat simbole soos die [[reënboogvlag]] verbied, asook gepubliseerde werke met [[Homoseksualiteit|homoseksuele]] inhoud).<ref name="BBC-LGBT">{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/russian/russia/2013/06/130611_duma_gay_propaganda.shtml?print=1 |title=Госдума приняла закон о "нетрадиционных отношениях" |publisher=BBC Russia |date=11 Junie 2013 |access-date=11 Junie 2013 |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20140301045821/http://www.bbc.co.uk/russian/russia/2013/06/130611_duma_gay_propaganda.shtml?print=1 |archive-date=1 Maart 2014 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name="RBC-LGBT">{{cite web |url=http://www.rbc.ru/rbcfreenews/20130611172814.shtml?print |title=ГД приняла закон об усилении наказания за пропаганду гомосексуализма среди подростков |publisher=[[РБК (медиахолдинг)|РБК]] |date=11 Junie 2013 |access-date=11 Junie 2013 |language=pt |archive-url=https://web.archive.org/web/20180725112959/https://www.rbc.ru/rbcfreenews/20130611172814.shtml?print |archive-date=25 Julie 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.spiegel.de/international/world/two-arrested-in-st-petersburg-for-violating-city-s-new-anti-gay-law-a-826199.html |title="Discrimination in Russia: Arrests for Violation of St. Petersburg Anti-Gay Law", Spiegel Online, 6 April 2012 |author=Spiegel Online, Hamburg, Duitsland |date=6 April 2012 |work=Spiegel Online |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190626224239/https://www.spiegel.de/international/world/two-arrested-in-st-petersburg-for-violating-city-s-new-anti-gay-law-a-826199.html |archive-date=26 Junie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.reuters.com/article/2013/01/25/us-russia-gay-idUSBRE90O0QT20130125 |title="Russian parliament backs ban on "gay propaganda", Reuters, 25 Januarie 2013 |work=Reuters |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20151126050435/http://www.reuters.com/article/2013/01/25/us-russia-gay-idUSBRE90O0QT20130125 |archive-date=26 November 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>[http://www.foxnews.com/world/2013/01/21/russia-moves-to-enact-anti-gay-laws/ "Russia moves to enact laws against 'homosexual propaganda'", Fox news, 21 Januarie 2013]</ref> ==== Ingryping in Oekraïne en die anneksasie van die Krim ==== Aan die vooraand van die [[Oekraïense Rewolusie]] van 2014 het die verbanne Oekraïense president, [[Wiktor Janoekowitsj]], skriftelik gevra dat Poetin Russiese militêre magte gebruik "om wettigheid, vrede, orde, reg en stabiliteit daar te stel en die mense van Oekraïne te verdedig".<ref>{{cite news |url=http://www.nbcnews.com/storyline/ukraine-crisis/ousted-ukrainian-president-asked-russian-troops-envoy-says-n43506 |title=Ousted Ukrainian President Asked For Russian Troops, Envoy Says |author=Reuters |date=3 Maart 2014 |publisher=NBC News |access-date=21 Maart 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423070051/https://www.nbcnews.com/storyline/ukraine-crisis/ousted-ukrainian-president-asked-russian-troops-envoy-says-n43506 |archive-date=23 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Op dieselfde dag het Poetin gereageer en die toestemming van die Russiese parlement gekry om Russiese troepe in Oekraïne te ontplooi.<ref name="BBCPutinDeploys">{{cite web |url=http://www.bbc.com/news/world-europe-26400597 |title=Putin to deploy Russian troops in Ukraine |publisher=BBC News |date=1 Maart 2014 |access-date=1 Maart 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419161024/https://www.bbc.com/news/world-europe-26400597 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Russiese troepe is deur die hele Krim en Suidoos-Oekraïne versprei. Teen 2 Maart het Russiese troepe algehele beheer oor die Krim oorgeneem.<ref>http://www.thehindu.com/news/international/world/russian-parliament-approves-use-of-force-in-crimea/article5739708.ece |title=Russian Parliament approves use of army in Ukraine.</ref><ref name="walker-the-guardian-2014-descend">{{cite news |last=Walker |first=Shaun |date=4 Maart 2014 |url=http://www.theguardian.com/world/2014/mar/04/ukraine-crisis-russian-troops-crimea-john-kerry-kiev |title=Russian takeover of Crimea will not descend into war, says Vladimir Putin |newspaper=The Guardian |access-date=4 Maart 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423063553/https://www.theguardian.com/world/2014/mar/04/ukraine-crisis-russian-troops-crimea-john-kerry-kiev |archive-date=23 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name="bloomberg-news-2014-request">{{cite news |url=http://www.bloomberg.com/news/2014-03-04/russia-calls-ukraine-intervention-legal-citing-yanukovych-letter.html |title=Russia Stays in Ukraine as Putin Channels Yanukovych Request |first1=Sangwon |last1=Yoon |first2=Daryna |last2=Krasnolutska |first3=Kateryna |last3=Choursina |date=4 Maart 2014 |access-date=5 Maart 2014 |newspaper=Bloomberg News |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20141201182256/http://www.bloomberg.com/news/2014-03-04/russia-calls-ukraine-intervention-legal-citing-yanukovych-letter.html |archive-date=1 Desember 2014 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Op 16 Maart is ’n referendum gehou oor die Krim se status en 93 persent van die stemme was vir ’n afstigting van Oekraïne en ’n vereniging met Rusland. Westerse leiers het egter die referendum onwettig verklaar en beloof om Rusland met ekonomiese sanksies te straf.<ref>16 Maart 2014, David Herszenhornmarch, ''The New York Times'', "[http://www.nytimes.com/2014/03/17/world/europe/crimea-ukraine-secession-vote-referendum.html?_r=0 Crimea Votes to Secede From Ukraine as Russian Troops Keep Watch]"</ref> Dit het gelei tot die eerste sanksies, wat gevolg is deur nog sanksies nadat pro-Russiese onrus na die suide en ooste van Oekraïne versprei het.<ref>{{Cite web |url=http://www.jnmjournal.com/us-imposes-second-wave-of-sanctions-on-russia/ |title=US imposes second wave of sanctions on Russia |access-date=21 Desember 2014 |archive-date= 8 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141108052415/http://www.jnmjournal.com/us-imposes-second-wave-of-sanctions-on-russia/ |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.themoscowtimes.com/business/article/new-sanctions-wave-hits-russian-stocks/503604.html Third Wave of Sanctions Slams Russian Stocks]</ref> Poetin het op 18 Maart sy mening oor die Krim uiteengesit in ’n toespraak waarin hy beweer het die verbanning van Janoekowitsj was ’n "staatsgreep deur (Oekraïense) nasionaliste, neo-Nazi's, Russofobe en anti-Semiete".<ref>[http://www.bbc.com/news/world-europe-29991777 Jews reject Russia claims of Ukraine anti-Semitism], BBC News (12 November 2014)</ref> Hy het ook beweer Rusland en Oekraïne is "een nasie" en dat Rusland altyd die miljoene Russiessprekendes in Oekraïne sou beskerm. Op dieselfde dag het Poetin en die nuwe leiers van die Krim ’n verdrag onderteken wat gelei het tot die anneksasie van die skiereiland deur Rusland.<ref name=BBCSBCPiG>[http://www.bbc.com/news/world-europe-26630062 Ukraine crisis: Putin signs Russia-Crimea treaty], BBC, 18 Maart 2014<br />{{cite news|url=http://rt.com/news/russia-parliament-crimea-ratification-293/|agency=RT|title=Crimea, Sevastopol officially join Russia as Putin signs final decree|date=22 Maart 2014|accessdate=9 April 2014}}<br />[http://www.washingtonpost.com/world/transcript-putin-says-russia-will-protect-the-rights-of-russians-abroad/2014/03/18/432a1e60-ae99-11e3-a49e-76adc9210f19_story.html Transcript: Putin says Russia will protect the rights of Russians abroad], washingtonpost.com (18 Maart 2014)</ref> Ná die Krim-referendum het onrus versprei in die res van Oos-Oekraïne.<ref name="Ukraine crisis timeline BBC">[http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-26248275 Ukraine crisis timeline], BBC News</ref> Op 17 April 2014 het Poetin gesê hy wil nie graag Russiese troepe na Oekraïne stuur nie, maar hy sluit nie die moontlikheid uit nie. Hy het die Oekraïense regering daarvan beskuldig dat hulle ’n "ernstige misdaad" pleeg deur die weermag te gebruik om ’n einde te bring aan die onrus.<ref name="The Wall Street Journal 2014">''The Wall Street Journal'', 17 April 2014, Laurence Norman And Jay Solomon In Geneva And Lukas I. Alpert in Moscow.</ref> Hy het ook gesê hy behou hom die reg voor om gewapende magte te gebruik om etniese Russe in "Noworossija" (Nuwe Rusland) te beskerm.<ref>{{cite news |url=http://www.nytimes.com/2014/04/18/world/europe/russia-ukraine.html |title=Away From Show of Diplomacy in Geneva, Putin Puts On a Show of His Own |last1=Herszenhorn |first1=David M. |date=17 April 2014 |website=www.nytimes.com |publisher=The New York Times Company |access-date=17 April 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110031/https://www.nytimes.com/2014/04/18/world/europe/russia-ukraine.html |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Op 7 Mei het Poetin aangekondig Russiese troepe aan die grens van Suidoos-Oekraïne word onttrek.<ref name="nytimes.com">http://www.nytimes.com/2014/05/08/world/europe/Putin-Russia-Ukraine.html</ref> Volgens Poetin was die Oekraïense verkiesing van 25 Mei 2014 ’n "stap in die regte rigting".<ref name="nytimes.com" /> Hy het ook gesê die separatiste in die Volksrepublieke [[Donetsk]] en [[Loegansk]] in Oos-Oekraïne moes hul 11 Mei-referendum uitstel en sodoende "die regte toestande skep" vir dialoog oor afstigting.<ref>[http://www.npr.org/blogs/thetwo-way/2014/05/07/310451535/putin-tells-separatists-to-postpone-may-11-referendum Putin Tells Separatists In Ukraine To Postpone May 11 Referendum], NPR (7 Mei 2014)</ref> Die referendum is egter op 11 Mei gehou en die separatiste het beweer byna 90% het gestem ten gunste van onafhanklikheid.<ref name="Ukraine crisis timeline BBC"/><ref>{{cite news | url=http://www.bbc.com/news/world-europe-27360146 | title=Ukraine rebels hold referendums in Donetsk and Luhansk | publisher=BBC News | date=11 Mei 2014 | accessdate=11 Mei 2014 }}<br />{{cite news|url=https://news.vice.com/video/russian-roulette-dispatch-thirty-eight|title=Russian Roulette (Dispatch Thirty-Eight)|date=13 Mei 2014|accessdate=7 Julie 2014|newspaper=Vice News|archive-date= 4 Julie 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140704073504/https://news.vice.com/video/russian-roulette-dispatch-thirty-eight|url-status=dead}}</ref> Poetin het gesê hy respekteer die uitslag van die Oekraïense verkiesing in Mei en dat Rusland met die Weste oor Oekraïne wil onderhandel, maar dat die Weste Rusland se aanbod van die hand gewys het.<ref name=CNBC-2014-05-23>CNBC, ''Putin: Russia looks East, will respect Ukraine poll'', by Geoff Cutmore and Catherine Boyle, 23 Mei 2014.</ref> In sy jaareindtoespraak op 4 Desember 2014 het Poetin gesê die anneksasie van die Krim in Maart 2014 was ’n "historiese gebeurtenis" wat nie omgekeer kan word nie omdat die Krim Rusland se spirituele grond is.<ref>[http://www.reuters.com/article/2014/12/04/us-russia-putin-highlights-idUSKCN0JI0WB20141204 Putin delivers keynote speech on economy, Ukraine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141215163530/http://www.reuters.com/article/2014/12/04/us-russia-putin-highlights-idUSKCN0JI0WB20141204 |date=15 Desember 2014 }}, Reuters (4 Desember 2014)</ref> === Vierde termyn (2018-hede) === [[Beeld:Meeting with Government members2.jpg|thumb|Poetin en die nuwe premier, [[Michail Misjoestin]], vergader op 21 Januarie 2020 met lede van Misjoestin se kabinet.]] Poetin het die [[Russiese presidentsverkiesing, 2018|presidentsverkiesing van 2018]] met meer as 76% van die stemme gewen.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-43455950|title=Muted Western reaction to Putin victory|date=19 Maart 2018|work=BBC News|access-date=19 Maart 2018}}</ref> Sy vierde termyn het op 7 Mei 2018 begin<ref>{{cite web|url=http://www.aif.ru/politics/russia/kogda_budet_inauguraciya_prezidenta_rf|title=Когда будет инаугурация президента РФ?|website=aif.ru|access-date=20 Maart 2018}}</ref> en sal duur tot in 2024.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-43452449|title=Russia's Putin wins by big margin|date=18 Maart 2018|work=BBC News|access-date=18 Maart 2018}}</ref> Op dieselfde dag het Poetin vir Medwedef gevra om ’n nuwe regering te vorm.<ref>{{cite web|url=https://ria.ru/20180507/1520044323.html|title=Путин предложил кандидатуру Медведева на пост премьера|date=7 Mei 2018|website=РИА Новости}}</ref> Op 15 Mei 2018 het Poetin deelgeneem aan die opening van die snelwegdeel van die [[Krimbrug]].<ref>{{Cite news|script-title=ru:Открытие автодорожной части Крымского моста|url=http://kremlin.ru/events/president/news/57472|work=Kremlin.ru|date=15 Mei 2018|accessdate=15 Mei 2018|language=ru}}</ref> Op 25 Mei 2018 het Poetin aangekondig hy sal nie in 2024 vir president staan nie, in ooreenstemming met die Russiese grondwet. Op 14 Junie 2018 het hy die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|21ste Fifa-wêreldbekertoernooi]] geopen wat vir die eerste keer in Rusland plaasgevind het. In September 2019 het Poetin se administrasie ingemeng in die landwye streeksverkiesings en dit gemanipuleer deur alle opposisiekandidate uit te skakel. Die gebeure, wat gelei het tot ’n oorwinning vir die regerende party, [[Verenigde Rusland]], het ook bygedra tot die begin van massaoptogte vir demokrasie. Die gevolg was grootskaalse inhegtenisnemings en en gevalle van polisiewreedheid.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2019/sep/08/the-observer-view-on-russia-subversion-of-democracy|title= The Observer view on Putin's ongoing corruption of democracy|accessdate=8 September 2019|website=The Guardian}}</ref> Op 15 Januarie 2020 het Medwedef en sy hele regering bedank nadat Poetin die federale raad toegespreek het. Daarin het hy groot aanpassings aan die grondwet voorgestel voor sy uittrede in 2024. Op dieselfde dag het Poetin [[Michail Misjoestin]], hoof van die federale belastingsdiens, benoem vir die amp van premier. Die volgende dag is sy aanstelling deur die Staatsdoema bekragtig<ref>{{cite news |url=https://www.reuters.com/article/us-russia-politics-mishustin-vote/russian-lawmakers-approve-mishustin-as-pm-idUSKBN1ZF1J2 |title=Russian lawmakers approve Mishustin as PM |date=16 Januarie 2020 |first1=Vladimir |last1=Soldatkin |first2=Alexander |last2=Marrow |editor-first=John |editor-last=Stonestreet |agency=Reuters |access-date=16 Januarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200116190440/https://www.reuters.com/article/us-russia-politics-mishustin-vote/russian-lawmakers-approve-mishustin-as-pm-idUSKBN1ZF1J2 |archive-date=16 Januarie 2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=https://iz.ru/964983/2020-01-16/gosduma-odobrila-mishustina-na-post-premera|title=Госдума одобрила Мишустина на пост премьера|date=16 Januarie 2020|website=iz.ru|language=ru|access-date=15 Oktober 2020}}</ref> en het hy die amp aanvaar.<ref>{{Cite web |url=http://www.kremlin.ru/events/president/news/62593 |title=Михаил Мишустин назначен Председателем Правительства Российской Федерации |access-date=16 Januarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200116155448/http://kremlin.ru/events/president/news/62593 |archive-date=16 Januarie 2020 |url-status=live }}</ref> Op 21 Januarie 2020 het Misjoestin ’n nuwe regering aan Poetin voorgestel. Die president het dit op dieselfde dag goedgekeur en die ministers aangestel.<ref>[http://www.kremlin.ru/events/president/news/62622 Указ о структуре федеральных органов исполнительной власти]</ref><ref>[http://www.kremlin.ru/acts/news/62625 Подписаны указы о назначении министров Правительства Российской Федерации]</ref><ref>[http://www.kremlin.ru/acts/news/62624 Назначены министры внутренних дел, иностранных дел, обороны, юстиции и глава МЧС России]</ref> Poetin het op 3 Julie 2020 ’n dokument geteken om amendemente tot die Russiese grondwet toe te voeg, onder meer dat hy nog twee termyne van ses jaar elk as president kan aanbly, tot in 2036. Dié amendemente het op 4 Julie 2020 in werking getree.<ref>{{cite news|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/7/3/putin-orders-constitution-changes-allowing-him-to-rule-until-2036|date=3 Julie 2020|title=Putin orders constitution changes allowing him to rule until 2036|publisher=Al Jazeera|access-date=11 Augustus 2020}}</ref> == Beleid == === Binnelandse beleid === [[Lêer:Map of Russian districts, 2014.png|350px|duimnael|Die nege [[federale distrikte van Rusland]].]] Poetin se binnelandse beleid, veral vroeg in sy bewind, het ten doel gehad om ’n "vertikaal mag" te skep. Op 13 Mei 2000 het hy ’n verordening uitgevaardig waarvolgens die 89 [[federale deelgebiede van Rusland]] in sewe (tans nege) [[Federale distrikte van Rusland|federale distrikte]] ingedeel word met ’n regeringsverteenwoordiger aan die hoof wat hy self aangestel het om federale administrasie te vergemaklik. Hy het ook die deelgebiede vergroot: die getal is in 2000 van 89 verminder tot 83 nadat die [[outonome okroeg]]s met ander deelgebiede verenig is. Op 21 Maart 2014 is die deelgebiede uitgebrei tot 85 ná die betwiste anneksasie van die [[Krim]] deur [[Rusland]].<ref name="rbc">{{cite news |url=http://top.rbc.ru/politics/21/03/2014/912755.shtml |title=В России создан Крымский федеральный округ |publisher=RBC |date=21 Maart 2014 |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20150710180710/http://top.rbc.ru/politics/21/03/2014/912755.shtml |archive-date=10 Julie 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Volgens Stephen White het Rusland tydens Poetin se bewind dit duidelik gestel dat hy nie beplan om nog ’n weergawe van die Amerikaanse of Britse politieke stelsel te skep nie, maar eerder ’n stelsel wat nader aan Rusland se eie tradisies en omstandighede was.<ref>{{cite book|last1=White|first1=Stephen|editor-first1=Stephen|editor-last1=White|title=Developments in Russian Politics 7|url=https://archive.org/details/developmentsinru0000unse_f7k7|year=2010|publisher=Palgrave Macmillan|location=New York|isbn=978-0-230-22449-0|chapter=Classifying Russia's Politics}}</ref> Poetin se administrasie is dikwels beskryf as ’n "soewereine demokrasie". Die term is die eerste keer in Februarie 2006 deur [[Wladislaf Soerkof]] voorgestel, en die term het vinnig gewild geraak in Rusland. Volgens voorstanders daarvan moet die regering se optrede en beleidrigtings veral in Rusland self gewild wees en nie van buite die land bepaal word nie.<ref>[https://web.archive.org/web/20061208020210/http://www.edinros.ru/news.html?id=111148 Sovereignty is a Political Synonym of Competitiveness] Wladislaf Soerkof, openbare optrede, 7 Februarie 2006</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20061105125847/http://www.edinros.ru/news.html?id=114108 Our Russian Model of Democracy is Titled «Sovereign Democracy»] Wladislaf Soerkof, 28 Junie 2006.</ref> In Julie 2000 is ’n nuwe wet aanvaar wat hom die mag gee om die hoofde van die deelgebiede af te dank. In 2004 is die verkiesing van goewerneurs by die stembus beëindig. Dié maatreël was net tydelik: onder Poetin se opvolger, Dmitri Medwedef, is die verkiesing van goewerneurs in 2012 weer ingestel.<ref name=liberal-reforms>[http://en.rian.ru/russia/20120228/171592651.html State Duma Approves Liberal Political Reforms]</ref> Ander hervormings deur Medewedef het ook ingesluit die vereenvoudiging van die registrasie van politieke partye en die vermindering van die aantal handtekeninge wat nieparlementêre nodig het om aan die verkiesing deel te neem.<ref name="liberal-reforms" /> So is die beperkings wat Poetin ingestel het effens verlig. Die streng verkiesingsvereistes was een van die regeringsbesluite onder Poetin wat deur die onafhanklike media in Rusland en buitelandse kommentators gekritiseer is as ondemokraties.<ref>{{cite news |last=Kramer |first=Andrew E. |url=http://www.nytimes.com/2007/04/22/world/europe/22russia.html?pagewanted=print |title=50% Good News Is the Bad News in Russian Radio |location=Russia |publisher=Nytimes.com |date=22 April 2007 |access-date=24 September 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20181021205108/https://www.nytimes.com/2007/04/22/world/europe/22russia.html?pagewanted=print |archive-date=21 Oktober 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web|author=Masha&nbsp;Lipman, Anders&nbsp;Aslund|url=http://www.carnegieendowment.org/events/index.cfm?fa=eventDetail&id=745|title=Russian Media Criticism of Vladimir Putin: Evidence and Significance|publisher=Carnegieendowment.org|date=2004-12-02|accessdate=2010-03-02|archive-date=2010-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20100413044805/http://www.carnegieendowment.org/events/index.cfm?fa=eventDetail&id=745|url-status=dead}}</ref> Tydens sy eerste termyn as president het Poetin ’n stokkie gesteek voor die politieke ambisies van baie van die oligarge uit die Jeltsin-era. Dit het gelei tot die verbanning van of gevangenisstraf vir mense soos Boris Berezovsky, Wladimir Goesinski en Michail Chodorkofski. Ander oligarge het by die Poetin-kamp aangesluit. Poetin het ’n groot veldtog gelei teen georganiseerde misdaad en terrorisme en dit het gelei tot ’n skerp afname in die moordsyfers en dade van terrorisme in Rusland. Hy het ook grond- en belastingwette verander en nuwe wette rakende prosedure uitgevaardig op die gebied van arbeid, administrasie, misdaad, handel en die burgerreg.<ref name=sharlet>{{cite book|last=Sharlet|first=Robert|title=Developments in Russian Politics|editor-last1=White|editor-last2= Gitelman|editor-last3=Sakwa|publisher=Duke University Press|year=2005|volume=6|chapter=In Search of the Rule of Law|isbn=0-8223-3522-0}}</ref> Tydens sy termyn as premier het sy regering belangrike hervormings ingestel vir staatsveiligheid, die polisie en die weermag. === Buitelandse beleid === ==== Navo en die VSA ==== [[Lêer:Bush&Putin33rdG8.jpg|duimnael|200px|Oud-pres. George W. Bush en Poetin by ’n beraad in Junie 2007.]] Onder Poetin het Rusland se betrekkinge met [[Navo]] en die [[VSA]] deur verskeie fases gegaan. Toe hy die eerste keer president geword het, was al die partye versigtig. Ná die [[Aanvalle op 11 September 2001|9/11-aanvalle]], toe Poetin Amerika gou gesteun het in die land se oorlog teen [[terrorisme]], is dit beskou as ’n geleentheid vir samewerking.<ref name=Bi-Partisan>[http://www.huffingtonpost.com/stephen-f-cohen/us-russia-policy_b_1307727.html America's Failed (Bi-Partisan) Russia Policy] deur Stephen F. Cohen, huffingtonpost.com</ref> Sedertdien het betrekkinge egter versuur omdat al drie partye verskeie optredes deur die ander teengestaan het, soos Navo se uitbreiding nader aan Rusland se grense en Poetin wat al hoe onafhankliker van die VSA geword het in sy binne- en buitelandse beleid. Volgens die Russiese geleerde [[Stephen F. Cohen]] het die media in Amerika al hoe meer anti-Poetin geword en is hy beskou as verantwoordelik vir die moorde op politieke teenstanders soos die joernalis [[Anna Politkofskaja]] en die vermeende KGB-oorloper in Londen, [[Alexander Litvinenko]].<ref name="Bi-Partisan" /> In Februarie 2007 het Poetin die VSA se monopolistiese oorheersing in wêreldbetrekkinge veroordeel en gesê dit kan lei tot ’n [[wapenwedloop]] tussen lande.<ref name=Munich>{{en}}43rd Munich Conference on Security Policy. [http://president.kremlin.ru/eng/speeches/2007/02/10/0138_type82912type82914type82917type84779_118123.shtml Poetin se toespraak in Engels] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080504052149/http://president.kremlin.ru/eng/speeches/2007/02/10/0138_type82912type82914type82917type84779_118123.shtml |date= 4 Mei 2008 }}, 10 Februarie 2007.</ref> Dié toespraak is gevolg deur maande van spanning tussen die twee lande, maar Russiese en Amerikaanse amptenare het die idee van ’n nuwe [[Koue Oorlog]] ontken. Poetin het in die openbaar planne teengestaan vir die oprigting van Amerikaanse verdedigingsmissiele in [[Europa]] en op 7 Junie 2007 ’n teenvoorstel aan pres. [[George W. Bush]] gedoen dat die Gabala-radarstasie in [[Azerbeidjan]] uit die [[Sowjetunie|Sowjet]]-era gemoderniseer en gesamentlik gebruik word in plaas daarvan om ’n nuwe stelsel in [[Tsjeggië]] te bou. Hy het gesê onderskeppingsmissiele kan dan eerder in die Navo-lidland [[Turkye]] of [[Irak]] geplaas word as in [[Pole]]. Hy het ook gelyke deelname aan die projek deur belangstellende Europese lande voorgestel.<ref>[http://www.kremlin.ru/eng/speeches/2007/06/08/2251_type82914type82915_133552.shtml Press Conference following the end of the G8 Summit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080504052143/http://www.kremlin.ru/eng/speeches/2007/06/08/2251_type82914type82915_133552.shtml |date= 4 Mei 2008 }}, 8 Junie 2007.</ref> Die voorstel is verwerp. Op 11 Desember dié jaar het Rusland hom onttrek aan die Verdrag oor Konvensionele Gewapende Magte in Europa.<ref>{{cite web |title=Russia walks away from CFE arms treaty |publisher=Agence France-Presse-AFP |date=12 Desember 2007 |url=http://afp.google.com/article/ALeqM5hM6ii1jZ7sJORsbdQRQXezRVBd9Q |access-date=13 Desember 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130509051710/http://afp.google.com/article/ALeqM5hM6ii1jZ7sJORsbdQRQXezRVBd9Q |archive-date=9 Mei 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Poetin het ook [[Kosowo]] se afstigting van [[Serwië]] sterk teengestaan en dit "immoreel" en "onwettig" genoem.<ref>{{cite web |url=http://news.xinhuanet.com/english/2008-02/14/content_7604675.htm |title=Putin: supports for Kosovo unilateral independence "immoral, illegal" |publisher=Xinhua |date=14 Februarie 2008 |access-date=25 Februarie 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170503190901/http://news.xinhuanet.com/english/2008-02/14/content_7604675.htm |archive-date=3 Mei 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ==== Brittanje ==== Teen die middel van die 2000's het Rusland se betrekkinge met [[Brittanje]] aansienlik agteruitgegaan nadat laasgenoemde land in 2003 politieke [[asiel]]<ref name="expul" /> aan Poetin se voormalige beskermheer die Russiese oligarg [[Boris Berezovsky]] verleen het. Berezovsky het dikwels beroepe gedoen dat Poetin se bewind omvergewerp word<ref name="expul" /> en na bewering aksies teen Poetin in Rusland voorgeskryf. Brittanje het ook asiel verleen aan die [[Tsjetsjnië|Tsjetsjniese]] rebelleleier [[Achmed Zakajef]] en ander mense wat uit Rusland gevlug het. Teen einde 2006 het betrekkinge verder versuur met die vergiftiging van [[Alexander Litvinenko]] in Londen. Beskuldigings uit die Litvinenko-kamp is gemaak dat Poetin vir sy moord verantwoordelik was en dat Litvinenko dit self voor sy dood in ’n verklaring beweer het.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/6180262.stm In full: Litvinenko statement], BBC News, 24 November 2006</ref><ref>[http://svobodanews.ru/Article/2006/11/28/20061128185243507.html An interview with Andrei Nekrasov deur Yury Veksler] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080518090855/http://svobodanews.ru/Article/2006/11/28/20061128185243507.html |date=18 Mei 2008 }}, Radio Liberty, 28 November 2006.</ref><ref>{{cite news|last=Jordan|first=Mary|title=Poisoned Russian Had Sought Entry to U.S., Book Says|publisher=Washington Post|date=10 Junie 2007|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/06/09/AR2007060901354_pf.html|accessdate=2008-11-13|archive-date=13 November 2008|archive-url=https://www.webcitation.org/5cIgCG0BR?url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/06/09/AR2007060901354_pf.html|url-status=bot: unknown}}( by WebCite).</ref> Kritici het getwyfel of Litvinenko wel die verklaring geskryf het<ref>[https://web.archive.org/web/20070930230523/http://www.izvestia.ru/investigation/article3098756/?print Soviet Moonwalker is Guilty for Litvinenko Death? Strange Litvinenko Last Will], Izvestia, 27 November 2006.</ref><ref>[http://www.townhall.com/Columnists/PatrickJBuchanan/2006/11/27/is_putin_being_set_up Is Putin being set up?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071223075324/http://www.townhall.com/Columnists/PatrickJBuchanan/2006/11/27/is_putin_being_set_up |date=23 Desember 2007 }}, Townhall.com, 27 November 2006.</ref><ref>{{cite web|last=Dunkerley|first=William|title=The Essence of the Alexander Litvinenko Story|publisher=Russia Profile|date=25 Mei 2007|url=http://www.russiaprofile.org/international/a1180613251.html|accessdate=2008-11-13|archive-date=2 April 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120402222344/http://www.russiaprofile.org/international/a1180613251.html|url-status=dead}} ([https://web.archive.org/web/20081005180841/http://www.russiaprofile.org/page.php?pageid=Politics Argief] by WebCite).</ref> en Poetin self het gesê dis ’n politieke slenter.<ref>{{cite web |title=Ex-spy's death should not be used for provocation — Putin |publisher=RIA Novosti |date=24 November 2006 |url=http://en.rian.ru/russia/20061124/55967399.html |access-date=26 November 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130928063751/http://en.rian.ru/russia/20061124/55967399.html |archive-date=28 September 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Daar is later selfs getwyfel of hy wel met [[polonium]] vergiftig is soos algemeen in die Britse pers berig is omdat geen amptelike sertifikaat uitgereik is wat dit bevestig nie.<ref>[http://rt.com/news/litvinenko-secret-files-declassify-019/ Litvinenko: MI5, MI6 death files ordered released] Russia Today</ref> In 2012 het Litvinenko se weduwee erken hy het vir die Britse Intelligensiediens gewerk en sy pa het in die openbaar verskoning gevra omdat hy die Russiese regering belaster het. Hy het gesê hy betwyfel nou die weergawe van die gebeure wat hy voorheen geglo het.<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-16859830 "Litvinenko's father apologises for accusing Russia"], BBC News, 12 Februarie 2012</ref> In 2007 het die krisis in betrekkinge daartoe gelei dat vier Russiese diplomate uit Brittanje gesit is omdat Rusland geweier het om die voormalige KGB-lyfwag [[Andrei Loegowoi]] uit te lewer op aanklagte van moord op Litvinenko.<ref name=expul>{{cite news |title=Brown Defends Russian Expulsions, Decries Killings |author=Gonzalo Vina and Sebastian Alison |url=http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601102&sid=ajvS9NfMW2EE&refer=uk |publisher=Bloomberg News |date=20 Julie 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100321165747/http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601102 |archive-date=21 Maart 2010 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Rusland het daarna Britse diplomate uit die land gesit en ander strafmaatreëls aangekondig.<ref name="expul" /> ==== China ==== Rusland onder Poetin handhaaf goeie betrekkinge met ander BRIC-lande ([[Brasilië]], [[Indië]] en [[China]]). Bande met China is verbeter met onder meer ’n vriendskapsverdrag in 2001 en die bou van die Transsiberiese oliepypleiding om in Chinese energiebehoeftes te voorsien.<ref>{{cite news |url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704082104575515543164948682.html |title=Russian Oil Route Will Open to China |first=Jeremy |last=Page |newspaper=The Wall Street Journal |date=26 September 2010 |access-date=28 September 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130726203148/http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704082104575515543164948682.html |archive-date=26 Julie 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ==== Voormalige Sowjetrepublieke ==== ’n Reeks sogenaamde kleurrewolusies in voormalige Sowjetrepublieke, soos die Roosrewolusie in 2003 in [[Georgië]], die Oranje Rewolusie in 2004 in die [[Oekraïne]] en die Tulprewolusie in 2005 in [[Kirgisië]], het gelei tot wrywing tussen dié lande en Rusland. Daar was ook ’n paar geskille met van sy ander buurlande, soos met die Russiese verbod op die invoer van [[Moldowa|Moldowiese]] en Georgiese wyn in 2006. ’n Gasdispuut tussen Rusland en die Oekraïne toe die staatsbeheerde maatskappy Gazprom gas na die Oekraïne afgesny het,<ref name=naturalgas>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7240462.stm Q&A: Russia-Ukraine gas row], BBC News (20 Januarie 2009).</ref> het ook daartoe gelei dat ’n paar Europese lande waarheen die Oekraïne Russiese gas herlei, in Januarie 2009 groot gastekorte beleef het.<ref name="naturalgas" /> [[Lêer:Customs Union of Belarus, Kazakhstan, and Russia (orthographic projection) - Crimea disputed.svg|duimnael|220px|links|Die voorgestelde Eurasiese Unie met die moontlike lede Rusland, Belarus en Kazachstan.]] Georgië en die Oekraïne se voorneme om lidlande van Navo te word, het ook tot spanning in betrekkinge met Rusland gelei. Die Oekraïne het in 2010 van die plan afgesien.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/10229626.stm Ukraine's parliament votes to abandon NATO ambitions], BBC News (3 Junie 2010)</ref> In Augustus 2008 het die Georgiese president, [[Mikheil Saakashvili]], beheer probeer herstel oor die wegbreekprovinsie [[Suid-Ossetië]] en beweer dit is in reaksie op Ossetiese aanvalle op Georgiese grenssoldate en die vergroting van Russiese vredesmagte. In die daaropvolgende oorlog is Georgiese magte egter verslaan nadat gewone Russiese soldate in Suid-Ossetië en daarna Georgië en die ander Georgiese wegbreekprovinsie, [[Abchasië]], ontplooi is.<ref>{{cite web |url=http://www.heritage.org/research/RussiaandEurasia/wm2017.cfm |title=Russia and Eurasia |publisher=Heritage.org |access-date=10 Mei 2009 |language=pt |archive-url=https://web.archive.org/web/20100309151141/http://www.heritage.org/Research/RussiaandEurasia/wm2017.cfm |archive-date=9 Maart 2010 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7551576.stm |title=Day-by-day: Georgia-Russia crisis |publisher=BBC News |date=21 Augustus 2008 |access-date=10 Mei 2009 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190831134139/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7551576.stm |archive-date=31 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> [[Wiktor Joesjtsjenko]], wat tydens die Oekraïne se Oranje Rewolusie tot president verkies is, is in 2010 deur [[Wiktor Janoekowitsj]] opgevolg en dit het tot beter betrekkinge met Rusland gelei.<ref>[http://www.hrw.org/world-report-2011/ukraine World Report 2011: Ukraine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121211234247/http://www.hrw.org/world-report-2011/ukraine |date=11 Desember 2012 }}, Human Rights Watch</ref> Rusland het ook die huur van die basis vir sy Swartseevloot in die Oekraïnse stad [[Sewastopol]] verleng in ruil vir laer gaspryse vir die Oekraïne.<ref>[http://www.cnn.com/2010/WORLD/europe/04/21/russia.ukraine/index.html?hpt=T2 Russia, Ukraine agree on naval-base-for-gas deal], CNN (21 April 2010)</ref> In Kirgisië het pres. [[Almazbek Atambajef]] gesê sy land het ’n "gesamentlike toekoms" met sy bure en Rusland.<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-16187957 Kyrgyzstan profile], BBC News</ref> ==== Eurasië ==== Ondanks vorige en huidige spanninge tussen Rusland en die meeste ander voormalige Sowjetrepublieke, het Poetin die beleid van Eurasiese integrasie gevolg. ’n Paar streeksorganisasies het die weg gebaan vir die stigting van ’n [[Eurasiese Unie]]. Op 18 November 2011 het die presidente van Rusland, [[Belarus]] en [[Kasakstan]] ’n ooreenkoms geteken om die Eurasiese Unie teen 2015 te stig.<ref name=bbc18Nov2011>{{cite news |title=Russia sees union with Belarus and Kazakhstan by 2015 |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-15790452 |newspaper=BBC News |date=18 November 2011 |access-date=19 November 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200401235106/https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-15790452 |archive-date=1 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die ooreenkoms het ook die weg gebaan vir die stigting van die Eurasiese Kommissie (geskoei op die [[Europese Kommissie]]) en die Eurasiese Ekonomiese Ruimte, wat sy werksaamhede op 1 Januarie 2012 begin het.<ref name="bbc18Nov2011" /><ref name=tut.by>{{cite news |title=Евразийские комиссары получат статус федеральных министров |url=http://news.tut.by/politics/259307.html |newspaper=Tut.By |date=17 November 2011 |access-date=19 November 2011 |language=Russies |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110040/https://news.tut.by/politics/259307.html |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> === Ekonomiese beleid === [[Lêer:GDP of Russia since 1989.svg|duimnael|350px|Rusland se bruto binnelandse produk (BBP) sedert die einde van die Sowjet-era. Die Russiese term vir BBP is ВВП (WWP), wat ook (Wladimir Wladimirowitsj) Poetin se voorletters is en dikwels gebruik word as ’n kort vorm van sy naam.]] Onder Poetin het die ekonomie reële groei van gemiddeld 7% per jaar getoon (2000: 10%, 2001: 5,1%, 2002: 4,7%, 2003: 7,3%, 2004: 7,2%, 2005: 6,4%, 2006: 8,2%, 2007: 8,5%),<ref>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/02/weodata/weorept.aspx?)sy=1993&ey=2010&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=49&pr1.y=11&c=922&s=NGDP_RPCH&grp=0&a=|title=Report for Selected Countries and Subjects|publisher=Imf.org|date=2006-09-14|accessdate=2011-12-09}}</ref> wat dit die sewende grootste ekonomie in die wêreld maak wat koopkrag betref. Die land se nominale bruto binnelandse produk ([[BBP]]) het versesvoudig, van die 22ste tot die 10de grootste in die wêreld. In 2007 het Rusland se BBP dié van die [[RSFSR|Russiese SFSR]] van 1990 oorskry, wat beteken dit het die verwoestende gevolge van 1998 se Russiese finansiële krisis en die voorafgaande resessie van die 1990's oorkom.<ref name="stats" /> Onder Poetin het die nywerheid met 76% gegroei, beleggings het met 125% toegeneem,<ref name="stats" /> en landbouproduksie en bouwerk het ook toegeneem. Reële inkomste het meer as verdubbel en die gemiddelde maandelikse inkomste het sewevoudig vermeerder, van $80 tot $640.<ref name=nbc>{{cite news |title=Russians weigh Putin's protégé |agency=Associated Press |location=Moskou |date=3 Mei 2008 |url=http://www.msnbc.msn.com/id/24443419/print/1/displaymode/1098/ |access-date=29 Desember 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20121119131007/http://www.msnbc.msn.com/id/24443419/print/1/displaymode/1098/ |archive-date=19 November 2012 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name=russiaprofile>[http://russiaprofile.org/politics/a1187177738.html Putin's Economy&nbsp;– Eight Years On] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111024211354/http://russiaprofile.org/politics/a1187177738.html |date=24 Oktober 2011 }}. Russia Profile, 15 Augustus 2007. URL besoek op 23 April 2008</ref> Die middelklas het gegroei van 8 miljoen tot 55 miljoen en die getal mense wat onder die broodlyn lewe, het van 30% in 2000 verminder tot 14% in 2008.<ref name=stats>[http://en.rian.ru/analysis/20080301/100381963.html Russia’s economy under Vladimir Putin: achievements and failures] RIA Novosti URL besoek op 1 Mei 2008</ref><ref name=gks>{{cite web |url=http://www.gks.ru/free_doc/2006/b06_11/07-01.htm |title=Основные Социально-Экономические Индикаторы Уровня Жизни Населения |publisher=Gks.ru |access-date=2 Maart 2010 |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20120218100817/http://www.gks.ru/free_doc/2006/b06_11/07-01.htm |archive-date=18 Februarie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ’n Sentrale konsep in Poetin se ekonomiese strategie was die skep van sogenaamde "nasionale kampioene", vertikaal geïntegreerde maatskappye in strategiese sektore wat nie net ’n groter wins ten doel het nie, maar ook "die bevordering van die land se belange". Voorbeelde sluit in [[Gazprom]] en [[Rosneft]].<ref name=marshall>{{cite book|last=Goldman|first=Marshall I.|title=Petrostate: Putin, Power and the New Russia|url=https://archive.org/details/petrostateputinp00gold|publisher=Oxford University Press|year=2008|chapter=Chapter 5|isbn=978-0-19-534073-0}}</ref> Van die inkomste uit olie is gestort in die Stabiliseringsfonds, wat in 2004 gestig is. Met dié geld kon Rusland teen 2005 al die Sowjetunie se skuld afbetaal. Vroeg in 2008 is dit in twee verdeel: die Reserwefonds, wat Rusland beskerm teen moontlike globale finansiële skokke, en die Nasionale Welsynfonds, wat gebruik sal word vir pensioenhervormings.<ref name="stats" /> Inflasie het egter ’n probleem gebly en in 2007 was dit hoër as in 2006. Aan die begin van 2008 het dit steeds hoër geword.<ref name="stats" /> Die Russiese ekonomie is steeds grondstof-gedrewe ondanks die ekonomiese groei. Betalings uit die brandstof- en die energiesektor in die vorm van invoerregte en –belasting maak feitlik die helfte uit van die inkomste van die federale begroting. Die uitvoer van grondstowwe en kunsmis maak verreweg die grootste deel uit van Russiese uitvoere,<ref name="stats" /> hoewel uitvoere as geheel in 2007 net 8,7% van die BBP uitgemaak het, in vergelyking met 20% in 2000.<ref>[http://www.kommersant.com/p882678/r_527/macroeconomics/ Rosstat Confirms Record GDP Growth] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090106030707/http://www.kommersant.com/p882678/r_527/macroeconomics/ |date= 6 Januarie 2009 }} Kommersant URL besoek op 5 Mei 2008.</ref> === Nywerheidsontwikkeling === [[Lêer:Putin drives a yellow Lada through the Amur Highway 1.jpeg|duimnael|links|250px|Poetin ry ’n Lada Kalina op die nuwe Amoer-snelweg, wat die federale snelweë van Rusland in ’n enkele snelwegstelsel verbind het.]] Om die markaandeel van plaaslikvervaardigde voertuie te vergroot en die motorbedryf in Rusland te ondersteun, het die regering onder Poetin verskeie beskermingsmaatreëls ingestel en ’n program van stapel gestuur om buitelandse beleggers te lok. In 2005 het die regering spesiale ekonomiese sones geskep wat sekere voordele ingehou het vir buitelandse motormaatskappye wat daar sake doen, soos belastingvoordele. Sommige streke verleen ook aansienlike hulp aan groot beleggers (oor $100&nbsp;miljoen.) Dié streke sluit in [[Sint Petersburg]]/[[Leningrad-oblast]], [[Kaloega-oblast]] en [[Kaliningrad-oblast]].<ref name=eurobank>{{cite web|url=http://www.ebrd.com/downloads/research/economics/auto.pdf|title=Automotive Industry in Russia: Impact of foreign investments in car assembly plants on suppliers’ entry|last1=Krkoska|first1=Libor|last2=Spencer|first2=Alan|publisher=European Bank for Reconstruction and Development|year=2008}}</ref> Die meeste van die wêreld se groot motormaatskappye het ook hul fabrieke in Rusland gevestig, onder meer [[Ford]], [[Toyota]], [[General Motors]], [[Nissan]], [[Hyundai]] en [[Suzuki]]. In 2005 het Poetin ’n konsolidasieprogram begin om al die groot vliegtuigvervaardigers onder ’n sambreelorganisasie, die [[OAK (vliegtuigkorporasie)|OAK]], te verenig. Die doel is om produksie te verhoog en verliese tot die minimum te beperk. ’n Soortgelyke organisasie is in 2007 vir skeepsboumaatskappye gestig, wat gelei het tot die herstel van dié nywerheid in Rusland. Sedert 2006 word ’n groot poging aangewend om die staatskernkragkorporasie, Rosatom, te ontwikkel en konsolideer. Dit het gelei tot die bou van nuwe [[Kernkrag|kernaanlegte]] in Rusland en in oorsese lande soos [[Iran]], [[China]], [[Viëtnam]] en [[Belarus]]. In 2007 is die Russiese Nanotegnologie-korporasie gestig om die wetenskap en tegnologie te bevorder. === Energiebeleid === In die 2000's het Rusland se olie- en gasrykdom die land se ekonomie en internasionale invloed ’n groot hupstoot gegee. Rusland word dikwels in die media beskryf as ’n energie-supermoondheid.<ref name="online.wsj.com" /><ref name="businessinsider.com" /> Onder Poetin het die belasting op olie- en gasuitvoere die Russiese staatskoffer aansienlik vergroot. Die produksie, uitvoer en pryse van olie en gas het ook baie gestyg. Sedert groot gasgeskille met die [[Oekraïne]] in die laat 2000's het Poetin Rusland se aandeel in die [[Europa|Europese]] energiemark verder vergroot deur ondergrondse pypleidings te bou wat nie deur die Oekraïne of ander "onbetroubare" Europese lande loop nie. Die projekte sluit in die ''Blue Stream'' van Rusland na [[Turkye]] (gebou op die bodem van die [[Swartsee]]), die [[Nord Stream]] van Rusland na [[Duitsland]] (dit loop deur die [[Oossee]] en is die langste ondersese pypleiding in die wêreld) en die beplande ''South Stream'' van Rusland na die [[Balkan]] en [[Italië]] (via die Swartsee). Rusland het ook die mededingende pypleidingprojek Nabucco ondermyn deur die [[Turkmenistan]]se gas te koop en dit te herlei na Russiese pypleidings. Daarby is die [[Siberië|Transsiberiese]] oliepypleiding gebou vir die mark in [[China]], [[Japan]] en [[Korea]], sowel as die Sachalin–Chabarofsk–Wladiwostok-pypleiding in die [[Russiese Verre-Ooste]]. Rusland het ook ’n aanleg vir [[vloeibare aardgas]] op [[Sachalin]] gebou en is besig om nog een in [[Primorski-krai|Primorje]] te bou, met die doel om oorsese gasuitvoere verder te verhoog. Olie kan ook deur die hawens van die Baltiese state vervoer word danksy ’n hawe wat Rusland in die [[Golf van Finland]] gebou het wat met die Baltiese pypleidingstelsel verbind is. Rusland en China het op 21 Mei 2014 in Sjanghai ’n ooreenkoms vir die bou van ’n pypleiding onderteken. Die koste van $77&nbsp;miljard sal deur albei lande gedra word. Dit sou vir die volgende vier jaar die grootste konstruksieprojek ter wêreld wees, het Poetin toe gesê. Wanneer dit oor vier tot ses jaar voltooi is, sal die pypleiding vir die volgende 30 jaar natuurlike gas van [[Gazprom]], waarvan die Russiese staat die grootste deel besit, verskaf aan China se staatsbeheerde petroleumkorporasie; die ooreenkoms is $400&nbsp;miljard werd.<ref name="CNPCdeal">{{cite news|title=China and Russia sign $400 billion 30-year gas deal|url=http://www.russiaherald.com/index.php/sid/222206767/scat/723971d98160d438/ht/China-and-Russia-sign-400-billion-30-year-gas-deal|accessdate=22 Mei 2014|publisher=Russia Herald|archive-date=22 Mei 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522142123/http://www.russiaherald.com/index.php/sid/222206767/scat/723971d98160d438/ht/China-and-Russia-sign-400-billion-30-year-gas-deal|url-status=dead}}</ref> === Ander beleid === * '''Noordpool:''' Poetin het Rusland se teenwoordigheid in die Noordpoolstreek vergroot. In Augustus 2007 het ’n Russiese ekspedisie, Arktika 2007, ’n Russiese vlag op die seebodem onder die Noordpool geplant<ref name=pole_flag>{{cite news|author=William J. Broad|url=http://www.nytimes.com/2008/02/19/world/europe/19arctic.html?adxnnl=1&adxnnlx=1311810481-IXSrMDBjzhfGopGmYcf6tw|title=Russia's Claim Under Polar Ice Irks American|publisher=New York Times|date=February 19, 2008|accessdate=2011-07-27}}</ref> om aandag te vestig op Rusland se versoek aan ’n [[VN]]-kommissie dat die grense van die Russiese vastelandsplat verskuif word.<ref name="pole_flag" /> In Junie 2008 het genl. Wladimir Sjamanof aangekondig dat Rusland die operasionele radius van sy Noordvloot-duikbote gaan vergroot<ref name=Military_buildup1>{{cite news |author=Adrian Blomfield |url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/russia/2111507/Russia-plans-Arctic-military-build-up.html |title=Russia plans Arctic military build-up |publisher=The Telegraph |date=11 Junie 2008 |access-date=27 Julie 2011 |location=London |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190602104126/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/russia/2111507/Russia-plans-Arctic-military-build-up.html |archive-date=2 Junie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> en in Julie 2011 het die minister van verdediging planne aangekondig om twee brigades in die Noordpoolstreek te stasioneer.<ref name=Military_buildup2>{{cite web |author=Mia Bennett |url=http://foreignpolicyblogs.com/2011/07/04/russia-arctic-states-solidifying-northern-military-presence/ |title=Russia, Like Other Arctic States, Solidifies Northern Military Presence |publisher=Foreign Policy Association |date=4 Julie 2011 |access-date=27 Julie 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190602103603/https://foreignpolicyblogs.com/2011/07/04/russia-arctic-states-solidifying-northern-military-presence/ |archive-date=2 Junie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> ’n Bouprogram vir drywende kernaanlegte sal krag voorsien aan Rusland se Arktiese kusstede en gasboortorings. ’n Barkas van 21&nbsp;500 ton met twee 35 megawatt-reaktors, die Akademik Lomonosof, sal in 2012 in werking gestel word.<ref name=Floating_nuclear_plant1>{{cite news |author=Richard Galpin |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-11381773 |title=The struggle for Arctic riches |publisher=BBC News |date=22 September 2010 |access-date=28 Augustus 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200304052126/https://www.bbc.co.uk/news/world-11381773 |archive-date=4 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name=Floating_nuclear_plant2>{{cite web |author=Peter Fairley |url=http://spectrum.ieee.org/energywise/energy/nuclear/russia-launches-floating-nuclear-power-plant |title=Russia Launches Floating Nuclear Power Plant |publisher=IEEE Spectrum |date=2 Julie 2010 |access-date=28 Augustus 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190602192302/https://spectrum.ieee.org/energywise/energy/nuclear/russia-launches-floating-nuclear-power-plant |archive-date=2 Junie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die Prirazlomnoje-olieveld in die Petsjora-see wat tot 40 boorgate sal insluit, is op die oomblik onder konstruksie.<ref name=Gazprom_Prirazlomnoye>{{cite web|url=http://www.istockanalyst.com/business/news/5379031/gazprom-starts-towing-of-prirazlomnoye-platform-to-field|title=Gazprom starts towing of Prirazlomnoye platform to field|publisher=iStockAnalyst|date=25 Augustus 2011|accessdate=2011-08-28|archive-date= 3 Januarie 2013|archive-url=https://archive.is/20130103100728/http://www.istockanalyst.com/business/news/5379031/gazprom-starts-towing-of-prirazlomnoye-platform-to-field|url-status=dead}}</ref><ref name=Prirazlomnoye_TASS>{{cite web |url=http://www.itar-tass.com/c32/212487_print.html |title=Prirazlmonaya sea platform to be delivered to offshore oil field |publisher=ITAR-TASS |date=26 Augustus 2011 |access-date=28 Augustus 2011 |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022211227/http://www.itar-tass.com/c32/212487_print.html |archive-date=22 Oktober 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> * '''Omgewing:''' In 2004 het Poetin die [[Kioto]]-protokol onderteken om kweekhuisgasse te beperk.<ref>New York Times, 6 November 2004. URL besoek op 20 April 2008.</ref> Hy bevorder en hou persoonlik toesig oor ’n aantal beskermingsprogramme vir bedreigde spesies in Rusland, soos die [[Siberiese tier]], [[witdolfyn]], [[ysbeer]] en [[sneeuluiperd]]. Wat Rusland en Moskou se vullisvraagstuk betref, het Poetin besluit om tenminste 200 verbrandingsaanlegte te laat bou, waarvan vier in Moskou. Vullis word tans in Rusland - anders as in die res van Europa - nog nouliks hersikleer (tans net vyf persent - die ander 95 persent beland op stortingsterreine wat intussen 40&nbsp;000 vierkante kilometer beslaan). Moskou produseer jaarliks tien miljoen ton of 'n vyfde van alle afval in die land en moet daarvan op stortingsterreine in die omgewing of selfs in afgeleë taigastreke ontslae raak - 'n beleid waarteen plaaslike bewoners protes aanteken.<ref>[https://www.welt.de/politik/ausland/article188458393/Wohin-mit-Russlands-Abfall-Ein-Land-will-Muell-trennen-darf-aber-nicht.html ''welt.de, 11 Februarie 2019: Wohin mit Russlands Abfall? Ein Land will Müll trennen - darf aber nicht. Besoek op 19 Februarie 2020'']</ref> [[Lêer:Vladimir Putin 21 February 2001-2.jpg|duimnael|250px|links|Poetin ontmoet Russiese godsdiensleiers in 2001.]] * '''Godsdiens:''' [[Oosters-Ortodokse Kerk|Ortodoksie]], [[Islam]], [[Boeddhisme]] en [[Judaïsme]], wat deur die wet beskryf word as tradisionele godsdienste en deel van Rusland se "historiese erfenis" is,<ref>{{Cite book|author=Bell, I|title=Eastern Europe, Russia and Central Asia|url=http://books.google.com/?id=EPP3ti4hysUC&pg=PA47|accessdate=27 Desember 2007|isbn=978-1-85743-137-7|year=2002}}</ref> het beperkte steun in die Poetin-era gekry. Die groot konstruksie en restourasie van kerkgeboue wat in die 1990's begin het, het onder Poetin voortgeduur en die staat het die onderrig van godsdiens in skole toegelaat (ouers kon kies van watter godsdiens hul kinders moes leer). Poetin woon gereeld Ortodokse dienste op die belangrikste kerklike feesdae by en het ’n goeie verhouding met die patriarge van die Russiese Kerk, soos wyle [[Patriarg Aleksi II van Moskou|Aleksi II]] en die huidige [[Patriarg Kirill van Moskou|Kirill]]. Hy het ook deelgeneem aan die proses om betrekkinge tussen die [[Russies-Ortodokse Kerk]] in [[Moskou]] en die [[Russies-Ortodokse Kerk buite Rusland]] in 2007 te herstel ná ’n skeuring van 80 jaar.<ref>{{cite press release|title=he President of Russia attended the ceremonial signing of the Act on Canonical Communion that was held in the Cathedral of Christ the Saviour|publisher=Russiese Ambassade in Ottawa|date=17 Mei 2007|url=http://www.rusembcanada.mid.ru/pr2007/022.html|archiveurl=https://www.webcitation.org/5bGjBVfm6?url=http://www.rusembcanada.mid.ru/pr2007/022.html|archivedate=2008-10-02|accessdate=2008-10-02}}Argief by WebCite by </ref> [[Lêer:Vladimir Putin speech to IOC in Guatemala City.ogv|duimnael|250px|Poetin spreek in 2007 die [[Internasionale Olimpiese Komitee]] in [[Guatemala-stad]] toe ten gunste van [[Sotsji]] se geslaagde bod vir die [[Olimpiese Winterspele 2014]].]] * '''Sportontwikkeling:''' Op 4 Julie 2007 het Poetin ’n toespraak in vlot Engels gehou voor afgevaardigdes van die [[Internasionale Olimpiese Komitee]] in [[Guatemala-stad]] ten gunste van [[Sotsji]] se bod vir die [[Olimpiese Winterspele 2014|Olimpiese]] en [[Paralimpiese Winterspele 2014]], wat die stad gewen het.<ref name=kremlin-2014>[http://media.kremlin.ru/2007_07_04_01_01.wmv wmf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070710000430/http://media.kremlin.ru/2007_07_04_01_01.wmv |date=10 Julie 2007 }}. media.kremlin.ru (2007)</ref> Dit was die eerste Olimpiese Winterspele in Rusland. Op 2 Desember 2010 het Rusland ook die bod gewen om die [[FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 2017]] en die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018]] aan te bied, ook ’n eerste vir Rusland. Ander groot internasionale sportgeleenthede wat Rusland onder Poetin aangebied het, was in [[atletiek]], watersport en [[yshokkie]], asook die [[Russiese Grand Prix|Formule Een Grand Prix]] sedert 2014. Poetin self beoefen verskeie sportsoorte, veral die [[vegkuns]]te [[sambo]], [[judo]] en [[karate]]. In die eerste twee sportsoorte was hy ’n kampioen van [[Leningrad]] en hy hou ’n swart gordel in karate. Hy word dikwels saam met Medwedef by sportgeleenthede gesien en daardeur bevorder hulle sport en ’n gesonder lewenswyse. Poetin het ook yshokkie begin speel nadat hy die junior yshokkiespan belowe het hy sou. Hy word dikwels in die media gesien waar hy verskeie sportsoorte beoefen soos skubaduik, swem, perdry, vlotvaart, ens. * '''Militêre ontwikkeling:''' Sedert die vroeë 2000's het Rusland meer geld in sy militêre en verdedigingsbedryf gesteek en in 2008 het ’n volskaalse hervorming begin om Rusland se weermag moderner en doeltreffender te maak. Die weermag is verklein, offisiere verminder, opleiding vir offisiere verbeter, die reserwes herorganiseer en die lugmagstelsel verander.<ref name=military-reform>[http://en.rian.ru/analysis/20081017/117787642.html Military reform to change army structure. What about its substance?]</ref> Diensplig is ook van twee tot een jaar verkort. Verder is begin om die weermag te voorsien van nuwe toerusting en skepe. == Russies-Oekraïense krisis sedert 2022== Op 15 Februarie 2022 het die Russiese parlement se laerhuis 'n resolusie gesteun waarin gevra word vir diplomatieke erkenning van twee selfverklaarde separatistiese republieke in Donbas. Op 21 Februarie het Poetin 'n dekreet onderteken wat die separatistiese republieke as onafhanklike state erken. Op 24 Februarie het Poetin in 'n televisietoespraak 'n "spesiale militêre operasie" in die Oekraïne aangekondig, wat 'n [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|volskaalse inval in die Oekraïne]] van stapel gestuur het.<ref>{{cite news|title=Russian Parliament Backs Plan to Recognize Breakaway Ukrainian Regions|url=https://www.themoscowtimes.com/2022/02/15/russian-parliament-backs-plan-to-recognize-breakaway-ukrainian-regions-a76381|work=The Moscow Times|date=15 February 2022}}</ref><ref>{{cite news|title=Extracts from Putin's speech on Ukraine|url=https://www.reuters.com/world/europe/extracts-putins-speech-ukraine-2022-02-21/|work=Reuters|date=21 February 2022}}</ref><ref>https://www.msn.com/en/news/world/russian-president-vladimir-putin-announces-military-assault-against-ukraine-in-surprise-speech/ar-AAUebpI</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/en/russia-launches-massive-invasion-of-ukraine-live-updates/a-60893588|title=Russia launches massive invasion of Ukraine — live updates {{!}} DW {{!}} 24.02.2022|last=Welle (www.dw.com)|first=Deutsche|website=DW.COM|language=en|access-date=2022-02-24}}</ref>  [[Beeld:Kyiv after Russian shelling, 2022-10-10 (073).webp|thumb|Die strate van [[Kijif]] ná Russiese bomaanvalle op 10 Oktober 2022. Internasionale kenners het Poetin 'n oorlogsmisdadiger genoem.<ref>{{cite news |title=Ukraine war: Putin should face trial this year, says top lawyer |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-64138851 |work=BBC News |date=1 January 2023}}</ref>]] Ná toenemende sterftes onder Oekraïense burgers tydens die [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022]]<ref>{{cite web |url = https://www.reuters.com/world/europe/thousands-civilians-mariupol-may-have-died-past-month-un-tells-reuters-2022-03-29/ |title = Thousands of civilians in Mariupol may have died in past month – UN tells Reuters |work = Reuters |date = 29 March 2022 }}</ref> het die Amerikaanse president [[Joe Biden]] Poetin 'n oorlogsmisdadiger en "moorddadige diktator" genoem.<ref name="Putin according to Biden">{{cite news |last1 = Parker |first1 = Ashley |title = Biden calls Putin a 'war criminal' |url = https://www.washingtonpost.com/politics/2022/03/16/biden-zelensky-speech-response-aid/ |newspaper = The Washington Post |access-date = 18 March 2022 |date = 17 March 2022 }}</ref><ref>{{cite news |last1 = Vazquez |first1 = Maegan |last2 = Carvajal |first2 = Nikki |title = Biden calls Putin a 'murderous dictator' and 'pure thug' |url = https://edition.cnn.com/2022/03/17/politics/biden-putin-pure-thug/index.html |access-date = 6 April 2022 |publisher = CNN |date = 17 March 2022 }}</ref> Die parlementêre verteenwoordiger van Oekraïne in die [[VN]], Sergi Kislitsja, het Poetin met [[Adolf Hitler]] vergelyk.<ref>[https://www.news.com.au/national/ukraines-un-envoy-likens-putin-to-hitler/video/1717033aba4373b46eb28437fac6aba2 Ukraine's U.N. envoy likens Putin to Hitler] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220307020722/https://www.news.com.au/national/ukraines-un-envoy-likens-putin-to-hitler/video/1717033aba4373b46eb28437fac6aba2 |date=7 March 2022 }}; news.com.au; 1 March 2022</ref> Die [[Letland|Letse]] eerste minister, Krisjanis Karins, het hom ook met Hitler vergelyk en gesê hy is 'n "misleidende outokraat wat vir miljoene ellende veroorsaak" en dat "Poetin teen [[demokrasie]] veg (...) As hy Oekraïne aanval, kan dit teoreties enige ander Europese land wees."<ref>[https://www.reuters.com/world/europe/eu-launch-new-sanctions-against-russia-over-barbaric-attack-ukraine-2022-02-24/ EU targets Russian economy after 'deluded autocrat' Putin invades Ukraine]; ''Reuters.com''; 25 February 2022</ref><ref>[https://www.reuters.com/world/europe/latvias-pm-says-putin-his-regime-need-be-isolated-world-2022-02-24/ Latvia's PM says Putin and his regime need to be isolated from the world]; ''Reuters.com''; 25 February 2022</ref> [[Litaue]] se minister van buitelandse sake, Gabrielius Landsbergis, het gesê: "Die geveg om Oekraïne is 'n geveg om Europa. As Poetin nie daar gestop word nie, sal hy verder gaan."<ref>[https://www.irishtimes.com/news/world/europe/eu-to-impose-unprecedented-sanctions-on-russia-as-leaders-meet-1.4811001 EU to impose unprecedented sanctions on Russia as leaders meet]; ''The Irish Times'']; 24 February 2022</ref> President [[Emmanuel Macron]] van [[Frankryk]] het gesê Poetin "lei homself om die bos".<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2022/03/03/world/europe/putin-macron-call.html|title=A Putin-Macron call leaves France persuaded that Russia wants 'control of all of Ukraine|work=The New York Times|first1=Aurelien|last1=Breeden|first2=Anton|last2=Troianovski|date=3 March 2022|access-date=20 March 2023}}</ref> Volgens die Britse premier [[Boris Johnson]] is Poetin ook 'n "diktator" wat 'n "vlaag geweld teen 'n Slawiese medevolk geloods het".<ref>[https://www.independent.co.uk/news/uk/politics/boris-johnson-putin-russia-speech-ukraine-war-b2022309.html Boris Johnson brands Putin 'dictator' and vows to end 'hideous and barbaric' Ukrainian war]; ''The Independent''; 24 February 2022</ref> Op 31 Desember 2022 het Poetin 'n Nuwejaarsboodskap gelewer voor 'n groep soldate en ander lede van die Russiese weermag. Vrae is gestel of dit werklike soldate was, of [[akteur]]s. Die BBC het gesigserkenning gebruik om minstens vyf van die mense in die boodskap uit te ken as bondgenote en werkers van Poetin, en nie soldate nie. 'n Blonde vrou wat agter Poetin gestaan het, is geïdentifiseer as Larisa Sergoechina, 'n lid van die politieke party [[Verenigde Rusland]] in die streekparlement van die Nowgorodstreek. Sy het in ander openbare optredes van Poetin verskyn as 'n soldaat, matroos en lid van 'n kerkgemeenskap.<ref>{{Cite web |title = Ukraine war: What does facial recognition software make of Putin's backdrop crowd? |url = https://www.bbc.com/news/64189366 |date = 6 January 2023 |author1=Jake Horton |author2=Adam Robinson |author3=Paul Myers |access-date = 7 January 2023 |publisher = BBC |language = en }}</ref> == 2024 Presidensiële verkiesing == Tydens die presidensiële verkiesing wat gehou is tussen 15 en 17 Maart 2024 is Poetin met 'n oorweldigende meerderheid van die totale stemme uitgebring ('n rekord van 77% van stemgeregtigdes het tydens die verkiesing gestem) vir 'n vyfde termyn as president verkies, <ref> https://www.rt.com/russia/594613-putin-election-results-final/ Besoek op 21 Maart 2024</ref> Hy het 87.28% (76.2 miljoen stemme) van die stemme op hom verenig. Poetin se teenstanders in die verkiesing, die Kommunistiese Party-kandidaat Nikolay Kharitonov, Vladislav Davankov van die New People-party en Leonid Slutsky van die Liberale Demokrate, het onderskeidelik 4,31%, 3,85% en 3,2% van die stemme ontvang, volgens Rusland se Sentrale Verkiesingskommissie. Dit was die eerste keer dat Rusland se nuut-ingelyfde streke, [[Volksrepubliek Loehansk|Loehansk]], [[Volksrepubliek Donetsk|Donetsk]], [[Cherson-oblast|Cherson]] en [[Zaporizjzja-oblast|Zaporizjzja]] deelgeneem het aan die presidensiële verkiesing. Die inhuldiging van die verkose president is geskeduleer vir 7 Mei 2024. == Openbare beeld == === Meningspeilings === [[Lêer:Putin Approval Rating 2000-2008.PNG|250px|duimnael|Stemme vir (blou) en teen (rooi) Poetin in sy agt jaar as president.]] Volgens meningspeilings deur die nieregeringsorganisasie Lewada-sentrum het Poetin se gewildheid in Junie 2007 op 81&nbsp;persent gestaan, die hoogste van enige leier ter wêreld.<ref>{{cite news |last=Madslien |first=Jorn |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/6265068.stm |title=Russia's economic might: spooky or soothing? |publisher=BBC News |date=4 Julie 2007 |access-date=2 Maart 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120306200600/http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/6265068.stm |archive-date= 6 Maart 2012 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Sy gewildheid was nooit laer as 50% tot aan die einde van sy tweede termyn as president nie. Waarnemers glo dit is daaraan te danke dat die lewenstandaarde in Rusland tydens sy bewind aansienlik gestyg het en die land hom laat geld op die wêreldtoneel.<ref>[http://www.oprosy.info/news.php?extend.25 Quarter of Russians Think Living Standards Improved During Putin's Rule] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130731141629/http://www.oprosy.info/news.php?extend.25 |date=31 Julie 2013 }}, Oprosy.info, 27 Maart 2007.</ref><ref>[http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/guest_contributors/article2994651.ece No wonder they like Putin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100525073652/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/guest_contributors/article2994651.ece |date=25 Mei 2010 }} deur Norman Stone, 4 Desember 2007, The Times.</ref> In ’n gesamentlike meningspeiling deur World Public Opinion in die VSA en die Lewada-sentrum in Junie-Julie 2006 is bevind "nie die Russiese of die Amerikaanse publiek is oortuig daarvan dat Rusland in ’n anti-demokratiese rigting beweeg nie" en "Russe steun oor die algemeen Poetin se konsentrasie van politieke mag asook die hernasionalisering van Rusland se olie- en gasnywerheid."<ref name=wpo_org_g8>[http://www.worldpublicopinion.org/pipa/articles/breuropera/224.php?nid=&id=&pnt=224&lb=breu Russians Support Putin's Re-Nationalization of Oil, Control of Media, But See Democratic Future] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150528012557/http://www.worldpublicopinion.org/pipa/articles/breuropera/224.php?nid=&id=&pnt=224&lb=breu |date=28 Mei 2015 }} – World Public Opinion.org</ref> ’n 2005-peiling toon aan dat drie keer soveel Russe voel Rusland is "meer demokraties" onder Poetin as onder Jeltsin of Michail Gorbatsjof. Dieselfde aantal mense het gevoel menseregte is beter onder Poetin as onder Jeltsin.<ref>[http://www.npetro.net/resources/opendemocracy.pdf Russia through the looking-glass] openDemocracy URL besoek op 16 April 2008.</ref> === Menings oor Poetin === Poetin was in 2007 die tyskrif ''[[Time (tydskrif)|Time]]'' se Persoon van die Jaar.<ref>Adi Ignatius. [http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1690757_1690766,00.html Person of the Year 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130826130830/http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1690757_1690766,00.html |date=26 Augustus 2013 }}, ''Time''.</ref> In April 2008 was hy op die lys van ''Time'' se 100 Invloedrykste Mense in die Wêreld.<ref>Albright, Madeleine. [http://www.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1733748_1733757_1735578,00.html "Vladimir Putin"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130825134000/http://www.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1733748_1733757_1735578,00.html |date=25 Augustus 2013 }}, ''Time''. URL besoek op 1 Mei 2008.</ref> Op 4 Desember 2007 het die voormalige [[Sowjetunie|Sowjet]]<nowiki/>leier [[Michail Gorbatsjof]] gesê Poetin het "Rusland uit die chaos getrek", asook dat hy verseker is van ’n plek in die geskiedenis, hoewel hy (Gorbatsjof) dink mediavryheid word onderdruk en dat verkiesings nie verloop volgens die demokratiese riglyne wat Poetin belowe het nie.<ref>Struck, Doug. [http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/12/04/AR2007120402218.html "Gorbachev Applauds Putin's Achievements"], ''The Washington Post'', 5 Desember 2007.</ref> In 2009 het Gorbatsjof ook beweer die parlement of regstelsel in Rusland is nie waarlik vry nie.<ref>{{cite news |url=http://www.sueddeutsche.de/959387/023/2788090/Gorbatschow-geht-Putin-an.html |title=Gorbatschow geht Putin an |publisher=Süddeutsche Zeitung |date=7 Maart 2009 |access-date=6 Maart 2012 |language=Duits |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802010836/http://www.sueddeutsche.de/959387/023/2788090/Gorbatschow-geht-Putin-an.html |archive-date=2 Augustus 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In Desember 2011, tydens die betogings oor die uitslag van die Russiese parlementêre verkiesing, het Gorbatsjof Poetin gekritiseer omdat hy vir ’n derde termyn president wil wees en het hy Poetin aangeraai om uit die politiek te tree. Poetin se perswoordvoerder, Dmitri Peskof, het as volg daarop gereageer: " ’n Voormalige leier, wat basies verantwoordelik was vir die verbrokkeling van sy land, gee raad aan die persoon wat kan keer dat Rusland dieselfde paadjie loop."<ref>{{cite web |url=http://korrespondent.net/russia/1298314-press-sekretar-putina-otvetil-gorbachevu |title=Пресс-секретарь Путина ответил Горбачёву |work=Korrespondent |date=25 Desember 2011 |access-date=6 Maart 2012 |language=Russies |archive-url=https://web.archive.org/web/20120418154018/http://korrespondent.net/russia/1298314-press-sekretar-putina-otvetil-gorbachevu |archive-date=18 April 2012 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> In kabelgramme van die VSA-ambassade wat in 2010 deur [[Wikileaks]] gepubliseer is, is Poetin die "alpha dog" genoem en is hy vergelyk met [[Batman]], terwyl Dmitri Medwedef met Batman se vennoot Robin vergelyk is. Poetin het dit "lasterlik" genoem.<ref>Parfitt, Tom. [http://www.guardian.co.uk/world/2010/dec/01/wikileaks-row-putin-reaction-batman-robin "WikiLeaks row: Putin labels US embassy cables 'slanderous'"], ''The Guardian'', 1 Desember 2010.</ref> === Reklame === Poetin se naam en beeld word wyd gebruik in advertensies en vir handelsname.<ref name="Superputin" /> Van die produkte wat sy naam dra, is Putinka-wodka, PuTin-blikkieskos, Gorbusha Putina-kaviaar en T-hemde met sy gesig op.<ref>[http://www.gazeta.spb.ru/12122-0/ Как используется бренд "Путин": зажигалки, икра, футболки, консервированный перец] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402153600/http://www.gazeta.spb.ru/12122-0/ |date= 2 April 2015 }} Gazeta, 30 November 2007.</ref> === Poetin se avonture === [[Lêer:Vladimir Putin beefcake-2.jpg|duimnael|200px|links|Poetin vang vis in [[Tiwa]], 2007.]] Poetin hou dikwels in die media die beeld voor van ’n sportiewe, macho buitelugmens en wys sy fisieke vermoëns deur byvoorbeeld aan gevaarlike aktiwiteite en sportsoorte deel te neem.<ref name="abcnews.go.com" /> In 2007 het die koerant ''Komsomolskaja Prawda'' ’n groot foto gepubliseer van Poetin sonder sy hemp wat in die [[Siberië|Siberiese]] berge vakansie hou onder die opskrif: "Wees soos Poetin."<ref name=putin-shirtless>{{cite news |author=The Associated Press |url=http://www.cbc.ca/world/story/2007/08/22/putin-shirtless.html |title=Putin gone wild: Russia abuzz over pics of shirtless leader. |publisher=Cbc.ca |date=22 Augustus 2007 |access-date=2 Maart 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100215205117/http://www.cbc.ca/world/story/2007/08/22/putin-shirtless.html |archive-date=15 Februarie 2010 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Sulke fotodekking is volgens die tydskrif Wired deel van ’n beeldpoets-veldtog wat hom met opset uitbeeld as die macho superheld wat in beheer is.<ref name=Superputin>{{cite news |last=Rawnsley |first=Adam |title=Pow! Zam! Nyet! ‘Superputin’ Battles Terrorists, Protesters in Online Comic |url=http://www.wired.com/dangerroom/2011/05/pow-zam-nyet-superputin-battles-terrorists-protesters-in-online-comic/ |access-date=27 Mei 2011 |newspaper=Wired |date=26 Mei 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20131210201700/http://www.wired.com/dangerroom/2011/05/pow-zam-nyet-superputin-battles-terrorists-protesters-in-online-comic/ |archive-date=10 Desember 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Ander voorbeelde van waar Poetin sulke macho avonture beleef, is:<ref name=badass>[http://www.cracked.com/article_19128_7-reasons-vladimir-putin-worlds-craziest-badass.html 7 Reasons Vladimir Putin Is the World's Craziest Badass] cracked.com</ref> * ''Die vlieg van militêre stralers''. Poetin het in 2000 ’n Soechoi Su-27-vegterstraler oor Tsjetsjnië gevlieg en in 2005 op ’n lugskou ’n [[Toepolef Tu-160]] supersoniese bomwerper.<ref name="badass" /> * ''Gevegskuns''. Poetin het op 5 September 2000 sy talent in gevegskuns by die Kodokan-instituut in [[Tokio]] gewys en sedertdien verskeie kere elders.<ref name="badass" /> * ''Avonture in die natuur''. Op ’n besoek aan [[Tiwa]] in Augustus 2007 het hy perdgery, visgevang, in ’n vlot op ’n rivier gevaar en feitlik kaalbors in ’n koue Siberiese rivier geswem.<ref name="putin-shirtless" /> In Augustus 2009 het hy dit weer gedoen.<ref>[https://archive.is/20120717044201/premier.gov.ru/visits/ru/6122/events/4678/index.html В.В.Путин взял в понедельник однодневный отпуск и провёл его в Тыве] premier.gov.ru</ref> * ''Afgedaal in ’n meer''. Op 1&nbsp;Augustus 2009 het Poetin 1&nbsp;395&nbsp;m ver in ’n [[onderwatervaartuig]] afgedaal na die bodem van die [[Baikalmeer]], die diepste meer in die wêreld. Op die bodem het hy oor ’n hidrofoon met joernaliste gepraat.<ref>[https://archive.is/20120720152536/premier.gov.ru/visits/ru/6120/events/4661/index.html В.В.Путин, находящийся с рабочей поездкой в Сибирском федеральном округе, совершил спуск на глубоководном аппарате «Мир» на дно озера Байкал] premier.gov.ru</ref> * ''Tier verdoof''. In 2008 het Poetin die Oessoeri-park besoek en ’n Amoer-tier wat uit ’n strik losgekom het, met ’n verdowingsmiddel geskiet. Daarna het hy die tier se tande help meet.<ref name="putin-shirtless" /> * ''Ysbeer verdoof''. In April 2010 het Poetin na die Noordpool-gebied gereis, waar hy ’n ysbeer verdoof en ’n satellietmerker aan hom help sit het.<ref>[http://www.foxnews.com/world/2010/04/29/putin-attaches-satellite-tag-tranquilized-polar-bear-russias-arctic/ Putin attaches satellite tag to tranquilized polar bear in Russia's Arctic] foxnews.com</ref> * ''Motorfiets ry''. In Julie 2010 het Poetin by ’n motorfietsfees in [[Sewastopol]] opgedaag op ’n [[Harley-Davidson]].<ref name="badass" /><ref name=Polgueva>{{cite news |last=Polgueva |first=Ekaterina |title=Ангел Ада Абаддон |url=http://www.sovross.ru/modules.php?name=News&file=article&sid=58086 |newspaper=Sowjetskaja Rossija |date=27 Julie 2010 |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20150819025922/http://www.sovross.ru/modules.php?name=News |archive-date=19 Augustus 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> * ''Brandbestryding uit die lug''. In Augustus 2010 het ’n Russiese TV-stasie beeldmateriaal gewys van waar Poetin die medevlieënier is van ’n Berijef Be-200-brandbestrydingsvliegtuig en water op ’n brand gooi tydens ’n ernstige bosbrandkrisis in Rusland.<ref name="Superputin" /><ref name="badass" /> * ''Walvis skiet met ’n pyl''. In Augustus 2010 het Poetin ’n walvis met ’n pyl uit ’n kruisboog geskiet aan die kus van die [[Kamtsjatka-skiereiland]] as deel van ’n eko-opsporingsoperasie, terwyl hy hom op ’n rubberboot op die see gebalanseer het.<ref name="badass" /><ref>[http://www.msnbc.msn.com/id/38851148/ns/world_news-europe/ Using crossbow, Putin fires darts at whale] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121124071346/http://www.msnbc.msn.com/id/38851148/ns/world_news-europe/ |date=24 November 2012 }} msnbc.msn.com</ref> * '' ’n Renmotor bestuur''. Poetin het op 7 November 2010 ’n [[Formule 1]]-motor in Sint Petersburg getoets en ’n maksimum snelheid van 240&nbsp;km/h gehaal.<ref name="badass" /><ref name=rg.ru>[http://www.rg.ru/2010/11/08/bolid.html Премьер-гонка: Владимир Путин протестировал болид "Формулы-1"]</ref> * ''Skubaduik''. Poetin het op 11 Augustus 2011 ge[[skubaduik]] op ’n argeologiese terrein in Taman-baai.<ref name=tetis.ru>[http://www.tetis.ru/?p=divenews&id=1578 Путин погрузился с аквалангом на дно Таманского залива] tetis.ru</ref> === Poetin se talente === [[Lêer:Vladimir Putin singing Blueberry Hill.ogv|duimnael|250px|Poetin sing ''Blueberry Hill'' op ’n konsert ten bate van liefdadigheid.]] Op 17 Januarie 2009 het ’n skildery deur Poetin, ''Узор на заиндевевшем окне'' (''Patroon op ’n Ruigryp-bedekte Venster''), wat hy in 2008 gemaak het, die hoogste prys behaal op ’n welsynveiling in Sint Petersburg – dit het 37 miljoen roebels gehaal.<ref name=putin-painting>[http://ria.ru/society/20090117/159499680.html Картина Путина стала самым дорогим лотом на аукционе в Петербурге] RIAN</ref> Dit is gemaak as deel van ’n reeks skilderye deur beroemde Russe. Poetin speel graag klavier en sing. Op 11 Desember 2010, op ’n konsert ten bate van liefdadigheid in Sint Petersburg, het hy ''Blueberry Hill'' gesing en klaviergespeel. Die konsert is bygewoon deur verskeie Hollywood- en Europese sterre soos [[Kevin Costner]], [[Sharon Stone]], [[Alain Delon]] en [[Gérard Depardieu]]. Hy het ’n staande ovasie gekry.<ref>[http://www.nonprofitquarterly.org/index.php?option=com_content&view=article&id=7996:putin-sings-blueberry-hill-for-charity&catid=155:nonprofit-newswire&Itemid=986 Putin Sings Blueberry Hill for Charity]</ref><ref name=putin-piano>[http://www.dp.ru/a/2010/12/11/Vladimir_Putin_sigral_na/ Владимир Путин сыграл на рояле "С чего начинается родина"]</ref> === Poetin in moderne kuns === [[Lêer:Part of Superputin strip 3 by Sergei Kalenik.png|duimnael|200px|links|’n Toneel uit die ''Superputin''-strokiesprent.]] ’n Russiese fliek, ''A Kiss not for Press'', is in 2008 op DVD uitgereik. Dit is glo gebaseer op die biografie van Poetin en sy vrou, Ljoedmila.<ref>[http://news.bbc.co.uk/hi/russian/entertainment/newsid_7228000/7228535.stm Фильм о любви человека, похожего на Путина] BBC</ref> Dobby, ’n elf van die ''[[Harry Potter]]''-flieks, lyk glo baie soos Poetin,<ref>[http://www.nytimes.com/2003/02/02/weekinreview/putin-dobby-and-the-axis-of-weirdness.html Putin, Dobby And the Axis Of Weirdness] nytimes.com</ref> so ook Daniel Craig in sy rol as [[James Bond]].<ref>[http://www.telegraph.co.uk/culture/film/3562009/Daniel-Craig-Quantum-of-Solace.html Daniel Craig: Quantum of Solace] telegraph.co.uk</ref> Daar is verskeie liedjies oor Poetin. Van die gewildstes is: * ''Такого, как Путин'' – '' ’n Man soos Poetin'' deur Singing Together<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=_OFOPd6pgjI Такого, как Путин]</ref> * ''Гороскоп (Путин, не ссы!)'' – ''Horoskoop (Poetin, Moenie Pis Nie!)'' deur Uma2rman<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=QbuYSVfktck Гороскоп (Путин, не ссы!)]</ref> * ''ВВП'' – ''WWP'' deur die [[Tadjikistan]]se sanger Tolibjon Koerbanchanof (Толибджон Курбанханов)<ref>{{Cite web |url=http://www.youtube.com/watch?feature=v=RcnQ9imDrWk |title=ВВП |access-date=10 Maart 2012 |archive-date=25 Februarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130225103946/http://www.youtube.com/watch?feature=v=RcnQ9imDrWk |url-status=dead }}</ref><ref>[http://articles.businessinsider.com/2012-02-13/europe/31054031_1_prime-minister-putin-vladimir-vladimirovich-putin-vvp WATCH: No One In Russia Can Work Out If This Pro-Putin Dance-Pop Song Is Sincere — Or Satire] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130207181430/http://articles.businessinsider.com/2012-02-13/europe/31054031_1_prime-minister-putin-vladimir-vladimirovich-putin-vvp |date=2013-02-07 }} businessinsider.com</ref> Poetin is ook die onderwerp van Russiese grappies en ''tsjastoesjkas'' (volksgedigte), soos die gewilde liedjie ''[Voor Poetin] Daar Was Geen Orgasme'' in die komediefliek ''День выборов'' (''Die Dag van die Verkiesing'').<ref>[http://www.sergeysv.net/songs/?id=ne-bylo-orgazma Частушки (Не было оргазма)]</ref> Poetin verskyn in ’n inkleurboek vir kinders ''[http://www.lenta.ru/photo/2011/10/06/vovaanddima/ Wowa en Dima]'',<ref>[http://www.lenta.ru/photo/2011/10/06/vovaanddima/ Вова и Дима] Lenta.ru</ref> waarin hy en Medwedef geteken word as soet seuntjies, en in ’n aanlyn-strokiesprent, Superputin, waar hy en Medwedef eers as superhelde en dan as aardmannetjies uitgebeeld word.<ref>[http://www.superputin.ru/ Superputin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160430062142/http://www.superputin.ru/ |date=30 April 2016 }} Amptelike webtuiste</ref> === Poetinismes === Poetin het al vorendag gekom met ’n groot aantal gewilde gesegdes, bekend as "poetinismes".<ref name=putinisms>[http://news.bbc.co.uk/hi/russian/russia/newsid_3535000/3535811.stm Путинизмы - "продуманный личный эпатаж"?] BBC {{ru}}</ref> Baie van hulle is vir die eerste keer gehoor tydens sy jaarlikse vraag-en-antwoord-konferensies, waar hy vrae beantwoord het van joernaliste en ander mense in die ateljee, asook van Russe regdeur die land wat inbel. Poetin is bekend vir sy skerp tong en antwoorde.<ref name="putinisms" /> Voorbeelde van sy gesegdes sluit in:<ref name=rian-putinisms>[http://ria.ru/politics/20080507/106744531.html 20 высказываний Путина, ставших афоризмами] RIAN</ref> [[Lêer:Vladimir Putin-6.jpg|duimnael|250px|Poetin wys tydens een van sy V&A-konferensies na iemand met sy "magsimbool".]] * ''Мочить в сортире'' – ''In die toilet smyt''. Een van die eerste "poetinismes" wat hy in September 1999 gebruik het toe hy belowe het om van terroriste ontslae te raak, waar hulle hulle ook al bevind, ook in die toilet.<ref name="rian-putinisms" /> In 2010 het hy ook belowe om terroriste "uit die bodem van ’n riool te pluk" (''выковырять со дна канализации'').<ref>[http://www.izvestia.ru/news/360123 Премьер-министр Владимир Путин: Их нужно выковырять со дна канализации] izvestia.ru</ref> * ''Она утонула'' – ''Dit het gesink''. Poetin se kort antwoord op ’n vraag van [[Larry King]] in September 2000 oor wat met die Russiese duikboot [[K-141 Koersk|Koersk]] gebeur het.<ref name="rian-putinisms" /> Hy is baie gekritiseer oor wat as ’n siniese antwoord beskryf is. Dit het gelei tot ’n nuwe soort grap: ’n kort, vanselfsprekende antwoord op enige vraag wat begin met "Wat het gebeur met . . . ?" * ''Пахал, как раб на галерах'' – ''Afgesloof soos ’n slaaf op ’n galei''. Dis hoe Poetin sy werk as Russiese president van 2000 tot 2008 beskryf het tydens ’n V&A-konferensie in Februarie 2008.<ref name="putinisms" /> Die gesegde het nie net gewild geword nie, dit het ook gelei tot die bynaam "Krap" vir Poetin op die internet – как раб (''kak rab'', "soos ’n slaaf") klink in Russies baie soos как краб (''kak krab'', "soos ’n krap"). * ''От мёртвого осла уши'' – ''Ore van ’n dooie donkie''. Volgens Poetin is dit wat [[Letland]] sou kry in plaas van die provinsie Pitalofski in Wes-Rusland waarop Letland aanspraak gemaak het in ’n geskil oor grondgebied. * ''Шакалить у иностранных посольств'' – ''Jakkalsstreke by buitelandse ambassades''. Poetin se mening oor die optrede van ’n sekere deel van die Russiese opposisie, wat volgens hom nie baie steun by die Russiese publiek het nie en dus geld en steun vra by buitelandse regerings.<ref>[http://www.dw.de/dw/article/0,,2960021,00.html Путин: оппозиция "шакалит" у зарубежных фондов и правительств]</ref> * ''Как минимум государственный деятель должен иметь голову.'' – '' ’n Staatsleier moet eerder ’n kop hê''. Poetin se reaksie op [[Hillary Clinton]] se bewering dat Poetin nie ’n siel het nie. Hy het ook voorgestel dat buitelandse betrekkinge gebou word op die fundamentele belange van die onderskeie state eerder as op emosie.<ref name="rian-putinisms" /> * ''Всё выковыряли из носа и размазали по своим бумажкам.'' – ''Hulle het dit uit hul neuse gekrap en oor hul papier gesmeer.'' Dit was sy antwoord op ’n vraag op ’n nuuskonferensie in Februarie 2008 of hy die rykste man in Europa is, soos sekere koerante beweer, en dat as dit so is hy moet sê hoe hy sy geld gemaak het.<ref name=press_conference_feb_2008>[http://president.kremlin.ru/appears/2008/02/14/1327_type63380type82634_160108.shtml The President's annual press conference for the Russian and foreign media] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081026141144/http://president.kremlin.ru/appears/2008/02/14/1327_type63380type82634_160108.shtml |date=26 Oktober 2008 }}, 14 Februarie 2008, Kremlin.ru</ref> * ''Ручку верните'' – ''Gee terug my pen''. Hy het dit gesê aan die nywerheid-oligarg Oleg Deripaska nadat hy Deripaska op 4 Junie 2009 gedwing het om ’n ooreenkoms met Poetin se pen te onderteken om ’n sosiaal-ekonomiese krisis op te los op die dorp Pikaljowo. Daar is daarna na Poetin se pen verwys as sy "magsimbool".<ref>[http://www.dw3d.de/dw/article/0,,4324131,00.html Блогозрение: Волшебная ручка Путина]</ref> == Verwysings == {{Verwysings|3}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Vladimir Putin|Wladimir Poetin}} * [https://web.archive.org/web/20030908005515/http://www.kremlin.ru/eng/ Amptelike webtuiste van die president van Rusland, in Engels] * [http://www.theatlantic.com/doc/200503/starobin The Accidental Autocrat], in ''The Atlantic Monthly'', Maart 2005 (kan subskripsie vereis) * [http://www.russianspy.org/category/vladimir-putin/ RussianSpy: Vladimir Putin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071216000415/http://www.russianspy.org/category/vladimir-putin/ |date=16 Desember 2007 }} * [http://www.fightingarts.com/content01/putin.html Putin and his judo activities] * [http://www.ft.com/cms/s/0/80e5e8a8-a81d-11dc-9485-0000779fd2ac.html?nclick_check=1 An apparatchik president? Why Russia expects Putin to stay on at Medvedev’s side] deur Neil Buckley en Catherine Belton, [[Financial Times]], 11 Desember 2007 * [http://wciom.com/ VCIOM in English] {{Leiers SuRu}} {{BRICS}} {{Huidige leiers van die G8}} {{Huidige leiers van die G20}} {{Huidige staatshoofde van die G20}}{{APEC-leiers}} {{Time-persone van die jaar}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Poetin, Wladimir}} [[Kategorie:Eerste Ministers van Rusland]] [[Kategorie:Presidente van Rusland]] [[Kategorie:Adjunk-premiers]] [[Kategorie:Diktators]] [[Kategorie:Geboortes in 1952]] [[Kategorie:Lewende mense]] 8xgef43bxmrw3vj4gi4fkzqz0vri3x2 2965821 2965820 2026-09-08T21:45:09Z SpesBona 2720 /* Russiese inval in Oekraïne sedert 2022 */ Hoofartikel oor sy volksmoord in Oekraïne 2965821 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Ampsbekleër | naam = Wladimir Poetin<br /><small>Владимир Путин</small> | beeld = Владимир Путин (08-03-2024) (cropped better).jpg | beeldonderskrif = Wladimir Poetin in 2024 | orde = 4de president van Rusland | termynaanvang = [[7 Mei]] [[2012]] | termyneinde = | vise = | voorganger = [[Dmitri Medwedef]] | opvolger = | geboortedatum = | geboortejaar = 1952 | geboortemaand = 10 | geboortedag = 7 | geboorteplek = [[Sint Petersburg|Leningrad]], [[Sowjetunie]] (nou [[Rusland]]) | sterftedatum = | sterfteplek = | party = [[Verenigde Rusland]] | orde2 = 10de premier van Rusland | termynaanvang2 = 8 Mei 2008 | termyneinde2 = 7 Mei 2012 | vise2 = Igor Sjoewalof | voorganger2 = Wiktor Zoebkof | opvolger2 = Dmitri Medwedef | orde3 = 2de president van Rusland | termynaanvang3 = 7 Mei 2000 | termyneinde3 = 7 Mei 2008 | vise3 = | voorganger3 = [[Boris Jeltsin]] | opvolger3 = [[Dmitri Medwedef]] | orde4 = 6de premier van Rusland | termynaanvang4 = 9 Augustus 1999 | termyneinde4 = 7 Mei 2000 | vise4 = Wiktor Christenko <br />Michail Kasjanof | voorganger4 = [[Sergei Stepasjin]] | opvolger4 = Michail Kasjanof | eggenoot = Ljoedmila Aleksandrowna Sjkrebnewa | kinders = Jekaterina (Katja, 1985) Maria (1986) | alma_mater = Staatsuniversiteit van [[Leningrad]] | religie = [[Russies-Ortodokse Kerk|Russies-Ortodoks]] | handtekening = Putin signature.svg }} '''Wladimir Wladimirowitsj Poetin''' ([[Russies]]: Влади́мир Влади́мирович Пу́тин; gebore [[7 Oktober]] [[1952]]) is ’n Russiese politikus. Hy was van [[2000]] tot [[2008]] die tweede [[president]] van [[Rusland]] en daarna vier jaar lank [[eerste minister]] onder [[Dmitri Medwedef]]. Met die [[Russiese presidentsverkiesing, 2012|presidentsverkiesing]] van [[4 Maart]] [[2012]] is hy weer verkies tot president vir 'n verlengde termyn van ses jaar.<ref name="en.rian.ru">[http://en.rian.ru/russia/20120304/171708401.html Putin Hails Vote Victory, Opponents Cry Foul] RIAN</ref><ref name=theworldreporter>{{cite web |url=http://www.theworldreporter.com/2012/03/elections-in-russia-world-awaits-for.html |title=Elections in Russia: World Awaits for Putin to Reclaim the Kremlin |date=Maart 2012 |publisher=The World Reporter |access-date=31 Maart 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110037/https://www.theworldreporter.com/2012/03/elections-in-russia-world-awaits-for.html |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hy is op 7 Mei as president beëdig. Hy het op [[31 Desember]] [[1999]] waarnemende president geword nadat [[Boris Jeltsin]] die amp neergelê het. In 2000 het hy die presidentsverkiesing gewen en in 2004 is hy vir ’n tweede termyn herkies tot [[7 Mei]] [[2008]]. Hy kon volgens die Russiese grondwet nie vir ’n derde agtereenvolgende termyn herkies word nie. Poetin was tydens sy termyn as premier ook voorsitter van [[Verenigde Rusland]], ’n party wat 70% van die setels in die [[Staatsdoema]] (laerhuis) het. [[Lêer:Vladimir Putin visited the St Nilus Stolobensky Monastery (2018-01-19) 08.jpg|duimnael|links|Poetin het in Januarie 2018 'n besoek aan die St. Niloes Stolobenski- (Nilof)-klooster op die eiland Stolobni in die Seligermeer ([[Twer-oblast]]) gebring. Die besoek is afgerond met 'n klein ysbad.]] In September 2011, nadat die wet verander is om die presidensiële termyn van vier na ses jaar te verleng,<ref>Vasilyeva, Natallya. [http://www.chinapost.com.tw/international/2012/04/12/337618/Putin-claims.htm "Putin claims to support term limits as he readies to take helm for 3rd time"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140828204922/http://www.chinapost.com.tw/international/2012/04/12/337618/Putin-claims.htm |date=28 Augustus 2014 }}, ''China Post'' (12 April 2012)</ref> het Poetin aangekondig hy sou hom vir nog ’n termyn verkiesbaar stel in die [[Russiese presidentsverkiesing, 2012|Russiese presidentsverkiesing van 2012]]. Dit het gelei tot grootskaalse protesoptogte in baie Russiese stede. Hy het die verkiesing in Maart 2012 gewen en dien tans ’n termyn van ses jaar uit.<ref>{{cite news |url=http://en.rian.ru/russia/20120304/171708401.html |title=Putin Hails Vote Victory, Opponents Cry Foul |agency=RIA Novosti |access-date=22 Junie 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130731182616/http://en.rian.ru/russia/20120304/171708401.html |archive-date=31 Julie 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name=theworldreporter /> Poetin het sedert 2000 weer politieke stabiliteit en ekonomiese vooruitgang gebring en die krisis van die 1990's onder Jeltsin se bewind beëindig.<ref name=Confucious>{{cite web |url=http://www.nytimes.com/2011/11/16/world/asia/chinas-confucius-prize-awarded-to-vladimir-putin.html?hp |title=In China, Confucius Prize Awarded to Putin |publisher=New York Times |date=15 November 2011 |access-date=15 November 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190702233955/https://www.nytimes.com/2011/11/16/world/asia/chinas-confucius-prize-awarded-to-vladimir-putin.html?hp |archive-date=2 Julie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name=derpräsident>{{cite book|last=Krone-Schmalz|first=Gabriele|title=Was passiert in Russland?|publisher=F.A. Herbig|location=München|year=2008|edition=4|chapter=Der Präsident|isbn=978-3-7766-2525-7|language=Duits}}</ref> Nadat hy president geword het, het die Russiese ekonomie nege jaar agtereenvolgens gegroei,<ref>[http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2008/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=52&pr.y=13&sy=1992&ey=2007&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=922&s=NGDPD%2CPPPGDP&grp=0&a=GDP of Russia from 1992 to 2007] Internasionale Monetêre Fonds, URL besoek op 12 Mei 2008</ref> armoede is met meer as 50&nbsp;persent verminder en die gemiddelde maandelikse salaris van burgers het van $80 tot $640 gestyg.<ref name=gsk>{{cite web |url=http://www.gks.ru/bgd/regl/b08_12/IssWWW.exe/stg/d01/07-08.htm |title=Russia average monthly accrued wages of employees |publisher=Russiese Federale Staatstatistiekdiens |language=vi |archive-url=https://web.archive.org/web/20190220003157/http://www.gks.ru/bgd/regl/b08_12/IssWWW.exe/stg/d01/07-08.htm |archive-date=20 Februarie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hy het Rusland ook as ’n energie-[[supermoondheid]] gevestig.<ref name=online.wsj.com>[http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704129204575505373365685564.html Russia, China in Deal On Refinery, Not Gas] deur Jacob Gronholt-Pedersen. Wall Street Journal, 22 September 2010</ref><ref name=businessinsider.com>[http://www.businessinsider.com/why-russia-is-about-to-change-the-world-2010-1 Did A New Pipeline Just Make Russia The Most Important Energy Superpower By Far] deur Graham Winfrey. Business Insider, 6 Januarie 2010</ref> Poetin se bewind word deur baie Westerse waarnemers as ondemokraties beskou,<ref>{{cite web |author=Treisman, D |title=Is Russia's Experiment with Democracy Over? |url=http://www.international.ucla.edu/article.asp?parentid=16294 |publisher=UCLA International Institute |access-date=31 Desember 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200416225857/https://www.international.ucla.edu/article.asp?parentid=16294 |archive-date=16 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> veral weens sy onderdrukking van persvryheid en sy hardhandige optrede teen betogers en teenstanders van die regeringsbeleid. In 2014 is Rusland uitgesluit uit die [[G8]]-groep weens die land se anneksasie van die [[Krim]].<ref>[http://edition.cnn.com/2014/03/24/politics/obama-europe-trip/ U.S., other powers kick Russia out of G8], CNN</ref> In Rusland is hy egter baie gewild omdat hy stabiliteit en welvaart gebring het. Dit is onder meer weerspieël deur die feit dat sy gewildheid sedert einde 1999 tot aan die einde van sy tweede ampstermyn nooit laer as 50% gedaal het nie en in Junie 2007 selfs tot 81% gestyg het, volgens ’n meningspeiling deur die Lewada-sentrum in Rusland.<ref>[http://www.levada.ru/indeksy Индексы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120306224428/http://www.levada.ru/indeksy |date= 6 Maart 2012 }} levada.ru</ref> Hy was ook die tydskrif ''Time'' se [[Time se Persoon van die Jaar|Persoon van die Jaar]] vir 2007. In die media projekteer Poetin van homself dikwels die beeld van ’n sportiewe, sterk manlike karakter en buitelugmens wat sy politieke selfbeeld as sterk leier (wat ook die fisiese energie het om in diens van sy land hard te werk) versinnebeeld. Hy vertoon dikwels sy fisieke vermoëns en neem deel aan ongewone of gevaarlike bedrywighede soos ekstreme sport.<ref name=abcnews.go.com>[http://abcnews.go.com/blogs/headlines/2009/08/putin-bolsters-tough-guy-image-with-shirtless-photos/ Putin Bolsters Tough Guy Image With Shirtless Photos]. Abcnews.go.com (2009-08-05). URL besoek op 2012-03-09.</ref> Hy is ’n groot aanhanger van die [[vegkuns]] en was in sy jong dae verskeie kere die kampioen van [[Leningrad]] in [[judo]] en [[sambo]]. Hy het ook ’n groot rol gespeel in die ontwikkeling van sport in Rusland, veral om [[Sotsji]] te help om die bod vir die [[Olimpiese Winterspele 2014]] te wen. Nogtans het sy tyd as medewerker van die Sowjet-Russiese geheimediens KGB hom geleer om andersins 'n lae profiel te handhaaf; so word hy dikwels as "gesiglose man" beskryf. Russiese oligarge, wat hul luukse leefstyl ál te duidelik in die openbaar vertoon het, is deur Poetin openlik in die media of in privaat gesprekke gewaarsku en aangeraai om hul president se voorbeeld te volg. == Vroeë lewe en opvoeding == [[Lêer:Vladimir Spiridonovich Putin.jpg|links|duimnael|130px|Poetin se pa, Wladimir Spiridonowitsj Poetin (1911–1999)]] [[Lêer:Vladimir Putin as a child.jpg|duimnael|145px|'n Foto uit Wladimir Poetin se jeugjare]] Poetin is op 7 Oktober 1952 in Leningrad (nou [[Sint Petersburg]]) in die [[Sowjetunie]] gebore<ref>[https://web.archive.org/web/20100514164020/http://premier.gov.ru/eng/premier/biography.html Biografie op die premier se webtuiste], in Russies</ref> as die seun van Wladimir Spiridonowitsj Poetin (1911–1999) en Maria Iwanowna Poetina (1911–1998). Sy pa was in die Sowjetvloot en sy ma ’n fabriekswerker. Hy het twee ouer broers gehad, maar een is binne maande ná sy geboorte dood en die ander een tydens die [[Beleg van Leningrad]] aan [[witseerkeel]]. Sy oupa aan vaderskant, Spiridon Iwanowitsj Poetin (1879–1965), was ’n kok by [[Wladimir Lenin]] se datsja (vakansiehuis) by Gorki Leninskije. Ná Lenin se dood in 1924 het hy aanhou werk vir sy weduwee, [[Nadezjda Kroepskaja]]. Hy sou later vir [[Josef Stalin]] kos maak wanneer die Sowjetleier een van sy datsjas in die [[Moskou]]streek besoek het. In Poetin se outobiografie, ''Ot Perwogo Litsa'' ([[Afrikaans]]: ''In die Eerste Persoon''), wat geskoei is op onderhoude met hom, vertel hy van sy beskeie kinderjare, onder meer in ’n [[kommunalka]] ('n groot woonstel wat sy gesin met ander huurders moes deel) in Leningrad. Op 1 September 1960 het hy sy skoolloopbaan by Skool No. 193, reg oorkant hul huis, begin. Teen graad 5 was hy een van die min leerlinge in ’n klas van 45 wat nie lid van die jeugorganisasie Pioeniere van die Sowjetunie was nie, deels weens sy rumoerige gedrag. In graad 6 het hy sport ernstig begin opneem, veral die gevegskuns sambo en daarna judo. In [[1975]] het hy aan die internasionale tak van die Staatsuniversiteit van Leningrad se regsfakulteit gegradueer met ’n tesis wat handel oor internasionale reg.<ref>theme: {{ru|«Принцип наиболее благоприятствуемой нации»}}[http://old.jurfak.spb.ru/student/graduate/default.asp?now=1975 Выпускники за 1975 год.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120402222341/http://old.jurfak.spb.ru/student/graduate/default.asp?now=1975 |date= 2 April 2012 }} Webtuiste van die universiteit</ref> Terwyl hy ’n student was, het hy lid van die [[Kommunistiese Party van die Sowjetunie]] geword en lid gebly totdat die party in Desember 1991 ontbind is.<ref>Владимир Путин. ''От Первого Лица''. [http://www.kremlin.ru/articles/bookchapter6.shtml Hoofstuk 6] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090630150907/http://www.kremlin.ru/articles/bookchapter6.shtml |date=30 Junie 2009 }}</ref> In dié tyd het hy ook vir [[Anatoli Sobtsjak]] ontmoet wat later ’n belangrike rol in sy loopbaan sou speel. Sobtsjak was ’n medeprofessor in besigheidsreg en het vir Poetin klas gegee.<ref name=Vlast>{{cite book|last=Pribylovsky|first=Vladimir|title=Власть-2010 (60 биографий)|year=2010|publisher=Panorama|isbn=978-5-94420-038-9|pages=132–139|url=http://scilla.ru/works/knigi/vlast2010.pdf|authorlink=Vladimir Pribylovsky|location=Moskou|language=Russies|chapter=Valdimir Putin}}</ref> == KGB-loopbaan == [[Lêer:Vladimir Putin in KGB uniform.jpg|duimnael|130px|Poetin in KGB-uniform]] [[Lêer:RIAN archive 100306 Vladimir Putin, Federal Security Service Director.jpg|duimnael|130px|Poetin as FSB-hoof, 1998]] Poetin het in 1975 by die [[KGB]] aangesluit nadat hy sy graad behaal het en het ’n jaar lank opleiding by die 401ste KGB-skool in Ochta, Leningrad, ondergaan. Hy het daarna vir ’n kort rukkie in die Tweede Hoofdirektoraat (teenintelligensie) gewerk voordat hy na die Eerste Hoofdirektoraat geskuif het. Van sy pligte was die monitor van buitelanders en konsulêre amptenare in Leningrad.<ref name=sakwa_pp8-9>{{harv|Sakwa|2008|pp=8–9}}</ref><ref>{{cite news|first=David|last=Hoffman|url=http://www.washingtonpost.com/wp-srv/inatl/longterm/russiagov/putin.htm|title=Putin's Career Rooted in Russia's KGB|publisher=The Washington Post|date=2000-01-30}}</ref> Van 1985 tot 1990 was hy werksaam in [[Dresden]] in die voormalige [[Duitse Demokratiese Republiek]] (Oos-Duitsland).<ref>{{cite web |url=http://www.iht.com/articles/ap/2006/10/09/europe/EU_GEN_Germany_Russia.php |title=Putin set to visit Dresden, the place of his work as a KGB spy, to tend relations with Germany |publisher=International Herald Tribune |date=9 Oktober 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20090326123503/http://www.iht.com/articles/ap/2006/10/09/europe/EU_GEN_Germany_Russia.php |archive-date=26 Maart 2009 |url-status=live |df=dmy-all |access-date= 9 Maart 2012 }}</ref> Ná die val van die Oos-Duitse regering het Poetin na Leningrad teruggekeer waar hy in Junie 1991 in die afdeling vir internasionale sake van die Staatsuniversiteit van Leningrad gewerk het.<ref>[http://www.washingtonpost.com/wp-srv/inatl/longterm/russiagov/putin.htm Putin's Career Rooted in Russia's KGB], David Hoffman, Washington Post Foreign Service, 30 Januarie 2000</ref> Hier het hy die studenteliggaam gemonitor en ’n oog oopgehou vir rekrute. In dié tyd het hy weer bevriend geraak met sy oud-professor Sobtsjak, toe burgemeester van Leningrad. Poetin het begin 1992 uit die aktiewe staatsveiligheidsdiens bedank nadat die poging tot ’n staatsgreep op die Sowjetpresident [[Michail Gorbatsjof]] se bewind misluk het.<ref name="Vlast" /> == Vroeë politieke loopbaan == In Mei 1990 is Poetin aangestel as burgemeester Sobtsjak se raadgewer oor internasionale sake en op 28 Junie 1991 as hoof van die komitee vir buitelandse betrekkinge van die burgemeester van Sint Petersburg se kantoor, met die verantwoordelikheid om internasionale betrekkinge en buitelandse beleggings te bevorder. Die komitee het ook besighede in Sint Petersburg geregistreer. Minder as ’n jaar later het ’n kommissie van die stad se wetgewende raad Poetin se werk ondersoek. Hulle het tot die gevolgtrekking gekom dat hy pryse te laag bepaal het en die uitvoer van metale van $93&nbsp;miljoen goedgekeur het in ruil vir buitelandse koshulp wat nooit opgedaag het nie.<ref>{{cite web |url=http://www.hrvc.net/west/12-8-04.html |title=Uproar At Honor For Putin |last=Kovalev |first=Vladimir |date=23 Julie 2004 |publisher=The Saint Petersburg Times |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20181021203706/http://www.hrvc.net/west/12-8-04.html |archive-date=21 Oktober 2018 |url-status=dead|df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/wp-srv/inatl/longterm/russiagov/putin.htm|title=Putin's Career Rooted in Russia's KGB|last=Hoffman|first=David|date=2000-01-30|publisher=The Washington Post}}</ref> Ondanks die kommissie se aanbeveling dat Poetin afgedank word, het hy tot in 1996 hoof van die komitee vir buitelandse betrekkinge gebly.<ref>[https://web.archive.org/web/20070927010325/http://www.rusnet.nl/news/2003/05/19/print/report03.shtml Putin's Name Surfaces in German Probe] deur Catherine Belton</ref><ref>[http://observer.guardian.co.uk/magazine/story/0,11913,1157033,00.html The Man Who Wasn't There] deur Nick Paton Walsh. The Observer, 29 Februarie 2004.</ref> Van 1994 tot 1997 is Poetin in ander poste in Sint Petersburg aangestel. In Maart 1994 het hy die eerste onderhoof van die stadsadministrasie geword. Van 1995 tot in Junie 1997 was hy hoof van die Sint Petersburgse tak van die pro-regeringsparty Rusland Is Ons Tuiste.<ref name=30bio>{{cite web |url=http://gazeta.lenta.ru/daynews/09-08-1999/30bio.htm |title=Владимир Путин: от ассистента Собчака до и.о. премьера |publisher=GAZETA.RU |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20190511003239/http://gazeta.lenta.ru/daynews/09-08-1999/30bio.htm |archive-date=11 Mei 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Van 1995 tot Junie 1997 was hy ook die hoof van die adviserende raad van die koerant ''Sankt-Peterboergskije Wedomosti''.<ref name="30bio" /> In 1996 het Sobtsjak die burgemeestersverkiesing teen Wladimir Jakowlef verloor. Poetin is teruggeroep na Moskou en in Junie 1996 het hy die onderhoof van die presidensiële departement van eiendomsbestuur onder Pawel Borodin geword. Hy het dié pos tot in Maart 1997 beklee. In dié tyd was hy verantwoordelik vir die buitelandse eiendomme van die staat en het hy die oordrag van bates van die voormalige Sowjetunie en dié se Kommunistiese Party na die Russiese Federasie gereël.<ref name="Vlast" /> Op 26 Maart 1997 het pres. [[Boris Jeltsin]] hom aangestel as onderhoof van die presidensiële staf, waar hy gebly het tot in Mei 1998, en hoof van die hoofbeheerdirektoraat van die departement van presidensiële eiendomsbestuur, tot in Junie 1998. Sy voorganger en opvolger in die laasgenoemde pos was [[Aleksei Koedrin]] en [[Nikolai Patroesjef]], albei vooraanstaande politici en vennote van Poetin.<ref name="Vlast" /> Op 25 Mei 1998 is Poetin aangestel as eerste onderhoof van die Russiese presidensiële staf. Op 25 Julie 1998 het Jeltsin vir Poetin aangestel as hoof van die [[FSB]], die opvolgerorganisasie van die KGB. Hy het dié posisie tot in Augustus 1999 beklee. Hy het op 1 Oktober 1998 ’n permanente lid van die Veiligheidsraad van die Russiese Federasie geword en op 29 Maart 1999 die sekretaris daarvan. == Premier, 1999-2000 == [[Lêer:Vladimir Putin with Boris Yeltsin-2.jpg|duimnael|240px|links|Pres. Boris Jeltsin oorhandig die presidensiële eksemplaar van die Russiese Grondwet aan Poetin, 31&nbsp;Desember 1999]] Op 9 Augustus 1999 is Poetin aangestel as een van drie eerste onderpremiers. Later dié dag, nadat die vorige regering onder [[Sergei Stepasjin]] in die pad gesteek is, het Jeltsin hom aangestel as waarnemende premier van die regering van die Russiese Federasie.<ref>{{cite news|url=http://news..co.uk/1/hi/not_in_website/syndication/monitoring/415278.stm|title=Teks van Jeltsin se toespraak in Engels|accessdate=2007-05-31|date=1999-08-09|publisher=BBC News}}{{Dooie skakel|date=Desember 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Jeltsin het ook aangekondig dat hy wil hê Poetin moet hom opvolg. Later dieselfde dag het Poetin ingestem om ’n kandidaat in die presidentsverkiesing te wees.<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/415087.stm Yeltsin redraws political map] BBC, 10 Augustus 1999</ref> Op 16 Augustus het die staatsdoema sy aanstelling as premier goedgekeur met 233 stemme teen 84 (met 17 buite stemming).<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/422001.stm Yeltsin's man wins approval] BBC, 16 Augustus 1999.</ref> Daarmee het hy Rusland se vyfde premier in minder as 18 maande geword. Min mense het toe gedink Poetin, wat vir die meeste mense onbekend was, sou veel langer as sy voorgangers hou. Jeltsin se grootste teenstanders en moontlike opvolgers, die Moskouse burgemeester [[Joeri Loezjkof]] en die voormalige voorsitter van die Russiese regering [[Jewgeni Primakof]], was reeds besig met ’n veldtog om die ouer wordende president te vervang en hulle het hard probeer om te keer dat Poetin ook ’n kandidaat word. Poetin se orde-en-wetbeeld en sy onverbiddelike benadering tot die hernieude krisis in die [[Kaukasus]], wat begin het toe die Islamitiese Internasionale Brigade wat in [[Tsjetsjnië]] gestasioneer was ’n naburige streek ingeval en die oorlog in [[Dagestan]] ontketen het, het egter gou daartoe bygedra dat hy gewild geword het en stof in sy teenstanders se oë kon skop. [[Lêer:Putin in Su-27-1.jpg|duimnael|220px|Waarnemende pres. Poetin kom in Grozni aan in ’n Su-27-vegterstraler, 20 Maart 2000.]] Hoewel hy nie amptelik by enige politieke party betrokke was nie, het Poetin sy steun toegesê aan die pas gestigte Eenheidsparty,<ref>[http://www.nupi.no/cgi-win/Russland/polgrupp.exe?Unity Political groups and parties: Unity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010702200941/http://www.nupi.no/cgi-win/Russland/polgrupp.exe?Unity |date= 2 Julie 2001 }} Norsk Utenrikspolitisk Institutt</ref> wat in Desember 1999 die tweede hoogste persentasie van die stemme (23,3&nbsp;persent) gewen het in die Doema-verkiesing, en op sy beurt deur die Doema gesteun is. Op 31 Desember 1999 het Jeltsin onverwags bedank en volgens die grondwet het Poetin waarnemende president geword. Die eerste verordening wat Poetin onderteken het, op 31 Desember 1999, was getitel "Insake waarborge aan die voormalige president van die Russiese Federasie en sy familielede".<ref>[http://www.rg.ru/oficial/doc/ykazi/1763.htm УКАЗ от 31 декабря 1999 г. № 1763 ''О ГАРАНТИЯХ ПРЕЗИДЕНТУ РОССИЙСКОЙ ФЕДЕРАЦИИ, ПРЕКРАТИВШЕМУ ИСПОЛНЕНИЕ СВОИХ ПОЛНОМОЧИЙ, И ЧЛЕНАМ ЕГО СЕМЬИ''.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010219192247/http://www.rg.ru/oficial/doc/ykazi/1763.htm |date=19 Februarie 2001 }} Rossijskaja Gazeta</ref><ref>[http://www.newizv.ru/politics/2004-03-18/5273-razvrashenie-pervogo-lica.html «Развращение» первого лица. Госдума не решилась покуситься на неприкосновенность экс-президента.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130703000757/http://www.newizv.ru/politics/2004-03-18/5273-razvrashenie-pervogo-lica.html |date=2013-07-03 }}. newizv.ru 18 Maart 2004.</ref> Dit het verseker dat geen aanklagte van korrupsie "teen die uittredende president en lede van sy familie" aanhangig gemaak sou word nie.<ref name=Time.com-POTY2007>[http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1690757_1690766-4,00.html Person of the Year 2007: A Tsar Is Born] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130801083711/http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1690757_1690766-4,00.html |date= 1 Augustus 2013 }} deur Adi Ignatius, (bladsy 4) URL besoek op 19 November 2009, Time.com</ref> Op 12 Februarie 2001 het Poetin ’n federale wet onderteken oor waarborge aan voormalige presidente en hul familielede wat die vorige verordening vervang het. Terwyl Poetin se teenstanders hulle voorberei het vir ’n presidentsverkiesing in Junie 2000, het Jeltsin se bedanking meegebring dat ’n verkiesing op 26 Maart 2000, binne drie maande, gehou is. Poetin het in die eerste ronde gewen. == President == === Eerste termyn, 2000-2004 === [[Lêer:Vladimir Putin taking the Presidential Oath, 7 May 2000.jpg|duimnael|links|upright|Poetin word op 7 Mei 2000 beëdig as president van Rusland met Boris Jeltsin wat toekyk.]] [[Lêer:Putin in Malaysia - August 5 2003 - 9.jpg|duimnael|Poetin en die Premier van [[Maleisië]], [[Mahathir Mohamad]]. (5 Augustus 2003)]] Poetin is op 7 Mei 2000 as president beëdig. Hy het die minister van finansies, [[Michail Kasjanof]], as sy premier aangestel. Nadat hy aangekondig het hy beplan om mag te konsolideer in ’n streng vertikale vlak, het hy in Mei 2000 ’n verordening uitgevaardig waarvolgens die 89 [[federale deelgebiede van Rusland]] (nou 83) in sewe federale distrikte ingedeel word met ’n regeringsverteenwoordiger aan die hoof om federale administrasie te vergemaklik. Sedert Julie 2000 het hy volgens wet die reg om hoofde van die federale deelgebiede af te dank. Tydens sy eerste termyn as president het hy stappe gedoen om die politieke ambisies van sommige [[Russiese oligarg|oligarge]] uit die Jeltsin-era in toom te hou. Een van hulle was die voormalige lid van die Kremlin-binnekring [[Boris Berezovsky]], wat Poetin gehelp het om in ’n magsposisie te kom en die party befonds het wat Poetin se parlementêre grondslag gevorm het, volgens Berezovsky se BBC-profiel.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6708103.stm Profile: Boris Berezovsky] BBC. URL besoek op 1 Mei 2008</ref><ref>[http://www.guardian.co.uk/russia/article/0,,1655229,00.html What a carve-up!] The Guardian. URL besoek op 28 April 2008</ref> Ander meen egter Berezovsky het Igor Iwanof as nuwe president gesteun en dit was Aleksei Koedrin wat ’n belangrike rol gespeel het om Poetin in Rusland se presidensiële administrasie te kry<ref>Solowjef W. R. ''Putin. Guide for Those Who Cares'' / Moskou, "Eksmo", 2008. – 416 pp. {{ISBN|978-5-699-23807-1}}. Bl. 36. (In Russies: Владимир Соловьёв. "Путин. Путеводитель для неравнодушных." 2008.)</ref><ref>Solowjef 2008, p. 39</ref> ’n Nuwe groep besigheidsmagnate het onder Poetin ontstaan, soos Gennadi Timtsjenko, Wladimir Jakoenin, Joeri Kovaltsjoek en Sergei Tsjemezof, wat noue persoonlike bande met Poetin gehad het. Verskeie regshervormings het ook onder hom plaasgevind. Die eerste groot uitdaging vir Poetin se gewildheid was in Augustus 2000, toe hy gekritiseer is dat hy die [[K-141 Koersk|Koersk-duikbootramp]] verkeerd gehanteer het.<ref>[http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/1487112.stm ''Spectre of Kursk haunts Putin''], BBC News, 12 Augustus 2001</ref> In Oktober 2002 is in die Russiese en internasionale media gewaarsku dat die dood van sowat 130 gyselaars in die spesiale magte se reddingsoperasie tydens die [[Nord-Ost-gyselaardrama]] in ’n Moskouse teater Poetin se gewildheid ernstig sou skaad. Kort ná die drama het Poetin se gewildheid egter rekordhoogtes bereik – 83&nbsp;persent van Russe het gesê hulle is tevrede met die manier waarop hy die krisis hanteer het.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/2565585.stm Moscow siege leaves dark memories], BBC News, 16 Desember 2002</ref> Die inhegtenisneming vroeg in Julie 2003 van [[Platon Lebjedef]], ’n vennoot van [[Michail Chodorkofski]] en die tweede grootste aandeelhouer in die maatskappy [[Joekos]], omdat hy in 1994 vermoedelik onwettig ’n aandeel in ’n nuwe staatskunsmisfirma gekry het, het teen die einde van die jaar ontaard in ’n volskaalse vervolging van Joekos en sy bestuur vir bedrog, geldverduistering en belastingontduiking. In 2003 is ’n nuwe referendum in Tsjetsjnië gehou om ’n nuwe grondwet goed te keur waarvolgens die republiek deel van Rusland word. Tsjetsjnië is stelselmatig gestabiliseer danksy ’n nuwe parlementêre verkiesing en ’n streeksregering.<ref>[http://news.independent.co.uk/europe/article2331993.ece Can Grozny be groovy?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080706151117/http://news.independent.co.uk/europe/article2331993.ece |date= 6 Julie 2008 }}, The Independent, 13 Maart 2007.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20061121224006/http://www.hrw.org/campaigns/russia/chechnya/ ''Human Rights Watch Reports''] URL besoek op 22 November 2006.</ref> Tydens die Tweede Tsjetsjniese Oorlog is die plaaslike rebellebeweging aansienlik verlam, hoewel sporadiese geweld steeds in die Noord-Kaukasus voorgekom het.<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html Russia Factbook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151016030045/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html |date=16 Oktober 2015 }} Central Intelligence Agency</ref> === Tweede termyn, 2004-2008 === [[Lêer:Vladimir and Lyudmila Putin visiting the Taj Mahal.jpg|duimnael|links|250px|Poetin en sy vrou, Ljoedmila, in 2000 voor die [[Taj Mahal]].]] Op 14 Maart 2004 is Poetin met 71&nbsp;persent van die stemme herkies as president. In September van daardie jaar het die [[Beslanskool-gyselaardrama]] plaasgevind waarin honderde mense, veral kinders, dood is. In 2005 is ’n projek geloods wat Rusland se gesondheidstelsel, onderwys, behuising en landbou verbeter het. In sy jaarlikse toespraak in Mei 2006 het Poetin ook beter kraamvoordele en staatshulp vir voorgeboortelike versorging aangekondig. Die voortgesette vervolging van die Joekos-president Michail Chodorkofski, destyds die rykste man in Rusland en een van die rykstes ter wêreld, vir bedrog en belastingontduiking is deur ’n groot deel van die internasionale media beskou as weerwraak vir Chodorkofski se skenkings aan beide liberale en kommunistiese teenstanders van die Kremlin. Joekos is bankrot verklaar en die maatskappy se bates is teen ’n laer prys as die markwaarde op ’n veiling verkoop, met die grootste deel wat deur die staatsmaatskappy [[Rosneft]] gekoop is.<ref>[http://www.themoscowtimes.com/opinion/article/how-to-steal-legally/302115.html How to Steal Legally] ''The Moscow Times'', 15 Februarie 2008 (uitg. 3843, bl. 8).</ref> Chodorkofski is op verskeie aanklagte skuldig bevind en aanvanklik nege jaar tronkstraf opgelê, en later meer. Joekos se lot is in die Weste beskou as ’n teken van ’n klemverskuiwing in Rusland na ’n stelsel van staatskapitalisme.<ref>[http://www.nationalreview.com/comment/gvosdev200311050739.asp ''Putin’s Gamble. Where Russia is headed''] deur Nikolas Gvosdev, www.nationalreview.com, 5 November 2003.</ref><ref>[http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A37580-2004Jul8.html ''Putin's Kremlin Asserting More Control of Economy. Yukos Case Reflects Shift on Owning Assets, Notably in Energy''] deur Peter Baker, ''Washington Post'', 9 Julie 2004.</ref> [[Lêer:Victory Day Parade 2005-5.jpg|duimnael|250px|Poetin spreek die skare toe op die Vryheidsdagherdenking in 2005 op [[Rooiplein]]. Op die agtergrond is die [[Sint Basilius-katedraal]].]] Poetin is in die Weste en ook deur Russiese liberale gekritiseer vir wat hulle beskou het as ’n grootskaalse ingryping in mediavryheid in Rusland. Op 7 Oktober 2006 is [[Anna Politkofskaja]], ’n joernalis wat korrupsie en vergrype in die Russiese weermag tydens die Tsjetsjniese oorloë ontbloot het, doodgeskiet in die voorportaal van haar woonstelblok. Haar dood het groot opspraak in die Westerse media veroorsaak, met beskuldigings dat Poetin op die allerminste gefaal het daarin om die land se nuwe onafhanklike media te beskerm.<ref>[http://comment.independent.co.uk/columnists_m_z/joan_smith/article1822204.ece Putin's Russia failed to protect this brave woman] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927201301/http://comment.independent.co.uk/columnists_m_z/joan_smith/article1822204.ece |date=27 September 2007 }} deur Joan Smith.</ref><ref>[http://www.democracynow.org/article.pl?sid=06/10/09/1358259 Anna Politkovskaya, Prominent Russian Journalist, Putin Critic and Human Rights Activist, Murdered in Moscow] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071114163923/http://www.democracynow.org/article.pl?sid=06%2F10%2F09%2F1358259 |date=14 November 2007 }}, Democracy Now</ref> Toe Poetin in ’n onderhoud met ’n Duitse TV-kanaal oor die moord uitgevra is, het hy gesê haar dood skaad die Russiese regering meer as wat haar berigte gedoen het.<ref>[http://president.kremlin.ru/appears/2006/10/10/2300_type63379_112351.shtml Poetin op ARD, Dresden] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080611010557/http://president.kremlin.ru/appears/2006/10/10/2300_type63379_112351.shtml |date=11 Junie 2008 }}, 10 Oktober 2006]</ref> In Desember 2007 het [[Verenigde Rusland]] 64,24&nbsp;persent van die stemme gekry in ’n parlementêre verkiesing.<ref>[http://www.rbc.ru/rbcfreenews.shtml?/20071204122205.shtml Election Preliminary Results for United Russia] {{Webarchive|url=https://archive.is/20120908051006/http://www.rbc.ru/rbcfreenews.shtml?/20071204122205.shtml |date= 8 September 2012 }}, 4 Desember 2007, Rbc.ru</ref> Hul naaste teenstanders, die [[Kommunistiese Party van die Russiese Federasie|Kommunistiese Party]], het net sowat 12&nbsp;persent van die stemme gekry.<ref>[https://web.archive.org/web/20070812232042/http://www.cikrf.ru/eng/elect_duma/results/index.jsp Voorlopige uitslag], URL besoek op 4 Desember 2007</ref> Dié oorwinning is beskou as sterk steun vir die destydse Russiese leierskap en sy beleidsrigtings.<ref>[https://web.archive.org/web/20110511161657/http://www.izvestia.ru/politic/article3110945/ Russians Voted In Favour of Putin], 4 Desember 2007, Izvestia.ru</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20110511161622/http://www.izvestia.ru/politic/article3110880/ Assenters' March], 3 Desember 2007, Izvestia.ru</ref> == Premier, 2008-2012 == [[Lêer:Vladimir Putin 11 March 2008-1.jpg|duimnael|250px|links|Poetin en Dmitri Medwedef.]] Volgens die Russiese grondwet kon Poetin nie vir ’n derde termyn verkies word nie. Die eerste onderpremier, [[Dmitri Medwedef]], is verkies tot die nuwe president nadat Poetin hom aangewys het as sy verkose opvolger. Op 8 Mei 2008, die dag nadat Medwedef beëdig is, het hy Poetin as die nuwe premier aangestel en in dié hoedanigheid het Poetin ’n groot deel van sy mag behou.<ref>[http://www.nytimes.com/2008/05/09/world/europe/09russia.html Putin Is Approved as Prime Minister] nytimes.com, 9 Mei 2008.</ref> Die wêreldwye ekonomiese krisis van 2008–2009 het Rusland ook hard getref. Dit het saamgeval met spanning in die land se betrekkinge met die [[Europese Unie]] en die [[VSA]] ná 2008 se oorlog in [[Suid-Ossetië]] waarin Rusland geseëvier het oor [[Georgië]], wat deur die VSA en [[Navo]] gesteun is. Die groot finansiële reserwes wat opgebou is in die voorafgaande tydperk van hoë oliepryse, asook doeltreffende bestuur, het die land die krisis help te bowe kom en die ekonomie gehelp om sedert middel 2009 weer te groei. By Verenigde Rusland se kongres op 24 September 2011 het Medwedef amptelik voorgestel dat Poetin in die komende [[Russiese presidentsverkiesing, 2012|presidentsverkiesing]] staan en het Poetin die voorstel aanvaar. Ná die parlementêre verkiesing op 4 Desember 2011 het tienduisende Russe aan betogings deelgeneem teen beweerde verkiesingsbedrog. Dit was die grootste vorm van protes in Poetin se tyd. Poetin en Verenigde Rusland is gekritiseer en daar is geëis dat die verkiesing nietig verklaar word.<ref name=GuardLive>[http://www.guardian.co.uk/global/2011/dec/10/russia-elections-putin-protest ''Russian election protests – follow live updates''], Guardian, URL besoek op 10 Desember 2011</ref> Vanweë ’n vrees dat ’n sogenaamde kleurrewolusie kan plaasvind, soos die [[Oranje Rewolusie]] in 2004/2005 in die [[Oekraïne]], is ’n groot teenprotes deur Poetin-ondersteuners gehou wat die betogings teen die regering minder doeltreffend gemaak het.<ref>[http://www.politonline.ru/comments/10432.html Как митинг на Поклонной собрал около 140 000 человек] politonline.ru {{ru}}</ref><ref name=rian-manezhnaya>[http://en.rian.ru/russia/20120304/171729884.html ‘We Won in Fair and Open Fight' – Putin] RIAN</ref><ref name=rian-luzhniki>[http://en.rian.ru/video/20120223/171487865.html Putin Supporters Fill Moscow Stadium] RIAN</ref> Met die presidentsverkiesing op [[4 Maart]] [[2012]] is Poetin weer verkies vir 'n termyn van ses jaar<ref name="en.rian.ru" /><ref name=theworldreporter /> nadat Medwedef die presidensiële termyn tydens sy bewind van vier tot ses jaar verleng het. == President == === Derde termyn (2012-2018) === [[Lêer:Vladimir Putin inauguration 7 May 2012-10.jpeg|duimnael|Poetin lê die presidensiële eed af op sy derde inhuldiging op 7 Mei 2012.]] Op 4 Maart 2012 het Poetin die Russiese presidentsverkiesing in die eerste ronde gewen met 63,6% van die stemme.<ref name=elections-history>[http://www.ria.ru/vybor2012_infographics/20120309/590825026.html History of Presidential Elections in Russia: Infographics] RIAN</ref> Optogte teen hom het plaasgevind tydens en direk ná die verkiesingsveldtog. Sowat 8&nbsp;000 – 20&nbsp;000 betogers het onder meer op 6 Mei in Moskou byeengekom.<ref name=vz-provocation>[http://vz.ru/politics/2012/5/6/577272.html Провокация вместо марша] vz.ru</ref><ref name="Russian police battle anti-Putin protesters">{{cite news |url=http://www.reuters.com/article/2012/05/06/us-russia-protests-idUSBRE8440CK20120506 |title=Russian police battle anti-Putin protesters |agency=Reuters |access-date=7 Mei 2012 |date=6 Mei 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20151118082821/http://www.reuters.com/article/2012/05/06/us-russia-protests-idUSBRE8440CK20120506 |archive-date=18 November 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Tagtig mense is beseer in botsings met die polisie<ref>[http://lenta.ru/news/2012/05/10/more/ СК пересчитал пострадавших полицейских во время "Марша миллионов"] Lenta.ru</ref> en 450 is in hegtenis geneem. Die volgende dag is nog 120 mense gearresteer.<ref name="Inauguration protests">{{cite news |url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/vladimir-putin/9250729/Vladimir-Putin-inauguration-shows-how-popularity-has-crumbled.html |title=Vladimir Putin inauguration shows how popularity has crumbled |work=The Daily Telegraph |access-date=7 Mei 2012 |location=Londen |first=Tom |last=Parfitt |date=7 Mei 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110030/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/vladimir-putin/9250729/Vladimir-Putin-inauguration-shows-how-popularity-has-crumbled.html |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Poetin is op 7 Mei 2012 vir sy derde termyn ingehuldig.<ref>{{cite web |url=http://www.theguardian.com/world/2012/may/07/vladimir-putin-inaugurated-russian-president |title=Vladimir Putin inaugurated as Russian president amid Moscow protests |date=7 Mei 2012 |work=Guardian |access-date=20 Januarie 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200104140733/https://www.theguardian.com/world/2012/may/07/vladimir-putin-inaugurated-russian-president |archive-date=4 Januarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Op sy eerste dag as president het hy 14 presidensiële verordeninge uitgereik, onder meer een waarin hy breedvoerig sy doelstellings vir die Russiese ekonomie uiteensit. Ander het gehandel oor opvoeding, behuising, opleiding, betrekkinge met die [[Europese Unie|EU]], verdediging, interetniese verhoudings ens.<ref>{{cite web |url=http://larouchepac.com/node/22623 |title="Putin Inaugurated; States Intention for Russia to Be "Center of Gravity for the Whole of Eurasia", 8 Mei 2012 |publisher=Larouchepac.com |access-date=22 Junie 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130731192357/http://larouchepac.com/node/22623 |archive-date=31 Julie 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web |url=http://english.ruvr.ru/2012_05_07/74079067/ |title="Putin decrees EU closeness policy", Voice of Russia, 7 Mei 2012 |publisher=English.ruvr.ru |date=7 Mei 2012 |accessdate=22 Junie 2013 |archive-date=13 Mei 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130513181423/http://english.ruvr.ru/2012_05_07/74079067/ |url-status=dead }}</ref> [[Lêer:Moscow rally 4 February 2012, Yakimanka Street, Bolotnaya Square 26.JPG|duimnael|links|’n Protesoptog teen Poetin in 2012 in Moskou.]] In 2012 en 2013 het Poetin en die Verenigde Rusland-party strenger wetgewing teen die [[LGBT]]-gemeenskap in [[Sint Petersburg]], [[Archangelsk]] en [[Nowosibirsk]] gesteun. In Junie 2013 het die staatsdoema ’n wet aanvaar teen "homoseksuele propaganda" (wat simbole soos die [[reënboogvlag]] verbied, asook gepubliseerde werke met [[Homoseksualiteit|homoseksuele]] inhoud).<ref name="BBC-LGBT">{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/russian/russia/2013/06/130611_duma_gay_propaganda.shtml?print=1 |title=Госдума приняла закон о "нетрадиционных отношениях" |publisher=BBC Russia |date=11 Junie 2013 |access-date=11 Junie 2013 |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20140301045821/http://www.bbc.co.uk/russian/russia/2013/06/130611_duma_gay_propaganda.shtml?print=1 |archive-date=1 Maart 2014 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name="RBC-LGBT">{{cite web |url=http://www.rbc.ru/rbcfreenews/20130611172814.shtml?print |title=ГД приняла закон об усилении наказания за пропаганду гомосексуализма среди подростков |publisher=[[РБК (медиахолдинг)|РБК]] |date=11 Junie 2013 |access-date=11 Junie 2013 |language=pt |archive-url=https://web.archive.org/web/20180725112959/https://www.rbc.ru/rbcfreenews/20130611172814.shtml?print |archive-date=25 Julie 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.spiegel.de/international/world/two-arrested-in-st-petersburg-for-violating-city-s-new-anti-gay-law-a-826199.html |title="Discrimination in Russia: Arrests for Violation of St. Petersburg Anti-Gay Law", Spiegel Online, 6 April 2012 |author=Spiegel Online, Hamburg, Duitsland |date=6 April 2012 |work=Spiegel Online |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190626224239/https://www.spiegel.de/international/world/two-arrested-in-st-petersburg-for-violating-city-s-new-anti-gay-law-a-826199.html |archive-date=26 Junie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.reuters.com/article/2013/01/25/us-russia-gay-idUSBRE90O0QT20130125 |title="Russian parliament backs ban on "gay propaganda", Reuters, 25 Januarie 2013 |work=Reuters |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20151126050435/http://www.reuters.com/article/2013/01/25/us-russia-gay-idUSBRE90O0QT20130125 |archive-date=26 November 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>[http://www.foxnews.com/world/2013/01/21/russia-moves-to-enact-anti-gay-laws/ "Russia moves to enact laws against 'homosexual propaganda'", Fox news, 21 Januarie 2013]</ref> ==== Ingryping in Oekraïne en die anneksasie van die Krim ==== Aan die vooraand van die [[Oekraïense Rewolusie]] van 2014 het die verbanne Oekraïense president, [[Wiktor Janoekowitsj]], skriftelik gevra dat Poetin Russiese militêre magte gebruik "om wettigheid, vrede, orde, reg en stabiliteit daar te stel en die mense van Oekraïne te verdedig".<ref>{{cite news |url=http://www.nbcnews.com/storyline/ukraine-crisis/ousted-ukrainian-president-asked-russian-troops-envoy-says-n43506 |title=Ousted Ukrainian President Asked For Russian Troops, Envoy Says |author=Reuters |date=3 Maart 2014 |publisher=NBC News |access-date=21 Maart 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423070051/https://www.nbcnews.com/storyline/ukraine-crisis/ousted-ukrainian-president-asked-russian-troops-envoy-says-n43506 |archive-date=23 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Op dieselfde dag het Poetin gereageer en die toestemming van die Russiese parlement gekry om Russiese troepe in Oekraïne te ontplooi.<ref name="BBCPutinDeploys">{{cite web |url=http://www.bbc.com/news/world-europe-26400597 |title=Putin to deploy Russian troops in Ukraine |publisher=BBC News |date=1 Maart 2014 |access-date=1 Maart 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200419161024/https://www.bbc.com/news/world-europe-26400597 |archive-date=19 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Russiese troepe is deur die hele Krim en Suidoos-Oekraïne versprei. Teen 2 Maart het Russiese troepe algehele beheer oor die Krim oorgeneem.<ref>http://www.thehindu.com/news/international/world/russian-parliament-approves-use-of-force-in-crimea/article5739708.ece |title=Russian Parliament approves use of army in Ukraine.</ref><ref name="walker-the-guardian-2014-descend">{{cite news |last=Walker |first=Shaun |date=4 Maart 2014 |url=http://www.theguardian.com/world/2014/mar/04/ukraine-crisis-russian-troops-crimea-john-kerry-kiev |title=Russian takeover of Crimea will not descend into war, says Vladimir Putin |newspaper=The Guardian |access-date=4 Maart 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200423063553/https://www.theguardian.com/world/2014/mar/04/ukraine-crisis-russian-troops-crimea-john-kerry-kiev |archive-date=23 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name="bloomberg-news-2014-request">{{cite news |url=http://www.bloomberg.com/news/2014-03-04/russia-calls-ukraine-intervention-legal-citing-yanukovych-letter.html |title=Russia Stays in Ukraine as Putin Channels Yanukovych Request |first1=Sangwon |last1=Yoon |first2=Daryna |last2=Krasnolutska |first3=Kateryna |last3=Choursina |date=4 Maart 2014 |access-date=5 Maart 2014 |newspaper=Bloomberg News |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20141201182256/http://www.bloomberg.com/news/2014-03-04/russia-calls-ukraine-intervention-legal-citing-yanukovych-letter.html |archive-date=1 Desember 2014 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Op 16 Maart is ’n referendum gehou oor die Krim se status en 93 persent van die stemme was vir ’n afstigting van Oekraïne en ’n vereniging met Rusland. Westerse leiers het egter die referendum onwettig verklaar en beloof om Rusland met ekonomiese sanksies te straf.<ref>16 Maart 2014, David Herszenhornmarch, ''The New York Times'', "[http://www.nytimes.com/2014/03/17/world/europe/crimea-ukraine-secession-vote-referendum.html?_r=0 Crimea Votes to Secede From Ukraine as Russian Troops Keep Watch]"</ref> Dit het gelei tot die eerste sanksies, wat gevolg is deur nog sanksies nadat pro-Russiese onrus na die suide en ooste van Oekraïne versprei het.<ref>{{Cite web |url=http://www.jnmjournal.com/us-imposes-second-wave-of-sanctions-on-russia/ |title=US imposes second wave of sanctions on Russia |access-date=21 Desember 2014 |archive-date= 8 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141108052415/http://www.jnmjournal.com/us-imposes-second-wave-of-sanctions-on-russia/ |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.themoscowtimes.com/business/article/new-sanctions-wave-hits-russian-stocks/503604.html Third Wave of Sanctions Slams Russian Stocks]</ref> Poetin het op 18 Maart sy mening oor die Krim uiteengesit in ’n toespraak waarin hy beweer het die verbanning van Janoekowitsj was ’n "staatsgreep deur (Oekraïense) nasionaliste, neo-Nazi's, Russofobe en anti-Semiete".<ref>[http://www.bbc.com/news/world-europe-29991777 Jews reject Russia claims of Ukraine anti-Semitism], BBC News (12 November 2014)</ref> Hy het ook beweer Rusland en Oekraïne is "een nasie" en dat Rusland altyd die miljoene Russiessprekendes in Oekraïne sou beskerm. Op dieselfde dag het Poetin en die nuwe leiers van die Krim ’n verdrag onderteken wat gelei het tot die anneksasie van die skiereiland deur Rusland.<ref name=BBCSBCPiG>[http://www.bbc.com/news/world-europe-26630062 Ukraine crisis: Putin signs Russia-Crimea treaty], BBC, 18 Maart 2014<br />{{cite news|url=http://rt.com/news/russia-parliament-crimea-ratification-293/|agency=RT|title=Crimea, Sevastopol officially join Russia as Putin signs final decree|date=22 Maart 2014|accessdate=9 April 2014}}<br />[http://www.washingtonpost.com/world/transcript-putin-says-russia-will-protect-the-rights-of-russians-abroad/2014/03/18/432a1e60-ae99-11e3-a49e-76adc9210f19_story.html Transcript: Putin says Russia will protect the rights of Russians abroad], washingtonpost.com (18 Maart 2014)</ref> Ná die Krim-referendum het onrus versprei in die res van Oos-Oekraïne.<ref name="Ukraine crisis timeline BBC">[http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-26248275 Ukraine crisis timeline], BBC News</ref> Op 17 April 2014 het Poetin gesê hy wil nie graag Russiese troepe na Oekraïne stuur nie, maar hy sluit nie die moontlikheid uit nie. Hy het die Oekraïense regering daarvan beskuldig dat hulle ’n "ernstige misdaad" pleeg deur die weermag te gebruik om ’n einde te bring aan die onrus.<ref name="The Wall Street Journal 2014">''The Wall Street Journal'', 17 April 2014, Laurence Norman And Jay Solomon In Geneva And Lukas I. Alpert in Moscow.</ref> Hy het ook gesê hy behou hom die reg voor om gewapende magte te gebruik om etniese Russe in "Noworossija" (Nuwe Rusland) te beskerm.<ref>{{cite news |url=http://www.nytimes.com/2014/04/18/world/europe/russia-ukraine.html |title=Away From Show of Diplomacy in Geneva, Putin Puts On a Show of His Own |last1=Herszenhorn |first1=David M. |date=17 April 2014 |website=www.nytimes.com |publisher=The New York Times Company |access-date=17 April 2014 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110031/https://www.nytimes.com/2014/04/18/world/europe/russia-ukraine.html |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Op 7 Mei het Poetin aangekondig Russiese troepe aan die grens van Suidoos-Oekraïne word onttrek.<ref name="nytimes.com">http://www.nytimes.com/2014/05/08/world/europe/Putin-Russia-Ukraine.html</ref> Volgens Poetin was die Oekraïense verkiesing van 25 Mei 2014 ’n "stap in die regte rigting".<ref name="nytimes.com" /> Hy het ook gesê die separatiste in die Volksrepublieke [[Donetsk]] en [[Loegansk]] in Oos-Oekraïne moes hul 11 Mei-referendum uitstel en sodoende "die regte toestande skep" vir dialoog oor afstigting.<ref>[http://www.npr.org/blogs/thetwo-way/2014/05/07/310451535/putin-tells-separatists-to-postpone-may-11-referendum Putin Tells Separatists In Ukraine To Postpone May 11 Referendum], NPR (7 Mei 2014)</ref> Die referendum is egter op 11 Mei gehou en die separatiste het beweer byna 90% het gestem ten gunste van onafhanklikheid.<ref name="Ukraine crisis timeline BBC"/><ref>{{cite news | url=http://www.bbc.com/news/world-europe-27360146 | title=Ukraine rebels hold referendums in Donetsk and Luhansk | publisher=BBC News | date=11 Mei 2014 | accessdate=11 Mei 2014 }}<br />{{cite news|url=https://news.vice.com/video/russian-roulette-dispatch-thirty-eight|title=Russian Roulette (Dispatch Thirty-Eight)|date=13 Mei 2014|accessdate=7 Julie 2014|newspaper=Vice News|archive-date= 4 Julie 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140704073504/https://news.vice.com/video/russian-roulette-dispatch-thirty-eight|url-status=dead}}</ref> Poetin het gesê hy respekteer die uitslag van die Oekraïense verkiesing in Mei en dat Rusland met die Weste oor Oekraïne wil onderhandel, maar dat die Weste Rusland se aanbod van die hand gewys het.<ref name=CNBC-2014-05-23>CNBC, ''Putin: Russia looks East, will respect Ukraine poll'', by Geoff Cutmore and Catherine Boyle, 23 Mei 2014.</ref> In sy jaareindtoespraak op 4 Desember 2014 het Poetin gesê die anneksasie van die Krim in Maart 2014 was ’n "historiese gebeurtenis" wat nie omgekeer kan word nie omdat die Krim Rusland se spirituele grond is.<ref>[http://www.reuters.com/article/2014/12/04/us-russia-putin-highlights-idUSKCN0JI0WB20141204 Putin delivers keynote speech on economy, Ukraine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141215163530/http://www.reuters.com/article/2014/12/04/us-russia-putin-highlights-idUSKCN0JI0WB20141204 |date=15 Desember 2014 }}, Reuters (4 Desember 2014)</ref> === Vierde termyn (2018-hede) === [[Beeld:Meeting with Government members2.jpg|thumb|Poetin en die nuwe premier, [[Michail Misjoestin]], vergader op 21 Januarie 2020 met lede van Misjoestin se kabinet.]] Poetin het die [[Russiese presidentsverkiesing, 2018|presidentsverkiesing van 2018]] met meer as 76% van die stemme gewen.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-43455950|title=Muted Western reaction to Putin victory|date=19 Maart 2018|work=BBC News|access-date=19 Maart 2018}}</ref> Sy vierde termyn het op 7 Mei 2018 begin<ref>{{cite web|url=http://www.aif.ru/politics/russia/kogda_budet_inauguraciya_prezidenta_rf|title=Когда будет инаугурация президента РФ?|website=aif.ru|access-date=20 Maart 2018}}</ref> en sal duur tot in 2024.<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-43452449|title=Russia's Putin wins by big margin|date=18 Maart 2018|work=BBC News|access-date=18 Maart 2018}}</ref> Op dieselfde dag het Poetin vir Medwedef gevra om ’n nuwe regering te vorm.<ref>{{cite web|url=https://ria.ru/20180507/1520044323.html|title=Путин предложил кандидатуру Медведева на пост премьера|date=7 Mei 2018|website=РИА Новости}}</ref> Op 15 Mei 2018 het Poetin deelgeneem aan die opening van die snelwegdeel van die [[Krimbrug]].<ref>{{Cite news|script-title=ru:Открытие автодорожной части Крымского моста|url=http://kremlin.ru/events/president/news/57472|work=Kremlin.ru|date=15 Mei 2018|accessdate=15 Mei 2018|language=ru}}</ref> Op 25 Mei 2018 het Poetin aangekondig hy sal nie in 2024 vir president staan nie, in ooreenstemming met die Russiese grondwet. Op 14 Junie 2018 het hy die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|21ste Fifa-wêreldbekertoernooi]] geopen wat vir die eerste keer in Rusland plaasgevind het. In September 2019 het Poetin se administrasie ingemeng in die landwye streeksverkiesings en dit gemanipuleer deur alle opposisiekandidate uit te skakel. Die gebeure, wat gelei het tot ’n oorwinning vir die regerende party, [[Verenigde Rusland]], het ook bygedra tot die begin van massaoptogte vir demokrasie. Die gevolg was grootskaalse inhegtenisnemings en en gevalle van polisiewreedheid.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2019/sep/08/the-observer-view-on-russia-subversion-of-democracy|title= The Observer view on Putin's ongoing corruption of democracy|accessdate=8 September 2019|website=The Guardian}}</ref> Op 15 Januarie 2020 het Medwedef en sy hele regering bedank nadat Poetin die federale raad toegespreek het. Daarin het hy groot aanpassings aan die grondwet voorgestel voor sy uittrede in 2024. Op dieselfde dag het Poetin [[Michail Misjoestin]], hoof van die federale belastingsdiens, benoem vir die amp van premier. Die volgende dag is sy aanstelling deur die Staatsdoema bekragtig<ref>{{cite news |url=https://www.reuters.com/article/us-russia-politics-mishustin-vote/russian-lawmakers-approve-mishustin-as-pm-idUSKBN1ZF1J2 |title=Russian lawmakers approve Mishustin as PM |date=16 Januarie 2020 |first1=Vladimir |last1=Soldatkin |first2=Alexander |last2=Marrow |editor-first=John |editor-last=Stonestreet |agency=Reuters |access-date=16 Januarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200116190440/https://www.reuters.com/article/us-russia-politics-mishustin-vote/russian-lawmakers-approve-mishustin-as-pm-idUSKBN1ZF1J2 |archive-date=16 Januarie 2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|url=https://iz.ru/964983/2020-01-16/gosduma-odobrila-mishustina-na-post-premera|title=Госдума одобрила Мишустина на пост премьера|date=16 Januarie 2020|website=iz.ru|language=ru|access-date=15 Oktober 2020}}</ref> en het hy die amp aanvaar.<ref>{{Cite web |url=http://www.kremlin.ru/events/president/news/62593 |title=Михаил Мишустин назначен Председателем Правительства Российской Федерации |access-date=16 Januarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200116155448/http://kremlin.ru/events/president/news/62593 |archive-date=16 Januarie 2020 |url-status=live }}</ref> Op 21 Januarie 2020 het Misjoestin ’n nuwe regering aan Poetin voorgestel. Die president het dit op dieselfde dag goedgekeur en die ministers aangestel.<ref>[http://www.kremlin.ru/events/president/news/62622 Указ о структуре федеральных органов исполнительной власти]</ref><ref>[http://www.kremlin.ru/acts/news/62625 Подписаны указы о назначении министров Правительства Российской Федерации]</ref><ref>[http://www.kremlin.ru/acts/news/62624 Назначены министры внутренних дел, иностранных дел, обороны, юстиции и глава МЧС России]</ref> Poetin het op 3 Julie 2020 ’n dokument geteken om amendemente tot die Russiese grondwet toe te voeg, onder meer dat hy nog twee termyne van ses jaar elk as president kan aanbly, tot in 2036. Dié amendemente het op 4 Julie 2020 in werking getree.<ref>{{cite news|url=https://www.aljazeera.com/news/2020/7/3/putin-orders-constitution-changes-allowing-him-to-rule-until-2036|date=3 Julie 2020|title=Putin orders constitution changes allowing him to rule until 2036|publisher=Al Jazeera|access-date=11 Augustus 2020}}</ref> == Beleid == === Binnelandse beleid === [[Lêer:Map of Russian districts, 2014.png|350px|duimnael|Die nege [[federale distrikte van Rusland]].]] Poetin se binnelandse beleid, veral vroeg in sy bewind, het ten doel gehad om ’n "vertikaal mag" te skep. Op 13 Mei 2000 het hy ’n verordening uitgevaardig waarvolgens die 89 [[federale deelgebiede van Rusland]] in sewe (tans nege) [[Federale distrikte van Rusland|federale distrikte]] ingedeel word met ’n regeringsverteenwoordiger aan die hoof wat hy self aangestel het om federale administrasie te vergemaklik. Hy het ook die deelgebiede vergroot: die getal is in 2000 van 89 verminder tot 83 nadat die [[outonome okroeg]]s met ander deelgebiede verenig is. Op 21 Maart 2014 is die deelgebiede uitgebrei tot 85 ná die betwiste anneksasie van die [[Krim]] deur [[Rusland]].<ref name="rbc">{{cite news |url=http://top.rbc.ru/politics/21/03/2014/912755.shtml |title=В России создан Крымский федеральный округ |publisher=RBC |date=21 Maart 2014 |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20150710180710/http://top.rbc.ru/politics/21/03/2014/912755.shtml |archive-date=10 Julie 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Volgens Stephen White het Rusland tydens Poetin se bewind dit duidelik gestel dat hy nie beplan om nog ’n weergawe van die Amerikaanse of Britse politieke stelsel te skep nie, maar eerder ’n stelsel wat nader aan Rusland se eie tradisies en omstandighede was.<ref>{{cite book|last1=White|first1=Stephen|editor-first1=Stephen|editor-last1=White|title=Developments in Russian Politics 7|url=https://archive.org/details/developmentsinru0000unse_f7k7|year=2010|publisher=Palgrave Macmillan|location=New York|isbn=978-0-230-22449-0|chapter=Classifying Russia's Politics}}</ref> Poetin se administrasie is dikwels beskryf as ’n "soewereine demokrasie". Die term is die eerste keer in Februarie 2006 deur [[Wladislaf Soerkof]] voorgestel, en die term het vinnig gewild geraak in Rusland. Volgens voorstanders daarvan moet die regering se optrede en beleidrigtings veral in Rusland self gewild wees en nie van buite die land bepaal word nie.<ref>[https://web.archive.org/web/20061208020210/http://www.edinros.ru/news.html?id=111148 Sovereignty is a Political Synonym of Competitiveness] Wladislaf Soerkof, openbare optrede, 7 Februarie 2006</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20061105125847/http://www.edinros.ru/news.html?id=114108 Our Russian Model of Democracy is Titled «Sovereign Democracy»] Wladislaf Soerkof, 28 Junie 2006.</ref> In Julie 2000 is ’n nuwe wet aanvaar wat hom die mag gee om die hoofde van die deelgebiede af te dank. In 2004 is die verkiesing van goewerneurs by die stembus beëindig. Dié maatreël was net tydelik: onder Poetin se opvolger, Dmitri Medwedef, is die verkiesing van goewerneurs in 2012 weer ingestel.<ref name=liberal-reforms>[http://en.rian.ru/russia/20120228/171592651.html State Duma Approves Liberal Political Reforms]</ref> Ander hervormings deur Medewedef het ook ingesluit die vereenvoudiging van die registrasie van politieke partye en die vermindering van die aantal handtekeninge wat nieparlementêre nodig het om aan die verkiesing deel te neem.<ref name="liberal-reforms" /> So is die beperkings wat Poetin ingestel het effens verlig. Die streng verkiesingsvereistes was een van die regeringsbesluite onder Poetin wat deur die onafhanklike media in Rusland en buitelandse kommentators gekritiseer is as ondemokraties.<ref>{{cite news |last=Kramer |first=Andrew E. |url=http://www.nytimes.com/2007/04/22/world/europe/22russia.html?pagewanted=print |title=50% Good News Is the Bad News in Russian Radio |location=Russia |publisher=Nytimes.com |date=22 April 2007 |access-date=24 September 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20181021205108/https://www.nytimes.com/2007/04/22/world/europe/22russia.html?pagewanted=print |archive-date=21 Oktober 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web|author=Masha&nbsp;Lipman, Anders&nbsp;Aslund|url=http://www.carnegieendowment.org/events/index.cfm?fa=eventDetail&id=745|title=Russian Media Criticism of Vladimir Putin: Evidence and Significance|publisher=Carnegieendowment.org|date=2004-12-02|accessdate=2010-03-02|archive-date=2010-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20100413044805/http://www.carnegieendowment.org/events/index.cfm?fa=eventDetail&id=745|url-status=dead}}</ref> Tydens sy eerste termyn as president het Poetin ’n stokkie gesteek voor die politieke ambisies van baie van die oligarge uit die Jeltsin-era. Dit het gelei tot die verbanning van of gevangenisstraf vir mense soos Boris Berezovsky, Wladimir Goesinski en Michail Chodorkofski. Ander oligarge het by die Poetin-kamp aangesluit. Poetin het ’n groot veldtog gelei teen georganiseerde misdaad en terrorisme en dit het gelei tot ’n skerp afname in die moordsyfers en dade van terrorisme in Rusland. Hy het ook grond- en belastingwette verander en nuwe wette rakende prosedure uitgevaardig op die gebied van arbeid, administrasie, misdaad, handel en die burgerreg.<ref name=sharlet>{{cite book|last=Sharlet|first=Robert|title=Developments in Russian Politics|editor-last1=White|editor-last2= Gitelman|editor-last3=Sakwa|publisher=Duke University Press|year=2005|volume=6|chapter=In Search of the Rule of Law|isbn=0-8223-3522-0}}</ref> Tydens sy termyn as premier het sy regering belangrike hervormings ingestel vir staatsveiligheid, die polisie en die weermag. === Buitelandse beleid === ==== Navo en die VSA ==== [[Lêer:Bush&Putin33rdG8.jpg|duimnael|200px|Oud-pres. George W. Bush en Poetin by ’n beraad in Junie 2007.]] Onder Poetin het Rusland se betrekkinge met [[Navo]] en die [[VSA]] deur verskeie fases gegaan. Toe hy die eerste keer president geword het, was al die partye versigtig. Ná die [[Aanvalle op 11 September 2001|9/11-aanvalle]], toe Poetin Amerika gou gesteun het in die land se oorlog teen [[terrorisme]], is dit beskou as ’n geleentheid vir samewerking.<ref name=Bi-Partisan>[http://www.huffingtonpost.com/stephen-f-cohen/us-russia-policy_b_1307727.html America's Failed (Bi-Partisan) Russia Policy] deur Stephen F. Cohen, huffingtonpost.com</ref> Sedertdien het betrekkinge egter versuur omdat al drie partye verskeie optredes deur die ander teengestaan het, soos Navo se uitbreiding nader aan Rusland se grense en Poetin wat al hoe onafhankliker van die VSA geword het in sy binne- en buitelandse beleid. Volgens die Russiese geleerde [[Stephen F. Cohen]] het die media in Amerika al hoe meer anti-Poetin geword en is hy beskou as verantwoordelik vir die moorde op politieke teenstanders soos die joernalis [[Anna Politkofskaja]] en die vermeende KGB-oorloper in Londen, [[Alexander Litvinenko]].<ref name="Bi-Partisan" /> In Februarie 2007 het Poetin die VSA se monopolistiese oorheersing in wêreldbetrekkinge veroordeel en gesê dit kan lei tot ’n [[wapenwedloop]] tussen lande.<ref name=Munich>{{en}}43rd Munich Conference on Security Policy. [http://president.kremlin.ru/eng/speeches/2007/02/10/0138_type82912type82914type82917type84779_118123.shtml Poetin se toespraak in Engels] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080504052149/http://president.kremlin.ru/eng/speeches/2007/02/10/0138_type82912type82914type82917type84779_118123.shtml |date= 4 Mei 2008 }}, 10 Februarie 2007.</ref> Dié toespraak is gevolg deur maande van spanning tussen die twee lande, maar Russiese en Amerikaanse amptenare het die idee van ’n nuwe [[Koue Oorlog]] ontken. Poetin het in die openbaar planne teengestaan vir die oprigting van Amerikaanse verdedigingsmissiele in [[Europa]] en op 7 Junie 2007 ’n teenvoorstel aan pres. [[George W. Bush]] gedoen dat die Gabala-radarstasie in [[Azerbeidjan]] uit die [[Sowjetunie|Sowjet]]-era gemoderniseer en gesamentlik gebruik word in plaas daarvan om ’n nuwe stelsel in [[Tsjeggië]] te bou. Hy het gesê onderskeppingsmissiele kan dan eerder in die Navo-lidland [[Turkye]] of [[Irak]] geplaas word as in [[Pole]]. Hy het ook gelyke deelname aan die projek deur belangstellende Europese lande voorgestel.<ref>[http://www.kremlin.ru/eng/speeches/2007/06/08/2251_type82914type82915_133552.shtml Press Conference following the end of the G8 Summit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080504052143/http://www.kremlin.ru/eng/speeches/2007/06/08/2251_type82914type82915_133552.shtml |date= 4 Mei 2008 }}, 8 Junie 2007.</ref> Die voorstel is verwerp. Op 11 Desember dié jaar het Rusland hom onttrek aan die Verdrag oor Konvensionele Gewapende Magte in Europa.<ref>{{cite web |title=Russia walks away from CFE arms treaty |publisher=Agence France-Presse-AFP |date=12 Desember 2007 |url=http://afp.google.com/article/ALeqM5hM6ii1jZ7sJORsbdQRQXezRVBd9Q |access-date=13 Desember 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130509051710/http://afp.google.com/article/ALeqM5hM6ii1jZ7sJORsbdQRQXezRVBd9Q |archive-date=9 Mei 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Poetin het ook [[Kosowo]] se afstigting van [[Serwië]] sterk teengestaan en dit "immoreel" en "onwettig" genoem.<ref>{{cite web |url=http://news.xinhuanet.com/english/2008-02/14/content_7604675.htm |title=Putin: supports for Kosovo unilateral independence "immoral, illegal" |publisher=Xinhua |date=14 Februarie 2008 |access-date=25 Februarie 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170503190901/http://news.xinhuanet.com/english/2008-02/14/content_7604675.htm |archive-date=3 Mei 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ==== Brittanje ==== Teen die middel van die 2000's het Rusland se betrekkinge met [[Brittanje]] aansienlik agteruitgegaan nadat laasgenoemde land in 2003 politieke [[asiel]]<ref name="expul" /> aan Poetin se voormalige beskermheer die Russiese oligarg [[Boris Berezovsky]] verleen het. Berezovsky het dikwels beroepe gedoen dat Poetin se bewind omvergewerp word<ref name="expul" /> en na bewering aksies teen Poetin in Rusland voorgeskryf. Brittanje het ook asiel verleen aan die [[Tsjetsjnië|Tsjetsjniese]] rebelleleier [[Achmed Zakajef]] en ander mense wat uit Rusland gevlug het. Teen einde 2006 het betrekkinge verder versuur met die vergiftiging van [[Alexander Litvinenko]] in Londen. Beskuldigings uit die Litvinenko-kamp is gemaak dat Poetin vir sy moord verantwoordelik was en dat Litvinenko dit self voor sy dood in ’n verklaring beweer het.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/6180262.stm In full: Litvinenko statement], BBC News, 24 November 2006</ref><ref>[http://svobodanews.ru/Article/2006/11/28/20061128185243507.html An interview with Andrei Nekrasov deur Yury Veksler] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080518090855/http://svobodanews.ru/Article/2006/11/28/20061128185243507.html |date=18 Mei 2008 }}, Radio Liberty, 28 November 2006.</ref><ref>{{cite news|last=Jordan|first=Mary|title=Poisoned Russian Had Sought Entry to U.S., Book Says|publisher=Washington Post|date=10 Junie 2007|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/06/09/AR2007060901354_pf.html|accessdate=2008-11-13|archive-date=13 November 2008|archive-url=https://www.webcitation.org/5cIgCG0BR?url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/06/09/AR2007060901354_pf.html|url-status=bot: unknown}}( by WebCite).</ref> Kritici het getwyfel of Litvinenko wel die verklaring geskryf het<ref>[https://web.archive.org/web/20070930230523/http://www.izvestia.ru/investigation/article3098756/?print Soviet Moonwalker is Guilty for Litvinenko Death? Strange Litvinenko Last Will], Izvestia, 27 November 2006.</ref><ref>[http://www.townhall.com/Columnists/PatrickJBuchanan/2006/11/27/is_putin_being_set_up Is Putin being set up?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071223075324/http://www.townhall.com/Columnists/PatrickJBuchanan/2006/11/27/is_putin_being_set_up |date=23 Desember 2007 }}, Townhall.com, 27 November 2006.</ref><ref>{{cite web|last=Dunkerley|first=William|title=The Essence of the Alexander Litvinenko Story|publisher=Russia Profile|date=25 Mei 2007|url=http://www.russiaprofile.org/international/a1180613251.html|accessdate=2008-11-13|archive-date=2 April 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120402222344/http://www.russiaprofile.org/international/a1180613251.html|url-status=dead}} ([https://web.archive.org/web/20081005180841/http://www.russiaprofile.org/page.php?pageid=Politics Argief] by WebCite).</ref> en Poetin self het gesê dis ’n politieke slenter.<ref>{{cite web |title=Ex-spy's death should not be used for provocation — Putin |publisher=RIA Novosti |date=24 November 2006 |url=http://en.rian.ru/russia/20061124/55967399.html |access-date=26 November 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130928063751/http://en.rian.ru/russia/20061124/55967399.html |archive-date=28 September 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Daar is later selfs getwyfel of hy wel met [[polonium]] vergiftig is soos algemeen in die Britse pers berig is omdat geen amptelike sertifikaat uitgereik is wat dit bevestig nie.<ref>[http://rt.com/news/litvinenko-secret-files-declassify-019/ Litvinenko: MI5, MI6 death files ordered released] Russia Today</ref> In 2012 het Litvinenko se weduwee erken hy het vir die Britse Intelligensiediens gewerk en sy pa het in die openbaar verskoning gevra omdat hy die Russiese regering belaster het. Hy het gesê hy betwyfel nou die weergawe van die gebeure wat hy voorheen geglo het.<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-16859830 "Litvinenko's father apologises for accusing Russia"], BBC News, 12 Februarie 2012</ref> In 2007 het die krisis in betrekkinge daartoe gelei dat vier Russiese diplomate uit Brittanje gesit is omdat Rusland geweier het om die voormalige KGB-lyfwag [[Andrei Loegowoi]] uit te lewer op aanklagte van moord op Litvinenko.<ref name=expul>{{cite news |title=Brown Defends Russian Expulsions, Decries Killings |author=Gonzalo Vina and Sebastian Alison |url=http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601102&sid=ajvS9NfMW2EE&refer=uk |publisher=Bloomberg News |date=20 Julie 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100321165747/http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601102 |archive-date=21 Maart 2010 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Rusland het daarna Britse diplomate uit die land gesit en ander strafmaatreëls aangekondig.<ref name="expul" /> ==== China ==== Rusland onder Poetin handhaaf goeie betrekkinge met ander BRIC-lande ([[Brasilië]], [[Indië]] en [[China]]). Bande met China is verbeter met onder meer ’n vriendskapsverdrag in 2001 en die bou van die Transsiberiese oliepypleiding om in Chinese energiebehoeftes te voorsien.<ref>{{cite news |url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704082104575515543164948682.html |title=Russian Oil Route Will Open to China |first=Jeremy |last=Page |newspaper=The Wall Street Journal |date=26 September 2010 |access-date=28 September 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130726203148/http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704082104575515543164948682.html |archive-date=26 Julie 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ==== Voormalige Sowjetrepublieke ==== ’n Reeks sogenaamde kleurrewolusies in voormalige Sowjetrepublieke, soos die Roosrewolusie in 2003 in [[Georgië]], die Oranje Rewolusie in 2004 in die [[Oekraïne]] en die Tulprewolusie in 2005 in [[Kirgisië]], het gelei tot wrywing tussen dié lande en Rusland. Daar was ook ’n paar geskille met van sy ander buurlande, soos met die Russiese verbod op die invoer van [[Moldowa|Moldowiese]] en Georgiese wyn in 2006. ’n Gasdispuut tussen Rusland en die Oekraïne toe die staatsbeheerde maatskappy Gazprom gas na die Oekraïne afgesny het,<ref name=naturalgas>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7240462.stm Q&A: Russia-Ukraine gas row], BBC News (20 Januarie 2009).</ref> het ook daartoe gelei dat ’n paar Europese lande waarheen die Oekraïne Russiese gas herlei, in Januarie 2009 groot gastekorte beleef het.<ref name="naturalgas" /> [[Lêer:Customs Union of Belarus, Kazakhstan, and Russia (orthographic projection) - Crimea disputed.svg|duimnael|220px|links|Die voorgestelde Eurasiese Unie met die moontlike lede Rusland, Belarus en Kazachstan.]] Georgië en die Oekraïne se voorneme om lidlande van Navo te word, het ook tot spanning in betrekkinge met Rusland gelei. Die Oekraïne het in 2010 van die plan afgesien.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/10229626.stm Ukraine's parliament votes to abandon NATO ambitions], BBC News (3 Junie 2010)</ref> In Augustus 2008 het die Georgiese president, [[Mikheil Saakashvili]], beheer probeer herstel oor die wegbreekprovinsie [[Suid-Ossetië]] en beweer dit is in reaksie op Ossetiese aanvalle op Georgiese grenssoldate en die vergroting van Russiese vredesmagte. In die daaropvolgende oorlog is Georgiese magte egter verslaan nadat gewone Russiese soldate in Suid-Ossetië en daarna Georgië en die ander Georgiese wegbreekprovinsie, [[Abchasië]], ontplooi is.<ref>{{cite web |url=http://www.heritage.org/research/RussiaandEurasia/wm2017.cfm |title=Russia and Eurasia |publisher=Heritage.org |access-date=10 Mei 2009 |language=pt |archive-url=https://web.archive.org/web/20100309151141/http://www.heritage.org/Research/RussiaandEurasia/wm2017.cfm |archive-date=9 Maart 2010 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7551576.stm |title=Day-by-day: Georgia-Russia crisis |publisher=BBC News |date=21 Augustus 2008 |access-date=10 Mei 2009 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190831134139/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7551576.stm |archive-date=31 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> [[Wiktor Joesjtsjenko]], wat tydens die Oekraïne se Oranje Rewolusie tot president verkies is, is in 2010 deur [[Wiktor Janoekowitsj]] opgevolg en dit het tot beter betrekkinge met Rusland gelei.<ref>[http://www.hrw.org/world-report-2011/ukraine World Report 2011: Ukraine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121211234247/http://www.hrw.org/world-report-2011/ukraine |date=11 Desember 2012 }}, Human Rights Watch</ref> Rusland het ook die huur van die basis vir sy Swartseevloot in die Oekraïnse stad [[Sewastopol]] verleng in ruil vir laer gaspryse vir die Oekraïne.<ref>[http://www.cnn.com/2010/WORLD/europe/04/21/russia.ukraine/index.html?hpt=T2 Russia, Ukraine agree on naval-base-for-gas deal], CNN (21 April 2010)</ref> In Kirgisië het pres. [[Almazbek Atambajef]] gesê sy land het ’n "gesamentlike toekoms" met sy bure en Rusland.<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-16187957 Kyrgyzstan profile], BBC News</ref> ==== Eurasië ==== Ondanks vorige en huidige spanninge tussen Rusland en die meeste ander voormalige Sowjetrepublieke, het Poetin die beleid van Eurasiese integrasie gevolg. ’n Paar streeksorganisasies het die weg gebaan vir die stigting van ’n [[Eurasiese Unie]]. Op 18 November 2011 het die presidente van Rusland, [[Belarus]] en [[Kasakstan]] ’n ooreenkoms geteken om die Eurasiese Unie teen 2015 te stig.<ref name=bbc18Nov2011>{{cite news |title=Russia sees union with Belarus and Kazakhstan by 2015 |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-europe-15790452 |newspaper=BBC News |date=18 November 2011 |access-date=19 November 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200401235106/https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-15790452 |archive-date=1 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die ooreenkoms het ook die weg gebaan vir die stigting van die Eurasiese Kommissie (geskoei op die [[Europese Kommissie]]) en die Eurasiese Ekonomiese Ruimte, wat sy werksaamhede op 1 Januarie 2012 begin het.<ref name="bbc18Nov2011" /><ref name=tut.by>{{cite news |title=Евразийские комиссары получат статус федеральных министров |url=http://news.tut.by/politics/259307.html |newspaper=Tut.By |date=17 November 2011 |access-date=19 November 2011 |language=Russies |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110040/https://news.tut.by/politics/259307.html |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> === Ekonomiese beleid === [[Lêer:GDP of Russia since 1989.svg|duimnael|350px|Rusland se bruto binnelandse produk (BBP) sedert die einde van die Sowjet-era. Die Russiese term vir BBP is ВВП (WWP), wat ook (Wladimir Wladimirowitsj) Poetin se voorletters is en dikwels gebruik word as ’n kort vorm van sy naam.]] Onder Poetin het die ekonomie reële groei van gemiddeld 7% per jaar getoon (2000: 10%, 2001: 5,1%, 2002: 4,7%, 2003: 7,3%, 2004: 7,2%, 2005: 6,4%, 2006: 8,2%, 2007: 8,5%),<ref>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2011/02/weodata/weorept.aspx?)sy=1993&ey=2010&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=49&pr1.y=11&c=922&s=NGDP_RPCH&grp=0&a=|title=Report for Selected Countries and Subjects|publisher=Imf.org|date=2006-09-14|accessdate=2011-12-09}}</ref> wat dit die sewende grootste ekonomie in die wêreld maak wat koopkrag betref. Die land se nominale bruto binnelandse produk ([[BBP]]) het versesvoudig, van die 22ste tot die 10de grootste in die wêreld. In 2007 het Rusland se BBP dié van die [[RSFSR|Russiese SFSR]] van 1990 oorskry, wat beteken dit het die verwoestende gevolge van 1998 se Russiese finansiële krisis en die voorafgaande resessie van die 1990's oorkom.<ref name="stats" /> Onder Poetin het die nywerheid met 76% gegroei, beleggings het met 125% toegeneem,<ref name="stats" /> en landbouproduksie en bouwerk het ook toegeneem. Reële inkomste het meer as verdubbel en die gemiddelde maandelikse inkomste het sewevoudig vermeerder, van $80 tot $640.<ref name=nbc>{{cite news |title=Russians weigh Putin's protégé |agency=Associated Press |location=Moskou |date=3 Mei 2008 |url=http://www.msnbc.msn.com/id/24443419/print/1/displaymode/1098/ |access-date=29 Desember 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20121119131007/http://www.msnbc.msn.com/id/24443419/print/1/displaymode/1098/ |archive-date=19 November 2012 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name=russiaprofile>[http://russiaprofile.org/politics/a1187177738.html Putin's Economy&nbsp;– Eight Years On] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111024211354/http://russiaprofile.org/politics/a1187177738.html |date=24 Oktober 2011 }}. Russia Profile, 15 Augustus 2007. URL besoek op 23 April 2008</ref> Die middelklas het gegroei van 8 miljoen tot 55 miljoen en die getal mense wat onder die broodlyn lewe, het van 30% in 2000 verminder tot 14% in 2008.<ref name=stats>[http://en.rian.ru/analysis/20080301/100381963.html Russia’s economy under Vladimir Putin: achievements and failures] RIA Novosti URL besoek op 1 Mei 2008</ref><ref name=gks>{{cite web |url=http://www.gks.ru/free_doc/2006/b06_11/07-01.htm |title=Основные Социально-Экономические Индикаторы Уровня Жизни Населения |publisher=Gks.ru |access-date=2 Maart 2010 |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20120218100817/http://www.gks.ru/free_doc/2006/b06_11/07-01.htm |archive-date=18 Februarie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ’n Sentrale konsep in Poetin se ekonomiese strategie was die skep van sogenaamde "nasionale kampioene", vertikaal geïntegreerde maatskappye in strategiese sektore wat nie net ’n groter wins ten doel het nie, maar ook "die bevordering van die land se belange". Voorbeelde sluit in [[Gazprom]] en [[Rosneft]].<ref name=marshall>{{cite book|last=Goldman|first=Marshall I.|title=Petrostate: Putin, Power and the New Russia|url=https://archive.org/details/petrostateputinp00gold|publisher=Oxford University Press|year=2008|chapter=Chapter 5|isbn=978-0-19-534073-0}}</ref> Van die inkomste uit olie is gestort in die Stabiliseringsfonds, wat in 2004 gestig is. Met dié geld kon Rusland teen 2005 al die Sowjetunie se skuld afbetaal. Vroeg in 2008 is dit in twee verdeel: die Reserwefonds, wat Rusland beskerm teen moontlike globale finansiële skokke, en die Nasionale Welsynfonds, wat gebruik sal word vir pensioenhervormings.<ref name="stats" /> Inflasie het egter ’n probleem gebly en in 2007 was dit hoër as in 2006. Aan die begin van 2008 het dit steeds hoër geword.<ref name="stats" /> Die Russiese ekonomie is steeds grondstof-gedrewe ondanks die ekonomiese groei. Betalings uit die brandstof- en die energiesektor in die vorm van invoerregte en –belasting maak feitlik die helfte uit van die inkomste van die federale begroting. Die uitvoer van grondstowwe en kunsmis maak verreweg die grootste deel uit van Russiese uitvoere,<ref name="stats" /> hoewel uitvoere as geheel in 2007 net 8,7% van die BBP uitgemaak het, in vergelyking met 20% in 2000.<ref>[http://www.kommersant.com/p882678/r_527/macroeconomics/ Rosstat Confirms Record GDP Growth] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090106030707/http://www.kommersant.com/p882678/r_527/macroeconomics/ |date= 6 Januarie 2009 }} Kommersant URL besoek op 5 Mei 2008.</ref> === Nywerheidsontwikkeling === [[Lêer:Putin drives a yellow Lada through the Amur Highway 1.jpeg|duimnael|links|250px|Poetin ry ’n Lada Kalina op die nuwe Amoer-snelweg, wat die federale snelweë van Rusland in ’n enkele snelwegstelsel verbind het.]] Om die markaandeel van plaaslikvervaardigde voertuie te vergroot en die motorbedryf in Rusland te ondersteun, het die regering onder Poetin verskeie beskermingsmaatreëls ingestel en ’n program van stapel gestuur om buitelandse beleggers te lok. In 2005 het die regering spesiale ekonomiese sones geskep wat sekere voordele ingehou het vir buitelandse motormaatskappye wat daar sake doen, soos belastingvoordele. Sommige streke verleen ook aansienlike hulp aan groot beleggers (oor $100&nbsp;miljoen.) Dié streke sluit in [[Sint Petersburg]]/[[Leningrad-oblast]], [[Kaloega-oblast]] en [[Kaliningrad-oblast]].<ref name=eurobank>{{cite web|url=http://www.ebrd.com/downloads/research/economics/auto.pdf|title=Automotive Industry in Russia: Impact of foreign investments in car assembly plants on suppliers’ entry|last1=Krkoska|first1=Libor|last2=Spencer|first2=Alan|publisher=European Bank for Reconstruction and Development|year=2008}}</ref> Die meeste van die wêreld se groot motormaatskappye het ook hul fabrieke in Rusland gevestig, onder meer [[Ford]], [[Toyota]], [[General Motors]], [[Nissan]], [[Hyundai]] en [[Suzuki]]. In 2005 het Poetin ’n konsolidasieprogram begin om al die groot vliegtuigvervaardigers onder ’n sambreelorganisasie, die [[OAK (vliegtuigkorporasie)|OAK]], te verenig. Die doel is om produksie te verhoog en verliese tot die minimum te beperk. ’n Soortgelyke organisasie is in 2007 vir skeepsboumaatskappye gestig, wat gelei het tot die herstel van dié nywerheid in Rusland. Sedert 2006 word ’n groot poging aangewend om die staatskernkragkorporasie, Rosatom, te ontwikkel en konsolideer. Dit het gelei tot die bou van nuwe [[Kernkrag|kernaanlegte]] in Rusland en in oorsese lande soos [[Iran]], [[China]], [[Viëtnam]] en [[Belarus]]. In 2007 is die Russiese Nanotegnologie-korporasie gestig om die wetenskap en tegnologie te bevorder. === Energiebeleid === In die 2000's het Rusland se olie- en gasrykdom die land se ekonomie en internasionale invloed ’n groot hupstoot gegee. Rusland word dikwels in die media beskryf as ’n energie-supermoondheid.<ref name="online.wsj.com" /><ref name="businessinsider.com" /> Onder Poetin het die belasting op olie- en gasuitvoere die Russiese staatskoffer aansienlik vergroot. Die produksie, uitvoer en pryse van olie en gas het ook baie gestyg. Sedert groot gasgeskille met die [[Oekraïne]] in die laat 2000's het Poetin Rusland se aandeel in die [[Europa|Europese]] energiemark verder vergroot deur ondergrondse pypleidings te bou wat nie deur die Oekraïne of ander "onbetroubare" Europese lande loop nie. Die projekte sluit in die ''Blue Stream'' van Rusland na [[Turkye]] (gebou op die bodem van die [[Swartsee]]), die [[Nord Stream]] van Rusland na [[Duitsland]] (dit loop deur die [[Oossee]] en is die langste ondersese pypleiding in die wêreld) en die beplande ''South Stream'' van Rusland na die [[Balkan]] en [[Italië]] (via die Swartsee). Rusland het ook die mededingende pypleidingprojek Nabucco ondermyn deur die [[Turkmenistan]]se gas te koop en dit te herlei na Russiese pypleidings. Daarby is die [[Siberië|Transsiberiese]] oliepypleiding gebou vir die mark in [[China]], [[Japan]] en [[Korea]], sowel as die Sachalin–Chabarofsk–Wladiwostok-pypleiding in die [[Russiese Verre-Ooste]]. Rusland het ook ’n aanleg vir [[vloeibare aardgas]] op [[Sachalin]] gebou en is besig om nog een in [[Primorski-krai|Primorje]] te bou, met die doel om oorsese gasuitvoere verder te verhoog. Olie kan ook deur die hawens van die Baltiese state vervoer word danksy ’n hawe wat Rusland in die [[Golf van Finland]] gebou het wat met die Baltiese pypleidingstelsel verbind is. Rusland en China het op 21 Mei 2014 in Sjanghai ’n ooreenkoms vir die bou van ’n pypleiding onderteken. Die koste van $77&nbsp;miljard sal deur albei lande gedra word. Dit sou vir die volgende vier jaar die grootste konstruksieprojek ter wêreld wees, het Poetin toe gesê. Wanneer dit oor vier tot ses jaar voltooi is, sal die pypleiding vir die volgende 30 jaar natuurlike gas van [[Gazprom]], waarvan die Russiese staat die grootste deel besit, verskaf aan China se staatsbeheerde petroleumkorporasie; die ooreenkoms is $400&nbsp;miljard werd.<ref name="CNPCdeal">{{cite news|title=China and Russia sign $400 billion 30-year gas deal|url=http://www.russiaherald.com/index.php/sid/222206767/scat/723971d98160d438/ht/China-and-Russia-sign-400-billion-30-year-gas-deal|accessdate=22 Mei 2014|publisher=Russia Herald|archive-date=22 Mei 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522142123/http://www.russiaherald.com/index.php/sid/222206767/scat/723971d98160d438/ht/China-and-Russia-sign-400-billion-30-year-gas-deal|url-status=dead}}</ref> === Ander beleid === * '''Noordpool:''' Poetin het Rusland se teenwoordigheid in die Noordpoolstreek vergroot. In Augustus 2007 het ’n Russiese ekspedisie, Arktika 2007, ’n Russiese vlag op die seebodem onder die Noordpool geplant<ref name=pole_flag>{{cite news|author=William J. Broad|url=http://www.nytimes.com/2008/02/19/world/europe/19arctic.html?adxnnl=1&adxnnlx=1311810481-IXSrMDBjzhfGopGmYcf6tw|title=Russia's Claim Under Polar Ice Irks American|publisher=New York Times|date=February 19, 2008|accessdate=2011-07-27}}</ref> om aandag te vestig op Rusland se versoek aan ’n [[VN]]-kommissie dat die grense van die Russiese vastelandsplat verskuif word.<ref name="pole_flag" /> In Junie 2008 het genl. Wladimir Sjamanof aangekondig dat Rusland die operasionele radius van sy Noordvloot-duikbote gaan vergroot<ref name=Military_buildup1>{{cite news |author=Adrian Blomfield |url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/russia/2111507/Russia-plans-Arctic-military-build-up.html |title=Russia plans Arctic military build-up |publisher=The Telegraph |date=11 Junie 2008 |access-date=27 Julie 2011 |location=London |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190602104126/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/russia/2111507/Russia-plans-Arctic-military-build-up.html |archive-date=2 Junie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> en in Julie 2011 het die minister van verdediging planne aangekondig om twee brigades in die Noordpoolstreek te stasioneer.<ref name=Military_buildup2>{{cite web |author=Mia Bennett |url=http://foreignpolicyblogs.com/2011/07/04/russia-arctic-states-solidifying-northern-military-presence/ |title=Russia, Like Other Arctic States, Solidifies Northern Military Presence |publisher=Foreign Policy Association |date=4 Julie 2011 |access-date=27 Julie 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190602103603/https://foreignpolicyblogs.com/2011/07/04/russia-arctic-states-solidifying-northern-military-presence/ |archive-date=2 Junie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> ’n Bouprogram vir drywende kernaanlegte sal krag voorsien aan Rusland se Arktiese kusstede en gasboortorings. ’n Barkas van 21&nbsp;500 ton met twee 35 megawatt-reaktors, die Akademik Lomonosof, sal in 2012 in werking gestel word.<ref name=Floating_nuclear_plant1>{{cite news |author=Richard Galpin |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-11381773 |title=The struggle for Arctic riches |publisher=BBC News |date=22 September 2010 |access-date=28 Augustus 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200304052126/https://www.bbc.co.uk/news/world-11381773 |archive-date=4 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name=Floating_nuclear_plant2>{{cite web |author=Peter Fairley |url=http://spectrum.ieee.org/energywise/energy/nuclear/russia-launches-floating-nuclear-power-plant |title=Russia Launches Floating Nuclear Power Plant |publisher=IEEE Spectrum |date=2 Julie 2010 |access-date=28 Augustus 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190602192302/https://spectrum.ieee.org/energywise/energy/nuclear/russia-launches-floating-nuclear-power-plant |archive-date=2 Junie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die Prirazlomnoje-olieveld in die Petsjora-see wat tot 40 boorgate sal insluit, is op die oomblik onder konstruksie.<ref name=Gazprom_Prirazlomnoye>{{cite web|url=http://www.istockanalyst.com/business/news/5379031/gazprom-starts-towing-of-prirazlomnoye-platform-to-field|title=Gazprom starts towing of Prirazlomnoye platform to field|publisher=iStockAnalyst|date=25 Augustus 2011|accessdate=2011-08-28|archive-date= 3 Januarie 2013|archive-url=https://archive.is/20130103100728/http://www.istockanalyst.com/business/news/5379031/gazprom-starts-towing-of-prirazlomnoye-platform-to-field|url-status=dead}}</ref><ref name=Prirazlomnoye_TASS>{{cite web |url=http://www.itar-tass.com/c32/212487_print.html |title=Prirazlmonaya sea platform to be delivered to offshore oil field |publisher=ITAR-TASS |date=26 Augustus 2011 |access-date=28 Augustus 2011 |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20131022211227/http://www.itar-tass.com/c32/212487_print.html |archive-date=22 Oktober 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> * '''Omgewing:''' In 2004 het Poetin die [[Kioto]]-protokol onderteken om kweekhuisgasse te beperk.<ref>New York Times, 6 November 2004. URL besoek op 20 April 2008.</ref> Hy bevorder en hou persoonlik toesig oor ’n aantal beskermingsprogramme vir bedreigde spesies in Rusland, soos die [[Siberiese tier]], [[witdolfyn]], [[ysbeer]] en [[sneeuluiperd]]. Wat Rusland en Moskou se vullisvraagstuk betref, het Poetin besluit om tenminste 200 verbrandingsaanlegte te laat bou, waarvan vier in Moskou. Vullis word tans in Rusland - anders as in die res van Europa - nog nouliks hersikleer (tans net vyf persent - die ander 95 persent beland op stortingsterreine wat intussen 40&nbsp;000 vierkante kilometer beslaan). Moskou produseer jaarliks tien miljoen ton of 'n vyfde van alle afval in die land en moet daarvan op stortingsterreine in die omgewing of selfs in afgeleë taigastreke ontslae raak - 'n beleid waarteen plaaslike bewoners protes aanteken.<ref>[https://www.welt.de/politik/ausland/article188458393/Wohin-mit-Russlands-Abfall-Ein-Land-will-Muell-trennen-darf-aber-nicht.html ''welt.de, 11 Februarie 2019: Wohin mit Russlands Abfall? Ein Land will Müll trennen - darf aber nicht. Besoek op 19 Februarie 2020'']</ref> [[Lêer:Vladimir Putin 21 February 2001-2.jpg|duimnael|250px|links|Poetin ontmoet Russiese godsdiensleiers in 2001.]] * '''Godsdiens:''' [[Oosters-Ortodokse Kerk|Ortodoksie]], [[Islam]], [[Boeddhisme]] en [[Judaïsme]], wat deur die wet beskryf word as tradisionele godsdienste en deel van Rusland se "historiese erfenis" is,<ref>{{Cite book|author=Bell, I|title=Eastern Europe, Russia and Central Asia|url=http://books.google.com/?id=EPP3ti4hysUC&pg=PA47|accessdate=27 Desember 2007|isbn=978-1-85743-137-7|year=2002}}</ref> het beperkte steun in die Poetin-era gekry. Die groot konstruksie en restourasie van kerkgeboue wat in die 1990's begin het, het onder Poetin voortgeduur en die staat het die onderrig van godsdiens in skole toegelaat (ouers kon kies van watter godsdiens hul kinders moes leer). Poetin woon gereeld Ortodokse dienste op die belangrikste kerklike feesdae by en het ’n goeie verhouding met die patriarge van die Russiese Kerk, soos wyle [[Patriarg Aleksi II van Moskou|Aleksi II]] en die huidige [[Patriarg Kirill van Moskou|Kirill]]. Hy het ook deelgeneem aan die proses om betrekkinge tussen die [[Russies-Ortodokse Kerk]] in [[Moskou]] en die [[Russies-Ortodokse Kerk buite Rusland]] in 2007 te herstel ná ’n skeuring van 80 jaar.<ref>{{cite press release|title=he President of Russia attended the ceremonial signing of the Act on Canonical Communion that was held in the Cathedral of Christ the Saviour|publisher=Russiese Ambassade in Ottawa|date=17 Mei 2007|url=http://www.rusembcanada.mid.ru/pr2007/022.html|archiveurl=https://www.webcitation.org/5bGjBVfm6?url=http://www.rusembcanada.mid.ru/pr2007/022.html|archivedate=2008-10-02|accessdate=2008-10-02}}Argief by WebCite by </ref> [[Lêer:Vladimir Putin speech to IOC in Guatemala City.ogv|duimnael|250px|Poetin spreek in 2007 die [[Internasionale Olimpiese Komitee]] in [[Guatemala-stad]] toe ten gunste van [[Sotsji]] se geslaagde bod vir die [[Olimpiese Winterspele 2014]].]] * '''Sportontwikkeling:''' Op 4 Julie 2007 het Poetin ’n toespraak in vlot Engels gehou voor afgevaardigdes van die [[Internasionale Olimpiese Komitee]] in [[Guatemala-stad]] ten gunste van [[Sotsji]] se bod vir die [[Olimpiese Winterspele 2014|Olimpiese]] en [[Paralimpiese Winterspele 2014]], wat die stad gewen het.<ref name=kremlin-2014>[http://media.kremlin.ru/2007_07_04_01_01.wmv wmf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070710000430/http://media.kremlin.ru/2007_07_04_01_01.wmv |date=10 Julie 2007 }}. media.kremlin.ru (2007)</ref> Dit was die eerste Olimpiese Winterspele in Rusland. Op 2 Desember 2010 het Rusland ook die bod gewen om die [[FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 2017]] en die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018]] aan te bied, ook ’n eerste vir Rusland. Ander groot internasionale sportgeleenthede wat Rusland onder Poetin aangebied het, was in [[atletiek]], watersport en [[yshokkie]], asook die [[Russiese Grand Prix|Formule Een Grand Prix]] sedert 2014. Poetin self beoefen verskeie sportsoorte, veral die [[vegkuns]]te [[sambo]], [[judo]] en [[karate]]. In die eerste twee sportsoorte was hy ’n kampioen van [[Leningrad]] en hy hou ’n swart gordel in karate. Hy word dikwels saam met Medwedef by sportgeleenthede gesien en daardeur bevorder hulle sport en ’n gesonder lewenswyse. Poetin het ook yshokkie begin speel nadat hy die junior yshokkiespan belowe het hy sou. Hy word dikwels in die media gesien waar hy verskeie sportsoorte beoefen soos skubaduik, swem, perdry, vlotvaart, ens. * '''Militêre ontwikkeling:''' Sedert die vroeë 2000's het Rusland meer geld in sy militêre en verdedigingsbedryf gesteek en in 2008 het ’n volskaalse hervorming begin om Rusland se weermag moderner en doeltreffender te maak. Die weermag is verklein, offisiere verminder, opleiding vir offisiere verbeter, die reserwes herorganiseer en die lugmagstelsel verander.<ref name=military-reform>[http://en.rian.ru/analysis/20081017/117787642.html Military reform to change army structure. What about its substance?]</ref> Diensplig is ook van twee tot een jaar verkort. Verder is begin om die weermag te voorsien van nuwe toerusting en skepe. == Russiese inval in Oekraïne sedert 2022 == {{Hoofartikel|Russiese inval in Oekraïne sedert 2022}} Op 15 Februarie 2022 het die Russiese parlement se laerhuis 'n resolusie gesteun waarin gevra word vir diplomatieke erkenning van twee selfverklaarde separatistiese republieke in Donbas. Op 21 Februarie het Poetin 'n dekreet onderteken wat die separatistiese republieke as onafhanklike state erken. Op 24 Februarie het Poetin in 'n televisietoespraak 'n "spesiale militêre operasie" in Oekraïne aangekondig, wat 'n volskaalse inval in Oekraïne van stapel gestuur het.<ref>{{cite news|title=Russian Parliament Backs Plan to Recognize Breakaway Ukrainian Regions|url=https://www.themoscowtimes.com/2022/02/15/russian-parliament-backs-plan-to-recognize-breakaway-ukrainian-regions-a76381|work=The Moscow Times|date=15 February 2022}}</ref><ref>{{cite news|title=Extracts from Putin's speech on Ukraine|url=https://www.reuters.com/world/europe/extracts-putins-speech-ukraine-2022-02-21/|work=Reuters|date=21 February 2022}}</ref><ref>https://www.msn.com/en/news/world/russian-president-vladimir-putin-announces-military-assault-against-ukraine-in-surprise-speech/ar-AAUebpI</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/en/russia-launches-massive-invasion-of-ukraine-live-updates/a-60893588|title=Russia launches massive invasion of Ukraine — live updates {{!}} DW {{!}} 24.02.2022|last=Welle (www.dw.com)|first=Deutsche|website=DW.COM|language=en|access-date=2022-02-24}}</ref>  [[Beeld:Kyiv after Russian shelling, 2022-10-10 (073).webp|thumb|Die strate van [[Kijif]] ná Russiese bomaanvalle op 10 Oktober 2022. Internasionale kenners het Poetin 'n oorlogsmisdadiger genoem.<ref>{{cite news |title=Ukraine war: Putin should face trial this year, says top lawyer |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-64138851 |work=BBC News |date=1 January 2023}}</ref>]] Ná toenemende sterftes onder Oekraïense burgers tydens die Russiese inval in Oekraïne sedert 2022<ref>{{cite web |url = https://www.reuters.com/world/europe/thousands-civilians-mariupol-may-have-died-past-month-un-tells-reuters-2022-03-29/ |title = Thousands of civilians in Mariupol may have died in past month – UN tells Reuters |work = Reuters |date = 29 March 2022 }}</ref> het die Amerikaanse president [[Joe Biden]] Poetin 'n oorlogsmisdadiger en "moorddadige diktator" genoem.<ref name="Putin according to Biden">{{cite news |last1 = Parker |first1 = Ashley |title = Biden calls Putin a 'war criminal' |url = https://www.washingtonpost.com/politics/2022/03/16/biden-zelensky-speech-response-aid/ |newspaper = The Washington Post |access-date = 18 March 2022 |date = 17 March 2022 }}</ref><ref>{{cite news |last1 = Vazquez |first1 = Maegan |last2 = Carvajal |first2 = Nikki |title = Biden calls Putin a 'murderous dictator' and 'pure thug' |url = https://edition.cnn.com/2022/03/17/politics/biden-putin-pure-thug/index.html |access-date = 6 April 2022 |publisher = CNN |date = 17 March 2022 }}</ref> Die parlementêre verteenwoordiger van Oekraïne in die [[VN]], Sergi Kislitsja, het Poetin met [[Adolf Hitler]] vergelyk.<ref>[https://www.news.com.au/national/ukraines-un-envoy-likens-putin-to-hitler/video/1717033aba4373b46eb28437fac6aba2 Ukraine's U.N. envoy likens Putin to Hitler] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220307020722/https://www.news.com.au/national/ukraines-un-envoy-likens-putin-to-hitler/video/1717033aba4373b46eb28437fac6aba2 |date=7 March 2022 }}; news.com.au; 1 March 2022</ref> Die [[Letland|Letse]] eerste minister, Krisjanis Karins, het hom ook met Hitler vergelyk en gesê hy is 'n "misleidende outokraat wat vir miljoene ellende veroorsaak" en dat "Poetin teen [[demokrasie]] veg (...) As hy Oekraïne aanval, kan dit teoreties enige ander Europese land wees."<ref>[https://www.reuters.com/world/europe/eu-launch-new-sanctions-against-russia-over-barbaric-attack-ukraine-2022-02-24/ EU targets Russian economy after 'deluded autocrat' Putin invades Ukraine]; ''Reuters.com''; 25 February 2022</ref><ref>[https://www.reuters.com/world/europe/latvias-pm-says-putin-his-regime-need-be-isolated-world-2022-02-24/ Latvia's PM says Putin and his regime need to be isolated from the world]; ''Reuters.com''; 25 February 2022</ref> [[Litaue]] se minister van buitelandse sake, Gabrielius Landsbergis, het gesê: "Die geveg om Oekraïne is 'n geveg om Europa. As Poetin nie daar gestop word nie, sal hy verder gaan."<ref>[https://www.irishtimes.com/news/world/europe/eu-to-impose-unprecedented-sanctions-on-russia-as-leaders-meet-1.4811001 EU to impose unprecedented sanctions on Russia as leaders meet]; ''The Irish Times'']; 24 February 2022</ref> President [[Emmanuel Macron]] van [[Frankryk]] het gesê Poetin "lei homself om die bos".<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2022/03/03/world/europe/putin-macron-call.html|title=A Putin-Macron call leaves France persuaded that Russia wants 'control of all of Ukraine|work=The New York Times|first1=Aurelien|last1=Breeden|first2=Anton|last2=Troianovski|date=3 March 2022|access-date=20 March 2023}}</ref> Volgens die Britse premier [[Boris Johnson]] is Poetin ook 'n "diktator" wat 'n "vlaag geweld teen 'n Slawiese medevolk geloods het".<ref>[https://www.independent.co.uk/news/uk/politics/boris-johnson-putin-russia-speech-ukraine-war-b2022309.html Boris Johnson brands Putin 'dictator' and vows to end 'hideous and barbaric' Ukrainian war]; ''The Independent''; 24 February 2022</ref> Op 31 Desember 2022 het Poetin 'n Nuwejaarsboodskap gelewer voor 'n groep soldate en ander lede van die Russiese weermag. Vrae is gestel of dit werklike soldate was, of [[akteur]]s. Die BBC het gesigserkenning gebruik om minstens vyf van die mense in die boodskap uit te ken as bondgenote en werkers van Poetin, en nie soldate nie. 'n Blonde vrou wat agter Poetin gestaan het, is geïdentifiseer as Larisa Sergoechina, 'n lid van die politieke party [[Verenigde Rusland]] in die streekparlement van die Nowgorodstreek. Sy het in ander openbare optredes van Poetin verskyn as 'n soldaat, matroos en lid van 'n kerkgemeenskap.<ref>{{Cite web |title = Ukraine war: What does facial recognition software make of Putin's backdrop crowd? |url = https://www.bbc.com/news/64189366 |date = 6 January 2023 |author1=Jake Horton |author2=Adam Robinson |author3=Paul Myers |access-date = 7 January 2023 |publisher = BBC |language = en }}</ref> == 2024 Presidensiële verkiesing == Tydens die presidensiële verkiesing wat gehou is tussen 15 en 17 Maart 2024 is Poetin met 'n oorweldigende meerderheid van die totale stemme uitgebring ('n rekord van 77% van stemgeregtigdes het tydens die verkiesing gestem) vir 'n vyfde termyn as president verkies, <ref> https://www.rt.com/russia/594613-putin-election-results-final/ Besoek op 21 Maart 2024</ref> Hy het 87.28% (76.2 miljoen stemme) van die stemme op hom verenig. Poetin se teenstanders in die verkiesing, die Kommunistiese Party-kandidaat Nikolay Kharitonov, Vladislav Davankov van die New People-party en Leonid Slutsky van die Liberale Demokrate, het onderskeidelik 4,31%, 3,85% en 3,2% van die stemme ontvang, volgens Rusland se Sentrale Verkiesingskommissie. Dit was die eerste keer dat Rusland se nuut-ingelyfde streke, [[Volksrepubliek Loehansk|Loehansk]], [[Volksrepubliek Donetsk|Donetsk]], [[Cherson-oblast|Cherson]] en [[Zaporizjzja-oblast|Zaporizjzja]] deelgeneem het aan die presidensiële verkiesing. Die inhuldiging van die verkose president is geskeduleer vir 7 Mei 2024. == Openbare beeld == === Meningspeilings === [[Lêer:Putin Approval Rating 2000-2008.PNG|250px|duimnael|Stemme vir (blou) en teen (rooi) Poetin in sy agt jaar as president.]] Volgens meningspeilings deur die nieregeringsorganisasie Lewada-sentrum het Poetin se gewildheid in Junie 2007 op 81&nbsp;persent gestaan, die hoogste van enige leier ter wêreld.<ref>{{cite news |last=Madslien |first=Jorn |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/6265068.stm |title=Russia's economic might: spooky or soothing? |publisher=BBC News |date=4 Julie 2007 |access-date=2 Maart 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120306200600/http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/6265068.stm |archive-date= 6 Maart 2012 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Sy gewildheid was nooit laer as 50% tot aan die einde van sy tweede termyn as president nie. Waarnemers glo dit is daaraan te danke dat die lewenstandaarde in Rusland tydens sy bewind aansienlik gestyg het en die land hom laat geld op die wêreldtoneel.<ref>[http://www.oprosy.info/news.php?extend.25 Quarter of Russians Think Living Standards Improved During Putin's Rule] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130731141629/http://www.oprosy.info/news.php?extend.25 |date=31 Julie 2013 }}, Oprosy.info, 27 Maart 2007.</ref><ref>[http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/guest_contributors/article2994651.ece No wonder they like Putin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100525073652/http://www.timesonline.co.uk/tol/comment/columnists/guest_contributors/article2994651.ece |date=25 Mei 2010 }} deur Norman Stone, 4 Desember 2007, The Times.</ref> In ’n gesamentlike meningspeiling deur World Public Opinion in die VSA en die Lewada-sentrum in Junie-Julie 2006 is bevind "nie die Russiese of die Amerikaanse publiek is oortuig daarvan dat Rusland in ’n anti-demokratiese rigting beweeg nie" en "Russe steun oor die algemeen Poetin se konsentrasie van politieke mag asook die hernasionalisering van Rusland se olie- en gasnywerheid."<ref name=wpo_org_g8>[http://www.worldpublicopinion.org/pipa/articles/breuropera/224.php?nid=&id=&pnt=224&lb=breu Russians Support Putin's Re-Nationalization of Oil, Control of Media, But See Democratic Future] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150528012557/http://www.worldpublicopinion.org/pipa/articles/breuropera/224.php?nid=&id=&pnt=224&lb=breu |date=28 Mei 2015 }} – World Public Opinion.org</ref> ’n 2005-peiling toon aan dat drie keer soveel Russe voel Rusland is "meer demokraties" onder Poetin as onder Jeltsin of Michail Gorbatsjof. Dieselfde aantal mense het gevoel menseregte is beter onder Poetin as onder Jeltsin.<ref>[http://www.npetro.net/resources/opendemocracy.pdf Russia through the looking-glass] openDemocracy URL besoek op 16 April 2008.</ref> === Menings oor Poetin === Poetin was in 2007 die tyskrif ''[[Time (tydskrif)|Time]]'' se Persoon van die Jaar.<ref>Adi Ignatius. [http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1690757_1690766,00.html Person of the Year 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130826130830/http://www.time.com/time/specials/2007/personoftheyear/article/0,28804,1690753_1690757_1690766,00.html |date=26 Augustus 2013 }}, ''Time''.</ref> In April 2008 was hy op die lys van ''Time'' se 100 Invloedrykste Mense in die Wêreld.<ref>Albright, Madeleine. [http://www.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1733748_1733757_1735578,00.html "Vladimir Putin"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130825134000/http://www.time.com/time/specials/2007/article/0,28804,1733748_1733757_1735578,00.html |date=25 Augustus 2013 }}, ''Time''. URL besoek op 1 Mei 2008.</ref> Op 4 Desember 2007 het die voormalige [[Sowjetunie|Sowjet]]<nowiki/>leier [[Michail Gorbatsjof]] gesê Poetin het "Rusland uit die chaos getrek", asook dat hy verseker is van ’n plek in die geskiedenis, hoewel hy (Gorbatsjof) dink mediavryheid word onderdruk en dat verkiesings nie verloop volgens die demokratiese riglyne wat Poetin belowe het nie.<ref>Struck, Doug. [http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/12/04/AR2007120402218.html "Gorbachev Applauds Putin's Achievements"], ''The Washington Post'', 5 Desember 2007.</ref> In 2009 het Gorbatsjof ook beweer die parlement of regstelsel in Rusland is nie waarlik vry nie.<ref>{{cite news |url=http://www.sueddeutsche.de/959387/023/2788090/Gorbatschow-geht-Putin-an.html |title=Gorbatschow geht Putin an |publisher=Süddeutsche Zeitung |date=7 Maart 2009 |access-date=6 Maart 2012 |language=Duits |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802010836/http://www.sueddeutsche.de/959387/023/2788090/Gorbatschow-geht-Putin-an.html |archive-date=2 Augustus 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In Desember 2011, tydens die betogings oor die uitslag van die Russiese parlementêre verkiesing, het Gorbatsjof Poetin gekritiseer omdat hy vir ’n derde termyn president wil wees en het hy Poetin aangeraai om uit die politiek te tree. Poetin se perswoordvoerder, Dmitri Peskof, het as volg daarop gereageer: " ’n Voormalige leier, wat basies verantwoordelik was vir die verbrokkeling van sy land, gee raad aan die persoon wat kan keer dat Rusland dieselfde paadjie loop."<ref>{{cite web |url=http://korrespondent.net/russia/1298314-press-sekretar-putina-otvetil-gorbachevu |title=Пресс-секретарь Путина ответил Горбачёву |work=Korrespondent |date=25 Desember 2011 |access-date=6 Maart 2012 |language=Russies |archive-url=https://web.archive.org/web/20120418154018/http://korrespondent.net/russia/1298314-press-sekretar-putina-otvetil-gorbachevu |archive-date=18 April 2012 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> In kabelgramme van die VSA-ambassade wat in 2010 deur [[Wikileaks]] gepubliseer is, is Poetin die "alpha dog" genoem en is hy vergelyk met [[Batman]], terwyl Dmitri Medwedef met Batman se vennoot Robin vergelyk is. Poetin het dit "lasterlik" genoem.<ref>Parfitt, Tom. [http://www.guardian.co.uk/world/2010/dec/01/wikileaks-row-putin-reaction-batman-robin "WikiLeaks row: Putin labels US embassy cables 'slanderous'"], ''The Guardian'', 1 Desember 2010.</ref> === Reklame === Poetin se naam en beeld word wyd gebruik in advertensies en vir handelsname.<ref name="Superputin" /> Van die produkte wat sy naam dra, is Putinka-wodka, PuTin-blikkieskos, Gorbusha Putina-kaviaar en T-hemde met sy gesig op.<ref>[http://www.gazeta.spb.ru/12122-0/ Как используется бренд "Путин": зажигалки, икра, футболки, консервированный перец] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402153600/http://www.gazeta.spb.ru/12122-0/ |date= 2 April 2015 }} Gazeta, 30 November 2007.</ref> === Poetin se avonture === [[Lêer:Vladimir Putin beefcake-2.jpg|duimnael|200px|links|Poetin vang vis in [[Tiwa]], 2007.]] Poetin hou dikwels in die media die beeld voor van ’n sportiewe, macho buitelugmens en wys sy fisieke vermoëns deur byvoorbeeld aan gevaarlike aktiwiteite en sportsoorte deel te neem.<ref name="abcnews.go.com" /> In 2007 het die koerant ''Komsomolskaja Prawda'' ’n groot foto gepubliseer van Poetin sonder sy hemp wat in die [[Siberië|Siberiese]] berge vakansie hou onder die opskrif: "Wees soos Poetin."<ref name=putin-shirtless>{{cite news |author=The Associated Press |url=http://www.cbc.ca/world/story/2007/08/22/putin-shirtless.html |title=Putin gone wild: Russia abuzz over pics of shirtless leader. |publisher=Cbc.ca |date=22 Augustus 2007 |access-date=2 Maart 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20100215205117/http://www.cbc.ca/world/story/2007/08/22/putin-shirtless.html |archive-date=15 Februarie 2010 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Sulke fotodekking is volgens die tydskrif Wired deel van ’n beeldpoets-veldtog wat hom met opset uitbeeld as die macho superheld wat in beheer is.<ref name=Superputin>{{cite news |last=Rawnsley |first=Adam |title=Pow! Zam! Nyet! ‘Superputin’ Battles Terrorists, Protesters in Online Comic |url=http://www.wired.com/dangerroom/2011/05/pow-zam-nyet-superputin-battles-terrorists-protesters-in-online-comic/ |access-date=27 Mei 2011 |newspaper=Wired |date=26 Mei 2011 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20131210201700/http://www.wired.com/dangerroom/2011/05/pow-zam-nyet-superputin-battles-terrorists-protesters-in-online-comic/ |archive-date=10 Desember 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Ander voorbeelde van waar Poetin sulke macho avonture beleef, is:<ref name=badass>[http://www.cracked.com/article_19128_7-reasons-vladimir-putin-worlds-craziest-badass.html 7 Reasons Vladimir Putin Is the World's Craziest Badass] cracked.com</ref> * ''Die vlieg van militêre stralers''. Poetin het in 2000 ’n Soechoi Su-27-vegterstraler oor Tsjetsjnië gevlieg en in 2005 op ’n lugskou ’n [[Toepolef Tu-160]] supersoniese bomwerper.<ref name="badass" /> * ''Gevegskuns''. Poetin het op 5 September 2000 sy talent in gevegskuns by die Kodokan-instituut in [[Tokio]] gewys en sedertdien verskeie kere elders.<ref name="badass" /> * ''Avonture in die natuur''. Op ’n besoek aan [[Tiwa]] in Augustus 2007 het hy perdgery, visgevang, in ’n vlot op ’n rivier gevaar en feitlik kaalbors in ’n koue Siberiese rivier geswem.<ref name="putin-shirtless" /> In Augustus 2009 het hy dit weer gedoen.<ref>[https://archive.is/20120717044201/premier.gov.ru/visits/ru/6122/events/4678/index.html В.В.Путин взял в понедельник однодневный отпуск и провёл его в Тыве] premier.gov.ru</ref> * ''Afgedaal in ’n meer''. Op 1&nbsp;Augustus 2009 het Poetin 1&nbsp;395&nbsp;m ver in ’n [[onderwatervaartuig]] afgedaal na die bodem van die [[Baikalmeer]], die diepste meer in die wêreld. Op die bodem het hy oor ’n hidrofoon met joernaliste gepraat.<ref>[https://archive.is/20120720152536/premier.gov.ru/visits/ru/6120/events/4661/index.html В.В.Путин, находящийся с рабочей поездкой в Сибирском федеральном округе, совершил спуск на глубоководном аппарате «Мир» на дно озера Байкал] premier.gov.ru</ref> * ''Tier verdoof''. In 2008 het Poetin die Oessoeri-park besoek en ’n Amoer-tier wat uit ’n strik losgekom het, met ’n verdowingsmiddel geskiet. Daarna het hy die tier se tande help meet.<ref name="putin-shirtless" /> * ''Ysbeer verdoof''. In April 2010 het Poetin na die Noordpool-gebied gereis, waar hy ’n ysbeer verdoof en ’n satellietmerker aan hom help sit het.<ref>[http://www.foxnews.com/world/2010/04/29/putin-attaches-satellite-tag-tranquilized-polar-bear-russias-arctic/ Putin attaches satellite tag to tranquilized polar bear in Russia's Arctic] foxnews.com</ref> * ''Motorfiets ry''. In Julie 2010 het Poetin by ’n motorfietsfees in [[Sewastopol]] opgedaag op ’n [[Harley-Davidson]].<ref name="badass" /><ref name=Polgueva>{{cite news |last=Polgueva |first=Ekaterina |title=Ангел Ада Абаддон |url=http://www.sovross.ru/modules.php?name=News&file=article&sid=58086 |newspaper=Sowjetskaja Rossija |date=27 Julie 2010 |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20150819025922/http://www.sovross.ru/modules.php?name=News |archive-date=19 Augustus 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> * ''Brandbestryding uit die lug''. In Augustus 2010 het ’n Russiese TV-stasie beeldmateriaal gewys van waar Poetin die medevlieënier is van ’n Berijef Be-200-brandbestrydingsvliegtuig en water op ’n brand gooi tydens ’n ernstige bosbrandkrisis in Rusland.<ref name="Superputin" /><ref name="badass" /> * ''Walvis skiet met ’n pyl''. In Augustus 2010 het Poetin ’n walvis met ’n pyl uit ’n kruisboog geskiet aan die kus van die [[Kamtsjatka-skiereiland]] as deel van ’n eko-opsporingsoperasie, terwyl hy hom op ’n rubberboot op die see gebalanseer het.<ref name="badass" /><ref>[http://www.msnbc.msn.com/id/38851148/ns/world_news-europe/ Using crossbow, Putin fires darts at whale] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121124071346/http://www.msnbc.msn.com/id/38851148/ns/world_news-europe/ |date=24 November 2012 }} msnbc.msn.com</ref> * '' ’n Renmotor bestuur''. Poetin het op 7 November 2010 ’n [[Formule 1]]-motor in Sint Petersburg getoets en ’n maksimum snelheid van 240&nbsp;km/h gehaal.<ref name="badass" /><ref name=rg.ru>[http://www.rg.ru/2010/11/08/bolid.html Премьер-гонка: Владимир Путин протестировал болид "Формулы-1"]</ref> * ''Skubaduik''. Poetin het op 11 Augustus 2011 ge[[skubaduik]] op ’n argeologiese terrein in Taman-baai.<ref name=tetis.ru>[http://www.tetis.ru/?p=divenews&id=1578 Путин погрузился с аквалангом на дно Таманского залива] tetis.ru</ref> === Poetin se talente === [[Lêer:Vladimir Putin singing Blueberry Hill.ogv|duimnael|250px|Poetin sing ''Blueberry Hill'' op ’n konsert ten bate van liefdadigheid.]] Op 17 Januarie 2009 het ’n skildery deur Poetin, ''Узор на заиндевевшем окне'' (''Patroon op ’n Ruigryp-bedekte Venster''), wat hy in 2008 gemaak het, die hoogste prys behaal op ’n welsynveiling in Sint Petersburg – dit het 37 miljoen roebels gehaal.<ref name=putin-painting>[http://ria.ru/society/20090117/159499680.html Картина Путина стала самым дорогим лотом на аукционе в Петербурге] RIAN</ref> Dit is gemaak as deel van ’n reeks skilderye deur beroemde Russe. Poetin speel graag klavier en sing. Op 11 Desember 2010, op ’n konsert ten bate van liefdadigheid in Sint Petersburg, het hy ''Blueberry Hill'' gesing en klaviergespeel. Die konsert is bygewoon deur verskeie Hollywood- en Europese sterre soos [[Kevin Costner]], [[Sharon Stone]], [[Alain Delon]] en [[Gérard Depardieu]]. Hy het ’n staande ovasie gekry.<ref>[http://www.nonprofitquarterly.org/index.php?option=com_content&view=article&id=7996:putin-sings-blueberry-hill-for-charity&catid=155:nonprofit-newswire&Itemid=986 Putin Sings Blueberry Hill for Charity]</ref><ref name=putin-piano>[http://www.dp.ru/a/2010/12/11/Vladimir_Putin_sigral_na/ Владимир Путин сыграл на рояле "С чего начинается родина"]</ref> === Poetin in moderne kuns === [[Lêer:Part of Superputin strip 3 by Sergei Kalenik.png|duimnael|200px|links|’n Toneel uit die ''Superputin''-strokiesprent.]] ’n Russiese fliek, ''A Kiss not for Press'', is in 2008 op DVD uitgereik. Dit is glo gebaseer op die biografie van Poetin en sy vrou, Ljoedmila.<ref>[http://news.bbc.co.uk/hi/russian/entertainment/newsid_7228000/7228535.stm Фильм о любви человека, похожего на Путина] BBC</ref> Dobby, ’n elf van die ''[[Harry Potter]]''-flieks, lyk glo baie soos Poetin,<ref>[http://www.nytimes.com/2003/02/02/weekinreview/putin-dobby-and-the-axis-of-weirdness.html Putin, Dobby And the Axis Of Weirdness] nytimes.com</ref> so ook Daniel Craig in sy rol as [[James Bond]].<ref>[http://www.telegraph.co.uk/culture/film/3562009/Daniel-Craig-Quantum-of-Solace.html Daniel Craig: Quantum of Solace] telegraph.co.uk</ref> Daar is verskeie liedjies oor Poetin. Van die gewildstes is: * ''Такого, как Путин'' – '' ’n Man soos Poetin'' deur Singing Together<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=_OFOPd6pgjI Такого, как Путин]</ref> * ''Гороскоп (Путин, не ссы!)'' – ''Horoskoop (Poetin, Moenie Pis Nie!)'' deur Uma2rman<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=QbuYSVfktck Гороскоп (Путин, не ссы!)]</ref> * ''ВВП'' – ''WWP'' deur die [[Tadjikistan]]se sanger Tolibjon Koerbanchanof (Толибджон Курбанханов)<ref>{{Cite web |url=http://www.youtube.com/watch?feature=v=RcnQ9imDrWk |title=ВВП |access-date=10 Maart 2012 |archive-date=25 Februarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130225103946/http://www.youtube.com/watch?feature=v=RcnQ9imDrWk |url-status=dead }}</ref><ref>[http://articles.businessinsider.com/2012-02-13/europe/31054031_1_prime-minister-putin-vladimir-vladimirovich-putin-vvp WATCH: No One In Russia Can Work Out If This Pro-Putin Dance-Pop Song Is Sincere — Or Satire] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130207181430/http://articles.businessinsider.com/2012-02-13/europe/31054031_1_prime-minister-putin-vladimir-vladimirovich-putin-vvp |date=2013-02-07 }} businessinsider.com</ref> Poetin is ook die onderwerp van Russiese grappies en ''tsjastoesjkas'' (volksgedigte), soos die gewilde liedjie ''[Voor Poetin] Daar Was Geen Orgasme'' in die komediefliek ''День выборов'' (''Die Dag van die Verkiesing'').<ref>[http://www.sergeysv.net/songs/?id=ne-bylo-orgazma Частушки (Не было оргазма)]</ref> Poetin verskyn in ’n inkleurboek vir kinders ''[http://www.lenta.ru/photo/2011/10/06/vovaanddima/ Wowa en Dima]'',<ref>[http://www.lenta.ru/photo/2011/10/06/vovaanddima/ Вова и Дима] Lenta.ru</ref> waarin hy en Medwedef geteken word as soet seuntjies, en in ’n aanlyn-strokiesprent, Superputin, waar hy en Medwedef eers as superhelde en dan as aardmannetjies uitgebeeld word.<ref>[http://www.superputin.ru/ Superputin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160430062142/http://www.superputin.ru/ |date=30 April 2016 }} Amptelike webtuiste</ref> === Poetinismes === Poetin het al vorendag gekom met ’n groot aantal gewilde gesegdes, bekend as "poetinismes".<ref name=putinisms>[http://news.bbc.co.uk/hi/russian/russia/newsid_3535000/3535811.stm Путинизмы - "продуманный личный эпатаж"?] BBC {{ru}}</ref> Baie van hulle is vir die eerste keer gehoor tydens sy jaarlikse vraag-en-antwoord-konferensies, waar hy vrae beantwoord het van joernaliste en ander mense in die ateljee, asook van Russe regdeur die land wat inbel. Poetin is bekend vir sy skerp tong en antwoorde.<ref name="putinisms" /> Voorbeelde van sy gesegdes sluit in:<ref name=rian-putinisms>[http://ria.ru/politics/20080507/106744531.html 20 высказываний Путина, ставших афоризмами] RIAN</ref> [[Lêer:Vladimir Putin-6.jpg|duimnael|250px|Poetin wys tydens een van sy V&A-konferensies na iemand met sy "magsimbool".]] * ''Мочить в сортире'' – ''In die toilet smyt''. Een van die eerste "poetinismes" wat hy in September 1999 gebruik het toe hy belowe het om van terroriste ontslae te raak, waar hulle hulle ook al bevind, ook in die toilet.<ref name="rian-putinisms" /> In 2010 het hy ook belowe om terroriste "uit die bodem van ’n riool te pluk" (''выковырять со дна канализации'').<ref>[http://www.izvestia.ru/news/360123 Премьер-министр Владимир Путин: Их нужно выковырять со дна канализации] izvestia.ru</ref> * ''Она утонула'' – ''Dit het gesink''. Poetin se kort antwoord op ’n vraag van [[Larry King]] in September 2000 oor wat met die Russiese duikboot [[K-141 Koersk|Koersk]] gebeur het.<ref name="rian-putinisms" /> Hy is baie gekritiseer oor wat as ’n siniese antwoord beskryf is. Dit het gelei tot ’n nuwe soort grap: ’n kort, vanselfsprekende antwoord op enige vraag wat begin met "Wat het gebeur met . . . ?" * ''Пахал, как раб на галерах'' – ''Afgesloof soos ’n slaaf op ’n galei''. Dis hoe Poetin sy werk as Russiese president van 2000 tot 2008 beskryf het tydens ’n V&A-konferensie in Februarie 2008.<ref name="putinisms" /> Die gesegde het nie net gewild geword nie, dit het ook gelei tot die bynaam "Krap" vir Poetin op die internet – как раб (''kak rab'', "soos ’n slaaf") klink in Russies baie soos как краб (''kak krab'', "soos ’n krap"). * ''От мёртвого осла уши'' – ''Ore van ’n dooie donkie''. Volgens Poetin is dit wat [[Letland]] sou kry in plaas van die provinsie Pitalofski in Wes-Rusland waarop Letland aanspraak gemaak het in ’n geskil oor grondgebied. * ''Шакалить у иностранных посольств'' – ''Jakkalsstreke by buitelandse ambassades''. Poetin se mening oor die optrede van ’n sekere deel van die Russiese opposisie, wat volgens hom nie baie steun by die Russiese publiek het nie en dus geld en steun vra by buitelandse regerings.<ref>[http://www.dw.de/dw/article/0,,2960021,00.html Путин: оппозиция "шакалит" у зарубежных фондов и правительств]</ref> * ''Как минимум государственный деятель должен иметь голову.'' – '' ’n Staatsleier moet eerder ’n kop hê''. Poetin se reaksie op [[Hillary Clinton]] se bewering dat Poetin nie ’n siel het nie. Hy het ook voorgestel dat buitelandse betrekkinge gebou word op die fundamentele belange van die onderskeie state eerder as op emosie.<ref name="rian-putinisms" /> * ''Всё выковыряли из носа и размазали по своим бумажкам.'' – ''Hulle het dit uit hul neuse gekrap en oor hul papier gesmeer.'' Dit was sy antwoord op ’n vraag op ’n nuuskonferensie in Februarie 2008 of hy die rykste man in Europa is, soos sekere koerante beweer, en dat as dit so is hy moet sê hoe hy sy geld gemaak het.<ref name=press_conference_feb_2008>[http://president.kremlin.ru/appears/2008/02/14/1327_type63380type82634_160108.shtml The President's annual press conference for the Russian and foreign media] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081026141144/http://president.kremlin.ru/appears/2008/02/14/1327_type63380type82634_160108.shtml |date=26 Oktober 2008 }}, 14 Februarie 2008, Kremlin.ru</ref> * ''Ручку верните'' – ''Gee terug my pen''. Hy het dit gesê aan die nywerheid-oligarg Oleg Deripaska nadat hy Deripaska op 4 Junie 2009 gedwing het om ’n ooreenkoms met Poetin se pen te onderteken om ’n sosiaal-ekonomiese krisis op te los op die dorp Pikaljowo. Daar is daarna na Poetin se pen verwys as sy "magsimbool".<ref>[http://www.dw3d.de/dw/article/0,,4324131,00.html Блогозрение: Волшебная ручка Путина]</ref> == Verwysings == {{Verwysings|3}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Vladimir Putin|Wladimir Poetin}} * [https://web.archive.org/web/20030908005515/http://www.kremlin.ru/eng/ Amptelike webtuiste van die president van Rusland, in Engels] * [http://www.theatlantic.com/doc/200503/starobin The Accidental Autocrat], in ''The Atlantic Monthly'', Maart 2005 (kan subskripsie vereis) * [http://www.russianspy.org/category/vladimir-putin/ RussianSpy: Vladimir Putin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071216000415/http://www.russianspy.org/category/vladimir-putin/ |date=16 Desember 2007 }} * [http://www.fightingarts.com/content01/putin.html Putin and his judo activities] * [http://www.ft.com/cms/s/0/80e5e8a8-a81d-11dc-9485-0000779fd2ac.html?nclick_check=1 An apparatchik president? Why Russia expects Putin to stay on at Medvedev’s side] deur Neil Buckley en Catherine Belton, [[Financial Times]], 11 Desember 2007 * [http://wciom.com/ VCIOM in English] {{Leiers SuRu}} {{BRICS}} {{Huidige leiers van die G8}} {{Huidige leiers van die G20}} {{Huidige staatshoofde van die G20}}{{APEC-leiers}} {{Time-persone van die jaar}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Poetin, Wladimir}} [[Kategorie:Eerste Ministers van Rusland]] [[Kategorie:Presidente van Rusland]] [[Kategorie:Adjunk-premiers]] [[Kategorie:Diktators]] [[Kategorie:Geboortes in 1952]] [[Kategorie:Lewende mense]] 69efagre5bhosnqg117jdvjs1a44ena 4 9591 2965749 2965748 2026-09-08T12:18:12Z Sobaka 328 /* Zimbabwe */ 2965749 wikitext text/x-wiki {| width="100%" style="border:solid 1px #479429;" cellspacing="0" cellpadding="10" | colspan="2" | '''Kandidaatartikels vir voorblad: Help vorm die beste van Wikipedia''' Hier besluit ons watter artikels op die voorblad van die Afrikaanse Wikipedia gaan verskyn. ''''n Voorbladartikel''' moet die beste werk op Wikipedia ten toon stel. Om 'n artikel te nomineer kan dit gewoon bygevoeg word aan die onderkant van hierdie bladsy. Lees asseblief eers die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|Riglyne vir nominasie]] voor u 'n artikel nomineer. U kan beïnvloed wat op die voorblad verskyn deur 'n artikel te ondersteun of deur beswaar aan te teken. Persone wat 'n artikel voorstel moet ook bereid wees om te help om besware aan te spreek. As daar geen noemenswaardige besware is nie kan 'n artikel moontlik 'n voorbladartikel word. Die beleid is tans om enige genomineerde bladsy waarvoor daar na 'n maand geen geldige beswaar is nie en wat aan die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|vereistes voldoen]] as 'n moontlike voorbladartikel te beskou. 'n Artikel word vir 'n week lank op die voorblad vertoon, vanaf Maandag tot die daaropvolgende Sondag. Ou suksesvolle nominasies word na die betrokke argief verskuif. 'n Lys van voorbladartikels wat al in hierdie jaar gebruik is, is by [[Wikipedia:Voorbladartikels {{CURRENTYEAR}}]] te kry. Daar is ook 'n inleiding tot die voorbladartikelprojek by [[Wikipedia:Voorbladartikel]]. Onsuksesvolle nominasies kan besigtig word by [[Wikipedia:Onsuksesvolle voorbladnominasies/2025]]. |- | colspan="2" | <div style="border-bottom: solid 2px #479429;">[[Lêer:Calendar-nl.png|30px]] '''Opkomende weke'''</div> |- valign="top" | width="50%" | '''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}|Volgende week]]''' {{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }}}} }} | width="50%" | '''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}|Die week daarop]]''' {{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }}}} }} |} {{Argiefboks|14 | argief1 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2015|2015]] | argief2 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2016|2016]] | argief3 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2017|2017]] | argief4 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2018|2018]] | argief5 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2019|2019]] | argief6 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2020|2020]] | argief7 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2021|2021]] | argief8 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2022|2022]] | argief9 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2023|2023]] | argief10 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2024|2024]] | argief11 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2025|2025]] | argief12 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|2026]] | argief13 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|2027]] | argief14 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2028|2028]] }} Hier kan u gerus voorstelle maak vir moontlike voorbladartikels, of ondersteuning of beswaar lewer oor huidige nominasies. Dit is behulpsaam om u nominasies, besware en ondersteuning van kommentaar te voorsien wat betrekking op die artikel se inhoud het. Indien u gekant is teen 'n artikel se nominasie kan dit help om te sê waarom, so kan probleme aangespreek word en u mag u teenkanting na ondersteuning verander. So ook kan redes vir 'n nominasie ander gebruikers help om die goeie punte van 'n artikel raak te sien. U is welkom om die volgende sjablone te gebruik: * {{sl|ondersteun}} ({{ondersteun}}) * {{sl|gekant}} ({{gekant}}) * {{sl|neutraal}} ({{neutraal}}) * {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}}) * {{sl|vraag}} ({{vraag}}) ; Wenk: Om die vervoerband vir 2026 te besigtig, '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|klik hier]]''', en vir 2027 '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|klik hier]]'''. == Nuwe voorstelle == === [[Makemake]] === {{sperdatum|1 September 2026}} * {{ondersteun}} – Aansienlik uitgebrei. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 23:42, 1 Augustus 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – Ek wonder altyd hoe spreek mens die naam uit...!!! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 14:18, 2 Augustus 2026 (UTC) *: Mens spreek dit uit /ˈmɑːkiˈmɑːki/ [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:54, 2 Augustus 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 13 Augustus 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 07:33, 14 Augustus 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – Groete. [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] ([[Gebruikerbespreking:HermanvanAswegen988|kontak]]) 22:11, 29 Augustus 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 10:20, 8 September 2026 (UTC) === [[Boek]] === {{sperdatum|30 September 2026}} * {{ondersteun}} – 'n Artikel deur [[Gebruiker:Wawiel]] wat ek in sy argief van 2016 ontdek het. [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 12:30, 29 Augustus 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – Groete. [[Gebruiker:HermanvanAswegen988|HermanvanAswegen988]] ([[Gebruikerbespreking:HermanvanAswegen988|kontak]]) 22:11, 29 Augustus 2026 (UTC) * {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 21:22, 30 Augustus 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:39, 31 Augustus 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:20, 7 September 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:58, 8 September 2026 (UTC) === [[Zimbabwe]] === {{sperdatum|7 Oktober 2026}} * {{ondersteun}} – 'n Baie interessante land met 'n negatiewe beeld vanweë 40 jaar se vermorste jare. Daar is egter ook baie groot potensiaal! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:20, 7 September 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:58, 8 September 2026 (UTC) * {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 11:32, 8 September 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:48, 8 September 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 12:18, 8 September 2026 (UTC) <!-- Dis die laaste lyn van hierdie bladsy, skryf asb. hierbo! --> [[Kategorie:Voorblad]] d07qk536ex86udx7hq6ma2pi81cofaa 0 14604 2965752 2907881 2026-09-08T12:29:17Z Sobaka 328 /* P */ bywerk 2965752 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Dewet-cr.jpg|duimnael|150px|Boeregeneraal [[Christiaan de Wet]].]] [[Lêer:DanieCraven.jpg|duimnael|150px|Dr. [[Danie Craven]], legendariese rugbyspeler en rugbyadministrateur.]] [[Lêer:Phillip Tobias00.jpg|duimnael|150px|Prof. [[Phillip Tobias]], paleontoloog.]] [[Lêer:Mimi Coertse Wien.JPG|duimnael|150px|[[Mimi Coertse]] in [[Wene]], [[Oostenryk]].]] [[Lêer:NevilleAlexander 180809 1201h 0001.jpg|duimnael|150px|Dr. [[Neville Alexander]], taalkundige en aktivis.]] [[Lêer:Hans Strijdom kleur.jpg|duimnael|150px|Adv. [[Johannes Gerhardus Strijdom]], eerste minister.]] [[Lêer:Genl JC Smuts.jpg|duimnael|150px|Genl. [[Jan Christian Smuts]].]] [[Lêer:Patrice Motsepe.jpg|duimnael|150px|[[Patrice Motsepe]], sakeman.]] [[Lêer:Eugenemarais.jpg|duimnael|150px|[[Eugene Marais]].]] [[Lêer:Koos Strauss.jpg|duimnael|150px|Adv. [[J.G.N. Strauss]], derde leier van die [[Verenigde Party]].]] [[Lêer:Min Shaw Danie Bosman.jpg|duimnael|150px|[[Min Shaw]], Afrikaanse en gospelsangeres.]] [[Lêer:Nkosazana Dlamini-Zuma 2014.png|duimnael|150px|[[Nkosazana Dlamini-Zuma]], voormalige voorsitter van die Afrika-Unie.]] [[Lêer:Nadine Gordimer 01.JPG|duimnael|150px|[[Nadine Gordimer]], romanskrywer en Nobel-pryswenner.]] [[Lêer:Oswald Pirow.jpg|duimnael|150px|[[Oswald Pirow]], regsgeleerde en ver-regse politikus.]] [[Lêer:Patricia de Lille.jpg|duimnael|150px|[[Patricia de Lille]], politikus en voormalige burgemeester van Kaapstad.]] [[Lêer:Frederik Willem de Klerk.jpg|duimnael|150px|[[F.W. de Klerk]], voormalige staatspresident van Suid-Afrika.]] [[Lêer:Totius.jpg|duimnael|150px|[[Totius]], oftewel dr. J.D. du Toit.]] [[Lêer:Mev EG Jansen.jpg|duimnael|150px|[[Mabel Jansen]] (gebore Pellissier), opvoedkundige, skrywer, joernalis, kultuurleier, politikus.]] [[Lêer:Mrs Ples Face.jpg|duimnael|150px|Skedel van [[Mev. Ples]].]] [[Lêer:Jan Tax, the minister of finance jan hofmeyr prepares to address parliament with his budget speech.jpg|duimnael|150px|[[Jannie Hofmeyr|Jan Hendrik Hofmeyr]], kabinetminister gedurende die 1930's en 1940's.]] [[Lêer:Desmond Tutu 2013-10-23 001.jpg|duimnael|150px|Aartsbiskop [[Desmond Tutu]].]] [[Lêer:JBM Hertzog.jpg|duimnael|150px|Genl. [[J.B.M. Hertzog]].]] [[Lêer:Anna Neethling-Pohl.jpg|duimnael|150px|[[Anna Neethling-Pohl]].]] [[Lêer:Ds Dirk Postma.jpg|duimnael|150px|Ds. [[Dirk Postma]].]] [[Lêer:Anrich Herbst 2014.jpg|duimnael|150px|[[Anrich Herbst]], akteur, stemkunstenaar en radio-omroeper.]] [[Lêer:Mamphela Ramphele.jpg|duimnael|150px|[[Mamphela Ramphele]], akademikus, sakevrou en aktivis.]] [[Lêer:Olive Schreiner jonk.jpg|duimnael|150px|[[Olive Schreiner]], die eerste Suid-Afrikaanse skrywer wat wêreldroem verwerf het.]] [[Lêer:Irma Stern.jpg|duimnael|150px|[[Irma Stern]], kunsskilder.]] [[Lêer:Hendrik Vermooten.jpg|duimnael|150px|[[Hendrik Vermooten]], argitek.]] [[Lêer:Habana, Bryan (Canon).jpg|duimnael|150px|[[Bryan Habana]], rugbyspeler.]] [[Lêer:Gé Korsten Madama Butterfly 1960.jpg|duimnael|150px|[[Gé Korsten]], Afrikaanse en operasanger.]] [[Lêer:Cecilia Wessels 1935.jpg|duimnael|150px|[[Cecilia Wessels]], sopraan.]] [[Lêer:Nelson Mandela-2008 (edit).jpg|duimnael|150px|[[Nelson Mandela]], eerste staatspresident van demokratiese Suid-Afrika.]] [[Lêer:Charlene, Princess of Monaco-2.jpg|duimnael|150px|[[Charlene, Prinses van Monaco]].]] [[Lêer:Gustav Preller.jpg|duimnael|150px|[[Gustav Preller]], historikus, joernalis en skrywer.]] [[Lêer:CecilRhodes.jpg|duimnael|150px|[[Cecil John Rhodes]].]] [[Lêer:Matilda Hanekom.jpg|duimnael|150px|[[Matilda Hanekom]], aktrise.]] [[Lêer:Beyers Naudé.jpg|duimnael|150px|Dr. [[Beyers Naudé]], teoloog.]] [[Lêer:Serote.jpg|duimnael|150px|Dr. [[Mongane Wally Serote]], skrywer en digter.]] [[Lêer:Japie Basson.jpg|duimnael|150px|[[Japie Basson]], kleurryke politikus.]] [[Lêer:Thomas Smartt.jpg|duimnael|150px|Sir [[Thomas Smartt]], leier van die [[Unionisteparty]].]] [[Lêer:Miriam Makeba (1969).jpg|duimnael|150px|[[Miriam Makeba]], sangeres.]] [[Lêer:Sir De Villiers Graaff.jpg|duimnael|150px|[[De Villiers Graaff]], vierde en laaste leier van die [[Verenigde Party]].]] [[Lêer:EG Jansen.jpg|duimnael|150px|Dr. [[E.G. Jansen]], eerste Afrikaanssprekende goewerneur-generaal van die Unie.]] [[Lêer:Dr HF Verwoerd.jpg|duimnael|150px|Dr. [[Hendrik Verwoerd]].]] [[Lêer:Frans Malan.jpg|duimnael|150px|Sen. [[F.S. Malan]], president van die Senaat.]] [[Lêer:Sol Plaatje 002.jpg|duimnael|150px|[[Sol Plaatje]], joernalis, vertaler en aktivis.]] [[Lêer:All Black.jpg|duimnael|150px|[[Gary Player]], beroepsgholfspeler.]] [[Lêer:Helen Suzman.jpg|duimnael|150px|[[Helen Suzman]], opposisiepolitikus.]] [[Lêer:Chad le Clos 2013 3.jpg|duimnael|150px|[[Chad le Clos]], swemmer.]] [[Lêer:Albert Lutuli nobel.jpg|duimnael|150px|Inkosi [[Albert Luthuli]], onderwyser, politkus en Nobel-pryswenner.]] [[Lêer:General Louis Botha - from correspondence of PA Molteno.png|duimnael|150px| Voormalige staatshoof genl. [[Louis Botha]].]] [[Lêer:Elon Musk - The Summit 2013.jpg|duimnael|150px|[[Elon Musk]], entrepreneur.]] [[Lêer:Margaret Ballinger 2.jpg|duimnael|150px|[[Margaret Ballinger]], eerste president van die [[Liberale Party]].]] [[Lêer:Trevor Manuel, IMF 62PH030922AAH.jpg|duimnael|150px|[[Trevor Manuel]] by 'n mediakonferensie van die Wêreldbank.]] [[Lêer:HA Fagan.jpg|duimnael|150px|[[Henry Fagan]], skrywer, parlementslid en hoofregter.]] [[Lêer:Helena JF Lochner ouer.jpg|duimnael|150px|[[Helena Lochner]], skrywer en illustreerder van kinderboeke.]] [[Lêer:Dulcie Howes.jpg|duimnael|150px|[[Dulcie Howes]], ballerina.]] {{indeks}} 'n '''Lys van bekende Suid-Afrikaners''' wat op verskeie gebiede bydraes gelewer het, hetsy in [[Suid-Afrika]] of die buiteland. == A == * [[Abdullah Abdurrahman]] (1872–1940), leier van die Kaapse bruin gemeenskap * [[Lionel Abrahams]] (1928–2004), skrywer, digter, redakteur en uitgewer * [[Peter Abrahams]] (1919–2017), skrywer * [[Raymond Ackerman]] (1931–), entrepreneur * [[Abdullah Adams]] (1908? -2001), rugbyspeler * [[Zayn Adam]] (1947–2015), jazz-musikant * [[Pieter Kuyper Albertyn]] (1897–1973), rugbyspeler * [[James Alexander]] (1978–2023), akteur * [[Neville Alexander]] (1936–2012), taalkundige, akademikus en aktivis * [[Henriette Armstrong]] (1862–1944), leidende figuur in die [[Suid-Afrikaanse Vrouefederasie]] * [[Kader Asmal]] (1934–2011), politikus * [[Sid Atkinson]] (1901–1977), Olimpiese atleet * [[Hennie Aucamp]] (1934–2014), skrywer * [[Johan Allers]] (1957-), joernalis, bekend as 'ons man in die buiteland'. == B == * [[Saartjie Baartman]] (voor 1790–1815), [[Khoikhoi]]-ikoon * [[Ali Bacher]] (1942–), krieketspeler en -administrateur * Sir [[Abe Bailey]] (1864–1940), diamantmagnaat, politikus, finansier en krieketspeler * [[Eleanor Baker]] (1944–2002), skryfster * [[Herbert Baker]] (1862–1946), argitek van onder meer die [[Uniegebou]] in Pretoria * [[Margaret Bakkes]] (1931–2016), skryfster * [[Margaret Ballinger]] (1894–1980), eerste president van die [[Liberale Party]] * [[Jan Bantjes|Jan Gerritze Bantjes]] (1817–1887), sekretaris van die voorlopige [[Voortrekker]]-administrasie en kmdt-genl [[Andries Pretorius]] * [[Joyce Barker]] (1931–1992), operasangeres * [[Arthur Barlow]] (1876–1962), koerantredakteur en politikus * [[Eeben Barlow]] private militêre kontrakteur * [[Eddie Barlow]] (1940–2005), krieketspeler * [[Chris Barnard (skrywer)|Chris Barnard]] (1939–2015), skrywer en dramaturg * [[Christiaan Barnard]] (1922–2001), chirurg en hartoorplantingspionier * [[Marius Barnard]] (1927–2014), kardioloog en politikus * [[Niël Barnard]] (1949–), hoof van die [[Nasionale Intelligensiediens]] (NID) en katalisator in die vrylating van [[Nelson Mandela]] uit die gevangenis * [[Japie Basson]] (1918–2012), politikus * [[Marthinus Basson]] (1953–), akteur, regisseur en verhoogbestuurder * [[Whitey Basson]] (1946–), kleinhandelentrepreneur * [[Walter Battiss]] (1906–1982), abstrakte kunsskilder * [[William Duncan Baxter]] (1868–1960), politikus * [[Richard Behrens]] (1925–2014), musiekhoof en direkteur van die Stellenbosse Konservatorium * [[Koos Bekker]] (1952–), entrepreneur * [[Pirow Bekker]] (1934–), digter en dramaturg * [[Ronnie Belcher]] (1933–2006), digter * [[David Benatar]] (1966-), antinatalis en professor in die Departement Filosofie aan die [[Universiteit van Kaapstad]] * [[John Berks]] (1941–2022), omroeper * [[Dricky Beukes]] (1918–1999), skryfster * [[Gerhard Beukes]] (1913–1998), dramaturg en akademikus * [[Raoul Beukes]] (1955–), operasanger * [[Christiaan Frederik Beyers]] (1869–1914), Boere-generaal * [[Hendrik Biebouw]] (1690–1717), eerste persoon wat na homself as [[Afrikaner]] verwys het * [[Hugo Biermann]] (1916–2012), hoof van die [[Suid-Afrikaanse Vloot|SA Vloot]] en later die [[Suid-Afrikaanse Weermag|SA Weermag]] * [[Steve Biko]] (1946–1977), anti-apartheids- en vryheidsaktivis * [[Michael Blake]] (1951–), komponis * [[Audrey Blignault]] (1916–2008), skryfster * [[Chris Blignaut]] (1897–1974), sanger en liedjieskrywer * [[Pieter Jeremias Blignaut]] (1841–1909), waarnemende president van die [[Oranje-Vrystaat]] * [[Neill Blomkamp]] (1979–), rolprentmaker * [[Peter Blum]] (1925–1990), digter * [[Allan Boesak]] (1945–), geestelike en anti-apartheidsaktivis * [[Willem Bok]] (1846–1904), ZAR-politikus * [[Daniel Cornelis Boonzaier]] (1865–1950), spotprenttekenaar * [[Gregoire Boonzaier]] (1909–2005), kunsskilder * [[Carel Boshoff]] (1927–2011), teoloog, kultuurleier en medestigter van [[Orania]] * [[Jacobus Nicolaas Boshoff]] (1808–1881), president van die Republiek van die [[Oranje-Vrystaat]] * [[S.P.E. Boshoff]] (1891–1973), akademikus, skrywer en taalpatriot * [[Danie Bosman]] (1907–1946), komponis en pionier van ligte Afrikaanse musiek * [[Gloria Bosman]] (1973–2023), [[jazz]] sangeres * [[Herman Charles Bosman]] (1905–1951), kortverhaalskrywer * [[J.G.H. Bosman]] (Bosman di Ravelli) (1882–1967), konsertpianis en komponis * [[Eve Boswell]] (1922–1998), sangeres * [[Annelie Botes]] (1957–), skryfster * [[Michelle Botes]] (1962-), aktrise * [[Bakkies Botha]] (1979-), rugbyspeler * [[Elize Botha]] (1930–2007), skryfster, akademikus en gewese kanselier van die [[Universiteit van Stellenbosch]] * [[Johann Botha (aanbieder)|Johann Botha]] (1963–2017), Afrikaanse radio/TV-aanbieder en dokumentêrvervaardiger. * [[Johan Botha (tenoor)|Johan Botha]] (1965–2016), operasanger * [[Naas Botha]] (1958–), rugbyspeler * [[Louis Botha]] (1862–1919), Boeregeneraal en eerste minister van [[Suid-Afrika]] * [[Pik Botha]] (1932–2018), diplomaat en politikus * [[P.W. Botha]] (1916–2006), eerste minister en staatspresident van Suid-Afrika * [[Russel Botman]] (1953–2014), rektor van die [[Universiteit van Stellenbosch]] * [[Mark Boucher]] (1976–), krieketspeler en oudafrigter van die nasionale manskrieketspan * [[Alba Bouwer]] (1920–2010), skryfster en joernalis * [[Lionel Bowman]] (1919–2006), pianis en musiekdosent * [[Thomas Boydell]] (1882–1966), politikus en leier van die [[Arbeidersparty (Suid-Afrika, 1910)|Arbeidersparty]] * [[J.H. Brand]] (1823–1888), president van die Republiek van die Oranje-Vrystaat * [[Doris Brasch]] (1929–2012), sangeres * [[Breyten Breytenbach]] (1939–), digter en skrywer * [[Jan Breytenbach]] (1933–), militêre bevelvoerder * [[Bles Bridges]] (1946–2000), sanger * [[André P. Brink]] (1935–2015), bekroonde skrywer * [[Melt Brink]] (1842–1925), digter en skrywer * [[Okkert Brits]] (1973–), paalspringer * [[Robert Broom]] (1866–1915), paleontoloog * [[Nicolaas Johannes Brümmer]] (1866–1947), filosoof en taalstryder * [[Zola Budd]] (1966–), Olimpiese en baanatleet * [[Thomas Victor Bulpin|T.V. Bulpin]] (1918–1999), skrywer * [[Schalk Willem Burger]] (1852–1918), waarnemende president van die [[Zuid-Afrikaansche Republiek]] * [[Frederik Burgers]] (1907–1967), rolprentakteur en komediant * [[Thomas François Burgers]] (1834–1881), president van die Zuid-Afrikaansche Republiek * [[Mangosuthu Buthelezi]] (1928–), politikus en Zoeloeprins * [[Guy Butler]] (1918–2001), digter en skrywer * [[Flip Buys]] (1963–), vakbondleier == C == * [[Amina Cachalia]] (1930–2013), politikus en aktivis vir vroueregte * [[Jan Lion Cachet]] (1838–1912), teoloog, skrywer en digter * [[Edwin Cameron]] (1953-), voormalige regter in die grondwetlike hof * [[Ian Cameron]], burgerregte aktivis * [[Jock Cameron]] (1905–1935), krieketspeler * [[Roy Campbell]] (1901–1957), digter en satirikus * [[Arno Carstens]] (1972–), sanger en liedjieskrywer * [[Nico Carstens]] (1926–), Boereorkes-leier en trekklavierspeler * [[Justin Cartwright]] (1945–), skrywer * [[Jan F.E. Celliers]] (1865–1940), digter en taalstryder * [[Albert van der Sandt Centlivres]] (1887–1966), hoofregter * [[Cetshwayo kaMpande]] (c. 1826–1884), Zoeloekoning * [[Yvonne Chaka Chaka]] (1965), sangeres * [[Chris Chameleon]] (1971–), sanger en liedjieskrywer * [[Charlene, Prinses van Monaco|Charlene]] (1978–), prinses van [[Monaco]] en olimpiese swemmer * [[Arthur Chaskalson]] (1931–2012), voormalige hoofregter * [[Jack Cheetham]] (1920–1980), krieketspeler * [[Frank Chikane]] (1951–), kerklike, skrywer en direkteur-generaal in staatspresident [[Thabo Mbeki]] se kantoor * [[Gawie Cillié]] (1910–2000), astrofisikus, orrelis, koordirigent en komponis * [[P.J. Cillié|Piet Cillié]] (1917–1999), skrywer, koerantredakteur en akademikus * [[Charl Cilliers]] (1941–), skrywer en digter * [[Jana Cilliers]] (1950–), aktrise * [[Sarel Cilliers]] (1801–1871), godsdienstige Voortrekkerleier * [[Bettie Cilliers-Barnard]] (1914–2010), kunsskilder * [[Johan Claassen]] (1929–2019), rugbyspeler * [[Frans Claerhout]] (1919–2006), priester en kunsskilder * [[Johnny Clegg]] (die wit [[Zoeloe]]) (1953–2019), musikant en antropoloog * [[Anna Cloete]] (1917–1999), aktrise * [[Hestrie Cloete]] (1978–), atleet * [[Stuart Cloete]] (1897–1976), skrywer en biograaf * [[T.T. Cloete]] (1924–), digter en akademikus * [[Penny Coelen]] (1940–), Mej. Wêreld in 1958 * [[Mimi Coertse]] (1932–), operasangeres * [[Jacobus Coetsee]] (c. 1730–c1804), ontdekkingsreisiger * [[Kobie Coetsee]] (1931–2000), politikus en onderhandelaar in die oorgang tot demokrasie * [[Ampie Coetzee]] (1939–), akademikus, skrywer en letterkundige * [[Gerrie Coetzee]] (1955–), beroepsbokser * [[J.M. Coetzee]] (1940–), akademikus, skrywer en [[Nobelprys]]wenner * [[Amanda Coetzer]] (1971–), tennisspeler * [[Pierre Coetzer]] (1961–), beroepsbokser * [[Willem Coetzer]] (1900–1983), kunsskilder * [[Elizabeth Conradie]] (1903–1939), letterkundige en kultuurstryder * [[Johannes Hendrik Conradie]] (1897–1966), politikus, speaker van die parlement en regter * [[Michael Corbett]] (1923–2007), voormalige hoofregter * [[Dawie Couzyn]] (1925–2010), opera- en konsertsanger * [[Danie Craven]] (1910–1994), rugbyspeler en -administrateur * [[Frederic Creswell|F.H.P. Creswell]] (1866–1948), politikus * [[Hansie Cronjé]] (1969–2001), krieketspeler en voormalige kaptein van die nasionale manskrieketspan * [[Piet Cronjé]] (1836–1911), Boere-generaal * [[Tobie Cronjé]] (1948–), akteur * [[Lamar Crowson]] (1926–1998), konsertpianis en kamermusiekspeler * [[Riaan Cruywagen]] (1945–), televisieaanbieder en -nuusleser * Sir [[Thomas Cullinan]] (1862–1936), diamantmagnaat * [[Sheila Cussons]] (1922–2004), digteres == D == * [[Evelyn Dalberg]] (1939–2025), operasangeres * [[Nummy Deane]] (1895–1939), krieketspeler * [[Al Debbo]] (1924–2011), sanger, akteur en komediant * [[Jannie de Beer]] (1971–), rugbyspeler * [[Zach de Beer]] (1928–1999), politikus en sakeman * [[Johan Degenaar]] (1926–2015), filosoof * [[Steven de Groote]] (1953–1989), bekroonde pianis * [[Danie de Jager]] (1936–2003), beeldhouer * [[Tinus de Jongh]] (1885–1942), kunsskilder * [[Gerrit Dekker]] (1897–1973), letterkundige * [[F.W. de Klerk]] (1936–2021), staatspresident van Suid-Afrika en [[Nobelprys]]wenner * [[Jan de Klerk]] (1903–1979), kabinetsminister en president van die senaat * [[W.A. de Klerk]] (1917–1996), skrywer en dramaturg * [[Willem de Klerk]] (1928–2009), koerantredakteur, predikant, skrywer en akademikus * [[Joey de Koker]] (1932–2014), aktrise en drama-regisseur * [[Hans Dons de Lange]] (1799–1861), Voortrekkerleier * [[Johann de Lange]] (1959-), digter en prosateur * [[Generaal de la Rey|Koos de la Rey]] (1847–1914), Boeregeneraal en ZAR-politikus * [[Patricia de Lille]] (1951–), vryheidsaktivis en politikus * [[Petrus Delport]] (c1757-c1800), leier van die [[Swellendam]]-rebellie * [[Jacob Abraham de Mist]] (1749–1823), Bataafse kommissaris-generaal van die Kaapkolonie * [[AB de Villiers]] (1984–), internasionale krieketspeler * [[Coenie de Villiers]] (1956–), sanger, liedjieskrywer en TV-persoonlikheid * [[Con de Villiers]] (1894–1978), skrywer, musiekkenner en genealoog * [[Dawie de Villiers]] (1940–), rugbyspeler en politikus * [[Dirk de Villiers]] (1924–2009), akteur en rolprentmaker * [[Giniel de Villiers]] (1972–), internasionale motor-tydrenjaer * [[Gys de Villiers]] (1960–), akteur en beeldhouer * [[Isaac Pierre de Villiers]] (1891–1967), militêre bevelhebber en polisiekommissaris * [[Izak de Villiers]] (1936–2009), predikant, digter, skrywer en tydskrif- en koerantredakteur * [[Jacob de Villiers]] (1869–1932), politikus en hoofregter * [[Jean de Villiers]] (1981–), internasionale rugbyspeler * Lord [[John de Villiers, 1ste Baron de Villiers|Henry de Villiers]] (1842–1914), eerste hoofregter van die [[Unie van Suid-Afrika]] * [[M.L. de Villiers]] (1885–1977), predikant en toonsetter van [[Die Stem van Suid-Afrika]] * [[Peter de Villiers]] (1957–), [[Springbokke|Springbok]]-rugbyafrigter * [[Abraham H. de Vries]] (1937–), kortverhaalskrywer * [[Casper de Vries]] (1964–), akteur en komediant * [[Jan Hendrik Hofmeyr de Waal]] (1871–1937), redakteur en taalstryder * [[Christiaan de Wet]] (1854–1922), Boere-generaal * [[Nicolaas de Wet]] (1873–1960), hoofregter van die Unie van Suid-Afrika * [[Pierre de Wet]] (1909–1990), skrywer en rolprentregisseur * [[Nic Diederichs]] (1903–1978), staatspresident van Suid-Afrika * [[Dingane kaSenzangakhona]] ([[Dingaan]]) (c. 1795–1840), Zoeloekoning * [[Dinuzulu kaCetshwayo]] (1868–1913), Zoeloekoning * [[Corra Dirksen]] (1938–2020), Springbokrugbyspeler * [[Nkosazana Dlamini-Zuma]] (1949–), aktivis, politikus en oudvoorsitter van die [[Afrika-Unie]] Kommissie * [[Hermien Dommisse]] (1915–2010), aktrise * [[Allan Donald]] (1966–), internasionale krieketspeler * [[Eben Dönges]] (1898–1968), politikus * [[Gerald Dreyer]] (1929–1985), olimpiese bokskampioen * [[John Dronsfield]] (1900–1951), kunsskilder * [[John Langalibalele Dube]] (1871–1946), eerste president van die ANC * Sir [[Patrick Duncan]] (1870–1943), goewerneur-generaal * [[Barend du Plessis]] (1940–), politikus * [[Bismarck du Plessis]] (1984–), internasionale rugbyspeler * [[Charl du Plessis (pianis)|Charl du Plessis]] (1977–), pianis * [[Enslin du Plessis]] (1894–1978), kunsskilder * [[Faf du Plessis]] (1984–), internasionale krieketspeler * [[Hubert du Plessis]] (1922–2011), komponis * [[I.D. du Plessis]] (1900–1981), skrywer en digter * [[Koos du Plessis]] (1945–1984), liedjieskrywer en sanger * [[Morné du Plessis]] (1949–), rugbyspeler * [[P.G. du Plessis]] (1934–2017), dramaturg, skrywer en joernalis * [[Zack du Plessis]] (1950–2011), televisie-akteur * [[Fourie du Preez]] (1982–), internasionale rugbyspeler * [[Frik du Preez]] (1935–), rugbyspeler * [[Max du Preez]] (1951–), skrywer, joernalis en politieke kommentator * [[Salty du Rand]] (1926–1979), rugbyspeler * [[Pieter (Os) du Randt]] (1972–), rugbyspeler * [[André le Roux du Toit]] ([[Koos Kombuis]]) (1954–), liedjieskrywer en musikant * [[D.F. du Toit]] (Oom Lokomotief) (1846–1923), taalstryder, joernalis en letterkundige * Jacob Daniël du Toit ([[Totius]]) (1877–1953), digter, psalmberymer en godsdienstige leier * [[Natalie du Toit]] (1984–), paralimpiese swemkampioen * [[Nellie du Toit]] (1929–2018), operasangeres * [[Stephanus Jacobus du Toit]] (1847–1911), taalstryder == E == * [[Dennis East]] (1949–2022), liedjieskrywer, musikant en musikale vervaardiger * [[Colin Eglin]] (1925–2013), politikus, opposisieleier en grondwet-opsteller * [[W.W.M. Eiselen]] (1899–1977), antropoloog en adviseur oor swart onderwys * [[Jan Ellis]] (1943–2013), rugbyspeler * [[Fanie Eloff]] (1885–1947), beeldhouer * [[Fritz Eloff]] (1920–2013), rugby-administrateur en natuurkundige * [[Theuns Eloff]] (1955), voormalige rektor van die Noordwes-universiteit en gewese voorsitter van die F.W. de Klerk-stigting * [[Ernie Els]] (1969–), beroepsgholfspeler * [[Dawid Engela]] (1931–1967), uitsaaier, komponis en musikoloog * [[Jannie Engelbrecht]] (1938–), rugbyspeler * [[Frans Engelenburg]] (1863–1938), koerantredakteur * [[Stefan Enslin]] (1979-), skrywer en filmvervaardiger * [[Daniël Jacobus Erasmus]] (1830–1913), politikus en waarnemende president van die [[ZAR]] * W.J. du P. Erlank ([[Eitemal]]) (1901–1984), skrywer, digter en vertaler * [[Louis Esterhuizen]] (1955–), digter * [[Willie Esterhuizen]] (1954–), akteur, skrywer, regisseur * [[Willie Esterhuyse]] (1936–), filosoof en politieke kommentator * [[Esmé Euvrard]] (1919–1993), radio-omroepster * [[Cromwell Everson]] (1924–1991), komponis (eerste Afrikaanse opera) * [[Elisabeth Eybers]] (1915–2007), digteres * [[Stephen Harry Eyssen]] (1890–1981), sanger en komponis == F == * [[Gawie Fagan]] (1925–2020), argitek, skrywer en fotograaf * [[Gideon Fagan]] (1904–1980), komponis en musiekhoof van die [[SAUK]] * [[Gwen Fagan]] (1924-), skryfster en navorser * [[Henry Fagan]] (1889–1963), skrywer, parlementslid en hoofregter * [[Dorothea Fairbridge]] (1862–1931), gesaghebbende oor Kaapse geskiedenis en geboue * [[Stephanie Faure]] (1894–1961), aktrise, regisseuse en dramaturg * [[Charles Fensham]] (1925–1989), skrywer en akademikus * [[Jurie Ferreira]] (1921–2002), sanger * [[Nerina Ferreira]] (1921–2012), aktrise en linguïs * [[Abraham Fischer]] (1850–1913), eerste minister van die [[Oranjerivier-Kolonie]] * [[Bram Fischer]] (1908–1975), aktivis en vryheidstryder * [[Percy Fitzpatrick]] (1862–1931), skrywer, politikus en mynfinansier * [[Bruce Fordyce]] (1955–), maratonatleet * [[Jim Fouché]] (1898–1980), staatspresident van Suid-Afrika * [[Charles Fourie|Charles J. Fourie]] (1965–), dramaturg * [[Johan Fourie]] (1959–), middelafstandatleet * [[Jopie Fourie]] (1878–1914), tereggestelde rebelleleier * [[Pieter Fourie]] (1940–), dramaturg * [[Revel Fox]] (1924–2004), argitek * [[John Fraser|John George Fraser]] (1840–1927), politikus * [[Pip Freedman]] (1925–2003), radiokomediant en filmakteur * [[Stephen Fry]] (1924–2002), rugbyspeler * [[Charles Fryer]] (1946–2014), skrywer en uitgewer * [[Athol Fugard]] (1932–), dramaturg == G == * [[John Gainsford]] (1938–2015), [[Springbokke|Springbokrugbyspeler]] * [[Lourens Geldenhuys|Louw Geldenhuys]] (1864–1929), goudprospekteerder en politikus * [[Danie Gerber]] (1958–), Springbokrugbyspeler * [[Theo Gerdener]] (1916–2013), politikus en skrywer * [[Jakes Gerwel]] (1946–2012), akademikus, maatskappydirekteur, direkteur-generaal in president [[Nelson Mandela]] se kantoor * [[Herschelle Gibbs]] (1974–), krieketspeler * [[Hermann Giliomee]] (1938–), historikus, skrywer en politieke kommentator * [[Frene Ginwala]] (1932–2023), politikus en joernalis * [[Angelo Gobbato]] (1943–), sanger en direkteur van opera * [[Bobby Godsell]] (1952–), mynbaas, sakeman en lid van die Nasionale Beplanningskommissie * [[David Goldblatt]] (1930–), kunsfotograaf * [[A.J.H. Goodwin]] (1900–1959), argeoloog * [[Anton Goosen]] (1946–), sanger en liedjieskrywer * [[Jeanne Goosen]] (1940–2020), skryfster * [[Retief Goosen]] (1969–), beroepsgholfspeler * [[Nadine Gordimer]] (1923–2014), skryfster en [[Nobelprys]]wenner * [[Jacobus Arnoldus Graaff]] (1863–1927), politikus * [[David Pieter de Villiers Graaff]] (1859–1913), politikus en sakeman * [[Johannes de Villiers Graaff]] (Jannie Graaff) (1928–2015), volkswelsynsekonoom * Sir [[De Villiers Graaff]] (1913–1999), politikus en opposisieleier * [[Stephen Gray]] (1941–), skrywer * [[Karen Zoid]] (1978–), rocksangeres en liedjieskryfster * [[Laurie Green]] (1900–1972), skrywer en joernalis * [[Eduard Greyling]] (1948–), balletdanser * [[Piet Greyling]] (1942–), rugbyspeler * [[Bruce Grobbelaar]] (1957–), sokkerspeler en -afrigter * [[Pieter W. Grobbelaar]] (1930–2013), navorser en skrywer van volksverhale en kinderboeke * [[P.G.W. Grobler]] (1873–1942), politikus en adviseur vir president [[Paul Kruger]] * [[A.P. Grové]] (1918–2004), letterkundige kritikus en taalkundige * [[Henriette Grové]] (1922–2009), skryfster en dramaturg * [[Stefans Grové]] (1922–2014), komponis en akademikus == H == * [[Joan Hambidge]] (1956–) digteres, literêre teoretikus en akademikus * [[Hendrik Hanekom]] (1896–1952), baanbreker van Afrikaanse toneel * [[Matilda Hanekom]] (1899–1977), aktrise en toneelpionier * [[Tilana Hanekom]] (1921–2002), aktrise * [[Chris Hani]] (1942–1993), leier in die swart bevrydingstryd * [[Anton Hartman]] (1918–1982), musikus en dirigent * [[Ronald Harwood]] (1934–), dramaturg en skrywer * [[Klasie Havenga]] (1882–1957), politikus * [[Willie Havenga]] (1924–2008), sokkerspeler * [[Dale Hayes]] (1952–), gholfspeler * [[Nicholas Haysom]] (1952–2026),prokureur, anti-apartheidsaktivis en diplomaat * [[Elaine Hayward]] (1924–1987), kunsskilder * [[Barry Heatlie|Fairy Heatlie]] (1872–1951), rugbyspeler * [[Hester Heese]] (1911–1992), skryfster * [[Kallie Heese]] (1910–1974), sielkundige en skrywer * [[Allan Hendrickse]] (1927–2005), predikant, politikus en aktivis * [[Anrich Herbst]] (1972–), televisie-akteur en stemkunstenaar * [[Sonja Herholdt]] (1952–), sangeres * [[Albert Hertzog]] (1899–1982), politikus * [[Barry Hertzog]] (1866–1942), eerste minister van Suid-Afrika * [[Chris Heunis]] (1927–2006), politikus en hervormer * [[Johan Heyns]] (1928–1994), teoloog en kerkhervormer * [[Katinka Heyns]] (1947–), aktrise en rolprentvervaardiger * [[Penny Heyns]] (1974–), Olimpiese swemkampioen * [[Rudolph Hiemstra]] (1912–2007), hoof van die [[Suid-Afrikaanse Weermag]] * [[Cecil Higgs]] (1898–1986), kunsskilder * [[Sias Hoffman]] (1807–1879), president van die [[Oranje-Vrystaat]] * [[Gray Hofmeyr]] (1949-), rolprent- en televisieregisseur * [[Hendrik Hofmeyr]] (1957–), komponis * [[Jan Hendrik Hofmeyr]] (Onze Jan) (1845–1909), politikus * [[Jannie Hofmeyr]] (1894–1948), politikus * [[Steve Hofmeyr]] (1964–), sanger en taalstryder * [[Bantu Holomisa]] (1955–), politikus * [[Janice Honeyman]] (1949–), vryskut-regisseuse vir verhoog en televisie * [[Thomas Ochse Honiball|T.O. Honiball]] (1905–1990), spotprent- en strokiesprenttekenaar * [[Gavin Hood]] (1963–), rolprentmaker * [[C.P. Hoogenhout]] (1843–1922), taalstryder * [[Henry Charles Hooper]] (1885–1957), eerste mens wat van [[Robbeneiland]] na [[Kaapstad]] geswem het * [[Christopher Hope]] (1944–), skrywer * [[Hassan Howa]] (1922–1992), krieketpromotor en kampvegter vir rassegelykheid in sport * [[Dulcie Howes]] (1908–1993), [[prima ballerina assoluta]] van SA ballet * [[André Huguenet]] (1906–1961), akteur * [[Daniel Hugo]] (1955–), digter, vertaler en radio-omroeper * [[Koos Human]] (1931–), uitgewer, rubriekskrywer en musiekkenner * [[Robbie Hunter]] (1977–), fietsryer * [[George Hunter]] (1927–2004), Olimpiese bokskampioen * [[Denis Hurley]] (1915–2004), Rooms-Katolieke aartsbiskop * [[Hans Huyssen]] (1964–), komponis == I == * [[Abdullah Ibrahim]] (1934–), pianis en komponis == J == * [[John Tengo Jabavu]] (1859–1921), politieke aktivis en redakteur van Suid-Afrika se eerste [[Xhosa]]-koerant * Sir [[Leander Starr Jameson]] (1853–1917), politikus en aanvoerder van die [[Jameson-inval]] in die [[ZAR]] * [[E.G. Jansen]] (1881–1959), politikus en goewerneur-generaal van die [[Unie van Suid-Afrika]] * [[Mabel Jansen]] (1889–1979), opvoedkundige, skryfster, joernalis, kultuurleier en baanbreker in die bevordering van [[Afrikaans]] * [[William John Murray Janson]] (1928–2002), teoloog * [[Abraham Jonker]] (1905–1966), skrywer, joernalis en politikus * [[Ingrid Jonker]] (1933–1965), digteres * [[Marius Jooste]] (1909–1982), joernalis, pershoof en sakeman * [[Danny Jordaan]] (1951–), president van die SA Sokkervereniging * [[Theuns Jordaan]] (1971–2021), Afrikaanse sanger * [[Helen Joseph]] (1905–1992), anti-apartheidsaktivis * [[André Joubert]] (1964–), rugbyspeler * [[Elsa Joubert]] (1922–), skryfster * [[John Joubert (komponis)|John Joubert]] (1927–2019), komponis en akademikus * [[Piet Joubert]] (1831–1900), ZAR-politikus == K == * [[Aryan Kaganoff]] (1964-), rolprentvervaardiger, skrywer en digter * [[John Kani]] (1943–), akteur en dramaturg * [[Anton Kannemeyer]] (Joe Dog) (1967–), komies-satiriese spotprenttekenaar * [[John Kannemeyer]] (1939–2011), skrywer, biograaf, literator en akademikus * [[Chris Karsten]] (1947–), joernalis en skrywer * [[Ronnie Kasrils]] (1938-), politikus * [[Ahmed Kathrada]] (1929–2017), aktivis en politieke gevangene * [[Bennie Keet]] (1885–1974), predikant, hoogleraar en Bybelvertaler * [[Rosa Keet]] (1945–), digteres * [[Jan Kemp]] (1872–1946), Boeregeneraal * [[Stephanie Kemp]] (1941–2023), anti-apartheidsaktivis * [[Willem Kempen]] (1909–1986), skrywer en linguïs * [[William Kentridge]] (1955–), kunsskilder * [[Sol Kerzner]] (1935–2020), kasinokoning en hotelmagnaat * [[John Daniel Kestell]] ([[Vader Kestell]]) (1854–1941), godsdiensleier * [[Leleti Khumalo]] (1970–), aktrise * [[Sibongile Khumalo]] (1957–), operasangeres * [[Karl Kielblock]] (1907–1991), skrywer van speur- en avontuurverhale * [[Olga Kirsch]] (1924–1997), digteres * [[Aggrey Klaaste]] (1940–2004), koerantredakteur * [[Peter Klatzow]] (1945–), komponis en akademikus * [[Hendrik Klopper]] (1903–1977), militêre bevelvoerder * [[Deon Knobel]] (1939–), skrywer en patoloog * [[Wilhelm Knobel]] (1935–1974), digter en skrywer * [[Kallie Knoetze]] (1953–), beroepsbokser * [[Adam Kok III]] (1811–1875), leier van die [[Griekwas]] * [[Marie Koopmans-de Wet]] (1834–1906), beskermvrou van die kunste * [[Piet Koornhof]] (1925–2007), politikus, hervormer en ambassadeur * [[Adrio König]] (1936–2022), teoloog * [[Gé Korsten]] (1927–1999), sanger en rolprentakteur * [[Gérard Korsten]] (1960–), violis en dirigent * [[Moses Kottler]] (1896–1977), skilder en beeldhouer * [[David Kramer]] (1951–), sanger en liedjieskrywer * [[Charlbi Dean|Charlbi Dean Kriek]] (1990–2022), akrise en model * [[Johan Kriek]] (1958–), tennisspeler * [[Anneline Kriel]] (1955–), skoonheidskoningin en Mej. Wêreld * [[Hernus Kriel]] (1941–2015), eerste premier van die demokratiesverkose Wes-Kaapse regering * [[Alice Krige]] (1954–), aktrise * [[Corné Krige]] (1975–), rugbyspeler * [[Uys Krige]] (1910–1987), digter, skrywer en dramaturg * [[Pieter Hendrik Kritzinger]] (1870–1930), Boeregeneraal * [[Antjie Krog]] (1952–), digteres en skryfster * [[Jannie Kruger]] (1908–1976), joernalis en voorsitter van die Publikasie-beheerraad * [[Jimmy Kruger]] (1917–1987), politikus * [[Paul Kruger]] (1825–1904), staatsman en president van die [[Zuid-Afrikaansche Republiek]] * [[Dawid Kruiper]] (c. 1941–2012), tradisionele geneser en leier van die Khomani San * Christoffel Hermanus Kühn ([[Mikro]]) (1903–1968), skrywer en digter * [[Mikro|W.O. Kühne]] (1924–1988), joernalis en skrywer van kinderliteratuur * [[Alf Kumalo]] (1930–2012), fotograaf * [[Taubie Kushlick]] (1910–1991), aktrise en dramaregisseuse * [[Ellen Kuzwayo]] (1914–2006), vroueregte-aktivis, politikus en skryfster == L == * [[Babs Laker]] (1926–1999), verhoog-, rolprent- en televisieaktrise * [[De Villiers Lamprecht]] (1942–), langafstandatleet * [[Don Lamprecht]] (1940–2009), verhoog- en televisieakteur * [[Sarie Lamprecht]] (1923–2005), klassieke en Liedersangeres * [[Tiger Lance]] (1940–2010), krieketspeler * [[Ruda Landman]] (1953–), televisiepersoonlikheid * [[C.J. Langenhoven]] ([[Sagmoedige Neelsie]]) (1873–1932), skrywer en politikus * [[Hilton Langenhoven]] (1983–), atleet en paralimpiese kampioen * [[Maggie Laubser]] (1886–1973), kunsskilder * [[Japie Laubscher]] (1919–1981), konsertinaspeler * [[Chad le Clos]] (1992–), kampioenswemmer * [[Robey Leibbrandt]] (1913–1966), [[Nazi]]saboteur * [[C. Louis Leipoldt]] (1880–1947), joernalis, skrywer en digter * [[Mosiuoa Lekota|Mosiuoa (Patrick) Lekota]] (1948–), politikus * [[Tony Leon]] (1956-), politikus, opposisieleier en ambassadeur * [[Don Leonard]] (1925–2002), rolprentakteur * [[Etienne Leroux]] (1922–1989), skrywer * [[Nataniël le Roux]] ([[Nataniël]]) (1962–), sanger, liedjieskrywer en vermaaklikheidskunstenaar * [[Willem Johannes Leyds]] (1859–1940), staatsekretaris van die ZAR * [[Freda Linde]] (1915–2013), skryfster en vertaler van kinderboeke * [[Vinny Lingham]], internet entrepeneur * [[Lippy Lipshitz]] (1903–1980), beeldhouer en kunsskilder * [[Helena Lochner]] (1892–1951), skryfster van kinderboeke * [[Bobby Locke]] (1917–1987), gholfspeler * [[Jacques Loots]] (1926–1991), regisseur en televisie-akteur * [[Sunette Loubser]] (1982–), vrouekrieketspeler * [[Albie Louw]] (1926–), pianis en sanger * [[Anna M. Louw]] (1913–2003), skryfster en [[Hertzogprys]]wenner * [[Eric Louw]] (1890–1988), politikus * [[Boy Louw]] (1906–1988), rugbyspeler * [[N.P. van Wyk Louw]] (1906–1970), digter, dramaturg en akademikus * [[Rob Louw]] (1955–), rugbyspeler * [[Truida Louw]] (1913–2004), aktrise en dramaregisseuse * [[W.E.G. Louw]] (1913–1980), joernalis, digter en akademikus * [[Albert Luthuli]] (1898–1967), president van die ANC en [[Nobelprys]]wenner * [[Louis Luyt]] (1932–2013), sakeman, politikus en rugbyadministrateur == M == * [[Hennie Maas]] (1942–2024), radio-omroeper * [[Graça Machel]] (1945–), filantroop en weduwee van [[Nelson Mandela]] * [[Winnie Madikizela-Mandela]] (1936–2018), aktivis, politikus en gewese vrou van [[Nelson Mandela]] * [[Peter Magubane]] (1932–2024), fotograaf * [[Esther Mahlangu]] (1935–), Ndebele-kunstenaar * [[Solomon Mahlangu]] (1956-–979), lid van die [[African National Congress]] (ANC) se militêre vleuel, [[Umkhonto we Sizwe]] (MK) * [[Mmusi Maimane]] (1980–), politikus en gewese opposisieleier * [[Miriam Makeba]] (1932–2008), gevierde sangeres * [[Daniël Francois Malan]] (1874–1959), teoloog, koerantredakteur en eerste minister van Suid-Afrika * [[François Stephanus Malan]] (F.S. Malan) (1871–1941), president van die senaat, kabinetsminister * [[Magnus Malan]] (1930–2001), militêre bevelvoerder en politikus * [[Petronel Malan]] (1976–), konsertpianis * [[Rian Malan]] (1954–), skrywer en joernalis * [[Sailor Malan]] (1910–1963), oorlogsheld * [[Julius Malema]] (1981–), politikus en aktivis * [[D.F. Malherbe]] (1881–1969), digter, skrywer en dramaturg * [[F.E.J. (Fransie) Malherbe]] (1894–1979), literêre kritikus en skrywer van werke oor [[Afrikaanse]] en [[Hollands]]e literatuur * [[Nelson Mandela]] (1918–2013), eerste staatshoof van die volledig demokratiese Suid-Afrika en [[Nobelprys]]wenner * [[Trevor Manuel]] (1956–), politikus * [[Buks Marais]] (1927–1996), rugbyspeler * [[Eugene Marais]] (1871–1936), skrywer, digter en natuurkundige * [[Hannes Marais]] (1941–), rugbyspeler * [[Jaap Marais]] (1922–2000), politikus * [[Johannes Stephanus Marais|Jan S. Marais]] (1919–2009), bankier en sakeman * [[Jannie Marais|Johannes H. Marais]] (1851–1915), diamantmagnaat, filantroop en taalstryder * [[Loftus Marais]] (1982–), digter * [[Stephanus le Roux Marais]] (1896–1979), komponis * [[Lucas Maree]] (1952–2011), sanger en liedjieskrywer * [[Sydney Maree]] (1956–), middelafstandatleet * [[Gerrit Maritz]] (1798–1838), Voortrekkerleier * [[Manie Maritz]] (1876–1940), militêre bevelvoerder * [[Oubaas Markötter]] (1878–1957), rugbyspeler, -keurder en -afrigter * [[Joseph Marks]] (1936–2011), politieke aktivis en parlementslid * [[Sammy Marks]] (1843–1920), nyweraar en finansier * [[Peter Martens]] (1971–), tjellis en direkteur van die [[Stellenbosse Internasionale Kamermusiekfees]] * [[Franz Marx]] (1942–2021), akteur en draaiboekskrywer * [[Hugh Masekela]] (1939–). sanger, musikant en komponis * [[Victor Matfield]] (1977–), rugbyspeler * [[Don Mattera]] (1935–2022), digter en skrywer * [[Dalene Matthee]] (1938–2005), skryfster * [[Dave Matthews]] (1967–), musikant en akteur * [[Zachariah Keodirelang Matthews]] (1901–1968),akademikus en politieke aktivis * [[Mandisa Maya]] (1964–), eerste vroulike adjunkhoofregter van die Grondwetlike Hof van Suid-Afrika * [[Azaria Mbatha]] (1941 -), kunstenaar * [[Govan Mbeki]] (1910–2001), politikus * [[Moeletsi Mbeki]] (1945–), politieke ekonoom en analis * [[Thabo Mbeki]] (1942–), tweede staatshoof van die volledig demokratiese Suid-Afrika * [[Ray McCauley]] (1949–), geestelike leier * [[Frew McMillan]] (1942–), tennisspeler * [[Johannes Meintjes]] (1923–1980), kunsskilder en skrywer * [[Laurens Meintjes]] (1868–1941) fietsryer * [[George Meiring]] (1939–), hoof van die Suid-Afrikaanse Weermag * [[Hannes Meiring]] (1934–2010), skilder, argitek en bewaarder van argitektoniese erfenis * [[Lizz Meiring]] (1961–), aktrise, regisseuse en kunsaktivis * [[Frank Mellish]] (1897–1965), rugbyspeler * [[Alan Melville]] (1910–1983), krieketspeler * [[Esther Mentz]] (1911–1986), operasangeres en aktrise * [[Hans Merensky]] (1871–1952), geoloog en mynpionier * [[John X. Merriman]] (1841–1926), laaste eerste minister van die [[Kaapkolonie]] * [[Louis Henri Meurant]] ([[Klaas Waarzegger]]), (1811/12–1893), skrywer en protagonis van Afrikaans as geskrewe taal * [[Carl Walter Meyer]] (196–2917), skilder * [[Deon Meyer]] (1958–), skrywer * [[Elana Meyer]] (1966–), langafstandatleet * [[Lucas Meyer]] (1846–1902), soldaat en politikus * [[Piet Meyer]] (1909–1984),voorsitter van die Afrikaner Broederbond * [[Roelf Meyer]] (1947–), politikus en onderhandelaar by [[Onderhandelinge om apartheid te beëindig|KODESA]] * [[Sarah Gertrude Millin]] (1889–1968), skryfster * [[Greg Minnaar]] (1981–), fietsryer * [[Phumzile Mlambo-Ngcuka]] (1955–), onder-sekretarisgeneraal van die [[Verenigde Nasies]] en voormalige adjunkpresident van [[Suid-Afrika]] * [[Makobo Constance]] [[Modjadji]] VI, (1978–2005), reënkoningin van die [[Balobedu]]volk * [[Gerard Moerdijk]] (1890–1958), argitek en ontwerper van die [[Voortrekkermonument]] * [[Mogoeng Mogoeng]] (1961–), voormalige hoofregter van die Grondwetlike Hof * Sir [[James Molteno|James Tennant Molteno]] (1865–1936), eerste Speaker van die [[Unie]]parlement * [[Jannie Momberg]] (1938–2011), sport-administrateur, politikus en ambassadeur * Sir [[Frederick Robert Moor]] (1853–1927), politikus * [[Ike Moriz]] (1972–), sanger en liedjieskrywer * [[Moshoeshoe]] (Mosjesj) (1790–1870), opperhoof van die [[Basotho]]volk * [[Nthato Motlana]] (1925–2008), sakeman, geneesheer en anti-apartheidsaktivis. * [[Kgalema Motlanthe]] (1949–), derde staatshoof van die voldemokratiese [[Suid-Afrika]] * [[Patrice Motsepe]] (1962–), sakeman * [[Karen Muir]] (1952–2013), swemkampioen * [[Connie Mulder]] (1925–1988), politikus * [[Corné Mulder]] (1961–), politikus * [[Pieter Mulder]] (1951–), politikus * [[Elise Muller]] (1919–1985), skryfster en uitgewer * [[Hennie Muller]] (1922–1977), rugbyspeler * [[Hilgard Muller]] (1914–1985), diplomaat en politikus * [[Petra Müller]] (1935–), digteres en skryfster * [[Andrew Murray]] (1828–1917), godsdienstige leier * [[Elon Musk]] (1971–), entrepreneur * [[Patrick Mynhardt]] (1932–2007), akteur * [[Siegfried Mynhardt]] (1906–1996), akteur * [[Mzilikazi]] ([[Silkaats]]) (c. 1790–1868), koning van die [[Matabele]] == N == * [[Marita Napier]] (1939–2004), operasangeres * [[Wilfrid Napier]] (1941–), Rooms-Katolieke aartsbiskop * [[Alaric Naudé]] , professor, taalkundige, skrywer, menseregte-aktivis * [[Beyers Naudé]] (1915–2004), teoloog en anti-apartheidsaktivis * [[Stefan Meiring Naudé]] (1905–1985), skrywer en fisikus * [[Tom Naudé]] (1889–1969), politikus en waarnemende staatspresident * [[Pieter Naudé]] (1869–1941), kunsskilder * [[Wena Naudé]] (1905–1978), aktrise * [[Lothar Neethling]] (1935–2005), polisiebevelvoerder * [[Ryk Neethling]] (1977–), olimpiese swemmer * [[Anna Neethling-Pohl]] (1906–1992), verhoogaktrise en radio-persoonlikheid * [[Rudi Neitz]] (1934–2002), sanger * [[Anton Nel]] (1961–), pianis * [[Gert Cornelius Nel]] (1885–1950), botanikus * [[Gert Vlok Nel]] (1963–), digter * [[Phil Nel|Philip J. Nel]] (1902–1984), rugbyspeler * Sonia Aletta Nel ([[Nianell]]) (1971–), sangeres * Cora Nell ([[Cora Marie]]) (1953–1994), sangeres * [[Kirsten Neuschäfer]] (1982-), seiljagvaarder * [[Jordan Kush Ngubane]] (1917–1985), skrywer en joernalis * [[Sifiso Nhlapo]] (1987–), BMX-ryer * [[William Nicol]] (1887–1967), teoloog en administrateur van [[Transvaal]] * [[Carl Niehaus]] (1959–), teoloog, skrywer en anti-apartheid aktivis * [[Dana Niehaus]] (1918–1995), omroeper, rolprent- en televisie-akteur * [[G.S. Nienaber]] (1903–1994), letterkundige kritikus en akademikus * [[P.J. Nienaber|Petrus Nienaber]] (1910–1995), skrywer en letterkundige * [[Trevor Noah]] (1984-), komediant en TV-ankerman * [[Eric Nobbs]] (1954–2022), akteur * [[Syd Nomis]] (1941–2018), rugbyspeler * [[Christopher Nupen]] (1935–2023), filmmaker == O == * [[Danie Odendaal]] (1947–2024), skrywer, TV-vervaardiger en -regisseur * [[Vincent Oliphant]] (1954–), digter * [[Fanie Olivier]] (1949–), digter * [[Gerrit Olivier]] (1935–), akademikus en diplomaat * [[Harm Oost]] (1877–1964), joernalis, skrywer en politikus * [[Louis Oosthuizen]] (1982–), gholfspeler * [[Marthinus Jacobus Oosthuizen]] (1818–1897), Voortrekkerleier * Sir [[Ernest Oppenheimer]] (1880–1957), goud- en diamantmagnaat, finansier en filantroop * [[Harry Oppenheimer]] (1908–2000), sakeman en mynmagnaat * [[Nicky Oppenheimer]] (1945–), sakeman en filantroop * [[Deon Opperman]] (1962–), dramaturg * [[D.J. Opperman]] (1914–1985), digter, literator en akademikus * [[Frank Opperman]] (1960–), akteur * [[Bennie Osler]] (1901–1962), rugbyspeler == P == * [[Arnoldus Pannevis]] (1838–1884), taalstryder * [[William (Bill) Papas]] (1927–2000), politieke spotprenttekenaar, skrywer en illustreerder * [[Alan Paton]] (1903–1988), skrywer en politieke aktivis * Louis Andreas Pepler ([[Bok van Blerk]]) (1978–), sanger * [[Taliep Petersen]] (1950–2006), sanger, komponis en musiekregisseur * [[S.V. Petersen]] (1914–1987), digter * [[Lionel Peterson]] (1947–2022), sanger * [[George Pemba]] (1912-2001), skilder * [[Mpho Phalatse]] ̪(1977–), politikus * [[P.J. Philander]] (1921–2006), skrywer en digter * [[Soli Philander]] (1961–2026), akteur, aktivis, komediant, regisseur, televisie-aanbieder en radiopersoonlikheid * Sir [[Lionel Phillips]] (1854–1936), mynbaas en voorsitter van die [[Kamer van Mynwese]] * [[Mathews Phosa]] (1952–), politikus en aktivis * Andries Albertus Pienaar ([[Sangiro]]) (1894–1979), skrywer, rolprentregisseur en wildbewaarder * [[A.J. (Sport) Pienaar]] (1884–1953), voorsitter van die [[Suid-Afrikaanse Rugbyraad]] en van die [[S.A. Krieketvereniging]] * [[Dan Pienaar]] (1893–1942), militêre bevelvoerder * [[Francois Pienaar]] (1967–), rugbyspeler * [[P. de V. Pienaar|Pierre de Villiers Pienaar]] (1904–1978), skrywer, leksikograaf en akademikus * [[Schalk Pienaar (joernalis)|Schalk Pienaar]] (1916–1978), politieke joernalis en koerantredakteur * [[Steven Pienaar]] (1982–), sokkerspeler * [[T.B. Pienaar]] (1888–1960), rugbyspeler * [[Henk Pierneef]] (1886–1957), kunsskilder * [[Mark Pilgrim]] (1969–2023), radio en televise aanbieder * [[Oswald Pirow]] (1890–1959), regsgeleerde en politikus * [[Micki Pistorius]] (1961–), misdaadprofileerder vir die [[Suid-Afrikaanse Polisiediens]] * [[Oscar Pistorius]] (1986–), gewese paralimpiese kampioen, gevonnisde moordenaar * [[Sol Plaatje]] (1877–1932), joernalis, vertaler en politieke aktivis * [[Gary Player]] (1935–), beroepsgholfspeler * [[Ian Player]] (1927–2014), bewaringskundige * [[Mev. Ples]] (2,05 miljoen jaar gelede), die volledigste kopbeen van ’n ''Australopithecus africanus'' wat nog in Suid-Afrika ontdek is * [[William Plomer]] (1903–1973), skrywer en digter * [[Carla Pohl]] (1942–), operasangeres * [[Pieter Huntley Carlisle Pohl]] (1874–1964), toneelpionier * [[Graeme Pollock]] (1944–), krieketspeler * [[Peter Pollock]] (1941–), krieketspeler * [[Shaun Pollock]] (1973–), krieketspeler * [[Dirk Postma]] (1818–1890), grondlegger van die [[Gereformeerde Kerk]] in [[Suid-Afrika]] * [[Ferdinand Postma]] (1879–1950), eerste rektor van die [[Potchefstroomse Universiteit vir C.H.O.]] * [[Willem Postma]] ([[Dr. O'Kulis]]) (1874–1920), predikant en skrywer * [[Andries Hendrik Potgieter]] (1792–1852), Voortrekkerleier * [[Gert Potgieter (atleet)|Gert Potgieter]] (1937–), olimpiese atleet * [[Gert Potgieter]] (1929–1977), sanger * [[Alexis Preller]] (1911–1975), kunsskilder * [[Gustav Preller]] (1875–1943), joernalis, skrywer en historikus * [[Andries Pretorius]] (1798–1853), Voortrekker-leier * [[Marthinus Wessel Pretorius]] (1819–1901), President van die [[Zuid-Afrikaansche Republiek]] * [[Wessel Pretorius]] (1949–2012), Afrikaanse digter en prosaskrywer * [[Koos Prinsloo]] (1957–1994), skrywer * [[Marthinus Prinsloo]] (1838–1903), Boere-generaal * [[Sandra Prinsloo]] (1948–), aktrise * [[Mike Procter]] (1946–2024), krieketspeler en wedstrydskeidsregter * [[Juliet Prowse]] (1936–1996), danseres == Q == * [[Percy Qoboza]] (1938–1988), joernalis en skrywer == R == * [[Eckard Rabe]] (1948–), rolprent- en televisie-akteur * [[Lizette Rabe]] (1957–), joernalis en dosent * [[Jan Rabie]] (1920–2001), skrywer en digter * [[Ralph Rabie]] ([[Johannes Kerkorrel]]) (1960–2002), sanger en liedjieskrywer * [[Amichand Rajbansi]] (1942–2011), politikus * [[Thomas Rajna]] (1928–), komponis en akademikus * [[Cyril Ramaphosa]] (1952–), sakeman, politikus en president van Suid-Afrika * [[Maria Ramos]] (1959–), oud-direkteur-generaal van die Nasionale Tesourie en bankhoof * [[Mamphela Ramphele]] (1947–), aktivis, akademikus en sakevrou * [[Laurika Rauch]] (1950–), sangeres * [[Fanus Rautenbach]] (1928–2011), radio-omroeper en skrywer * [[Jans Rautenbach]] (1936–), rolprentmaker * [[Vause Raw]] (1921–2001), politikus * [[Deneys Reitz]] (1882–1944), soldaat en politikus * [[F.W. Reitz]] (1844–1934), President van die Republiek van die [[Oranje-Vrystaat]] * [[Leila Reitz]] (1887–1959), eerste vroulike Volksraadslid * [[Ihron Rensburg]] (1960–), vise-kanselier van die [[Universiteit van Johannesburg]] * [[Emma Renzi]] (1926–), operasangeres * [[Piet Retief]] (1780–1838), Voortrekkerleier * [[George Rex]] (1765–1839), Kaapse entrepreneur en grondlegger van [[Knysna]] * [[Cecil John Rhodes]] (1853–1902), Kaapse eerste minister, imperialis en diamantmagnaat * [[Jonty Rhodes]] (1969–), krieketspeler * [[Eschel Rhoodie]] (1933–1993), bekend om sy rol in die Inligting-skandaal * [[Johann Friedrich Bernhard Rissik|Johann Rissik]] (1857–1925), landmeter * [[Richard Rive]] (1931–1989), skrywer * [[Austin Roberts]] (1883–1948), dierkundige en ornitoloog * [[Barry Ronge]] (1948–2022), rubriekskrywer en joernalis * [[Ilse Roos]] (1965–), aktrise en sangeres * [[Paul Roos]] (1888–1948), rugbyspeler * [[Tielman Roos]] (1879–1935), politikus * [[Alexander Rose-Innes]] (1915–1996), kunsskilder * Sir [[James Rose-Innes]] (1855–1942), hoofregter van Suid-Afrika * [[Eric Rosenthal]] (1905–1983), skrywer en historikus * [[Cobus Rossouw]] (1933–), verhoog-, televisie- en rolprentakteur * [[Ina Rousseau]] (1926–2005), digteres en kortverhaalskryfster * [[Leon Rousseau]] (1931–), skrywer en uitgewer * [[Maria Elizabeth Rothman]] (M.E.R.) (1875–1975), skryfster en joernalis * [[Mannetjies Roux]] (1939–), rugbyspeler * [[Anton Rupert]] (1916–2006), sakeman, erfenisbewaarder, filantroop en natuurkundige * [[Johann Rupert]] (1950–), sakeman * [[Rona Rupert]] (1934–1995), skryfster == S == * [[Albie Sachs]] (1935–), aktivis en regter van die grondwetlike hof * [[Jan L. Sadie]] (1918–2005), skrywer en hoogleraar in ekonomie * [[Corrie Sanders]] (1966–2012), bokser * [[Jacobus Wilhelmus Sauer]] (1850–1913), politikus * [[Paul Sauer]] (1898–1976), politikus * [[Thomas Scanlen]] (1834–1912), politikus * [[Leonard Schach]] (1918–1996), teaterregisseur, verhoogdirekteur en entrepreneur * [[Jody Scheckter]] (1950–), motorrenjaer * [[Gideon Scheepers]] (1878–1902), Boere-militêre leier en heliografis * [[Alwyn Schlebusch]] (1917–2008), vise-staatspresident van Suid-Afrika * [[Stan Schmidt]] (1936–2019), karateka en akteur * [[Ben Schoeman]] (1905–1986), politikus * [[Haas Schoeman]] (1940–2006), rugbyspeler * [[Hendrik Schoeman]] (1927–1995), plaasboer en politikus * [[Karel Schoeman]] (1939–2017), skrywer * [[P.J. Schoeman]] (1904–1988), skrywer van boeke oor Suid-Afrika se inheemse bevolking * [[Roland Mark Schoeman]] (1980–), olimpiese swemmer * [[Stephanus Schoeman]] (1810–1890), kommandant-generaal en waarnemende staatspresident, [[ZAR]] * [[G.D. Scholtz]] (1905–1983), geskiedkundige, skrywer en koerantredakteur * [[Leopold Scholtz]] (1948–2022), historikus, akademikus, skrywer en joernalis * [[Johannes du Plessis Scholtz]] (1900–1990), skrywer, taalhistorikus en kunsversamelaar * [[Merwe Scholtz]] (1924–2005), skrywer, digter en akademikus * [[P.C. Schoonees]] (1891–1970), skrywer en leksikograaf * [[Olive Schreiner]] (1855–1920), skryfster * [[William Philip Schreiner]] (1857–1919), eerste minister van die [[Kaapkolonie]] * [[Mike Schüssler]] (1962–2022), ekonoom * [[Leon Schuster]] (1951–), akteur, sanger en rolprentmaker * [[Harry Schwarz]] (1924–2010), politikus en ambassadeur * [[Gerard Sekoto]] (1913–1993), kunsskilder en musikant * [[Divan Serfontein]] (1954–), rugbyspeler * [[Dot Serfontein]] (1925–), skryfster * [[Mongane Wally Serote]] (s.a.), digter en anti-apartheidsaktivis * [[Tokyo Sexwale]] (1953–), politikus en sakeman * [[Shaka]] (ongeveer 1787–1828), koning van die [[Zoeloes]] * [[Hal Shaper]] (1931–2004), liriekskrywer en uitgewer * [[Jonathan Shapiro]] ([[Zapiro]]) (1958-), spotprenttekenaar * [[Min Shaw]] (1934–), sangeres * [[Antony Sher]] (1949–), akteur * [[Mark Shuttleworth]] (1973–), entrepreneur en ruimtetoeris * [[Conrad Sidego]] (1942–), joernalis en ambassadeur * [[Anant Singh]] (1956–), rolprentmaker en -regisseur * [[Walter Sisulu]] (1912–2003), anti-apartheidsaktivis * [[Frederik van Zyl Slabbert]] (1940–2010), akademikus, politikus en opposisieleier * [[Wicus Slabbert]] (1941-), operasanger * [[Dan Sleigh]] (1938–2023), skrywer en digter * [[Adam Small]] (1936–2016), skrywer en digter * [[Johan Arnold Smellekamp]] (1812–1866), handelspionier in die Boere-republieke * [[Joe Slovo]] (1926–1995), politikus en aktivis * [[Thomas Smartt]] (1858–1929), politikus * [[Bartho Smit]] (1924–1987), dramaturg, skrywer, regisseur en uitgewer * [[Berta Smit]] (1926–1997), digteres * [[Erasmus Smit]] (1778–1863), geestelike leier van die Voortrekkers * [[John Smit]] (1978–), rugbyspeler * [[Linda Smit]] (1950–), danseres * [[Nicolas Jacobus Smit]] (1837–1896), vise-president van die [[ZAR]] en Boere-generaal * [[Graeme Smith]] (1981–), krieketspeler * [[Johannes J. Smith]] (1883–1949), taalkundige * [[J.L.B. Smith]] (1897–1968), igtioloog en identifiseerder van die [[selakant]] * [[Le Roux Smith Le Roux]] (1914–1963), muurskilder en kunshandelaar * [[Pauline Smith]] (1882–1959), skryfster * [[Topsy Smith]] (1914–1985), skrywer van jeugverhale * [[Wilbur Smith]] (1933–2021), skrywer * [[William Alexander Smith]] (1905–1955), olimpiese bokskampioen * [[Danie Smuts]] (1925–2003), radio-omroeper en rolprent- en televisieakteur * [[Jan Smuts]] (1870–1950), veldmaarskalk en eerste minister van Suid-Afrika * [[Johannes Smuts]] (1785–1869), staatsamptenaar, sakeman en die tweede burgemeester van Kaapstad * [[Dana Snyman]] (1963-), joernalis en skrywer * [[Wilna Snyman]] (1935–), verhoog- en televisie-aktrise * [[Robert Sobukwe]] (1924–1978), politikus, stigter van die [[Pan Africanist Congress]] * [[Saul Solomon]] (1817–1892), politikus * [[Enoch Sontonga]] (1873–1905), komponis van [[Nkosi Sikelel iAfrika]] * [[Patrick Soon-Shiong]] (1952–), oorplantingschirurg, miljardêr-sakeman, biowetenskaplike en media-eienaar * [[Allister Sparks]] (1933–2016), skrywer, joernalis en politieke kommentator * [[Jan Spies]] (1936–1996), storieverteller, joernalis en akademikus * [[Lina Spies]] (1939–), digteres en akademikus * [[Phyllis Spira]] (1943–2008), [[prima ballerina assoluta]] van SA ballet * [[Frank Staff]] (1918–1971), balletdanser, choreograaf en regisseur * [[Charles Stallard]] (1871–1971), politikus en soldaat * [[Burry Stander]] (1987–2013), fietsryer * [[Zanne Stapelberg]] (1977–), operasangeres * [[Johan Stemmet]] (1952–), sanger en televisiepersoonlikheid * [[Irma Stern]] (1894–1966), kunsskilder * [[Laurie Stevens]] (1913–1989), olimpiese bokser * [[Christa Steyn]] (1958–2012), sangeres en komponis * [[Colin Steyn]] (1887–1959), regsgeleerde en politikus * [[Dale Steyn]] (1983–), krieketspeler * [[Douw Steyn]] (1952–2025), Suid-Afrikaanse miljardêr-sakeman * [[Jaap Steyn]] (1938–2021), kultuurhistorikus, joernalis en skrywer * [[Marais Steyn]] (1915–1998), politikus en ambassadeur * [[Marthinus Theunis Steyn]] (1857–1916), president van die Republiek van die [[Oranje-Vrystaat]] * [[Rachel Isabella Steyn]] (1865–1955), vroueleier en eggenote van president M.T. Steyn * [[Coert Steynberg]] (1905–1982), beeldhouer * [[Klaas Steytler]] (1922–1998), joernalis, skrywer en uitgewer * [[DJ Warras|Warrick Stock]] (1985–2025), platejoggie (DJ), radio- en televisie-aanbieder, podsendingmaker en entrepreneur. * Sir [[Andries Stockenström]] (1792–1864), luitenant-goewerneur van [[Brits-Kaffrarië]] * [[Wilma Stockenström]] (1933–), skryfster en aktrise * [[H.G. Stoker]] (1899–1993), Calvinistiese filosoof * [[Herman Stoop]] (1977–), radio-omroeper, sanger en akteur * [[Koos Strauss]] (1900–1990), [[Verenigde Party]]-leier * [[Rolene Strauss]] (1992–), Mej. Wêreld 2014 * [[Myburgh Streicher]] (1928–2005), politikus * [[J.G. Strijdom]] (1893–1958), Eerste Minister van Suid-Afrika * [[Amanda Strydom]] (1956–), sanger, liedjieskrywer en kabaretkunstenaar * [[Eric Sturgess]] (1920–2004), tennisspeler en wenner van ses [[Grand Slam]] dubbeltitels * [[Richard Stuttaford]] (1870–1945), politikus en sakeman * [[Dawid Stuurman]] (c. 1773–1830), laaste hoofman van die [[Khoikhoi]]-volk * [[Shaleen Surtie-Richards]] (1955–2021), TV- en rolprentaktrise * [[Hendrik Susan]] (1903–1963), violis en Boereorkes-leier * [[Helen Suzman]] (1917–2009), aktivis en politikus * [[Nic Swanepoel]] (1940–1998), radio- en TV-persoonlikheid en dramaregisseur * [[Edwin (Ted) Swales]] (1915–1945), vegvlieënier en oorlogsheld * [[C.R. Swart|Charles Robberts (Blackie) Swart]] (1894–1982), staatspresident van Suid-Afrika * [[Francois Swart]] (1938–1994), akteur, regisseur en akademikus * [[Hendrik Swellengrebel]] (1700–1760), enigste Kaaps-Hollandse goewerneur wat in die Kaap gebore is * [[Nico Schamrel]] (1959–), Afrikaanse skrywer, pubiseerder en aktivis == T == * [[Désirée Talbot]] (1926–), operasangeres * [[Adam Tas]] (1668–1722), burgerregte-stryder * [[Dali Tambo]] (1951–), TV- en mediapersoonlikheid, stigter van die organisasie [[Artists Against Apartheid]] * [[Oliver Tambo]] (1917–1993), president van die ANC * [[Len Taunyane]] (1880s–na 1904), baan- en veldatleet * [[Herbie Taylor]] (1889–1973), krieketspeler * [[Roelof Temmingh]] (1946–2012), komponis en orrelis * [[Sampie Terreblanche]] (1933–), skrywer en akademikus * [[Eugène Terre’Blanche]] (1941–2010), [[AWB]]-leier en voorstander van die herinstelling van die Boere-republieke * [[Charles te Water|Charles Theodor Te Water]] (1887–1964), politikus, diplomaat en president van die Vergadering van die [[Volkerebond]] * [[George McCall Theal]] (1837–1919), historikus, argivaris en genealoog * [[Charlize Theron]] (1975–), rolprentaktrise * [[Danie Theron]] (1872–1900), Boeresoldaat en verkenner * [[Erica Theron]] (1907–1990), sosioloog * [[Dingaan Thobela]] (1966–2024), bokser * [[Louis Thibault|Louis Michel Thibault]] (1750–1815), argitek en ingenieur * [[H.B. Thom]] (1905–1983), rektor van die Universiteit van Stellenbosch * [[Abadin Tadia Tjoessoep]] ([[Sjeik Josef]]) (1626–1699), grondlegger van [[Islam]] in Suid-Afrika * [[Dire Tladi]] (1975-), regsgeleerde * [[Phillip Tobias]] (1925–2012), paleontoloog * [[Barend J. Toerien]] (1921–2009), digter * [[Pieter Toerien]] (1945–), teater-impresario * [[J.R.R. Tolkien]] (1892–1973), skrywer, digter en filoloog * [[Andries Treurnicht]] (1921–1993), teoloog en politikus * [[Carel Trichardt]] (1939–), akteur en universiteitsdosent * [[Carolus Tregardt]] (1811–1901), ontdekkingsreisiger en Voortrekker * [[Louis Trichardt]] (1783–1838), Voortrekkerleier * [[Elizabeth Triegaardt]] (1943–), hoof van balletskool aan die [[Universiteit van Kaapstad]] * [[Ryk Tulbagh]] (1699–1771), goewerneur van die Kaap-kolonie * [[Rick Turner]] (1941–1978), akademikus en anti-apartheidsaktivis * [[Desmond Tutu]] (1931–), aartsbiskop, voorsitter van die [[Waarheids- en Versoeningskommissie]] en Nobel-pryswenner * [[Tyla]] (2002-), Sangeres == U == * [[Dirkie Uys]] (1823–1838), Voortrekkerseun en -held * [[Jamie Uys]] (1921–1996), rolprentmaker * [[Piet Uys]] (1797–1838), Voortrekkerleier * [[Pieter-Dirk Uys]] (1945–), dramaturg, akteur en satirikus * [[Stanley Uys]] (1922–2014), joernalis * [[Tessa Uys]] (1948–), pianiste == V == * [[Edwill van Aarde]] (1938–2024), radio-omroeper * [[Joan van Arckel]] (1640–1666), eerste predikant in Suid-Afrika * [[Madeleine van Biljon]] (1928–2010), joernalis en skryfster * [[Willem van Biljon]] (1825–), ouderling * [[Hendrik van Blerk]] (Oom Hendrik) (1915–2010), skrywer en digter * [[Jochem van Bruggen]] (1881–1957), skrywer * [[Willem van den Berg]] (1916–1952), skrywer * [[Gert van den Bergh]] (1920–1968), akteur * [[Regardt van den Bergh]] (1952–), akteur, draaiboekskrywer en rolprentregisseur * [[C.M. van den Heever]] (1902–1957), skrywer en [[Hertzogprys]]wenner * [[Leonora van den Heever]] (1926–2025), eerste vroulike regter in Suid-Afrika * [[Toon van den Heever]] (1894–1956), digter * [[Hendrik van der Bijl]] (1887–1948), ingenieur en nyweraar * [[Vintcent van der Bijl]] (1948–), krieketspeler * [[Dirk van der Hoff]] (1814–1881), stigter van die [[Hervormde Kerk]] in Suid-Afrika * [[Eghard van der Hoven]] (1922–2006), akteur en direkteur van [[TRUK]] * [[Gottlieb Wilhelm Anthonie van der Lingen|G.W.A. van der Lingen]] (1829–1869), predikant, taalstryder en onderwyspionier * [[H.J.J.M. van der Merwe]] (1913–1974), taalkundige en eerste dosent in Afrikaans aan die [[Universiteit van Suid-Afrika]] * [[Izak van der Merwe]] ([[Boerneef]]) (1897–1967), skrywer en digter * [[Koos van der Merwe]] (1937–), politikus * [[N.J. van der Merwe|Nicolaas Johannes van der Merwe]] (1888–1940), stigter van die [[Voortrekker-beweging]] * [[Sarel van der Merwe]] (1946–), renjaer * [[Tolla van der Merwe]] (1943–2000), storieverteller * Sir [[Laurens van der Post]] (1906–1996), skrywer en filosoof * [[Richard Ernest van der Ross]] (1921–), onderwyskundige en akademikus * [[Johann van der Sandt]] (1966–), koorleier, dirigent en musiekopvoeder * [[Simon van der Stel]] (1639–1712), laaste kommandeur en eerste goewerneur van die Kaapkolonie * [[Willem Adriaan van der Stel]] (1664–1733), goewerneur van die Kaapkolonie * [[Marita van der Vyver]] (1958–), skryfster * [[Deon van der Walt]] (1958–2005), operasanger * [[Niel van der Watt]] (1962–), komponis * [[Joost van der Westhuizen]] (1971–2017), Springbokrugbyspeler * [[Jan-Hendrik van der Westhuizen]] (1982–) eerste Suid-Afrikaanse sjef wat 'n Michelin-ster verower * [[Minki van der Westhuizen]] (1984–), internasionale model * [[Péter Louis van Dijk]] (1953–), komponis * [[Hendrik Johannes van Eck|Hendrik van Eck]] (1902–1970), stigter van staatskorporasies * [[Maurice van Essche]] (1906–1977), kunsskilder en -leermeester * [[Tanya van Graan]] (1983–), model en aktrise * [[Etienne van Heerden]] (1954–), skrywer * [[Ernst van Heerden]] (1916–1997), digter en skrywer * [[Hans van Heerden]] (1935–2023), operasanger * [[Moaner van Heerden]] (1951–), Springbokrugbyspeler * [[Adriaan van Jaarsveld]] (1745–1803), Boerekommandant in die [[Eerste Grensoorlog]] * [[Ernst van Jaarsveld]] (1953–), botanikus * [[Floors van Jaarsveld]] (1922–1995), geskiedkundige * [[Johannes van Melle]] (1887–1953), skrywer * [[Hanlie van Niekerk]] (1927–2005), operasangeres * [[Louis van Niekerk]] (1935–), akteur en regisseur * [[Marlene van Niekerk]] (1934–), skrywer * [[Leon van Nierop]] (1953–), omroeper, skrywer en rolprentresensent * [[Pierre van Pletzen]] (1952–), akteur en regisseur * [[John van Reenen]] (1947–2018), atleet * [[Rykie van Reenen]] (1923–2003), joernalis en skrywer * [[Brumilda van Rensburg]] (1956–), aktrise * [[Hans van Rensburg]] (1898–1966), regsgeleerde en leier van die [[Ossewa-Brandwag]] * [[Louis van Rensburg]] (1944–2012), sanger, komponis en liedjieskrywer * [[Manie van Rensburg]] (1945–1993), rolprentvervaardiger * [[Siener van Rensburg]] (1864–1926), mistikus * [[Pierre van Ryneveld]] (1891–1972), militêre bevelvoerder * [[Marthinus van Schalkwyk]] (1959–), leier van die [[Nuwe Nasionale Party]] en later minister in die ANC-regering * [[M.C.E. van Schoor]] (1920–2009), skrywer en historikus * [[Gert van Tonder]] (1941–), sanger, akteur en komponis * [[Morkel van Tonder]] (1923–2013), omroeper en hoof van die Afrikaanse radiodiens * [[Tom van Vollenhoven]] (1935–), Springbokrugbyspeler * [[Anton van Wouw]] (1862–1945), beeldhouer * [[Arnold van Wyk]] (1916–1983), komponis * [[Awie van Wyk]] (1949–), komponis, dirigent en skilder * [[Zwelinzima Vavi]] (1962–), voormalige hoofsekretaris van [[Cosatu]] * [[Verna Vels]] (1933–2014), skryfster en radio- en TV-persoonlikheid * [[Brendan Venter]] (1969-), rugbyspeler en -afrigter * [[Dirk Venter]] (1950–), radio-omroeper * [[F.A. Venter]] (1916–1997), skrywer * [[Jacobus Johannes Venter]] (1814–1889), politikus en waarnemende president van die [[Vrystaatse Republiek]] * [[Rina Venter]] (1938–), eerste vroulike kabinetslid in ’n Suid-Afrikaanse regering * [[Hendrik Vermooten]] (1921–2013), argitek * [[Marthinus Versfeld]] (1909–1995), filosoof * [[Hendrik Verwoerd]] (1901–1966), eerste minister van Suid-Afrika * [[Melanie Verwoerd]] (1967–), politikus en ambassadeur * [[Ben Viljoen]] (1868–1917), Boere-generaal * [[Constand Viljoen]] (1933–2020), militêre bevelvoerder en politikus * [[Gerrit Viljoen]] (1926–2009), akademikus en politikus * [[Johannes Viljoen]] (1812–1893), ontdekkingsreisiger en politikus * [[Marais Viljoen]] (1915–2007), staatspresident van Suid-Afrika * [[Willem Viljoen]] (1869–1929), taalkundige * [[Edoardo Villa]] (1915–2011), beeldhouer * [[A.G. Visser]] (1878–1929), digter * [[Amor Vittone]] (1972–), sangeres * [[Basie Vivier]] (1927–2009), Springbokrugbyspeler * [[Adriaan Vlok]] (1937–), politikus * [[Kevin Volans]] (1949–), komponis * [[Jan Volschenk]] (1853–1936), kunsskilder * [[Vera Volschenk]] (1899–1987), kunsskilder * [[G.R. von Wielligh]] (1859–1932), skrywer van [[Boesman]]-stories * [[Gordon Vorster]] (1924–1988), skilder, akteur, draaiboekskrywer en rolprentregisseur * [[John Vorster]] (1915–1983), eerste minister en staatspresident van Suid-Afrika * [[Arnold Vosloo]] (1962–), akteur * [[Ton Vosloo]] (1937–), joernalis en sakeman == W == * [[Clarence Walker]] (1898–1957), olimpiese bokser * [[André Walters]] (1940–), radio uitsaaier, televisie persoonlikheid en openbare skakelbeampte * [[M.M. Walters]] (1930–), satiriese digter * [[Louis Washkansky]] (1913–1967), ontvanger van die eerste oorgeplante hart in die wêreld * [[Andries Waterboer]] (c. 1789–1852), kaptein van die [[Griekwa]]-volk * [[Nicolaas Waterboer]] (1819–1896), kaptein van die Griekwa-volk * [[G.A. Watermeyer]] (1917–1972), digter * [[Stephen Watson]] (1954–2011), digter * [[George Weideman]] (1947–2008), digter en skrywer * [[Charlie Weir]] (1956–1992), bokser * [[Martin Welz]] (1945–), joernalis en tydskrifredakteur * [[Pieter Wenning]] (1873–1921), kunsskilder * [[Louw Wepener]] (1812–1865), militêre leier en Vrystaatse volksheld * [[Cecilia Wessels]] (1895–1970), operasangeres * Sir [[Cornelius Hermanus Wessels]] (1851–1924), politikus * [[Kepler Wessels]] (1957–), krieketspeler * [[Leon Wessels]] (1946–), regsgeleerde, politikus en aktivis * [[John Weston]] (1873–1950), lugvaartpionier * [[Marius Weyers]] (1945–), akteur * [[Jake White]] (1963–), oudafrigter van die Springbokrugbyspan * [[Randall Wicomb]] (1949–2015), sanger * [[Nic Wiehahn]] (1929–2006), voorsitter van die kommissie wat die wettiging van swart vakbonde aanbeveel het * [[Christo Wiese]] (1941–), sakeman * [[Jan Wilkens]] (1931–), rofstoeier * [[Ingrid Winterbach]] (1948–), skryfster * [[Jansje Wissema]] (1920–1975), kunsfotograaf * [[Wolraad Woltemade]] (c. 1708–1773), Kaapse boer wat verdrink toe hy matrose van die gestrande skip ''[[Jonge Thomas (skip)|De Jonge Thomas]]'' probeer red * [[Denis Worrall]] (1935–), politikus, diplomaat, sakeman en akademikus == X == * [[Alfred Bitini Xuma]] (1893–1963), voormalige president van die ANC == Y == * [[Pretty Yende]] (1985–), operasangeres * [[Percy Yutar]] (1911–2002), openbare aanklaer by die [[Rivonia]]-verhoor == Z == * [[Rachel Zadok]] (1972–), skryfster * [[Jeanne Zaidel-Rudolph]] (1948–), komponis en pedagoog * [[Elzabé Zietsman]] (1961–), aktrise, sangeres en ''chefstress'' * [[Helen Zille]] (1951–), politikus en voormalige opposisieleier * [[Misuzulu Zulu]] (1974–), Zoeloekoning * [[Jacob Zuma]] (1942–), politikus en oudpresident van Suid-Afrika * [[Goodwill Zwelithini kaBhekuzulu]] (1948–2021), Zoeloekoning == Sien ook == * [[Hulle het ons eeu gevorm]], lys van 100 persone wat die grootste invloed op Suid-Afrika in die 20ste eeu gehad het. * [[Lys van Suid-Afrikaanse digters]] * [[Lys van Suid-Afrikaanse entrepreneurs]] * [[Lys van Suid-Afrikaanse komponiste]] * [[Lys van Suid-Afrikaanse kunstenaars]] * [[Lys van Suid-Afrikaanse musikante]] * [[Lys van Suid-Afrikaanse politici]] * [[Lys van Suid-Afrikaanse skrywers]] * [[Lys van Suid-Afrikaanse staatshoofde]] {{indeks}} {{Normdata}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse lyste|Bekende Suid-Afrikaners]] [[Kategorie:Suid-Afrikaners| ]] 3zbxg9urvwjwsqhk1dxqiewkw2ymunl 0 18243 2965909 2904763 2026-09-09T10:05:31Z Aliwal2012 39067 /* Chrissiesmeer */ 2965909 wikitext text/x-wiki :''Vir die meer sien : [[Chrissiesmeer]]'' {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Chrissiesmeer | inheemse_naam = | ander_naam = | beeld_stadsilhoeët = View of Chrissiesmeer from the south, crop2.jpg | beeldbyskrif = Uitsig oor die dorp Chrissiesmeer van 'n afstand | nedersetting_tipe = Dorpie | latd = 26 |latm = 16 |lats = 0 | longd = 30 |longm = 13 |longs = 0 | provinsie = Mpumalanga | distrik = Gert Sibande | munisipaliteit = Msukaligwa | stigtingsdatum = | regeringstipe = <!-- Wyknommer --> | leier_party = | leiertitel = <!-- Raadslid --> | leiernaam = | oppervlakvoetnotas = | oppervlak_totaal_km2 = | hoogte_m = | bevolking_totaal = | bevolking_soos_op = 2011 | bevolkingvoetnotas = | demografie1_voetnotas = | persent_swart = 94.0% | persent_kleurling = 0.1% | persent_asiër = 0.7% | persent_wit = 5.2% | persent_ander = <!-- demografie (deel 2) --> | demografie2_voetnotas = | demografie2_titel1 = [[Zoeloe]] | demografie2_info1 = 62.4% | demografie2_titel2 = [[Swazi]] | demografie2_info2 = 26.5% | demografie2_titel3 = [[Afrikaans]] | demografie2_info3 = 4.5% | demografie2_titel4 = [[Engels]] | demografie2_info4 = 2.4% | demografie2_titel5 = Ander | demografie2_info5 = 4.2% | poskode = 2332 | poskode2 = 2332 | skakelkode = 017 | sensuskode = 861003 | webwerf = }} '''Chrissiesmeer''' is 'n klein dorpie in die waterryke [[Panneveld]] van [[Mpumalanga]] in [[Suid-Afrika]]. == Geskiedenis == Die [[San]] en Tlou-tle bevolking het die gebied bewoon en op vlotte op van die groter mere gewoon. Die [[Voortrekkers]] het in die 1860's 'n dorp in die gebied gevestig en dit na [[Zuid-Afrikaansche Republiek|ZAR]] President [[Marthinus Wessel Pretorius]] se dogter Christina Johanna Petronella vernoem. In die 1880's het die dorp 'n belangrike oornagpunt geword vir waens wat na die [[goud]]myndorp [[Barberton, Mpumalanga|Barberton]] onderweg was.<ref>[http://www.chrissiesmeer.co.za/ Chrissiesmeer], besoek op 7 April 2007</ref> == Chrissiesmeer == Die dorpie is aan die noordekant van die meer geleë. Die meer is ongeveer 24&nbsp;km in omtrek en plek-plek sowat 3&nbsp;m diep. Die gebied is om die ongeskonde waterbronne van hoë suiwerheid, met die gepaardgaande biodiversiteit bekend.<ref>[https://www.wrc.org.za/wp-content/uploads/mdocs/chrissiesmeer.pdf Chrissiesmeer], The Water Wheel, Maart/April 2011, wrc.org.za</ref> Dit is die tuiste van [[amfibieë]] en varswater[[mossel]]s, en is die wei- en broeiplek van menige [[voëls|watervoëls]], insluitend [[flamink]]e. Groot riviere is afwesig, maar bolope van die Vaal, [[Mfolozirivier|Mfolozi]], [[Komatirivier|Komati]] en [[Olifantsrivier, Limpopo|Olifants]] is in die omliggende plato. == Sien ook == * [[Lys van dorpe in Suid-Afrika]] == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://www.mpumalanga.com/places-to-go/grass-wetlands/chrissiesmeer Chrissiesmeer op mpumalanga.com] {{Mpumalanga saadjie}} {{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|DC30}} {{Normdata}} [[Kategorie:Nedersettings in Mpumalanga]] hp9tuk4c42mcid4qx5p1kwckjvjjbe2 0 21665 2965851 2955391 2026-09-09T07:11:55Z Aliwal2012 39067 2965851 wikitext text/x-wiki : ''Hierdie artikel behandel die politieke en maatskaplike ontwikkeling. Vir militêre gebeure, sien [[Amerikaanse Rewolusionêre Oorlog]]'' [[Lêer:Declaration of Independence (1819), by John Trumbull.jpg|duimnael|300px|[[John Trumbull]] se skildery ''Onafhanklikheidsverklaring'' ''(Declaration of Independence'') wys die vyf lede van die ontwerpskomitee, wat in 1776 die teks van die Onafhanklikheidsverklaring aan die Tweede Kontinentale Kongres in [[Philadelphia]] voorlê]] [[Lêer:Map of territorial growth 1775.svg|duimnael|300px|Oostelike Noord-Amerika in 1775, met die Britse Provinsie van Quebec, die Dertien Kolonies langs die Atlantiese kus en die [[Indiane]]-reservaat soos bepaal deur die Koninklike Proklamasie van 1763. Die "Proklamasie-grenslyn" van 1763 vorm die grens tussen die gebiede wat op die kaart in rooi en pienk aangedui word, terwyl gebiede, waarop Spanje aanspraak gemaak het, oranje gekleur is.]] Die '''Amerikaanse Rewolusie''' was 'n tydperk tussen 1765 en 1783 toe die Dertien Kolonies – Britse besittings in Noord-Amerika wat later as die [[Verenigde State van Amerika]] sou bekend staan – in opstand gekom het teen die Britse koloniale gesag en uiteindelik hulle onafhanklikheid van die [[Britse Ryk]] verkry het. In hierdie periode het die Kolonies hulle onderlinge geskille ter syde gestel en gesamentlik in opstand teen die Britse heerskappy gekom. Een van die hoofredes hiervoor was die Britse ekonomiese beleid ten opsigte van die Noord-Amerikaanse kolonies. Die koloniste se eie Puriteinse erfenis en die vryheidsteorieë van die [[Verligting]] het ook 'n groot rol gespeel. Die Amerikaanse Rewolusionêre Oorlog het gevolglik vanaf 1775 tot 1783 geduur. Die oorlog het 'n hoogtepunt met die Amerikaanse Onafhanklikheidsverklaring in 1776 en die Kolonies se militêre oorwinning in 1781 bereik. [[Frankryk]] het 'n beduidende rol in die oorlog gespeel, onder meer as die organiseerder van 'n anti-Britse koalisie. Die Franse het die Amerikaners van geld en ammunisie voorsien en 'n vloot en troepe na Amerika gestuur wat 'n beslissende rol in die Slag en Beleg van Yorktown gespeel het. Met hulle nederlaag naby [[Yorktown, Virginië|Yorktown]] was die stryd vir die Britte verlore. Die alliansie met Frankryk het meegebring dat ook [[Spanje]] en die Nederlandse Republiek later tot die oorlog toegetree het, ter ondersteuning van die Amerikaners. Die Amerikaanse Rewolusie het met 'n aantal verreikende intellektuele en sosiale veranderings in die Amerikaanse samelewing gepaard gegaan en onder meer die ideale van republikanisme onder die koloniale bevolking laat posvat. In 'n aantal deelstate is vurige debatte oor die rol van demokrasie in die regeringstelsel gevoer. Die republikeinse en demokratiese gedagtes het die ou tradisionele sosiale hiërargie omvergewerp en aanleiding gegee tot 'n nuwe etiek wat die grondbeginsel van Amerika se politieke waardes sou vorm.<ref>Wood (1992); Greene & Pole (1994), hoofstuk 70</ref> Die rewolusionêre periode het in 1763 begin, toe die Franse militêre bedreiging aan die Brits-Noord-Amerikaanse kolonies beëindig is. [[Groot-Brittanje]] was vasbeslote om die koste van die oorlog teen Frankryk ten minste gedeeltelik deur die kolonies te laat dra en het 'n aantal nuwe belastings begin hef. Hierdie maatreëls was baie ongewild en is deur die setlaars selfs as onwettig beskou, aangesien hulle nie oor 'n verkose politieke verteenwoordiging in die Britse parlement beskik het nie. Nadat onluste in [[Boston]] uitgebreek het, is Britse troepe teen die opstandelinge uitgestuur, terwyl die setlaars hulle burgermag gemobiliseer het. In 1775 het die eerste gevegte tussen Britte en Amerikaners plaasgevind. Sowat 'n sesde of vyfde van die Amerikaanse bevolking was nog steeds lojaal gesind teenoor die Britse gesag, maar die Amerikaanse Patriotte het steeds tussen 80 en 90 persent van die koloniale gebied beheer, terwyl die Britse magsgebied tot 'n aantal nedersettings langs die Atlantiese kus beperk was. In 1776 het die afgevaardigdes van die dertien kolonies die Amerikaanse Onafhanklikheidsverklaring eenstemmig aanvaar en die Verenigde State van Amerika gestig. Dié Onafhanklikheidsverklaring sou later die basis vorm van die Grondwet wat in 1787 opgestel is. Danksy hulle politieke en militêre verbond met Frankryk het die Kolonies uiteindelik 'n oorwinning oor die Britte behaal en in die [[Vrede van Parys (1783)|Vrede van Parys]] is die Amerikaanse onafhanklikheid in 1783 amptelik deur Groot-Brittanje erken. Die nuwe grondwet het voorsiening gemaak vir 'n groot mate van outonomiteit vir elk van die nuwe state. Alhoewel die rewolusie politieke veranderings meegebring het, het die land weinig verskil in sy sosiale en ekonomiese groei gesien. Die werklike politiese gesag sou egter steeds by die hoër middelklas en groot grondbesitters lê. == Oorsake == === Belasting sonder verteenwoordiging === Tussen 1607 en 1763 het Groot-Brittanje 13 uitgestrekte kolonies in [[Noord-Amerika]] gestig. Die kolonies het in baie opsigte verskil, veral aard en oorsprong: die enigste wat hulle in gemeen gehad het, was hulle onderdanigheid aan Brittanje. Naas die dertien kolonies was daar sestien kleiner gebiede, wat regstreeks deur koninklike goewerneurs geregeer is. Die goewerneur het opgetree as 'n verteenwoordiger van die Britse regering en is bygestaan deur 'n raad wat as die "Kroon" bekend gestaan het. Die Amerikaanse setlaars het hulself in 1765 nog as lojale onderdane van die Britse Kroon beskou, met dieselfde historiese regte en pligte as onderdane in Brittanje.<ref>Greene & Pole (1994), hoofstuk 11</ref> Alhoewel Brittanje die kolonies se handel streng beheer het, het die swak uitvoerende gesag en die afstand tussen Brittanje en die kolonies daartoe gelei dat min mense hulle daaraan gesteur het. Tydens die [[Sewejarige Oorlog]] was Frankryk Brittanje se grootste vyand en, na Brittanje se oorwinning, was die land verplig om sy besittings in Noord-Amerika, [[Nieu-Frankryk]] ([[Kanada]]) en die Indiaanse gebiede oos van die [[Mississippirivier]], aan Brittanje af te staan. Brittanje het ook die gebied Spaans-Florida van die Spanjaarde gewen. Enige gevaar wat Frankryk vir die dertien kolonies ingehou het, is hiermee uit die weg geruim. Ná die Sewejarige Oorlog het die moederland meer aandag aan haar kolonies begin skenk: om te vergoed vir haar finansiële laste in Noord-Amerika tydens die oorlog was Groot-Brittanje van plan om belastings in die kolonies te hef en handelswette (wette rakende die handel) in te stel. Dit was verreweg die duurste oorlog wat Brittanje tot die tyd toe gevoer het en, siende dat die oorlog om die kolonies se onthalwe gevoer is, is daar besluit dat hulle 'n gedeelte van die koste moes herhaal. Alhoewel hierdie nuwe belasting relatief laag was, het die setlaars nogtans beswaar aangeteken. Hulle was immers vooraf nie geraadpleeg nie, aangesien hulle nie in die Britse parlement verteenwoordig was nie. Die leuse "Geen belasting sonder verteenwoordiging nie" het dus in die kolonies in baie Amerikaanse kringe gewild geraak. [[Londen]] het aangevoer dat die setlaars ten minste op 'n "virtuele" manier verteenwoordig was, maar die meeste Amerikaners het dié teorie – dat mans in Londen wat niks van hulle behoeftes en lewensomstandighede af geweet het nie hulle sou kon verteenwoordig – verwerp.<ref>William S. Carpenter, "Taxation Without Representation" in ''Dictionary of American History, Volume 7'' (1976); Miller (1943)</ref> Teoreties gesproke het Groot-Brittanje die ekonomieë van sy kolonies reeds deur die ''Navigation Acts'' volgens die merkantilistiese leerstellings gereguleer, dus was enige beleid waaruit die Britse Ryk voordeel getrek het (en wat ander ryke in ekonomiese opsig seer gemaak het) van voordeel. Nogtans het die owerhede oor 'n lang tydperk geduld dat die bepalings van hierdie wette deur die setlaars dikwels geïgnoreer of omseil is. Die bepalings van die wette is nou skielik algemeen afgedwing deur onder meer die uitreiking van onbeperkte lasbriewe tot huissoekings. Die [[Massachusetts]]-gebaseerde advokaat James Otis het in 1761 geredeneer dat hierdie lasbriewe die koloniste se konstitusionele regte sou aantas. Alhoewel Otis sy saak verloor het, het [[John Adams]] later geskryf: "Amerikaanse onafhanklikheid is terstond gebore". === Die Seëlwet (1765) === [[Beeld:Joseph Ducreux - Portrait of Benjamin Franklin in blue coat and a fur collar.jpg|duimnael|regs|200px|Benjamin Franklin (1706–1790)]] In 1764 het die Britse parlement nuwe wetgewing verorden, waardeur die Amerikaanse setlaars onder meer belasting op [[suiker]]produkte opgelê is. Die protesbeweging wat daarop gevolg het, het veral die boikot van Britse goedere as 'n nuwe magtige wapen gebruik. Die Seëlwet van 1765 het voorsiening gemaak vir die eerste regstreekse belasting wat die Amerikaanse kolonies ooit deur die Britse parlement opgelê is. Die setlaars was verplig om die belastingseëls op alle amptelike dokumente soos testamente en kollegediplomas, skeepsdokumente, lisensies, polisse en selfs dobbelkaarte, dagblaaie, almanakke en pamflette aan te bring. Alle dertien kolonies het dadelik teen hierdie belasting geprotesteer en volksleiers soos Patrick Henry in [[Virginië]] en James Otis in Massachusetts het massabyeenkomste en betogings georganiseer. 'n Geheime groep, die ''Sons of Liberty'', is gestig en het kopers van die seëls met geweld gedreig. Lede van die groep het die rekords, wat deur die hof van die viseadmiraal in Boston gehou is, verbrand en die hoofregter Thomas Hutchinson se praghuis geplunder. Verskeie wetgewende vergaderings het 'n oproep aan alle burgers gedoen om gesamentlik teen die nuwe belastingwette op te tree en afgevaardigdes uit nege kolonies het aan die New Yorkse Seëlwet-kongres van Oktober 1765 deelgeneem. Gematigdes onder die leiding van John Dickinson het 'n Verklaring van Regte en Besware opgestel, waarin hulle vasgestel het dat belasting sonder verteenwoordiging ou regte sou skend. Met hul ekonomiese boikot van Britse goedere het die setlaars hulle vasberadenheid om weerstand teen die belasting te bied onderstreep. Britse uitvoere na die Amerikaanse kolonies het van £2&nbsp;250&nbsp;000 in 1764 tot £1&nbsp;944&nbsp;000 in 1765 gedaal. In Londen het die nuwe regering onder die eerste minister Rockingham aan die bewind gekom en in die parlement is daar beraadslaag of die wette herroep of eerder deur troepe afgedwing sou moet word. [[Benjamin Franklin]] het die Amerikaanse saak gestel en verduidelik dat die kolonies in 'n reeks oorloë teen die Franse en [[Indiane]] reeds soldate, geld en bloed opgeoffer het om die Britse Ryk te verdedig en dat verdere belastings as gevolg van hierdie oorloë ongeregverdig was en tot rebellie sou kon lei. Die parlement het saamgestem en die wette herroep, maar in 'n "Verklaring van Regte" in Maart 1766 duidelik gestel dat die parlement die volle reg sou hê om enige wet met betrekking tot die kolonies te verorden.<ref>Miller (1943)</ref> Dié verklaring was vir die Amerikaanse koloniste onaanvaarbaar en hulle het dit beskou as 'n inbreuk op hulle konstitusionele regte. === Die Townshend-wette (1767) === Nadat die belastings op eiendomme in Engeland in 1767 deur die parlement verlaag was, het Charles Townshend, die destydse Minister van Finansies, 'n wetsontwerp ingedien waarvolgens die belastinginkomste in die Amerikaanse kolonies verhoog sou word. Met die sogenaamde Townshend-wette is nuwe invoerbelasting op [[lood]], [[glas]], verf, [[tee]] en [[papier]] gehef. Die belastinginkomste sou gebruik word vir die administrasie van die kolonies en om die salarisse van Britse amptenare in die kolonies te betaal. Daarnaas het die wette ook bepaal dat die wetgewende vergadering van New York ontbind moes word, aangesien die afgevaardigdes steeds geweier het om 'n ander wet uit die jaar 1765 te aanvaar. Die Townshend-wette het weer aanleiding tot onluste in die kolonies gegee en die Britse owerhede het troepe gestuur om wet en orde te herstel. Weens die voortgesette boikot-aksies teen Britse goedere het handelaars in die moederland groot verliese gely en uiteindelik was die parlement gedwing om die wette in 1770 te herroep. Om te toon dat hulle nog steeds die reg sou hê om belastings in die kolonies te hef, het die Britse afgevaardigdes die belasting op tee bekragtig. === Die Boston-slagting (1770) === {{hoof|Boston-slagting}} [[Beeld:Boston Massacre.jpg|duimnael|regs|250px|Hierdie handgeverfde gravure deur Paul Revere, wat die Boston-slagting uitbeeld, was 'n blitsverkoper in die kolonies]] Reeds in Oktober 1768 is Britse troepe in Boston ontplooi nadat doeanebeamptes, wat die Townshend-wette moes toepas en afdwing, verskeie kere deur betogers bedreig is. Daar was nou voortdurend botsings tussen setlaars en soldate. Op 5 Maart 1770 is 'n groep Britse wagte in Boston deur betogers gedreig en met sneeuballe bestook. Britse soldate wat hulle ter hulp gekom het, het skielik vuur geopen. Drie setlaars was onmiddellik dood, terwyl twee later aan hulle beserings beswyk het. Een van die slagoffers was Crispus Attucks, na bewering 'n burger van Swart-Afrikaanse of Indiaanse afkoms. Die Britse verantwoordelike offisier, kaptein Thomas Preston, en agt van sy soldate is op aanklag van strafbare manslag in hegtenis geneem. Die Patriotte-leiers het die insident as 'n slagting beskryf en skerp veroordeel. Daar was dreigemente van gewelddadige vergelding en onder die druk van betogers het goewerneur Thomas Hutchinson die Britse troepe uit die stadsgebied van Boston onttrek en op 'n eiland in die hawe gestasioneer. Om die onsydigheid van die koloniale howe te demonstreer, het John Adams en Josiah Quincy, twee Patriotte-leiers, as vrywillige advokate ingespring om kaptein Preston en sy mans te verdedig. Tydens die hofsaak is daar egter min bewyse voorgelê en Preston en ses soldate is gevolglik vrygespreek. Twee ander soldate is aan manslag skuldig bevind, op een hand gebrandmerk en vrygelaat. Baie Patriotte het die uitsprake skerp veroordeel en 5 Maart is tot 'n patriotiese gedenkdag verklaar. Nogtans het die onttrekking van troepe en die herroeping van die meeste invoerbelasting gemoedere in Boston in die volgende jare gekalmeer. Maar die gevaar van gewelddadige opstand teen die Britse gesag het al bewys gelewer dat die Britse gesag in die kolonies maklik ondermyn sou kon word. === Die Bostonse Teeparty (1773) === Die [[Britse Oos-Indiese Kompanjie]] het in 1773 volgens 'n besluit van die parlement die monopolie op Amerikaanse tee-invoere gekry – 'n stap waarmee die finansieel minder suksesvolle maatskappy voordeel uit sy belangrike posisie in die handel met Indië sou trek om sodoende sy bankrotskap te vermy. Die Teewet van 10 Mei 1773 het invoerbelasting op 'n manier aangepas dat die Britse Oos-Indiese Kompanjie tee teen laer pryse as selfs die Amerikaanse smokkelaars kon verkoop. Die kompanjie het "amptelike" ontvangers van teeinvoere in die koloniale hawens van Boston, [[New York]], [[Charleston, Suid-Carolina|Charleston]] en [[Philadelphia]] gekies en in September 'n half miljoen pond tee na Amerika verskeep. Maar die Teewet was net nog 'n polities-ekonomiese maatreël waarteen die setlaars besware aangeteken het. [[Beeld:Boston tea party.jpg|duimnael|links|250px|Die Bostonse Teeparty (litografie uit die jaar 1846)]] Onder die druk van die Patriottegroepe het die tee-invoerders in Charleston, New York en Philadelphia geweier om die skeepsvragte tee aan te neem, maar in Boston het die amptelike handelaars (waaronder ook twee seuns en 'n neef van die plaaslike goewerneur Thomas Hutchinson) geweier om onder die politieke druk te swig. Die eerste teeskip, die ''Dartmouth'', het Bostonhawe op 27 November bereik en nog twee skepe het 'n rukkie later daar aangedoen. Op 'n aantal massavergaderings wat deur die setlaars byeengeroep is, het deelnemers geëis dat die tee terug na Engeland gestuur moes word sonder om die invoerbelasting te betaal. Die spannings is verhoog nadat Patriottegroepe onder die leiding van Samuel Adams die handelaars en die goewerneur genader het om hierdie besluit te aanvaar. Op 16 Desember het 'n massavergadering van betogers by die Old South Church die nuus gekry dat Hutchinson nie sou toegee aan hulle eise nie. Teen middernag het Adams en 'n klein groep van die ''Sons of Liberty'' hulle as Mohawk-Indiane verklee, aan boord van die teeskepe gegaan, 342 teekiste gegryp en hulle onder die oë van groot skare toeskouers in die hawewater gestort. Hierdie nagtelike strooptog, wat later as die Bostonse Teeparty bekendheid verwerf het, was vir die Britse parlement net nog 'n bewys dat die bewoners van Massachusetts die harde kern van die protesbeweging teen die Britse gesag in die kolonies sou vorm. Met die sogenaamde ''Coercive Acts'', dwangmaatreëls wat in 1774 ingestel is en op Massachusetts – en veral Boston – gemik was, wou die Britse afgevaardigdes die plaaslike setlaars vir die Teeparty en hulle opstand teen die Britse owerhede straf. === Die kolonisasie van die westelike gebiede === Met die Britse Koninklike Proklamasie van 1763 is 'n verbod op die vestiging van setlaars anderkant die Appalagge-bergreeks geplaas, maar die Amerikaanse koloniste het nie omgegee nie en steeds weswaarts getrek. Die proklamasie is kort daarna gewysig en die verbod is opgehef. Nogtans was baie Amerikaners woedend oor die feit dat hulle nie eers geraadpleeg is nie. Die [[Quebec]]-wet van 1774 het die provinsie Quebec se grense tot by die Ohio-rivier uitgebrei en sodoende die dertien kolonies se landeise uitgesluit. Teen hierdie tydperk het die meeste koloniste nie meer ag geslaan op nuwe wette vanuit Londen nie en eerder met die militêre opleiding van burgermagte en ander oorlogsvoorbereidings begin.<ref>Greene & Pole (1994), hoofstuk 15</ref> === Die politieke en filosofiese agtergrond === Met sy gedagtes oor liberalisme het John Locke 'n beduidende invloed op die voordenkers van politieke onafhanklikheid in die Amerikaanse kolonies gehad; met sy teorieë van 'n "maatskaplike ooreenkoms" het hy ook die morele regverdiging vir 'n gewapende opstand teen die heersende bewind opgelewer wat volgens die setlaars se opvatting hulle regte as Engelse burgers nou al jare lank onbeskaamd geminag het. Daarenteen het [[Jean-Jacques Rousseau]] se gedagtes volgens geskiedkundiges maar 'n baie klein rol in Amerika gespeel.<ref>Charles W. Toth, ''Liberté, Egalité, Fraternité: The American Revolution & the European Response.'' (1989), bl. 26.</ref> Toe hulle die grondwette van die verskillende deelstate en dié van die Unie saamgestel het, het die Amerikaners hulle veral op Montesquieu se ontleding van die gebalanseerde Britse grondwet gesteun. Omtrent 1775 het die politieke ideologie wat as republikanisme bekend gestaan het, die debatvoering in die kolonies oorheers. Ook die sogenaamde Britse ''country party'' se kritiek op die destydse Britse regering aangaande moontlike korrupsie het 'n groot invloed op Amerikaanse politici uitgeoefen. Die koloniste het die Britse hof met luukse en oorgeërfde [[aristokrasie]] vereenselwig en dit in 'n toenemende mate verwerp. Die koloniste het korrupsie as die grootste euwel beskou en as deugsame burgers het hulle hul persoonlike begeertes verwaarloos ten gunste van hul burgerlike verantwoordelikhede en verpligtinge. Mans het dit as hulle burgerlike verpligting beskou om vir hulle land te veg. Vir vroue was "republikeinse moederskap" 'n ideaal wat hulle met voorbeelde soos Abigail Adams en Mercy Otis Warren nagestreef het. Die eerste verpligting van 'n republikeinse vrou was om vir hulle kinders die republikeinse waardes in te prent en om luukshede en pronkery te vermy. Die Amerikaanse "Stigtingvaders", veral Samuel Adams, Patrick Henry, Thomas Paine, Benjamin Franklin, [[George Washington]], [[Thomas Jefferson]] en John Adams, was sterk voorstanders van republikanisme.<ref>Greene & Pole (1994), hoofstuk 9</ref> === Die krisisse van die jare 1772 tot 1775 === [[Beeld:Gaspee Affair.jpg|duimnael|regs|180px|Die ''Gaspee'' word aan die brand gesteek]] [[Beeld:RapeBoston.jpg|duimnael|links|325px|Hierdie Amerikaanse weergawe van 'n Londense spotprent verwys na die "verkragting" van Boston deur die Intolerable Acts in die jaar 1774]] [[Beeld:Boston tea party.jpg|duimnael|regs|180px|Hierdie litografie uit die jaar 1846 het 'n klassieke uitbeelding van die Bostonse Teepartytjie geword]] Terwyl daar baie oorsake ten opsigte van die Amerikaanse Rewolusie geïdentifiseer kan word, was dit nogtans 'n reeks krisisse wat uiteindelik tot die uitbreek van oorlogshandelinge gelei het.<ref>Miller (1943), bl. 335-392</ref> Die eerste van hierdie krisisse was die sogenaamde Gaspee-voorval in Junie 1772, vernoem na 'n Britse oorlogskip waarmee ongewilde handelswette afgedwing is en wat deur Amerikaanse patriotte aan die brand gesteek is. Kort daarna het goewerneur Thomas Hutchinson van Massachusetts berig dat hy en die koninklike regters regstreeks vanuit Londen betaal sal word en die koloniale parlement sodoende omseil is. Laat in 1772 het Samuel Adams daarmee begin om nuwe ''Committees of Correspondence'' daar te stel wat as 'n soort skakel tussen die patriotte in die dertien kolonies en uiteindelik ook as 'n raamwerk vir 'n rebelle-regering sou dien. As die grootste kolonie het Virginië sy ''Committee of Correspondence'', waarin ook Patrick Henry en Thomas Jefferson gedien het, vroeg in 1773 gestig.<ref>Greene & Poole (1994), hoofstukke 22-24</ref> Die ''Intolerable Acts'', soos hulle deur die koloniste genoem is, het vier wette behels, wat deur die Britse parlement afgekondig is.<ref>Miller (1943) bl. 353-376</ref> Die eerste was die ''Massachusetts Government Act'' (die Wet aangaande die Regering van Massachusetts), waardeur die oktrooi van Massachusetts gewysig en ''town meetings'' (munisipale vergaderings) beperk is. Die tweede wet oor die beheer van die regswese (''Administration of Justice Act'') het bepaal dat alle Britse soldate wat gedagvaar sou word, voor 'n Britse – en nie koloniale – hof moes verskyn. Die derde wet aangaande die Bostonse seehawe het bepaal dat die hawe van Boston gesluit sou bly totdat die Britte skadevergoeding sou ontvang vir die tee wat gedurende die Bostonse Teeparty verniel was (die Britte het hierdie skadevergoeding uiteindelik nooit ontvang nie). Die vierde wet – die ''Quartering Act'' van 1774 – het voorsiening gemaak vir die inkwartiering van Britse soldate, wat die gebied sou kontroleer, in die huise van Bostonse burgers. Die Eerste Kontinentale Kongres het die sogenaamde ''Suffolk Resolves'' (Suffolk-besluite) goedgekeur waardeur die ''Intolerable Acts'' onkonstitusioneel verklaar is en mense is opgeroep om burgermagte te mobiliseer. Massachusetts is verder opgeroep om 'n patriotte-regering te vorm. As 'n reaksie op veral die Wet oor die Regering van Massachusetts het die inwoners van Worcester 'n gewapende brandwag voor die plaaslike geregshof gemobiliseer en Britse magistrate is die toegang geweier. Soortgelyke gebeure het vinnig dwarsoor die kolonies plaasgevind. Britse troepe is vanuit Engeland na die kolonies ontbied, maar toe hulle in Amerika aangekom het, het die hele kolonie Massachusetts – met uitsondering van die besette stad Boston – die Britse beheer oor die plaaslike bewind lankal afgeskud. == Die Slag van Lexington (1775) == [[Beeld:Benjamin_Franklin_-_Join_or_Die.jpg|duimnael|regs|250px|Benjamin Franklin se politieke spotprent ''Join, or Die'' het die dertien kolonies aangemoedig om saam te staan teen die Britse koloniale bewind]] Die [[Slag van Lexington en Concord]] het op 19 April 1775 plaasgevind nadat die Britte 'n regiment gestuur het om in [[Concord, Massachusetts|Concord]] wapens te konfiskeer en rewolusionêre in hegtenis te neem. Dit was die eerste slag van die Amerikaanse Rewolusionêre Oorlog en die nuus oor die gebeure het die dertien kolonies aangevuur om hulle burgermagte te mobiliseer en troepe vir die beleg van Boston te stuur. 'n Tweede slag is op 17 Junie 1775 naby [[Slag van Bunker Hill|Bunker Hill]] geveg. In die laat lente van 1776 het die Amerikaners onder die bevel van George Washington die Britte gedwing om Boston te ontruim. Die hele gebied van die dertien kolonies was nou onder Amerikaanse beheer, en die patriotte was gereed om die onafhanklikheid te verklaar. Alhoewel daar in sommige gebiede nog 'n groter aantal lojaliste was, het hulle in Julie 1776 nêrens meer gesag uitgeoefen nie, terwyl die Britse koninklike amptenare lankal gevlug het.<ref>Miller (1948) bl. 87</ref> Die Tweede Kontinentale Kongres het in 1775 ná die begin van die oorlog vergader. Die kongres het die Kontinentale Leër in die lewe geroep en die ''Olive Branch Petition'' ("Olyftak-petisie") as 'n boodskap van versoening by die Britse Kroon ingehandig. Koning [[George III van die Verenigde Koninkryk|George III]] het egter geweier om die petisie aan te neem en die Proklamasie van Rebellie uitgereik wat optrede teen die "verraaiers" bepleit het. Tot 1783 is daar geen onderhandelinge gevoer nie. == Die verskillende partye: Patriotte, lojaliste en onpartydige setlaars == === Die Patriotte – die rewolusionêres === Die rewolusionêres is destyds ''Patriots'', ''Whigs'', ''Congress-men'' of Amerikaners genoem. Hulle het die hele spektrum van sosiale en ekonomiese klasse omvat, maar was nogtans gekenmerk deur hulle eenstemmigheid dat die regte van Amerikaners verdedig moes word. Ná die oorlog was Patriotte soos George Washington, [[James Madison]], John Adams, [[Alexander Hamilton]] en John Jay baie toegewyd aan republikanisme, maar tegelykertyd ook ywerig om die kolonies in 'n welvarende en magtige nasie te omskep, terwyl Patriotte soos Patrick Henry, Benjamin Franklin en Thomas Jefferson demokratiese asook plattelandse plantasie-elemente verteenwoordig het en eerder 'n soort streekmag met groter politieke gelykheid voorgestaan het. === Lojaliste en onsydige setlaars === Terwyl die presiese syfers onbekend is, beraam geskiedkundiges dat tussen vyftien en 25 persent van die koloniste lojaal aan die Britse Kroon gebly het: hulle het destyds bekend gestaan as "lojaliste", ''Tories'' of ''King's men''. Lojaliste was gewoonlik ouer, minder bereid om ou bande te verbreek en dikwels geassosieer met die Anglikaanse kerk. Baie van hulle was ervare handelaars met sakebetrekkinge dwarsoor die [[Britse Ryk]], soos byvoorbeeld Thomas Hutchinson uit Boston. Onlangse immigrante wat nog nie volledig geamerikaniseer was nie het ook meer daartoe geneig om die Britse koning te ondersteun, soos byvoorbeeld Skotse setlaars in die agterland. Daar is egter merkwaardige voorbeelde van lojaliste wat nie hooggebore mense was nie en dit is onwaarskynlik dat hulle by die skattings oor die totale aantal lojaliste ingesluit is. Amerikaanse Indiane was een van die belangrikste verteenwoordigers van hierdie groep lojaliste; die meeste van hulle het Amerikaanse pleidooie dat hulle in die rewolusionêre oorlog liewer neutraal sou moet bly van die hand gewys, en baie van die Eerste Nasies het die kant van die Britse Ryk gekies. Daar was ook aansporings van albei kante om die steun van plaaslike stamme en hulle hoofde vir die oorlogvoering te verseker. Die stamme wat sterk op die koloniale handel gesteun het, het gewoonlik die kant van die rewolusionêres gekies, alhoewel ook politieke oorwegings 'n rol by hierdie keuse gespeel het. Die bekendste stamhoof wat by die lojaliste aangesluit het was Joseph Brant van die Mohawk-stam, wat strooptogte langs die grens teen afgeleë nedersettings in [[Pennsilvanië]] en New York uitgevoer het totdat 'n Amerikaanse leër onder die bevel van John Sullivan New York in 1779 beveilig het en alle lojale stamme vir eens en altyd na Kanada verdryf het.<ref>Nash, Lawrence (2005): ''Freedom Bound'', in: The Beaver: Canada's History Magazine.[http://www.thebeaver.ca] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040604154009/http://www.thebeaver.ca/ |date= 4 Junie 2004 }} Februarie/Maart 2007, uitgegee deur Kanada se National History Society. bl. 16-23. ISSN 0005-7517</ref> 'n Ander groep wat hulle met die saak van die lojaliste vereenselwig het, maar yl gedokumenteer is, is [[Afrika]]-slawe wat aktief vir die Britse leër gewerf is. Hulle is met beloftes soos vrylating, beskerming vir hulle gesinne en grondskenkings gelok, waarby veral die laasgenoemde belofte dikwels verbreek is. Ná die oorlog het baie van die "swart lojaliste" hulle in [[Nova Scotia]], Bo-Kanada en Neder-Kanada en ander gebiede van die Britse Ryk gevestig, waar van hulle nakomelinge nog steeds bly. [[Beeld:Commonsense.jpg|duimnael|regs|200px|Thomas Paine se pamflet ''Common Sense'']] 'n Minderheid (waarvan die presiese getalle onbekend is) het probeer om tydens die oorlog 'n posisie van neutraliteit in te neem. Baie van hulle het 'n lae profiel gehandhaaf. Die mees uitgesproke neutrale groep, veral in Pennsylvanië, was die Kwakers (of ''Religious Society of Friends''). Toe die patriotte die onafhanklikheid verklaar het, is Kwakers, wat voortgegaan het om met die Britte handel te dryf, daarvan beskuldig dat hulle aanhangers van die Britse bewind sou wees, asook die "aanstokers en skrywers van oproerige publikasies" wat krities teenoor die rewolusionêres se saak gestaan het. Ná die oorlog het die oorgrote meerderheid van lojaliste in Amerika gebly en teruggekeer na hul gewone lewens. Sommige van hulle, soos byvoorbeeld Samuel Seabury, het bekende Amerikaanse leiers geword. Tussen 100&nbsp;000 en 250&nbsp;000 lojaliste het hulle in Kanada, Groot-Brittanje of op die Wes-Indiese Eilande gevestig in een van die grootste migrasies in die geskiedenis. Hulle het sowat vyf persent van die totale bevolking in die kolonies verteenwoordig. Toe die lojaliste die suide van die VSA in 1783 verlaat het, het hulle sowat 75&nbsp;000 van hulle slawe saamgeneem na die Britse Wes-Indies,<ref>Greene & Pole (1994), hoofstuk 20-22</ref> waar hulle nakomelinge sowat 26 jaar vroeër vrygelaat is as hulle Amerikaanse lotgenote. === Klasverskille === In die vroeë 20ste eeu het geskiedkundiges soos J. Franklin Jameson navorsing oor die klassestruktuur van die Patriotte-beweging gedoen en die moontlikheid van 'n klassestryd binne die rewolusionêre gebeure ondersoek. In die laaste vyftig jaar het geskiedkundiges hierdie hipotese meestal laat vaar en die hoë vlak van ideologiese eenheid beklemtoon. Net soos daar welvarende en arm lojaliste was, was ook die Patriotte deur 'n heterogene samestelling gekenmerk waarby die meer welvarendes en hoër opgeleides 'n groter kans op 'n loopbaan as offisiere in die leër gehad het. Ideologiese eise het steeds eerste gekom: die Patriotte het die onafhanklikheid as 'n middel beskou waarmee hulle die Britse onderdrukking en belasting kon afskud en veral hulle eie regte kon herstel. Die meeste kleinboere, ambagsmanne en kleinhandelaars het ook by die Patriotte aangesluit en gelyke politieke regte opgeëis. Hulle was veral in Pennsilvanië suksesvol, maar nie soseer in Nieu-Engeland nie, waar John Adams Thomas Paine se pamflet ''Common Sense'' vanweë sy "absurde demokratiese denkbeelde" aangeval het.<ref>Nash (2005); Resch (2006)</ref> Nogtans was die pamflet met 79 bladsye 'n buitengewone sukses wat deur 'n half miljoen Amerikaners gekoop is.<ref>Goldman, Eric F.: ''Firebrands of the Revolution''. In: National Geographic Magazine, Vol. 146, Nommer 1, Julie 1974, bl. 20</ref> Selfs George Washington, wat aanvanklik terughoudend oor onafhanklikheid gepraat het, was net soos duisende ander koloniste nou oortuig van Paine se voorstelle en het dit ''"sound doctrine and unanswerable reasoning"'' genoem.<ref>Goldman (1974)</ref> == Die rol van vroue == [[Lêer:Abigail Adams by Gilbert Stuart.jpg|regs|duimnael|200px|Abigail Adams, die eggenote van die tweede Amerikaanse president John Adams, was 'n ooggetuie van die rewolusionêre gebeure en het kommentaar daarop gelewer]] Vroue uit alle maatskaplike groepe het op verskillende maniere hulle bydrae tydens die Amerikaanse Rewolusie gelewer. Net soos manne het vroue aan sowel die Britse asook die Amerikaanse kant van die rewolusionêre oorlog deelgeneem en ook Anglo-Amerikaanse, Swart en Indiaanse vroue was verdeel langs Patriotte- en Lojaliste-lyne. Terwyl vroue nie regstreeks by die formele rewolusionêre politieke gebeure betrokke was nie, het selfs gewone huishoudelike take 'n politieke betekenis gekry aangesien die oorlog alle aspekte van die politieke, burgerlike en huishoudelike lewe deurdring het. Patriotte-vroue het saam met hulle mans Britse goedere geboikot, op die Britte gespioeneer, die Amerikaanse leërs gevolg soos hulle marsjeer het en die soldate se wasgoed gewas en vir hulle kos voorberei, geheime boodskappe gebring en – as mans vermom – ook aan gevegte deelgeneem. Maar dit was veral belangrik dat hulle die werk op hulle plase voortgesit het sodat hulle kos aan die leërs en hulle gesinne kon verskaf. Vanweë die boikot van Britse goedere was die aktiewe rol van Amerikaanse vroue baie belangrik – die boikot het immers veral huishoudelike goedere soos tee en lakens geraak. Vroue was genoodsaak om weer hul eie weefstoel te gebruik – 'n vaardigheid wat destyds voor die oorlog al in onbruik verval het. In 1769 het die vroue van Boston 40&nbsp;000 stringe garing vervaardig, terwyl 180 vroue in Middletown (Massachusetts) 20&nbsp;522 jaart se lakens geweef het.<ref>Berkin (2006); Greene & Pole (1994), hoofstuk 41</ref> Die vraagstuk van politieke lojaliteit het soms ook die sosiale weefsel van koloniale Amerikaanse vroue versteur – die besluit van 'n man om sy trou aan die Britse koning te verbreek of om dit te bewaar het op die terrein van gesins-, klas- en vriendskapsbande deurgewerk en vroue van hulle vroeëre gemeenskappe en verbindings afgesny. Die lojaliteit van 'n eggenote teenoor haar man, wat voor die oorlog 'n suiwer privaatsaak was, is nou as 'n politieke daad beskou, veral sodra die mans besluit het om lojaal teenoor Groot-Brittanje te bly. Wettige skeidings, wat skaars in die tyd was, is aan Patriot-vroue toegeken indien hul mans die koning ondersteun het.<ref>Linda Kerber, ''Women of the Republic: Intellect and Ideology in Revolutionary America'' (1997) ch 4, 6; also see Mary Beth Norton, ''Liberty's Daughters: The Revolutionary Experience of American Women'' (1980)</ref> == Die rol van nie-blanke burgers == [[Afro-Amerikaners|Swart Amerikaners]] het die rewolusionêre retoriek as 'n belofte van vryheid en gelykheid begryp. Hierdie hoop is nie bewaarheid nie. Alhoewel sowel die Britse asook die Amerikaanse regering gedurende die oorlog deurgaans vryheid as 'n beloning vir militêre diens belowe het en talle slawe probeer het om hul lewensomstandighede as soldate of ondersteuners te verbeter, het die uitkoms van die oorlog die lewens van sowel vrye swartes asook slawe nouliks verander. Ná die Rewolusie is slawerny in die noordelike deelstate geleidelik afgeskaf, maar in die suide eerder nog uitgebrei. Rasvooroordele het in Amerika algemeen voorgekom. Vir die Indiaanse bevolking was die Amerikaanse Rewolusie allesbehalwe 'n oorlog oor vaderlandsliefde of onafhanklikheid. Baie van die Eerste Nasies wou liewer neutraal bly en het min waarde daaraan geheg om nog 'n keer by 'n Europese konflik betrokke te raak. Nogtans is die meeste van hulle gedwing om kant te kies. Indiaanse dorpe was van die eerste nedersettings wat deur die Patriotte se burgermagte aangeval is en soms het die Amerikaanse magte nie eens omgegee met wie die inwoners eintlik gesimpatiseer het nie. Vir talle Indiaanse vroue het die oorlog veral hul sosiale, gesins- en boerelewe versteur. == Taal == In die tydperk van die Rewolusie het Amerikaners ook begin om die toekoms van die Engelse taal in Amerika in verband met die rewolusionêre gebeure te beskou en om 'n roemryke toekoms vir Amerikaanse Engels te voorspel. Baie mense het teen die einde van die 18de eeu besef dat Engels in Noord-Amerika sedert die stigting van die eerste nedersettings in Jamestown en Plymouth al sy eie kenmerke ontwikkel had. Thomas Jefferson was daarvan oortuig dat Amerikaners meer verdraagsaam sou wees teenoor taalveranderings as mense in Engeland sodat daar in die toekoms na die Amerikaanse taal moontlik nie meer as Engels sou verwys word nie. Dr. John Witherspoon, die Skotse president van die [[Universiteit van Princeton|Princeton-universiteit]], het in 'n reeks opstelle oor die Engelse taal in Noord-Amerika, wat hy in 1781 vir die ''Pennsylvania Journal'' geskryf het, reeds na die eenvormigheid van die Amerikaanse taal verwys en dit moontlik geag dat Amerikaanse Engels sy bande met die taal van Engeland sou verbreek en sy eie standaardtaal begin ontwikkel. {{cquote|''Being entirely separated from Britain, we shall find some centre or standard of our own, and not be subject to the inhabitants of that island, either in receiving new ways of speaking or rejecting the old.''<ref>Baugh, Albert C. en Thomas Cable: ''A History of the English Language. Third Edition''. Londen. Guild Publishing 1986, bl. 355-356</ref>}} Daar was konsensus dat hierdie nuwe standaardtaal nie per ongeluk sou geskep word nie. 'n Leser, wat sy kommentaar in 1774 in die ''Royal American Magazine'' as ''An American'' onderteken het, het 'n goeie indruk van sy rewolusionêre ywer gegee toe hy geskryf het dat die Engelse taal in die afgelope eeu in Brittanje aansienlik verbeter is, maar {{cquote|''its highest perfection, with every other branch of human knowledge, is perhaps reserved for this Land of light and freedom''<ref>Matthews, Albert (red.): ''Transcripts of the Colonial Society of Massachusetts'', XIV, bl. 263-64. Herdrukte uitgawe in Mathews, Mitford M.: ''The Beginnings of American English''. Chicago: University of Chicago Press 1931, bl. 40-41</ref>}} Die skrywer was moontlik John Adams, die latere president, aangesien hy enkele jare later 'n vergelykbare voorstel in 'n brief aan die President van die Amerikaanse Kongres gemaak het. Die brief is op 5 September 1780 in Amsterdam geskryf.<ref>Baugh/Cable (1986), bl. 356</ref> Adams verwys in die brief na die belangrikheid van "welsprekendheid en taal" in 'n republiek en voer voorbeelde soos Frankryk, Spanje en Italië aan wat almal Taalakademies in die lewe geroep het om hul tale te ontwikkel en te verbeter. Daarnaas voorspel hy ook 'n groot toekoms vir die Engelse taal: {{cquote|''...English is destined to be in the next and succeeding centuries more generally the language of the world than Latin or French is in the present age. The reason of this is obvious, because the increasing population in America, and their universal connection and correspondence with all nations will, aided by the influence of England in the world, whether great or small, force their language into general use, in spite of all the obstacles that may be thrown in their way, if any such there should be.''.<ref>Mitford M. Matthews: ''The Beginnings of American English''. Chicago: Chicago University Press 1931, bl. 42-43</ref>}} Voor die Onafhanklikheidsverklaring en die Rewolusionêre Oorlog is die meeste boeke en gedagtes uit Europa ingevoer en die grootheid van die Engelse literatuur en opvoedkunde is nooit bevraagteken nie. Maar as gevolg van die politieke onafhanklikheid en die vryheidsoorlog teen Groot-Brittanje het die Amerikaners se houding teenoor Engeland en sy kultuur vinnig verander. Dit was nou 'n regverdiging vir die afkeer teen alles wat van Engelse oorsprong was en die begin van 'n nuwe Amerikaanse patriotisme wat die nuwe onafhanklike konfederasie ook as die bakermat van 'n nuwe beskawing beskou het wat drasties van die Europese model sou verskil. [[Noah Webster]] (1758–1843), 'n boorling van Hartford, [[Connecticut]], was een van die vurigste voorstanders van hierdie nuwe patriotisme. Ná sy studie van regswetenskappe aan die Yale-universiteit het hy moeilikhede ondervind om sy brood as advokaat te verdien en Webster het hom noodgedwonge as 'n onderwyser bekwaam. Die gehalte van die skoolboeke wat destyds uit Engeland ingevoer is, was dikwels onbevredigend en vanweë die Rewolusionêre Oorlog was daar ook 'n ernstige tekort aan opvoedkundige werke. Webster het derhalwe begin om drie grondleggende skoolboeke vir die voorsiening van onderwys in Engels saam te stel: 'n spelboek, 'n grammatika en 'n boek met leesoefeninge wat in die jare 1783, 1784 en 1785 onder die titel ''A Grammatical Institute of the English Language'' verskyn het. Hulle was die eerste boeke van hul soort in Amerika en hulle was 'n groot sukses: binne eenhonderd jaar is daar na ramings sowat 80 miljoen eksemplare verkoop.<ref>Baugh/Cable (1986), bl. 358</ref> Die boeke, wat vir Webster 'n beskeie inkomste van een sent per eksemplaar besorg het, het in die volgende dekades 'n buitengewoon groot invloed op die Engelse taal in Amerika uitgeoefen, terwyl Webster hom aan verdere projekte in verband met die Engelse taalkunde toegewy het. Die klein woordeboek of ''Dictionary'' wat in 1806 vrygestel is, was net die voorloper van sy grootste werk, ''An American Dictionary of the English Language'', wat in 1828 in twee kwartoformaat-boekdele verskyn het en waarmee hy die gedagte van 'n onafhanklike Amerikaanse probeer bevorder het. Met al sy werke het Webster op sy hoofdoel gekonsentreer: om die bewys te lewer dat Amerikaanse Engels duidelik van die taal van die Britse Eilande verskil het en lankal besig was om homself onafhanklik van Europese invloede te ontwikkel. In die voorwoord tot sy ''Dissertations on the English Language, with Notes Historical and Critical'' (1789) skryf Webster {{cquote|''As an independent nation our honor requires us to have a system of our own, in language as well as government. Great Britain, whose children we are, should no longer be ''our'' standard; for the taste of her writers is already corrupted, and her language on the decline. But if it were not so, she is at too great a distance to be our model, and to instruct us in the principles of our own tongue''.<ref name="bc359">Baugh/Cable (1986), bl. 359</ref>}} Die onafhanklikheid van Groot-Brittanje was nie die enigste gedagte waarin mense destyds belang gestel het nie: in 1789 het mans soos Webster ook die dringende behoefte besef om die dertien kolonies in 'n verenigde nasie saam te smelt. Webster het op 'n spellinghervorming aangedring om 'n eie Amerikaanse ortografie te skep wat duidelik van dié van Engeland sou verskil en beweer ''that such an event is an object of vast political consequence''. Webster het dit só gestel: {{cquote|''...national language is a band of national union. Every engine should be employed to render the people of this country ''national''; to call their attachments home to their own country; and to inspire them with the pride of national character''.<ref name="bc359" />}} Nadat hy een jaar in Engeland gebly het, het Webster 'n meer gematigde houding ingeneem, maar die voorwoord tot sy ''American Dictionary'' weerspieël die siening wat hy steeds gepropageer het: {{cquote|''It is not only important, but, in a degree necessary, that the people of this country should have an ''American Dictionary'' of the English Language; for, although the body of the language is the same as in England, and it is desirable to perpetuate that sameness, yet some differences must exist. Language is the expression of ideas; and if the people of our country cannot preserve an identity of ideas, they cannot retain an identity of language. Now an identity of ideas depends materially upon a sameness of things or objects with which the peoples of the two countries are conversant. But in no two portions of the earth, remote from each other, can such identity be found. Even physical objects must be different. But the principal differences between the people of this country and of all others, arise from different forms of government, different laws, institutions and customs... the institutions in this country which are new and peculiar, give rise to new terms, unknown to the people of England... No person in this country will be satisfied with the English definitions of the words congress, senate and assembly, court &c. for although these are words used in England, yet they are applied in this country to express ideas which they do not express in that country.''<ref>Baugh/Cable (1986), bl. 360</ref>}} == Die skepping van nuwe grondwette == In die somer van 1776 het die Patriotte die gesag oor die hele gebied van die Amerikaanse kolonies en hul bevolking uitgeoefen en die Lojaliste was magteloos. In alle dertien state was die regerings omvergewerp, die geregshowe gesluit en die Britse agente en goewerneurs uit hulle huise verdryf. Daar was nou verkose konvensies en "wetgewende vergaderings" wat buite enige wetlike raamwerk gestaan het en sodoende 'n behoefte aan nuwe grondwette vir elke deelstaat wat die voormalige koninklike oktrooie sou vervang. Die deelstate was immers nie langer kolonies nie.<ref>Nevins (1927); Greene & Pole (1994) hoofstuk 29</ref> Op 5 Januarie 1776, ses maande voor die ondertekening van die Onafhanklikheidsverklaring, het [[New Hampshire]] die eerste grondwet bekragtig. In Mei 1776 het die Kongres besluit om alle vorme van koninklike gesag en owerhede deur plaaslik geskepte outoriteite te vervang. Virginië, [[Suid-Carolina]] en [[New Jersey]] het hul grondwette nog voor 4 Julie saamgestel. [[Rhode Island]] en Connecticut het sommer net hul bestaande koninklike oktrooie geneem en alle verwysing na die Britse Kroon geskrap.<ref>Nevins (1927)</ref> Naas die besluitneming oor die nuwe regeringsvorm was die deelstate genoodsaak om vooraf te bepaal hoe die konstitusionele vergaderings gekies sou word en op watter manier die ontwerpe vir nuwe grondwette bekragtig sou word. In state waar die welvarendes die kontrole oor die proses uitgeoefen het, soos in [[Maryland]], Virginië, [[Delaware]], New York en Massachusetts, is grondwette met die volgende kenmerke bekragtig: * Die uitoefening en omvang van die stemreg was aan besit gekoppel en net welvarendes kon politieke ampte beklee (alhoewel New York en Maryland die voorvereistes ten opsigte van besit verlaag het).<ref>Nevins (1927); Greene & Pole (1994), hoofstuk 29</ref> * Die deelstate het nou oor parlementêre tweekamerstelsels beskik, waarby die laerhuis die politieke kontrole oor die hoërhuis uitgeoefen het. * Die goewerneurs het oor groot politiese gesag beskik, waaronder 'n vetoreg ten opsigte van die wetgewende gesag van die parlement en groot bevoegdhede ten opsigte van die benoeming van staatsamptenare. * Daar was geen beperkings op die aantal regeringsampte wat 'n individu mog beklee nie. * Godsdienste, wat deur state ingevoer is, is ook deur die nuwe grondwette amptelik erken. In deelstate waar ook minder welvarendes groot invloed op die konstitusionele proses uitgeoefen het, soos in Pennsilvanië, New Jersey en New Hampshire, is grondwette bekragtig wat * die algemene stemreg vir blanke mans erken het of slegs 'n klein besit vereis om stemreg te kry of 'n politieke amp te beklee (New Jersey het die stemreg ook aan sommige welvarende weduwees verleen – 'n besluit wat 25 jaar later herroep is); * sterk parlementêre eenkamerstelsels behels het; * minder gesag aan goewerneurs gegee het (hulle het nie oor 'n vetoreg beskik nie en min invloed op politieke benoemings uitgeoefen); en * individue verbied het om meer as een regeringsamp te beklee. In state waar konserwatiewe of radikale politici die opperhand gehad het, het die minder invloedryke opposisie nie altyd die nuwe grondwet aanvaar sonder om besware aan te teken nie. Die radikale tendense in Pennsilvanië se grondwet het slegs veertien jaar bestaan. In 1790 het die konserwatiewes 'n meerderheid in die wetgewende vergadering behaal, 'n nuwe konstitusionele vergadering byeengeroep en die bestaande grondwet gewysig. Die nuwe teks het die algemene stemreg vir blanke mans duidelik beperk, die goewerneur van 'n vetoreg en groot invloed op die proses van politieke benoemings voorsien en 'n hoërhuis met voorregte vir welvarende kandidate naas die laerhuis ingevoer. Thomas Paine het die grondwet as onwaardig vir Amerika beskryf.<ref>Wood (1992)</ref> == Militêre oorwinning en onafhanklikheid == Die militêre gebeure was in 1775 op Boston gekonsentreer. Die stad was 'n Britse basis, maar omsingel deur Amerikaanse burgermagte uit nabygeleë kolonies. Die Kongres het George Washington as opperbevelvoerder gekies en hy het die Britse troepe gedwing om die stad in Maart 1776 te ontruim. Op hierdie tydstip het die Patriotte feitlik die beheer oor alle dertien kolonies uitgeoefen en was nou klaar om die onafhanklikheid te proklameer.<ref>Mackesy (1992)</ref> Op 10 Januarie 1776 het Thomas Paine sy politieke pamflet met die titel ''Common Sense'' gepubliseer waarin hy vir republikanisme en onafhanklikheid van Groot-Brittanje as die enigste oplossing vir die Amerikaans-Britse geskille bepleit het.<ref>Greene en Poole (1994), hoofstuk 26</ref> Op 2 Julie 1776 is die Verenigde State se Onafhanklikheidsverklaring deur die Tweede Kontinentale Kongres bekragtig en twee dae later, op 4 Julie, onderteken. Die laasgenoemde datum word nog steeds as die Amerikaanse Onafhanklikheidsdag gevier. Die oorlog met Brittanje het al in April 1775 uitgebreek en die kolonies het aanvanklik gepoog om 'n wedersydse aanvaarbare vredesooreenkoms met Brittanje te bereik. Nou was almal ten gunste van die onafhanklikheidsverklaring.<ref>Greene en Pole (1994), hoofstuk 27</ref> Die ''Articles of Confederation and Perpetual Union'', wat algemeen as die ''Articles of Confederation'' bekend staan, was die eerste regeringsdokument van die Verenigde State wat die kolonies in 'n losse konfederasie van soewereine state verenig het. Die Tweede Kontinentale Kongres het die ''Articles'' in November [[1777]] aangeneem, alhoewel hulle eers drie jaar later formeel bekragtig is.<ref>Greene en Pole (1994), hoofstuk 30</ref> == Oorlog == === Die Britte keer terug: 1776–1777 === In Augustus 1776 het die Britse owerhede versterkings na die front gestuur en die jong Amerikaanse Kontinentale Leër is in die Slag van Long Island in die hewigste gevegte van die onafhanklikheidsoorlog verwikkel. Die Britse troepe het uiteindelik New York Stad ingeneem en byna daarin geslaag om generaal Washington gevange te neem. Die stad was tot 1783 deur die Britte beset en is tot hulle politieke en militêre hoofbasis uitgebou. Ook New Jersey het deel uitgemaak van die Britse magsgebied, maar Washington het die [[Delawarerivier]] oorgesteek en die plaaslike Britse troepe met sy verrassingsaanval in die slae van [[Slag van Trenton|Trenton]] en [[Slag van Princeton|Princeton]] verslaan. Die Amerikaanse herowering van New Jersey het nuwe asem in die Patriotte se rewolusionêre saak ingeblaas. [[Beeld:Washington Rallying the Troops at Monmouth, 1857, Leutze.jpg|duimnael|regs|250px|Generaal Washington in die Slag van Monmouth]] Die Britte het in 1777 twee ongekoördineerde aanvalle op die Amerikaners uitgevoer. Britse troepe uit New York Stad het 'n oorwinning oor Washington behaal en die nasionale hoofstad Philadelphia verower. Met 'n gelyktydige aanval het 'n tweede Britse leër uit Kanada in die Verenigde State ingeval om Nieu-Engeland van die res van die land af te sny. Die leër is egter in Oktober 1777 in [[Slag van Saratoga|Saratoga]] (deelstaat New York) deur Amerikaanse troepe omsingel en gevange geneem. Die Amerikaanse oorwinning het die Franse aangemoedig om amptelik by die Amerikaanse Rewolusionêre Oorlog betrokke te raak en danksy die onderhandelinge met Benjamin Franklin het Frankryk vroeg in 1778 'n permanente militêre bondgenoot van die Amerikaners geword. Later het ook Spanje (1779) en [[Nederland]] by die koalisie aangesluit. Die Britte was nou gedwing om sonder bondgenote teen 'n magtige koalisie te veg en moes daarnaas ook 'n Atlantiese seeblokkade omseil. Die Amerikaanse slagvelde het sodoende slegs een front in Brittanje se oorlog verteenwoordig.<ref name="mac">Mackesy (1992), Higginbotham (1983)</ref> As gevolg van die vyandelike koalisie en die steeds verslegtende militêre situasie het die Britse bevelhebber, sir Henry Clinton, Philadelphia ontruim om die troepe in New York Stad te versterk. Op hul terugtog is die Britse troepe deur generaal Washington aangeval. Die Slag van Monmouth was die laaste groot geveg in die noordelike deelstate en die Britte het uiteindelik daarin geslaag om na New York Stad terug te wyk. Terwyl Britte en Amerikaners mekaar in die noorde pat gesit het, het die fokus van die militêre gebeure na die suide verskuif.<ref name="mac" /> === Die Britse aanval op die suide: 1778–1783 === [[Lêer:Yorktown80.JPG|duimnael|regs|250px|Die beleg van Yorktown het met die oorgawe van 'n Britse leër geëindig en die weg gebaan vir die einde van die Amerikaanse Rewolusionêre Oorlog]] In laat Desember 1778 het die Britte Savannah in [[Georgia]] ingeneem en begin om verder noordwaarts na Suid-Carolina te marsjeer. Die Patriotte se oorwinning in die Slag van Kettle Creek (Georgia) het die noorde van Georgia van 'n besetting gespaar. Die Britte het vervolgens Charleston in Suid-Carolina ingeneem en 'n netwerk van forte in die binneland opgerig – veral in die hoop dat die Lojaliste bereid sou wees om vir die Britse Kroon te veg. Desondanks het slegs 'n kleiner aantal Lojaliste by die Britse troepe aangesluit en die soldate was dus gedwing om ondanks die aanhoudende gevegte met Amerikaners na [[Noord-Carolina]] en Virginia te marsjeer waar hulle op 'n reddingsaksie van die [[Britse Vloot]] vertrou het. Die Vloot is egter deur Franse oorlogskepe verniel. Die Britse troepe onder die bevel van generaal Cornwallis het gevolglik in Yorktown, Virginië vasgesit en was ná 'n gemeenskaplike Frans-Amerikaanse aanval in Oktober 1781 gedwing om te [[kapituleer]]. Generaal Washington het sodoende die Britte se hoofleër uitgeskakel en alhoewel die Britse koning George III vasbeslote was om met die oorlog voort te gaan, het sy aanhangers in die parlement 'n neerlaag gely sodat die oorlog in Noord-Amerika tot 'n einde gekom het.<ref>Mackesy (1992), Higginbotham (1983)</ref> Die laaste seegeveg het op [[10 Maart]] [[1783]] voor die kus van Kaap Canaveral plaasgevind toe drie Britse oorlogskepe onder leiding van die ''HMS Sybil'' geprobeer het om die Kontinentale Leër se soldy te roof. Hulle is deur kaptein John Barry en sy bemanning verslaan. === Rewolusie en verraad === Die Engelse koning het gewapende Amerikaners in Augustus 1775 tot verraaiers teen die Kroon verklaar. Aanvanklik het die Britse owerhede begin om Amerikaanse gevangenes soos gewone kriminele te behandel. Hulle het in die tronk beland en voorbereidings is getref om hulle weens hoogverraad aan te kla. Veral lord Germain en lord Sandwich het hierop aangedring. Baie Amerikaanse krygsgevangenes wat na die [[Slag van Bunker Hill]] deur die Britte aangehou is, het blykbaar ook verwag dat hulle gehang sou word. Die Britse regering het egter geskroom om met die aanklagtes van verraad en teregstellings voort te gaan. Daar was immers tienduisende Lojaliste in die Amerikaanse magsgebied wat moontlik deur die Amerikaners van verraad beskuldig sou word. Die Britse strategie het dus daarop gefokus om hierdie Lojaliste as pionne in 'n politieke skaakspel te gebruik. Ná die kapitulasie in Saratoga in 1777 was daar duisende Britse gevangenes in Amerikaanse hande wat doelbewus as gyselaars aangehou is. In 1782 is alle Amerikaners in Britse hande deur 'n parlementsbesluit amptelik as krygsgevangenes erken, en ná die Rewolusionêre oorlog het Britte en Amerikaners hul oorlewende gevangenes uitgeruil.<ref>Miller, John C.: ''Triumph of Freedom, 1775–1783''. Boston: Little,Brown and Company 1948, bl. 166</ref> == Vredesverdrag == In die vredesverdrag met Groot-Brittanje, wat as die Vrede van Parys bekend staan, is alle gebiede noord van die Mississippirivier en suid van die [[Groot Mere]] aan die Verenigde State oorgedra, alhoewel [[Florida]] nie by hierdie reëling ingesluit is nie (die Britte het op 3 September 1783 'n afsonderlike ooreenkoms met Spanje gesluit waarvolgens Groot-Brittanje Florida weer aan die Spanjaarde afgestaan het). Die Eerste Nasies, wat die betrokke gebiede bewoon het, was by die ondertekening van die vredesverdrag nie verteenwoordig nie en het dit tot teen hulle militêre neerlaag teen Amerikaanse troepe ook nie erken nie. Kwessies in verband met grense en skuldlaste is eers in die sogenaamde Jay-ooreenkoms van 1795 aangespreek.<ref>Miller (1948), bl. 616-48</ref> == Nasleep van die Rewolusie == Die Britse neerlaag het vir sowat vyf persent van die Amerikaanse bevolking ballingskap in die buiteland beteken. 'n Geskatte 100&nbsp;000 ''United Empire Loyalists'' het die nuutgestigte republiek verlaat en hulle merendeels in die oorgeblewe Britse kolonies in Noord-Amerika gevestig, soos byvoorbeeld die Provinsie Quebec. Die Amerikaanse lojaliste-setlaars was veral gekonsentreer in die sogenaamde ''Eastern Townships'' (tans [[Estrie]]) van Quebec, op die [[Prins-Edward-eiland]] en in [[Nova Scotia]]. Brittanje het die nuwe kolonies van Bo-Kanada (tans [[Ontario]]) en [[Nieu-Brunswick]] met die oog op hierdie setlaars gestig.<ref>Van Tine (1902)</ref> === Wêreldwye invloed === Die Rewolusie het sy aanvang in deelstate sonder oorgeërfde stand of posisie geneem – ondanks die mislukte pogings van die sogenaamde Geselskap van die Cincinnati (''Society of the Cincinnati'') om 'n sodanige klasverdeling te skep. Ná die Rewolusie het 'n suiwer demokratiese politiek – volgens die oortuigings van byvoorbeeld Matthew Lyon – moontlik geword, ten spyte van die teenkanting en ontsteltenis van die Federaliste-party.<ref>Wood: ''Radicalism'', bl. 278-79</ref> Die regte van die volk is in die deelstate se nuwe grondwette verskans en het die algemene aanvaarding van die kernwaardes van die Amerikaanse republikanisme bevorder: vryheid, individuele regte, gelykheid en afkeuring van korrupsie. Die grootste uitdaging vir die ou maatskaplike orde in Europa was die afkeuring van oorgeërfde politieke mag en die demokratiese gedagte dat die regering die toestemming van die geregeerdes nodig het. Die voorbeeld van die eerste geslaagde rewolusie teen 'n Europese koloniale ryk het 'n model vir baie ander koloniale volke geskep wat besef het dat hulle eweneens die juk van vreemde oorheersing sou kon verbreek om selfregerende nasies te word.<ref>Palmer (1959)</ref> [[Marokko]] was die eerste land wat in 1777 die Verenigde State van Amerika se onafhanklikheid van die Verenigde Koninkryk erken het. Tien jaar later het die twee lande die Marokkaans-Amerikaanse Vriendskapsverdrag onderteken. Friesland, een van die sewe Verenigde Provinsies van die Republiek der Nederlande, was die tweede land wat die Amerikaanse onafhanklikheid op 26 Februarie 1782 erken het. Die State-Generaal van die Republiek der Nederlande het hierdie voorbeeld op 19 April 1782 gevolg en John Adams is tot die eerste Amerikaanse ambassadeur in [[Den Haag]] benoem.<ref>{{Cite web |url=http://www.geocities.com/Athens/Atrium/6641/fry_usa.htm |title=''Frisians first to recognize USA! (Na aanleiding van 'n artikel van Kerst Huisman wat op 29 Desember 1999 in die dagblad ''Leeuwarder Courant'' gepubliseer is)'' |access-date=19 Oktober 2008 |archive-date=19 Oktober 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081019013752/http://www.geocities.com/Athens/Atrium/6641/fry_usa.htm |url-status=live }}</ref> Die Amerikaanse Rewolusie was die eerste in die reeks Atlantiese Rewolusies wat deur die Franse Rewolusie, die Haïtiaanse Rewolusie en [[Simón Bolívar]] se Latyns-Amerikaanse Vryheidsoorloë voortgesit is. Die politieke nabewings het ook [[Ierland]] geraak en die aanleiding tot die Ierse Opstand van die jaar 1798 gegee. Die Amerikaanse Rewolusie het daarnaas ook invloed op die politieke gebeure in die Pools-Litause Koninkryk en Nederland uitgeoefen.<ref>Palmer (1959), Greene & Pole (1994), hoofstukke 53-55</ref> Die Rewolusie het 'n regstreekse impak op Groot-Brittanje, Ierland, Nederland en Frankryk gehad. Baie Britse en Ierse lede van die Whig-party het hulle ten gunste van die Amerikaanse saak uitgespreek. Naas die Nederlandse opstand teen die einde van die 16de eeu en die [[Engelse Burgeroorlog]] in die 17de eeu, was die Amerikaanse Rewolusie een van die eerste lesse wat Europeërs vir die omverwerping van 'n ou bewind kon leer, soos byvoorbeeld vir Marquis de Lafayette, wat later in die tydperk van die Franse Rewolusie op politieke gebied aktief geraak het. Die Amerikaanse Onafhanklikheidsverklaring het die Franse Verklaring van Mense- en Burgerregte beïnvloed.<ref>Palmer (1959); Greene & Pole (1994), hoofstukke 49-52; [http://chnm.gmu.edu/revolution/chap3a.html ''Die Verligting en Menseregte''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101115151015/http://chnm.gmu.edu/revolution/chap3a.html |date=15 November 2010 }}</ref> Die Noord-Amerikaanse state se nuutgevonde onafhanklikheid van die Britse Ryk het egter ook daartoe gelei dat die slawerny in die Verenigde State tot 1865 voortbestaan het en sodoende eers 32 jaar ná sy afskaffing in alle Britse kolonies onwettig verklaar is. Ook die Eerste Nasies het 'n duur prys betaal: hulle is gedurende die Britse bewind deur die owerhede beskerm, maar in die nuutgestigte Verenigde State is ooreenkomste wat met hulle gesluit is, dikwels verbreek; hulle is van hul regte en uiteindelik ook van hul land ontneem. === Interpretasies === Die akademiese wêreld verskil ten opsigte van die uitwerkings van die Amerikaanse Rewolusie. Die breë spektrum van menings strek van 'n ouer sienswyse waarvolgens die Amerikaanse Rewolusie hoegenaamd nie as "rewolusionêr" beskou kan word nie, geen radikale omwenteling van die koloniale samelewing teweeggebring het nie en eintlik slegs 'n veraf bewind deur 'n plaaslike regering vervang het<ref>{{Cite web |url=http://www.historycooperative.org/journals/ahr/105.1/ah000093.html |title=Greene, Jack in: ''The American Historical Review – The American Revolution Section 25'' |access-date=25 Mei 2012 |archive-date=25 Mei 2012 |archive-url=https://archive.is/20120525184607/www.historycooperative.org/journals/ahr/105.1/ah000093.html |url-status=live }}</ref> tot onlangse standpunte wat oorspronklik onder meer deur geskiedkundiges soos Bernard Bailyn, Gordon S. Wood en Edward Morgan ingeneem is en die Amerikaanse Rewolusie as 'n unieke en radikale gebeurtenis beskou wat ingrypende veranderings meegebring en groot uitwerkings op die wêreldpolitiek gehad het en op die groeiende aanvaarding van die republikeinse beginsels gegrond was soos die natuurlike menseregte en 'n regstelsel en wetgewing wat deur die mense self verkies is.<ref>Wood (2003)</ref> === Staatskuld === Die Amerikaanse staatskuld ná die Rewolusie het in drie kategorieë geval. Die eerste was $11 miljoen se buitelandse lenings wat gedurende die Rewolusie veral deur Frankryk toegestaan is. Die tweede en derde kategorie van elkeen sowat $24 miljoen, was lenings wat deur Amerikaanse burgers aan die federale en die regerings van deelstate toegestaan is; burgers het dikwels voedsel, perde en ander voorrade aan die Rewolusionêre troepe verkoop. Die Amerikaanse Kongres het saamgestem dat die buitelandse skuldlas deur die vermoë en gesag van die nuwe regering afbetaal sou kan word. Ander skuldlaste het uit sogenaamde belowende note bestaan wat tydens die Rewolusionêre Oorlog aan soldate, handelaars en boere uitgereik is wat hierdie betaalmiddele op die premis aanvaar het dat die nuwe grondwet 'n regering sou skep wat hierdie skulde uiteindelik sou betaal. Die totale oorlogskoste van die deelstate het $114 miljoen beloop, terwyl die federale regering $37 miljoen gespandeer het.<ref>Jensen: ''The New Nation: A History of the United States During the Confederation, 1781–1789.'' New York, NY: Alfred A. Knopf 1950, bl. 379</ref> Die Kongres het die skuldlas van die deelstate saam met die binne- en buitelandse skulde in 'n nasionale skuldlas omgeskep wat altesaam $80 miljoen beloop het. Aan die leners is die nominale waarde van hul skuldbriewe terugbetaal as 'n saak van nasionale eer, maar ook om die kredietwaardigheid van die nuwe nasie te bevestig. === Herdenking === [[Lêer:American revolution bicentennial.svg|duimnael|Kenteken van die 200-jaarviering van die Amerikaanse Rewolusie]] [[Lêer:George Washington HQ Valley Forge.jpg|duimnael|George Washington se hoofkwartier in Valley Forge, Pennsilvanië]] Die Amerikaanse Rewolusie neem 'n sentrale plek in die historiese geheue van Amerikaners in.<ref>Michael Kammen: ''A Season of Youth: The American Revolution and the Historical Imagination'' (1978); Kammen: ''Mystic Chords of Memory: The Transformation of Tradition in American Culture'' (1991)</ref> As die Amerikaanse nasie se stigtingsverhaal word dit nie net as leerstof in skole behandel nie, maar ook met 'n groot aantal monumente herdenk. Die vierde dag van Julie, ''Fourth of July'', is een van die belangrikste openbare waarnemings- en vakansiedae in die Verenigde State. Naas Bunker Hill was Mount Vernon, George Washington se landgoed naby [[Washington, D.C.]], een van die eerste nasionale mekkas vir belangstellende toeriste wat in die 1850's reeds jaarliks tienduisend besoekers gelok het.<ref>Jean B. Lee: "Historical Memory, Sectional Strife, and the American Mecca: Mount Vernon, 1783-1853," ''Virginia Magazine of History and Biography'' (2001), jaargang 109, nommer 3, bl. 255-300 ] [http://www.jstor.org/stable/4249931 in JSTOR]</ref> In die tydperk tussen 1845 en 1860 is Boston se Unitariese predikant Theodore Parker, 'n bekende redenaar en aktivis wat hom vir die afskaffing van slawerny beywer het, in sy politieke stryd deur die voorbeeld van sy grootvader, kaptein John Parker, gemotiveer. Parker was die kommandeur van die ''Minutemen'' tydens die Britse aanval in Lexington op 19 April 1775. Terwyl ook ander teenstanders van slawerny die Amerikaanse rewolusionêre tradisies in hulle redenering aangevoer het, het Parker as "'n dapper seun van die Amerikaanse Rewolusie" na sy persoonlike verbintenis met die onafhanklikheidsstryd verwys. Hy het die radikalisme van die Amerikaanse Rewolusie beklemtoon, net soos die belangrike bydraes van swart rewolusionêres. Sodoende het hy sy steun aan John Brown se gewelddadige optrede in die stryd teen slawerny verleen. Parker se retoriek is gedeeltelik oorgeneem deur Abraham en Martin Luther King Jr.<ref>Paul E. Teed: "'Brave Man's Child': ''Theodore Parker and the Memory of the American Revolution''. In: " ''Historical Journal of Massachusetts'' (2001), jaargang 29, nommer 2, bl. 170-191</ref> Jonathan B. Crider het in 'n artikel oor die Amerikaanse Burgeroorlog verduidelik hoe redakteurs en redenaars uit sowel die Noorde asook die Suide in die 1850's daarop aanspraak gemaak het dat hul streek as die ware bewaarder van die rewolusionêre tradisies van 1776 was, soos uit die gebruik van rewolusionêre simboliek in hul retoriek blyk.<ref>Jonathan B. Crider: "De Bow's Revolution: The Memory of the American Revolution in the Politics of the Sectional Crisis, 1850-1861". In: ''American Nineteenth Century History'' (2009), jaargang 10, nommer 3, bl. 317–332</ref> David Ryan het opgemerk dat die Amerikaanse Rewolusie se 200-jaarviering net een jaar na die vernederende nederlaag in die Viëtnam-oorlog in 1975 gehou is toe Amerikaanse magte dié Suidoos-Asiatiese land moes ontruim. Die destydse Ford-administrasie het onderwerpe soos hernuwing en hergeboorte beklemtoon en dit verbind met 'n herstel van tradisionele waardes toe hulle 'n nostalgiese terugblik na die gebeure van 1776 gebied het waardeur die onafhanklikheidsstryd as 'n tydlose gebeure voorgestel is.<ref>David Ryan: "Re-enacting Independence through Nostalgia – The 1976 US Bicentennial after the Vietnam War. In: " ''Forum for Inter-American Research'' (2012), jaargang 5, nommer 3, bl. 26–48</ref> Catherine L. Albanese het aangevoer dat die Rewolusie die hoofbron vir 'n soort nie-denominasionele Amerikaanse burgerlike godsdiens geword het waardeur patriotisme net soos die herdenking en betekenis van die nasie se geboorte sindsdien gevorm is.<ref>Catherine L. Albanese: ''Sons of the Fathers: The Civil Religion of the American Revolution'' (1977)</ref> Sy verduidelik dat in die Amerikaanse Rewolusie – anders as in die Burgeroorlog – nie spesifieke veldslae sentraal staan nie, maar eerder bepaalde gebeure en persone wat as ikone vir sekere waardes (of ondeugde) gevier word. Volgens haar het die Rewolusie sodoende 'n Moses-agtige leier soos George Washington,<ref>Robert P. Hay: ''George Washington: American Moses''. In: ''American Quarterly'' (1969), jaargang 21, nommer 4, bl. 780-791</ref> profete (Thomas Jefferson en Tom Paine) en martelaars (die slagoffers van die Boston-slagting en Nathan Hale) opgelewer, net soos duiwels (Benedict Arnold), nasionale heiligdomme (Valley Forge en Bunker Hill), rituele (die Boston-teepartytjie), embleme (die nuwe vlag), heilige feesdae (4 Julie) en heilige geskrifte waarin elke sin noukeurig bestudeer en in hedendaagse regsake toegepas word (die Onafhanklikheidsverklaring, die Grondwet en die Handves van Regte of ''Bill of Rights''). == Notas == * {{Vertaling/Verwysing|en|American Revolution|vertaaldatum=2007}} == Verwysings == {{Verwysings|3}} == Bronne == {{CommonsKategorie|American Revolution}} * Greene, Jack P. en J. R. Pole (uitgewers): ''The Blackwell Encyclopedia of the American Revolution'' (1994), 845 bl.; behandel veral die politieke gedagtes; hersiene uitgawe (2004) onder die titel ''A Companion to the American Revolution'' * Mackesy, Piers: ''The War for America: 1775–1783'' (1992), Britse militêre studie. [http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=55002630 Aanlyn beskikbaar] * Miller, John C. ''Origins of the American Revolution'' (1943) [http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=493014 Aanlyn beskikbaar] * Miller, John C. ''Triumph of Freedom, 1775–1783'' (1948) [http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=14559136 Aanlyn beskikbaar] * Toth, Charles. W.: ''Liberté, Egalité, Fraternité: The American Revolution & the European Response''. Albany, NY: Whitston Publishing Company 1989 * Wêreldspektrum: Volume 1: ''Amerikaanse Revolusie''. 1983 Ensiklopedie Afrikana (Edms) Bpk. * Wood, Gordon S.: ''The American Revolution: A History'' (2003), beknopte oorsig === Algemene oorsig oor die Amerikaanse Rewolusie en die Rewolusionêre Oorlog === * Higginbotham, Don: ''The War of American Independence: Military Attitudes, Policies, and Practice, 1763–1789'' (1983) Aanlyn beskikbaar in die ''ACLS History E-book Project''. Omvattende werk oor die militêre en ander aspekte van die Rewolusionêre Oorlog * Jensen, Merrill: ''The Founding of a Nation: A History of the American Revolution 1763–1776'' Indianapolis, IN: Hackett Publishing Company 2004. === Gespesialiseerde studies === * Berkin, Carol.Revolutionary Mothers:'' Women in the Struggle for America's Independence'' (2006) * Nash, Gary B.: ''The Unknown American Revolution: The Unruly Birth of Democracy and the Struggle to Create America''. (2005). {{ISBN|0-670-03420-7}} * Van Tyne, Claude Halstead: ''American Loyalists: The Loyalists in the American Revolution'' (1902) {{Voorbladster}} {{Normdata}} [[Kategorie:Amerikaanse Rewolusie| ]] snyuvpdz3kthdgq6idpl21k12jzceo7 0 23862 2965807 2956080 2026-09-08T18:00:56Z SpesBona 2720 Toere bygewerk 2965807 wikitext text/x-wiki : ''Hierdie artikel handel oor die Nieu-Seelandse nasionale mansrugbyspan. Vir die artikel oor die nasionale vrouerugbyspan, sien [[Black Ferns]].'' {{Inligtingskas Rugbyspan | land = Nieu-Seeland | beeld = Allblacks.gif | unie = [[Nieu-Seeland Rugby]] (NZR) | bynaam = All Blacks | embleem = Varingblaar | stadion = | kapasiteit = | kaptein = [[Scott Barrett]] | afrigter = {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Dave Rennie]] <small>(sedert 2026)</small> | patroon_la1 = _allbkacls2425h | patroon_b1 = _allbkacls2425h | patroon_ra1 = _allbkacls2425h | patroon_sh1 = | patroon_so1 = _3_white_stripes | linkerarm1 = 000000 | liggaam1 = 000000 | regterarm1 = 000000 | broek1 = 000000 | kouse1 = 000000 | patroon_la2 = _allbkacls2425a | patroon_b2 = _allbkacls2425a | patroon_ra2 = _allbkacls2425a | patroon_sh2 = | patroon_so2 = _3_white_stripes | linkerarm2 = ffffff | liggaam2 = ffffff | regterarm2 = ffffff | broek2 = 000000 | kouse2 = 000000 | statistiek = Statistiek | toetse = [[Sam Whitelock]] (153)<ref name="Most tests">{{en}} {{cite web |url=http://stats.allblacks.com/asp/mosttests.ASP?stats_ID=12 |title=All Blacks that have played 50 or more tests. |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=matches;team=8;template=results;type=player |title=Most matches |publisher=ESPNscrum |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> | toptoetspuntebehaler = [[Dan Carter]] (1598)<ref name="Most test points">{{en}} {{cite web |url=http://stats.allblacks.com/asp/mostptsinall.ASP?stats_ID=14 |title=All Black Test Match point scorers. |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=points;team=8;template=results;type=player |title=Most points |publisher=ESPNscrum |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> | meestedrieë = [[Doug Howlett]] (49)<ref name="Most test tries">{{en}} {{cite web |url=http://stats.allblacks.com/asp/mosttriesintests.ASP?stats_ID=16 |title=Most tries in Test matches. |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=tries;team=8;template=results;type=player |title=Most tries |publisher=ESPNscrum |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> | jongstespeler = [[Jonah Lomu]] 1994 (19 jaar, 45 dae) | eerste = {{AUSru}} 3–22 {{NZLru-r}}<br />([[Sydney]], [[Australië]]; 15 Augustus 1903) | grootwen = {{NZLru}} 145–17 {{JPNru-r}}<br />([[Bloemfontein]], [[Suid-Afrika]]; 4 Junie 1995) | grootverloor = {{NZLru}} 10–43 {{RSAru-r}}<br />([[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]], Nieu-Seeland; 13 September 2025) | Wêreldbekerverskynings = 10/10 | jaar = 1987 | beste = Kampioen in [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] en [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] | url = www.allblacks.com | unieurl = www.nzrugby.co.nz }} Die '''All Blacks''' is die nasionale [[rugby]]span wat [[Nieu-Seeland]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Rugby is Nieu-Seeland se nasionale sport en die All Blacks is ’n gedugte mag in internasionale rugby met ’n wenrekord teen al die ander lande. Nieu-Seeland is een van die min lande waar rugby die hoofsport is. Slegs die [[Cookeilande]], [[Fidji]], [[Samoa]], [[Tonga]] en [[Wallis]] kan soortgelyke bewerings maak.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.teivovo.com/history/|title=Rugby History in Fiji|publisher=Teivovo|accessdate=14 November 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071114224240/http://www.teivovo.com/history/|archive-date=14 November 2007|url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Sy belangrikste internasionale verskyning het die All Blacks tydens die vierjaarlikse [[rugbywêreldbeker]]toernooi. In [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] was Nieu-Seeland saam met [[Australië]] die gasheer vir die eerste [[Rugbywêreldbeker]] wat die All Blacks gewen het. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 1995]] in [[Suid-Afrika]] het die All Blacks die eindstryd gehaal, maar is deur die gasheer in [[ekstra tyd]] met 15–12 verslaan. Die volgende verskyning in die eindstryd het die All Blacks tydens die [[Rugbywêreldbeker 2011]] tuis gemaak, toe hulle [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] naelskraap met 8–7 verslaan het. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2015]] het Nieu-Seeland as eerste span daarin geslaag om die [[Webb Ellis-beker]] te verdedig, toe hulle die [[Wallabies]] geklop het. Daarmee het die All Blacks die eerste nasionale rugbyspan geword om die trofee drie keer omhoog te hou, ’n prestasie wat later deur die [[Springbokke]] geëwenaar is. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2023]] het die All Blacks die eindstryd vir ’n vyfde keer gehaal, maar teen die Springbokke naelskraap met 12–11 vasgeval. Die All Blacks speel jaarliks teen die Australiese Wallabies, die Suid-Afrikaanse Springbokke en die [[Argentinië|Argentynse]] [[Argentynse nasionale rugbyspan|Poemas]] in [[die Rugbykampioenskap]], voorheen die Drienasiesreeks, waartydens hulle ook om die [[Bledisloebeker]] teen Australië en die [[Vryheidsbeker]] teen Suid-Afrika meeding. Die All Blacks het die Drienasiesreeks en die Rugbykampioenskap reeds 20 keer in die toernooi se 27 jaar bestaan gewen en is die huidige Bledisloebeker- asook Vryheidsbekerhouer. Die span het vir die eerste keer in 1882 ’n internasionale wedstryd gespeel teen die [[Waratahs (Superrugbyspan)|Nieu-Suid-Walliese Waratahs]], en het hulle eerste toetswedstryd in 1903 gespeel: ’n oorwinning oor Australië. Dit is gevolg deur ’n toer na die [[Noordelike Halfrond]] in 1905 waartydens die span slegs teen [[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]] in [[Cardiff]] verloor het. Tydens hulle 1905-toer het die All Blacks slegs swart gedra, behalwe vir die [[silwervaring]]; die “All Black”-naam dateer uit dié tydperk. Die All Blacks het hulle eerste reeksoorwinning oor hul “aartsvyande Suid-Afrika” (die Springbokke) in Nieu-Seeland in 1956 behaal. ’n Dekade later het hulle hul langste segetog behaal deur sewentien toetse tussen 1965 en 1970 te wen. Die [[Britse en Ierse Leeus]] het hulle enigste reeksoorwinning oor die All Blacks in 1971 behaal, maar sewe jaar later sou die All Blacks hulle eerste [[Grand Slam (Rugby)|Grand Slam]] behaal (oorwinnings oor [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]], [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]], [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]] en Wallis tydens dieselfde toer). Die All Blacks sou nog drie ander keer ’n Grand Slam behaal (in 2005, 2008 en 2010). Die 1981-Springboktoer na Nieu-Seeland het grootskaalse burgerlike onrus veroorsaak as gevolg van proteste teen die Suid-Afrikaanse [[apartheid]]sbeleid. Nieu-Seeland het in 1996 in post-apartheid Suid-Afrika vir die eerste keer daarin geslaag om ’n reeksoorwinning oor die Springbokke in Suid-Afrika te behaal. Die vroeë Nieu-Seelandse nasionale rugbydrag het bestaan uit ’n swart trui met ’n silwervaring en wit broeke. Rugby het ’n belangrike rol gespeel in die integrasie van die [[Maori's]] in die [[Verenigde Koninkryk|Brits]]-beïnvloede Nieu-Seelandse samelewing, aangesien die sport geskik was vir die fisieke vermoëns van die [[Inheemse volke|inheemse mense]] van Nieu-Seeland en hulle is spoedig as gelykwaardige spelers aanvaar. Om die teenstander te intimideer en hulleself te motiveer voer die All Blacks tradisioneel ’n [[haka]] (’n Maori-oorlogsdans) voor elke wedstryd uit. Tradisioneel word ''Te Rauparaha'' se ''Ka Mate haka'' uitgevoer, maar sedert 2005 word ''Kapa o Pango'', ’n aangepaste weergawe van die All Blacks se 1924-haka, ''Kia Whaka-ngawari'', soms ook gebruik. Hulle is tans (Oktober 2025) tweede op Wêreldrugby se wêreldranglys<ref name="ranglys">{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> en is in 2005, 2006, 2008, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015 en 2016 deur Wêreldrugby as “span van die jaar” aangewys. 20 voormalige All Blacks is in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem. == Beheerliggaam == {{Hoofartikel|Nieu-Seeland Rugby}} [[Lêer:NZunions.png|duimnael|’n Kaart van die Nieu-Seelandse plaaslike beheerliggame en hul spanne]] Die beheerliggaam vir rugby in Nieu-Seeland is Nieu-Seeland Rugby (''New Zealand Rugby'', NZR), tot in 2013 die Nieu-Seelandse Rugbyvoetbalunie (NSRVU; ''New Zealand Rugby Football Union'', NZRFU) genoem. Nieu-Seeland Rugby is op 16 April 1892 gestig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzrugby.co.nz/about-nzr/our-history/ |title=Our History |publisher=[[Nieu-Seeland Rugby]] |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1949 het dit ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/oceania/new-zealand |title=New Zealand |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Daarbenewens was die Nieu-Seelandse beheerliggaam in 2000 ’n stigterslid van die Vereniging van Oseaniese Rugbyunies (''Federation of Oceania Rugby Unions'', FORU; nou [[Oseanië Rugby]], OR).<ref name="islands">{{en}} {{cite journal |author=Robert F. Dewey |title=Rugby Union Football, Pacific Islands |editor=John Nauright, Charles Parrish |work=Sports around the world: History, culture and practice |edition=1 |publisher=ABC-Clio |location=Santa Barbara |year=2012 |ISBN=978-1-59884-300-2 |pages=445–447}}</ref> Naas die amptelike nasionale span roep NZR ook ander keurspanne byeen. Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Die talentvolste spelers op skoolvlak word vir die skoolspan ''NZ Schools'' gekeur.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/teams/schools/ |title=New Zealand Schools |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die volgende vlak op pad na die nasionale span All Blacks is die o/20-nasionale span wat aan die o/20-Rugbykampioenskap en die [[Wêreldrugby o/20-kampioenskap]] deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/news/inaugural-rugby-championship-under-20-all-set-for-sunshine-coast-kick-off/ |title=Inaugural rugby championship under-20 all set for sunshine coast kick-off |publisher=[[Superrugby]] |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/teams/u20/ |title=New Zealand Under 20 |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Naas hierdie span vir ’n bepaalde ouderdomsgroep hou NZR ook toesig oor spanne wat volgens spesiale kriteria saamgestel word. Die ''Junior All Blacks'' is, ten spyte van hul naam, geen nasionale span vir jongmense nie, maar die tweede span vir opkomende (toekomstige) All Blacks. Tydens toere van ander spanne deur Nieu-Seeland speel die besoekers gewoonlik ook teen die Nieu-Seeland Māori. ’n Speler moet oor ’n [[Maori|Māori]]-afkoms beskik om vir hierdie span in aanmerking te kan kom.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/teams/maori-all-blacks/ |title=Māori All Blacks |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die span ''Heartland XV'' bestaan uit amateurspelers.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/teams/heartland-xv/ |title=Heartland XV |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die ''All Blacks Sevens'' is die Nieu-Seelandse [[sewesrugby]]span en hulle neem aan internasionale toernooie soos Wêreldrugby se Sewesreeks, Sewesrugbywêreldbeker, [[Olimpiese Somerspele]] en [[Statebondspele]] deel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/teams/all-blacks-sevens/ |title=All Blacks Sevens |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Op ’n nasionale vlak is klubs slegs in ’n plaaslike opsig belangrik. Die 26 plaaslike beheerliggame (17 op die [[Noordeiland]] en nege op die [[Suideiland]]), wat elkeen met ’n keurspan aan die professionele liga, die Mitre 10-beker, of die semi-professionele Heartland-kampioenskap deelneem, is belangriker. Bo die nasionale kampioenskap word jaarliks saam met spanne uit Australië en een elk uit beide [[Fidji]] en die [[Stille Oseaan]]-eilande (feitlik die [[Cookeilande]], Fidji, [[Samoa]] en [[Tonga]]) die internasionale [[Superrugby]]toernooi beslis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sarugbymag.co.za/super-rugby-set-twelve-2022/ |title=Reports: Agreement reached for 12-team Super Rugby from 2022 |publisher=www.sarugbymag.co.za |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Aangesien die seisoene min oorvleuel word talle spelers in al drie ligas gebruik. Volgens NZR se beginsels moet ’n speler vir ’n plaaslike span in die ITM-beker of Superrugby speel om in aanmerking vir die All Blacks te kan kom. Indien ’n speler in die buiteland speel, mag hy nie vir die All Blacks uitdraf nie. As gevolg van hierdie regulasie, wat ander vername rugbylande nie het nie, bly die beste spelers vir enkele jare in Nieu-Seeland en hulle kondig dan hul uittrede uit die nasionale span aan, om aansluitend in die finansieel sterkste rugbyligas ter wêreld (die Engelse Premierskap of die Franse Top 14) te gaan speel. == Geskiedenis == === Invoer van rugby na Nieu-Seeland === [[Lêer:New Zealand in NSW 1884.jpg|duimnael|Die Nieu-Seelandse span wat in 1884 na Nieu-Suid-Wallis getoer het]] Rugbyvoetbal is deur Charles Monro in 1870 in Nieu-Seeland ingevoer.<ref>{{en}} {{cite book |author=Winston McCarthy |title=Haka! The All Blacks Story |url=https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins |publisher=Pelham Books |location=Londen |year=1968 |isbn=978-0-7207-0206-4 |pages=[https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins/page/11 11]}}</ref> Die seun van die destydse speaker van die Nieu-Seelandse huis van verteenwoordigers het die sport ontdek terwyl hy sy studies by Christ’s College Finchley, [[Engeland]], voltooi het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/5387120.stm |title=All Black magic: New Zealand rugby |publisher=[[BBC]] |author=Sean Davies |date=27 September 2006 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die eerste bekende wedstryd in Nieu-Seeland het op 14 Mei 1870 in [[Nelson, Nieu-Seeland|Nelson]] tussen die Nelsonklub en Nelson Kollege plaasgevind.<ref>{{en}} {{cite book |author=Greg Ryan |title=Forerunners of the All Blacks |url=https://archive.org/details/forerunnersofall0000ryan |publisher=Canterbury University Press |location=Christchurch |year=1993 |isbn=0-908812-30-2 |pages=[https://archive.org/details/forerunnersofall0000ryan/page/16 16]}}</ref> Die eerste unie, die Canterbury Rugbyvoetbalunie, is in 1879 gestig.<ref>{{en}} {{cite book |author=Phil Gifford |title=The Passion: The Stories Behind 125 years of Canterbury Rugby |publisher=Wilson Scott Publishing |location=Christchurch |year=2004 |isbn=0-9582535-1-X |pages=27}}</ref> In 1882 is Nieu-Seeland se eerste internasionale wedstryde gespeel toe die Australiese ''Southern Rugby Union'' (later die ''New South Wales Rugby Union'') die land besoek het. Die besoekers het twee keer teen [[Auckland]]se provinsiale klubs gespeel, twee keer teen Wellington en eenkeer teen Canterbury, Otago en West Coast, [[Noord-Eiland]], waarvan hulle vier wedstryde gewen en drie verloor het; hulle het nie teen ’n nasionale span gespeel nie.<ref>{{en}} {{cite book |author=Winston McCarthy |title=Haka! The All Blacks Story |url=https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins |publisher=Pelham Books |location=London |year=1968 |isbn=978-0-7207-0206-4 |pages=[https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins/page/12 12]}}</ref> Twee jaar later het die eerste Nieu-Seelandse span na oorsee getoer. Hulle het teen verskeie spanne uit Nieu-Suid-Wallis te staan gekom en al die wedstryde gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/first-nz-rugby-team-tours-overseas |title=First New Zealand rugby team in action |work=New Zealand History |publisher=Ministerie van Kultuur en Erfenis |date=2 Oktober 2014 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die eerste besoek deur ’n Britse span het in 1888 plaasgevind toe ’n privaat georganiseerde [[Britse en Ierse Leeus|Britse Eilande]]-span Australië en Nieu-Seeland besoek het; geen toetswedstryde (internasionale wedstryd) is egter gespeel nie. Die spelers was meestal afkomstig uit Engeland en die Scottish Borders, alhoewel daar verteenwoordigers uit al vier die Tuisunies was.<ref>{{en}} {{cite book |author=Phil Gifford |title=The Passion: The Stories Behind 125 years of Canterbury Rugby |publisher=Wilson Scott Publishing |location=Christchurch |year=2004 |isbn=0-9582535-1-X |pages=29–30}}</ref> === ’n Internasionale kompetisie begin === [[Lêer:Original allblacks.jpg|duimnael|links|Die 1905-All Blacks, bekend as die ''Originals'']] [[Lêer:Lion rugby.jpg|duimnael|Die Nieu-Seelandse katjie oorwen die Engelse leeu (spotprent in ''Punch'')]] [[Lêer:Wales-v-New-Zealand-1905.jpg|duimnael|links|’n Lynstaan tydens die 1905-wedstryd teen Wallis – die enigste wat die All Blacks tydens die toer verloor het]] In 1888 en 1889 het die ''New Zealand Natives'', ’n deur privaatpersone geborgde, nieamptelike en amper slegs uit [[Maori|Māori]] bestaande span, die eerste keurspan uit ’n [[Britse Ryk|Britse kolonie]] geword om in die [[Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Ierland|Verenigde Koninkryk]] wedstryde te speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/page/new-zealand-natives-rugby-tour-1888-9 |title=Natives’ Rugby Tour, 1888–89 |work=New Zealand History |publisher=Ministerie van Kultuur en Erfenis |date=2 Oktober 2014 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1892 is die Nieu-Seelandse Rugbyvoetbalunie (NSRVU; ''New Zealand Rugby Football Union'', NZRFU; nou [[Nieu-Seeland Rugby]], ''New Zealand Rugby'', NZR) gestig wat sewe unies verteenwoordig het; behalwe vir Canterbury, Otago en Southland. Canterbury, Otago en Southland het beswaar aangeteken teen die vereiste dat NSRVU se uitvoerende komiteelede in [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]] moes bly. Hulle het uiteindelik almal by die NSRVU aangesluit, al is die woonplekreël eers in 1986 verander.<ref>{{en}} {{cite book |author=Phil Gifford |title=The Passion: The Stories Behind 125 years of Canterbury Rugby |publisher=Wilson Scott Publishing |location=Christchurch |year=2004 |isbn=0-9582535-1-X |pages=32}}</ref> Die eerste deur die NSRVU goedgekeurde amptelike Nieu-Seelandse span het in Julie 1893 deur Nieu-Suid-Wallis en Queensland getoer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/7 |title=1893 New Zealand tour to New South Wales and Queensland |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die span se eerste regte toetswedstryd was op 15 Augustus 1903 voor ’n skare van 30&nbsp;000 op die [[Sydney-krieketveld]], wat hulle met 22–3 teen die Australiërs gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/16 |title=1903 New Zealand tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> ’n Jaar later het die Nieu-Seelanders in die eerste toetswedstryd teen die Britse keurspan die Britse Leeus geseëvier.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyfootballhistory.com/lions_results.html#A1904 |title=British & Irish Lions Results: 1904 Australia & New Zealand |publisher=rugbyfootballhistory.com |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1905 het die eerste amptelike verteenwoordigende Nieu-Seelandse span na [[Groot-Brittanje]], [[Ierland]], [[Frankryk]] en [[Kalifornië]] getoer. Tydens hierdie toer het die bynaam ''All Blacks'' ([[Afrikaans]]: “die geheel en al in swart geklee”) ontstaan, en na dié span is later as ''Original All Blacks'' (“Oorspronklike All Blacks”) verwys. Hulle het 35 wedstryde gespeel, waaronder vyf toetswedstryde. Die ''Originals'' se enigste nederlaag tydens die toer was ’n 0–3 teen [[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]] in [[Cardiff]]; in al die ander wedstryde het hulle slegs oorwinnings aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/20 |title=1905/06 New Zealand tour to Europe and North America |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Dié wedstryd is as gevolg van die omstredenheid aangaande ’n betwiste drie deur die All Black-speler Bob Deans in die volksgeskiedenis van beide lande opgeneem. As die drie nie toegelaat sou gewees het nie, sou die wedstryd in ’n 3–3 gelykopuitslag geëindig het. Met hierdie toer het die Nieu-Seelanders hul posisie as een van die vorste nasionale rugbyspanne bewys. ’n Span wat die Britse Eilande verteenwoordig het, wat as die ''Anglo-Welsh'' bekend gestaan het aangesien dit slegs uit Engelse en Walliese spelers bestaan het, het Nieu-Seeland in 1908 besoek en is met 2–0 deur die All Blacks verslaan, nadat die derde wedstryd in ’n gelykop geëindig het.<ref>{{en}} {{cite book |author=Winston McCarthy |title=Haka! The All Blacks Story |url=https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins |publisher=Pelham Books |location=London |year=1968 |isbn=978-0-7207-0206-4 |pages=[https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins/page/56 56]}}</ref> Behalwe vir ’n tweemaandse toer in 1913 na die westelike [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] en [[Brits-Columbië]] het die All Blacks tot ná die einde van die [[Eerste Wêreldoorlog]] slegs teen Australië en verskeie provinsiale spanne te staan gekom. Tussen 1915 en 1919 het geen toetswedstryde plaasgevind nie.<ref>{{en}} {{cite book |author=Winston McCarthy |title=Haka! The All Blacks Story |url=https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins |publisher=Pelham Books |location=Londen |year=1968 |isbn=978-0-7207-0206-4 |pages=[https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins/page/61 61]}}</ref> === Ontstaan van ’n legende === [[Lêer:1924 invincibles all blacks.jpg|duimnael|''The Invincibles'' All Blacks wat in 1924–25 na die Britse Eilande en Frankryk getoer het]] [[Lêer:Allblacks haka 1932.jpg|duimnael|Die All Blacks op die hoogtepunt van hul haka voor ’n toets teen Australië in 1932]] [[Lêer:NoMaorisNoTour.jpg|duimnael|Aankondiging van ’n protesvergadering deur die Nieu-Seelandse “Burgerlike All Blacks Toervereniging” (1959)]] Ná die einde van die oorlog het ’n keurspan van die Nieu-Seelandse Weermag in Engeland aan die King’s-beker deelgeneem. Hulle het die trofee ingepalm en tydens die volgende jare die kerngroep van die All Blacks gevorm.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1987-ruby-world-cup/origins-of-international-rugby |title=Origins of international rugby |work=New Zealand History |publisher=Ministerie van Kultuur en Erfenis |date=2 Oktober 2014 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die Suid-Afrikaanse toer na Australasië in 1921 het die wedywering tussen die [[Suid-Afrika]]anse [[Springbokke]] en die Nieu-Seelandse All Blacks wat tot op hede voortduur ’n aanvang geneem. Albei spanne is reeds as die beste spanne wêreldwyd beskou, maar het nog nie een toetswedstryd teen mekaar gespeel nie.<ref>{{en}} {{cite book |author=Grant Harding, David Williams |title=The Toughest of Them All: New Zealand and South Africa, the Struggle for Rugby Supremacy |publisher=Penguin Books |location=Auckland/New York |year=2000 |isbn=0-14-029577-1 |pages=16}}</ref> Die strawwe toer het helaas gelykop geëindig, nadat die drie wedstryde in ’n oorwinning, ’n gelykop en ’n nederlaag geëindig het.<ref>{{en}} {{cite book |author=Grant Harding, David Williams |title=The Toughest of Them All: New Zealand and South Africa, the Struggle for Rugby Supremacy |publisher=Penguin Books |location=Auckland/New York |year=2000 |isbn=0-14-029577-1 |pages=20–21}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/41 |title=1921 South Africa tour to Australasia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die All Blacks het daarna in 1928 na Suid-Afrika gereis vir ’n reeks wat weereens gelykop geëindig het.<ref>{{en}} {{cite book |author=Grant Harding, David Williams |title=The Toughest of Them All: New Zealand and South Africa, the Struggle for Rugby Supremacy |publisher=Penguin Books |location=Auckland/New York |year=2000 |isbn=0-14-029577-1 |pages=234–235}}</ref> Ná ’n onderbreking van amper twintig jaar het die NSRVU in 1924 weer ’n toer na Europa gereël, wat naas 28 wedstryde teen klubs en provinsiale spanne ook vier toetswedstryde ingesluit het. Die 1924-All Black-besoekers aan die [[Verenigde Koninkryk]] is die bynaam ''The Invincibles'' (“die onoorwinlike”) gegee, aangesien hulle al hulle wedstryde gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/50 |title=1924/25 New Zealand tour to Europe and North America |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die span is egter van ’n kans op ’n volle Grand Slam (oorwinnings oor al die vier Britse spanne tydens dieselfde toer) ontneem nadat [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]] geweier het om te speel, aangesien die toer deur die [[Engelse Rugbyvoetbalunie]] gereël is.<ref>{{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black: 100 Years of All Black Test Rugby |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett Publishers |location=Auckland |year=2003 |isbn=1-86958-937-8 |pages=[https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp/page/42 42]}}</ref> Die eerste werklik-verteenwoordigende Britse Eilande-span, saamgestel uit spelers van al die vier Tuisunies (vandag bekend as die [[Britse en Ierse Leeus]]), het Nieu-Seeland in 1930 besoek. Alhoewel die Leeus die eerste toetswedstryd gewen het, het die tuisspan herstel en die toetsreeks met 3–1 gewen.<ref>{{en}} {{cite book |author=Winston McCarthy |title=Haka! The All Blacks Story |url=https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins |publisher=Pelham Books |location=London |year=1968 |isbn=978-0-7207-0206-4 |pages=[https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins/page/132 132]–134}}</ref> Nieu-Seeland het die Verenigde Koninkryk vir ’n reeks van 30 wedstryde in 1935–36 weer besoek, waarvan hulle slegs drie wedstryde, waaronder twee toetswedstryde, verloor het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/81 |title=1935/36 New Zealand tour to UK, Ireland and Canada |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In een van die nederlae het Prins Alexander Obolensky twee skitterende drieë gedruk om Engeland met 13–0 te laat wen, waarmee hulle hul eerste oorwinning oor die All Blacks aangeteken het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/suffolk/7813726.stm |title=Statue for rugby's Russian prince |publisher=[[BBC]] |date=9 Januarie 2009 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1937 het Suid-Afrika ’n reeksoorwinning oor die All Blacks in Nieu-Seeland behaal. Die All Blacks het die eerste toetswedstryd gewen, maar die Springbokke het in die twee oorblywende toetswedstryde geseëvier. Vervolgens is die 1937-Springbokke as die beste span beskryf, wat “Nieu-Seeland ooit verlaat het”.<ref>{{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black: 100 Years of All Black Test Rugby |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett Publishers |location=Auckland |year=2003 |isbn=1-86958-937-8 |pages=[https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp/page/192 192]}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbymuseum.co.nz/asp/container_pages/normal_menu/rmArticle.asp?IDID=152 |title=THE 1956 SPRINGBOK TOUR |publisher=New Zealand Rugby Museum |accessdate=5 Junie 2012 |archive-url=https://archive.today/20120605005815/http://www.rugbymuseum.co.nz/asp/container_pages/normal_menu/rmArticle.asp?IDID=152 |archive-date=5 Junie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> === Naoorlogse tydperk === [[Lêer:1971 All Blacks.jpg|duimnael|Die All Blacks voor die derde toetswedstryd tydens die Britse Leeus-toer in 1971]] In 1949 het die Nieu-Seelandse beheerliggaam saam met sy [[Rugby Australia|Australiese]] en [[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrikaanse]] eweknieë volle lede geword van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) wat voorheen slegs uit verteenwoordigers van [[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]], [[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]], [[Skotse Rugbyunie|Skotland]] en [[Walliese Rugbyunie|Wallis]] bestaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyfootballhistory.com/timeline1940s.htm |title=Historical Rugby Milestones 1940s |publisher=rugbyfootballhistory.com |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die All Blacks sou eers in dieselfde jaar, ná die einde van die [[Tweede Wêreldoorlog]], weer teen Suid-Afrika speel toe hulle die land met Fred Allen as kaptein besoek het. ’n Berugte All Blacks-rekord is tydens dié besoek opgestel — die All Blacks se nederlaag in twee toetswedstryde op een dag. Gelyktydig het die Wallabies ’n toer na Nieu-Seeland onderneem, omdat die Māorispelers as gevolg van die Apartheidpolitik nie vir die wedstryde teen die Springbokke gekies is nie en saam met reserwespelers ’n tweede span gevorm het. Vervolgens het die Springbokke slegs teen ''Pākehā'' (Nieu-Seelanders met ’n Europese afkoms) gespeel.<ref>{{en}} {{cite book |author=Max Howell |title=Born to Lead: Wallaby Test Captains |publisher=Celebrity Books |location=North Harbour |year=2005 |isbn=1-877252-18-2 |pages=128}}</ref> Die beperking vir nieblanke spelers was tot die 1970-toer in werking, toe vier spelers met ’n Māori- en ’n Samoaanse herkoms as “eerblankes” na Suid-Afrika kon gaan.<ref>{{en}} {{cite book |author=Malcolm Mulholland |title=Beneath the Maori Moon: An Illustrated History of Maori Rugby |publisher=Huia Publishers |location=Wellington |year=2009 |isbn=978-1-86969-305-3 |pages=164–165}}</ref> Op die middag van 3 September (Nieu-Seelandse tyd) is die All Blacks onder kaptein J. B. (Johnny) Smith in Wellington deur Australië met 11–6 verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/105 |title=1949 Australia tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Dieselfde middag in Suid-Afrika (Suid-Afrikaanse tyd) het die All Blacks onder kaptein Ron Elvidge (Allen was beseer) met 3–9 teen die Springbokke in [[Durban]] verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/103 |title=1949 New Zealand tour to South Africa |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die All Blacks in Nieu-Seeland het ook hulle tweede toets met 16–9 verloor, wat dit vir Australië moontlik gemaak het om die Bledisloebeker vir die eerste keer te wen. Alhoewel elke wedstryd ’n taai stryd was, het die All Blacks die reeks met 0–4 verloor, tot op hede ’n negatiewe rekord vir die All Blacks.<ref>{{en}} {{cite book |author=Winston McCarthy |title=Haka! The All Blacks Story |url=https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins |publisher=Pelham Books |location=London |year=1968 |isbn=978-0-7207-0206-4 |pages=[https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins/page/207 207]}}</ref> Sedertdien staan die jaar 1949 vir die All Blacks as “verskriklike jaar” bekend, aangesien hulle hul ses toetswedstryde dié jaar verloor het. Die NSRVU het vervolgens daarop besluit om hul kragte saam te snoer en voortaan geen tweede span gelyktydig te laat speel nie.<ref>{{en}} {{cite book |author=Winston McCarthy |title=Haka! The All Blacks Story |url=https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins |publisher=Pelham Books |location=Londen |year=1968 |isbn=978-0-7207-0206-4 |pages=[https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins/page/217 217]–218}}</ref> Die Britse Leeus het in 1950 na Nieu-Seeland getoer, maar drie van die vier toetswedstryde teen die All Blacks verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/1950-australia-new-zealand/ |title=1950 Australia & New Zealand |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die twee reeksnederlae teen Suid-Afrika het beteken dat die Springbokke se 1956-besoek aan Nieu-Seeland met groot afwagting ingewag is. Die All Blacks se kaptein was Bob Duff en die [[afrigter]] Bob Stuart. Die 3–1-reeksoorwinning was die eerste oor die Springbokke en ook die Springbokke se eerste reeksnederlaag teen enige teenstander.<ref>{{en}} {{cite book |author=Grant Harding, David Williams |title=The Toughest of Them All: New Zealand and South Africa, the Struggle for Rugby Supremacy |publisher=Penguin Books |location=Auckland/New York |year=2000 |isbn=0-14-029577-1 |pages=52–53}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/130 |title=1956 South Africa tour to Australasia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens dié reeks het die All Blacks Don Clarke en Kevin Skinner vir die laaste twee toetswedstryde benoem om die oorwinning te help verseker.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbymuseum.co.nz/asp/container_pages/normal_menu/rmArticle.asp?IDID=152 |title=THE 1956 SPRINGBOK TOUR |publisher=New Zealand Rugby Museum |accessdate=5 Junie 2012 |archive-url=https://archive.today/20120605005815/http://www.rugbymuseum.co.nz/asp/container_pages/normal_menu/rmArticle.asp?IDID=152 |archive-date=5 Junie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Skinner is ingesluit om die Springbokstutte “uit te sorteer” terwyl Don Clark weens sy doelskopvermoeë vervolgens bekend sou staan as “The Boot”.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.allblacks.com/all-players/profile/Kevin-Skinner-AB-491 |title=Kevin Skinner |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzhalloffame.co.nz/New-Zealand-Sports-Hall-of-Fame-Inductees/C/Don-Clarke |title=Don Clarke (1933–2002) |publisher=New Zealand Hall of Fame |accessdate=7 Maart 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260307082410/https://www.nzhalloffame.co.nz/New-Zealand-Sports-Hall-of-Fame-Inductees/C/Don-Clarke |archive-date=7 Maart 2026 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die All Blacks se 3–1 reeksoorwinning oor die Leeus in 1959 het ’n dominante tydperk van All Black-rugby ingelui.<ref>{{en}} {{cite book |author=Winston McCarthy |title=Haka! The All Blacks Story |url=https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins |publisher=Pelham Books |location=Londen |year=1968 |isbn=978-0-7207-0206-4 |pages=[https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins/page/267 267]–272}}</ref> Dit is opgevolg deur ’n 1963–64-toer na die Verenigde Koninkryk, gelei deur Wilson Whineray, wat baie naby aan ’n Grand Slam gekom het maar daarvan ontneem is deur ’n puntelose gelykopuitslag teen Skotland.<ref name="GrandSlamAttempts">{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=10357266 |title=Beach beckons as All Blacks celebrate history |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=27 November 2005 |accessdate=30 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930014500/http://www.nzherald.co.nz/event/story.cfm?c_id=1500971&ObjectID=10357266 |archive-date=30 September 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die enigste nederlaag op die toer was teen Newport RFC wat die All Blacks op 30 Oktober 1963 met 3–0 by Rodney Parade, Newport, geklop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.historyofnewport.co.uk/games/games.php?id=000018 |title=New Zealand, 30 October 1963 |work=History of Newport |publisher=Newport RFC |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Later sou die 1967-span drie toetswedstryde wen, maar hulle kon nie teen Ierland speel nie as gevolg van ’n [[bek-en-klouseer]]-bedreiging, waarvolgens die All Blacks die Grand Slam nie meer kon aanteken nie.<ref name="GrandSlamAttempts" /> Die toer het deel gevorm van die All Blacks se langste segetog tussen 1965 en 1970 waartydens hulle 17 toetsoorwinnings behaal het;<ref>{{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black: 100 Years of All Black Test Rugby |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett Publishers |location=Auckland |year=2003 |isbn=1-86958-937-8 |pages=[https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp/page/269 269]}}</ref> dié rekord is in 1998 deur die Springbokke geëwenaar en in 2010 deur Litaue verbeter.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=10640778 |title=Lithuania sets rugby record |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=25 April 2010 |accessdate=9 Maart 2026}} {{dooie skakel}}</ref> Alhoewel die 1966-Leeus tydens hulle Nieu-Seelandse toer met 4–0 verslaan is, is die geluk vyf jaar later omgekeer toe die 1971-Leeus, onder die kapteinskap van die Wallieser John Dawes, die All Blacks in ’n toetsreeks met 2–1 (met een gelykop) verslaan het wat tot op hede steeds die Leeus se enigste reeksoorwinning oor Nieu-Seeland is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/1966-australia-new-zealand/ |title=1966 Australia & New Zealand |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/1971-australia-new-zealand/ |title=1971 Australia & New Zealand |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1972/73 het die All Blacks ’n Europatoer van 32 wedstryde aangepak. Die 1972/3-besoekers aan die Britse Eilande het as gevolg van ’n gelykopuitslag teen Ierland net-net nie daarin geslaag om ’n Grand Slam te behaal nie.<ref name="GrandSlamAttempts" /> Die toer is ook noemenswaardig vir die huistoe stuur van die stut Keith Murdoch wat na bewering tydens feesvieringe ná die oorwinning oor Wallis betrokke was by ’n kroeggeveg in ’n [[Cardiff]]hotel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/all-blacks/news/article.cfm?c_id=116&objectid=10348988 |title=Disgraced All Black 'heroic' in dignified silence |publisher=[[The New Zealand Herald]] |author=Robert Lowe |date=7 Oktober 2005 |accessdate=9 Maart 2026}} {{dooie skakel}}</ref> === Omstrede toere === [[Lêer:AllblacksItalia1980.jpg|duimnael|Die All Blacks teen Italië in 1980]] [[Lêer:1981-springbok-tour-auckland-entry-to-ground.jpg|duimnael|[[Polisie]] buite [[Edenparkstadion|Edenpark]] voor ’n All Blacks-wedstryd tydens die Springbok-toer in 1981]] [[Lêer:Argentina vs all blacks reid running.jpg|duimnael|Die All Blacks speel teen Argentinië tydens hul 1985-toer]] Uit ’n sportiewe oogpunt was die uit 24 wedstryde bestaande All Blacks se 1976-toer na Suid-Afrika minder suksesvol: Die All Blacks het drie wedstryde teen provinsiale spanne en ook drie van hul vier toetswedstryde teen die Springbokke verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/272 |title=1976 New Zealand tour to South Africa |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Dié toer na Suid-Afrika het veral tot politieke opslae gelei. Weens die Suid-Afrikaanse apartheidsbeleid het baie Māori geweier om in Suid-Afrika te speel. Van die begin van die 1960’s af is met openbare proteste en politieke druk probeer om die NSRVU te oortuig, om óf hoegenaamd geen Māori te keur nie óf toere na Suid-Afrika nie te onderneem nie. Terwyl die eerste minister Norman Kirk in 1973 ’n toer van die All Blacks na Suid-Afrika verbied het, het sy opvolger Robert Muldoon in 1976 egter sy toestemming vir ’n toer van die All Blacks na Suid-Afrika gegee.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10392040 |title=It's time to close the final chapter |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=19 Julie 2006 |accessdate=7 Junie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200607180030/https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10392040 |archive-date=7 Junie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Nadat die span ondanks skerp proteste na Suid-Afrika vertrek het, het ’n aantal Afrikalande die uitsluiting van Nieu-Seeland van die [[Olimpiese Somerspele 1976]] geëis. Die [[Internasionale Olimpiese Komitee]] het egter nie gereageer nie aangesien rugby destyds nie ’n Olimpiese sportsoort was nie. Vervolgens het 28 oorwegend Afrikalande die Olimpiese Spele in [[Montreal]] geboikot.<ref>{{en}} {{cite book |author=Volker Kluge |title=Olympische Sommerspiele – Die Chronik III |publisher=Sportverlag |location=Berlyn |year=2000 |isbn=3-328-00741-5 |pages=450–451}}</ref> Die All Blacks kon weereens nie daarin slaag om ’n toetsreeks in Suid-Afrika te wen nie en het dit eers in 1996, ná die einde van [[Apartheid]], reggekry. Die 1976-toer het bygedra tot die Gleneagles-ooreenkoms wat deur die Staatshoofde van die [[Britse Statebond]] in 1977 goedgekeur is en enige sportiewe verbintenis met Suid-Afrika verbied het.<ref name="Gleneagles">{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1981-springbok-tour/gleneagles-agreement |title=From Montreal to Gleneagles |work=New Zealand History |publisher=Minister van Kultuur en Erfenis |date=11 April 2014 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1977 het Nieu-Seeland die toetsreeks teen die Britse Leeus ná drie naelskraapse oorwinnings en ’n ewe naelskraapse nederlaag beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/1977-new-zealand/ |title=1977 New Zealand |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> ’n Jaar later het Graham Mourie die All Blacks aangevoer tydens hulle eerste Grand Slam wat met ’n 13–12-oorwinning oor Wallis beklink is. Die wedstryd het tot groot omstredenheid gelei nadat die All Blacks gewen het as gevolg van ’n strafskop laat in die wedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=10541667 |title=Rugby's 10 worst refereeing howlers |publisher=[[The New Zealand Herald]] |author=Steve Deane |date=7 November 2008 |accessdate=23 Oktober 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023101148/https://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=10541667 |archive-date=23 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die slot Andy Haden het in ’n poging om die strafskop te bekom uit die lynstaan geduik; die strafskop wat deur die skeidsregter Roger Quittenton toegeken is, was egter teen Wallis se slot Geoff Wheel wat van die skouer van Frank Oliver afgespring het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.tiscali.co.uk/news/newswire.php/news/reuters/2005/11/24/sport/mouriehasmixedemotionsoverhadendive.html |title=Mourie has mixed emotions over Haden dive |publisher=tiscali.co.uk |date=24 November 2005 |author=John Mehaffey |accessdate=12 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071012004557/http://tiscali.co.uk/news/newswire.php/news/reuters/2005/11/24/sport/mouriehasmixedemotionsoverhadendive.html |archive-date=12 Oktober 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die All Blacks se enigste nederlaag tydens die toer was die berugte 0–12-nederlaag teen die Ierse provinsie [[Munster Rugby|Munster]] op Thomond Park.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/observer/osm/story/0,,678170,00.html |title=The 10 greatest shocks in sport's history |publisher=[[The Guardian]] |author=Oliver Irish |date=7 April 2002 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die nederlaag het bekendheid verwerf deur die toneelstuk “Alone it Stands” deur John Breen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://nbr.co.nz/smythe/2005/04/alone-it-stands-at-court-theatre.html |title=Alone It Stands – at Court Theatre |publisher=nbr.co.nz/smythe |author=John Smythe |date=1 April 2004 |accessdate=17 Augustus 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050817144751/http://nbr.co.nz/smythe/2005/04/alone-it-stands-at-court-theatre.html |archive-date=17 Augustus 2005 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://culturevulture.net/theater/alone-it-stands-john-breen/ |title=Alone It Stands – John Breen |publisher=Culture Vulture |date=6 Junie 2001 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die 1981-Springbokrugbytoer na Nieu-Seeland het gelei tot betogings teen Suid-Afrika se apartheidsbeleid<ref name="1981wairarapa">{{en}} {{cite web |url=http://wairarapa.co.nz/times-age/weekly/2001/springboks_tour.html |title=Dark days of thunder – when a free nation confronted apartheid in sport |publisher=wairarapa.co.nz |author=Sharpe Marty |date=25 Augustus 2001 |accessdate=17 Februarie 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060217223452/http://wairarapa.co.nz/times-age/weekly/2001/springboks_tour.html |archive-date=17 Februarie 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> op ’n skaal wat sedert die 1951-waterfrontdispuut nie in Nieu-Seeland gesien is nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.nzhistory.net.nz/culture/springbok-tour |title=A country divided |work=New Zealand History |publisher=Ministerie van Kultuur en Erfenis |accessdate=24 Oktober 2012 |author=Steve Watters |archive-url=https://www.webcitation.org/6Ber9dKmf?url=http://www.nzhistory.net.nz/culture/1981-springbok-tour |archive-date=24 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die NSRVU het die Springbokke na Nieu-Seeland uitgenooi omdat die [[Robert Muldoon|Muldoon]]-regering geweier het om politiek en sport te meng.<ref name="Gleneagles" /> Reeds voor die begin van die toer is dié besluit skerp gekritiseer. Baie het dit as ondersteuning van ’n blanke oorheersing in Suid-Afrika beskou, terwyl ander na die gespanne verhoudings met die Māori tuis verwys het. Vanaf einde Julie tot middel September het die Suid-Afrikaners 17 wedstryde in Nieu-Seeland, waaronder drie toetswedstryde teen die All Blacks, gespeel. Alhoewel die All Blacks die toetsreeks gewen het, is twee van die toer se provinsiale wedstryde gekanselleer. Die wedstryde het groot skare gelok, maar die hele toer is gekenmerk deur geweld en betogings. In [[Hamilton, Nieu-Seeland|Hamilton]] het 350 betogers die versperrings verwyder, die speelveld ingestorm en ’n kansellasie van die wedstryd afgedwing.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/media/video/game-cancelled-in-hamilton |title=Game cancelled in Hamilton, 1981 Springbok tour |work=New Zealand History |publisher=Ministerie van Kultuur en Erfenis |date=4 Julie 2006 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In [[Timaru]] moes ook ’n wedstryd afgelas word en Wellington het herhaaldelike straatgevegte gesien. Gedurende die laaste wedstryd in [[Auckland]] is uit ’n laag vlieënde vliegtuig meelsakke, pamflette en ’n plakkaat wat [[Steve Biko]] gehuldig het op die speelveld in [[Edenparkstadion|Edenpark]] neergegooi.<ref name="Tour Diary">{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1981-springbok-tour/tour-diary |title='A war played out twice a week' |work=New Zealand History |publisher=Ministerie van Kultuur en Erfenis |author=Steve Watters |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die toer het die land onrus deurgemaak en die toer het ’n beduidende impak op die Nieu-Seelandse samelewing gehad.<ref name="1981wairarapa" /><ref name="Tour Diary" /><ref name="TurningPoint">{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10390269 |title=Protests a turning point in the history of New Zealand |publisher=[[The New Zealand Herald]] |author=Ruth Hill |date=8 Julie 2006 |accessdate=29 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929121654/http://www.nzherald.co.nz/section/4/story.cfm?c_id=4&ObjectID=10390269 |archive-date=29 September 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens die Britse Leeus se 1983-toer na Nieu-Seeland het die Britte se verouderde rugby teenoor die Nieu-Seelandse s’n duidelik na vore getree en die besoekers het die toetsreeks met 0–4 verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com/rugby/story/_/id/19176624/the-1983-lions-tour-new-zealand-which-began-hope-ended-calamity |title=The 1983 Lions tour of New Zealand which began in hope but ended in calamity |publisher=ESPNscrum |author=Huw Richards |date=21 April 2017 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die 6–38-nederlaag in die vierde toetswedstryd is die ergste in dié tyd vir die Britse Leeuse teen ’n nasionale span.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.scotsman.com/sport/rugby-union/on-this-day-1983-lions-suffer-worst-ever-defeat-2915410 |title=On this day 1983: Lions suffer worst ever defeat |publisher=The Scotsman |author=Duncan Smith |date=16 Julie 2020 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1985 het, te midde van ondersteuning en teenkanting in die land, voorbereidings vir ’n beplande All Black-toer na Suid-Afrika plaasgevind. ’n Toerspan is gekies en sou oor vyf dae na Suid-Afrika vertrek toe die hooggeregshof in Nieu-Seeland op 21 Junie 1985 ’n interdik toegestaan het om die toer te stop. Die regters het beslis dat die toer nie in die grondwetlike belang van die Nieu-Seelandse Rugbyvoetbalunie ten einde van die bevordering van die spel was nie.<ref name="TurningPoint" /><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.austlii.edu.au/nz/journals/VUWLRev/1999/32.html |title=Fictions in the thought of Sir John Salmond |publisher=Victoria University of Wellington Law Review |date=1999 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nieu-Seeland se eerste minister, David Lange, het verklaar dat die span nie as verteenwoordigers van die Nieu-Seelandse Rugbyvoetbalunie kon toer nie maar dat spelers as “indiwidue” kon gaan. Spelers het ’n private toer gereël, maar dié is ook afgelas en ’n toer na Argentinië is pleks van die toer na Suid-Afrika gereël. Beide in Suid-Afrika en Nieu-Seeland was daar mense wat steeds ’n toer van Nieu-Seeland na Suid-Afrika sou ondersteun het. ’n Toer deur ’n span wat as die Kavaliers bekend gestaan het, het in 1986 plaasgevind deur ’n span wat 28 van die 30 spelers wat vir die 1985-All Blacks-toer gekies is, ingesluit het. Dié toer is egter nie deur die NSRVU goedgekeur nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbymuseum.co.nz/ABProfilee.asp?level1=All_Blacks&Level2=ABC&IDID=289 |title=Bernie Fraser |publisher=New Zealand Rugby Museum |author=Bob Luxford |accessdate=24 Oktober 2012 |archive-url=https://www.webcitation.org/6BerCy1qE?url=http://www.rugbymuseum.co.nz/ABProfilee.asp?level1=All_Blacks |archive-date=24 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.dnzb.govt.nz/dnzb/default.asp?Find_Quick.asp?PersonEssay=5B31 |title=Blazey, Cecil Albert 1909–1998 |publisher=Dictionary of New Zealand Biography |author=Julia Millen |date=7 April 2006 |accessdate=24 Oktober 2012 |archive-url=https://www.webcitation.org/6BerF93Rm?url=http://www.teara.govt.nz/en/biographies/5b31/1 |archive-date=24 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die spelers wat aan die toer deelgeneem het is deur die NSRVU verban ná hulle terugkeer na Nieu-Seeland.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rfu.com/microsites/museum/index.cfm?fuseaction=faqs.chronology |title=Rugby Chronology |publisher=[[Engelse Rugbyvoetbalunie|Rugbyvoetbalunie]] |accessdate=7 Augustus 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070807065328/http://www.rfu.com/microsites/museum/index.cfm?fuseaction=faqs.chronology |archive-date=7 Augustus 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref name="tour1985">{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/media/photo/cavaliers-rugby-tour-1986 |title=Cavaliers rugby tour, 1986 |work=New Zealand History |publisher=Ministerie van Kultuur en Erfenis |date=12 Junie 2014 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die Kavaliers het twaalf wedstryde in Suid-Afrika gespeel, waaronder vier wat as “toetswedstryde” bestempel is. Die Springbokke het die eerste, derde en vierde toetswedstryde gewen en die rebelle kon nie die droom om die Springbokke in Suid-Afrika te klop verwesenlik nie. Die Geel Bladsye het die toer met R2,5 miljoen geborg wat beskryf is as die grootste rugbyborgskap in Suid-Afrika tot op daardie stadium. Gerugte het die rondte gedoen dat die spelers betaal is, op ’n stadium toe rugby nog streng ’n amateursport was.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbymuseum.co.nz/asp/container_pages/normal_menu/rmArticle.asp?IDID=154 |title=The 1986 Cavaliers Tour |publisher=New Zealand Rugby Museum |accessdate=26 Augustus 2007}} {{dooie skakel}}</ref> Die Kavalierstoer het die All Blacks se voorbereiding op die eerste [[rugbywêreldbeker]]toernooi in [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] ietwat ontwrig. Die rebelle is baie lig gestraf en is slegs vir twee toetswedstryde geskors. Lede van die Kavaliers het maklik gemeng met hul tydelike plaasvervangers, die sogenaamde ‘Baby Blacks’. Die Kavaliers se beproewing op die Suid-Afrikaanse Hoëveld het waarskynlik bygedra tot die All Blacks se oorwinning tydens die eerste wêreldbeker. Meer as die helfte van die span wat Frankryk in die eindstryd geklop het, was voormalige Kavaliers.<ref name="tour1985" /><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.nzhistory.net.nz/media/photo/cavaliers-rugby-tour-1985 |title=The 'Cavaliers' and the 1987 rugby world cup |work=New Zealand History |publisher=Ministerie van Kultuur en Erfenis |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Eers in 1992, ná die apartheidsera, het weer toetswedstryde tussen Nieu-Seeland en Suid-Afrika plaasgevind. === Vroeë wêreldbekertoernooie === [[Lêer:Webb Ellis Cup.jpg|duimnael|upright|Die [[Webb Ellis-beker]] is op die spel tydens rugbywêreldbekertoernooie]] Die Nieu-Seelandse en Australiese rugbyunies was toonaangewend by die invoering van die [[rugbywêreldbeker]]toernooi, waarvolgens beide Nieu-Seeland en Australië die eerste [[Rugbywêreldbeker 1987]] aangebied het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1987-rugby-world-cup/the-world-cup-is-born |title=1987 Rugby World Cup: The long road to the cup |publisher=New Zealand History |date=2021 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die All Blacks het aan hul status as algehele gunstelinge voldoen. Ná drie maklike oorwinnings tydens die groepfase oor [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]], [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]] en [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]] het hulle Skotland in die kwarteindstryd en Wallis in die halfeindstryd verslaan. In die eindstryd op [[Edenparkstadion|Edenpark]] in [[Auckland]] het hulle [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] met 29–9 geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1987/overview |title=Rugby World Cup 1987: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nieu-Seeland het slegs 52 punte afgestaan en 43 drieë gedruk.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbymuseum.co.nz/toursbreak.asp?level1=All_Black_Tests&Level2=ABC&IDID=103 |title=World Cup in New Zealand and Australia |publisher=New Zealand Rugby Museum |accessdate=24 Oktober 2012 |archive-url=https://www.webcitation.org/6BerL29Xf?url=http://www.rugbymuseum.co.nz/toursbreak.asp?level1=All_Black_Tests |archive-date=24 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref name="ruwc">{{en}} {{cite web |url=http://stats.allblacks.com/asp/rwc.asp |title=Match Centre – All Blacks at the Rugby World Cup |publisher=All Blacks |accessdate=7 Oktober 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007093603/http://stats.allblacks.com/asp/rwc.asp |archive-date=7 Oktober 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die All Blacks se meerderwaardigheid was ook tydens die 1988-toer na Australië duidelik, toe hulle onoorwonne gebly het (twaalf oorwinnings en een gelykop).<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/468 |title=1988 New Zealand tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die jaar 1989 het nog beter verloop, toe die All Blacks al hul 19 wedstryde gewen het (waaronder sewe toetswedstryde). In Augustus 1990 is hulle vir die eerste keer in vier jaar deur die Wallabies verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/513 |title=1990 Australia tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Voor die [[Rugbywêreldbeker 1991]] was die All Blacks ’n verouderde span wat deur Alex Wyllie en John Hart saam afgerig is.<ref>{{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black: 100 Years of All Black Test Rugby |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett Publishers |location=Auckland |year=2003 |isbn=1-86958-937-8 |pages=[https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp/page/227 227]}}</ref> Hulle het gesukkel tydens die groepwedstryde teen Engeland, die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] en Italië, maar het daarin geslaag om hulle kwarteindstryd teen [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] te wen.<ref>{{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black: 100 Years of All Black Test Rugby |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett Publishers |location=Auckland |year=2003 |isbn=1-86958-937-8 |pages=[https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp/page/228 228]}}</ref> Daarna is hulle deur die latere kampioen Australië met 16–6 in die halfeindstryd op Lansdowne Road in Dublin geklop. In die klein finale om die derde plek het hulle Skotland verslaan.<ref name="ruwc" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1991/overview |title=Rugby World Cup 1991: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Kort ná die toernooi het baie spelers en die afrigter, Wyllie, wat ’n 86%-wentempo in 29 toetse behaal het, uitgetree.<ref name="Palenski290">{{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black: 100 Years of All Black Test Rugby |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett Publishers |location=Auckland |year=2003 |isbn=1-86958-937-8 |pages=[https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp/page/290 290]}}</ref> Die aansienlik jonger span het aanvanklik nie op die gewone hoë vlak gespeel nie. Terwyl die All Blacks in 1993 die toetsreeks teen die Britse Leeus met 2–1 beklink het, het hulle een jaar later twee tuiswedstryde agtereenvolgens teen Frankryk verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/1993-new-zealand/ |title=1993 New Zealand |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/590 |title=1994 France tour to Canada and New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Daarna het die All Blacks die eerste toetsreeks teen Suid-Afrika ná die einde van apartheid met twee oorwinnings en een gelykopuitslag beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/593 |title=1994 South Africa tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Laurie Mains het in 1992 Wyllie vervang en opdrag gekry om die span op die [[Rugbywêreldbeker 1995]] in Suid-Afrika voor te berei. Die All Blacks was weereens die gunstelinge om die toernooi te wen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://worldcupweb.com/WCrugby/donews.asp?ID=1634 |title=All set for World Cup semis |publisher=worldcupweb.com |date=14 November 2003 |accessdate=11 November 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061111001951/http://www.worldcupweb.com/WCrugby/donews.asp?ID=1634 |archive-date=11 November 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Hulle het hulle status as gunstelinge onderstreep toe hulle Ierland en Wallis tydens die groepfase verslaan het. [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] is met 145–17 verslaan, hulle hoogste oorwinning in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/history/3090865.stm |title=World Cup records |publisher=[[BBC]] |date=26 September 2003 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Hulle het voortgegaan, toe ’n jong [[Jonah Lomu]] vier drieë teen Engeland gedruk het in die All Blacks se 45–29 halfeindstrydoorwinning.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbymuseum.co.nz/ABProfilee.asp?level1=All_Blacks&Level2=ABC&IDID=506 |title=Jonah Tali Lomu |publisher=New Zealand Rugby Museum |author=Lindsay Knight |accessdate=14 Maart 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070314224022/http://www.rugbymuseum.co.nz/ABProfilee.asp?level1=All_Blacks&Level2=ABC&IDID=506 |archive-date=14 Maart 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die All Blacks sou egter op die ou einde in die eindstryd teen die gasheer in hulle eerste wêreldbekertoernooi in ekstra tyd verloor toe die Spingboklosskakel [[Joel Stransky]] die beker met ’n skepskop beklink het.<ref name="ruwc" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1995/overview |title=Rugby World Cup 1995: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die All Blacks is skynbaar deur ’n onheilspellende voedselvergiftiging van die vorige dag geteister. Tot vandag toe bestaan samesweringsteorië, waarvolgens Suid-Afrikaanse Rugbyamptenare of ’n kelnerin genaamd “Suzie” ’n stof in die All Blacks se ete sou gemeng het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/observer/osm/story/0,,1251765,00.html |title=OSM's sporting plaque |publisher=[[The Guardian]] |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.independent.co.uk/news/rugby-players-food-may-have-been-spiked-1353245.html |title=Rugby players' food may have been spiked |publisher=[[The Independent]] |date=20 November 1996 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyheaven.smh.com.au/articles/2003/08/11/1060588317125.html |title=Suzie never existed |publisher=Rugby Heaven |accessdate=4 Desember 2003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20031204033730/http://www.rugbyheaven.smh.com.au/articles/2003/08/11/1060588317125.html |archive-date=4 Desember 2003 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugby.com.au/news/springboks_poisoned_at_1995_cup:_luyt,12170.html |title=Springboks poisoned at 1995 Cup: Luyt |publisher=[[Rugby Australia]] |date=30 Oktober 2003 |accessdate=27 Augustus 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060827222052/http://rugby.com.au/news/springboks_poisoned_at_1995_cup:_luyt,12170.html |archive-date=27 Augustus 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/history/2960348.stm |title=1995: Party time for SA |publisher=[[BBC]] |date=24 September 2003 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> === Begin van die professionele tydperk === [[Lêer:France All Blacks 16-11-2002.jpg|duimnael|Frankryk huisves die All Blacks op die [[Stade de France]], [[Saint-Denis]], 2002]] Om die toenemende oorskakeling van goeie spelers na finansieel gevestigde [[rugby league]]-spanne teen te werk het die Internasionale Rugbyvoetbalraad in Augustus 1995 besluit om van rugby ’n professionele sport te maak. In dieselfde jaar het die beheerliggame van Suid-Afrika, Nieu-Seeland en Australië die konsortium SANZAR gestig om televisie-uitsaairegte vir twee nuwe kompetisies te verkoop, die internasionale kompetisie Super 12 (nou [[Superrugby]]) en die Drienasiesreeks van die nasionale spanne (nou [[Die Rugbykampioenskap]]).<ref>{{en}} {{cite book |author=Bob Howitt |title=SANZAR Saga: Ten Years of Super 12 and Tri-Nations Rugby |publisher=HarperCollins Publishers |location=New York |year=2005 |isbn=1-86950-566-2 |pages=7}}</ref> Aangesien die nuwe toernooie min plek vir maandelange oorsese toere gelaat het, het hierdie tradisie uit die amateurtydperk vinnig tot ’n einde gekom (met uitsondering van die vierjaarlikse Leeustoere). Die eerste Drienasiesreeks is in [[1996-Drienasiesreeks|1996]] gehou met die All Blacks wat al vier toetswedstryde gewen het om die trofee in te palm.<ref>{{en}} {{cite book |author=Bob Howitt |title=SANZAR Saga: Ten Years of Super 12 and Tri-Nations Rugby |publisher=HarperCollins Publishers |location=New York |year=2005 |isbn=1-86950-566-2 |pages=170}}</ref> Op die 1996-Drienasiesoorwinning het nog ’n historiese mylpaal gevolg: Tydens die daaropvolgende toetsreeks in Suid-Afrika het die All Blacks onder die nuwe afrigter, John Hart, en hul kaptein Sean Fitzpatrick vir die eerste keer daarin geslaag om ’n toetsreeks in Suid-Afrika te behaal.<ref name="PalenskiSA1996">{{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black: 100 Years of All Black Test Rugby |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett Publishers |location=Auckland |year=2003 |isbn=1-86958-937-8 |pages=[https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp/page/206 206]}}</ref> Fitzpatrick het die reeksoorwinning hoër geag as Nieu-Seeland se 1987-wêreldbekeroorwinning, waaraan hy ook deelgeneem het.<ref name="PalenskiSA1996" /> Die volgende twee seisoene het gemengde resultate vir die All Blacks opgelewer: hulle het tydens die [[1997-Drienasiesreeks]] al hul wedstryde gewen en die titel suksesvol verdedig, maar in [[1998-Drienasiesreeks|1998]] sou hulle al hul vier toetse van die reeks verloor.<ref>{{en}} {{cite book |author=Bob Howitt |title=SANZAR Saga: Ten Years of Super 12 and Tri-Nations Rugby |publisher=HarperCollins Publishers |location=New York |year=2005 |isbn=1-86950-566-2 |pages=185}}</ref> Dit sou ook die eerste keer sedert 1949 wees dat hulle vier keer aanmekaar verloor het.<ref>{{en}} {{cite book |author=Bob Howitt |title=SANZAR Saga: Ten Years of Super 12 and Tri-Nations Rugby |publisher=HarperCollins Publishers |location=New York |year=2005 |isbn=1-86950-566-2 |pages=199}}</ref> Op 28 Augustus 1999 het hulle hul ergste toetsnederlaag in dié tyd gely, toe hulle met 7–28 teen Australië in [[Sydney]] verloor het.<ref name="palenski233">{{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black: 100 Years of All Black Test Rugby |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett Publishers |location=Auckland |year=2003 |isbn=1-86958-937-8 |pages=[https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp/page/233 233]}}</ref> Die All Blacks het tydens die [[Rugbywêreldbeker 1999]] een maand later herstel en hulle groep gedomineer, deur onder andere Engeland met 30–16 op [[Twickenham-stadion|Twickenham]] te verslaan; hulle het ook [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] en Italië heeltemal oorheers. In die kwarteindstryd het hulle Skotland met 30–18 geklop om in die halfeindstryd teen Frankryk op Twickenham te staan te kom. Die All Blacks het teen halftyd met 17–10 voorgeloop,<ref name="palenski233" /> maar in die tweede helfte het Frankryk skitterende rugby gespeel waarvoor die All Blacks geen antwoord gehad het nie en Frankryk het uiteindelik met 43–31 gewen.<ref name="palenski233" /> In die klein finale om die derde plek is die All Blacks deur die Springbokke verslaan.<ref name="ruwc" /><ref name="palenski233" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1999/overview |title=Rugby World Cup 1999: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Hart het daarna as afrigter bedank en is met twee mede-afrigters, Wayne Smith en Tony Gilbert, vervang. In 2000 was die Nieu-Seelandse beheerliggaam een van die stigterslede van die vastelandse beheerliggaam Vereniging van Oseaniese Rugbyunies (''Federation of Oceania Rugby Unions'', FORU; nou [[Oseanië Rugby]], OR).<ref name="islands" /> Onder Smith en Gilbert het die All Blacks tweede gekom tydens die [[2000-Drienasiesreeks|2000]]- en [[2001-Drienasiesreeks|2001]]-Drienasiestoernooie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2000 |title=2000 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2001 |title=2001 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Albei afrigters is op 3 Oktober 2001 met John Mitchell vervang, wat die All Blacks afgerig en gelei het tot Drienasiesoorwinnings in [[2002-Drienasiesreeks|2002]] en [[2003-Drienasiesreeks|2003]] en die herowering van die Bledisloebeker (wat sedert 1998 deur Australië gewen is) in 2003.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2002 |title=2002 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2003 |title=2003 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nadat hulle die 2003-Drienasiesreeks gewen het, het hulle die [[Rugbywêreldbeker 2003]] in Australië as een van die gunstelinge afgeskop en weereens hulle groep gedomineer met oorwinnings oor Italië, Kanada en Tonga voor hulle een van die strafste wedstryde van die toernooi teen Wallis gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/team_pages/wales/3234965.stm |title=Charvis bowed but proud |publisher=[[BBC]] |date=2 November 2003 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Hulle het dié keer ook daarin geslaag om Suid-Afrika in ’n wêreldbekerwedstryd te klop (met 29–9), maar die All Blacks is met 22–10 deur die verdedigende kampioen Australië in die halfeindstryd in Sydney verslaan. Nieu-Seeland het die klein finale om die derde plek teen Frankryk gewen.<ref name="ruwc" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2003/overview |title=Rugby World Cup 2003: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Mitchell is daarna deur die NSRVU afgedank en met Graham Henry vervang. === Beginnende oorheersing en tweede wêreldbekertitel === [[Lêer:British and Irish Lions scrum.jpg|duimnael|Losskrum tussen die Leeus en die All Blacks in 2005]] [[Lêer:2005 Tri Nations Series - All Blacks vs Wallabies.jpg|duimnael|Die All Blacks teen die Wallabies tydens die [[2005-Drienasiesreeks]]]] [[Lêer:Match NZ-Tonga.JPG|duimnael|Nieu-Seeland teen Tonga tydens die [[Rugbywêreldbeker 2011]]]] [[Lêer:All Blacks parade 2011 RWC (1).jpg|duimnael|Nieu-Seeland nadat hulle in 2011 as die wêreldkampioen gekroon is]] Henry se ampstermyn het begin met ’n dubbele oorwinning oor die wêreldkampioen Engeland in 2004. Die twee wedstryde se gesamentlike totaal was 72–15, met die All Blacks wat Engeland daarvan weerhou het om enige drieë te druk.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/778 |title=2004 England tour to Australasia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Ondanks die positiewe begin van Henry se ampstermyn was die [[2004-Drienasiesreeks]] ’n gemengde sukses met twee oorwinnings en twee nederlae. Die kompetisie was taaier as ooit tevore en die uitslag moes deur bonuspunte beslis word wat die All Blacks laaste geplaas het.<ref>Bonuspunte kon op twee manier verdien word: deur vier of meer drieë in ’n wedstryd te druk en deur met sewe punte of minder te verloor.</ref><ref>{{en}} {{cite book |author=Bob Howitt |title=SANZAR Saga: Ten Years of Super 12 and Tri-Nations Rugby |publisher=HarperCollins Publishers |location=New York |year=2005 |isbn=1-86950-566-2 |pages=289}}</ref> Die 2004-seisoen het op ’n hoë noot geëindig met die All Blacks wat in Europa gewen het, waaronder ’n 45–6-rekordoorwinning oor Frankryk.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2004/nov/28/rugbyunion.newzealandrugbyunionteam |title=Carter leads devastating dance of the All Blacks |publisher=[[The Guardian]] |author=Michael Streeter |date=28 November 2004 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 2005 was die Britse en Ierse Leeus op toer in Nieu-Seeland. Die All Blacks het die toetsreeks met 3–0 beklink, die [[2005-Drienasiesreeks]] gewen en die eerste Grand Slam sedert 1978 teen die spanne van die Britse Eilande aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/2005-new-zealand/ |title=2005 New Zealand |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2005 |title=2005 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2005/nov/27/rugbyunion.newzealandrugbyunionteam1 |title=Scots unable to derail Blacks' grand slam |publisher=[[The Guardian]] |author=Norman Harris |date=27 November 2005 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die All Blacks is deur die Internasionale Rugbyraad as “span van die jaar”, Graham Henry as “afrigter van die jaar” en [[Dan Carter]] as “speler van die jaar” aangewys.<ref name="World Rugby Awards" /> Die All Blacks se wenstreep het in die volgende jaar aangehou: In [[2006-Drienasiesreeks|2006]] het hulle die Drienasiesreeks weer verower deur die eerste vyf wedstryde te wen (drie teen Australië en twee teen Suid-Afrika).<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2006 |title=2006 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Hulle het egter hulle laaste wedstryd in die reeks teen Suid-Afrika verloor. Nieu-Seeland het sy einde-van-die-jaar-toer onoorwonne voltooi met rekordoorwinnings oor Engeland, Frankryk en Wallis.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2006 |title=2006 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://iol.co.za/sport/rugby/2006-12-22-all-blacks-dominate-with-world-cup-looming/ |title=All Blacks dominate with World Cup looming |publisher=[[IOL]] |author=Foster Niumata |date=22 Desember 2006 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Weens hul uitstekende prestasies is die All Blacks in 2006 weer aangewys as die IRR se “span van die jaar” en die flank [[Richie McCaw]] as “speler van die jaar”.<ref name="World Rugby Awards" /> Daarbenewens is hulle as Laureus se “span van die jaar” en die vleuel [[Jonah Lomu]] as “terugkoms van die jaar” genomineer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2006 |title=Laureus World Sports Awards 2006 winners & nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2006 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 2007 is die All Blacks weer as Laureus se “span van die jaar” genomineer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2007 |title=Laureus World Sports Awards 2007 winners & nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2007 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die All Blacks se eerste [[2007-Drienasiesreeks|Drienasiestoets van 2007]] was teen die Springbokke in Durban waar hulle twee drieë in die laaste tien minute gedruk het om die wedstryd met 26–21 te wen. Die volgende week het die Wallabies die All Blacks teen alle verwagtinge op die [[Melbourne-krieketveld]] in [[Melbourne]] verslaan (met 20–15): die All Blacks se eerste nederlaag teen die Wallabies sedert 2004. Australië se nederlaag teen die Springbokke in Suid-Afrika en die All Blacks se 26–12-oorwinning oor Australië in die finale wedstryd in Auckland het egter meegebring dat die All Blacks ook die 2007-Drienasiesreeks en die Bledisloebeker gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyheaven.smh.com.au/articles/2007/07/21/1184560103146.html |title=Kick in the guts for Wallabies |publisher=rugby heaven |accessdate=7 Augustus 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070807124957/http://www.rugbyheaven.smh.com.au/articles/2007/07/21/1184560103146.html |archive-date=7 Augustus 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Ná hul oorwinning tydens die 2007-Drienasiesreeks het Nieu-Seeland die [[Rugbywêreldbeker 2007]] in Frankryk weer as gunstelinge betree en die verwagtinge met twee oorwinnings oor Frankryk tydens opwarmingswedstryde onderstreep. Die All Blacks het die toetse gewen: 42–11 op Edenpark en 61–10 op die [[Westpacstadion]]. In ’n derde wedstryd teen Kanada is die All Blacks effens gevlei deur ’n wentelling van 64–13 wat nie Kanada se aanslag ten volle reflekteer het nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.abc.net.au/sport/content/200706/s1953312.htm |title=Slick All Blacks belt Canada |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=16 Junie 2007 |accessdate=17 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070917054254/http://www.abc.net.au/sport/content/200706/s1953312.htm |archive-date=17 September 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die All Blacks het ná oorwinnings oor Skotland, Italië, [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]] en [[Portugese nasionale rugbyspan|Portugal]] (elkeen met meer as 40 punte) hul groep gewen. Hulle is egter deur die nominale gasheer Frankryk in die kwarteindstryd in Cardiff met 20–18 geklop, gelykstaande aan hul ergste toernooi-uitslag in dié tyd.<ref name="ruwc" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2007/overview |title=Rugby World Cup 2007: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Ná die nederlaag teen Frankryk is die kontrak met die afrigter Graham Henry ten spyte van kritiek verlang, alhoewel die destydse [[Crusaders (Superrugbyspan)|Crusader]]-afrigter Robbie Deans ’n sterk aanspraakmaker was.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=10480740 |title=Reconditioning a mistake – Henry |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=7 Desember 2007 |accessdate=31 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160331125648/http://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=10480740 |archive-date=31 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die 2008-seisoen het met drie middeljaartoetse teen Ierland en Engeland afgeskop, en Nieu-Seeland het al daardie toetswedstryde gewen.<ref name="2008results">{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/team/match_results.html?id=2008;team=8;type=year |title=Rugby Union {{!}} 2008 {{!}} New Zealand {{!}} Match results |publisher=ESPNscrum |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nieu-Seeland het in sy eerste [[2008-Drienasiesreeks|Drienasieswedstryd]] Suid-Afrika met 19–8 in Wellington verslaan, maar is een week later op [[Carisbrook]] in Dunedin deur die Springbokke met 28–30 geklop, wat ’n reeks van 30 oorwinnings tuis beëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/2008/07/13/sports/13iht-RUGBY.1.14449484.html |title=Springboks end home streak of All Blacks |publisher=[[The New York Times]] |date=13 Julie 2008 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbydump.com/news/springboks-end-all-black-home-winning-streak-in-dunedin/ |title=Springboks end All Black home winning streak in Dunedin |publisher=Rugby Dump |date=12 Julie 2008 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nieu-Seeland het sy volgende Drienasieswedstryd op 26 Julie teen Australië in Sydney met 34–19 verloor, maar ’n week later het die All Blacks die Wallabies tuis met 39–10 geklop.<ref name="2008results" /> Hulle het toe Suid-Afrika met 19–0 op [[Nuwelandstadion]] verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2008/aug/17/newzealandrugbyunionteam.southafricarugbyteam |title=All Blacks manage crisis |publisher=[[The Guardian]] |author=Michael Aylwin |date=16 Augustus 2008 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nieu-Seeland het sy laaste wedstryd op 13 September teen Australië op Suncorpstadion in [[Brisbane]] met 28–24 gewen en dus die Bledisloebeker en die Drienasiesitel behou.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.espnscrum.com/tri-nations-2008/rugby/match/25714.html |title=Australia v New Zealand |publisher=ESPNscrum |accessdate=8 Oktober 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141008203415/http://www.espnscrum.com/tri-nations-2008/rugby/match/25714.html |archive-date=8 Oktober 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die All Blacks het die 2009-seisoen met ’n 22–27-nederlaag teen Frankryk op Carisbrook afgeskop, maar het een week later wraak geneem en Frankryk in Wellington met 14–10 verslaan. Volgens punteverskil het Frankryk die Dave Gallaher-trofee vir die eerste keer ingepalm.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2009/jun/13/new-zealand-france-rugby-union |title=France complete historic win on New Zealand soil |publisher=[[The Guardian]] |date=13 Junie 2009 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> ’n Week later het die All Blacks Italië met 27–6 in [[Christchurch]] verslaan. Hulle het die [[2009-Drienasiesreeks]] agter Suid-Afrika, wat slegs een wedstryd verloor het, as naaswenner geëindig, en die All Blacks het die reeks met ’n 33–6-oorwinning oor Australië in Wellington afgesluit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.greenandgoldrugby.com/a-bledisloe-stat-attack/ |title=Statistics and records for Australia Wallabies vs New Zealand All Blacks |publisher=greenandgoldrugby.com |date=15 Julie 2009 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 2010 het die All Blacks die [[2010-Drienasiesreeks|Drienasiesreeks]] ná drie agtereenvolgende oorwinnings oor Suid-Afrika vir die tiende keer ingepalm,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com/rugby/report?gameId=103851&league=244293 |title=Gritty All Blacks are worthy champions |publisher=ESPNscrum |author=Huw Baines |date=21 Augustus 2010 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> en hulle het ook die Bledisloebeker ná agtereenvolgende oorwinnings oor Australië gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://edition.cnn.com/2010/SPORT/10/30/rugby.australia.newzealand/index.html |title=Wallabies beat All Blacks with last-minute kick |publisher=[[CNN]] |author=Dean Irvine |date=30 Oktober 2010 |accessdate=23 Augustus 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190823201813/http://edition.cnn.com/2010/SPORT/10/30/rugby.australia.newzealand/index.html |archive-date=23 Augustus 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ’n Onoorwonne wenstreep, wat in 2009 begin het, het 15 wedstryde bereik.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/team/most_consecutive_wins.html?id=1;type=class |title=Rugby Union {{!}} Test matches {{!}} Most consecutive wins |publisher=ESPNscrum |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Gevolglik is die All Blacks in 2011 weer as Laureus se “span van die jaar” genomineer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2011 |title=Laureus World Sports Awards 2011 winners & nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2011 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Ondanks ’n tweede plek tydens die [[2011-Drienasiesreeks]], nadat hulle deur Australië in Brisbane geklop is,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2011/aug/27/australia-win-tri-nations |title=Australia clinch Tri Nations with victory over New Zealand |publisher=The Guardian |author=Mike Averis |date=27 Augustus 2011 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> het die All Blacks as eerste span op die wêreldranglys die [[Rugbywêreldbeker 2011]] op eie bodem as gunstelinge betree.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2011/aug/27/rugby-world-cup-preview |title=Rugby World Cup 2011 preview |publisher=[[The Guardian]] |author=Mike Averis |date=27 Augustus 2011 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die All Blacks het die groepfase met Tonga, Japan, Frankryk en Kanada onoorwonne beëindig, en ná oorwinnings oor Argentinië (met 33–10) en toe Australië (met 20–6), het hulle in die eindstryd op 23 Oktober 2011 op Edenpark in Auckland teen Frankryk te staan gekom. Nieu-Seeland het een drie gedruk en een strafdoel aangeteken en sodoende net-net met 8–7 gewen, waardeur die All Blacks hul tweede beker ná 1987 ingepalm het.<ref name="ruwc" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2011/overview |title=Rugby World Cup 2011: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2011/oct/23/rugby-world-cup-richie-mccaw-new-zealand-france?intcmp=239 |title=Richie McCaw's New Zealand beat France in final |publisher=[[The Guardian]] |author=Eddie Butler |date=23 Oktober 2011 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Henry het ná die wêreldbekertoernooi as afrigter bedank en is deur sy adjunk [[Steve Hansen]] opgevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/rugbyunion/international/newzealand/8960338/New-Zealand-Rugby-Union-appoints-Steve-Hansen-as-new-All-Blacks-coach.html |title=New Zealand Rugby Union appoints Steve Hansen as new All Blacks coach |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Gavin Mairs |date=17 Desember 2011 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Daarop het nog ’n nominasie as Laureus se “span van die jaar” gevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2012 |title=Laureus World Sports Awards 2012 winners & nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2012 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> === Derde wêreldbekertitel en daarna === [[Lêer:2012-11-17 ITA-NZL Olympic Stadium.jpg|duimnael|Nieu-Seeland teen Italië in [[Rome]]]] [[Lêer:Crowds along Lambton Quay watching the 2015 RWC All Blacks victory parade (Codie Taylor, Julian Savea, TJ Perenara).jpg|duimnael|Nieu-Seeland nadat hulle in 2015 as die wêreldkampioen gekroon is]] Argentinië het in 2012 by die Drienasiesreeks aangesluit wat tot die Rugbykampioenskap herdoop is. Die All Blacks het in die eerste toernooi al hul ses wedstryde gewen en die titel ingepalm.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2012 |title=2012 The Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Hulle het deur die jaar heen onoorwonne gebly en is eers in die laaste wedstryd op Twickenham deur Engeland geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/20534229 |title=England 38-21 New Zealand |publisher=[[BBC]] |date=1 Desember 2012 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 2013 het Nieu-Seeland Frankryk vir ’n reeks van drie wedstryde gehuisves – hul eerste ontmoeting sedert die 2011-eindstryd. Die All Blacks het al drie wedstryde gewen en die [[2013-Rugbykampioenskapreeks]] onoorwonne afgesluit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/rugby-union/24412501 |title=New Zealand beat South Africa for title |publisher=[[BBC]] |date=5 Oktober 2013 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In November 2013 het Nieu-Seeland die eerste rugbyland van die professionele tydperk geword wat ’n 100%-wenrekord in ’n kalenderjaar kon behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/25037059 |title=New Zealand deny Ireland to win 24-22 and seal perfect year |publisher=[[BBC]] |date=24 November 2013 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Daarna is hulle weer as Laureus se “span van die jaar” genomineer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2014 |title=Laureus World Sports Awards 2014 winners & nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2014 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die [[2014-Rugbykampioenskapreeks]] het die All Blacks in hul wegwedstryde gelykop teen Australië gespeel en teen Suid-Afrika verloor, maar hulle het die ander vier wedstryde van die toernooi gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2014 |title=2014 The Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die verkorte [[2015-Rugbykampioenskapreeks]] het die All Blacks teen Australië verloor en as naaswenner geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2015 |title=2015 The Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Hulle het egter ’n beduidende terugvegoorwinning in die tweede Bledisloetoets behaal en toe die trofee behou. Die All Blacks het die [[Rugbywêreldbeker 2015]] in Engeland as verdedigende kampioen betree en tydens die groepfase na oorwinnings oor Argentinië, Namibië, Tonga en Georgië weereens onoorwonne gebly. In die kwarteindstryd het hulle die gevreesde teenstander Frankryk met 62–13 verslaan, die hoogste oorwinning in dié tyd tydens ’n uitklopwedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/34541264 |title=Rugby World Cup: New Zealand beat France 62-13 to reach semis |publisher=[[BBC]] |author=Ben Dirs |date=17 Oktober 2015 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die All Blacks het Suid-Afrika naelskraap met 20–18 in die halfeindstryd en Australië met 34–17 in die eindstryd geklop om sodoende die eerste land geword wat die titel verdedig en ook vir ’n derde keer ingepalm het.<ref name="ruwc" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2015/overview |title=Rugby World Cup 2015: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2015/oct/31/new-zealand-australia-rugby-world-cup-final-match-report |title=New Zealand retain Rugby World Cup with ruthless display against Australia |publisher=[[The Guardian]] |date=31 Oktober 2015 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Daarna het die losskakel [[Dan Carter]] Laureus se toekenning as “terugkoms van die jaar” gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2016 |title=Laureus World Sports Awards 2016 winners & nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2016 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die All Blacks, onder die nuwe kaptein en [[agsteman]], Kieran Read, en adjunkkaptein en [[heelagter]] Ben Smith, het ook tydens die [[2016-Rugbykampioenskapreeks]] onoorwonne gebly en telkens ’n bonuspuntoorwinning behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2016 |title=2016 The Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Beide Smith en die vleuel Israel Dagg was met vyf drieë elk die beste driedrukkers van dié toernooi, terwyl die eerste vyf-agtste [[Beauden Barrett]] met 81 die meeste punte tydens die toernooi aangeteken het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/News/30192/all-blacks-2016-year-in-review |title=All Blacks 2016: Year in Review |publisher=All Blacks |accessdate=1 Junie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190601204028/https://www.allblacks.com/News/30192/all-blacks-2016-year-in-review |archive-date=1 Junie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens die [[2016 eindjaarrugbytoetsreeks]] het die All Blacks hul eerste wedstryd in 111 jaar se wedywering teen Ierland verloor en is met 29–40 op [[Soldier Field]] in [[Chicago]] geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/37886601 |title=Autumn internationals: Ireland 40–29 New Zealand |publisher=[[BBC]] |date=5 November 2016 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nieu-Seeland het vir dié nederlaag wraak geneem en in die terugspel een week later Ierland in Dublin met 21–9 verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/all-blacks/86655461/all-blacks-score-three-tries-to-beat-ireland-219-in-dublin-and-avenge-loss-in-chicago |title=All Blacks shake off Chicago shock to defeat Ireland in Dublin |publisher=Stuff |date=20 November 2016 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 2017 het die [[Britse en Ierse Leeus]] vir die tweede keer van die professionele tydperk na Nieu-Seeland getoer. Die reeks het in ’n gelykop geëindig, nadat die All Blacks en die Leeus ’n 1–1–1 aangeteken het. Die All Blacks het die eerste toets met 30–15 gewen, die Leeus die tweede met 24–21, en die laaste toets was ’n 15–15-gelykop. Net soos die 2005-toer was hierdie Leeus-toer met omstredenheid geteister, soos die Leeus se taktiek (onder die Nieu-Seelandse afrigter Warren Gatland),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.standard.co.uk/sport/rugby/it-s-onedimensional-and-boring-for-critics-to-keep-moaning-about-warrenball-a3558391.html |title=It’s one-dimensional and boring for critics to keep moaning about Warrenball |publisher=Evening Standard |date=6 Junie 2017 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> die toon van plaaslike mediadekking,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2016/nov/02/warren-gatland-new-zealand-herald-clown-lions-coach-all-blacks-criticism |title=Warren Gatland mocked as clown by New Zealand media after anti-fan remarks |publisher=[[The Guardian]] |date=2 November 2016 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> die rooikaart teen Sonny Bill Williams in die tweede toets<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/sport/rugby/rugby-union/lionstour/british-and-irish-lions-2017-sonny-bill-williams-red-card-tackle-video-defining-moment-rugbys-greatest-series-a7818371.html |title=British and Irish Lions 2017: Sonny Bill Williams' red card a defining moment in 'rugby's greatest series' |publisher=The Independent |author=Jack de Menezes |date=1 Julie 2017 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> asook die speelbeheer van die Franse skeidsregters Romain Poite en Jérôme Garcès<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2017/jul/08/all-blacks-lions-third-test-auckland-new-zealand-reaction |title=New Zealand media attack referee Romain Poite’s late penalty U-turn |publisher=8 Julie 2017 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> is almal debatteerbaar. Die gelykop van die toetsreeks, saam met die nederlaag teen Ierland die vorige jaar het volgens sommige persberigte daarop gedui dat die span swakker word en die [[Noordelike Halfrond]] nader beweeg.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.allblacks.com/News/31076/rugby-power-swings-back-to-the-north-woodward |title=Rugby power swings back to the north – Woodward |publisher=All Blacks |accessdate=1 Junie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190601205536/http://www.allblacks.com/News/31076/rugby-power-swings-back-to-the-north-woodward |archive-date=1 Junie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Huleadle het egter die [[2017-Rugbykampioenskapreeks]] onoorwonne gewen en ook die Bledisloebeker ingepalm, nadat die All Black Australië twee keer geklop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2017 |title=2017 The Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In Oktober het Nieu-Seeland in die laaste Bledisloetoets op Suncorpstadion in Brisbane ’n verrassende 23–18-nederlaag teen Australia gely. Tydens die [[2017 eindjaarrugbytoetsreeks]] het die All Blacks met die [[Britse Barbarians]] (met 32–21), Frankryk (met 38–18), Skotland (met 22–17) en Wallis (met 33–18) afgereken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/Fixtures/2017 |title=Fixtures 2017 |publisher=All Blacks |accessdate=7 Februarie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170207093745/https://www.allblacks.com/Fixtures/2017 |archive-date=7 Februarie 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Met die afskop van die 2018-seisoen het die All Black tydens die Franse toer die reeks 3–0 beklink,<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/1425 |title=2018 France tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> en hul eerste wedstryde van die [[2018-Rugbykampioenskapreeks]] teen Australië 38–13 en 40–12 gewen om sodoende die Bledisloebeker behou. ’n Ander maklike 46–24-oorwinning oor Argentinië het gevolg, maar die All Blacks is vervolgens deur die Springbokke vir die eerste keer sedert 2009 tuis in Wellington in ’n taai wedstryd met 34–36 geklop,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/45532702 |title=Rugby Championship 2018: South Africa earn thrilling 36–34 win over New Zealand |publisher=[[BBC]] |date=15 September 2018 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> voordat hulle weer met Argentinië 35–17 afgereken het. In die terugwedstryd teen Suid-Afrika in Pretoria het die All Blacks vir die grootste deel van die wedstryd gesukkel, maar laat in die tweede helfte teruggekom om die wedstryd met 32–30 te beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.newshub.co.nz/home/sport/2018/10/rugby-championship-all-blacks-survive-springboks-scare.html |title=Rugby Championship: All Blacks survive Springboks scare |publisher=Newshub |date=7 Oktober 2018 |accessdate=30 Junie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190630104834/https://www.newshub.co.nz/home/sport/2018/10/rugby-championship-all-blacks-survive-springboks-scare.html |archive-date=30 Junie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Hulle het later nog ’n verpletterende 37–20-oorwinning oor Australië in [[Jokohama]] aangeteken en sodoende ’n suiwer Bledisloereeks verseker.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.news.com.au/sport/rugby/live-bledisloe-cup-game-three-australia-vs-new-zealand/news-story/6e6a65540f10db153e5147d41ecbd8b7 |title=New Zealand secures Bledisloe Cup clean sweep against Australia |publisher=NewsComAu |date=27 Oktober 2018 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> ’n Ontwikkelingspan het aangebly om [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] met 69–31 te klop, terwyl die eerste span vir die [[2018 eindjaarrugbytoetsreeks]] na Europa getoer het. Dit sou ’n taai reeks vir die All Blacks word, waartydens hulle Engeland net-net met een punt (15–16) in ’n strawwe wedstryd oorwin het,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2018/nov/10/england-new-zealand-autumn-international-series-report |title=England denied by All Blacks and late decision in Twickenham thriller |publisher=[[The Guardian]] |author=Paul Rees |date=10 November 2018 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> gevolg deur die tweede nederlaag ooit teen Ierland met 16–9 onder ’n kookpotatmosfeer op [[Aviva-stadion]] in Dublin.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2018/nov/17/ireland-new-zealand-autumn-international-match-report |title=Jacob Stockdale scores only try as Ireland earn historic win over All Blacks |publisher=[[The Guardian]] |author=Robert Kitson |date=17 November 2018 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die All Blacks het toe 66–3 met Italië afgereken en sodoende hul reeks met een oorwinning beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/Fixtures/2018 |title=Fixtures 2018 |publisher=All Blacks |accessdate=6 Februarie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180206070742/https://www.allblacks.com/Fixtures/2018 |archive-date=6 Februarie 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> === Opkomende mededingers === [[Lêer:New Zealand national rugby 20191101a11.jpg|duimnael|Klein finale om die derde plek tydens die [[Rugbywêreldbeker 2019]] tussen die All Blacks en Wallis]] [[Lêer:2023 Rugby World Cup – France vs New Zealand – 2.jpg|duimnael|Openingswedstryd van die Rugbywêreldbeker 2023 tussen die gasheer Frankryk en Nieu-Seeland]] [[Lêer:All Blacks vs Argentina - 10 August 2024.jpg|duimnael|Wedstryd tussen die All Blacks en die Poemas tydens die [[2024-Rugbykampioenskapreeks]]]] Aan die begin van die 2019-seisoen het die All Blacks slegs die derde plek van die [[2019-Rugbykampioenskapreeks|Rugbykampioenskapreeks]] behaal; die eerste keer sedert dié toernooi van stapel gestuur is – die laaste keer wat Nieu-Seeland die derde plek (en destyds laaste plek) gemaak het, was tydens die [[2004-Drienasiesreeks]]. In die kampioenskap het die All Blacks vir die eerste keer sedert 1994 teen die Springbokke gelykop geëindig, gevolg deur ’n rekordnederlaag teen die Wallabies met 26–47.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2019 |title=2019 The Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nogtans dié uitslag het Nieu-Seeland die Bledisloebeker verdedig, nadat hulle in die terugwedstryd Australië met 36–0 geklop het. Die All Blacks se eerste wedstryd tydens die [[Rugbywêreldbeker 2019]] in Japan teen die Springbokke is met spanning verwag en Nieu-Seeland het met 23–13 geseëvier.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/news/all-blacks-turn-kicking-pressure-back-on-springboks-for-win/ |title=All Blacks turn kicking pressure back on Springboks for win |publisher=All Blacks |author=Lynn McConnell |date=21 September 2019 |accessdate=22 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230922053708/https://www.allblacks.com/news/all-blacks-turn-kicking-pressure-back-on-springboks-for-win/ |archive-date=22 September 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Aansluitend het Nieu-Seeland Kanada en Namibië verslaan. Hul laaste groepwedstryd teen Italië is net soos twee ander wedstryde weens [[tifoon]] Hagibis se verwoestinge afgelas en as ’n 0–0-gelykop geag.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=12275294 |title=Rugby World Cup clash between All Blacks and Italy cancelled |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=10 Oktober 2019 |accessdate=30 Desember 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191230023508/https://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=12275294 |archive-date=30 Desember 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Ná hul kwarteindstrydoorwinning oor Ierland het hulle in die halfeindstryd teen Engeland met 19–7 vasgeval.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/rugby-world-cup/rwc-2019-japan/115611398/all-blacks-v-england-new-zealands-threepeat-hopes-over-after-crushing-loss-to-england |title=All Blacks v England: New Zealand's three-peat hopes over after heavy loss to England |publisher=stuff.co.nz |author=Richard Knowler |date=26 Oktober 2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Hulle het daarmee die kans op ’n titeldriekuns misgeloop en as troosprys in die klein finale om die derde plek teen Wallis te staan gekom. Dit was vir beide die Nieu-Seelandse afrigter [[Steve Hansen]] en die Walliese afrigter [[Warren Gatland]] die laaste wedstryd in hul onderskeidelike poste, en hul spanne wou albei met ’n goeie wedstryd groet. Die All Blacks het daarin geslaag en met 40–17 gewen.<ref name="ruwc" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/50232481 |title=Rugby World Cup 2019 bronze match: Wales 17-40 New Zealand |publisher=[[BBC]] |date=1 November 2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/all-blacks/117137284/a-tribute-to-steve-hansen-one-of-the-greatest-coaches-in-rugby-history |title=A tribute to Steve Hansen: One of the greatest coaches in rugby history |publisher=Stuff |date=4 November 2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Steve Hansen is in Desember 2019 deur Ian Foster opgevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/all-blacks/118113331/all-blacks-name-ian-foster-next-head-coach-live |title=Ian Foster named next All Blacks coach – coverage of the announcement and reaction as Scott Robertson loses out |publisher=Stuff |date=11 Desember 2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die Springbokke het vanweë die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] nie aan die [[2020-Drienasiesreeks]] deelgeneem nie en die All Blacks het dié toernooi ná twee oorwinnings en nederlae elk beklink, waaronder die eerste nederlaag teen die Poemas ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2020/nov/14/nz-all-blacks-vs-argentina-live-scores-tri-nations-rugby-union-new-zealand-game-match-sydney-bankwest-stadium-score-kickoff-news-teams-latest |title=New Zealand All Blacks 15–25 Argentina: Rugby Tri-Nations – as it happened |publisher=[[The Guardian]] |author=Jonathan Howcroft |date=14 November 2020 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In die tweede ontmoeting met Argentinië het Nieu-Seeland wraak geneem en vir die eerste keer enige Argentynse punte verhoed. Tydens die [[2021-Rugbykampioenskapreeks]] het Nieu-Seeland sy titel ná vyf oorwinnings en een nederlaag verdedig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/58689678 |title=Rugby Championship – New Zealand 19–17 South Africa: All Blacks seal title with late penalty |publisher=[[BBC]] |date=25 September 2021 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die [[2021 eindjaarrugbytoetsreeks]] het vir Nieu-Seeland met oorwinnings oor die Verenigde State, Wallis en Italië begin, maar daarop het nederlae teen Ierland en Frankryk gevolg, waarmee die Franse die Dave Gallaher-trofee vir ’n tweede keer ingepalm het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/59363034 |title=France 40–25 New Zealand: Hosts beat All Blacks for first time since 2009 |publisher=[[BBC]] |date=20 November 2021 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die 2022 midjaarrugbytoetsreeks is Nieu-Seeland vir die eerste keer deur Ierland in ’n tuisreeks met 1–2 verslaan. Dit was ook Ierland se eerste oorwinnings in Nieu-Seeland ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2022/jul/16/new-zealand-ireland-third-test-rugby-union-match-report |title=Ireland stun All Blacks again to make history with series triumph |publisher=[[The Guardian]] |author=Lee Calvert |date=16 Julie 2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die [[2022-Rugbykampioenskapreeks]] kon die All Blacks slegs met een bonuspunt meer as die Springbokke beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/news/trc-rd-6-pumas-make-springboks-work-hard-for-victory/ |title=Pumas Make Springboks Work Hard for Victory |publisher=[[Superrugby]] |date=25 September 2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die verkorte [[2023-Rugbykampioenskapreeks]] het die All Blacks ná oorwinnings in al hul drie wedstryde hul algehele 20ste titel in dié toernooi se geskiedenis ingepalm.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66348302 |title=Australia 7–38 New Zealand: All Blacks hammer Wallabies to win Rugby Championship |publisher=[[BBC]] |date=29 Julie 2023 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In hul laaste opwarmingswedstryd voor die [[Rugbywêreldbeker 2023]] in Frankryk het Nieu-Seeland teen hul aartsvyand Suid-Afrika op Twickenham met 7–35 hul ergste nederlaag in dié tyd gely.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/all-blacks-v-springboks-live-updates-at-twickenham/ISFKUMXIWRD7ZGW4MIS4HCWATU/ |title=All Blacks suffer record defeat to Springboks at Twickenham – as it happened |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=25 Augustus 2023 |accessdate=26 Augustus 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230826032944/https://www.nzherald.co.nz/sport/all-blacks-v-springboks-live-updates-at-twickenham/ISFKUMXIWRD7ZGW4MIS4HCWATU/ |archive-date=26 Augustus 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die All Blacks was vir die hooftoernooi tradisioneel een van die gunstelinge op die titel. In die openingswedstryd het die All Blacks teen die medegunsteling en gasheer Frankryk hul ergste nederlaag in dié tyd tydens ’n toernooi en hul eerste in die groepfase gely (met 13–27). Die All Blacks kon egter herstel en die groepfase met maklike oorwinnings oor Namibië (met 71–3), Italië (met 96–17) en Uruguay (met 73–0) afsluit. In die kwarteindstryd het hulle met Ierland nog ’n gunsteling ontmoet en kon ’n naelskraapse 28–24-oorwinning behaal. In die halfeindstryd het die All Blacks Argentinië met 44–6 oorrompel en die eerste span geword wat vyf eindstryde gehaal het. Hier het hulle die aartsvyand Suid-Afrika ontmoet, waardeur een span vir die eerste keer die vierde wêreldbekertitel kon inpalm. In een van die nouste eindstryde in dié tyd het Nieu-Seeland met 11–12 verloor, waartydens die kaptein [[Sam Cane]] die eerste speler geword het wat ’n rooikaart in ’n eindstryd ontvang het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/888879/new-zealand-rugby-world-cup-2023-review |title=New Zealand: Rugby World Cup 2023 review |publisher=rugbyworldcup.com |date=29 Oktober 2023 |accessdate=31 Oktober 2023}}</ref> Vroeg in 2024 het die voormalige All Black [[Scott Robertson]] as hoofafrigter oorgeneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzrugby.co.nz/news-and-events/latest-news/scott-robertson-appointed-all-blacks-head-coach-from-2024 |title=Scott Robertson appointed All Blacks Head Coach from 2024 |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=21 Maart 2024 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die [[2024-Rugbykampioenskapreeks]] moes die All Blacks die titel aan die aartsvyand die Springbokke oorhandig nadat die Suid-Afrikaners vir die eerste keer sedert 1949 hul vierde agtereenvolgende oorwinning oor die Nieu-Seelanders kon behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/articles/ce81zgvqqmgo |title=What have we learned from the Rugby Championship? |publisher=[[BBC]] |author=Alastair Telfer |date=29 September 2024 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die [[2025-Rugbykampioenskapreeks]] is Nieu-Seeland se ergste nederlaag teen die aartsvyand Suid-Afrika met 10–43 oortref.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/all-blacks-v-south-africa-new-zealand-out-to-regain-freedom-cup-at-wellingtons-sky-stadium/JMY2764YCRGOPAEWVLIAZCRRMI |title=All Blacks v South Africa recap: Springboks hand All Blacks record defeat in Wellington |publisher=[[The New Zealand Herald]] |authors=Benjamin Plummer, Alex Powell, Christopher Reive |date=13 September 2025 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die Springbokke het ook met die toernooititel weggestap.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/articles/c2375g123zgo |title=What did we learn from the Rugby Championship? |publisher=[[BBC]] |author=Alastair Telfer |date=5 Oktober 2025 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In Januarie 2026 het Robertson as hoofafrigter bedank.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/rugby/all-blacks/all-blacks-coach-scott-robertson-set-to-be-axed-reports/E5C3QKLUDNA7XFK4YMXOE7AW6Q/ |title=All Blacks coach Scott Robertson departs his role |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=15 Januarie 2026 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Twee maande later is die voormalige All Black [[Dave Rennie]] as sy opvolger benoem en hy sal die All Blacks voorberei op die [[Rugbywêreldbeker 2027]] in Australië.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/news/new-zealand-rugby-appoints-dave-rennie-as-all-blacks-head-coach |title=New Zealand Rugby appoints Dave Rennie as All Blacks Head Coach |publisher=All Blacks |date=4 Maart 2026 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> == Die bynaam „All Blacks“ == Billy Wallace, die laaste oorblywende speler van die 1905/06-''Original All Blacks'', het in 1955 in ’n onderhoud vertel, dat ’n joernalis van die koerant ''Daily Mail'' na afloop van die wedstryd teen Hartlepool na die Nieu-Seelandse span as „all backs“ verwys het. Dié joernalis het die gewoonlik swaar en groot voorspelers bedoel, wat in teenstelling met hul teenstanders vinnig en rats was en die bal net só goed soos die agterspelers bemeester het, asof hulle almal sou speel soos die agterspan (''as if they were all backs'', “asof almal agterspelers was”). Wallace het verder beweer, dat weens ’n tikfout in ’n artikel voor die komende speel teen Somerset almal na die span slegs as “All Blacks” verwys het.<ref>{{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black: 100 Years of All Black Test Rugby |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett Publishers |location=Auckland |year=2003 |isbn=1-86958-937-8 |pages=[https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp/page/16 16]–17}}</ref> Wallace se verduideliking word vandag algemeen verwerp, aangesien vir die tydperk van 1905/06 geen Engelse koerant beskikbaar is wat die term “All Backs” gebruik nie. Die term “All Backs” word wel in ’n verslag deur die plaaslike koerant ''Northern Daily Mail'' ná die wedstryd teen Hartlepool gebruik, wat vervolgens deur die ''Daily Mail'' se nasionale uitgawe oorgeneem is. Die outeur van dié artikel is J. A. Buttery, die ''Daily Mail'' se rugbyverslaggewer tydens die Nieu-Seelandse toer, wat met die bynaam na die geheel-en-al swart gekleede span (met uitsondering van die silwervaring) verwys het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbymuseum.co.nz/article-all-blacks-the-name/ |title=“All Blacks” – The Name. |publisher=New Zealand Rugby Museum |accessdate=4 Februarie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180204171307/http://rugbymuseum.co.nz/article-all-blacks-the-name/ |archive-date=4 Februarie 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> == All Black-trui == [[Lêer:All Blacks 1905.JPG|duimnael|links|Die 1905-''Originals'' se trui]] [[Lêer:All blacks jersey whitebackg.jpg|duimnael|Die [[Adidas]]-trui tussen Julie 1999 en Augustus 2011]] [[Lêer:NZ All Blacks Mens XV's Shirt.jpg|duimnael|Die 2012-trui, geborg deur AIG]] Die huidige Nieu-Seelandse trui is heeltemal swart (na dié trui word soms as die “swartste” trui ooit verwys), met uitsondering van die borg se kenteken en die NSRVU se silwervaring op die embleem. Die 1884-Nieu-Seeland-toer na Australië was die eerste oorsese rugbytoer vir Nieu-Seeland en het heeltemal ander truie as vandag s’n gesien. Destyds het die span ’n donkerblou hemp met ’n goue varing op die linkerkant van die trui aangetrek.<ref>{{en}} {{cite book |author=Phil Gifford |title=The Passion: The Stories Behind 125 years of Canterbury Rugby |publisher=Wilson Scott Publishing |location=Christchurch |year=2004 |isbn=0-9582535-1-X |pages=28}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbymuseum.co.nz/a-history-of-nz-rugby-in-four-jerseys/ |title=A history of New Zealand rugby in four jerseys |author=Malcolom Woods |publisher=New Zealand Rugby Museum |date=September 2011 |accessdate=30 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190930025244/http://rugbymuseum.co.nz/a-history-of-nz-rugby-in-four-jerseys/ |archive-date=30 September 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.massey.ac.nz/massey/about-massey/news/article.cfm?mnarticle_uuid=1B1C2AFC-A0D1-F2F9-1B0B-EC682E8B332C |title=Early All Blacks jerseys recreated |publisher=Massey Universiteit |accessdate=5 Februarie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190205045155/http://www.massey.ac.nz/massey/about-massey/news/article.cfm?mnarticle_uuid=1B1C2AFC-A0D1-F2F9-1B0B-EC682E8B332C |archive-date=5 Februarie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In 1893 het die NSRVU op hul jaarlikse algemene vergadering bepaal dat die trui uit ’n swart hemp met ’n silwervaring op en wit poefbroeke sal bestaan.<ref>{{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black: 100 Years of All Black Test Rugby |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett Publishers |location=Auckland |year=2003 |isbn=1-86958-937-8 |pages=[https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp/page/17 17]}}</ref> Historiese prente toon egter dat wit broeke gedurende die vroeë jare gedra is. Iewers tussen 1897 en 1901 is die trui verander; die span wat in 1901 teen Nieu-Suid-Wallis te staan gekom het, het ’n swart hemp sonder kraag en ’n silwervaring gedra.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.teara.govt.nz/en/1966/all-blacks/page-3 |title=The “All Black” Uniform |publisher=Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Sedert 2000 vertoon Nieu-Seeland tydens hul eindjaarrugbytoetsreekse in Frankryk ’n geborduurde herinneringspapawer op hul truimou.<ref>{{en}} {{cite journal |journal=The Press (Christchurch) |title=ABs Remember |date=11 November 2006 |page=F1}}</ref> Die papawer het die ANZAC-soldate wat aan die strande van [[Gallipoli]] gesneuwel het geëer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://media.newzealand.com/en/story-ideas/new-zealand-france-strong-links/ |title=New Zealand & France – strong links |publisher=www.newzealand.com |accessdate=24 Januarie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190124115200/https://media.newzealand.com/en/story-ideas/new-zealand-france-strong-links/ |archive-date=24 Januarie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Kaptein Richie McCaw het gesê “Ons wil die oorsese diens van Nieu-Seelanders gedenk. Dit is ’n belangrike deel van ons geskiedenis as ’n land en as ’n span.”<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.iol.co.za/index.php?sf=117&set_id=6&click_id=18&art_id=qw116167788450S163 |title=All Blacks to honour fallen soldiers |work=[[IOL]] |publisher=[[Sekunjalo Independent Media]] |date=24 Oktober 2006 |accessdate=24 Oktober 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121024025916/http://www.iol.co.za/sport/all-blacks-to-honour-fallen-soldiers-1.564093 |archive-date=24 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Gedurende die Rugbywêreldbeker 2011 het die All Blacks ’n geborduurde Webb Ellis-beker op die mou van hul trui met die jaar “1987” onderaan in herinnering aan hul eerste wêreldtitel vertoon. Elkeen van die vier spanne wat voorheen die toernooi gewen het, het dieselfde detail op hul truie getoon.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/News/16938/the-new-all-blacks-jersey-a-tribute-to-history- |title=The new All Blacks jersey – a tribute to history |publisher=All Blacks |date=30 Julie 2011 |accessdate=29 Oktober 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141029130037/https://www.allblacks.com/News/16938/the-new-all-blacks-jersey-a-tribute-to-history- |archive-date=29 Oktober 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Adidas betaal aan die NSRVU $200&nbsp;miljoen oor nege jaar, met die verwagting dat Nieu-Seeland omtrent 75% van hul wedstryde sal wen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.unlimited.co.nz/unlimited.nsf/0/13565E280545E3FACC256DA30017EA5A?OpenDocument&Highlight=2,team,new,zealand,and,teamwork |title=God defend the All Black brand |publisher=Fairfax New Zealand |work=Unlimited Magazine |author=Russell Brown |date=22 September 2003 |accessdate=11 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071011212110/http://unlimited.co.nz/unlimited.nsf/0/13565E280545E3FACC256DA30017EA5A?OpenDocument&Highlight=2%2Cteam%2Cnew%2Czealand%2Cand%2Cteamwork |archive-date=11 Oktober 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Nike het in 1996 ook aansoek gedoen om die All Blacks te borg, maar het eerder die gholfspeler[[Tiger Woods]] geborg.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://content.time.com/time/subscriber/article/0,33009,1609776,00.html |title=Member of the Club |publisher=[[Time (tydskrif)]] |author=Alice Park |location=Fort Worth |date=12 April 2007 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die wegtrui was tradisioneel wit met swart broeke. Nadat die All Blacks vir ’n aantal jare in ’n alternatiewe uitrusting met ’n grys trui en swart broek uitgedraf het, het die NSRVU in Mei 2009 teruggekeer na die tradisionele wit truie met swart broeke. Vir hul wedstryd teen die Springbokke op 30 Julie 2011 in Wellington het die All Blacks se trui ’n wit kraag in eerbetoon vir die span wat die 1987-wêreldbeker gewen het getoon. Net selde speel die All Blacks hul wegwedstryde nie in swart nie, veral as hulle teen spanne te staan kom wat tradisioneel ook in donker kleure speel (byvoorbeeld die Skotte se donkerblou). In 2006 is die wit trui met ’n grys een vervang, maar drie jaar later was dit weer die gewone wit trui. In 2012 het die NSRVU ’n omstrede stap geneem en die Amerikaanse versekerings- en finansiëledienstemaatskappy, AIG, toegelaat om hulself op die sentrale bodeel van die All Black-trui te adverteer. In ruil daarvoor sou die NSRVU ’n geheime, direkte finansiële borgskap met ’n waarde van sowat $80&nbsp;miljoen oor vyf jaar bekom.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.odt.co.nz/sport/rugby/rugby-all-blacks-aig-deal-worth-80m |title=All Blacks' AIG deal worth $80m |publisher=Otago Daily Times |date=4 November 2012 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nadat AIG besluit het om nie sy borgooreenkoms met die span te verleng nie, is aangekondig dat die Altrad Group vanaf 2022 die All Blacks se nuwe hoofborg sou wees met ’n sesjaarooreenkoms ter waarde van meer as $120&nbsp;miljoen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/rugby-french-billionaire-mohed-altrad-reveals-hidden-detail-in-massive-all-blacks-sponsorship-deal/TN4ZPRCLR7JMQD5T2P5DZAONLM/ |title=Rugby: French billionaire Mohed Altrad reveals hidden detail in massive All Blacks sponsorship deal |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=30 Augustus 2021 |accessdate=28 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220928174608/https://www.nzherald.co.nz/sport/rugby-french-billionaire-mohed-altrad-reveals-hidden-detail-in-massive-all-blacks-sponsorship-deal/TN4ZPRCLR7JMQD5T2P5DZAONLM/ |archive-date=28 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Steinlager was die eerste borg wat, tussen 1994 en 1999, op die All Blacks se trui verskyn het, op die linkerbors van die trui (oorkant die silwervaring); voordat Adidas in 1999 as verskaffer oorgeneem het. Adidas tree sedert die [[1999-Drienasiesreeks]] as Nieu-Seeland se truivervaardiger op, nadat hulle by Canterbury oorgeneem het, wat sedert 1924 die truie vervaardig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nz.canterbury.com/canterbury-1924-i46 |title=Canterbury 1924 |publisher=nz.canterbury.com |accessdate=25 Junie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625050132/https://nz.canterbury.com/canterbury-1924-i46 |archive-date=25 Junie 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Ná die vrystelling van ’n spesiale trui vir die komende drie toetse teen die [[Britse en Ierse Leeus]] is in Junie 2017 aangekondig dat die vennootskap tussen die All Blacks en Adidas tot minstens 2023 uitgebrei is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rnz.co.nz/news/sport/331970/adidas-and-all-blacks-unveil-new-jersey |title=Adidas and All Blacks unveil new jersey |publisher=Radio New Zealand |date=31 Mei 2017 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> == Tuisstadions == [[Lêer:Eden Park.jpg|duimnael|links|[[Edenparkstadion|Edenpark]] in [[Auckland]]]] {{Location map+ |Nieu-Seeland |caption=Kaart van Nieu-Seeland se huidige tuistadions |places= {{Location map~ |Nieu-Seeland |label=[[Edenparkstadion|Edenpark]] |position=right |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-36 |lat_min=-52 |lat_sec=-30 |lon_deg=174 |lon_min=44 |lon_sec=41 }} {{Location map~ |Nieu-Seeland |label={{nowrap|[[North Harbour-stadion|North Harbour]]}} |position=left |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-36 |lat_min=-43 |lat_sec=-37 |lon_deg=174 |lon_min=42 |lon_sec=6 }} {{Location map~ |Nieu-Seeland |label=[[Waikatostadion|Waikato]] |position=left |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-37 |lat_min=-46 |lat_sec=-52 |lon_deg=175 |lon_min=16 |lon_sec=6 }} {{Location map~ |Nieu-Seeland |label=[[Westpacstadion|Westpac]] |position=bottom |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-41 |lat_min=-16 |lat_sec=-23 |lon_deg=174 |lon_min=47 |lon_sec=9 }} {{Location map~ |Nieu-Seeland |label={{nowrap|[[Forsyth Barr-stadion|Forsyth Barr]]}} |position=bottom |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-45 |lat_min=-52 |lat_sec=-9 |lon_deg=170 |lon_min=31 |lon_sec=28 }} {{Location map~ |Nieu-Seeland |label={{nowrap|[[Rugby League Park]]}} |position=bottom |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-43.5437 |lon_deg=172.6041 }} {{Location map~ |Nieu-Seeland |label=[[Yarrowstadion|Yarrow]] |position=left |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-39 |lat_min=-4 |lat_sec=-13 |lon_deg=174 |lon_min=3 |lon_sec=54 }} {{Location map~ |Nieu-Seeland |label=[[McLeanpark]] |position=bottom |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-39 |lat_min=-30 |lat_sec=-7 |lon_deg=176 |lon_min=54 |lon_sec=46 }} {{Location map~ |Nieu-Seeland |label=[[Trafalgarpark]] |position=top |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-41 |lat_min=-16 |lat_sec=-1 |lon_deg=173 |lon_min=16 |lon_sec=59 }} }} Net soos ander vername rugbylande soos Argentinië, Australië, Frankryk en Suid-Afrika beskik Nieu-Seeland oor geen amptelike tuisstadion vir sy nasionale span nie. Die All Blacks gebruik vir hul tuiswedstryde eerder ’n verskeidenheid stadions dwarsdeur Nieu-Seeland in. Veral [[Edenparkstadion|Edenpark]] in [[Auckland]], [[Westpacstadion]] in [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]] und die [[Waikatostadion]] in [[Hamilton, Nieu-Seeland|Hamilton]] word gereeld vir toetswedstryde gebruik. Voor die oprigting van die Westpacstadion in 1999 was Wellington se toetsstadion [[Athletic Park]]. Athletic Park het die eerste All Blacks-toets in Nieu-Seeland teen Groot-Brittanje in 1904 gehuisves.<ref name="2ndTest">{{en}} {{cite web |url=http://stats.allblacks.com/asp/teamsheet.asp?MT_ID=1047 |title=Match Centre – All Blacks vs British & Irish Lions |publisher=All Blacks |accessdate=8 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230408164322/http://stats.allblacks.com/asp/teamsheet.asp?MT_ID=1047 |archive-date=8 April 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Hul eerste tuistoets buite die hoofsentra Auckland, Christchurch, Dunedin en Wellington is in 1996 op [[McLeanpark]] in [[Napier, Nieu-Seeland|Napier]] gespeel.<ref name="296thTest">{{en}} {{cite web |url=http://stats.allblacks.com/asp/teamsheet.asp?MT_ID=2004 |title=Match Centre – All Blacks vs Samoa |publisher=All Blacks |accessdate=6 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406162445/http://stats.allblacks.com/asp/teamsheet.asp?MT_ID=2004 |archive-date=6 April 2023}}</ref> Edenpark het albei eindstryde van die rugbywêreldbekertoernooie in 1987 en 2011 aangebied. Beide Edenpark en [[Lancasterpark]] is met die oog op die Rugbywêreldbeker 2011 opgeknap en hulle kapasiteite is verhoog. Die Nieu-Seelandse regering het alternatiewelik vir die uitbreiding van Edenpark die oprigting van ’n nasionale stadion by die ou hawe van Auckland voorgestel. Dié voorstel het is egter deur die owerhede in Auckland en die streek verwerp en is einde November 2006 laat vaar.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10412665 |title=It's Eden Park says disappointed Mallard |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=27 November 2006 |accessdate=5 Augustus 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110805132327/http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10412665 |archive-date=5 Augustus 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Destyds het die NSRVU Carisbrook nie langer as ’n geskikte toetsstadion beskou nie, en ’n [[Forsyth Barr-stadion|bedekte sportstadion]] is as vervanging voorgestel.<ref name="CarisbrookReplacement">{{en}} {{cite web |url=http://tvnz.co.nz/view/page/411317/811408 |title=Proposed stadium a NZ first |publisher=TVNZ |date=10 Augustus 2006 |accessdate=14 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200914055955/http://tvnz.co.nz/view/page/411317/811408 |archive-date=14 September 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die stad [[Dunedin]] het die nuwe stadion in Maart 2008 goedgekeur,<ref>{{en}} {{cite web |url=http://tvnz.co.nz/view/page/1320238/1642915 |title=Dunedin council to help fund stadium |publisher=TVNZ |date=17 Maart 2008 |accessdate=24 Oktober 2012 |archive-url=https://www.webcitation.org/6BeuvOBVD?url=http://tvnz.co.nz/view/page/1320238/1642915 |archive-date=24 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> die verkryging van grond het van Augustus tot Oktober daardie jaar plaasgevind,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.odt.co.nz/news/dunedin/council-starts-buying-stadium-land |title=Council starts buying stadium land |publisher=Otago Daily Times |author=David Loughrey |date=29 Augustus 2008 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> en die nuwe stadion is in Augustus 2011 ingewy, net betyds vir die Rugbywêreldbeker. Lancasterpark is tydens die Christchurch-aardbewing in Februarie 2011 ernstig beskadig, met krake in sommige staanplekke en die speeloppervlak is deur oorvloedig erg beskadig, maar ook die infrastruktuur en strate rondom dié stadion. As gevolg van die groot skade is al die wedstryde, wat in Christchurch beplan was, na ander plekke verskuif. Toetsrugby het in 2012 na Christchurch se [[Rugby League Park]] teruggekeer. Alhoewel die staanplekke op daardie stadion ernstig beskadig is, sodat hulle afgebreek moes word, was die skade aan die infrastruktuur heelwat minder as by Lancasterpark, en die speeloppervlak het die aardbewing relatief onbeskadig oorleef. Die stadion is herbou met ’n permanente sitplekkapasiteit van 17&nbsp;000, met tydelike sitplekke vir ’n bykomende 9&nbsp;000 toeskouers. === Rugbywêreldbekerstadions === {{Hoofartikel|Rugbywêreldbeker 1987|Rugbywêreldbeker 2011}} [[Lêer:Rugby World Cup 2011 New Zealand.jpg|duimnael|Speelstede in Nieu-Seeland tydens die Rugbywêreldbeker 2011]] Die eerste Rugbywêreldbeker 1987 is saam deur Australië en Nieu-Seeland aangebied. Van die wedstryde was soos volg opgedeel: Vyf wedstryde van Groep 2, asook al die wedstryde van beide Groep 3 (wat die All Blacks ingesluit het) en Groep 4 is dwarsdeur Nieu-Seeland aangebied. Daarbenewens is een kwarteindstryd elk in Auckland en Christchurch, asook die klein finale om die derde plek in Rotorua en die eindstryd tussen die All Blacks en Frankryk in Auckland aangebied. Nieu-Seeland het altesaam 21 wedstryde gehuisves, met die oorblywende elf wedstryde wat in Australië gespeel is. Van Nieu-Seeland se ander stadions tydens dié toernooi was: Athletic Park in Wellington, Lancasterpark in Christchurch, [[Carisbrook]] in [[Dunedin]], [[McLeanpark]] in [[Napier]], [[Waikatostadion]] in [[Hamilton, Nieu-Seeland|Hamilton]], [[Rugby Park-stadion|Rugby Park]] in [[Invercargill]] en [[Arena Manawatu|Showgrounds-ovaal]] in [[Palmerston North]]. Die [[Rugbywêreldbeker 2003]] sou oorspronklik oor deur beide Australië en Nieu-Seeland aangebied word, maar ná ’n dispuut tussen die [[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seelandse Rugbyunie]] en die IRR is Australië as alleenlike gasheer aangewys.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/1861398.stm |title=New Zealand loses Cup status |publisher=[[BBC]] |date=8 Maart 2002 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nieu-Seeland sou oorspronklik 23 van die 48 wedstryde huisves, maar is van hul gasheerregte ontneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/1937084.stm |title=NZ loses Rugby World Cup |publisher=[[BBC]] |date=18 April 2002 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die Rugbywêreldbeker 2011 is dwarsdeur Nieu-Seeland aangebied. Die 48 wedstryde is in 13 stadions gehuisves, met [[Edenparkstadion|Edenpark]] in Auckland wat die openingswedstryd, die halfeindrondte, die klein finale om die derde plek en die eindstryd tussen die All Blacks en Frankryk aangebied het. Van Nieu-Seeland se ander stadions tydens dié toernooi was: [[Westpacstadion|Westpac]] in Wellington, [[Forsyth Barr-stadion|Otago]] in [[Dunedin]], [[North Harbour-stadion|North Harbour]] in Auckland, Waikatostadion in Hamilton, [[Rotorua Internasionale Stadion|Rotorua Int’l Stadion]] in [[Rotorua]], [[Yarrowstadion]] in [[Nieu-Plymouth]], [[Trafalgarpark]] in [[Nelson, Nieu-Seeland|Nelson]], Rugby Park in Invercargill, [[Okarapark]] in [[Whangarei]], McLeanpark in Napier en Showgrounds-ovaal in Palmerston North. == Haka == {{Hoofartikel|Haka}} [[Lêer:New Zealand Haka vs Portugal 15-09-2007.jpg|duimnael|links|Haka voor ’n wedstryd teen Portugal in Lyon, Frankryk, tydens die Rugbywêreldbeker 2007]] [[Lêer:New zealand haka 1917.jpg|duimnael|’n Haka in 1917, Parys]] [[Lêer:Maori allblacks paris.jpg|duimnael|Die Maori-All Blacks se haka in 1926, Parys]] [[Lêer:haka 2006.jpg|duimnael|Die All Blacks besig om die Haka uit te voer voor ’n wedstryd teen Frankryk in 2006]] [[Lêer:Haka.jpg|duimnael|’n 2009-haka]] [[Lêer:Ka mate.jpg|duimnael|Frankryk beantwoord die haka tydens die 2007-kwarteindstryd met ’n nabystaan – en sal die wedstryd later wen]] [[Lêer:2015 Rugby World Cup New Zealand vs Argentina (21391939030).jpg|duimnael|Haka tydens die Rugbywêreldbeker 2015 teen Argentinië]] Die All Blacks voer ’n haka (’n [[Maori|Māori]]-oorlogsdans) voor elke toetswedstryd uit wat as ’n motivering vir hulleself en ’n intimidasie van hul teenstanders dien. Die haka word soms as ’n uitnodiging vir ’n geveg beskryf. Die haka word met Nieu-Seeland geassosieer sedert ’n toer van Nieu-Suid-Wallis in 1888/89.<ref>{{en}} {{cite book |author=Malcolm Mulholland |title=Beneath the Maori Moon: An Illustrated History of Maori Rugby |publisher=Huia Publishers |location=Wellington |year=2009 |isbn=978-1-86969-305-3 |pages=17}}</ref> Die Nieu-Seelandse “Native”-span (die span wat in Brittanje, Australië en Nieu-Seeland getoer het in 1888 en 1889) het die ''Ake Ake Kia Kaha'' gebruik en die 1903-span in Australië het ’n spottende haka, ''Tupoto koe, Kangaru!'' gebruik. Die 1905-All Blacks het die tradisie begin om die ''Ka Mate'' te gebruik en teen 1914 was dit goed gevestig in Nieu-Seelandse rugby. Die 1924-All Blacks het ’n spesiaal gekomponeerde haka, ''Kia Whaka-ngawari'', gebruik, maar later het die All Blacks weer teruggeval op die ''Ka Mate''.<ref>{{en}} {{cite book |author=Malcolm Mulholland |title=Beneath the Maori Moon: An Illustrated History of Maori Rugby |publisher=Huia Publishers |location=Wellington |year=2009 |isbn=978-1-86969-305-3 |pages=24}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://teara.govt.nz/en/1966/haka/page-3 |title=All Blacks' Haka |publisher=Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die haka is tot in 1986 veral buite Nieu-Seeland opgevoer, maar sedert die [[Rugbywêreldbeker 1987]] ook op eie bodem. Dit moes egter geoefen word om 'n ritmiese akkuraatheid en intensiteit wat voorheen ontbreek het, te bereik. Die spelers Wayne Shelford en Hika Reid het hierin ’n sleutelrol gespeel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/the-haka/ |title=The Haka |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In Augustus 2005, voor die Drienasiestoets tussen Nieu-Seeland en Suid-Afrika op Carisbrook in [[Dunedin]], het die All Blacks ’n ander haka, ''Kapa o Pango'', uitgevoer. ''Kapa o Pango'' was ’n haka wat spesiaal deur Derek Lardelli ontwikkel is en “...ontwerp is om die multi-kulturele aard van kontemporêre Nieu-Seeland te reflekteer — in besonder die invloed van [[Polinesië|Polinesiese]] kulture”.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10342926 |title=New haka the cutting edge of sport |publisher=[[The New Zealand Herald]] |author=Jon Stokes |date=29 Augustus 2005 |accessdate=29 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929164431/http://www.nzherald.co.nz/section/4/story.cfm?c_id=4&objectid=10342926 |archive-date=29 September 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ''Kapa o Pango'' is bedoel om gebruik te word by spesiale geleenthede en nie om die ''Ka Mate'' te vervang nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://xtramsn.co.nz/rugby/0,,12428-4704719,00.html |title=ABs Reveal New Haka |publisher=xtramsn.co.nz |author=Marc Hinton |date=27 Augustus 2005 |accessdate=29 Junie 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060629234113/http://xtramsn.co.nz/rugby/0,,12428-4704719,00.html |archive-date=29 Junie 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ''Kapa o Pango'' eindig met ’n “keel-afsny”-aksie wat ’n bron van omstredenheid was en gelei het tot aantygings dat ''Kapa o Pango'' geweld aanmoedig wat die verkeerde boodskap aan All Blacks-ondersteuners sou stuur.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/rugbyunion/international/newzealand/2364899/Cut-throat-haka-does-All-Blacks-no-favours.html |title=Cut-throat haka does All Blacks no favours |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Mick Cleary |date=5 September 2005 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theage.com.au/sport/haka-furore-adds-spice-to-bledisloe-duel-20060728-gdo27b.html |title=Haka furore adds spice to Bledisloe duel |publisher=theage.com.au |date=28 Julie 2006 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Volgens die “Kapo o Pango”-komponis, Derek Lardelli, stel die gebaar die “trek van lewenskragtige energie in die longe en hart in” voor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.planet-rugby.com/News/story_52333.shtml |title=Kapa O Pango gets green light |publisher=Planet Rugby |date=8 Julie 2006 |accessdate=7 Junie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190607091559/http://www.planet-rugby.com/News/story_52333.shtml |archive-date=7 Junie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Indien die All Blacks in [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]] speel, word uit respek teenoor Te Rauparaha altyd die Ka Mate uitgevoer. By ander speelplekke besluit die kaptein en die haka se leier gedurende die dae voor die wedstryd op die haka wat wat die beste pas by die bui van die spel.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.espn.com/espn/feature/story/_/id/27583628/understanding-all-blacks-supreme-success |title=Understanding the All Blacks' supreme success |publisher=ESPNscrum |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In November 2006, by die [[Millennium-stadion]] in [[Cardiff]], het die All Blacks die haka in hulle kleedkamers voor die wedstryd uitgevoer, in plaas van net voor die afskop. Die Walliese Rugbyunie wou gehad het dat die Walliese volkslied gesing moes word ná die uitvoering van die haka. Die All Blacks wou nie instem tot die versoek nie en het daarom die haka in hulle kleedkamers uitgevoer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://icwales.icnetwork.co.uk/0500rugbyunion/0200news/tm_method=full%26objectid=18166940%26siteid=50082-name_page.html |title=So just who is to blame for no Millennium haka? |publisher=icwales.co.uk |date=27 November 2006 |accessdate=18 Desember 2006}}</ref> Ander nasionale spanne uit [[Eilandstaat|eilandstate]] in die [[Stille Oseaan]]-gebied voer soortgelyke oorlogsdanse voor internasionale wedstryde uit; dit sluit in [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]] se weergawe van die haka, Tonga se ''Sipi Tau'' en Fidji se ''cibi''. Suid-Afrika se Springbokke het ook al oorweg om ’n [[Zoeloes|Zoeloe]]-oorlogsdans as deel van die voorwedstrydverrigtinge in te voer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/6902661.stm |title=Springboks aim to unveil own haka |publisher=[[BBC]] |date=17 Julie 2007 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die “Ka Mate”-haka begin algemeen met ’n stel van vyf voorbereidingsinstruksies wat deur die leier geskree word, voordat die hele span by hom aansluit:<ref>{{en}} {{cite web |url=http://haka.co.nz/haka/ |title=Haka |date=30 November 2015 |accessdate=22 Oktober 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191022020138/http://haka.co.nz/haka/ |archive-date=22 Oktober 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |title=Haka! The Dance of a Noble People |date=17 Junie 1993 |publisher=Raupo Publishing (NZ) Ltd}}</ref> {| border="0" cellpadding="4" cellspacing="2" style="margin-left:3em" |+'''"Ka Mate"''' |- |'''Leier''': |''Taringa whakarongo!'' | |Ore op! |- | |''Kia rite! Kia rite! Kia mau! '' | |Maak reg...! Staan in een ry...! Staan vas! |- |'''Span''': |''Hī!'' | |Ja! |- |'''Leier''': |''Ringa ringa pakia!'' | | Klap die hande teen die dye! |- | |''Waewae takahia kia kino nei hoki!'' | |Stamp met die voete so hard as wat jy kan! |- |'''Span''': |''Kia kino nei hoki!'' | |So hard as wat ons kan! |- |'''Leier''': |''Ka mate, ka mate'' | |Ek sterf! Ek sterf! |- |'''Span''': |''Ka ora' Ka ora' | |Ek lewe! Ek lewe! |- |'''Leier''': |''Ka mate, ka mate'' | |Ek sterf! Ek sterf! |- |'''Span''': |''Ka ora' Ka ora' | |Ek lewe! Ek lewe! |- |'''Almal''': |''Tēnei te tangata pūhuruhuru'' | |Hier staan die harige man... |- | | ''Nāna ne I tiki mai whakawhiti te rā'' | |...wat die son roep en dit op ons laat skyn! |- | |''A Upane! Ka Upane!'' | |Ry nou! Ry nou! |- | |''A Upane Kaupane" | |Neem die eerste stap! |- | |''Whiti te rā,!'' | |Laat die sonskyn in! |- | |''Hī!'' | |Maak klaar! |} == Toetswedstryde == [[Lêer:New Zealand IRB World Rankings.png|duimnael|400px|Nieu-Seeland se plek op [[Wêreldrugby]] se ranglys vanaf 10 Oktober 2003 tot op hede]] Die All Blacks het teen elke teenstander ’n positiewe wenrekord. Nieu-Seeland het 505 van sy 657 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 76,86%. Daarmee is die All Blacks die suksesvolste nasionale rugbyspan wêreldwyd. Drie nasionale spanne, wat deur Wêreldrugby as ’n vlak-een-span geag word, het nog nooit teen die All Blacks ’n oorwinning aangeteken nie ([[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]], [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] en [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]]). Die slegste wenrekord het die All Blacks teen die Suid-Afrikaanse Springbokke (58,18%). Sedert die bekendstelling van Wêreldrugby se ranglys in Oktober 2003 was Nieu-Seeland oorwegend in die eerste plek. Nieu-Seeland se statistieke in toetswedstryde teen al die lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen Oktober 2025):<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=team;team=8;template=results;type=team;view=opposition |title=International Rugby Union Statistics – New Zealand |publisher=ESPNscrum |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.allblacks.com/ |title=Match Centre – All Blacks test match Record since first test match |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> {| class="sortable wikitable" ! Teenstander ! Gespeel ! Gewen ! Verloor ! Gelykop ! % Gewen |- bgcolor="#d0ffd0" align="center" |- | {{ARGru}} || 41 || 36 || 4 || 1 || 87,80 |- | {{AUSru}} || 181 || 128 || 45 || 8 || 70,72 |- | {{BILru}} || 41 || 30 || 7 || 4 || 73,17 |- | {{ENGru}} || 46 || 36 || 8 || 2 || 78,26 |- | {{FIJru}} || 8 || 8 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{FRAru}} || 67 || 51 || 15 || 1 || 76,12 |- | {{GEOru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{IRLru}} || 38 || 32 || 5 || 1 || 84,21 |- | {{ITAru}} || 17 || 17 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{JPNru}} || 6 || 6 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{CANru}} || 6 || 6 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{NAMru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | [[Lêer:Flag of rugby Pacific Islanders.svg|24px|raam]] Pasifiese Eilanders || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{PORru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{ROMru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{SAMru}} || 7 || 7 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{SCOru}} || 32 || 30 || 0 || 2 || 93,75 |- | {{RSAru}} || 110 || 64 || 42 || 4 || 58,18 |- | {{TGAru}} || 7 || 7 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{URUru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{USAru}} || 4 || 4 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{WALru}} || 37 || 34 || 3 || 0 || 91,89 |- class="sortbottom" ! Algeheel || 657 !! 505 !! 129 !! 23 !! 76,86 |} Wedstryde teen verskeie saamgestelde spanne tydens oorsese toere van die amateurtydperk en die deur [[Nieu-Seeland Rugby]] nieerkende wedstryde teen die Nieu-Suid-Walliese Waratahs (1920–1928) is nie in die lys nie. Wedstryde teen die [[Britse Barbarians]] word deur Nieu-Seeland Rugby ook nie as sulks erken nie. == Wedywering met ander nasionale spanne == === Noordelike Halfrond === Net soos die ander rugbylande van die Suidelike Halfrond handhaaf Nieu-Seeland ’n wedywering met die nasionale spanne van die Noordelike Halfrond. Net só het Nieu-Seeland tydens twee van sy eindstrydverskynings teen Frankryk te staan gekom (in 1987 en 2011), wat hulle albei kon wen. Sedert 2000 ding Nieu-Seeland en Frankryk mee om die [[Dave Gallaher-trofee]] en sedert 2008 ding Nieu-Seeland en Engeland mee om die [[Hillary-skild]].<ref name="Part One">{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/84191.html |title=The Scrum.com trophy guide – Part One |publisher=ESPNscrum |date=29 Oktober 2008 |accessdate=13 Mei 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513190107/http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/84191.html |archive-date=13 Mei 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref name="Part Two">{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/84879.html |title=The Scrum.com trophy guide – Part Two |publisher=ESPNscrum |date=5 November 2008 |accessdate=13 Mei 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513190101/http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/84879.html |archive-date=13 Mei 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In 2005 en 2017 was teen die Britse en Ierse Leeus die New Zealand Lions Series-trofee op die spel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.co.uk/rugby/story/_/id/15380001/lions-trophy-unveiled |title=Lions trophy unveiled |publisher=ESPNscrum |date=29 Mei 2005 |accessdate=2 Augustus 2025}}</ref> Dié trofee is in 2021 met die Lions Series-trofee vervang, wat aan die wenner van elke vierjaarlikse Leeus-reeks oorhandig word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lionsrugby.com/en/news/lions-and-springboks-to-play-for-new-tour-trophy-created-by-thomas-lyte |title=Lions and Springboks to play for new Tour trophy created by Thomas Lyte |publisher=[[Britse en Ierse Leeus]] |date=4 Mei 2021 |accessdate=2 Augustus 2025}}</ref> === Suid-Afrika === [[Lêer:1981-springbok-tour-auckland-1.jpg|duimnael|Die All Blacks se 1981-toetswedstryd teen die Springbokke in Auckland moes agter doringdraad plaasvind en is deur betogings begelei]] Sedert die eerste ontmoeting in 1921 op Nieu-Seelandse bodem handhaaf die Springbokke en die All Blacks, wat albei as die beste nasionale rugbyspanne wêreldwyd beskou word, ’n intensiewe wedywering. Reeds destyds is albei spanne as die bestes beskou, wat deur die gelykopuitslag van die eerste toetsreeks bevestig is. Die tweede toetsreeks tydens die teenbesoek van 1928 in Suid-Afrika het ook in ’n gelykopuitslag geëindig. In 1937 het die Springbokke daarin geslaag om in Nieu-Seeland ’n toetsreeks teen die All Blacks te wen. In 1949 het die Springbokke die tuisreeks teen die All Blacks met ’n negatiewe rekord vir die Nieu-Seelanders, wat vandag nog bestaan, gewen. In 1956 het die All Blacks egter die tuisreeks teen die Springbokke gewen. In 1960 was die Springbokke weer tydens die tuisreeks teen die All Blacks suksesvol; dié toer word egter vir politieke rusies as vir sportiewe suksesse onthou. Daarna is die wedersydse toetsreekse veral deur die Suid-Afrikaanse apartheidsbeleid en die gepaardgaande twis oor die All Blacks se Māorispelers gekenmerk. Tot in die 1980’s is onderlinge toere onderneem, maar hulle het veral politieke weerstand van anti-apartheidsaktiviste ontlok en is vervolgens deur proteste van ander lande begelei. Die Nieu-Seelandse regering se vashou aan die 1976-toer na Suid-Afrika en die Internasionale Olimpiese Komitee se weiering (rugby was destyds nie ’n Olimpiese sportsoort nie) om Nieu-Seeland ná proteste deur Afrikalande van die [[Olimpiese Somerspele 1976]] te skors het tot die boikot van dié Olimpiese Spele deur 30 oorwegend Afrikalande gelei.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cbc.ca/sports/olympics-summer/african-nations-boycott-costly-montreal-games-1.770807 |title=African nations boycott costly Montreal Games |publisher=Canadian Broadcasting Corporation |date=7 Augustus 2009 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Eers ná die einde van die apartheidsbewind in Suid-Afrika het die onderlinge wedywering genormaliseer. Tot vandag toe het die Springbokke slegs teen die All Blacks ’n negatiewe wenrekord.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.investec.com/en_za/sponsorships/rugby/all-blacks-vs-springboks-the-greatest-sports-rivalry.html |title=Springboks vs the All Blacks – The Great Rivalry |publisher=Investec |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/news/a-rivalry-in-numbers-all-blacks-vs-south-africa |title=A Rivalry in Numbers: All Blacks vs South Africa |publisher=All Blacks |date=23 Julie 2019 |accessdate=4 Oktober 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221004192056/https://www.allblacks.com/news/a-rivalry-in-numbers-all-blacks-vs-south-africa |archive-date=4 Oktober 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die wedywering sluit intussen ook die rugbywêreldbekertoernooie in, aangesien die Springbokke die Webb Ellis-beker reeds vier keer omhoog kon hou en die All Blacks drie keer. In 2023 het die Springbokke die eerste span geword wat die toernooi vir ’n vierde keer kon wen (by altesaam tien rugbywêreldbekertoernooie). Albei spanne het tot dusver tydens ses rugbywêreldbekertoernooie ontmoet, waarvan die All Blacks en die Springbokke drie wedstryde elk kon wen. Die Springbokke se belangrikste oorwinnings was die 1995-eindstryd, toe hulle met 15–12 in ekstra tyd gewen het, en die 2023-eindstryd, wat hulle met 12–11 kon wen. Sedert 1996 ontmoet albei spanne tydens die jaarlikse Drienasiesreeks, sedert 2012 die Rugbykampioenskap. Tydens die [[2017-Rugbykampioenskapreeks]] moes die Springbokke hul (tot dusver) ergste nederlaag verduur: 0–57 teen die All Blacks.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/news/rampant-all-blacks-blow-springboks-away/ |title=Rampant All Blacks blow Springboks away |publisher=Super Rugby |date=17 Augustus 2017 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die [[2025-Rugbykampioenskapreeks]] het die Springbokke op hul beurt die All Blacks hul ergste nederlaag in dié tyd toegedien: 10–43. As gevolg van die Springbokke se geskiedenis as ’n suiwer “wit” span het baie Suid-Afrikaners, wat destyds onder die rassistiese diskriminasie gely het, die All Blacks pleks van die Springbokke ondersteun, ook oor generasies heen. Dit het sy oorsprong in apartheid, toe anti-apartheidsaktiviste by elke geleentheid die teenstaander van die Springbokke as ’n soort weerstand teen apartheid en sy simbole ondersteun het. Ná die einde van apartheid is hierdie gedrag deur ander Suid-Afrikaners egter as “onpatrioties” en “verraaiend” bestempel. Sedert die oorwinnings van ’n span toenemend saamgestel uit “swart”, “wit” en “bruin” spelers (sedert die Rugbywêreldbeker 1995), asook herstrukturering in die bestuurspan kon al hoe meer Suid-Afrikaners van alle etniese agtergronde hulself met die nasionale rugbyspan identifiseer, en om hierdie rede het die ondersteuning vir die All Blacks of ander spanne gekwyn.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://theconversation.com/cape-crusaders-why-some-south-africans-still-support-the-kiwis-not-the-springboks-87207 |title=Cape Crusaders: why some South Africans (still) support the Kiwis, not the Springboks |publisher=The Conversation |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> === Australië === [[Lêer:Australia nz first 1903.jpg|duimnael|Die eerste toetswedstryd tussen Australië en Nieu-Seeland op 15 Augustus 1903 in Sydney]] Soos in ander sportsoorte (veral [[krieket]], [[rugby league]], [[netbal]] en op die [[Statebondspele]]) handhaaf Nieu-Seeland tradisioneel goeie wedywering met sy buurland Australië,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.foxsports.com.au/more-sports/mad-tuesday-11-things-you-never-wanted-to-know-about-the-trans-tasman-sporting-rivalry/news-story/ae6dd16e7f4cec90ec146c176f497ebf |title=Mad Tuesday: 11 things you never wanted to know about the Trans Tasman sporting rivalry |publisher=Fox Sports |author=Trevor Marshallsea |date=3 Mei 2016 |accessdate=15 November 2021}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/blog/2015/oct/29/the-encounters-that-have-underpinned-trans-tasman-sporting-rivalry |title=The encounters that have underpinned trans-Tasman sporting rivalry |publisher=[[The Guardian]] |author=Russell Jackson |date=28 Oktober 2015 |accessdate=15 November 2021}}</ref> waarna dikwels as “wedywering onder sibbes” (''sibling rivalry'') verwys word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/articles/australia-vs-new-zealand-an-intense-sibling-rivalry-where-nothing-else-matters-than-win-502235 |title=Australia vs New Zealand, an intense sibling rivalry where nothing else matters than 'win' |publisher=Cricket Country |author=Suvajit Mustafi |date=28 Maart 2015 |accessdate=15 November 2021}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/cricket/67529059/top-ten-nzaustralia-clashes |title=Top ten NZ/Australia clashes |publisher=Stuff |author=Rosanna Price, Henry Cooke |date=27 Maart 2015 |accessdate=15 November 2021}}</ref> Die eerste toetswedstryd tussen albei spanne is tydens die Nieu-Seelandse besoek aan Australië in 1903 gespeel. Sedert 1932 ding albei spanne mee om die Bledisloebeker, een van die oudste trofeë in internasionale rugby. Van die 181 toetswedstryde tot dusver het Nieu-Seeland 128 gewen, Australië 45, met agt gelykopuitslae. Gedurende wêreldbekertoernooie het albei spanne tot dusver vier keer ontmoet (in 1991, 2003, 2011 en 2015), waarvan albei spanne twee wedstryde elk gewen het. Albei lande het al belangrike rugbytoernooie soos die [[Rugbywêreldbeker 1987]] saam aangebied. Die [[Rugbywêreldbeker 2003]] is oorspronklik ook aan albei rugbylande toegewys, maar ná ’n kontraktuele dispuut oor grondtekenregte tussen die [[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seelandse Rugbyunie]] en die IRR is Australië as alleenlike gasheer aangewys. Daarbenewens het hulle in die eindstryd van die Rugbywêreldbeker 2015 ontmoet, wat die All Blacks gewen het. == Rekords == === Wêreldbekerrekord === [[Lêer:Richie McCaw and the Webb Ellis cup after the Rugby World Cup final 2011.jpg|duimnael|upright|Nieu-Seeland het in 1987, 2011 en 2015 die [[Webb Ellis-beker]] omhoog gehou]] Alhoewel die All Blacks altyd een van die groot gunstelinge is om die vierjaarlikse [[rugbywêreldbeker]]toernooi te wen, het hulle die [[Webb Ellis-beker]] slegs drie keer ingepalm: tydens die eerste [[Rugbywêreldbeker 1987]] in Nieu-Seeland en Australië, tydens die [[Rugbywêreldbeker 2011]] tuis en tydens die [[Rugbywêreldbeker 2015]] in Engeland. Daarmee het die All Blacks die eerste nasionale rugbyspan geword wat die titel verdedig het. In [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] het hulle die halfeindstryd teen die Wallabies verloor en in [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] die eindstryd teen die Springbokke. Hul tweede ergste uitslag was in [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] die vierde plek. In [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] het hulle weereens die halfeindstryd teen Australië verloor. Hul ergste toernooiverloop was tydens die [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], toe hulle reeds in die kwarteindstryd deur Frankryk uitgeskakel is. {| class="wikitable" ! Jaar !! Uitslag |- style="background:#F7F6A8;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || '''Kampioen''' |- style="background:#FFDAB9;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || Derde plek |- style="background:#DCE5E5;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Tweede plek |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || Vierde plek |- style="background:#FFDAB9;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Derde plek |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Kwarteindrondte |- style="background:#F7F6A8;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || '''Kampioen''' |- style="background:#F7F6A8;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || '''Kampioen''' |- style="background:#FFDAB9;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Derde plek |- style="background:#DCE5E5;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Tweede plek |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || ''gekwalifiseer'' |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}} |} === Drienasies/Rugbykampioenskap === [[Lêer:Bledisloe Cup on display in Sydney 2014.jpg|duimnael|upright|Tydens die Rugbykampioenskap ding onder andere Australië en Nieu-Seeland om die [[Bledisloebeker]] mee]] Nieu-Seeland se enigste jaarlikse toernooi is die Rugbykampioenskap (voorheen die Drienasies), waar hulle teen drie ander lande van die Suidelike Halfrond speel: Australië en Suid-Afrika sedert 1996; Argentinië het in 2012 by dié toernooi aangesluit. Nieu-Seeland se rekord van 20 toernooikampioenskappe (1996, 1997, 1999, 2002, 2003, 2005–2008, 2010, 2012–2014, 2016–2018 en 2020–2023) en 99 wedstrydoorwinnings is verreweg meer as die rekords van die ander spanne. As deel van die Rugbykampioenskap ding die All Blacks ook met die Wallabies om die [[Bledisloebeker]] (sedert 1932) en met die Springbokke om die [[Vryheidsbeker]] (sedert 2004) mee.<ref name="Part Two" /> {{Drie-Nasiesrekord}} {{Die Rugbykampioenskap-rekord}} <small>Punte word soos volg toegeken: 4 punte vir ’n oorwinning, 2 punte vir ’n gelykopuitslag, 0 punte vir ’n nederlaag (saam met moontlike bonuspunte), 1 bonuspunt vir ten minste drie drieë meer as die teenstander, 1 bonuspunt vir ’n nederlaag met minder as sewe punte.</small> === Ander toetswedstryde === Gedurende die amateurtydperk het die All Blacks maandelange oorsese toere onderneem, waartydens hulle teen ander nasionale spanne, plaaslike saamgestelde spanne en klubspanne gespeel het. Eweneens het oorsese spanne na Nieu-Seeland getoer. Die All Blacks het al vier keer ’n Grand Slam behaal, d.w.s. ’n oorwinning oor die vier Tuisnasies Engeland, Ierland, Skotland en Wallis tydens dieselfde toer (die Grand Slam-toere was in 1978, 2005, 2008 en 2010). Teen die jaar 2000 het die oorsese toere volgens die ou tradisie tot ’n einde gekom, aangesien die professionalisering van die rugbyspel te min tyd vir toere oorlaat (’n uitsondering is die [[Britse en Ierse Leeus]] se vierjaarlikse toere). Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die Noordelike Halfrond tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se [[midjaarrugbytoetsreeks]] vertrek Europese spanne na Nieu-Seeland en gedurende Novembermaand se [[eindjaarrugbytoetsreeks]] reis die All Blacks na Europa. Een van die mees tradisionele trofee in internasionale rugby is die Bledisloebeker. Australië en Nieu-Seeland ding sedert 1932 om dié beker mee, sedert 1996 tydens die Drienasiesreeks en sedert 2012 as deel van die Rugbykampioenskap. Tydens dié toernooi ding Nieu-Seeland sedert 2004 ook met Suid-Afrika om die [[Vryheidsbeker]] mee. Sedert 2000 ding Nieu-Seeland en Frankryk mee om die [[Dave Gallaher-trofee]] (genoem na [[David Gallaher|David „Dave“ Gallaher]], die kaptein van die ''Original All Blacks'' van 1905/06, wie tydens die [[Eerste Wêreldoorlog]] in Frankryk gesneuwel het) en hulle moes dié trofee in 2009 en 2021 oorhandig. Sedert 2008 ding Nieu-Seeland en Engeland mee om die [[Hillary-skild]] (genoem na die in 2008 oorlede [[Edmund Hillary]]) wat die All Blacks slegs in 2012 moes oorhandig.<ref name="Part One" /><ref name="Part Two" /> In 2005 en 2017 het die All Blacks teen die Britse en Ierse Leeus om die New Zealand Lions Series-trofee meegeding, wat in 2021 met die Lions Series-trofee vervang is. == Spelers == === Huidige span === Die volgende spelers het die All Blacks-span gevorm tydens die [[2025-Rugbykampioenskapreeks]]:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/news/all-blacks-squad-for-the-lipovitan-d-rugby-championship |title=All Blacks Squad for the Lipovitan-D Rugby Championship |publisher=[[Nieu-Seeland Rugby]] |date=4 Augustus 2025 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> {| | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Agterspelers ''(backs)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub / Provinsie !! Toetswedstryde |- | [[Noah Hotham]] || [[Skrumskakel]] || [[Crusaders (Superrugbyspan)|Crusaders]] / Tasman || style="text-align:center" | {{0|00}}2 |- | [[Cortez Ratima]] || Skrumskakel || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / Waikato || style="text-align:center" | {{0}}14 |- | [[Cam Roigard]] || Skrumskakel || [[Hurricanes (Superrugbyspan)|Hurricanes]] / Counties Manukau || style="text-align:center" | {{0}}12 |- | [[Beauden Barrett]] || [[Losskakel]] || [[Blues (Superrugbyspan)|Blues]] / Taranaki || style="text-align:center" | 136 |- | [[Damian McKenzie]] || Losskakel || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / Waikato || style="text-align:center" | {{0}}64 |- | [[Jordie Barrett]] || [[Senter]] || [[Hurricanes (Superrugbyspan)|Hurricanes]] / Taranaki || style="text-align:center" | {{0}}71 |- | [[Anton Lienert-Brown]] || Senter || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / Waikato || style="text-align:center" | {{0}}85 |- | [[Billy Proctor]] || Senter || [[Hurricanes (Superrugbyspan)|Hurricanes]] / Wellington || style="text-align:center" | {{0|00}}4 |- | [[Timoci Tavatavanawai]] || Senter || [[Highlanders (Superrugbyspan)|Highlanders]] / Tasman || style="text-align:center" | {{0|00}}2 |- | [[Quinn Tupaea]] || Senter || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / Waikato || style="text-align:center" | {{0}}16 |- | [[Caleb Clarke]] || [[Vleuel]] || [[Blues (Superrugbyspan)|Blues]] / Auckland || style="text-align:center" | {{0}}29 |- | [[Rieko Ioane]] || Vleuel || [[Blues (Superrugbyspan)|Blues]] / Auckland || style="text-align:center" | {{0}}83 |- | [[Emoni Narawa]] || Vleuel || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / Bay of Plenty || style="text-align:center" | {{0|00}}3 |- | [[Sevu Reece]] || Vleuel || [[Crusaders (Superrugbyspan)|Crusaders]] / Bay of Plenty || style="text-align:center" | {{0}}34 |- | [[Will Jordan (rugbyspeler)|Will Jordan]] || [[Heelagter]] || [[Crusaders (Superrugbyspan)|Crusaders]] / Tasman || style="text-align:center" | {{0}}44 |- | [[Ruben Love]] || Heelagter || [[Hurricanes (Superrugbyspan)|Hurricanes]] / Wellington || style="text-align:center" | {{0|00}}2 |} | | valign="top" | {| class="wikitable" |+ Voorspelers ''(forwards)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub / Provinsie !! Toetswedstryde |- | [[Brodie McAlister]] || [[Haker]] || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / Canterbury || style="text-align:center" | {{0|00}}1 |- | [[Codie Taylor]] || Haker || [[Crusaders (Superrugbyspan)|Crusaders]] / Canterbury || style="text-align:center" | {{0}}98 |- | [[Samisoni Taukeiʻaho]] || Haker || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / Waikato || style="text-align:center" | {{0}}33 |- | [[Ethan de Groot]] || [[Stut]] || [[Highlanders (Superrugbyspan)|Highlanders]] / Southland || style="text-align:center" | {{0}}32 |- | [[Tyrel Lomax]] || Stut || [[Hurricanes (Superrugbyspan)|Hurricanes]] / Tasman || style="text-align:center" | {{0}}45 |- | [[Fletcher Newell]] || Stut || [[Crusaders (Superrugbyspan)|Crusaders]] / Canterbury || style="text-align:center" | {{0}}25 |- | [[Ollie Norris]] || Stut || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / Waikato || style="text-align:center" | {{0|00}}2 |- | [[Pasilio Tosi]] || Stut || [[Hurricanes (Superrugbyspan)|Hurricanes]] / Bay of Plenty || style="text-align:center" | {{0|00}}9 |- | [[Tamaiti Williams]] || Stut || [[Crusaders (Superrugbyspan)|Crusaders]] / Canterbury || style="text-align:center" | {{0}}18 |- | [[Scott Barrett]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[Crusaders (Superrugbyspan)|Crusaders]] / Taranaki || style="text-align:center" | {{0}}81 |- | [[Fabian Holland]] || Slot || [[Highlanders (Superrugbyspan)|Highlanders]] / Otago || style="text-align:center" | {{0|00}}3 |- | [[Patrick Tuipulotu]] || Slot || [[Blues (Superrugbyspan)|Blues]] / Auckland || style="text-align:center" | {{0}}53 |- | [[Tupou Vaaʻi]] || Slot || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / Taranaki || style="text-align:center" | {{0}}40 |- | [[Samipeni Finau]] || [[Losvoorspeler]] || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / Waikato || style="text-align:center" | {{0}}11 |- | [[Luke Jacobson]] || Losvoorspeler || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / Waikato || style="text-align:center" | {{0}}24 |- | [[Du’Plessis Kirifi]] || Losvoorspeler || [[Hurricanes (Superrugbyspan)|Hurricanes]] / Wellington || style="text-align:center" | {{0|00}}3 |- | [[Peter Lakai]] || Losvoorspeler || [[Hurricanes (Superrugbyspan)|Hurricanes]] / Wellington || style="text-align:center" | {{0|00}}3 |- | [[Simon Parker]] || Losvoorspeler || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / Northland || style="text-align:center" | {{0|00}}0 |- | [[Ardie Savea]] || Losvoorspeler || [[Moana Pasifika]] / Wellington || style="text-align:center" | {{0}}97 |- | [[Wallace Sititi]] || Losvoorspeler || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / North Harbour || style="text-align:center" | {{0}}10 |} |} === Bekende spelers === [[Lêer:Dave Gallaher 1905c.jpg|duimnael|upright|Dave Gallaher (1905)]] [[Lêer:Colin Meads.jpg|duimnael|upright|Colin Meads (1956)]] [[Lêer:Jonah Lomu (cropped).jpg|duimnael|upright|Jonah Lomu (2004)]] 20 voormalige Nieu-Seelandse spelers is vir hul uitstekende prestasies in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/halloffame/inductees |title=Inductees |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> {| class="wikitable" ! Speler !! Posisie !! Inskrywing |- | [[Fred Allen (rugbyspeler)|Fred Allen]] || [[Losskakel]] || 2014 |- | [[Dan Carter]] || [[Losskakel]], [[Senter]] || 2023 |- | [[Don Clarke]] || [[Heelagter]] || 2014 |- | [[Grant Fox]] || [[Losskakel]] || 2014 |- | [[Sean Fitzpatrick]] || [[Haker]] || 2014 |- | [[David Gallaher]] || [[Losvoorspeler]] || 2010 |- | [[Michael Jones (rugbyspeler)|Michael Jones]] || [[Losvoorspeler]], [[Agsteman]] || 2014 |- | [[David Kirk]] || [[Skrumskakel]] || 2011 |- | [[Ian Kirkpatrick (Nieu-Seelandse rugbyspeler)|Ian Kirkpatrick]] || [[Losvoorspeler]] || 2014 |- | [[John Kirwan]] || [[Vleuel]] || 2014 |- | [[Chris Laidlaw]] || [[Skrumskakel]] || 2024 |- | [[Brian Lochore]] || [[Agsteman]], [[Slot (rugby)|Slot]] || 2011 |- | [[Jonah Lomu]] || [[Vleuel]] || 2011 |- | [[Richie McCaw]] || [[Losvoorspeler]] || 2019 |- | [[Colin Meads]] || [[Slot (rugby)|Slot]], [[Agsteman]] || 2014 |- | [[Graham Mourie]] || [[Losvoorspeler]] || 2014 |- | [[George Nepia]] || [[Heelagter]] || 2014 |- | [[Joe Warbrick]] || [[Heelagter]] || 2008 |- | [[Wilson Whineray]] || [[Stut]] || 2007 |- | [[Bryan Williams]] || [[Vleuel]], [[Senter]], [[Heelagter]] || 2018 |} Daarbenewens is die wêreldkampioenafrigter [[Graham Henry]] en die span ''New Zealand Natives'' ingeskryf.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/halloffame/inductees/706696 |title=Graham Henry – World Rugby – Hall of Fame |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/halloffame/inductees/59180 |title=1888 New Zealand Team – World Rugby – Hall of Fame |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> 14 spelers is tweeledige wêreldkampioene: [[Dan Carter]], [[Ben Franks]], [[Owen Franks]], [[Jerome Kaino]], [[Richie McCaw]], [[Keven Mealamu]], [[Ma’a Nonu]], [[Kieran Read]], [[Colin Slade]], [[Conrad Smith]], [[Victor Vito (rugbyspeler)|Victor Vito]], [[Sam Whitelock]], [[Sonny Bill Williams]] en [[Tony Woodcock (rugbyspeler)|Tony Woodcock]] (almal in 2011 en in 2015). [[Wêreldrugby]] het vyf spelers as speler van die jaar benoem: [[Dan Carter]] (in 2005, 2012 en 2015), [[Richie McCaw]] (in 2006, 2009 en 2010), [[Kieran Read]] (in 2013), [[Brodie Retallick]] (in 2014), [[Beauden Barrett]] (in 2016 en 2017) en [[Ardie Savea]] (in 2023).<ref name="World Rugby Awards">{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/awards/past-winners/ |title=World Rugby Awards Past Winners |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> === Spelerstatistieke === [[Lêer:Kieran Read 2011.jpg|duimnael|upright|Kieran Read (2011)]] [[Lêer:Richie McCaw ONZ (cropped).jpg|duimnael|upright|Richie McCaw (2016)]] [[Lêer:Dan Carter ONZM (cropped).jpg|duimnael|upright|Dan Carter (2019)]] Vervolgens die belangrikste statistieke van die All Blacks se spelers.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.allblacks.com/asp/statlist.asp |title=All Blacks se statistieke |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die spelers wat met <nowiki>*</nowiki> gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter. Die verskil tussen die aantal wedstryde en die aantal toetswedstryde is ’n gevolg van die All Blacks se groot aantal wedstryde teen plaaslike spanne en keurspanne tydens oorsese toere in die amateurtydperk. <small>(Korrek teen Oktober 2025)</small> {| | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde<ref name="Most tests" /><ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=8;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[Sam Whitelock]] || 2010–2023 || 153 |- | {{0}}2 || [[Richie McCaw]] || 2001–2015 || 148 |- | {{0}}3 || [[Beauden Barrett]] * || 2012–2025 || 141 |- | {{0}}4 || [[Keven Mealamu]] || 2002–2015 || 132 |- | {{0}}5 || [[Kieran Read]] || 2008–2019 || 127 |- | {{0}}6 || [[Aaron Smith]] || 2012–2023 || 125 |- | {{0}}7 || [[Tony Woodcock]] || 2002–2015 || 118 |- | {{0}}8 || [[Dan Carter]] || 2003–2015 || 112 |- | {{0}}9 || [[Brodie Retallick]] || 2012–2023 || 109 |- | 10 || [[Owen Franks]] || 2009–2019 || 108 |} | {| class="wikitable" |+ Meeste wedstryde<ref name="Most matches">{{en}} {{cite web |url=http://stats.allblacks.com/asp/mostgames.ASP?stats_ID=11 |title=All Blacks that have played 75 or more matches. |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Wedstryde |- | {{0}}1 || [[Sam Whitelock]] || 2010–2023 || 153 |- | {{0}}2 || [[Richie McCaw]] || 2001–2015 || 149 |- | {{0}}3 || [[Beauden Barrett]] * || 2012–2025 || 142 |- |rowspan="2"| {{0}}4 || [[Colin Meads]] || 1957–1971 |rowspan="2"| 133 |- | [[Keven Mealamu]] || 2002–2015 |- |rowspan="2"| {{0}}6 || [[Sean Fitzpatrick]] || 1986–1997 |rowspan="2"| 128 |- | [[Kieran Read]] || 2008–2019 |- | {{0}}8 || [[Aaron Smith]] || 2012–2023 || 125 |- | {{0}}9 || [[Tony Woodcock]] || 2002–2015 || 118 |- | 10 || [[Andy Haden]] || 1972–1985 || 117 |} |- | {| class="wikitable" |+ Meeste punte aangeteken<ref name="Most test points" /><ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=8;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Punte |- | {{0}}1 || [[Dan Carter]] || 2003–2015 || 1598 |- | {{0}}2 || [[Andrew Mehrtens]] || 1995–2004 || {{0}}967 |- | {{0}}3 || [[Beauden Barrett]] * || 2012–2025 || {{0}}813 |- | {{0}}4 || [[Grant Fox]] || 1985–1993 || {{0}}645 |- | {{0}}5 || [[Richie Mo’unga]] || 2017–2023 || {{0}}466 |- | {{0}}6 || [[Damian McKenzie]] * || 2016–2025 || {{0}}353 |- | {{0}}7 || [[Aaron Cruden]] || 2010–2017 || {{0}}322 |- | {{0}}8 || [[Jordie Barrett]] * || 2017–2025 || {{0}}306 |- | {{0}}9 || [[Carlos Spencer]] || 1997–2004 || {{0}}291 |- | 10 || [[Doug Howlett]] || 2000–2007 || {{0}}245 |} | {| class="wikitable" |+ Meeste drieë gedruk<ref name="Most test tries" /><ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=8;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Drieë |- | {{0}}1 || [[Doug Howlett]] || 2000–2007 || 49 |- |rowspan="3"| {{0}}2 || [[Julian Savea]] || 2012–2017 |rowspan="3"| 46 |- | [[Christian Cullen]] || 1996–2002 |- | [[Joe Rokocoko]] || 2003–2010 |- | {{0}}5 || [[Beauden Barrett]] * || 2012–2025 || 45 |- | {{0}}6 || [[Jeff Wilson]] || 1993–2001 || 44 |- | {{0}}7 || [[Will Jordan (rugbyspeler)|Will Jordan]] * || 2020–2025 || 43 |- | {{0}}8 || [[Ben Smith]] || 2012–2019 || 39 |- | {{0}}9 || [[Rieko Ioane]] * || 2016–2025 || 38 |- | 10 || [[Jonah Lomu]] || 1995–2002 || 37 |} |} == Afrigters == [[Lêer:Wayne Smith CNZM (cropped).jpg|duimnael|upright|Wayne Smith (2012)]] [[Lêer:Graham Henry knight 2012.jpg|duimnael|upright|Graham Henry (2012)]] [[Lêer:Steve Hansen 2012.jpg|duimnael|upright|Steve Hansen (2020)]] Aangesien die definisie en rol van afrigters tot die Suid-Afrikaanse toer in 1949 baie uiteenlopend was, bevat die volgende tabel slegs afrigters wat sedertdien benoem is.<ref>{{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black: 100 Years of All Black Test Rugby |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett Publishers |location=Auckland |year=2003 |isbn=1-86958-937-8 |pages=[https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp/page/290 290]}}</ref> Sedert die begin af was al die All Blacks se afrigters Nieu-Seelanders. {| class="wikitable" ! Naam ! Tydperk ! Wedstryde ! Oorwinnings ! Gelykop ! Nederlae ! % Gewen |- | Alex McDonald | 1949 | 4 | 0 | 0 | 4 | 0 |- | Tom Morrison | 1950, 1955–56 | 12 | 8 | 1 | 3 | 66,7 |- | Len Clode | 1951 | 3 | 3 | 0 | 0 | 100 |- | Arthur Marslin | 1953–1954 | 5 | 3 | 0 | 2 | 60 |- | Dick Everest | 1957 | 2 | 2 | 0 | 0 | 100 |- | Jack Sullivan | 1958–1960 | 11 | 6 | 1 | 4 | 54,5 |- | Neil McPhail | 1961–1965 | 20 | 16 | 2 | 2 | 80 |- | Ron Bush | 1962 | 2 | 2 | 0 | 0 | 100 |- | Fred Allen | 1966–1968 | 14 | 14 | 0 | 0 | 100 |- | Ivan Vodanovich | 1969–1971 | 10 | 4 | 1 | 5 | 40 |- | Bob Duff | 1972–1973 | 8 | 6 | 1 | 1 | 75 |- | John Stewart | 1974–1976 | 11 | 6 | 1 | 4 | 54,5 |- | Jack Gleeson | 1977–1978 | 13 | 10 | 0 | 3 | 76,9 |- | Eric Watson | 1979–1980 | 9 | 5 | 0 | 4 | 55,5 |- | Peter Burke | 1981–1982 | 11 | 9 | 0 | 2 | 81,8 |- | Bryce Rope | 1983–1984 | 12 | 9 | 1 | 2 | 75 |- | Sir Brian Lochore | 1985–1987 | 18 | 14 | 1 | 3 | 77,7 |- | Alex Wyllie | 1988–1991 | 29 | 25 | 1 | 3 | 86,2 |- | Laurie Mains | 1992–1995 | 34 | 23 | 1 | 10 | 67,6 |- | John Hart | 1996–1999 | 41 | 31 | 1 | 9 | 75,6 |- | Wayne Smith | 2000–2001 | 17 | 12 | 0 | 5 | 70,5 |- | John Mitchell | 2002–2003 | 28 | 23 | 1 | 4 | 82,1 |- | Graham Henry | 2004–2011 | 103 | 88 | 0 | 15 | 85,4 |- | Steve Hansen | 2012–2019 | 107 | 93 | 4 | 10 | 86,9 |- | Ian Foster | 2020–2023 | 46 | 32 | 2 | 12 | 69,5 |- | Scott Robertson | 2024–2026 | 27 | 20 | 0 | 7 | 74,1 |- | Dave Rennie | sedert 2026 | 3 | 3 | 0 | 0 | 100,00 |} == Toekennings == Die Italiaanse sporttydskrif ''Gazzetta dello Sport'' het die All Blacks in 2005 as “wêreldspan van die jaar” aangewys. Die Internasionale Rugbyraad, sedert 2014 Wêreldrugby, het die All Blacks elf keer as “span van die jaar” benoem (in 2005, 2006, 2008, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015 en 2016).<ref name="World Rugby Awards" /> Die All Blacks het ook die Laureus Wêreldsporttoekennings as “span van die jaar” ontvang (in 2016).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2016 |title=Laureus World Sports Awards 2016 |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2016 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} * [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan]] * [[Black Ferns]], Nieu-Seeland se nasionale vrouerugbyspan * [[Nieu-Seelandse nasionale sokkerspan]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{en}} {{cite book |author=Winston McCarthy |title=Haka! The All Blacks Story |url=https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins |publisher=Pelham Books |location=London |year=1968 |isbn=978-0-7207-0206-4}} * {{de}} {{cite book |author=James Kerr |title=Das Geheimnis der All Blacks |publisher=Copress Verlag |location=Grünwald |year=2021 |isbn=978-3-7679-1230-4}} * {{en}} {{cite book |author=Terry McLean |title=New Zealand Rugby Legends |publisher=MOA Publications |location=Auckland |year=1987 |isbn=0-908570-15-5}} * {{en}} {{cite book |author=Greg Ryan |title=Forerunners of the All Blacks |url=https://archive.org/details/forerunnersofall0000ryan |publisher=Canterbury University Press |location=Christchurch |year=1993 |isbn=0-908812-30-2}} * {{en}} {{cite book |author=Grant Harding, David Williams |title=The Toughest of Them All: New Zealand and South Africa, the Struggle for Rugby Supremacy |publisher=Penguin Books |location=Auckland/New York |year=2000 |isbn=0-14-029577-1}} * {{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black: 100 Years of All Black Test Rugby |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett Publishers |location=Auckland |year=2003 |isbn=1-86958-937-8}} * {{en}} {{cite book |author=Phil Gifford |title=The Passion: The Stories Behind 125 years of Canterbury Rugby |publisher=Wilson Scott Publishing |location=Christchurch |year=2004 |isbn=0-9582535-1-X}} * {{en}} {{cite book |author=Bob Howitt |title=SANZAR Saga: Ten Years of Super 12 and Tri-Nations Rugby |publisher=HarperCollins Publishers |location=New York |year=2005 |isbn=1-86950-566-2}} * {{en}} {{cite book |author=Max Howell |title=Born to Lead: Wallaby Test Captains |publisher=Celebrity Books |location=North Harbour |year=2005 |isbn=1-877252-18-2}} * {{fr}} {{cite book |author=Ian Borthwick |title=France/All Blacks: 100 ans de rencontres |publisher=Au vent des îles |location=Papeete |year=2006 |isbn=2-915654-07-7}} * {{en}} {{cite book |author=Malcolm Mulholland |title=Beneath the Maori Moon: An Illustrated History of Maori Rugby |publisher=Huia Publishers |location=Wellington |year=2009 |isbn=978-1-86969-305-3}} * {{en}} {{cite book |author=Sean Fagan |title=The First Lions of Rugby |publisher=Slattery Media Group |location=Richmond |year=2013 |isbn=978-0-9875002-7-4}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|New Zealand national rugby union team|All Blacks}} * {{en}} [http://www.allblacks.com/ Amptelike webwerf van die All Blacks] * {{en}} [https://www.nzrugby.co.nz/ Amptelike webwerf van Nieu-Seeland Rugby] * {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/oceania/new-zealand Nieu-Seeland by Wêreldrugby] * {{en}} [https://www.planetrugby.com/team/new-zealand/ Nieu-Seeland op Planet Rugby] {{Nasionale rugbyspanne}} {{Die Rugbykampioenskap}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Nieu-Seelandse rugbyspanne]] [[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Oseanië]] sc3etqd811lwjhym38d4suusgdbqkz7 2965818 2965807 2026-09-08T19:30:28Z SpesBona 2720 Paar goed 2965818 wikitext text/x-wiki : ''Hierdie artikel handel oor die Nieu-Seelandse nasionale mansrugbyspan. Vir die artikel oor die nasionale vrouerugbyspan, sien [[Black Ferns]].'' {{Inligtingskas Rugbyspan | land = Nieu-Seeland | beeld = Allblacks.gif | unie = [[Nieu-Seeland Rugby]] (NZR) | bynaam = All Blacks | embleem = Varingblaar | stadion = | kapasiteit = | kaptein = [[Scott Barrett]] | afrigter = {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Dave Rennie]] <small>(sedert 2026)</small> | patroon_la1 = _allbkacls2425h | patroon_b1 = _allbkacls2425h | patroon_ra1 = _allbkacls2425h | patroon_sh1 = | patroon_so1 = _3_white_stripes | linkerarm1 = 000000 | liggaam1 = 000000 | regterarm1 = 000000 | broek1 = 000000 | kouse1 = 000000 | patroon_la2 = _allbkacls2425a | patroon_b2 = _allbkacls2425a | patroon_ra2 = _allbkacls2425a | patroon_sh2 = | patroon_so2 = _3_white_stripes | linkerarm2 = ffffff | liggaam2 = ffffff | regterarm2 = ffffff | broek2 = 000000 | kouse2 = 000000 | statistiek = Statistiek | toetse = [[Sam Whitelock]] (153)<ref name="Most tests">{{en}} {{cite web |url=http://stats.allblacks.com/asp/mosttests.ASP?stats_ID=12 |title=All Blacks that have played 50 or more tests. |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=matches;team=8;template=results;type=player |title=Most matches |publisher=ESPNscrum |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> | toptoetspuntebehaler = [[Dan Carter]] (1598)<ref name="Most test points">{{en}} {{cite web |url=http://stats.allblacks.com/asp/mostptsinall.ASP?stats_ID=14 |title=All Black Test Match point scorers. |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=points;team=8;template=results;type=player |title=Most points |publisher=ESPNscrum |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> | meestedrieë = [[Doug Howlett]] (49)<ref name="Most test tries">{{en}} {{cite web |url=http://stats.allblacks.com/asp/mosttriesintests.ASP?stats_ID=16 |title=Most tries in Test matches. |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=tries;team=8;template=results;type=player |title=Most tries |publisher=ESPNscrum |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> | jongstespeler = [[Jonah Lomu]] 1994 (19 jaar, 45 dae) | eerste = {{AUSru}} 3–22 {{NZLru-r}}<br />([[Sydney]], [[Australië]]; 15 Augustus 1903) | grootwen = {{NZLru}} 145–17 {{JPNru-r}}<br />([[Bloemfontein]], [[Suid-Afrika]]; 4 Junie 1995) | grootverloor = {{NZLru}} 10–43 {{RSAru-r}}<br />([[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]], Nieu-Seeland; 13 September 2025) | Wêreldbekerverskynings = 10/10 | jaar = 1987 | beste = Kampioen in [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] en [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] | url = www.allblacks.com | unieurl = www.nzrugby.co.nz }} Die '''All Blacks''' is die nasionale [[rugby]]span wat [[Nieu-Seeland]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Rugby is Nieu-Seeland se nasionale sport en die All Blacks is ’n gedugte mag in internasionale rugby met ’n wenrekord teen al die ander lande. Nieu-Seeland is een van die min lande waar rugby die hoofsport is. Slegs die [[Cookeilande]], [[Fidji]], [[Samoa]], [[Tonga]] en [[Wallis]] kan soortgelyke bewerings maak.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.teivovo.com/history/|title=Rugby History in Fiji|publisher=Teivovo|accessdate=14 November 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20071114224240/http://www.teivovo.com/history/|archive-date=14 November 2007|url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Sy belangrikste internasionale verskyning het die All Blacks tydens die vierjaarlikse [[rugbywêreldbeker]]toernooi. In [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] was Nieu-Seeland saam met [[Australië]] die gasheer vir die eerste [[Rugbywêreldbeker]] wat die All Blacks gewen het. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 1995]] in [[Suid-Afrika]] het die All Blacks die eindstryd gehaal, maar is deur die gasheer in [[ekstra tyd]] met 15–12 verslaan. Die volgende verskyning in die eindstryd het die All Blacks tydens die [[Rugbywêreldbeker 2011]] tuis gemaak, toe hulle [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] naelskraap met 8–7 verslaan het. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2015]] het Nieu-Seeland as eerste span daarin geslaag om die [[Webb Ellis-beker]] te verdedig, toe hulle die [[Wallabies]] geklop het. Daarmee het die All Blacks die eerste nasionale rugbyspan geword om die trofee drie keer omhoog te hou, ’n prestasie wat later deur die [[Springbokke]] geëwenaar is. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2023]] het die All Blacks die eindstryd vir ’n vyfde keer gehaal, maar teen die Springbokke naelskraap met 12–11 vasgeval. Die All Blacks speel jaarliks teen die Australiese Wallabies, die Suid-Afrikaanse Springbokke en die [[Argentinië|Argentynse]] [[Argentynse nasionale rugbyspan|Poemas]] in [[die Rugbykampioenskap]], voorheen die Drienasiesreeks, waartydens hulle ook om die [[Bledisloebeker]] teen Australië en die [[Vryheidsbeker]] teen Suid-Afrika meeding. Die All Blacks het die Drienasiesreeks en die Rugbykampioenskap reeds 20 keer in die toernooi se 27 jaar bestaan gewen en is die huidige Bledisloebeker- asook Vryheidsbekerhouer. Die span het vir die eerste keer in 1882 ’n internasionale wedstryd gespeel teen die [[Waratahs (Superrugbyspan)|Nieu-Suid-Walliese Waratahs]], en het hulle eerste toetswedstryd in 1903 gespeel: ’n oorwinning oor Australië. Dit is gevolg deur ’n toer na die [[Noordelike Halfrond]] in 1905 waartydens die span slegs teen [[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]] in [[Cardiff]] verloor het. Tydens hulle 1905-toer het die All Blacks slegs swart gedra, behalwe vir die [[silwervaring]]; die “All Black”-naam dateer uit dié tydperk. Die All Blacks het hulle eerste reeksoorwinning oor hul “aartsvyande Suid-Afrika” (die Springbokke) in Nieu-Seeland in 1956 behaal. ’n Dekade later het hulle hul langste segetog behaal deur sewentien toetse tussen 1965 en 1970 te wen. Die [[Britse en Ierse Leeus]] het hulle enigste reeksoorwinning oor die All Blacks in 1971 behaal, maar sewe jaar later sou die All Blacks hulle eerste [[Grand Slam (Rugby)|Grand Slam]] behaal (oorwinnings oor [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]], [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]], [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]] en Wallis tydens dieselfde toer). Die All Blacks sou nog drie ander keer ’n Grand Slam behaal (in 2005, 2008 en 2010). Die 1981-Springboktoer na Nieu-Seeland het grootskaalse burgerlike onrus veroorsaak as gevolg van proteste teen die Suid-Afrikaanse [[apartheid]]sbeleid. Nieu-Seeland het in 1996 in post-apartheid Suid-Afrika vir die eerste keer daarin geslaag om ’n reeksoorwinning oor die Springbokke in Suid-Afrika te behaal. Die vroeë Nieu-Seelandse nasionale rugbydrag het bestaan uit ’n swart trui met ’n silwervaring en wit broeke. Rugby het ’n belangrike rol gespeel in die integrasie van die [[Maori's]] in die [[Verenigde Koninkryk|Brits]]-beïnvloede Nieu-Seelandse samelewing, aangesien die sport geskik was vir die fisieke vermoëns van die [[Inheemse volke|inheemse mense]] van Nieu-Seeland en hulle is spoedig as gelykwaardige spelers aanvaar. Om die teenstander te intimideer en hulleself te motiveer voer die All Blacks tradisioneel ’n [[haka]] (’n Maori-oorlogsdans) voor elke wedstryd uit. Tradisioneel word ''Te Rauparaha'' se ''Ka Mate haka'' uitgevoer, maar sedert 2005 word ''Kapa o Pango'', ’n aangepaste weergawe van die All Blacks se 1924-haka, ''Kia Whaka-ngawari'', soms ook gebruik. Hulle is tans (Oktober 2025) tweede op Wêreldrugby se wêreldranglys<ref name="ranglys">{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> en is in 2005, 2006, 2008, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015 en 2016 deur Wêreldrugby as “span van die jaar” aangewys. 20 voormalige All Blacks is in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem. == Beheerliggaam == {{Hoofartikel|Nieu-Seeland Rugby}} [[Lêer:NZunions.png|duimnael|’n Kaart van die Nieu-Seelandse plaaslike beheerliggame en hul spanne]] Die beheerliggaam vir rugby in Nieu-Seeland is Nieu-Seeland Rugby (''New Zealand Rugby'', NZR), tot in 2013 die Nieu-Seelandse Rugbyvoetbalunie (NSRVU; ''New Zealand Rugby Football Union'', NZRFU) genoem. Nieu-Seeland Rugby is op 16 April 1892 gestig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzrugby.co.nz/about-nzr/our-history/ |title=Our History |publisher=[[Nieu-Seeland Rugby]] |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1949 het dit ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/oceania/new-zealand |title=New Zealand |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Daarbenewens was die Nieu-Seelandse beheerliggaam in 2000 ’n stigterslid van die Vereniging van Oseaniese Rugbyunies (''Federation of Oceania Rugby Unions'', FORU; nou [[Oseanië Rugby]], OR).<ref name="islands">{{en}} {{cite journal |author=Robert F. Dewey |title=Rugby Union Football, Pacific Islands |editor=John Nauright, Charles Parrish |work=Sports around the world: History, culture and practice |edition=1 |publisher=ABC-Clio |location=Santa Barbara |year=2012 |ISBN=978-1-59884-300-2 |pages=445–447}}</ref> Naas die amptelike nasionale span roep NZR ook ander keurspanne byeen. Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Die talentvolste spelers op skoolvlak word vir die skoolspan ''NZ Schools'' gekeur.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/teams/schools/ |title=New Zealand Schools |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die volgende vlak op pad na die nasionale span All Blacks is die o/20-nasionale span wat aan die o/20-Rugbykampioenskap en die [[Wêreldrugby o/20-kampioenskap]] deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/news/inaugural-rugby-championship-under-20-all-set-for-sunshine-coast-kick-off/ |title=Inaugural rugby championship under-20 all set for sunshine coast kick-off |publisher=[[Superrugby]] |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/teams/u20/ |title=New Zealand Under 20 |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Naas hierdie span vir ’n bepaalde ouderdomsgroep hou NZR ook toesig oor spanne wat volgens spesiale kriteria saamgestel word. Die ''Junior All Blacks'' is, ten spyte van hul naam, geen nasionale span vir jongmense nie, maar die tweede span vir opkomende (toekomstige) All Blacks. Tydens toere van ander spanne deur Nieu-Seeland speel die besoekers gewoonlik ook teen die Nieu-Seeland Māori. ’n Speler moet oor ’n [[Maori|Māori]]-afkoms beskik om vir hierdie span in aanmerking te kan kom.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/teams/maori-all-blacks/ |title=Māori All Blacks |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die span ''Heartland XV'' bestaan uit amateurspelers.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/teams/heartland-xv/ |title=Heartland XV |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die ''All Blacks Sevens'' is die Nieu-Seelandse [[sewesrugby]]span en hulle neem aan internasionale toernooie soos Wêreldrugby se Sewesreeks, Sewesrugbywêreldbeker, [[Olimpiese Somerspele]] en [[Statebondspele]] deel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/teams/all-blacks-sevens/ |title=All Blacks Sevens |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Op ’n nasionale vlak is klubs slegs in ’n plaaslike opsig belangrik. Die 26 plaaslike beheerliggame (17 op die [[Noordeiland]] en nege op die [[Suideiland]]), wat elkeen met ’n keurspan aan die professionele liga, die Mitre 10-beker, of die semi-professionele Heartland-kampioenskap deelneem, is belangriker. Bo die nasionale kampioenskap word jaarliks saam met spanne uit Australië en een elk uit beide [[Fidji]] en die [[Stille Oseaan]]-eilande (feitlik die [[Cookeilande]], Fidji, [[Samoa]] en [[Tonga]]) die internasionale [[Superrugby]]toernooi beslis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sarugbymag.co.za/super-rugby-set-twelve-2022/ |title=Reports: Agreement reached for 12-team Super Rugby from 2022 |publisher=www.sarugbymag.co.za |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Aangesien die seisoene min oorvleuel word talle spelers in al drie ligas gebruik. Volgens NZR se beginsels moet ’n speler vir ’n plaaslike span in die ITM-beker of Superrugby speel om in aanmerking vir die All Blacks te kan kom. Indien ’n speler in die buiteland speel, mag hy nie vir die All Blacks uitdraf nie. As gevolg van hierdie regulasie, wat ander vername rugbylande nie het nie, bly die beste spelers vir enkele jare in Nieu-Seeland en hulle kondig dan hul uittrede uit die nasionale span aan, om aansluitend in die finansieel sterkste rugbyligas ter wêreld (die Engelse Premierskap of die Franse Top 14) te gaan speel. == Geskiedenis == === Invoer van rugby na Nieu-Seeland === [[Lêer:New Zealand in NSW 1884.jpg|duimnael|Die Nieu-Seelandse span wat in 1884 na Nieu-Suid-Wallis getoer het]] Rugbyvoetbal is deur Charles Monro in 1870 in Nieu-Seeland ingevoer.<ref>{{en}} {{cite book |author=Winston McCarthy |title=Haka! The All Blacks Story |url=https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins |publisher=Pelham Books |location=Londen |year=1968 |isbn=978-0-7207-0206-4 |pages=[https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins/page/11 11]}}</ref> Die seun van die destydse speaker van die Nieu-Seelandse huis van verteenwoordigers het die sport ontdek terwyl hy sy studies by Christ’s College Finchley, [[Engeland]], voltooi het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/5387120.stm |title=All Black magic: New Zealand rugby |publisher=[[BBC]] |author=Sean Davies |date=27 September 2006 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die eerste bekende wedstryd in Nieu-Seeland het op 14 Mei 1870 in [[Nelson, Nieu-Seeland|Nelson]] tussen die Nelsonklub en Nelson Kollege plaasgevind.<ref>{{en}} {{cite book |author=Greg Ryan |title=Forerunners of the All Blacks |url=https://archive.org/details/forerunnersofall0000ryan |publisher=Canterbury University Press |location=Christchurch |year=1993 |isbn=0-908812-30-2 |pages=[https://archive.org/details/forerunnersofall0000ryan/page/16 16]}}</ref> Die eerste unie, die Canterbury Rugbyvoetbalunie, is in 1879 gestig.<ref>{{en}} {{cite book |author=Phil Gifford |title=The Passion: The Stories Behind 125 years of Canterbury Rugby |publisher=Wilson Scott Publishing |location=Christchurch |year=2004 |isbn=0-9582535-1-X |pages=27}}</ref> In 1882 is Nieu-Seeland se eerste internasionale wedstryde gespeel toe die Australiese ''Southern Rugby Union'' (later die ''New South Wales Rugby Union'') die land besoek het. Die besoekers het twee keer teen [[Auckland]]se provinsiale klubs gespeel, twee keer teen Wellington en eenkeer teen Canterbury, Otago en West Coast, [[Noord-Eiland]], waarvan hulle vier wedstryde gewen en drie verloor het; hulle het nie teen ’n nasionale span gespeel nie.<ref>{{en}} {{cite book |author=Winston McCarthy |title=Haka! The All Blacks Story |url=https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins |publisher=Pelham Books |location=London |year=1968 |isbn=978-0-7207-0206-4 |pages=[https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins/page/12 12]}}</ref> Twee jaar later het die eerste Nieu-Seelandse span na oorsee getoer. Hulle het teen verskeie spanne uit Nieu-Suid-Wallis te staan gekom en al die wedstryde gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/first-nz-rugby-team-tours-overseas |title=First New Zealand rugby team in action |work=New Zealand History |publisher=Ministerie van Kultuur en Erfenis |date=2 Oktober 2014 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die eerste besoek deur ’n Britse span het in 1888 plaasgevind toe ’n privaat georganiseerde [[Britse en Ierse Leeus|Britse Eilande]]-span Australië en Nieu-Seeland besoek het; geen toetswedstryde (internasionale wedstryd) is egter gespeel nie. Die spelers was meestal afkomstig uit Engeland en die Scottish Borders, alhoewel daar verteenwoordigers uit al vier die Tuisunies was.<ref>{{en}} {{cite book |author=Phil Gifford |title=The Passion: The Stories Behind 125 years of Canterbury Rugby |publisher=Wilson Scott Publishing |location=Christchurch |year=2004 |isbn=0-9582535-1-X |pages=29–30}}</ref> === ’n Internasionale kompetisie begin === [[Lêer:Original allblacks.jpg|duimnael|links|Die 1905-All Blacks, bekend as die ''Originals'']] [[Lêer:Lion rugby.jpg|duimnael|Die Nieu-Seelandse katjie oorwen die Engelse leeu (spotprent in ''Punch'')]] [[Lêer:Wales-v-New-Zealand-1905.jpg|duimnael|links|’n Lynstaan tydens die 1905-wedstryd teen Wallis – die enigste wat die All Blacks tydens die toer verloor het]] In 1888 en 1889 het die ''New Zealand Natives'', ’n deur privaatpersone geborgde, nieamptelike en amper slegs uit [[Maori|Māori]] bestaande span, die eerste keurspan uit ’n [[Britse Ryk|Britse kolonie]] geword om in die [[Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Ierland|Verenigde Koninkryk]] wedstryde te speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/page/new-zealand-natives-rugby-tour-1888-9 |title=Natives’ Rugby Tour, 1888–89 |work=New Zealand History |publisher=Ministerie van Kultuur en Erfenis |date=2 Oktober 2014 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1892 is die Nieu-Seelandse Rugbyvoetbalunie (NSRVU; ''New Zealand Rugby Football Union'', NZRFU; nou [[Nieu-Seeland Rugby]], ''New Zealand Rugby'', NZR) gestig wat sewe unies verteenwoordig het; behalwe vir Canterbury, Otago en Southland. Canterbury, Otago en Southland het beswaar aangeteken teen die vereiste dat NSRVU se uitvoerende komiteelede in [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]] moes bly. Hulle het uiteindelik almal by die NSRVU aangesluit, al is die woonplekreël eers in 1986 verander.<ref>{{en}} {{cite book |author=Phil Gifford |title=The Passion: The Stories Behind 125 years of Canterbury Rugby |publisher=Wilson Scott Publishing |location=Christchurch |year=2004 |isbn=0-9582535-1-X |pages=32}}</ref> Die eerste deur die NSRVU goedgekeurde amptelike Nieu-Seelandse span het in Julie 1893 deur Nieu-Suid-Wallis en Queensland getoer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/7 |title=1893 New Zealand tour to New South Wales and Queensland |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die span se eerste regte toetswedstryd was op 15 Augustus 1903 voor ’n skare van 30&nbsp;000 op die [[Sydney-krieketveld]], wat hulle met 22–3 teen die Australiërs gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/16 |title=1903 New Zealand tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> ’n Jaar later het die Nieu-Seelanders in die eerste toetswedstryd teen die Britse keurspan die Britse Leeus geseëvier.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyfootballhistory.com/lions_results.html#A1904 |title=British & Irish Lions Results: 1904 Australia & New Zealand |publisher=rugbyfootballhistory.com |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1905 het die eerste amptelike verteenwoordigende Nieu-Seelandse span na [[Groot-Brittanje]], [[Ierland]], [[Frankryk]] en [[Kalifornië]] getoer. Tydens hierdie toer het die bynaam ''All Blacks'' ([[Afrikaans]]: “die geheel en al in swart geklee”) ontstaan, en na dié span is later as ''Original All Blacks'' (“Oorspronklike All Blacks”) verwys. Hulle het 35 wedstryde gespeel, waaronder vyf toetswedstryde. Die ''Originals'' se enigste nederlaag tydens die toer was ’n 0–3 teen [[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]] in [[Cardiff]]; in al die ander wedstryde het hulle slegs oorwinnings aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/20 |title=1905/06 New Zealand tour to Europe and North America |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Dié wedstryd is as gevolg van die omstredenheid aangaande ’n betwiste drie deur die All Black-speler Bob Deans in die volksgeskiedenis van beide lande opgeneem. As die drie nie toegelaat sou gewees het nie, sou die wedstryd in ’n 3–3 gelykopuitslag geëindig het. Met hierdie toer het die Nieu-Seelanders hul posisie as een van die vorste nasionale rugbyspanne bewys. In 1908 het ’n die Britse Eilande verteenwoordigende span, genoem die ''Anglo-Welsh'' aangesien dit slegs uit Engelse en Walliese spelers bestaan het, Nieu-Seeland besoek en is met 2–0 deur die All Blacks verslaan, nadat die derde wedstryd in ’n gelykop geëindig het.<ref>{{en}} {{cite book |author=Winston McCarthy |title=Haka! The All Blacks Story |url=https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins |publisher=Pelham Books |location=London |year=1968 |isbn=978-0-7207-0206-4 |pages=[https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins/page/56 56]}}</ref> Behalwe vir ’n tweemaandse toer in 1913 na die westelike [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] en [[Brits-Columbië]] het die All Blacks tot ná die einde van die [[Eerste Wêreldoorlog]] slegs teen Australië en verskeie provinsiale spanne te staan gekom. Tussen 1915 en 1919 het geen toetswedstryde plaasgevind nie.<ref>{{en}} {{cite book |author=Winston McCarthy |title=Haka! The All Blacks Story |url=https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins |publisher=Pelham Books |location=Londen |year=1968 |isbn=978-0-7207-0206-4 |pages=[https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins/page/61 61]}}</ref> === Ontstaan van ’n legende === [[Lêer:1924 invincibles all blacks.jpg|duimnael|''The Invincibles'' All Blacks wat in 1924–25 na die Britse Eilande en Frankryk getoer het]] [[Lêer:Allblacks haka 1932.jpg|duimnael|Die All Blacks op die hoogtepunt van hul haka voor ’n toets teen Australië in 1932]] [[Lêer:NoMaorisNoTour.jpg|duimnael|Aankondiging van ’n protesvergadering deur die Nieu-Seelandse “Burgerlike All Blacks Toervereniging” (1959)]] Ná die einde van die oorlog het ’n keurspan van die Nieu-Seelandse Weermag in Engeland aan die King’s-beker deelgeneem. Hulle het die trofee ingepalm en tydens die volgende jare die kerngroep van die All Blacks gevorm.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1987-ruby-world-cup/origins-of-international-rugby |title=Origins of international rugby |work=New Zealand History |publisher=Ministerie van Kultuur en Erfenis |date=2 Oktober 2014 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die Suid-Afrikaanse toer na Australasië in 1921 het die wedywering tussen die [[Suid-Afrika]]anse [[Springbokke]] en die Nieu-Seelandse All Blacks wat tot op hede voortduur ’n aanvang geneem. Albei spanne is reeds as die beste spanne wêreldwyd beskou, maar het nog nie een toetswedstryd teen mekaar gespeel nie.<ref>{{en}} {{cite book |author=Grant Harding, David Williams |title=The Toughest of Them All: New Zealand and South Africa, the Struggle for Rugby Supremacy |publisher=Penguin Books |location=Auckland/New York |year=2000 |isbn=0-14-029577-1 |pages=16}}</ref> Die strawwe toer het helaas gelykop geëindig, nadat die drie wedstryde in ’n oorwinning, ’n gelykop en ’n nederlaag geëindig het.<ref>{{en}} {{cite book |author=Grant Harding, David Williams |title=The Toughest of Them All: New Zealand and South Africa, the Struggle for Rugby Supremacy |publisher=Penguin Books |location=Auckland/New York |year=2000 |isbn=0-14-029577-1 |pages=20–21}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/41 |title=1921 South Africa tour to Australasia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die All Blacks het daarna in 1928 na Suid-Afrika gereis vir ’n reeks wat weereens gelykop geëindig het.<ref>{{en}} {{cite book |author=Grant Harding, David Williams |title=The Toughest of Them All: New Zealand and South Africa, the Struggle for Rugby Supremacy |publisher=Penguin Books |location=Auckland/New York |year=2000 |isbn=0-14-029577-1 |pages=234–235}}</ref> Ná ’n onderbreking van amper twintig jaar het die NSRVU in 1924 weer ’n toer na Europa gereël, wat naas 28 wedstryde teen klubs en provinsiale spanne ook vier toetswedstryde ingesluit het. Die 1924-All Black-besoekers aan die [[Verenigde Koninkryk]] is die bynaam ''The Invincibles'' (“die onoorwinlike”) gegee, aangesien hulle al hulle wedstryde gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/50 |title=1924/25 New Zealand tour to Europe and North America |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die span is egter van ’n kans op ’n volle Grand Slam (oorwinnings oor al die vier Britse spanne tydens dieselfde toer) ontneem nadat [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]] geweier het om te speel, aangesien die toer deur die [[Engelse Rugbyvoetbalunie]] gereël is.<ref>{{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black: 100 Years of All Black Test Rugby |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett Publishers |location=Auckland |year=2003 |isbn=1-86958-937-8 |pages=[https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp/page/42 42]}}</ref> Die eerste werklik-verteenwoordigende Britse Eilande-span, saamgestel uit spelers van al die vier Tuisunies (vandag bekend as die [[Britse en Ierse Leeus]]), het Nieu-Seeland in 1930 besoek. Alhoewel die Leeus die eerste toetswedstryd gewen het, het die tuisspan herstel en die toetsreeks met 3–1 gewen.<ref>{{en}} {{cite book |author=Winston McCarthy |title=Haka! The All Blacks Story |url=https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins |publisher=Pelham Books |location=London |year=1968 |isbn=978-0-7207-0206-4 |pages=[https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins/page/132 132]–134}}</ref> Nieu-Seeland het die Verenigde Koninkryk vir ’n reeks van 30 wedstryde in 1935–36 weer besoek, waarvan hulle slegs drie wedstryde, waaronder twee toetswedstryde, verloor het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/81 |title=1935/36 New Zealand tour to UK, Ireland and Canada |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In een van die nederlae het Prins Alexander Obolensky twee skitterende drieë gedruk om Engeland met 13–0 te laat wen, waarmee hulle hul eerste oorwinning oor die All Blacks aangeteken het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/suffolk/7813726.stm |title=Statue for rugby's Russian prince |publisher=[[BBC]] |date=9 Januarie 2009 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1937 het Suid-Afrika ’n reeksoorwinning oor die All Blacks in Nieu-Seeland behaal. Die All Blacks het die eerste toetswedstryd gewen, maar die Springbokke het in die twee oorblywende toetswedstryde geseëvier. Vervolgens is die 1937-Springbokke as die beste span beskryf, wat “Nieu-Seeland ooit verlaat het”.<ref>{{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black: 100 Years of All Black Test Rugby |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett Publishers |location=Auckland |year=2003 |isbn=1-86958-937-8 |pages=[https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp/page/192 192]}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbymuseum.co.nz/asp/container_pages/normal_menu/rmArticle.asp?IDID=152 |title=THE 1956 SPRINGBOK TOUR |publisher=New Zealand Rugby Museum |accessdate=5 Junie 2012 |archive-url=https://archive.today/20120605005815/http://www.rugbymuseum.co.nz/asp/container_pages/normal_menu/rmArticle.asp?IDID=152 |archive-date=5 Junie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> === Naoorlogse tydperk === [[Lêer:1971 All Blacks.jpg|duimnael|Die All Blacks voor die derde toetswedstryd tydens die Britse Leeus-toer in 1971]] In 1949 het die Nieu-Seelandse beheerliggaam saam met sy [[Rugby Australia|Australiese]] en [[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrikaanse]] eweknieë volle lede geword van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) wat voorheen slegs uit verteenwoordigers van [[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]], [[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]], [[Skotse Rugbyunie|Skotland]] en [[Walliese Rugbyunie|Wallis]] bestaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyfootballhistory.com/timeline1940s.htm |title=Historical Rugby Milestones 1940s |publisher=rugbyfootballhistory.com |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die All Blacks sou eers in dieselfde jaar, ná die einde van die [[Tweede Wêreldoorlog]], weer teen Suid-Afrika speel toe hulle die land met Fred Allen as kaptein besoek het. ’n Berugte All Blacks-rekord is tydens dié besoek opgestel — die All Blacks se nederlaag in twee toetswedstryde op een dag. Gelyktydig het die Wallabies ’n toer na Nieu-Seeland onderneem, omdat die Māorispelers as gevolg van die Apartheidpolitik nie vir die wedstryde teen die Springbokke gekies is nie en saam met reserwespelers ’n tweede span gevorm het. Vervolgens het die Springbokke slegs teen ''Pākehā'' (Nieu-Seelanders met ’n Europese afkoms) gespeel.<ref>{{en}} {{cite book |author=Max Howell |title=Born to Lead: Wallaby Test Captains |publisher=Celebrity Books |location=North Harbour |year=2005 |isbn=1-877252-18-2 |pages=128}}</ref> Die beperking vir nieblanke spelers was tot die 1970-toer in werking, toe vier spelers met ’n Māori- en ’n Samoaanse herkoms as “eerblankes” na Suid-Afrika kon gaan.<ref>{{en}} {{cite book |author=Malcolm Mulholland |title=Beneath the Maori Moon: An Illustrated History of Maori Rugby |publisher=Huia Publishers |location=Wellington |year=2009 |isbn=978-1-86969-305-3 |pages=164–165}}</ref> Op die middag van 3 September (Nieu-Seelandse tyd) is die All Blacks onder kaptein J. B. (Johnny) Smith in Wellington deur Australië met 11–6 verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/105 |title=1949 Australia tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Dieselfde middag in Suid-Afrika (Suid-Afrikaanse tyd) het die All Blacks onder kaptein Ron Elvidge (Allen was beseer) met 3–9 teen die Springbokke in [[Durban]] verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/103 |title=1949 New Zealand tour to South Africa |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die All Blacks in Nieu-Seeland het ook hulle tweede toets met 16–9 verloor, wat dit vir Australië moontlik gemaak het om die Bledisloebeker vir die eerste keer te wen. Alhoewel elke wedstryd ’n taai stryd was, het die All Blacks die reeks met 0–4 verloor, tot op hede ’n negatiewe rekord vir die All Blacks.<ref>{{en}} {{cite book |author=Winston McCarthy |title=Haka! The All Blacks Story |url=https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins |publisher=Pelham Books |location=London |year=1968 |isbn=978-0-7207-0206-4 |pages=[https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins/page/207 207]}}</ref> Sedertdien staan die jaar 1949 vir die All Blacks as “verskriklike jaar” bekend, aangesien hulle hul ses toetswedstryde dié jaar verloor het. Die NSRVU het vervolgens daarop besluit om hul kragte saam te snoer en voortaan geen tweede span gelyktydig te laat speel nie.<ref>{{en}} {{cite book |author=Winston McCarthy |title=Haka! The All Blacks Story |url=https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins |publisher=Pelham Books |location=Londen |year=1968 |isbn=978-0-7207-0206-4 |pages=[https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins/page/217 217]–218}}</ref> Die Britse Leeus het in 1950 na Nieu-Seeland getoer, maar drie van die vier toetswedstryde teen die All Blacks verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/1950-australia-new-zealand/ |title=1950 Australia & New Zealand |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die twee reeksnederlae teen Suid-Afrika het beteken dat die Springbokke se 1956-besoek aan Nieu-Seeland met groot afwagting ingewag is. Die All Blacks se kaptein was Bob Duff en die [[afrigter]] Bob Stuart. Die 3–1-reeksoorwinning was die eerste oor die Springbokke en ook die Springbokke se eerste reeksnederlaag teen enige teenstander.<ref>{{en}} {{cite book |author=Grant Harding, David Williams |title=The Toughest of Them All: New Zealand and South Africa, the Struggle for Rugby Supremacy |publisher=Penguin Books |location=Auckland/New York |year=2000 |isbn=0-14-029577-1 |pages=52–53}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/130 |title=1956 South Africa tour to Australasia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens dié reeks het die All Blacks Don Clarke en Kevin Skinner vir die laaste twee toetswedstryde benoem om die oorwinning te help verseker.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbymuseum.co.nz/asp/container_pages/normal_menu/rmArticle.asp?IDID=152 |title=THE 1956 SPRINGBOK TOUR |publisher=New Zealand Rugby Museum |accessdate=5 Junie 2012 |archive-url=https://archive.today/20120605005815/http://www.rugbymuseum.co.nz/asp/container_pages/normal_menu/rmArticle.asp?IDID=152 |archive-date=5 Junie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Skinner is ingesluit om die Springbokstutte “uit te sorteer” terwyl Don Clark weens sy doelskopvermoeë vervolgens bekend sou staan as “The Boot”.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://stats.allblacks.com/all-players/profile/Kevin-Skinner-AB-491 |title=Kevin Skinner |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzhalloffame.co.nz/New-Zealand-Sports-Hall-of-Fame-Inductees/C/Don-Clarke |title=Don Clarke (1933–2002) |publisher=New Zealand Hall of Fame |accessdate=7 Maart 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260307082410/https://www.nzhalloffame.co.nz/New-Zealand-Sports-Hall-of-Fame-Inductees/C/Don-Clarke |archive-date=7 Maart 2026 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die All Blacks se 3–1 reeksoorwinning oor die Leeus in 1959 het ’n dominante tydperk van All Black-rugby ingelui.<ref>{{en}} {{cite book |author=Winston McCarthy |title=Haka! The All Blacks Story |url=https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins |publisher=Pelham Books |location=Londen |year=1968 |isbn=978-0-7207-0206-4 |pages=[https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins/page/267 267]–272}}</ref> Dit is opgevolg deur ’n 1963–64-toer na die Verenigde Koninkryk, gelei deur Wilson Whineray, wat baie naby aan ’n Grand Slam gekom het maar daarvan ontneem is deur ’n puntelose gelykopuitslag teen Skotland.<ref name="GrandSlamAttempts">{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=10357266 |title=Beach beckons as All Blacks celebrate history |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=27 November 2005 |accessdate=30 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930014500/http://www.nzherald.co.nz/event/story.cfm?c_id=1500971&ObjectID=10357266 |archive-date=30 September 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die enigste nederlaag op die toer was teen Newport RFC wat die All Blacks op 30 Oktober 1963 met 3–0 by Rodney Parade, Newport, geklop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.historyofnewport.co.uk/games/games.php?id=000018 |title=New Zealand, 30 October 1963 |work=History of Newport |publisher=Newport RFC |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Later sou die 1967-span drie toetswedstryde wen, maar hulle kon nie teen Ierland speel nie as gevolg van ’n [[bek-en-klouseer]]-bedreiging, waarvolgens die All Blacks die Grand Slam nie meer kon aanteken nie.<ref name="GrandSlamAttempts" /> Die toer het deel gevorm van die All Blacks se langste segetog tussen 1965 en 1970 waartydens hulle 17 toetsoorwinnings behaal het;<ref>{{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black: 100 Years of All Black Test Rugby |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett Publishers |location=Auckland |year=2003 |isbn=1-86958-937-8 |pages=[https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp/page/269 269]}}</ref> dié rekord is in 1998 deur die Springbokke geëwenaar en in 2010 deur Litaue verbeter.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=10640778 |title=Lithuania sets rugby record |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=25 April 2010 |accessdate=9 Maart 2026}} {{dooie skakel}}</ref> Alhoewel die 1966-Leeus tydens hulle Nieu-Seelandse toer met 4–0 verslaan is, is die geluk vyf jaar later omgekeer toe die 1971-Leeus, onder die kapteinskap van die Wallieser John Dawes, die All Blacks in ’n toetsreeks met 2–1 (met een gelykop) verslaan het wat tot op hede steeds die Leeus se enigste reeksoorwinning oor Nieu-Seeland is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/1966-australia-new-zealand/ |title=1966 Australia & New Zealand |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/1971-australia-new-zealand/ |title=1971 Australia & New Zealand |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1972/73 het die All Blacks ’n Europatoer van 32 wedstryde aangepak. Die 1972/3-besoekers aan die Britse Eilande het as gevolg van ’n gelykopuitslag teen Ierland net-net nie daarin geslaag om ’n Grand Slam te behaal nie.<ref name="GrandSlamAttempts" /> Die toer is ook noemenswaardig vir die huistoe stuur van die stut Keith Murdoch wat na bewering tydens feesvieringe ná die oorwinning oor Wallis betrokke was by ’n kroeggeveg in ’n [[Cardiff]]hotel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/all-blacks/news/article.cfm?c_id=116&objectid=10348988 |title=Disgraced All Black 'heroic' in dignified silence |publisher=[[The New Zealand Herald]] |author=Robert Lowe |date=7 Oktober 2005 |accessdate=9 Maart 2026}} {{dooie skakel}}</ref> === Omstrede toere === [[Lêer:AllblacksItalia1980.jpg|duimnael|Die All Blacks teen Italië in 1980]] [[Lêer:1981-springbok-tour-auckland-entry-to-ground.jpg|duimnael|[[Polisie]] buite [[Edenparkstadion|Edenpark]] voor ’n All Blacks-wedstryd tydens die Springbok-toer in 1981]] [[Lêer:Argentina vs all blacks reid running.jpg|duimnael|Die All Blacks speel teen Argentinië tydens hul 1985-toer]] Uit ’n sportiewe oogpunt was die uit 24 wedstryde bestaande All Blacks se 1976-toer na Suid-Afrika minder suksesvol: Die All Blacks het drie wedstryde teen provinsiale spanne en ook drie van hul vier toetswedstryde teen die Springbokke verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/272 |title=1976 New Zealand tour to South Africa |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Dié toer na Suid-Afrika het veral tot politieke opslae gelei. Weens die Suid-Afrikaanse apartheidsbeleid het baie Māori geweier om in Suid-Afrika te speel. Van die begin van die 1960’s af is met openbare proteste en politieke druk probeer om die NSRVU te oortuig, om óf hoegenaamd geen Māori te keur nie óf toere na Suid-Afrika nie te onderneem nie. Terwyl die eerste minister Norman Kirk in 1973 ’n toer van die All Blacks na Suid-Afrika verbied het, het sy opvolger Robert Muldoon in 1976 egter sy toestemming vir ’n toer van die All Blacks na Suid-Afrika gegee.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10392040 |title=It's time to close the final chapter |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=19 Julie 2006 |accessdate=7 Junie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200607180030/https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10392040 |archive-date=7 Junie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Nadat die span ondanks skerp proteste na Suid-Afrika vertrek het, het ’n aantal Afrikalande die uitsluiting van Nieu-Seeland van die [[Olimpiese Somerspele 1976]] geëis. Die [[Internasionale Olimpiese Komitee]] het egter nie gereageer nie aangesien rugby destyds nie ’n Olimpiese sportsoort was nie. Vervolgens het 28 oorwegend Afrikalande die Olimpiese Spele in [[Montreal]] geboikot.<ref>{{en}} {{cite book |author=Volker Kluge |title=Olympische Sommerspiele – Die Chronik III |publisher=Sportverlag |location=Berlyn |year=2000 |isbn=3-328-00741-5 |pages=450–451}}</ref> Die All Blacks kon weereens nie daarin slaag om ’n toetsreeks in Suid-Afrika te wen nie en het dit eers in 1996, ná die einde van [[Apartheid]], reggekry. Die 1976-toer het bygedra tot die Gleneagles-ooreenkoms wat deur die Staatshoofde van die [[Britse Statebond]] in 1977 goedgekeur is en enige sportiewe verbintenis met Suid-Afrika verbied het.<ref name="Gleneagles">{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1981-springbok-tour/gleneagles-agreement |title=From Montreal to Gleneagles |work=New Zealand History |publisher=Minister van Kultuur en Erfenis |date=11 April 2014 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1977 het Nieu-Seeland die toetsreeks teen die Britse Leeus ná drie naelskraapse oorwinnings en ’n ewe naelskraapse nederlaag beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/1977-new-zealand/ |title=1977 New Zealand |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> ’n Jaar later het Graham Mourie die All Blacks aangevoer tydens hulle eerste Grand Slam wat met ’n 13–12-oorwinning oor Wallis beklink is. Die wedstryd het tot groot omstredenheid gelei nadat die All Blacks gewen het as gevolg van ’n strafskop laat in die wedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=10541667 |title=Rugby's 10 worst refereeing howlers |publisher=[[The New Zealand Herald]] |author=Steve Deane |date=7 November 2008 |accessdate=23 Oktober 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023101148/https://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=10541667 |archive-date=23 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die slot Andy Haden het in ’n poging om die strafskop te bekom uit die lynstaan geduik; die strafskop wat deur die skeidsregter Roger Quittenton toegeken is, was egter teen Wallis se slot Geoff Wheel wat van die skouer van Frank Oliver afgespring het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.tiscali.co.uk/news/newswire.php/news/reuters/2005/11/24/sport/mouriehasmixedemotionsoverhadendive.html |title=Mourie has mixed emotions over Haden dive |publisher=tiscali.co.uk |date=24 November 2005 |author=John Mehaffey |accessdate=12 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071012004557/http://tiscali.co.uk/news/newswire.php/news/reuters/2005/11/24/sport/mouriehasmixedemotionsoverhadendive.html |archive-date=12 Oktober 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die All Blacks se enigste nederlaag tydens die toer was die berugte 0–12-nederlaag teen die Ierse provinsie [[Munster Rugby|Munster]] op Thomond Park.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/observer/osm/story/0,,678170,00.html |title=The 10 greatest shocks in sport's history |publisher=[[The Guardian]] |author=Oliver Irish |date=7 April 2002 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die nederlaag het bekendheid verwerf deur die toneelstuk “Alone it Stands” deur John Breen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://nbr.co.nz/smythe/2005/04/alone-it-stands-at-court-theatre.html |title=Alone It Stands – at Court Theatre |publisher=nbr.co.nz/smythe |author=John Smythe |date=1 April 2004 |accessdate=17 Augustus 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050817144751/http://nbr.co.nz/smythe/2005/04/alone-it-stands-at-court-theatre.html |archive-date=17 Augustus 2005 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://culturevulture.net/theater/alone-it-stands-john-breen/ |title=Alone It Stands – John Breen |publisher=Culture Vulture |date=6 Junie 2001 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die 1981-Springbokrugbytoer na Nieu-Seeland het gelei tot betogings teen Suid-Afrika se apartheidsbeleid<ref name="1981wairarapa">{{en}} {{cite web |url=http://wairarapa.co.nz/times-age/weekly/2001/springboks_tour.html |title=Dark days of thunder – when a free nation confronted apartheid in sport |publisher=wairarapa.co.nz |author=Sharpe Marty |date=25 Augustus 2001 |accessdate=17 Februarie 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060217223452/http://wairarapa.co.nz/times-age/weekly/2001/springboks_tour.html |archive-date=17 Februarie 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> op ’n skaal wat sedert die 1951-waterfrontdispuut nie in Nieu-Seeland gesien is nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.nzhistory.net.nz/culture/springbok-tour |title=A country divided |work=New Zealand History |publisher=Ministerie van Kultuur en Erfenis |accessdate=24 Oktober 2012 |author=Steve Watters |archive-url=https://www.webcitation.org/6Ber9dKmf?url=http://www.nzhistory.net.nz/culture/1981-springbok-tour |archive-date=24 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die NSRVU het die Springbokke na Nieu-Seeland uitgenooi omdat die [[Robert Muldoon|Muldoon]]-regering geweier het om politiek en sport te meng.<ref name="Gleneagles" /> Reeds voor die begin van die toer is dié besluit skerp gekritiseer. Baie het dit as ondersteuning van ’n blanke oorheersing in Suid-Afrika beskou, terwyl ander na die gespanne verhoudings met die Māori tuis verwys het. Vanaf einde Julie tot middel September het die Suid-Afrikaners 17 wedstryde in Nieu-Seeland, waaronder drie toetswedstryde teen die All Blacks, gespeel. Alhoewel die All Blacks die toetsreeks gewen het, is twee van die toer se provinsiale wedstryde gekanselleer. Die wedstryde het groot skare gelok, maar die hele toer is gekenmerk deur geweld en betogings. In [[Hamilton, Nieu-Seeland|Hamilton]] het 350 betogers die versperrings verwyder, die speelveld ingestorm en ’n kansellasie van die wedstryd afgedwing.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/media/video/game-cancelled-in-hamilton |title=Game cancelled in Hamilton, 1981 Springbok tour |work=New Zealand History |publisher=Ministerie van Kultuur en Erfenis |date=4 Julie 2006 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In [[Timaru]] moes ook ’n wedstryd afgelas word en Wellington het herhaaldelike straatgevegte gesien. Gedurende die laaste wedstryd in [[Auckland]] is uit ’n laag vlieënde vliegtuig meelsakke, pamflette en ’n plakkaat wat [[Steve Biko]] gehuldig het op die speelveld in [[Edenparkstadion|Edenpark]] neergegooi.<ref name="Tour Diary">{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1981-springbok-tour/tour-diary |title='A war played out twice a week' |work=New Zealand History |publisher=Ministerie van Kultuur en Erfenis |author=Steve Watters |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die toer het die land onrus deurgemaak en die toer het ’n beduidende impak op die Nieu-Seelandse samelewing gehad.<ref name="1981wairarapa" /><ref name="Tour Diary" /><ref name="TurningPoint">{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10390269 |title=Protests a turning point in the history of New Zealand |publisher=[[The New Zealand Herald]] |author=Ruth Hill |date=8 Julie 2006 |accessdate=29 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929121654/http://www.nzherald.co.nz/section/4/story.cfm?c_id=4&ObjectID=10390269 |archive-date=29 September 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens die Britse Leeus se 1983-toer na Nieu-Seeland het die Britte se verouderde rugby teenoor die Nieu-Seelandse s’n duidelik na vore getree en die besoekers het die toetsreeks met 0–4 verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com/rugby/story/_/id/19176624/the-1983-lions-tour-new-zealand-which-began-hope-ended-calamity |title=The 1983 Lions tour of New Zealand which began in hope but ended in calamity |publisher=ESPNscrum |author=Huw Richards |date=21 April 2017 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die 6–38-nederlaag in die vierde toetswedstryd is die ergste in dié tyd vir die Britse Leeuse teen ’n nasionale span.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.scotsman.com/sport/rugby-union/on-this-day-1983-lions-suffer-worst-ever-defeat-2915410 |title=On this day 1983: Lions suffer worst ever defeat |publisher=The Scotsman |author=Duncan Smith |date=16 Julie 2020 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 1985 het, te midde van ondersteuning en teenkanting in die land, voorbereidings vir ’n beplande All Black-toer na Suid-Afrika plaasgevind. ’n Toerspan is gekies en sou oor vyf dae na Suid-Afrika vertrek toe die hooggeregshof in Nieu-Seeland op 21 Junie 1985 ’n interdik toegestaan het om die toer te stop. Die regters het beslis dat die toer nie in die grondwetlike belang van die Nieu-Seelandse Rugbyvoetbalunie ten einde van die bevordering van die spel was nie.<ref name="TurningPoint" /><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.austlii.edu.au/nz/journals/VUWLRev/1999/32.html |title=Fictions in the thought of Sir John Salmond |publisher=Victoria University of Wellington Law Review |date=1999 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nieu-Seeland se eerste minister, David Lange, het verklaar dat die span nie as verteenwoordigers van die Nieu-Seelandse Rugbyvoetbalunie kon toer nie maar dat spelers as “indiwidue” kon gaan. Spelers het ’n private toer gereël, maar dié is ook afgelas en ’n toer na Argentinië is pleks van die toer na Suid-Afrika gereël. Beide in Suid-Afrika en Nieu-Seeland was daar mense wat steeds ’n toer van Nieu-Seeland na Suid-Afrika sou ondersteun het. ’n Toer deur ’n span wat as die Kavaliers bekend gestaan het, het in 1986 plaasgevind deur ’n span wat 28 van die 30 spelers wat vir die 1985-All Blacks-toer gekies is, ingesluit het. Dié toer is egter nie deur die NSRVU goedgekeur nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbymuseum.co.nz/ABProfilee.asp?level1=All_Blacks&Level2=ABC&IDID=289 |title=Bernie Fraser |publisher=New Zealand Rugby Museum |author=Bob Luxford |accessdate=24 Oktober 2012 |archive-url=https://www.webcitation.org/6BerCy1qE?url=http://www.rugbymuseum.co.nz/ABProfilee.asp?level1=All_Blacks |archive-date=24 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.dnzb.govt.nz/dnzb/default.asp?Find_Quick.asp?PersonEssay=5B31 |title=Blazey, Cecil Albert 1909–1998 |publisher=Dictionary of New Zealand Biography |author=Julia Millen |date=7 April 2006 |accessdate=24 Oktober 2012 |archive-url=https://www.webcitation.org/6BerF93Rm?url=http://www.teara.govt.nz/en/biographies/5b31/1 |archive-date=24 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die spelers wat aan die toer deelgeneem het is deur die NSRVU verban ná hulle terugkeer na Nieu-Seeland.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rfu.com/microsites/museum/index.cfm?fuseaction=faqs.chronology |title=Rugby Chronology |publisher=[[Engelse Rugbyvoetbalunie|Rugbyvoetbalunie]] |accessdate=7 Augustus 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070807065328/http://www.rfu.com/microsites/museum/index.cfm?fuseaction=faqs.chronology |archive-date=7 Augustus 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref name="tour1985">{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/media/photo/cavaliers-rugby-tour-1986 |title=Cavaliers rugby tour, 1986 |work=New Zealand History |publisher=Ministerie van Kultuur en Erfenis |date=12 Junie 2014 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die Kavaliers het twaalf wedstryde in Suid-Afrika gespeel, waaronder vier wat as “toetswedstryde” bestempel is. Die Springbokke het die eerste, derde en vierde toetswedstryde gewen en die rebelle kon nie die droom om die Springbokke in Suid-Afrika te klop verwesenlik nie. Die Geel Bladsye het die toer met R2,5 miljoen geborg wat beskryf is as die grootste rugbyborgskap in Suid-Afrika tot op daardie stadium. Gerugte het die rondte gedoen dat die spelers betaal is, op ’n stadium toe rugby nog streng ’n amateursport was.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbymuseum.co.nz/asp/container_pages/normal_menu/rmArticle.asp?IDID=154 |title=The 1986 Cavaliers Tour |publisher=New Zealand Rugby Museum |accessdate=26 Augustus 2007}} {{dooie skakel}}</ref> Die Kavalierstoer het die All Blacks se voorbereiding op die eerste [[rugbywêreldbeker]]toernooi in [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] ietwat ontwrig. Die rebelle is baie lig gestraf en is slegs vir twee toetswedstryde geskors. Lede van die Kavaliers het maklik gemeng met hul tydelike plaasvervangers, die sogenaamde ‘Baby Blacks’. Die Kavaliers se beproewing op die Suid-Afrikaanse Hoëveld het waarskynlik bygedra tot die All Blacks se oorwinning tydens die eerste wêreldbeker. Meer as die helfte van die span wat Frankryk in die eindstryd geklop het, was voormalige Kavaliers.<ref name="tour1985" /><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.nzhistory.net.nz/media/photo/cavaliers-rugby-tour-1985 |title=The 'Cavaliers' and the 1987 rugby world cup |work=New Zealand History |publisher=Ministerie van Kultuur en Erfenis |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Eers in 1992, ná die apartheidsera, het weer toetswedstryde tussen Nieu-Seeland en Suid-Afrika plaasgevind. === Vroeë wêreldbekertoernooie === [[Lêer:Webb Ellis Cup.jpg|duimnael|upright|Die [[Webb Ellis-beker]] is op die spel tydens rugbywêreldbekertoernooie]] Die Nieu-Seelandse en Australiese rugbyunies was toonaangewend by die invoering van die [[rugbywêreldbeker]]toernooi, waarvolgens beide Nieu-Seeland en Australië die eerste [[Rugbywêreldbeker 1987]] aangebied het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1987-rugby-world-cup/the-world-cup-is-born |title=1987 Rugby World Cup: The long road to the cup |publisher=New Zealand History |date=2021 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die All Blacks het aan hul status as algehele gunstelinge voldoen. Ná drie maklike oorwinnings tydens die groepfase oor [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]], [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]] en [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]] het hulle Skotland in die kwarteindstryd en Wallis in die halfeindstryd verslaan. In die eindstryd op [[Edenparkstadion|Edenpark]] in [[Auckland]] het hulle [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] met 29–9 geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1987/overview |title=Rugby World Cup 1987: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nieu-Seeland het slegs 52 punte afgestaan en 43 drieë gedruk.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbymuseum.co.nz/toursbreak.asp?level1=All_Black_Tests&Level2=ABC&IDID=103 |title=World Cup in New Zealand and Australia |publisher=New Zealand Rugby Museum |accessdate=24 Oktober 2012 |archive-url=https://www.webcitation.org/6BerL29Xf?url=http://www.rugbymuseum.co.nz/toursbreak.asp?level1=All_Black_Tests |archive-date=24 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref name="ruwc">{{en}} {{cite web |url=http://stats.allblacks.com/asp/rwc.asp |title=Match Centre – All Blacks at the Rugby World Cup |publisher=All Blacks |accessdate=7 Oktober 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241007093603/http://stats.allblacks.com/asp/rwc.asp |archive-date=7 Oktober 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die All Blacks se meerderwaardigheid was ook tydens die 1988-toer na Australië duidelik, toe hulle onoorwonne gebly het (twaalf oorwinnings en een gelykop).<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/468 |title=1988 New Zealand tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die jaar 1989 het nog beter verloop, toe die All Blacks al hul 19 wedstryde gewen het (waaronder sewe toetswedstryde). In Augustus 1990 is hulle vir die eerste keer in vier jaar deur die Wallabies verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/513 |title=1990 Australia tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Voor die [[Rugbywêreldbeker 1991]] was die All Blacks ’n verouderde span wat deur Alex Wyllie en John Hart saam afgerig is.<ref>{{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black: 100 Years of All Black Test Rugby |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett Publishers |location=Auckland |year=2003 |isbn=1-86958-937-8 |pages=[https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp/page/227 227]}}</ref> Hulle het gesukkel tydens die groepwedstryde teen Engeland, die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] en Italië, maar het daarin geslaag om hulle kwarteindstryd teen [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] te wen.<ref>{{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black: 100 Years of All Black Test Rugby |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett Publishers |location=Auckland |year=2003 |isbn=1-86958-937-8 |pages=[https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp/page/228 228]}}</ref> Daarna is hulle deur die latere kampioen Australië met 16–6 in die halfeindstryd op Lansdowne Road in Dublin geklop. In die klein finale om die derde plek het hulle Skotland verslaan.<ref name="ruwc" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1991/overview |title=Rugby World Cup 1991: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Kort ná die toernooi het baie spelers en die afrigter, Wyllie, wat ’n 86%-wentempo in 29 toetse behaal het, uitgetree.<ref name="Palenski290">{{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black: 100 Years of All Black Test Rugby |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett Publishers |location=Auckland |year=2003 |isbn=1-86958-937-8 |pages=[https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp/page/290 290]}}</ref> Die aansienlik jonger span het aanvanklik nie op die gewone hoë vlak gespeel nie. Terwyl die All Blacks in 1993 die toetsreeks teen die Britse Leeus met 2–1 beklink het, het hulle ’n jaar later twee tuiswedstryde agtereenvolgens teen Frankryk verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/1993-new-zealand/ |title=1993 New Zealand |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/590 |title=1994 France tour to Canada and New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Daarna het die All Blacks die eerste toetsreeks teen Suid-Afrika ná die einde van apartheid met twee oorwinnings en een gelykopuitslag beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/593 |title=1994 South Africa tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Laurie Mains het in 1992 Wyllie vervang en opdrag gekry om die span op die [[Rugbywêreldbeker 1995]] in Suid-Afrika voor te berei. Die All Blacks was weereens die gunstelinge om die toernooi te wen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://worldcupweb.com/WCrugby/donews.asp?ID=1634 |title=All set for World Cup semis |publisher=worldcupweb.com |date=14 November 2003 |accessdate=11 November 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061111001951/http://www.worldcupweb.com/WCrugby/donews.asp?ID=1634 |archive-date=11 November 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Hulle het hulle status as gunstelinge onderstreep toe hulle Ierland en Wallis tydens die groepfase verslaan het. [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] is met 145–17 verslaan, hulle hoogste oorwinning in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/history/3090865.stm |title=World Cup records |publisher=[[BBC]] |date=26 September 2003 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Hulle het voortgegaan, toe ’n jong [[Jonah Lomu]] vier drieë teen Engeland gedruk het in die All Blacks se 45–29 halfeindstrydoorwinning.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbymuseum.co.nz/ABProfilee.asp?level1=All_Blacks&Level2=ABC&IDID=506 |title=Jonah Tali Lomu |publisher=New Zealand Rugby Museum |author=Lindsay Knight |accessdate=14 Maart 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070314224022/http://www.rugbymuseum.co.nz/ABProfilee.asp?level1=All_Blacks&Level2=ABC&IDID=506 |archive-date=14 Maart 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die All Blacks sou egter op die ou einde in die eindstryd teen die gasheer in hulle eerste wêreldbekertoernooi in ekstra tyd verloor toe die Spingboklosskakel [[Joel Stransky]] die beker met ’n skepskop beklink het.<ref name="ruwc" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1995/overview |title=Rugby World Cup 1995: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die All Blacks is skynbaar deur ’n onheilspellende voedselvergiftiging van die vorige dag geteister. Tot vandag toe bestaan samesweringsteorië, waarvolgens Suid-Afrikaanse Rugbyamptenare of ’n kelnerin genaamd “Suzie” ’n stof in die All Blacks se ete sou gemeng het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/observer/osm/story/0,,1251765,00.html |title=OSM's sporting plaque |publisher=[[The Guardian]] |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.independent.co.uk/news/rugby-players-food-may-have-been-spiked-1353245.html |title=Rugby players' food may have been spiked |publisher=[[The Independent]] |date=20 November 1996 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyheaven.smh.com.au/articles/2003/08/11/1060588317125.html |title=Suzie never existed |publisher=Rugby Heaven |accessdate=4 Desember 2003 |archive-url=https://web.archive.org/web/20031204033730/http://www.rugbyheaven.smh.com.au/articles/2003/08/11/1060588317125.html |archive-date=4 Desember 2003 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugby.com.au/news/springboks_poisoned_at_1995_cup:_luyt,12170.html |title=Springboks poisoned at 1995 Cup: Luyt |publisher=[[Rugby Australia]] |date=30 Oktober 2003 |accessdate=27 Augustus 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060827222052/http://rugby.com.au/news/springboks_poisoned_at_1995_cup:_luyt,12170.html |archive-date=27 Augustus 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/history/2960348.stm |title=1995: Party time for SA |publisher=[[BBC]] |date=24 September 2003 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> === Begin van die professionele tydperk === [[Lêer:France All Blacks 16-11-2002.jpg|duimnael|Frankryk huisves die All Blacks op die [[Stade de France]], [[Saint-Denis]], 2002]] Om die toenemende oorskakeling van goeie spelers na finansieel gevestigde [[rugby league]]-spanne teen te werk het die Internasionale Rugbyvoetbalraad in Augustus 1995 besluit om van rugby ’n professionele sport te maak. In dieselfde jaar het die beheerliggame van Suid-Afrika, Nieu-Seeland en Australië die konsortium SANZAR gestig om televisie-uitsaairegte vir twee nuwe kompetisies te verkoop, die internasionale kompetisie Super 12 (nou [[Superrugby]]) en die Drienasiesreeks van die nasionale spanne (nou [[Die Rugbykampioenskap]]).<ref>{{en}} {{cite book |author=Bob Howitt |title=SANZAR Saga: Ten Years of Super 12 and Tri-Nations Rugby |publisher=HarperCollins Publishers |location=New York |year=2005 |isbn=1-86950-566-2 |pages=7}}</ref> Aangesien die nuwe toernooie min plek vir maandelange oorsese toere gelaat het, het hierdie tradisie uit die amateurtydperk vinnig tot ’n einde gekom (met uitsondering van die vierjaarlikse Leeustoere). Die eerste Drienasiesreeks is in [[1996-Drienasiesreeks|1996]] gehou met die All Blacks wat al vier toetswedstryde gewen het om die trofee in te palm.<ref>{{en}} {{cite book |author=Bob Howitt |title=SANZAR Saga: Ten Years of Super 12 and Tri-Nations Rugby |publisher=HarperCollins Publishers |location=New York |year=2005 |isbn=1-86950-566-2 |pages=170}}</ref> Op die 1996-Drienasiesoorwinning het nog ’n historiese mylpaal gevolg: Tydens die daaropvolgende toetsreeks in Suid-Afrika het die All Blacks onder die nuwe afrigter, John Hart, en hul kaptein Sean Fitzpatrick vir die eerste keer daarin geslaag om ’n toetsreeks in Suid-Afrika te beklink.<ref name="PalenskiSA1996">{{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black: 100 Years of All Black Test Rugby |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett Publishers |location=Auckland |year=2003 |isbn=1-86958-937-8 |pages=[https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp/page/206 206]}}</ref> Fitzpatrick het die reeksoorwinning hoër geag as Nieu-Seeland se 1987-wêreldbekeroorwinning, waaraan hy ook deelgeneem het.<ref name="PalenskiSA1996" /> Die volgende twee seisoene het gemengde resultate vir die All Blacks opgelewer: hulle het tydens die [[1997-Drienasiesreeks]] al hul wedstryde gewen en die titel suksesvol verdedig, maar in [[1998-Drienasiesreeks|1998]] sou hulle al hul vier toetse van die reeks verloor.<ref>{{en}} {{cite book |author=Bob Howitt |title=SANZAR Saga: Ten Years of Super 12 and Tri-Nations Rugby |publisher=HarperCollins Publishers |location=New York |year=2005 |isbn=1-86950-566-2 |pages=185}}</ref> Dit sou ook die eerste keer sedert 1949 wees dat hulle vier keer aanmekaar verloor het.<ref>{{en}} {{cite book |author=Bob Howitt |title=SANZAR Saga: Ten Years of Super 12 and Tri-Nations Rugby |publisher=HarperCollins Publishers |location=New York |year=2005 |isbn=1-86950-566-2 |pages=199}}</ref> Op 28 Augustus 1999 het hulle hul ergste toetsnederlaag in dié tyd gely, toe hulle met 7–28 teen Australië in [[Sydney]] verloor het.<ref name="palenski233">{{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black: 100 Years of All Black Test Rugby |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett Publishers |location=Auckland |year=2003 |isbn=1-86958-937-8 |pages=[https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp/page/233 233]}}</ref> Die All Blacks het tydens die [[Rugbywêreldbeker 1999]] een maand later herstel en hulle groep gedomineer, deur onder andere Engeland met 30–16 op [[Twickenham-stadion|Twickenham]] te verslaan; hulle het ook [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] en Italië heeltemal oorheers. In die kwarteindstryd het hulle Skotland met 30–18 geklop om in die halfeindstryd teen Frankryk op Twickenham te staan te kom. Die All Blacks het teen halftyd met 17–10 voorgeloop,<ref name="palenski233" /> maar in die tweede helfte het Frankryk skitterende rugby gespeel waarvoor die All Blacks geen antwoord gehad het nie en Frankryk het uiteindelik met 43–31 gewen.<ref name="palenski233" /> In die klein finale om die derde plek is die All Blacks deur die Springbokke verslaan.<ref name="ruwc" /><ref name="palenski233" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1999/overview |title=Rugby World Cup 1999: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Hart het daarna as afrigter bedank en is met twee mede-afrigters, Wayne Smith en Tony Gilbert, vervang. In 2000 was die Nieu-Seelandse beheerliggaam een van die stigterslede van die vastelandse beheerliggaam Vereniging van Oseaniese Rugbyunies (''Federation of Oceania Rugby Unions'', FORU; nou [[Oseanië Rugby]], OR).<ref name="islands" /> Onder Smith en Gilbert het die All Blacks tweede gekom tydens die [[2000-Drienasiesreeks|2000]]- en [[2001-Drienasiesreeks|2001]]-Drienasiestoernooie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2000 |title=2000 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2001 |title=2001 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Albei afrigters is op 3 Oktober 2001 met John Mitchell vervang, wat die All Blacks afgerig en gelei het tot Drienasiesoorwinnings in [[2002-Drienasiesreeks|2002]] en [[2003-Drienasiesreeks|2003]] en die herowering van die Bledisloebeker (wat sedert 1998 deur Australië gewen is) in 2003.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2002 |title=2002 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2003 |title=2003 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nadat hulle die 2003-Drienasiesreeks gewen het, het hulle die [[Rugbywêreldbeker 2003]] in Australië as een van die gunstelinge afgeskop en weereens hulle groep gedomineer met oorwinnings oor Italië, Kanada en Tonga voor hulle een van die strafste wedstryde van die toernooi teen Wallis gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/team_pages/wales/3234965.stm |title=Charvis bowed but proud |publisher=[[BBC]] |date=2 November 2003 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Hulle het dié keer ook daarin geslaag om Suid-Afrika in ’n wêreldbekerwedstryd te klop (met 29–9), maar die All Blacks is met 22–10 deur die verdedigende kampioen Australië in die halfeindstryd in Sydney verslaan. Nieu-Seeland het die klein finale om die derde plek teen Frankryk gewen.<ref name="ruwc" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2003/overview |title=Rugby World Cup 2003: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Mitchell is daarna deur die NSRVU afgedank en met Graham Henry vervang. === Beginnende oorheersing en tweede wêreldbekertitel === [[Lêer:British and Irish Lions scrum.jpg|duimnael|Losskrum tussen die Leeus en die All Blacks in 2005]] [[Lêer:2005 Tri Nations Series - All Blacks vs Wallabies.jpg|duimnael|Die All Blacks teen die Wallabies tydens die [[2005-Drienasiesreeks]]]] [[Lêer:Match NZ-Tonga.JPG|duimnael|Nieu-Seeland teen Tonga tydens die [[Rugbywêreldbeker 2011]]]] [[Lêer:All Blacks parade 2011 RWC (1).jpg|duimnael|Nieu-Seeland nadat hulle in 2011 as die wêreldkampioen gekroon is]] Henry se ampstermyn het begin met ’n dubbele oorwinning oor die wêreldkampioen Engeland in 2004. Die twee wedstryde se gesamentlike totaal was 72–15, met die All Blacks wat Engeland daarvan weerhou het om enige drieë te druk.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/778 |title=2004 England tour to Australasia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Ondanks die positiewe begin van Henry se ampstermyn was die [[2004-Drienasiesreeks]] ’n gemengde sukses met twee oorwinnings en twee nederlae. Die kompetisie was taaier as ooit tevore en die uitslag moes deur bonuspunte beslis word wat die All Blacks laaste geplaas het.<ref>Bonuspunte kon op twee manier verdien word: deur vier of meer drieë in ’n wedstryd te druk en deur met sewe punte of minder te verloor.</ref><ref>{{en}} {{cite book |author=Bob Howitt |title=SANZAR Saga: Ten Years of Super 12 and Tri-Nations Rugby |publisher=HarperCollins Publishers |location=New York |year=2005 |isbn=1-86950-566-2 |pages=289}}</ref> Die 2004-seisoen het op ’n hoë noot geëindig met die All Blacks wat in Europa gewen het, waaronder ’n 45–6-rekordoorwinning oor Frankryk.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2004/nov/28/rugbyunion.newzealandrugbyunionteam |title=Carter leads devastating dance of the All Blacks |publisher=[[The Guardian]] |author=Michael Streeter |date=28 November 2004 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 2005 was die Britse en Ierse Leeus op toer in Nieu-Seeland. Die All Blacks het die toetsreeks met 3–0 beklink, die [[2005-Drienasiesreeks]] gewen en die eerste Grand Slam sedert 1978 teen die spanne van die Britse Eilande aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/2005-new-zealand/ |title=2005 New Zealand |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2005 |title=2005 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2005/nov/27/rugbyunion.newzealandrugbyunionteam1 |title=Scots unable to derail Blacks' grand slam |publisher=[[The Guardian]] |author=Norman Harris |date=27 November 2005 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die All Blacks is deur die Internasionale Rugbyraad as “span van die jaar”, Graham Henry as “afrigter van die jaar” en [[Dan Carter]] as “speler van die jaar” aangewys.<ref name="World Rugby Awards" /> Die All Blacks se wenstreep het in die volgende jaar aangehou: In [[2006-Drienasiesreeks|2006]] het hulle die Drienasiesreeks weer verower deur die eerste vyf wedstryde te wen (drie teen Australië en twee teen Suid-Afrika).<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2006 |title=2006 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Hulle het egter hulle laaste wedstryd in die reeks teen Suid-Afrika verloor. Nieu-Seeland het sy einde-van-die-jaar-toer onoorwonne voltooi met rekordoorwinnings oor Engeland, Frankryk en Wallis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://iol.co.za/sport/rugby/2006-12-22-all-blacks-dominate-with-world-cup-looming/ |title=All Blacks dominate with World Cup looming |publisher=[[IOL]] |author=Foster Niumata |date=22 Desember 2006 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Weens hul uitstekende prestasies is die All Blacks in 2006 weer aangewys as die IRR se “span van die jaar” en die flank [[Richie McCaw]] as “speler van die jaar”.<ref name="World Rugby Awards" /> Daarbenewens is hulle as Laureus se “span van die jaar” en die vleuel [[Jonah Lomu]] as “terugkoms van die jaar” genomineer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2006 |title=Laureus World Sports Awards 2006 winners & nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2006 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 2007 is die All Blacks weer as Laureus se “span van die jaar” genomineer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2007 |title=Laureus World Sports Awards 2007 winners & nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2007 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die All Blacks se eerste [[2007-Drienasiesreeks|Drienasiestoets van 2007]] was teen die Springbokke in Durban waar hulle twee drieë in die laaste tien minute gedruk het om die wedstryd met 26–21 te wen. Die volgende week het die Wallabies die All Blacks teen alle verwagtinge op die [[Melbourne-krieketveld]] in [[Melbourne]] verslaan (met 20–15): die All Blacks se eerste nederlaag teen die Wallabies sedert 2004. Australië se nederlaag teen die Springbokke in Suid-Afrika en die All Blacks se 26–12-oorwinning oor Australië in die finale wedstryd in Auckland het egter meegebring dat die All Blacks ook die 2007-Drienasiesreeks en die Bledisloebeker gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyheaven.smh.com.au/articles/2007/07/21/1184560103146.html |title=Kick in the guts for Wallabies |publisher=rugby heaven |accessdate=7 Augustus 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070807124957/http://www.rugbyheaven.smh.com.au/articles/2007/07/21/1184560103146.html |archive-date=7 Augustus 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Ná hul oorwinning tydens die 2007-Drienasiesreeks het Nieu-Seeland die [[Rugbywêreldbeker 2007]] in Frankryk weer as gunstelinge betree en die verwagtinge met twee oorwinnings oor Frankryk tydens opwarmingswedstryde onderstreep. Die All Blacks het die toetse gewen: 42–11 op Edenpark en 61–10 op die [[Westpacstadion]]. In ’n derde wedstryd teen Kanada is die All Blacks effens gevlei deur ’n wentelling van 64–13 wat nie Kanada se aanslag ten volle reflekteer het nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.abc.net.au/sport/content/200706/s1953312.htm |title=Slick All Blacks belt Canada |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=16 Junie 2007 |accessdate=17 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070917054254/http://www.abc.net.au/sport/content/200706/s1953312.htm |archive-date=17 September 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die All Blacks het ná oorwinnings oor Skotland, Italië, [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]] en [[Portugese nasionale rugbyspan|Portugal]] (elkeen met meer as 40 punte) hul groep gewen. Hulle is egter deur die nominale gasheer Frankryk in die kwarteindstryd in Cardiff met 20–18 geklop, gelykstaande aan hul ergste toernooi-uitslag in dié tyd.<ref name="ruwc" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2007/overview |title=Rugby World Cup 2007: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Ná die nederlaag teen Frankryk is die kontrak met die afrigter Graham Henry ten spyte van kritiek verleng, alhoewel die destydse [[Crusaders (Superrugbyspan)|Crusader]]-afrigter Robbie Deans ’n sterk aanspraakmaker was.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=10480740 |title=Reconditioning a mistake – Henry |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=7 Desember 2007 |accessdate=31 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160331125648/http://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=10480740 |archive-date=31 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die 2008-seisoen het met drie middeljaartoetse teen Ierland en Engeland afgeskop, en Nieu-Seeland het al daardie toetswedstryde gewen.<ref name="2008results">{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/team/match_results.html?id=2008;team=8;type=year |title=Rugby Union {{!}} 2008 {{!}} New Zealand {{!}} Match results |publisher=ESPNscrum |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nieu-Seeland het in sy eerste [[2008-Drienasiesreeks|Drienasieswedstryd]] Suid-Afrika met 19–8 in Wellington verslaan, maar is een week later op [[Carisbrook]] in Dunedin deur die Springbokke met 28–30 geklop, wat ’n reeks van 30 oorwinnings tuis beëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/2008/07/13/sports/13iht-RUGBY.1.14449484.html |title=Springboks end home streak of All Blacks |publisher=[[The New York Times]] |date=13 Julie 2008 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbydump.com/news/springboks-end-all-black-home-winning-streak-in-dunedin/ |title=Springboks end All Black home winning streak in Dunedin |publisher=Rugby Dump |date=12 Julie 2008 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nieu-Seeland het sy volgende Drienasieswedstryd op 26 Julie teen Australië in Sydney met 34–19 verloor, maar ’n week later het die All Blacks die Wallabies tuis met 39–10 geklop.<ref name="2008results" /> Hulle het toe Suid-Afrika met 19–0 op [[Nuwelandstadion]] verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2008/aug/17/newzealandrugbyunionteam.southafricarugbyteam |title=All Blacks manage crisis |publisher=[[The Guardian]] |author=Michael Aylwin |date=16 Augustus 2008 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nieu-Seeland het sy laaste wedstryd op 13 September teen Australië op Suncorpstadion in [[Brisbane]] met 28–24 gewen en dus die Bledisloebeker en die Drienasiesitel behou.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.espnscrum.com/tri-nations-2008/rugby/match/25714.html |title=Australia v New Zealand |publisher=ESPNscrum |accessdate=8 Oktober 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141008203415/http://www.espnscrum.com/tri-nations-2008/rugby/match/25714.html |archive-date=8 Oktober 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die All Blacks het die 2009-seisoen met ’n 22–27-nederlaag teen Frankryk op Carisbrook afgeskop, maar het een week later wraak geneem en Frankryk in Wellington met 14–10 verslaan. Volgens punteverskil het Frankryk die Dave Gallaher-trofee vir die eerste keer ingepalm.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2009/jun/13/new-zealand-france-rugby-union |title=France complete historic win on New Zealand soil |publisher=[[The Guardian]] |date=13 Junie 2009 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> ’n Week later het die All Blacks Italië met 27–6 in [[Christchurch]] verslaan. Hulle het die [[2009-Drienasiesreeks]] agter Suid-Afrika, wat slegs een wedstryd verloor het, as naaswenner geëindig, en die All Blacks het die reeks met ’n 33–6-oorwinning oor Australië in Wellington afgesluit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.greenandgoldrugby.com/a-bledisloe-stat-attack/ |title=Statistics and records for Australia Wallabies vs New Zealand All Blacks |publisher=greenandgoldrugby.com |date=15 Julie 2009 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 2010 het die All Blacks die [[2010-Drienasiesreeks|Drienasiesreeks]] ná drie agtereenvolgende oorwinnings oor Suid-Afrika vir die tiende keer ingepalm,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com/rugby/report?gameId=103851&league=244293 |title=Gritty All Blacks are worthy champions |publisher=ESPNscrum |author=Huw Baines |date=21 Augustus 2010 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> en hulle het ook die Bledisloebeker ná agtereenvolgende oorwinnings oor Australië gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://edition.cnn.com/2010/SPORT/10/30/rugby.australia.newzealand/index.html |title=Wallabies beat All Blacks with last-minute kick |publisher=[[CNN]] |author=Dean Irvine |date=30 Oktober 2010 |accessdate=23 Augustus 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190823201813/http://edition.cnn.com/2010/SPORT/10/30/rugby.australia.newzealand/index.html |archive-date=23 Augustus 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ’n Onoorwonne wenstreep, wat in 2009 begin het, het 15 wedstryde bereik.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/team/most_consecutive_wins.html?id=1;type=class |title=Rugby Union {{!}} Test matches {{!}} Most consecutive wins |publisher=ESPNscrum |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Gevolglik is die All Blacks in 2011 weer as Laureus se “span van die jaar” genomineer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2011 |title=Laureus World Sports Awards 2011 winners & nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2011 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Ondanks ’n tweede plek tydens die [[2011-Drienasiesreeks]], nadat hulle deur Australië in Brisbane geklop is,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2011/aug/27/australia-win-tri-nations |title=Australia clinch Tri Nations with victory over New Zealand |publisher=The Guardian |author=Mike Averis |date=27 Augustus 2011 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> het die All Blacks as eerste span op die wêreldranglys die [[Rugbywêreldbeker 2011]] op eie bodem as gunstelinge betree.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2011/aug/27/rugby-world-cup-preview |title=Rugby World Cup 2011 preview |publisher=[[The Guardian]] |author=Mike Averis |date=27 Augustus 2011 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die All Blacks het die groepfase met Tonga, Japan, Frankryk en Kanada onoorwonne beëindig, en ná oorwinnings oor Argentinië (met 33–10) en toe Australië (met 20–6), het hulle in die eindstryd op 23 Oktober 2011 op Edenpark in Auckland teen Frankryk te staan gekom. Nieu-Seeland het een drie gedruk en een strafdoel aangeteken en sodoende net-net met 8–7 gewen, waardeur die All Blacks hul tweede beker ná 1987 ingepalm het.<ref name="ruwc" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2011/overview |title=Rugby World Cup 2011: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2011/oct/23/rugby-world-cup-richie-mccaw-new-zealand-france?intcmp=239 |title=Richie McCaw's New Zealand beat France in final |publisher=[[The Guardian]] |author=Eddie Butler |date=23 Oktober 2011 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Henry het ná die wêreldbekertoernooi as afrigter bedank en is deur sy adjunk [[Steve Hansen]] opgevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/rugbyunion/international/newzealand/8960338/New-Zealand-Rugby-Union-appoints-Steve-Hansen-as-new-All-Blacks-coach.html |title=New Zealand Rugby Union appoints Steve Hansen as new All Blacks coach |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Gavin Mairs |date=17 Desember 2011 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Daarop het nog ’n nominasie as Laureus se “span van die jaar” gevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2012 |title=Laureus World Sports Awards 2012 winners & nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2012 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> === Derde wêreldbekertitel en daarna === [[Lêer:2012-11-17 ITA-NZL Olympic Stadium.jpg|duimnael|Nieu-Seeland teen Italië in [[Rome]]]] [[Lêer:Crowds along Lambton Quay watching the 2015 RWC All Blacks victory parade (Codie Taylor, Julian Savea, TJ Perenara).jpg|duimnael|Nieu-Seeland nadat hulle in 2015 as die wêreldkampioen gekroon is]] Argentinië het in 2012 by die Drienasiesreeks aangesluit wat tot die Rugbykampioenskap herdoop is. Die All Blacks het in die [[2012-Rugbykampioenskapreeks|eerste toernooi]] al hul ses wedstryde gewen en die titel ingepalm.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2012 |title=2012 The Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Hulle het deur die jaar heen onoorwonne gebly en is eers in die laaste wedstryd op Twickenham deur Engeland geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/20534229 |title=England 38-21 New Zealand |publisher=[[BBC]] |date=1 Desember 2012 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 2013 het Nieu-Seeland Frankryk vir ’n reeks van drie wedstryde gehuisves – hul eerste ontmoeting sedert die 2011-eindstryd. Die All Blacks het al drie wedstryde gewen en die [[2013-Rugbykampioenskapreeks]] onoorwonne afgesluit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/rugby-union/24412501 |title=New Zealand beat South Africa for title |publisher=[[BBC]] |date=5 Oktober 2013 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In November 2013 het Nieu-Seeland die eerste rugbyland van die professionele tydperk geword wat ’n 100%-wenrekord in ’n kalenderjaar kon behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/25037059 |title=New Zealand deny Ireland to win 24-22 and seal perfect year |publisher=[[BBC]] |date=24 November 2013 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Daarna is hulle weer as Laureus se “span van die jaar” genomineer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2014 |title=Laureus World Sports Awards 2014 winners & nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2014 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die [[2014-Rugbykampioenskapreeks]] het die All Blacks in hul wegwedstryde gelykop teen Australië gespeel en teen Suid-Afrika verloor, maar hulle het die ander vier wedstryde van die toernooi gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2014 |title=2014 The Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die verkorte [[2015-Rugbykampioenskapreeks]] het die All Blacks teen Australië verloor en as naaswenner geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2015 |title=2015 The Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Hulle het egter ’n beduidende terugvegoorwinning in die tweede Bledisloetoets behaal en toe die trofee behou. Die All Blacks het die [[Rugbywêreldbeker 2015]] in Engeland as verdedigende kampioen betree en tydens die groepfase na oorwinnings oor Argentinië, Namibië, Tonga en Georgië weereens onoorwonne gebly. In die kwarteindstryd het hulle die gevreesde teenstander Frankryk met 62–13 verslaan, die hoogste oorwinning in dié tyd tydens ’n uitklopwedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/34541264 |title=Rugby World Cup: New Zealand beat France 62-13 to reach semis |publisher=[[BBC]] |author=Ben Dirs |date=17 Oktober 2015 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die All Blacks het Suid-Afrika naelskraap met 20–18 in die halfeindstryd en Australië met 34–17 in die eindstryd geklop om sodoende die eerste land geword wat die titel verdedig en ook vir ’n derde keer ingepalm het.<ref name="ruwc" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2015/overview |title=Rugby World Cup 2015: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2015/oct/31/new-zealand-australia-rugby-world-cup-final-match-report |title=New Zealand retain Rugby World Cup with ruthless display against Australia |publisher=[[The Guardian]] |date=31 Oktober 2015 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Daarna het die losskakel [[Dan Carter]] Laureus se toekenning as “terugkoms van die jaar” gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2016 |title=Laureus World Sports Awards 2016 winners & nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2016 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die All Blacks, onder die nuwe kaptein en [[agsteman]], Kieran Read, en adjunkkaptein en [[heelagter]] Ben Smith, het ook tydens die [[2016-Rugbykampioenskapreeks]] onoorwonne gebly en telkens ’n bonuspuntoorwinning behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2016 |title=2016 The Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Beide Smith en die vleuel Israel Dagg was met vyf drieë elk die beste driedrukkers van dié toernooi, terwyl die eerste vyf-agtste [[Beauden Barrett]] met 81 die meeste punte tydens die toernooi aangeteken het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/News/30192/all-blacks-2016-year-in-review |title=All Blacks 2016: Year in Review |publisher=All Blacks |accessdate=1 Junie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190601204028/https://www.allblacks.com/News/30192/all-blacks-2016-year-in-review |archive-date=1 Junie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens die [[2016 eindjaarrugbytoetsreeks]] het die All Blacks hul eerste wedstryd in 111 jaar se wedywering teen Ierland verloor en is met 29–40 op [[Soldier Field]] in [[Chicago]] geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/37886601 |title=Autumn internationals: Ireland 40–29 New Zealand |publisher=[[BBC]] |date=5 November 2016 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nieu-Seeland het vir dié nederlaag wraak geneem en in die terugspel een week later Ierland in Dublin met 21–9 verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/all-blacks/86655461/all-blacks-score-three-tries-to-beat-ireland-219-in-dublin-and-avenge-loss-in-chicago |title=All Blacks shake off Chicago shock to defeat Ireland in Dublin |publisher=Stuff |date=20 November 2016 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In 2017 het die [[Britse en Ierse Leeus]] vir die tweede keer van die professionele tydperk na Nieu-Seeland getoer. Die reeks het in ’n gelykop geëindig, nadat die All Blacks en die Leeus ’n 1–1–1 aangeteken het. Die All Blacks het die eerste toets met 30–15 gewen, die Leeus die tweede met 24–21, en die laaste toets was ’n 15–15-gelykop. Net soos die 2005-toer was hierdie Leeus-toer met omstredenheid geteister, soos die Leeus se taktiek (onder die Nieu-Seelandse afrigter Warren Gatland),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.standard.co.uk/sport/rugby/it-s-onedimensional-and-boring-for-critics-to-keep-moaning-about-warrenball-a3558391.html |title=It’s one-dimensional and boring for critics to keep moaning about Warrenball |publisher=Evening Standard |date=6 Junie 2017 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> die toon van plaaslike mediadekking,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2016/nov/02/warren-gatland-new-zealand-herald-clown-lions-coach-all-blacks-criticism |title=Warren Gatland mocked as clown by New Zealand media after anti-fan remarks |publisher=[[The Guardian]] |date=2 November 2016 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> die rooikaart teen Sonny Bill Williams in die tweede toets<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/sport/rugby/rugby-union/lionstour/british-and-irish-lions-2017-sonny-bill-williams-red-card-tackle-video-defining-moment-rugbys-greatest-series-a7818371.html |title=British and Irish Lions 2017: Sonny Bill Williams' red card a defining moment in 'rugby's greatest series' |publisher=The Independent |author=Jack de Menezes |date=1 Julie 2017 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> asook die speelbeheer van die Franse skeidsregters Romain Poite en Jérôme Garcès<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2017/jul/08/all-blacks-lions-third-test-auckland-new-zealand-reaction |title=New Zealand media attack referee Romain Poite’s late penalty U-turn |publisher=8 Julie 2017 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> is almal debatteerbaar. Die gelykop van die toetsreeks, saam met die nederlaag teen Ierland die vorige jaar het volgens sommige persberigte daarop gedui dat die span swakker word en die [[Noordelike Halfrond]] nader beweeg.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.allblacks.com/News/31076/rugby-power-swings-back-to-the-north-woodward |title=Rugby power swings back to the north – Woodward |publisher=All Blacks |accessdate=1 Junie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190601205536/http://www.allblacks.com/News/31076/rugby-power-swings-back-to-the-north-woodward |archive-date=1 Junie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Huleadle het egter die [[2017-Rugbykampioenskapreeks]] onoorwonne gewen en ook die Bledisloebeker ingepalm, nadat die All Black Australië twee keer geklop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2017 |title=2017 The Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In Oktober het Nieu-Seeland in die laaste Bledisloetoets op Suncorpstadion in Brisbane ’n verrassende 23–18-nederlaag teen Australia gely. Tydens die [[2017 eindjaarrugbytoetsreeks]] het die All Blacks met die [[Britse Barbarians]] (met 32–21), Frankryk (met 38–18), Skotland (met 22–17) en Wallis (met 33–18) afgereken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/Fixtures/2017 |title=Fixtures 2017 |publisher=All Blacks |accessdate=7 Februarie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170207093745/https://www.allblacks.com/Fixtures/2017 |archive-date=7 Februarie 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Met die afskop van die 2018-seisoen het die All Black tydens die Franse toer die reeks 3–0 beklink,<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/1425 |title=2018 France tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> en hul eerste wedstryde van die [[2018-Rugbykampioenskapreeks]] teen Australië 38–13 en 40–12 gewen om sodoende die Bledisloebeker behou. ’n Ander maklike 46–24-oorwinning oor Argentinië het gevolg, maar die All Blacks is vervolgens deur die Springbokke vir die eerste keer sedert 2009 tuis in Wellington in ’n taai wedstryd met 34–36 geklop,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/45532702 |title=Rugby Championship 2018: South Africa earn thrilling 36–34 win over New Zealand |publisher=[[BBC]] |date=15 September 2018 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> voordat hulle weer met Argentinië 35–17 afgereken het. In die terugwedstryd teen Suid-Afrika in Pretoria het die All Blacks vir die grootste deel van die wedstryd gesukkel, maar laat in die tweede helfte teruggekom om die wedstryd met 32–30 te beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.newshub.co.nz/home/sport/2018/10/rugby-championship-all-blacks-survive-springboks-scare.html |title=Rugby Championship: All Blacks survive Springboks scare |publisher=Newshub |date=7 Oktober 2018 |accessdate=30 Junie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190630104834/https://www.newshub.co.nz/home/sport/2018/10/rugby-championship-all-blacks-survive-springboks-scare.html |archive-date=30 Junie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Hulle het later nog ’n verpletterende 37–20-oorwinning oor Australië in [[Jokohama]] aangeteken en sodoende ’n suiwer Bledisloereeks verseker.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.news.com.au/sport/rugby/live-bledisloe-cup-game-three-australia-vs-new-zealand/news-story/6e6a65540f10db153e5147d41ecbd8b7 |title=New Zealand secures Bledisloe Cup clean sweep against Australia |publisher=NewsComAu |date=27 Oktober 2018 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> ’n Ontwikkelingspan het aangebly om [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] met 69–31 te klop, terwyl die eerste span vir die [[2018 eindjaarrugbytoetsreeks]] na Europa getoer het. Dit sou ’n taai reeks vir die All Blacks word, waartydens hulle Engeland net-net met een punt (15–16) in ’n strawwe wedstryd oorwin het,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2018/nov/10/england-new-zealand-autumn-international-series-report |title=England denied by All Blacks and late decision in Twickenham thriller |publisher=[[The Guardian]] |author=Paul Rees |date=10 November 2018 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> gevolg deur die tweede nederlaag ooit teen Ierland met 16–9 onder ’n kookpotatmosfeer op [[Aviva-stadion]] in Dublin.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2018/nov/17/ireland-new-zealand-autumn-international-match-report |title=Jacob Stockdale scores only try as Ireland earn historic win over All Blacks |publisher=[[The Guardian]] |author=Robert Kitson |date=17 November 2018 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die All Blacks het toe 66–3 met Italië afgereken en sodoende hul reeks met een oorwinning beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/Fixtures/2018 |title=Fixtures 2018 |publisher=All Blacks |accessdate=6 Februarie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180206070742/https://www.allblacks.com/Fixtures/2018 |archive-date=6 Februarie 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> === Opkomende mededingers === [[Lêer:New Zealand national rugby 20191101a11.jpg|duimnael|Klein finale om die derde plek tydens die [[Rugbywêreldbeker 2019]] tussen die All Blacks en Wallis]] [[Lêer:2023 Rugby World Cup – France vs New Zealand – 2.jpg|duimnael|Openingswedstryd van die Rugbywêreldbeker 2023 tussen die gasheer Frankryk en Nieu-Seeland]] [[Lêer:All Blacks vs Argentina - 10 August 2024.jpg|duimnael|Wedstryd tussen die All Blacks en die Poemas tydens die [[2024-Rugbykampioenskapreeks]]]] Aan die begin van die 2019-seisoen het die All Blacks slegs die derde plek van die [[2019-Rugbykampioenskapreeks|Rugbykampioenskapreeks]] behaal; die eerste keer sedert dié toernooi van stapel gestuur is – die laaste keer wat Nieu-Seeland die derde plek (en destyds laaste plek) gemaak het, was tydens die [[2004-Drienasiesreeks]]. In die kampioenskap het die All Blacks vir die eerste keer sedert 1994 teen die Springbokke gelykop geëindig, gevolg deur ’n rekordnederlaag teen die Wallabies met 26–47.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2019 |title=2019 The Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Ongeag dié uitslag het Nieu-Seeland die Bledisloebeker verdedig, nadat hulle in die terugwedstryd Australië met 36–0 geklop het. Die All Blacks se eerste wedstryd tydens die [[Rugbywêreldbeker 2019]] in Japan teen die Springbokke is met spanning verwag en Nieu-Seeland het met 23–13 geseëvier.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/news/all-blacks-turn-kicking-pressure-back-on-springboks-for-win/ |title=All Blacks turn kicking pressure back on Springboks for win |publisher=All Blacks |author=Lynn McConnell |date=21 September 2019 |accessdate=22 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230922053708/https://www.allblacks.com/news/all-blacks-turn-kicking-pressure-back-on-springboks-for-win/ |archive-date=22 September 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Aansluitend het Nieu-Seeland Kanada en Namibië verslaan. Hul laaste groepwedstryd teen Italië is net soos twee ander wedstryde weens [[tifoon]] Hagibis se verwoestinge afgelas en as ’n 0–0-gelykop geag.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=12275294 |title=Rugby World Cup clash between All Blacks and Italy cancelled |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=10 Oktober 2019 |accessdate=30 Desember 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191230023508/https://www.nzherald.co.nz/sport/news/article.cfm?c_id=4&objectid=12275294 |archive-date=30 Desember 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Ná hul kwarteindstrydoorwinning oor Ierland het hulle in die halfeindstryd teen Engeland met 19–7 vasgeval.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/rugby-world-cup/rwc-2019-japan/115611398/all-blacks-v-england-new-zealands-threepeat-hopes-over-after-crushing-loss-to-england |title=All Blacks v England: New Zealand's three-peat hopes over after heavy loss to England |publisher=stuff.co.nz |author=Richard Knowler |date=26 Oktober 2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Hulle het daarmee die kans op ’n titeldriekuns misgeloop en as troosprys in die klein finale om die derde plek teen Wallis te staan gekom. Dit was vir beide die Nieu-Seelandse afrigter [[Steve Hansen]] en die Walliese afrigter [[Warren Gatland]] die laaste wedstryd in hul onderskeidelike poste, en hul spanne wou albei met ’n goeie wedstryd groet. Die All Blacks het daarin geslaag en met 40–17 gewen.<ref name="ruwc" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/50232481 |title=Rugby World Cup 2019 bronze match: Wales 17-40 New Zealand |publisher=[[BBC]] |date=1 November 2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/all-blacks/117137284/a-tribute-to-steve-hansen-one-of-the-greatest-coaches-in-rugby-history |title=A tribute to Steve Hansen: One of the greatest coaches in rugby history |publisher=Stuff |date=4 November 2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Steve Hansen is in Desember 2019 deur Ian Foster opgevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/all-blacks/118113331/all-blacks-name-ian-foster-next-head-coach-live |title=Ian Foster named next All Blacks coach – coverage of the announcement and reaction as Scott Robertson loses out |publisher=Stuff |date=11 Desember 2019 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die Springbokke het vanweë die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] nie aan die [[2020-Drienasiesreeks]] deelgeneem nie en die All Blacks het dié toernooi ná twee oorwinnings en nederlae elk beklink, waaronder die eerste nederlaag teen die Poemas ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2020/nov/14/nz-all-blacks-vs-argentina-live-scores-tri-nations-rugby-union-new-zealand-game-match-sydney-bankwest-stadium-score-kickoff-news-teams-latest |title=New Zealand All Blacks 15–25 Argentina: Rugby Tri-Nations – as it happened |publisher=[[The Guardian]] |author=Jonathan Howcroft |date=14 November 2020 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In die tweede ontmoeting met Argentinië het Nieu-Seeland wraak geneem en vir die eerste keer enige Argentynse punte verhoed. Tydens die [[2021-Rugbykampioenskapreeks]] het Nieu-Seeland sy titel ná vyf oorwinnings en een nederlaag verdedig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/58689678 |title=Rugby Championship – New Zealand 19–17 South Africa: All Blacks seal title with late penalty |publisher=[[BBC]] |date=25 September 2021 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die [[2021 eindjaarrugbytoetsreeks]] het vir Nieu-Seeland met oorwinnings oor die Verenigde State, Wallis en Italië begin, maar daarop het nederlae teen Ierland en Frankryk gevolg, waarmee die Franse die Dave Gallaher-trofee vir ’n tweede keer ingepalm het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/59363034 |title=France 40–25 New Zealand: Hosts beat All Blacks for first time since 2009 |publisher=[[BBC]] |date=20 November 2021 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die 2022 midjaarrugbytoetsreeks is Nieu-Seeland vir die eerste keer deur Ierland in ’n tuisreeks met 1–2 verslaan. Dit was ook Ierland se eerste oorwinnings in Nieu-Seeland ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2022/jul/16/new-zealand-ireland-third-test-rugby-union-match-report |title=Ireland stun All Blacks again to make history with series triumph |publisher=[[The Guardian]] |author=Lee Calvert |date=16 Julie 2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die [[2022-Rugbykampioenskapreeks]] kon die All Blacks slegs met een bonuspunt meer as die Springbokke beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/news/trc-rd-6-pumas-make-springboks-work-hard-for-victory/ |title=Pumas Make Springboks Work Hard for Victory |publisher=[[Superrugby]] |date=25 September 2022 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die verkorte [[2023-Rugbykampioenskapreeks]] het die All Blacks ná oorwinnings in al hul drie wedstryde hul algehele 20ste titel in dié toernooi se geskiedenis ingepalm.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66348302 |title=Australia 7–38 New Zealand: All Blacks hammer Wallabies to win Rugby Championship |publisher=[[BBC]] |date=29 Julie 2023 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In hul laaste opwarmingswedstryd voor die [[Rugbywêreldbeker 2023]] in Frankryk het Nieu-Seeland teen hul aartsvyand Suid-Afrika op Twickenham met 7–35 hul ergste nederlaag in dié tyd gely.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/all-blacks-v-springboks-live-updates-at-twickenham/ISFKUMXIWRD7ZGW4MIS4HCWATU/ |title=All Blacks suffer record defeat to Springboks at Twickenham – as it happened |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=25 Augustus 2023 |accessdate=26 Augustus 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230826032944/https://www.nzherald.co.nz/sport/all-blacks-v-springboks-live-updates-at-twickenham/ISFKUMXIWRD7ZGW4MIS4HCWATU/ |archive-date=26 Augustus 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die All Blacks was vir die hooftoernooi tradisioneel een van die gunstelinge op die titel. In die openingswedstryd het die All Blacks teen die medegunsteling en gasheer Frankryk hul ergste nederlaag in dié tyd tydens ’n toernooi en hul eerste in die groepfase gely (met 13–27). Die All Blacks kon egter herstel en die groepfase met maklike oorwinnings oor Namibië (met 71–3), Italië (met 96–17) en Uruguay (met 73–0) afsluit. In die kwarteindstryd het hulle met Ierland nog ’n gunsteling ontmoet en kon ’n naelskraapse 28–24-oorwinning behaal. In die halfeindstryd het die All Blacks Argentinië met 44–6 oorrompel en die eerste span geword wat vyf eindstryde gehaal het. Hier het hulle die aartsvyand Suid-Afrika ontmoet, waardeur een span vir die eerste keer ’n vierde wêreldbekertitel kon inpalm. In een van die nouste eindstryde in dié tyd het Nieu-Seeland met 11–12 verloor, waartydens die kaptein [[Sam Cane]] die eerste speler geword het wat ’n rooikaart in ’n eindstryd ontvang het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/888879/new-zealand-rugby-world-cup-2023-review |title=New Zealand: Rugby World Cup 2023 review |publisher=rugbyworldcup.com |date=29 Oktober 2023 |accessdate=31 Oktober 2023}}</ref> Vroeg in 2024 het die voormalige All Black [[Scott Robertson]] as hoofafrigter oorgeneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzrugby.co.nz/news-and-events/latest-news/scott-robertson-appointed-all-blacks-head-coach-from-2024 |title=Scott Robertson appointed All Blacks Head Coach from 2024 |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=21 Maart 2024 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die [[2024-Rugbykampioenskapreeks]] moes die All Blacks die titel aan die aartsvyand die Springbokke oorhandig nadat die Suid-Afrikaners vir die eerste keer sedert 1949 hul vierde agtereenvolgende oorwinning oor die Nieu-Seelanders kon behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/articles/ce81zgvqqmgo |title=What have we learned from the Rugby Championship? |publisher=[[BBC]] |author=Alastair Telfer |date=29 September 2024 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die [[2025-Rugbykampioenskapreeks]] is Nieu-Seeland se ergste nederlaag teen die aartsvyand Suid-Afrika met 10–43 oortref.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/all-blacks-v-south-africa-new-zealand-out-to-regain-freedom-cup-at-wellingtons-sky-stadium/JMY2764YCRGOPAEWVLIAZCRRMI |title=All Blacks v South Africa recap: Springboks hand All Blacks record defeat in Wellington |publisher=[[The New Zealand Herald]] |authors=Benjamin Plummer, Alex Powell, Christopher Reive |date=13 September 2025 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die Springbokke het ook met die toernooititel weggestap.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/articles/c2375g123zgo |title=What did we learn from the Rugby Championship? |publisher=[[BBC]] |author=Alastair Telfer |date=5 Oktober 2025 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In Januarie 2026 het Robertson as hoofafrigter bedank.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/rugby/all-blacks/all-blacks-coach-scott-robertson-set-to-be-axed-reports/E5C3QKLUDNA7XFK4YMXOE7AW6Q/ |title=All Blacks coach Scott Robertson departs his role |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=15 Januarie 2026 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Twee maande later is die voormalige All Black [[Dave Rennie]] as sy opvolger benoem en hy sal die All Blacks voorberei op die [[Rugbywêreldbeker 2027]] in Australië.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/news/new-zealand-rugby-appoints-dave-rennie-as-all-blacks-head-coach |title=New Zealand Rugby appoints Dave Rennie as All Blacks Head Coach |publisher=All Blacks |date=4 Maart 2026 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> == Die bynaam „All Blacks“ == Billy Wallace, die laaste oorblywende speler van die 1905/06-''Original All Blacks'', het in 1955 in ’n onderhoud vertel, dat ’n joernalis van die koerant ''Daily Mail'' na afloop van die wedstryd teen Hartlepool na die Nieu-Seelandse span as „all backs“ verwys het. Dié joernalis het die gewoonlik swaar en groot voorspelers bedoel, wat in teenstelling met hul teenstanders vinnig en rats was en die bal net só goed soos die agterspelers bemeester het, asof hulle almal sou speel soos die agterspan (''as if they were all backs'', “asof almal agterspelers was”). Wallace het verder beweer, dat weens ’n tikfout in ’n artikel voor die komende speel teen Somerset almal na die span slegs as “All Blacks” verwys het.<ref>{{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black: 100 Years of All Black Test Rugby |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett Publishers |location=Auckland |year=2003 |isbn=1-86958-937-8 |pages=[https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp/page/16 16]–17}}</ref> Wallace se verduideliking word vandag algemeen verwerp, aangesien vir die tydperk van 1905/06 geen Engelse koerant beskikbaar is wat die term “All Backs” gebruik nie. Die term “All Backs” word wel in ’n verslag deur die plaaslike koerant ''Northern Daily Mail'' ná die wedstryd teen Hartlepool gebruik, wat vervolgens deur die ''Daily Mail'' se nasionale uitgawe oorgeneem is. Die outeur van dié artikel is J. A. Buttery, die ''Daily Mail'' se rugbyverslaggewer tydens die Nieu-Seelandse toer, wat met die bynaam na die geheel-en-al swart gekleede span (met uitsondering van die silwervaring) verwys het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbymuseum.co.nz/article-all-blacks-the-name/ |title=“All Blacks” – The Name. |publisher=New Zealand Rugby Museum |accessdate=4 Februarie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180204171307/http://rugbymuseum.co.nz/article-all-blacks-the-name/ |archive-date=4 Februarie 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> == All Black-trui == [[Lêer:All Blacks 1905.JPG|duimnael|links|Die 1905-''Originals'' se trui]] [[Lêer:All blacks jersey whitebackg.jpg|duimnael|Die [[Adidas]]-trui tussen Julie 1999 en Augustus 2011]] [[Lêer:NZ All Blacks Mens XV's Shirt.jpg|duimnael|Die 2012-trui, geborg deur AIG]] Die huidige Nieu-Seelandse trui is heeltemal swart (na dié trui word soms as die “swartste” trui ooit verwys), met uitsondering van die borg se kenteken en die NSRVU se silwervaring op die embleem. Die 1884-Nieu-Seeland-toer na Australië was die eerste oorsese rugbytoer vir Nieu-Seeland en het heeltemal ander truie as vandag s’n gesien. Destyds het die span ’n donkerblou hemp met ’n goue varing op die linkerkant van die trui aangetrek.<ref>{{en}} {{cite book |author=Phil Gifford |title=The Passion: The Stories Behind 125 years of Canterbury Rugby |publisher=Wilson Scott Publishing |location=Christchurch |year=2004 |isbn=0-9582535-1-X |pages=28}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbymuseum.co.nz/a-history-of-nz-rugby-in-four-jerseys/ |title=A history of New Zealand rugby in four jerseys |author=Malcolom Woods |publisher=New Zealand Rugby Museum |date=September 2011 |accessdate=30 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190930025244/http://rugbymuseum.co.nz/a-history-of-nz-rugby-in-four-jerseys/ |archive-date=30 September 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.massey.ac.nz/massey/about-massey/news/article.cfm?mnarticle_uuid=1B1C2AFC-A0D1-F2F9-1B0B-EC682E8B332C |title=Early All Blacks jerseys recreated |publisher=Massey Universiteit |accessdate=5 Februarie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190205045155/http://www.massey.ac.nz/massey/about-massey/news/article.cfm?mnarticle_uuid=1B1C2AFC-A0D1-F2F9-1B0B-EC682E8B332C |archive-date=5 Februarie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In 1893 het die NSRVU op hul jaarlikse algemene vergadering bepaal dat die trui uit ’n swart hemp met ’n silwervaring op en wit poefbroeke sal bestaan.<ref>{{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black: 100 Years of All Black Test Rugby |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett Publishers |location=Auckland |year=2003 |isbn=1-86958-937-8 |pages=[https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp/page/17 17]}}</ref> Historiese prente toon egter dat wit broeke gedurende die vroeë jare gedra is. Iewers tussen 1897 en 1901 is die trui verander; die span wat in 1901 teen Nieu-Suid-Wallis te staan gekom het, het ’n swart hemp sonder kraag en ’n silwervaring gedra.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.teara.govt.nz/en/1966/all-blacks/page-3 |title=The “All Black” Uniform |publisher=Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Sedert 2000 vertoon Nieu-Seeland tydens hul eindjaarrugbytoetsreekse in Frankryk ’n geborduurde herinneringspapawer op hul truimou.<ref>{{en}} {{cite journal |journal=The Press (Christchurch) |title=ABs Remember |date=11 November 2006 |page=F1}}</ref> Die papawer het die ANZAC-soldate wat aan die strande van [[Gallipoli]] gesneuwel het geëer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://media.newzealand.com/en/story-ideas/new-zealand-france-strong-links/ |title=New Zealand & France – strong links |publisher=www.newzealand.com |accessdate=24 Januarie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190124115200/https://media.newzealand.com/en/story-ideas/new-zealand-france-strong-links/ |archive-date=24 Januarie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Kaptein Richie McCaw het gesê “Ons wil die oorsese diens van Nieu-Seelanders gedenk. Dit is ’n belangrike deel van ons geskiedenis as ’n land en as ’n span.”<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.iol.co.za/index.php?sf=117&set_id=6&click_id=18&art_id=qw116167788450S163 |title=All Blacks to honour fallen soldiers |work=[[IOL]] |publisher=[[Sekunjalo Independent Media]] |date=24 Oktober 2006 |accessdate=24 Oktober 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121024025916/http://www.iol.co.za/sport/all-blacks-to-honour-fallen-soldiers-1.564093 |archive-date=24 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Gedurende die Rugbywêreldbeker 2011 het die All Blacks ’n geborduurde Webb Ellis-beker op die mou van hul trui met die jaar “1987” onderaan in herinnering aan hul eerste wêreldtitel vertoon. Elkeen van die vier spanne wat voorheen die toernooi gewen het, het dieselfde detail op hul truie getoon.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/News/16938/the-new-all-blacks-jersey-a-tribute-to-history- |title=The new All Blacks jersey – a tribute to history |publisher=All Blacks |date=30 Julie 2011 |accessdate=29 Oktober 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141029130037/https://www.allblacks.com/News/16938/the-new-all-blacks-jersey-a-tribute-to-history- |archive-date=29 Oktober 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Adidas betaal aan die NSRVU $200&nbsp;miljoen oor nege jaar, met die verwagting dat Nieu-Seeland omtrent 75% van hul wedstryde sal wen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.unlimited.co.nz/unlimited.nsf/0/13565E280545E3FACC256DA30017EA5A?OpenDocument&Highlight=2,team,new,zealand,and,teamwork |title=God defend the All Black brand |publisher=Fairfax New Zealand |work=Unlimited Magazine |author=Russell Brown |date=22 September 2003 |accessdate=11 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071011212110/http://unlimited.co.nz/unlimited.nsf/0/13565E280545E3FACC256DA30017EA5A?OpenDocument&Highlight=2%2Cteam%2Cnew%2Czealand%2Cand%2Cteamwork |archive-date=11 Oktober 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Nike het in 1996 ook aansoek gedoen om die All Blacks te borg, maar het eerder die gholfspeler[[Tiger Woods]] geborg.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://content.time.com/time/subscriber/article/0,33009,1609776,00.html |title=Member of the Club |publisher=[[Time (tydskrif)]] |author=Alice Park |location=Fort Worth |date=12 April 2007 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die wegtrui was tradisioneel wit met swart broeke. Nadat die All Blacks vir ’n aantal jare in ’n alternatiewe uitrusting met ’n grys trui en swart broek uitgedraf het, het die NSRVU in Mei 2009 teruggekeer na die tradisionele wit truie met swart broeke. Vir hul wedstryd teen die Springbokke op 30 Julie 2011 in Wellington het die All Blacks se trui ’n wit kraag in eerbetoon vir die span wat die 1987-wêreldbeker gewen het getoon. Net selde speel die All Blacks hul wegwedstryde nie in swart nie, veral as hulle teen spanne te staan kom wat tradisioneel ook in donker kleure speel (byvoorbeeld die Skotte se donkerblou). In 2006 is die wit trui met ’n grys een vervang, maar drie jaar later was dit weer die gewone wit trui. In 2012 het die NSRVU ’n omstrede stap geneem en die Amerikaanse versekerings- en finansiëledienstemaatskappy, AIG, toegelaat om hulself op die sentrale bodeel van die All Black-trui te adverteer. In ruil daarvoor sou die NSRVU ’n geheime, direkte finansiële borgskap met ’n waarde van sowat $80&nbsp;miljoen oor vyf jaar bekom.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.odt.co.nz/sport/rugby/rugby-all-blacks-aig-deal-worth-80m |title=All Blacks' AIG deal worth $80m |publisher=Otago Daily Times |date=4 November 2012 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nadat AIG besluit het om nie sy borgooreenkoms met die span te verleng nie, is aangekondig dat die Altrad Group vanaf 2022 die All Blacks se nuwe hoofborg sou wees met ’n sesjaarooreenkoms ter waarde van meer as $120&nbsp;miljoen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/rugby-french-billionaire-mohed-altrad-reveals-hidden-detail-in-massive-all-blacks-sponsorship-deal/TN4ZPRCLR7JMQD5T2P5DZAONLM/ |title=Rugby: French billionaire Mohed Altrad reveals hidden detail in massive All Blacks sponsorship deal |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=30 Augustus 2021 |accessdate=28 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220928174608/https://www.nzherald.co.nz/sport/rugby-french-billionaire-mohed-altrad-reveals-hidden-detail-in-massive-all-blacks-sponsorship-deal/TN4ZPRCLR7JMQD5T2P5DZAONLM/ |archive-date=28 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Steinlager was die eerste borg wat, tussen 1994 en 1999, op die All Blacks se trui verskyn het, op die linkerbors van die trui (oorkant die silwervaring); voordat Adidas in 1999 as verskaffer oorgeneem het. Adidas tree sedert die [[1999-Drienasiesreeks]] as Nieu-Seeland se truivervaardiger op, nadat hulle by Canterbury oorgeneem het, wat sedert 1924 die truie vervaardig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nz.canterbury.com/canterbury-1924-i46 |title=Canterbury 1924 |publisher=nz.canterbury.com |accessdate=25 Junie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180625050132/https://nz.canterbury.com/canterbury-1924-i46 |archive-date=25 Junie 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Ná die vrystelling van ’n spesiale trui vir die komende drie toetse teen die [[Britse en Ierse Leeus]] is in Junie 2017 aangekondig dat die vennootskap tussen die All Blacks en Adidas tot minstens 2023 uitgebrei is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rnz.co.nz/news/sport/331970/adidas-and-all-blacks-unveil-new-jersey |title=Adidas and All Blacks unveil new jersey |publisher=Radio New Zealand |date=31 Mei 2017 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> == Tuisstadions == [[Lêer:Eden Park.jpg|duimnael|links|[[Edenparkstadion|Edenpark]] in [[Auckland]]]] {{Location map+ |Nieu-Seeland |caption=Kaart van Nieu-Seeland se huidige tuistadions |places= {{Location map~ |Nieu-Seeland |label=[[Edenparkstadion|Edenpark]] |position=right |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-36 |lat_min=-52 |lat_sec=-30 |lon_deg=174 |lon_min=44 |lon_sec=41 }} {{Location map~ |Nieu-Seeland |label={{nowrap|[[North Harbour-stadion|North Harbour]]}} |position=left |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-36 |lat_min=-43 |lat_sec=-37 |lon_deg=174 |lon_min=42 |lon_sec=6 }} {{Location map~ |Nieu-Seeland |label=[[Waikatostadion|Waikato]] |position=left |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-37 |lat_min=-46 |lat_sec=-52 |lon_deg=175 |lon_min=16 |lon_sec=6 }} {{Location map~ |Nieu-Seeland |label=[[Westpacstadion|Westpac]] |position=bottom |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-41 |lat_min=-16 |lat_sec=-23 |lon_deg=174 |lon_min=47 |lon_sec=9 }} {{Location map~ |Nieu-Seeland |label={{nowrap|[[Forsyth Barr-stadion|Forsyth Barr]]}} |position=bottom |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-45 |lat_min=-52 |lat_sec=-9 |lon_deg=170 |lon_min=31 |lon_sec=28 }} {{Location map~ |Nieu-Seeland |label={{nowrap|[[Rugby League Park]]}} |position=bottom |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-43.5437 |lon_deg=172.6041 }} {{Location map~ |Nieu-Seeland |label=[[Yarrowstadion|Yarrow]] |position=left |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-39 |lat_min=-4 |lat_sec=-13 |lon_deg=174 |lon_min=3 |lon_sec=54 }} {{Location map~ |Nieu-Seeland |label=[[McLeanpark]] |position=bottom |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-39 |lat_min=-30 |lat_sec=-7 |lon_deg=176 |lon_min=54 |lon_sec=46 }} {{Location map~ |Nieu-Seeland |label=[[Trafalgarpark]] |position=top |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-41 |lat_min=-16 |lat_sec=-1 |lon_deg=173 |lon_min=16 |lon_sec=59 }} }} Net soos ander vername rugbylande soos Argentinië, Australië, Frankryk en Suid-Afrika beskik Nieu-Seeland oor geen amptelike tuisstadion vir sy nasionale span nie. Die All Blacks gebruik vir hul tuiswedstryde eerder ’n verskeidenheid stadions dwarsdeur Nieu-Seeland in. Veral [[Edenparkstadion|Edenpark]] in [[Auckland]], [[Westpacstadion]] in [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]] und die [[Waikatostadion]] in [[Hamilton, Nieu-Seeland|Hamilton]] word gereeld vir toetswedstryde gebruik. Voor die oprigting van die Westpacstadion in 1999 was Wellington se toetsstadion [[Athletic Park]]. Athletic Park het die eerste All Blacks-toets in Nieu-Seeland teen Groot-Brittanje in 1904 gehuisves.<ref name="2ndTest">{{en}} {{cite web |url=http://stats.allblacks.com/asp/teamsheet.asp?MT_ID=1047 |title=Match Centre – All Blacks vs British & Irish Lions |publisher=All Blacks |accessdate=8 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230408164322/http://stats.allblacks.com/asp/teamsheet.asp?MT_ID=1047 |archive-date=8 April 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Hul eerste tuistoets buite die hoofsentra Auckland, Christchurch, Dunedin en Wellington is in 1996 op [[McLeanpark]] in [[Napier, Nieu-Seeland|Napier]] gespeel.<ref name="296thTest">{{en}} {{cite web |url=http://stats.allblacks.com/asp/teamsheet.asp?MT_ID=2004 |title=Match Centre – All Blacks vs Samoa |publisher=All Blacks |accessdate=6 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406162445/http://stats.allblacks.com/asp/teamsheet.asp?MT_ID=2004 |archive-date=6 April 2023}}</ref> Edenpark het albei eindstryde van die rugbywêreldbekertoernooie in 1987 en 2011 aangebied. Beide Edenpark en [[Lancasterpark]] is met die oog op die Rugbywêreldbeker 2011 opgeknap en hulle kapasiteite is verhoog. Die Nieu-Seelandse regering het alternatiewelik vir die uitbreiding van Edenpark die oprigting van ’n nasionale stadion by die ou hawe van Auckland voorgestel. Dié voorstel het is egter deur die owerhede in Auckland en die streek verwerp en is einde November 2006 laat vaar.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10412665 |title=It's Eden Park says disappointed Mallard |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=27 November 2006 |accessdate=5 Augustus 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110805132327/http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10412665 |archive-date=5 Augustus 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Destyds het die NSRVU Carisbrook nie langer as ’n geskikte toetsstadion beskou nie, en ’n [[Forsyth Barr-stadion|bedekte sportstadion]] is as vervanging voorgestel.<ref name="CarisbrookReplacement">{{en}} {{cite web |url=http://tvnz.co.nz/view/page/411317/811408 |title=Proposed stadium a NZ first |publisher=TVNZ |date=10 Augustus 2006 |accessdate=14 September 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200914055955/http://tvnz.co.nz/view/page/411317/811408 |archive-date=14 September 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die stad [[Dunedin]] het die nuwe stadion in Maart 2008 goedgekeur,<ref>{{en}} {{cite web |url=http://tvnz.co.nz/view/page/1320238/1642915 |title=Dunedin council to help fund stadium |publisher=TVNZ |date=17 Maart 2008 |accessdate=24 Oktober 2012 |archive-url=https://www.webcitation.org/6BeuvOBVD?url=http://tvnz.co.nz/view/page/1320238/1642915 |archive-date=24 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> die verkryging van grond het van Augustus tot Oktober daardie jaar plaasgevind,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.odt.co.nz/news/dunedin/council-starts-buying-stadium-land |title=Council starts buying stadium land |publisher=Otago Daily Times |author=David Loughrey |date=29 Augustus 2008 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> en die nuwe stadion is in Augustus 2011 ingewy, net betyds vir die Rugbywêreldbeker. Lancasterpark is tydens die Christchurch-aardbewing in Februarie 2011 ernstig beskadig, met krake in sommige staanplekke en die speeloppervlak is deur oorvloedig erg beskadig, maar ook die infrastruktuur en strate rondom dié stadion. As gevolg van die groot skade is al die wedstryde, wat in Christchurch beplan was, na ander plekke verskuif. Toetsrugby het in 2012 na Christchurch se [[Rugby League Park]] teruggekeer. Alhoewel die staanplekke op daardie stadion ernstig beskadig is, sodat hulle afgebreek moes word, was die skade aan die infrastruktuur heelwat minder as by Lancasterpark, en die speeloppervlak het die aardbewing relatief onbeskadig oorleef. Die stadion is herbou met ’n permanente sitplekkapasiteit van 17&nbsp;000, met tydelike sitplekke vir ’n bykomende 9&nbsp;000 toeskouers. === Rugbywêreldbekerstadions === {{Hoofartikel|Rugbywêreldbeker 1987|Rugbywêreldbeker 2011}} [[Lêer:Rugby World Cup 2011 New Zealand.jpg|duimnael|Speelstede in Nieu-Seeland tydens die Rugbywêreldbeker 2011]] Die eerste Rugbywêreldbeker 1987 is saam deur Australië en Nieu-Seeland aangebied. Van die wedstryde was soos volg opgedeel: Vyf wedstryde van Groep 2, asook al die wedstryde van beide Groep 3 (wat die All Blacks ingesluit het) en Groep 4 is dwarsdeur Nieu-Seeland aangebied. Daarbenewens is een kwarteindstryd elk in Auckland en Christchurch, asook die klein finale om die derde plek in Rotorua en die eindstryd tussen die All Blacks en Frankryk in Auckland aangebied. Nieu-Seeland het altesaam 21 wedstryde gehuisves, met die oorblywende elf wedstryde wat in Australië gespeel is. Van Nieu-Seeland se ander stadions tydens dié toernooi was: Athletic Park in Wellington, Lancasterpark in Christchurch, [[Carisbrook]] in [[Dunedin]], [[McLeanpark]] in [[Napier]], [[Waikatostadion]] in [[Hamilton, Nieu-Seeland|Hamilton]], [[Rugby Park-stadion|Rugby Park]] in [[Invercargill]] en [[Arena Manawatu|Showgrounds-ovaal]] in [[Palmerston North]]. Die [[Rugbywêreldbeker 2003]] sou oorspronklik oor deur beide Australië en Nieu-Seeland aangebied word, maar ná ’n dispuut tussen die [[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seelandse Rugbyunie]] en die IRR is Australië as alleenlike gasheer aangewys.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/1861398.stm |title=New Zealand loses Cup status |publisher=[[BBC]] |date=8 Maart 2002 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Nieu-Seeland sou oorspronklik 23 van die 48 wedstryde huisves, maar is van hul gasheerregte ontneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/1937084.stm |title=NZ loses Rugby World Cup |publisher=[[BBC]] |date=18 April 2002 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die Rugbywêreldbeker 2011 is dwarsdeur Nieu-Seeland aangebied. Die 48 wedstryde is in 13 stadions gehuisves, met [[Edenparkstadion|Edenpark]] in Auckland wat die openingswedstryd, die halfeindrondte, die klein finale om die derde plek en die eindstryd tussen die All Blacks en Frankryk aangebied het. Van Nieu-Seeland se ander stadions tydens dié toernooi was: [[Westpacstadion|Westpac]] in Wellington, [[Forsyth Barr-stadion|Otago]] in [[Dunedin]], [[North Harbour-stadion|North Harbour]] in Auckland, Waikatostadion in Hamilton, [[Rotorua Internasionale Stadion|Rotorua Int’l Stadion]] in [[Rotorua]], [[Yarrowstadion]] in [[Nieu-Plymouth]], [[Trafalgarpark]] in [[Nelson, Nieu-Seeland|Nelson]], Rugby Park in Invercargill, [[Okarapark]] in [[Whangarei]], McLeanpark in Napier en Showgrounds-ovaal in Palmerston North. == Haka == {{Hoofartikel|Haka}} [[Lêer:New Zealand Haka vs Portugal 15-09-2007.jpg|duimnael|links|Haka voor ’n wedstryd teen Portugal in Lyon, Frankryk, tydens die Rugbywêreldbeker 2007]] [[Lêer:New zealand haka 1917.jpg|duimnael|’n Haka in 1917, Parys]] [[Lêer:Maori allblacks paris.jpg|duimnael|Die Maori-All Blacks se haka in 1926, Parys]] [[Lêer:haka 2006.jpg|duimnael|Die All Blacks besig om die Haka uit te voer voor ’n wedstryd teen Frankryk in 2006]] [[Lêer:Haka.jpg|duimnael|’n 2009-haka]] [[Lêer:Ka mate.jpg|duimnael|Frankryk beantwoord die haka tydens die 2007-kwarteindstryd met ’n nabystaan – en sal die wedstryd later wen]] [[Lêer:2015 Rugby World Cup New Zealand vs Argentina (21391939030).jpg|duimnael|Haka tydens die Rugbywêreldbeker 2015 teen Argentinië]] Die All Blacks voer ’n haka (’n [[Maori|Māori]]-oorlogsdans) voor elke toetswedstryd uit wat as ’n motivering vir hulleself en ’n intimidasie van hul teenstanders dien. Die haka word soms as ’n uitnodiging vir ’n geveg beskryf. Die haka word met Nieu-Seeland geassosieer sedert ’n toer van Nieu-Suid-Wallis in 1888/89.<ref>{{en}} {{cite book |author=Malcolm Mulholland |title=Beneath the Maori Moon: An Illustrated History of Maori Rugby |publisher=Huia Publishers |location=Wellington |year=2009 |isbn=978-1-86969-305-3 |pages=17}}</ref> Die Nieu-Seelandse “Native”-span (die span wat in Brittanje, Australië en Nieu-Seeland getoer het in 1888 en 1889) het die ''Ake Ake Kia Kaha'' gebruik en die 1903-span in Australië het ’n spottende haka, ''Tupoto koe, Kangaru!'' gebruik. Die 1905-All Blacks het die tradisie begin om die ''Ka Mate'' te gebruik en teen 1914 was dit goed gevestig in Nieu-Seelandse rugby. Die 1924-All Blacks het ’n spesiaal gekomponeerde haka, ''Kia Whaka-ngawari'', gebruik, maar later het die All Blacks weer teruggeval op die ''Ka Mate''.<ref>{{en}} {{cite book |author=Malcolm Mulholland |title=Beneath the Maori Moon: An Illustrated History of Maori Rugby |publisher=Huia Publishers |location=Wellington |year=2009 |isbn=978-1-86969-305-3 |pages=24}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://teara.govt.nz/en/1966/haka/page-3 |title=All Blacks' Haka |publisher=Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die haka is tot in 1986 veral buite Nieu-Seeland opgevoer, maar sedert die [[Rugbywêreldbeker 1987]] ook op eie bodem. Dit moes egter geoefen word om 'n ritmiese akkuraatheid en intensiteit wat voorheen ontbreek het, te bereik. Die spelers Wayne Shelford en Hika Reid het hierin ’n sleutelrol gespeel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/the-haka/ |title=The Haka |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In Augustus 2005, voor die Drienasiestoets tussen Nieu-Seeland en Suid-Afrika op Carisbrook in [[Dunedin]], het die All Blacks ’n ander haka, ''Kapa o Pango'', uitgevoer. ''Kapa o Pango'' was ’n haka wat spesiaal deur Derek Lardelli ontwikkel is en “...ontwerp is om die multi-kulturele aard van kontemporêre Nieu-Seeland te reflekteer — in besonder die invloed van [[Polinesië|Polinesiese]] kulture”.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=10342926 |title=New haka the cutting edge of sport |publisher=[[The New Zealand Herald]] |author=Jon Stokes |date=29 Augustus 2005 |accessdate=29 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070929164431/http://www.nzherald.co.nz/section/4/story.cfm?c_id=4&objectid=10342926 |archive-date=29 September 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ''Kapa o Pango'' is bedoel om gebruik te word by spesiale geleenthede en nie om die ''Ka Mate'' te vervang nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://xtramsn.co.nz/rugby/0,,12428-4704719,00.html |title=ABs Reveal New Haka |publisher=xtramsn.co.nz |author=Marc Hinton |date=27 Augustus 2005 |accessdate=29 Junie 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060629234113/http://xtramsn.co.nz/rugby/0,,12428-4704719,00.html |archive-date=29 Junie 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ''Kapa o Pango'' eindig met ’n “keel-afsny”-aksie wat ’n bron van omstredenheid was en gelei het tot aantygings dat ''Kapa o Pango'' geweld aanmoedig wat die verkeerde boodskap aan All Blacks-ondersteuners sou stuur.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/rugbyunion/international/newzealand/2364899/Cut-throat-haka-does-All-Blacks-no-favours.html |title=Cut-throat haka does All Blacks no favours |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Mick Cleary |date=5 September 2005 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theage.com.au/sport/haka-furore-adds-spice-to-bledisloe-duel-20060728-gdo27b.html |title=Haka furore adds spice to Bledisloe duel |publisher=theage.com.au |date=28 Julie 2006 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Volgens die “Kapo o Pango”-komponis, Derek Lardelli, stel die gebaar die “trek van lewenskragtige energie in die longe en hart in” voor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.planet-rugby.com/News/story_52333.shtml |title=Kapa O Pango gets green light |publisher=Planet Rugby |date=8 Julie 2006 |accessdate=7 Junie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190607091559/http://www.planet-rugby.com/News/story_52333.shtml |archive-date=7 Junie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Indien die All Blacks in [[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]] speel, word uit respek teenoor Te Rauparaha altyd die Ka Mate uitgevoer. By ander speelplekke besluit die kaptein en die haka se leier gedurende die dae voor die wedstryd op die haka wat wat die beste pas by die bui van die spel.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.espn.com/espn/feature/story/_/id/27583628/understanding-all-blacks-supreme-success |title=Understanding the All Blacks' supreme success |publisher=ESPNscrum |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> In November 2006, by die [[Millennium-stadion]] in [[Cardiff]], het die All Blacks die haka in hulle kleedkamers voor die wedstryd uitgevoer, in plaas van net voor die afskop. Die Walliese Rugbyunie wou gehad het dat die Walliese volkslied gesing moes word ná die uitvoering van die haka. Die All Blacks wou nie instem tot die versoek nie en het daarom die haka in hulle kleedkamers uitgevoer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://icwales.icnetwork.co.uk/0500rugbyunion/0200news/tm_method=full%26objectid=18166940%26siteid=50082-name_page.html |title=So just who is to blame for no Millennium haka? |publisher=icwales.co.uk |date=27 November 2006 |accessdate=18 Desember 2006}}</ref> Ander nasionale spanne uit [[Eilandstaat|eilandstate]] in die [[Stille Oseaan]]-gebied voer soortgelyke oorlogsdanse voor internasionale wedstryde uit; dit sluit in [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]] se weergawe van die haka, Tonga se ''Sipi Tau'' en Fidji se ''cibi''. Suid-Afrika se Springbokke het ook al oorweg om ’n [[Zoeloes|Zoeloe]]-oorlogsdans as deel van die voorwedstrydverrigtinge in te voer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/6902661.stm |title=Springboks aim to unveil own haka |publisher=[[BBC]] |date=17 Julie 2007 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die “Ka Mate”-haka begin algemeen met ’n stel van vyf voorbereidingsinstruksies wat deur die leier geskree word, voordat die hele span by hom aansluit:<ref>{{en}} {{cite web |url=http://haka.co.nz/haka/ |title=Haka |date=30 November 2015 |accessdate=22 Oktober 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191022020138/http://haka.co.nz/haka/ |archive-date=22 Oktober 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |title=Haka! The Dance of a Noble People |date=17 Junie 1993 |publisher=Raupo Publishing (NZ) Ltd}}</ref> {| border="0" cellpadding="4" cellspacing="2" style="margin-left:3em" |+'''"Ka Mate"''' |- |'''Leier''': |''Taringa whakarongo!'' | |Ore op! |- | |''Kia rite! Kia rite! Kia mau! '' | |Maak reg...! Staan in een ry...! Staan vas! |- |'''Span''': |''Hī!'' | |Ja! |- |'''Leier''': |''Ringa ringa pakia!'' | | Klap die hande teen die dye! |- | |''Waewae takahia kia kino nei hoki!'' | |Stamp met die voete so hard as wat jy kan! |- |'''Span''': |''Kia kino nei hoki!'' | |So hard as wat ons kan! |- |'''Leier''': |''Ka mate, ka mate'' | |Ek sterf! Ek sterf! |- |'''Span''': |''Ka ora' Ka ora' | |Ek lewe! Ek lewe! |- |'''Leier''': |''Ka mate, ka mate'' | |Ek sterf! Ek sterf! |- |'''Span''': |''Ka ora' Ka ora' | |Ek lewe! Ek lewe! |- |'''Almal''': |''Tēnei te tangata pūhuruhuru'' | |Hier staan die harige man... |- | | ''Nāna ne I tiki mai whakawhiti te rā'' | |...wat die son roep en dit op ons laat skyn! |- | |''A Upane! Ka Upane!'' | |Ry nou! Ry nou! |- | |''A Upane Kaupane" | |Neem die eerste stap! |- | |''Whiti te rā,!'' | |Laat die sonskyn in! |- | |''Hī!'' | |Maak klaar! |} == Toetswedstryde == [[Lêer:New Zealand IRB World Rankings.png|duimnael|400px|Nieu-Seeland se plek op [[Wêreldrugby]] se ranglys vanaf 10 Oktober 2003 tot op hede]] Die All Blacks het teen elke teenstander ’n positiewe wenrekord. Nieu-Seeland het 505 van sy 657 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 76,86%. Daarmee is die All Blacks die suksesvolste nasionale rugbyspan wêreldwyd. Drie nasionale spanne, wat deur Wêreldrugby as ’n vlak-een-span geag word, het nog nooit teen die All Blacks ’n oorwinning aangeteken nie ([[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]], [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] en [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]]). Die slegste wenrekord het die All Blacks teen die Suid-Afrikaanse Springbokke (58,18%). Sedert die bekendstelling van Wêreldrugby se ranglys in Oktober 2003 was Nieu-Seeland oorwegend in die eerste plek. Nieu-Seeland se statistieke in toetswedstryde teen al die lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen Oktober 2025):<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=team;team=8;template=results;type=team;view=opposition |title=International Rugby Union Statistics – New Zealand |publisher=ESPNscrum |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.allblacks.com/ |title=Match Centre – All Blacks test match Record since first test match |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> {| class="sortable wikitable" ! Teenstander ! Gespeel ! Gewen ! Verloor ! Gelykop ! % Gewen |- bgcolor="#d0ffd0" align="center" |- | {{ARGru}} || 41 || 36 || 4 || 1 || 87,80 |- | {{AUSru}} || 181 || 128 || 45 || 8 || 70,72 |- | {{BILru}} || 41 || 30 || 7 || 4 || 73,17 |- | {{ENGru}} || 46 || 36 || 8 || 2 || 78,26 |- | {{FIJru}} || 8 || 8 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{FRAru}} || 67 || 51 || 15 || 1 || 76,12 |- | {{GEOru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{IRLru}} || 38 || 32 || 5 || 1 || 84,21 |- | {{ITAru}} || 17 || 17 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{JPNru}} || 6 || 6 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{CANru}} || 6 || 6 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{NAMru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | [[Lêer:Flag of rugby Pacific Islanders.svg|24px|raam]] Pasifiese Eilanders || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{PORru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{ROMru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{SAMru}} || 7 || 7 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{SCOru}} || 32 || 30 || 0 || 2 || 93,75 |- | {{RSAru}} || 110 || 64 || 42 || 4 || 58,18 |- | {{TGAru}} || 7 || 7 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{URUru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{USAru}} || 4 || 4 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{WALru}} || 37 || 34 || 3 || 0 || 91,89 |- class="sortbottom" ! Algeheel || 657 !! 505 !! 129 !! 23 !! 76,86 |} Wedstryde teen verskeie saamgestelde spanne tydens oorsese toere van die amateurtydperk en die deur [[Nieu-Seeland Rugby]] nieerkende wedstryde teen die Nieu-Suid-Walliese Waratahs (1920–1928) is nie in die lys nie. Wedstryde teen die [[Britse Barbarians]] word deur Nieu-Seeland Rugby ook nie as sulks erken nie. == Wedywering met ander nasionale spanne == === Noordelike Halfrond === Net soos die ander rugbylande van die Suidelike Halfrond handhaaf Nieu-Seeland ’n wedywering met die nasionale spanne van die Noordelike Halfrond. Net só het Nieu-Seeland tydens twee van sy eindstrydverskynings teen Frankryk te staan gekom (in 1987 en 2011), wat hulle albei kon wen. Sedert 2000 ding Nieu-Seeland en Frankryk mee om die [[Dave Gallaher-trofee]] en sedert 2008 ding Nieu-Seeland en Engeland mee om die [[Hillary-skild]].<ref name="Part One">{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/84191.html |title=The Scrum.com trophy guide – Part One |publisher=ESPNscrum |date=29 Oktober 2008 |accessdate=13 Mei 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513190107/http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/84191.html |archive-date=13 Mei 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref name="Part Two">{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/84879.html |title=The Scrum.com trophy guide – Part Two |publisher=ESPNscrum |date=5 November 2008 |accessdate=13 Mei 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513190101/http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/84879.html |archive-date=13 Mei 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In 2005 en 2017 was teen die Britse en Ierse Leeus die New Zealand Lions Series-trofee op die spel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.co.uk/rugby/story/_/id/15380001/lions-trophy-unveiled |title=Lions trophy unveiled |publisher=ESPNscrum |date=29 Mei 2005 |accessdate=2 Augustus 2025}}</ref> Dié trofee is in 2021 met die Lions Series-trofee vervang, wat aan die wenner van elke vierjaarlikse Leeus-reeks oorhandig word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lionsrugby.com/en/news/lions-and-springboks-to-play-for-new-tour-trophy-created-by-thomas-lyte |title=Lions and Springboks to play for new Tour trophy created by Thomas Lyte |publisher=[[Britse en Ierse Leeus]] |date=4 Mei 2021 |accessdate=2 Augustus 2025}}</ref> === Suid-Afrika === [[Lêer:1981-springbok-tour-auckland-1.jpg|duimnael|Die All Blacks se 1981-toetswedstryd teen die Springbokke in Auckland moes agter doringdraad plaasvind en is deur betogings begelei]] Sedert die eerste ontmoeting in 1921 op Nieu-Seelandse bodem handhaaf die Springbokke en die All Blacks, wat albei as die beste nasionale rugbyspanne wêreldwyd beskou word, ’n intensiewe wedywering. Reeds destyds is albei spanne as die bestes beskou, wat deur die gelykopuitslag van die eerste toetsreeks bevestig is. Die tweede toetsreeks tydens die teenbesoek van 1928 in Suid-Afrika het ook in ’n gelykopuitslag geëindig. In 1937 het die Springbokke daarin geslaag om in Nieu-Seeland ’n toetsreeks teen die All Blacks te wen. In 1949 het die Springbokke die tuisreeks teen die All Blacks met ’n negatiewe rekord vir die Nieu-Seelanders, wat vandag nog bestaan, gewen. In 1956 het die All Blacks egter die tuisreeks teen die Springbokke gewen. In 1960 was die Springbokke weer tydens die tuisreeks teen die All Blacks suksesvol; dié toer word egter vir politieke rusies as vir sportiewe suksesse onthou. Daarna is die wedersydse toetsreekse veral deur die Suid-Afrikaanse apartheidsbeleid en die gepaardgaande twis oor die All Blacks se Māorispelers gekenmerk. Tot in die 1980’s is onderlinge toere onderneem, maar hulle het veral politieke weerstand van anti-apartheidsaktiviste ontlok en is vervolgens deur proteste van ander lande begelei. Die Nieu-Seelandse regering se vashou aan die 1976-toer na Suid-Afrika en die Internasionale Olimpiese Komitee se weiering (rugby was destyds nie ’n Olimpiese sportsoort nie) om Nieu-Seeland ná proteste deur Afrikalande van die [[Olimpiese Somerspele 1976]] te skors het tot die boikot van dié Olimpiese Spele deur 30 oorwegend Afrikalande gelei.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cbc.ca/sports/olympics-summer/african-nations-boycott-costly-montreal-games-1.770807 |title=African nations boycott costly Montreal Games |publisher=Canadian Broadcasting Corporation |date=7 Augustus 2009 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Eers ná die einde van die apartheidsbewind in Suid-Afrika het die onderlinge wedywering genormaliseer. Tot vandag toe het die Springbokke slegs teen die All Blacks ’n negatiewe wenrekord.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.investec.com/en_za/sponsorships/rugby/all-blacks-vs-springboks-the-greatest-sports-rivalry.html |title=Springboks vs the All Blacks – The Great Rivalry |publisher=Investec |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/news/a-rivalry-in-numbers-all-blacks-vs-south-africa |title=A Rivalry in Numbers: All Blacks vs South Africa |publisher=All Blacks |date=23 Julie 2019 |accessdate=4 Oktober 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221004192056/https://www.allblacks.com/news/a-rivalry-in-numbers-all-blacks-vs-south-africa |archive-date=4 Oktober 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die wedywering sluit intussen ook die rugbywêreldbekertoernooie in, aangesien die Springbokke die Webb Ellis-beker reeds vier keer omhoog kon hou en die All Blacks drie keer. In 2023 het die Springbokke die eerste span geword wat die toernooi vir ’n vierde keer kon wen (by altesaam tien rugbywêreldbekertoernooie). Albei spanne het tot dusver tydens ses rugbywêreldbekertoernooie ontmoet, waarvan die All Blacks en die Springbokke drie wedstryde elk kon wen. Die Springbokke se belangrikste oorwinnings was die 1995-eindstryd, toe hulle met 15–12 in ekstra tyd gewen het, en die 2023-eindstryd, wat hulle met 12–11 kon wen. Sedert 1996 ontmoet albei spanne tydens die jaarlikse Drienasiesreeks, sedert 2012 die Rugbykampioenskap. Tydens die [[2017-Rugbykampioenskapreeks]] moes die Springbokke hul (tot dusver) ergste nederlaag verduur: 0–57 teen die All Blacks.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/news/rampant-all-blacks-blow-springboks-away/ |title=Rampant All Blacks blow Springboks away |publisher=Super Rugby |date=17 Augustus 2017 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Tydens die [[2025-Rugbykampioenskapreeks]] het die Springbokke op hul beurt die All Blacks hul ergste nederlaag in dié tyd toegedien: 10–43. As gevolg van die Springbokke se geskiedenis as ’n suiwer “wit” span het baie Suid-Afrikaners, wat destyds onder die rassistiese diskriminasie gely het, die All Blacks pleks van die Springbokke ondersteun, ook oor generasies heen. Dit het sy oorsprong in apartheid, toe anti-apartheidsaktiviste by elke geleentheid die teenstaander van die Springbokke as ’n soort weerstand teen apartheid en sy simbole ondersteun het. Ná die einde van apartheid is hierdie gedrag deur ander Suid-Afrikaners egter as “onpatrioties” en “verraaiend” bestempel. Sedert die oorwinnings van ’n span toenemend saamgestel uit “swart”, “wit” en “bruin” spelers (sedert die Rugbywêreldbeker 1995), asook herstrukturering in die bestuurspan kon al hoe meer Suid-Afrikaners van alle etniese agtergronde hulself met die nasionale rugbyspan identifiseer, en om hierdie rede het die ondersteuning vir die All Blacks of ander spanne gekwyn.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://theconversation.com/cape-crusaders-why-some-south-africans-still-support-the-kiwis-not-the-springboks-87207 |title=Cape Crusaders: why some South Africans (still) support the Kiwis, not the Springboks |publisher=The Conversation |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> === Australië === [[Lêer:Australia nz first 1903.jpg|duimnael|Die eerste toetswedstryd tussen Australië en Nieu-Seeland op 15 Augustus 1903 in Sydney]] Soos in ander sportsoorte (veral [[krieket]], [[rugby league]], [[netbal]] en op die [[Statebondspele]]) handhaaf Nieu-Seeland tradisioneel goeie wedywering met sy buurland Australië,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.foxsports.com.au/more-sports/mad-tuesday-11-things-you-never-wanted-to-know-about-the-trans-tasman-sporting-rivalry/news-story/ae6dd16e7f4cec90ec146c176f497ebf |title=Mad Tuesday: 11 things you never wanted to know about the Trans Tasman sporting rivalry |publisher=Fox Sports |author=Trevor Marshallsea |date=3 Mei 2016 |accessdate=15 November 2021}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/blog/2015/oct/29/the-encounters-that-have-underpinned-trans-tasman-sporting-rivalry |title=The encounters that have underpinned trans-Tasman sporting rivalry |publisher=[[The Guardian]] |author=Russell Jackson |date=28 Oktober 2015 |accessdate=15 November 2021}}</ref> waarna dikwels as “wedywering onder sibbes” (''sibling rivalry'') verwys word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/articles/australia-vs-new-zealand-an-intense-sibling-rivalry-where-nothing-else-matters-than-win-502235 |title=Australia vs New Zealand, an intense sibling rivalry where nothing else matters than 'win' |publisher=Cricket Country |author=Suvajit Mustafi |date=28 Maart 2015 |accessdate=15 November 2021}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/cricket/67529059/top-ten-nzaustralia-clashes |title=Top ten NZ/Australia clashes |publisher=Stuff |author=Rosanna Price, Henry Cooke |date=27 Maart 2015 |accessdate=15 November 2021}}</ref> Die eerste toetswedstryd tussen albei spanne is tydens die Nieu-Seelandse besoek aan Australië in 1903 gespeel. Sedert 1932 ding albei spanne mee om die Bledisloebeker, een van die oudste trofeë in internasionale rugby. Van die 181 toetswedstryde tot dusver het Nieu-Seeland 128 gewen, Australië 45, met agt gelykopuitslae. Gedurende wêreldbekertoernooie het albei spanne tot dusver vier keer ontmoet (in 1991, 2003, 2011 en 2015), waarvan albei spanne twee wedstryde elk gewen het. Albei lande het al belangrike rugbytoernooie soos die [[Rugbywêreldbeker 1987]] saam aangebied. Die [[Rugbywêreldbeker 2003]] is oorspronklik ook aan albei rugbylande toegewys, maar ná ’n kontraktuele dispuut oor grondtekenregte tussen die [[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seelandse Rugbyunie]] en die IRR is Australië as alleenlike gasheer aangewys. Daarbenewens het hulle in die eindstryd van die Rugbywêreldbeker 2015 ontmoet, wat die All Blacks gewen het. == Rekords == === Wêreldbekerrekord === [[Lêer:Richie McCaw and the Webb Ellis cup after the Rugby World Cup final 2011.jpg|duimnael|upright|Nieu-Seeland het in 1987, 2011 en 2015 die [[Webb Ellis-beker]] omhoog gehou]] Alhoewel die All Blacks altyd een van die groot gunstelinge is om die vierjaarlikse [[rugbywêreldbeker]]toernooi te wen, het hulle die [[Webb Ellis-beker]] slegs drie keer ingepalm: tydens die eerste [[Rugbywêreldbeker 1987]] in Nieu-Seeland en Australië, tydens die [[Rugbywêreldbeker 2011]] tuis en tydens die [[Rugbywêreldbeker 2015]] in Engeland. Daarmee het die All Blacks die eerste nasionale rugbyspan geword wat die titel verdedig het. In [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] het hulle die halfeindstryd teen die Wallabies verloor en in [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] die eindstryd teen die Springbokke. Hul tweede ergste uitslag was in [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] die vierde plek. In [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] het hulle weereens die halfeindstryd teen Australië verloor. Hul ergste toernooiverloop was tydens die [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], toe hulle reeds in die kwarteindstryd deur Frankryk uitgeskakel is. {| class="wikitable" ! Jaar !! Uitslag |- style="background:#F7F6A8;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || '''Kampioen''' |- style="background:#FFDAB9;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || Derde plek |- style="background:#DCE5E5;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Tweede plek |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || Vierde plek |- style="background:#FFDAB9;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Derde plek |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Kwarteindrondte |- style="background:#F7F6A8;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || '''Kampioen''' |- style="background:#F7F6A8;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || '''Kampioen''' |- style="background:#FFDAB9;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Derde plek |- style="background:#DCE5E5;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Tweede plek |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || ''gekwalifiseer'' |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}} |} === Drienasies/Rugbykampioenskap === [[Lêer:Bledisloe Cup on display in Sydney 2014.jpg|duimnael|upright|Tydens die Rugbykampioenskap ding onder andere Australië en Nieu-Seeland om die [[Bledisloebeker]] mee]] Nieu-Seeland se enigste jaarlikse toernooi is die Rugbykampioenskap (voorheen die Drienasies), waar hulle teen drie ander lande van die Suidelike Halfrond speel: Australië en Suid-Afrika sedert 1996; Argentinië het in 2012 by dié toernooi aangesluit. Nieu-Seeland se rekord van 20 toernooikampioenskappe (1996, 1997, 1999, 2002, 2003, 2005–2008, 2010, 2012–2014, 2016–2018 en 2020–2023) en 99 wedstrydoorwinnings is verreweg meer as die rekords van die ander spanne. As deel van die Rugbykampioenskap ding die All Blacks ook met die Wallabies om die [[Bledisloebeker]] (sedert 1932) en met die Springbokke om die [[Vryheidsbeker]] (sedert 2004) mee.<ref name="Part Two" /> {{Drie-Nasiesrekord}} {{Die Rugbykampioenskap-rekord}} <small>Punte word soos volg toegeken: 4 punte vir ’n oorwinning, 2 punte vir ’n gelykopuitslag, 0 punte vir ’n nederlaag (saam met moontlike bonuspunte), 1 bonuspunt vir ten minste drie drieë meer as die teenstander, 1 bonuspunt vir ’n nederlaag met minder as sewe punte.</small> === Ander toetswedstryde === Gedurende die amateurtydperk het die All Blacks maandelange oorsese toere onderneem, waartydens hulle teen ander nasionale spanne, plaaslike saamgestelde spanne en klubspanne gespeel het. Eweneens het oorsese spanne na Nieu-Seeland getoer. Die All Blacks het al vier keer ’n Grand Slam behaal, d.w.s. ’n oorwinning oor die vier Tuisnasies Engeland, Ierland, Skotland en Wallis tydens dieselfde toer (die Grand Slam-toere was in 1978, 2005, 2008 en 2010). Teen die jaar 2000 het die oorsese toere volgens die ou tradisie tot ’n einde gekom, aangesien die professionalisering van die rugbyspel te min tyd vir toere oorlaat (’n uitsondering is die [[Britse en Ierse Leeus]] se vierjaarlikse toere). Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die Noordelike Halfrond tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se [[midjaarrugbytoetsreeks]] vertrek Europese spanne na Nieu-Seeland en gedurende Novembermaand se [[eindjaarrugbytoetsreeks]] reis die All Blacks na Europa. Een van die mees tradisionele trofee in internasionale rugby is die Bledisloebeker. Australië en Nieu-Seeland ding sedert 1932 om dié beker mee, sedert 1996 tydens die Drienasiesreeks en sedert 2012 as deel van die Rugbykampioenskap. Tydens dié toernooi ding Nieu-Seeland sedert 2004 ook met Suid-Afrika om die [[Vryheidsbeker]] mee. Sedert 2000 ding Nieu-Seeland en Frankryk mee om die [[Dave Gallaher-trofee]] (genoem na [[David Gallaher|David „Dave“ Gallaher]], die kaptein van die ''Original All Blacks'' van 1905/06, wie tydens die [[Eerste Wêreldoorlog]] in Frankryk gesneuwel het) en hulle moes dié trofee in 2009 en 2021 oorhandig. Sedert 2008 ding Nieu-Seeland en Engeland mee om die [[Hillary-skild]] (genoem na die in 2008 oorlede [[Edmund Hillary]]) wat die All Blacks slegs in 2012 moes oorhandig.<ref name="Part One" /><ref name="Part Two" /> In 2005 en 2017 het die All Blacks teen die Britse en Ierse Leeus om die New Zealand Lions Series-trofee meegeding, wat in 2021 met die Lions Series-trofee vervang is. == Spelers == === Huidige span === Die volgende spelers het die All Blacks-span gevorm tydens die [[2025-Rugbykampioenskapreeks]]:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.allblacks.com/news/all-blacks-squad-for-the-lipovitan-d-rugby-championship |title=All Blacks Squad for the Lipovitan-D Rugby Championship |publisher=[[Nieu-Seeland Rugby]] |date=4 Augustus 2025 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> {| | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Agterspelers ''(backs)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub / Provinsie !! Toetswedstryde |- | [[Noah Hotham]] || [[Skrumskakel]] || [[Crusaders (Superrugbyspan)|Crusaders]] / Tasman || style="text-align:center" | {{0|00}}2 |- | [[Cortez Ratima]] || Skrumskakel || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / Waikato || style="text-align:center" | {{0}}14 |- | [[Cam Roigard]] || Skrumskakel || [[Hurricanes (Superrugbyspan)|Hurricanes]] / Counties Manukau || style="text-align:center" | {{0}}12 |- | [[Beauden Barrett]] || [[Losskakel]] || [[Blues (Superrugbyspan)|Blues]] / Taranaki || style="text-align:center" | 136 |- | [[Damian McKenzie]] || Losskakel || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / Waikato || style="text-align:center" | {{0}}64 |- | [[Jordie Barrett]] || [[Senter]] || [[Hurricanes (Superrugbyspan)|Hurricanes]] / Taranaki || style="text-align:center" | {{0}}71 |- | [[Anton Lienert-Brown]] || Senter || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / Waikato || style="text-align:center" | {{0}}85 |- | [[Billy Proctor]] || Senter || [[Hurricanes (Superrugbyspan)|Hurricanes]] / Wellington || style="text-align:center" | {{0|00}}4 |- | [[Timoci Tavatavanawai]] || Senter || [[Highlanders (Superrugbyspan)|Highlanders]] / Tasman || style="text-align:center" | {{0|00}}2 |- | [[Quinn Tupaea]] || Senter || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / Waikato || style="text-align:center" | {{0}}16 |- | [[Caleb Clarke]] || [[Vleuel]] || [[Blues (Superrugbyspan)|Blues]] / Auckland || style="text-align:center" | {{0}}29 |- | [[Rieko Ioane]] || Vleuel || [[Blues (Superrugbyspan)|Blues]] / Auckland || style="text-align:center" | {{0}}83 |- | [[Emoni Narawa]] || Vleuel || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / Bay of Plenty || style="text-align:center" | {{0|00}}3 |- | [[Sevu Reece]] || Vleuel || [[Crusaders (Superrugbyspan)|Crusaders]] / Bay of Plenty || style="text-align:center" | {{0}}34 |- | [[Will Jordan (rugbyspeler)|Will Jordan]] || [[Heelagter]] || [[Crusaders (Superrugbyspan)|Crusaders]] / Tasman || style="text-align:center" | {{0}}44 |- | [[Ruben Love]] || Heelagter || [[Hurricanes (Superrugbyspan)|Hurricanes]] / Wellington || style="text-align:center" | {{0|00}}2 |} | | valign="top" | {| class="wikitable" |+ Voorspelers ''(forwards)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub / Provinsie !! Toetswedstryde |- | [[Brodie McAlister]] || [[Haker]] || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / Canterbury || style="text-align:center" | {{0|00}}1 |- | [[Codie Taylor]] || Haker || [[Crusaders (Superrugbyspan)|Crusaders]] / Canterbury || style="text-align:center" | {{0}}98 |- | [[Samisoni Taukeiʻaho]] || Haker || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / Waikato || style="text-align:center" | {{0}}33 |- | [[Ethan de Groot]] || [[Stut]] || [[Highlanders (Superrugbyspan)|Highlanders]] / Southland || style="text-align:center" | {{0}}32 |- | [[Tyrel Lomax]] || Stut || [[Hurricanes (Superrugbyspan)|Hurricanes]] / Tasman || style="text-align:center" | {{0}}45 |- | [[Fletcher Newell]] || Stut || [[Crusaders (Superrugbyspan)|Crusaders]] / Canterbury || style="text-align:center" | {{0}}25 |- | [[Ollie Norris]] || Stut || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / Waikato || style="text-align:center" | {{0|00}}2 |- | [[Pasilio Tosi]] || Stut || [[Hurricanes (Superrugbyspan)|Hurricanes]] / Bay of Plenty || style="text-align:center" | {{0|00}}9 |- | [[Tamaiti Williams]] || Stut || [[Crusaders (Superrugbyspan)|Crusaders]] / Canterbury || style="text-align:center" | {{0}}18 |- | [[Scott Barrett]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[Crusaders (Superrugbyspan)|Crusaders]] / Taranaki || style="text-align:center" | {{0}}81 |- | [[Fabian Holland]] || Slot || [[Highlanders (Superrugbyspan)|Highlanders]] / Otago || style="text-align:center" | {{0|00}}3 |- | [[Patrick Tuipulotu]] || Slot || [[Blues (Superrugbyspan)|Blues]] / Auckland || style="text-align:center" | {{0}}53 |- | [[Tupou Vaaʻi]] || Slot || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / Taranaki || style="text-align:center" | {{0}}40 |- | [[Samipeni Finau]] || [[Losvoorspeler]] || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / Waikato || style="text-align:center" | {{0}}11 |- | [[Luke Jacobson]] || Losvoorspeler || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / Waikato || style="text-align:center" | {{0}}24 |- | [[Du’Plessis Kirifi]] || Losvoorspeler || [[Hurricanes (Superrugbyspan)|Hurricanes]] / Wellington || style="text-align:center" | {{0|00}}3 |- | [[Peter Lakai]] || Losvoorspeler || [[Hurricanes (Superrugbyspan)|Hurricanes]] / Wellington || style="text-align:center" | {{0|00}}3 |- | [[Simon Parker]] || Losvoorspeler || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / Northland || style="text-align:center" | {{0|00}}0 |- | [[Ardie Savea]] || Losvoorspeler || [[Moana Pasifika]] / Wellington || style="text-align:center" | {{0}}97 |- | [[Wallace Sititi]] || Losvoorspeler || [[Chiefs (Superrugbyspan)|Chiefs]] / North Harbour || style="text-align:center" | {{0}}10 |} |} === Bekende spelers === [[Lêer:Dave Gallaher 1905c.jpg|duimnael|upright|Dave Gallaher (1905)]] [[Lêer:Colin Meads.jpg|duimnael|upright|Colin Meads (1956)]] [[Lêer:Jonah Lomu (cropped).jpg|duimnael|upright|Jonah Lomu (2004)]] 20 voormalige Nieu-Seelandse spelers is vir hul uitstekende prestasies in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/halloffame/inductees |title=Inductees |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> {| class="wikitable" ! Speler !! Posisie !! Inskrywing |- | [[Fred Allen (rugbyspeler)|Fred Allen]] || [[Losskakel]] || 2014 |- | [[Dan Carter]] || [[Losskakel]], [[Senter]] || 2023 |- | [[Don Clarke]] || [[Heelagter]] || 2014 |- | [[Grant Fox]] || [[Losskakel]] || 2014 |- | [[Sean Fitzpatrick]] || [[Haker]] || 2014 |- | [[David Gallaher]] || [[Losvoorspeler]] || 2010 |- | [[Michael Jones (rugbyspeler)|Michael Jones]] || [[Losvoorspeler]], [[Agsteman]] || 2014 |- | [[David Kirk]] || [[Skrumskakel]] || 2011 |- | [[Ian Kirkpatrick (Nieu-Seelandse rugbyspeler)|Ian Kirkpatrick]] || [[Losvoorspeler]] || 2014 |- | [[John Kirwan]] || [[Vleuel]] || 2014 |- | [[Chris Laidlaw]] || [[Skrumskakel]] || 2024 |- | [[Brian Lochore]] || [[Agsteman]], [[Slot (rugby)|Slot]] || 2011 |- | [[Jonah Lomu]] || [[Vleuel]] || 2011 |- | [[Richie McCaw]] || [[Losvoorspeler]] || 2019 |- | [[Colin Meads]] || [[Slot (rugby)|Slot]], [[Agsteman]] || 2014 |- | [[Graham Mourie]] || [[Losvoorspeler]] || 2014 |- | [[George Nepia]] || [[Heelagter]] || 2014 |- | [[Joe Warbrick]] || [[Heelagter]] || 2008 |- | [[Wilson Whineray]] || [[Stut]] || 2007 |- | [[Bryan Williams]] || [[Vleuel]], [[Senter]], [[Heelagter]] || 2018 |} Daarbenewens is die wêreldkampioenafrigter [[Graham Henry]] en die span ''New Zealand Natives'' ingeskryf.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/halloffame/inductees/706696 |title=Graham Henry – World Rugby – Hall of Fame |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=9 Maart 2026}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/halloffame/inductees/59180 |title=1888 New Zealand Team – World Rugby – Hall of Fame |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> 14 spelers is tweeledige wêreldkampioene: [[Dan Carter]], [[Ben Franks]], [[Owen Franks]], [[Jerome Kaino]], [[Richie McCaw]], [[Keven Mealamu]], [[Ma’a Nonu]], [[Kieran Read]], [[Colin Slade]], [[Conrad Smith]], [[Victor Vito (rugbyspeler)|Victor Vito]], [[Sam Whitelock]], [[Sonny Bill Williams]] en [[Tony Woodcock (rugbyspeler)|Tony Woodcock]] (almal in 2011 en in 2015). [[Wêreldrugby]] het vyf spelers as speler van die jaar benoem: [[Dan Carter]] (in 2005, 2012 en 2015), [[Richie McCaw]] (in 2006, 2009 en 2010), [[Kieran Read]] (in 2013), [[Brodie Retallick]] (in 2014), [[Beauden Barrett]] (in 2016 en 2017) en [[Ardie Savea]] (in 2023).<ref name="World Rugby Awards">{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/awards/past-winners/ |title=World Rugby Awards Past Winners |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> === Spelerstatistieke === [[Lêer:Kieran Read 2011.jpg|duimnael|upright|Kieran Read (2011)]] [[Lêer:Richie McCaw ONZ (cropped).jpg|duimnael|upright|Richie McCaw (2016)]] [[Lêer:Dan Carter ONZM (cropped).jpg|duimnael|upright|Dan Carter (2019)]] Vervolgens die belangrikste statistieke van die All Blacks se spelers.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.allblacks.com/asp/statlist.asp |title=All Blacks se statistieke |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> Die spelers wat met <nowiki>*</nowiki> gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter. Die verskil tussen die aantal wedstryde en die aantal toetswedstryde is ’n gevolg van die All Blacks se groot aantal wedstryde teen plaaslike spanne en keurspanne tydens oorsese toere in die amateurtydperk. <small>(Korrek teen Oktober 2025)</small> {| | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde<ref name="Most tests" /><ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=8;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[Sam Whitelock]] || 2010–2023 || 153 |- | {{0}}2 || [[Richie McCaw]] || 2001–2015 || 148 |- | {{0}}3 || [[Beauden Barrett]] * || 2012–2025 || 141 |- | {{0}}4 || [[Keven Mealamu]] || 2002–2015 || 132 |- | {{0}}5 || [[Kieran Read]] || 2008–2019 || 127 |- | {{0}}6 || [[Aaron Smith]] || 2012–2023 || 125 |- | {{0}}7 || [[Tony Woodcock]] || 2002–2015 || 118 |- | {{0}}8 || [[Dan Carter]] || 2003–2015 || 112 |- | {{0}}9 || [[Brodie Retallick]] || 2012–2023 || 109 |- | 10 || [[Owen Franks]] || 2009–2019 || 108 |} | {| class="wikitable" |+ Meeste wedstryde<ref name="Most matches">{{en}} {{cite web |url=http://stats.allblacks.com/asp/mostgames.ASP?stats_ID=11 |title=All Blacks that have played 75 or more matches. |publisher=All Blacks |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Wedstryde |- | {{0}}1 || [[Sam Whitelock]] || 2010–2023 || 153 |- | {{0}}2 || [[Richie McCaw]] || 2001–2015 || 149 |- | {{0}}3 || [[Beauden Barrett]] * || 2012–2025 || 142 |- |rowspan="2"| {{0}}4 || [[Colin Meads]] || 1957–1971 |rowspan="2"| 133 |- | [[Keven Mealamu]] || 2002–2015 |- |rowspan="2"| {{0}}6 || [[Sean Fitzpatrick]] || 1986–1997 |rowspan="2"| 128 |- | [[Kieran Read]] || 2008–2019 |- | {{0}}8 || [[Aaron Smith]] || 2012–2023 || 125 |- | {{0}}9 || [[Tony Woodcock]] || 2002–2015 || 118 |- | 10 || [[Andy Haden]] || 1972–1985 || 117 |} |- | {| class="wikitable" |+ Meeste punte aangeteken<ref name="Most test points" /><ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=8;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Punte |- | {{0}}1 || [[Dan Carter]] || 2003–2015 || 1598 |- | {{0}}2 || [[Andrew Mehrtens]] || 1995–2004 || {{0}}967 |- | {{0}}3 || [[Beauden Barrett]] * || 2012–2025 || {{0}}813 |- | {{0}}4 || [[Grant Fox]] || 1985–1993 || {{0}}645 |- | {{0}}5 || [[Richie Mo’unga]] || 2017–2023 || {{0}}466 |- | {{0}}6 || [[Damian McKenzie]] * || 2016–2025 || {{0}}353 |- | {{0}}7 || [[Aaron Cruden]] || 2010–2017 || {{0}}322 |- | {{0}}8 || [[Jordie Barrett]] * || 2017–2025 || {{0}}306 |- | {{0}}9 || [[Carlos Spencer]] || 1997–2004 || {{0}}291 |- | 10 || [[Doug Howlett]] || 2000–2007 || {{0}}245 |} | {| class="wikitable" |+ Meeste drieë gedruk<ref name="Most test tries" /><ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=8;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Drieë |- | {{0}}1 || [[Doug Howlett]] || 2000–2007 || 49 |- |rowspan="3"| {{0}}2 || [[Julian Savea]] || 2012–2017 |rowspan="3"| 46 |- | [[Christian Cullen]] || 1996–2002 |- | [[Joe Rokocoko]] || 2003–2010 |- | {{0}}5 || [[Beauden Barrett]] * || 2012–2025 || 45 |- | {{0}}6 || [[Jeff Wilson]] || 1993–2001 || 44 |- | {{0}}7 || [[Will Jordan (rugbyspeler)|Will Jordan]] * || 2020–2025 || 43 |- | {{0}}8 || [[Ben Smith]] || 2012–2019 || 39 |- | {{0}}9 || [[Rieko Ioane]] * || 2016–2025 || 38 |- | 10 || [[Jonah Lomu]] || 1995–2002 || 37 |} |} == Afrigters == [[Lêer:Wayne Smith CNZM (cropped).jpg|duimnael|upright|Wayne Smith (2012)]] [[Lêer:Graham Henry knight 2012.jpg|duimnael|upright|Graham Henry (2012)]] [[Lêer:Steve Hansen 2012.jpg|duimnael|upright|Steve Hansen (2020)]] Aangesien die definisie en rol van afrigters tot die Suid-Afrikaanse toer in 1949 baie uiteenlopend was, bevat die volgende tabel slegs afrigters wat sedertdien benoem is.<ref>{{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black: 100 Years of All Black Test Rugby |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett Publishers |location=Auckland |year=2003 |isbn=1-86958-937-8 |pages=[https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp/page/290 290]}}</ref> Sedert die begin af was al die All Blacks se afrigters Nieu-Seelanders. {| class="wikitable" ! Naam ! Tydperk ! Wedstryde ! Oorwinnings ! Gelykop ! Nederlae ! % Gewen |- | Alex McDonald | 1949 | 4 | 0 | 0 | 4 | 0 |- | Tom Morrison | 1950, 1955–56 | 12 | 8 | 1 | 3 | 66,7 |- | Len Clode | 1951 | 3 | 3 | 0 | 0 | 100 |- | Arthur Marslin | 1953–1954 | 5 | 3 | 0 | 2 | 60 |- | Dick Everest | 1957 | 2 | 2 | 0 | 0 | 100 |- | Jack Sullivan | 1958–1960 | 11 | 6 | 1 | 4 | 54,5 |- | Neil McPhail | 1961–1965 | 20 | 16 | 2 | 2 | 80 |- | Ron Bush | 1962 | 2 | 2 | 0 | 0 | 100 |- | Fred Allen | 1966–1968 | 14 | 14 | 0 | 0 | 100 |- | Ivan Vodanovich | 1969–1971 | 10 | 4 | 1 | 5 | 40 |- | Bob Duff | 1972–1973 | 8 | 6 | 1 | 1 | 75 |- | John Stewart | 1974–1976 | 11 | 6 | 1 | 4 | 54,5 |- | Jack Gleeson | 1977–1978 | 13 | 10 | 0 | 3 | 76,9 |- | Eric Watson | 1979–1980 | 9 | 5 | 0 | 4 | 55,5 |- | Peter Burke | 1981–1982 | 11 | 9 | 0 | 2 | 81,8 |- | Bryce Rope | 1983–1984 | 12 | 9 | 1 | 2 | 75 |- | Sir Brian Lochore | 1985–1987 | 18 | 14 | 1 | 3 | 77,7 |- | Alex Wyllie | 1988–1991 | 29 | 25 | 1 | 3 | 86,2 |- | Laurie Mains | 1992–1995 | 34 | 23 | 1 | 10 | 67,6 |- | John Hart | 1996–1999 | 41 | 31 | 1 | 9 | 75,6 |- | Wayne Smith | 2000–2001 | 17 | 12 | 0 | 5 | 70,5 |- | John Mitchell | 2002–2003 | 28 | 23 | 1 | 4 | 82,1 |- | Graham Henry | 2004–2011 | 103 | 88 | 0 | 15 | 85,4 |- | Steve Hansen | 2012–2019 | 107 | 93 | 4 | 10 | 86,9 |- | Ian Foster | 2020–2023 | 46 | 32 | 2 | 12 | 69,5 |- | Scott Robertson | 2024–2026 | 27 | 20 | 0 | 7 | 74,1 |- | Dave Rennie | sedert 2026 | 3 | 3 | 0 | 0 | 100,00 |} == Toekennings == Die Italiaanse sporttydskrif ''Gazzetta dello Sport'' het die All Blacks in 2005 as “wêreldspan van die jaar” aangewys. Die Internasionale Rugbyraad, sedert 2014 Wêreldrugby, het die All Blacks elf keer as “span van die jaar” benoem (in 2005, 2006, 2008, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015 en 2016).<ref name="World Rugby Awards" /> Die All Blacks het ook die Laureus Wêreldsporttoekennings as “span van die jaar” ontvang (in 2016).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2016 |title=Laureus World Sports Awards 2016 |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2016 |accessdate=9 Maart 2026}}</ref> == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} * [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan]] * [[Black Ferns]], Nieu-Seeland se nasionale vrouerugbyspan * [[Nieu-Seelandse nasionale sokkerspan]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{en}} {{cite book |author=Winston McCarthy |title=Haka! The All Blacks Story |url=https://archive.org/details/hakaallblackssto0000wins |publisher=Pelham Books |location=London |year=1968 |isbn=978-0-7207-0206-4}} * {{de}} {{cite book |author=James Kerr |title=Das Geheimnis der All Blacks |publisher=Copress Verlag |location=Grünwald |year=2021 |isbn=978-3-7679-1230-4}} * {{en}} {{cite book |author=Terry McLean |title=New Zealand Rugby Legends |publisher=MOA Publications |location=Auckland |year=1987 |isbn=0-908570-15-5}} * {{en}} {{cite book |author=Greg Ryan |title=Forerunners of the All Blacks |url=https://archive.org/details/forerunnersofall0000ryan |publisher=Canterbury University Press |location=Christchurch |year=1993 |isbn=0-908812-30-2}} * {{en}} {{cite book |author=Grant Harding, David Williams |title=The Toughest of Them All: New Zealand and South Africa, the Struggle for Rugby Supremacy |publisher=Penguin Books |location=Auckland/New York |year=2000 |isbn=0-14-029577-1}} * {{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black: 100 Years of All Black Test Rugby |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett Publishers |location=Auckland |year=2003 |isbn=1-86958-937-8}} * {{en}} {{cite book |author=Phil Gifford |title=The Passion: The Stories Behind 125 years of Canterbury Rugby |publisher=Wilson Scott Publishing |location=Christchurch |year=2004 |isbn=0-9582535-1-X}} * {{en}} {{cite book |author=Bob Howitt |title=SANZAR Saga: Ten Years of Super 12 and Tri-Nations Rugby |publisher=HarperCollins Publishers |location=New York |year=2005 |isbn=1-86950-566-2}} * {{en}} {{cite book |author=Max Howell |title=Born to Lead: Wallaby Test Captains |publisher=Celebrity Books |location=North Harbour |year=2005 |isbn=1-877252-18-2}} * {{fr}} {{cite book |author=Ian Borthwick |title=France/All Blacks: 100 ans de rencontres |publisher=Au vent des îles |location=Papeete |year=2006 |isbn=2-915654-07-7}} * {{en}} {{cite book |author=Malcolm Mulholland |title=Beneath the Maori Moon: An Illustrated History of Maori Rugby |publisher=Huia Publishers |location=Wellington |year=2009 |isbn=978-1-86969-305-3}} * {{en}} {{cite book |author=Sean Fagan |title=The First Lions of Rugby |publisher=Slattery Media Group |location=Richmond |year=2013 |isbn=978-0-9875002-7-4}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|New Zealand national rugby union team|All Blacks}} * {{en}} [http://www.allblacks.com/ Amptelike webwerf van die All Blacks] * {{en}} [https://www.nzrugby.co.nz/ Amptelike webwerf van Nieu-Seeland Rugby] * {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/oceania/new-zealand Nieu-Seeland by Wêreldrugby] * {{en}} [https://www.planetrugby.com/team/new-zealand/ Nieu-Seeland op Planet Rugby] {{Nasionale rugbyspanne}} {{Die Rugbykampioenskap}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Nieu-Seelandse rugbyspanne]] [[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Oseanië]] 42xug3x9wpkcs28dmjpp3ze72pd3chn 0 25250 2965819 2962768 2026-09-08T21:00:03Z SpesBona 2720 Hersien 2965819 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rugbyspan | land = Argentinië | beeld = Los Pumas.svg | unie = [[Argentynse Rugbyunie]] (UAR) | bynaam = ''Los Pumas'' (“die [[Poema]]s”) | embleem = Poema | stadion = [[José Amalfitani-stadion]], [[Buenos Aires]] | kapasiteit = 49&nbsp;540 | kaptein = [[Julián Montoya]] | afrigter = {{vlagikoon|Argentinië}} [[Felipe Contepomi]] <small>(sedert 2024)</small> | patroon_la1 = _Pumasleft19 | patroon_b1 = _Pumaskit19 | patroon_ra1 = _Pumasright19 | patroon_sh1 = | patroon_so1 = _ArgentinasocksRWC | linkerarm1 = 4AB1EC | liggaam1 = 4AB1EC | regterarm1 = 4AB1EC | broek1 = FFFFFF | kouse1 = | patroon_la2 = | patroon_b2 = | patroon_ra2 = | patroon_sh2 = | patroon_so2 = | linkerarm2 = 262F51 | liggaam2 = 262F51 | regterarm2 = 262F51 | broek2 = 262F51 | kouse2 = 262F51 | statistiek = Statistiek | toetse = [[Pablo Matera]] (118)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=matches;team=10;template=results;type=player |title=Most matches |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> | toptoetspuntebehaler = [[Nicolás Sánchez]] (902)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=points;team=10;template=results;type=player |title=Most points |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> | meestedrieë = [[José Núñez Piossek]] (29)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=tries;team=10;template=results;type=player |title=Most tries |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> | jongstespeler = | eerste = {{ARGru}} 3–28 [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]] {{vlagikoon|Verenigde Koninkryk}}<br />([[Buenos Aires]], [[Argentinië]]; 12 Junie 1910) | grootwen = {{ARGru}} 152–0 {{PARru-r}}<br />([[Mendoza]], Argentinië; 1 Mei 2002) | grootverloor = {{NZLru}} 93–8 {{ARGru-r}}<br />([[Wellington, Nieu-Seeland|Wellington]], [[Nieu-Seeland]]; 21 Junie 1997) | Wêreldbekerverskynings = 10/10 | jaar = 1987 | beste = Derde in [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] | url = www.lospumas.com.ar | unieurl = www.uar.com.ar }} Die '''Argentynse nasionale rugbyspan''' ([[Spaans]]: ''Selección de rugby de Argentina'') is die nasionale [[rugby]]span wat [[Argentinië]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Die span wat in [[hemelblou]] en [[wit]] [[Trui#Sporttruie|truie]] speel, dra die bynaam ''los Pumas'' (Spaans vir: “die [[Poema]]s”) en hulle word as die beste rugbyspan in die [[Amerikas]] beskou. Rugby word in Argentinië geadministreer deur die [[Argentynse Rugbyunie]] (UAR, van Spaans: ''Unión Argentina de Rugby''). Aan die einde van die 19de eeu het emigrante van die [[Britse Eilande]] die rugbyspel na Argentinië gebring. Argentinië se eerste internasionale rugbywedstryd was in 1910 teen die Britse keurspan [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]]. Sy belangrikste internasionale verskyning het Argentinië tydens die vierjaarlikse [[rugbywêreldbeker]]toernooi wat sedert 1987 gehou word. Sedert die [[Rugbywêreldbeker]] in [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] ingevoer is, het die span aan al tien toernooie deelgeneem. Hul beste prestasie was die derde plek tydens die [[Rugbywêreldbeker 2007]] in [[Frankryk]]. Argentinië is onoorwonne ten opsigte van die meeste ander nasionale rugbyspanne van die Amerikaanse vasteland met uitsondering van [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]], deur wie Argentinië drie keer verslaan is (die laaste keer was in 2005). Vervolgens het hulle ook die Suid-Amerikaanse en die Pan-Amerikaanse rugbykampioenskappe oorheers. Vir ’n lang tydperk was Argentinië die enigste vlak-een-span wat nie aan ’n jaarlikse toernooi deelgeneem het nie. Dit het in 2012 verander, toe die Drienasiesreeks met die opname van die Poemas [[die Rugbykampioenskap]] geword het. Sedertdien speel hulle jaarliks teen die [[All Blacks]] van [[Nieu-Seeland]], die [[Springbokke]] van [[Suid-Afrika]] en die [[Wallabies]] van [[Australië]] om die titel as beste span van die [[Suidelike Halfrond]]. Die beheerliggaam [[Wêreldrugby]] ag Argentinië saam met tien ander as ’n vlak-een-span. Die Argentynse rugbyspan is tans (Oktober 2025) sesde op [[Wêreldrugby]] se wêreldranglys gelys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Vier voormalige Argentynse rugbyspelers is in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem. Argentinië speel tradisioneel in gestreepte hemelblou en wit truie, wit broeke en sokkies in hemelblou en wit – wat aan die kleure van die [[vlag van Argentinië]] ontleen is. == Beheerliggaam == {{Hoofartikel|Argentynse Rugbyunie}} [[Lêer:Uniones Miembros de la Unión Argentina de Rugby (UAR).png|duimnael|’n Kaart van die Argentynse plaaslike beheerliggame]] Die beheerliggaam vir rugby in Argentinië is die Argentynse Rugbyunie (''Unión Argentina de Rugby'', UAR). Die UAR is op 10 April 1899 as ''River Plate Rugby Union'' gestig en het in 1987 ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.<ref name="Wêreldrugby">{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/south-america/argentina |title=Argentina |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Daarbenewens was die Argentynse beheerliggaam in 1988 ’n stigterslid van CONSUR (''Confederación Sudamericana de Rugby'', “Suid-Amerikaanse Rugbykonfederasie”; nou [[Suid-Amerika Rugby]], SAR).<ref name="SAR">{{es}} {{cite web |url=https://sudamerica.rugby/espanol/sudamerica-rugby-7#consejo-directivo |title=Historia |publisher=[[Suid-Amerika Rugby]] |date=2021 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Argentynse Rugbyunie bestaan uit 25 plaaslike beheerliggame, wat grotendeels met die Argentynse provinsies ooreenstem. Die belangrikste rugbyliga in Argentinië is die ''Nacional de Clubes'', waar die helfte van die spanne uit [[Buenos Aires]] en die ander helfte uit die provinsies afkomstig is. Van 2016 tot 2020 het met die [[Jaguares (Superrugbyspan)|Jaguares]] ’n Argentynse span deelgeneem aan die [[Superrugby]]toernooi, die [[Suidelike Halfrond]] se internasionale rugbyliga. Sedert 2026 neem die vier Argentynse keurspanne Capibaras, Dogos, Pampas en Tarucas deel aan die professionele Superrugby Amerikas. Hieraan neem ook spanne uit [[Brasilië]], [[Chili]], [[Paraguay]] en [[Uruguay]] deel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2026/03/10/focus-for-super-rugby-americas-expansion/ |title=Focus for Super Rugby Americas Expansion |publisher=Americas Rugby News |date=10 Maart 2026 |accessdate=7 Augustus 2026}}</ref> Die meeste nasionale spelers is veral aktief by Europese klubs in Engeland of Frankryk. Naas die amptelike nasionale span roep die Argentynse Rugbyunie ook ander keurspanne byeen. Die ''Pumitas'' is die o/20-nasionale span en hulle neem aan die o/20-Rugbykampioenskap en die [[Wêreldrugby o/20-kampioenskap]] deel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/news/inaugural-rugby-championship-under-20-all-set-for-sunshine-coast-kick-off/ |title=Inaugural rugby championship under-20 all set for sunshine coast kick-off |publisher=[[Superrugby]] |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/u20 |title=World Rugby U20 Championship |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Die ''Argentina XV'' (XV verwys na die aantal spelers in rugby) is die tweede nasionale span van Argentinië. Vanaf 2010 het die keurspan [[Pampas XV]] bestaan, wat slegs uit Argentynse spelers saamgestel is, maar aan die Suid-Afrikaanse [[Vodacombeker]] (en aansluitend tot hul ontbinding aan Wêreldrugby se Stille Oseaan-uitdaagtoernooi) deelgeneem het.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.diario26.com/168060--pampas-xv-el-equipo-nacional-que-nos-representa-en-un-torneo-sudafricano |title=Pampas XV, el equipo nacional que nos representa en un torneo sudáfricano |publisher=Diario26 |date=22 Maart 2013 |accessdate=13 Junie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210613180021/https://www.diario26.com/168060--pampas-xv-el-equipo-nacional-que-nos-representa-en-un-torneo-sudafricano |archive-date=13 Junie 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> == Geskiedenis == === Beginjare === [[Lêer:Argentina equipo v britishlions 1910.jpg|duimnael|Die eerste Argentynse nasionale rugbyspan voor hul wedstryd teen die [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]] in 1910]] Soos in die geval van [[sokker]] het Britse emigrante, wat vir banke en spoorwegmaatskappye onder Britse beheer gewerk het, die rugbyspel na Argentinië gebring. Die eerste rugbyspanne is ook deur Britte gestig en hulle het oor die eerste dekades heen veral onder mekaar verkeer. Die meeste klubs het inheemse spelers nie toegelaat nie en enkele Argentyne is net stadigaan en op uitsondering opgeneem.<ref>{{es}} {{cite book |author=Victor Raffo |title=El origen británico del deporte argentino |publisher=Gráfica MPS |location=[[Buenos Aires]] |year=2009 |isbn=9789874381071}}</ref><ref name="spinetto9">{{es}} {{cite book |author=Horacio J. Spinetto |title=Ciento veinte años de rugby argentino |publisher=Todo es Historia |edition=XXV |volume=295 |location=Buenos Aires |year=1992 |issn=0040-8611 |pages=9}}</ref> In 1873 is die eerste wedstryd op die Buenos Aires Krieket- en Rugbyklub met ’n mengsel aan rugby en sokker gespeel. Op 14 Mei 1874 het die eerste wedstryd volgens die [[Engelse Rugbyvoetbalunie]] (RFU) se reëls gevolg.<ref>{{es}} {{cite book |author=Horacio J. Spinetto |title=Ciento veinte años de rugby argentino |publisher=Todo es Historia |edition=XXV |volume=295 |location=Buenos Aires |year=1992 |issn=0040-8611 |pages=8}}</ref> In 1899 het ses spanne uit [[Buenos Aires]] en [[Rosario]] die beheerliggaam ''River Plate Rugby Union'', die latere [[Argentynse Rugbyunie]] (UAR), gestig. Tot die ontstaan van die eerste suiwer Argentynse span sou dit ’n verdere vyf jaar neem. Onder sy lede was die lugvaartpionier [[Jorge Newbery]].<ref name="spinetto9" /> [[Lêer:R. Cooper - El Gráfico 477.jpg|duimnael|links|upright|R. Cooper, spankaptein in 1928]] Ter geleentheid van die Meirewolusie se eeufees in 1910 het ’n aantal [[Engelse]] en [[Skotte|Skotse]] spelers na Argentinië vertrek. Die Argentynse koerante het na die besoekende span as ''Combinado Británico'' (“Gekombineerde Britte”) verwys; vandag word dit beskou as ’n reserwespan van die [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]] wat op dieselfde tydstip deur [[Suid-Afrika]] getoer het. Die span het al die ses wedstryde gewen, waaronder die eerste toetswedstryd teen ’n keurspan van die Argentynse beheerliggaam, wat op 12 Junie 1910 op die ''Sociedad Sportiva Argentina'' se grond plaasgevind en met ’n 28–3-oorwinning vir die besoekers geëindig het. Die Argentynse span het amper net uit nasate van Britse emigrante bestaan.<ref name="Debut">{{es}} {{cite web |url=https://www.clarin.com/deportes/rugby/centenario-debut_0_HJ-gceWAwXe.html |title=El centenario del debut |publisher=Clarín |date=13 Junie 2010 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die enigste uitsondering was [[Barry Heatlie]], wat voorheen vir [[Springbokke|Suid-Afrika]] uitgedraf en tydens die verderverspreiding van die rugbyspel in Argentinië ’n leidende rol beklee het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://punditarena.com/rugby/thepateam/a-true-fairy-tale-the-story-of-south-africas-barry-heatlie/ |title=A True Fairy Tale: The Story Of South Africa’s Barry Heatlie |publisher=Pundit Arena |date=2 Junie 2016 |accessdate=20 Oktober 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221020114159/https://punditarena.com/rugby/thepateam/a-true-fairy-tale-the-story-of-south-africas-barry-heatlie/ |archive-date=20 Oktober 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Op uitnodiging deur die ''River Plate Rugby Union'' het die Britse Leeus in Julie en Augustus 1927 vir die tweede keer Argentinië besoek. Die besoekers is deur James Baxter, die destydse RFU-president, aangevoer. Die Britte het in Buenos Aires nege wedstryde gespeel en onoorwonne gebly. Dit het vier toetswedstryde ingesluit wat Argentinië almal met meer as 30 punte verloor het. Ondanks die maklike oorheersing deur die gaste was die toer ’n groot finansiële sukses.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.lionsrugby.com/history/5037.php |title=1927 Argentina |publisher=[[Britse en Ierse Leeus]] |date=2013 |accessdate=21 Januarie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120121005922/http://www.lionsrugby.com/history/5037.php |archive-date=21 Januarie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die [[Junior Bokke]], die Suid-Afrikaanse jeugspan, het Argentinië in Julie 1932 besoek; hulle het in twee nieamptelike toetswedstryde gespeel en albei maklik gewen.<ref>{{es}} {{cite web |url=http://uar.com.ar/pdf/memorias/1932.pdf |title=Visita del equipo sudafricano |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=1932 |accessdate=1 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121101073408/http://uar.com.ar/pdf/memorias/1932.pdf |archive-date=1 November 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In Augustus 1936 het die Britse Leeus Argentinië vir die derde (en tot dusver laaste) keer besoek en al tien die wedstryde gewen, insluitende ’n wedstryd teen die Argentynse nasionale span, wat ondanks dié toer se goedkeuring deur die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) nie as ’n toetswedstryd erken is nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.lionsrugby.com/history/5041.php |title=1936 Argentina |publisher=[[Britse en Ierse Leeus]] |date=2013 |accessdate=22 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121122061048/http://www.lionsrugby.com:80/history/5041.php |archive-date=22 November 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ’n Maand later het die nasionale span sy eerste oorsese toer aangepak.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/85 |title=1936 Argentina tour to Chile |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens dié toer het hulle in [[Valparaíso]] albei toetswedstryde teen [[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]] maklik gewen. In Augustus 1938 het die Chileense teenbesoek plaasgevind, waartydens Argentinië sy eerste tuisoorwinning aangeteken het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/90 |title=1938 Chile tour to Argentina |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> === Naoorlogse tydperk === [[Lêer:Argentina rugby 1951.jpg|duimnael|links|Die Argentynse span wat die eerste Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1951 gewen het]] [[Lêer:Argentina France rugby 1954.jpeg|duimnael|upright|Wedstryd tussen Argentinië en Frankryk se rugbyspanne in 1954, voorblad van ''El grafico'']] As gevolg van die [[Tweede Wêreldoorlog]] is die internasionale spelbedryf vir elf jaar onderbreek. In Augustus en September 1949 was [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] die eerste Europese nasionale span wat Argentinië besoek het. Hulle het die twee toetswedstryde teen die Franse aan die einde van die nege wedstryde omvattende toer verloor, maar elkeen minder maklik as verwag.<ref>{{es}} {{cite web |url=http://diarioepoca.com/739205/aquella-tactica-correntina-que-freno-al-rugby-frances/ |title=Aquella táctica correntina que frenó al rugby francés |publisher=Diario epoca |date=2 Julie 2017 |accessdate=7 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007022352/https://www.diarioepoca.com/739205/aquella-tactica-correntina-que-freno-al-rugby-frances/ |archive-date=7 Oktober 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die verdere ontwikkeling van die Argentynse rugby is veral deur sy geografiese isolasie teen opsigte van ander vername rugbyland gekniehalter. Hoewel daar ook in [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan|Brasilië]], Chili, [[Paraguaanse nasionale rugbyspan|Paraguay]] en [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] rugby gespeel word, is die gehalte in Argentinië sedert die begin aansienlik hoër, waarvolgens die nasionale span in [[Suid-Amerika]] heeltemal oorheersend is.<ref>{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |url=https://archive.org/details/rugby0000rich |publisher=Seven Oaks Bpk. |year=1997 |isbn=1-86200-013-1}}</ref> ’n Goeie voorbeeld is die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap wat in 1951 vir die eerste keer aangebied is, waartydens die Argentyne al die ander deelnemers heeltemal oorheers het. Tot hul laaste deelname in 2013 het hulle nie ’n enkele wedstryd verloor nie. In Augustus en September 1952 het [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]] na Suid-Amerika getoer, maar dié toer het aanvanklik onseker gelyk. Kort ná die Iere se vertrek is die Argentynse presidentsvrou [[Eva Perón]] oorlede, waarvolgens Argentinië in nasionale rou verkeer het. Al die nege in Buenos Aires beplande wedstryde het nogtans plaasgevind, insluitende die twee wedstryde teen die Argentynse nasionale span. Hulle het in ’n gelykop en ’n oorwinning vir Ierland geëindig, maar aan hierdie wedstryde is geen toetsstatus toegeken nie. Nogtans het die Argentyne gewys dat hulle in staat is om met die Europese spanne mee te ding, wat die beheerliggaam bemoedig het.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1952.pdf |title=Memoria y Balance 1952 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=24 November 1952 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Twee jaar later het die Franse hul tweede besoek in Argentinië afgelê en albei toetswedstryde in Buenos Aires redelik maklik gewen.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1950/1954.pdf |title=Memoria y Balance 1954 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=21 Desember 1954 |accessdate=26 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926024622/https://www.uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1950/1954.pdf |archive-date=26 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Nadat ’n aantal mislukte pogings om die universiteite van [[Universiteit van Oxford|Oxford]] en [[Universiteit van Cambridge|Cambridge]] vir ’n gesogte besoek aan Argentinië uit te nooi, het hulle in 1956 eindelik daarin geslaag. Die gemeensame keurspan van albei universiteite, wat ook verskeie Engelse nasionale spelers ingesluit het, het albei wedstryde teen die Argentynse nasionale span gewen en ook die ander wedstryde beklink.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1956.pdf |title=Memoria y Balance 1956 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=27 Desember 1956 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In September 1959 kon die Argentyne nog beter met die internasionale teenstanders meeding, toe die Junior Bokke ná ’n kwarteeu weer na Suid-Amerika getoer het. In albei wedstryde teen die Suid-Afrikaanse jeugspan het Argentinië slegs naelskraapse nederlae gely.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1959.pdf |title=Memoria y Balance 1959 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=22 Desember 1959 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Julie en Augustus 1960 het die Franse nasionale span vir die derde keer Argentinië besoek. Tydens hul Suid-Amerikaanse toer het die gaste al die 13 wedstryde gewen, insluitende drie toetswedstryde. Nogtans was hulle van die gasheer se prestasies baie beïndruk.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1960/1960.pdf |title=Memoria y Balance 1960 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=31 Oktober 1960 |accessdate=24 Maart 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220324231744/https://uar.com.ar/wp-content/themes/wpbootstrap/pdf/1960/1960.pdf |archive-date=24 Maart 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> === Toenemende internasionale kontak === [[Lêer:Argentina los pumas 1965.jpg|duimnael|links|Die Argentynse span wat in 1965 na Rhodesië en Suid-Afrika getoer het]] [[Lêer:Los pumas 1970.jpg|duimnael|upright|Die voorry van 1970: García Yáñez, Handley en Foster]] [[Lêer:Pumas try 1965.jpg|duimnael|links|Marcelo Pascual se drie teen die Junior Springbokke in 1965]] [[Lêer:Angel guastella.jpg|duimnael|upright|Die voormalige speler Angel Guastella was die Argentynse afrigter gedurende die 1965-toer]] [[Lêer:Argentina australia ferro 1979.jpg|duimnael|links|Die Poemas wat in 1979 Australië tuis in Buenos Aires geklop het]] In 1964 het die [[Suid-Afrikaanse Rugbyunie]] die UAR vir ’n toer na Suid-Afrika en [[Rhodesië]] uitgenooi. Ter voorbereiding het die UAR met die Suid-Afrikaner [[Izak van Heerden]] die eerste buitelandse hoofafrigter aangestel. In Mei en Junie 1965 het hul eerste besoek oorkant die [[Atlantiese Oseaan]] plaasgevind en hulle het in 16 wedstryde gespeel. Hulle het egter geen toetswedstryde gespeel nie, maar die teenstanders was nogtans deurgaans ernstige keurspanne met ’n hoë spelvlak. Tydens hierdie toer het die bynaam “Poemas” vir die Argentyne gevestig. Ná twee aanvanklike nederlae (insluitende teen die Rhodesiese span) het hulle aan die omstandighede gewoon geraak en altesaam elf keer geseëvier. Veral hul 11–6-oorwinning oor die Junior Bokke op 19 Junie voor ’n skare van 40&nbsp;000 op [[Ellispark-stadion|Ellispark]] in [[Johannesburg]] is noemenswaardig. Tydens hul terugkeer is die Poemas deur ’n groot skare verwelkom. Hierdie toer word as die begin van die moderne rugbytydperk in Argentinië beskou en dit het tot ’n toenemende groei in gewildheid gelei. Vervolgens het ook meer internasionale spanne daarin belanggestel om teen die Poemas te speel.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.telam.com.ar/notas/201506/109583-hace-50-anos-en-una-gira-por-sudafrica-nacian-los-pumas.html |titel=Hace 50 años, en una gira por Sudáfrica nacían Los Pumas |publisher=Télam |date=19 Junie 2015 |accessdate=29 Augustus 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230829151638/https://www.telam.com.ar/notas/201506/109583-hace-50-anos-en-una-gira-por-sudafrica-nacian-los-pumas.html |archive-date=29 Augustus 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Aansluitend het Argentinië tuis teen die besoekende Franse kampioen [[Section Paloise]] te staan gekom; dié wedstryd word veral vir die oproer en oortredings van albei spanne, maar nie die Argentynse oorwinning onthou nie. Die gebeurtenisvolle jaar 1965 is afgesluit met die besoek deur die gemeensame keurspan van die twee universiteite van Oxford en Cambridge; die drie wedstryde teen die nasionale span het in ’n oorwinning, ’n gelykop en ’n nederlaag geëindig.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1965.pdf |title=Memoria y Balance 1965 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=20 Desember 1965 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In September 1968 het die [[Walliese nasionale rugbyspan|Walliese nasionale span]] na Buenos Aires getoer en onder andere in twee wedstryde teen Argentinië gespeel, wat egter nie as toetswedstryde erken is nie. Die Walliesers het in die eerste wedstryd ’n verrassende nederlaag gely en in die tweede is hulle in ’n gelykopwedstryd vasgebind. Daarmee het die Poemas vir die eerste keer daarin geslaag om ’n reeks teen ’n gevestigde rugbyland te beklink.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1968.pdf |title=Memoria y Balance 1968 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=18 Desember 1968 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> ’n Jaar later het die [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotte]] vir die eerste keer Argentinië besoek en ook in twee nieamptelike toetswedstryde teen die Poemas gespeel. Argentinië het die eerste maklik gewen, maar in die tweede ’n naelskraapse nederlaag gely, waardeur dié reeks gelykop geëindig het.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1969.pdf |title=Memoria y Balance 1969 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=22 Desember 1969 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Gedurende die 1970’s het Argentinië sy opkoms as ’n topspan voortgesit. [[Hugo Porta]], wat vanaf 1971 tot 1990 vir die Poemas uitgedraf het, het ’n leidende rol ingeneem en was in hierdie tydperk een van die wêreld se beste spelers op [[losskakel]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com/rugby/story/_/id/17502061/man-broke-maradona-monopoly |title=Hugo Porta: The man who broke the Maradona monopoly |publisher=ESPNscrum |author=Huw Richards |date=9 September 2016 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Junie en Julie 1971 het Argentinië ’n verdere toer na Suid-Afrika onderneem en soos ses jaar tevore weer goeie resultate behaal. Hulle het onder andere teen die ''Gaselle'', die Suid-Afrikaanse o/23-span, ’n oorwinning en ’n nederlaag aangeteken. Oorspronklik was ’n wedstryd ook in Rhodesië beplan, maar dié moes onder druk van die Argentynse regering afgelas word.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1973.pdf |title=Memoria y Balance 1971 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=27 Desember 1971 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Oktober en November 1973 het die Poemas na Ierland en Skotland getoer en in agt wedstryde gespeel. Hulle het albei nieamptelike wedstryde teen die nasionale spanne verloor, maar teen Skotland met slegs één punt.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1973.pdf |title=Memoria y Balance 1973 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=20 Desember 1973 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Hul onoorwonne lopie in amptelike toetswedstryde sedert 1961 het in Junie 1974 geëindig, nadat die Poemas teen die Franse twee naelskraapse nederlae gely het.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1974.pdf |title=Memoria y Balance 1974 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=31 Oktober 1974 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Oktober 1975 het nog twee toetsnederlae tydens hul Franse toer gevolg, waar hulle in sewe wedstryde gespeel het.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1975.pdf |title=Memoria y Balance 1975 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=15 Desember 1975 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> ’n Jaar later het die Argentyne Wallis en Engeland vir ses wedstryde besoek. In die nieamptelike wedstryd teen die Walliese span op 16 Oktober 1976 in [[Cardiff]] was die Poemas op die punt van ’n historiese oorwinning oor die destyds beste span van die [[Noordelike Halfrond]]. Slegs ’n strafskop deur [[Phil Bennett]] ná ’n oortreding deur [[Gabriel Travaglini]] in die doodsnikke van die wedstryd het die Walliesers die wedstryd met 20–19 laat beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.walesonline.co.uk/sport/rugby/rugby-news/john-taylor-dan-biggar-top-10726060 |title=From John Taylor to Dan Biggar… the top 10 greatest pressure kicks in Welsh rugby's modern era |publisher=Wales Online |date=13 Januarie 2016 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> ’n Maand later het die Poemas vir die eerste keer die [[All Blacks]] uit [[Nieu-Seeland]] vir twee nieamptelike tuiswedstryde verwelkom, maar albei swak verloor.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1976.pdf |title=Memoria y Balance 1976 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=26 November 1976 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Op 2 Julie 1977 het die Poemas tuis vir die eerste keer gelykop teen Frankryk gespeel.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1977.pdf |title=Memoria y Balance 1977 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=23 November 1977 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In September en Oktober 1978 het hulle weer deur Europa getoer en in nege wedstryde gespeel. Hul eerste ontmoeting met die [[Engelse nasionale rugbyspan|Engelse nasionale span]] (sonder toetswedstrydstatus) het op 14 Oktober 1978 in ’n verrassende 13–13-gelykop geëindig. Tien dae later is hulle in die eerste toetswedstryd teen [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]] met 19–6 verslaan.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1978.pdf |title=Memoria y Balance 1978 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=28 Desember 1978 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> === Vestiging en erkenning === [[Lêer:Argentina v uruguay final sudamericano rugby 1983.jpg|duimnael|links|Argentinië teen Uruguay tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1983]] [[Lêer:Porta pumas vs france.jpg|duimnael|upright|Hugo Porta het 19 jaar vir die Poemas gespeel en 590 punte aangeteken]] [[Lêer:Pumas allblacks 1985.jpg|duimnael|links|Die Poemas kon op 2 November 1985 ’n 21–21-gelykop teen die All Blacks afdwing]] In Augustus en September 1979 het die Poemas op uitnodiging deur die [[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seelandse Rugbyvoetbalunie]] vir die eerste keer deur Nieu-Seeland getoer, waar hulle ses van sewe wedstryde teen plaaslike spanne gewen het. Hulle is egter in albei nieamptelike toetswedstryde deur die All Blacks naelskraap verslaan. Sowat twee maande later het Argentinië vir die eerste keer die [[Wallabies]], die Australiese nasionale span, gehuisves. Die eerste toetswedstryd op 27 Oktober het die Poemas met 24–13 gewen en in die tweede op 3 November het die Wallabies wraak geneem en met 17–12 gewen.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1979.pdf |title=Memoria y Balance 1979 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=17 Desember 1979 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Sedertdien erken al die lede van die redelik eksklusiewe IRVR elke wedstryd teen die Poemas as ’n toetswedstryd. Net soos die ander leidende rugbylande was die Argentynse verhoudinge met die [[Suid-Afrika]] onder [[apartheid]] ambivalent. Ter omseiling van die regering se verbod op alle wedstryde teen Suid-Afrikaanse spanne is in 1980 die “skaduspan” [[Sudamérica XV]] gestig. Vir die span het spelers uit vyf Suid-Amerikaanse lande uitgedraf, maar die Argentyne het die meeste spelers beskikbaar gestel (insluitende baie nasionale spelers). Die span is nie deur die UAR amptelik erken nie, maar in die geheim geduld. Gedurende die volgende vier jaar het die ''Sudamérica XV'' agt keer teen die Springbokke gespeel, maar hulle kon slegs een wedstryd wen, op 3 April 1982 in [[Bloemfontein]].<ref>{{fr}} {{cite book |author=Henri Garcia |title=La fabuleuse histoire du rugby |publisher=Éditions de La Martinière |location=[[Parys]] |year=2011 |isbn=978-2-7324-4528-1 |pages=611–612}}</ref> In November 1980 het die Poemas vir die eerste keer [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]] gehuisves en albei toetswedstryde gewen. In Mei en Junie 1981 het die Engelse vir die eerste keer Argentinië vir toetswedstryde besoek en die Poemas het in die eerste wedstryd gelykop gespeel.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1981.pdf |title=Memoria y Balance 1981 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=14 Desember 1981 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> As gevolg van die [[Falklandoorlog]] sou die Poemas oor die volgende nege jaar in geen wedstryd teen die vier Britse Tuisnasies speel nie. Aangesien dié oorlog ná slegs twee en ’n half maande beëindig is en grootliks buite die rugbyseisoen besleg is, is die speelprogram min aangetas. Reeds in November 1982 het die Poemas weer deur Europa getoer; hulle het twee keer teen Frankryk en vir die eerste keer teen [[Spaanse nasionale rugbyspan|Spanje]] te staan gekom.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1982.pdf |title=Memoria y Balance 1982 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=27 Desember 1982 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens hul toer na Australië in Julie en Augustus 1983 het die Poemas hul eerste wegoorwinning oor die Wallabies aangeteken.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1983.pdf |title=Memoria y Balance 1983 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=14 November 1983 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die jaar 1985 word as een van die mees suksesvolle in die Argentynse rugbygeskiedenis beskou. Frankryk het na Suid-Amerika getoer en onder andere twee keer teen die Poemas gespeel. In die eerste toetswedstryd op 22 Junie het Argentinië sy eerste oorwinning oor dié span aangeteken. Vyf maande later het hulle die onoorwinlik blykende All Blacks gehuisves. In die eerste toetswedstryd is hulle soos verwag met 33–20 verslaan, maar die Poemas kon hiervan herstel en hulle in ’n 21–21-gelykop vasbind; selfs ’n oorwinning was glo moontlik. Die uitstekende Hugo Porta het al die punte van die Poemas aangeteken. Tot vandag toe word dié wedstryd as ’n mylpaal beskou.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.lanacion.com.ar/deportes/rugby/a-mano-con-los-all-blacks-nid527829/ |title=A mano con los All Blacks |publisher=La Nación |date=16 September 2003 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1986 het Argentinië Frankryk gehuisves en die eerste van die twee toetswedstryde gewen. In dieselfde jaar het hulle deur Australië getoer, maar die Poemas is in albei toetswedstryde deur die Wallabies verslaan.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1986.pdf |title=Memoria y Balance 1986 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=10 November 1986 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Mei 1985 het die IRVR op invoering van die [[rugbywêreldbeker]]toernooi besluit. Aan die nuwe toernooi sou oorspronklik slegs lede kon deelneem, maar die Franse beheerliggaamspresident [[Albert Ferrasse]] het vir sy instemming geëis, dat ook nielede mag deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1987-rugby-world-cup/the-world-cup-is-born |title=1987 Rugby World Cup: The long road to the cup |publisher=New Zealand History |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Gevolglik is onder andere Argentinië vir die toernooi genooi. Daarmee gepaard gegaan het die Argentynse beheerliggaam se aansluiting by die voorheen redelik eksklusiewe IRVR.<ref name="Wêreldrugby" /><ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1987.pdf |title=Memoria y Balance 1987 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=4 Desember 1987 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Aan die begin van die eerste [[Rugbywêreldbeker 1987]] in Australië en Nieu-Seeland was die Argentyne vol selfvertoue dat hulle ten minste die kwarteindstryd sou haal. In die eerste wedstryd het hulle egter ’n onverwagse 9–28-nederlaag teen Fidji gely. Aansluitend het hulle Italië met 25–16 verslaan en is soos verwag deur Nieu-Seeland geklop (met 15–46), waarvolgens Argentinië met die Fidjiane en die Italianers gelyk aan punte was en die laaste plek beklee het. In teenstelling met latere toernooie, waar die punteverskil beslissend is, was vir die kwarteindstrydkwalifisering die aantal gedrukte [[Drie (sport)|drieë]] belangrik; andersins sou Argentinië die tweede plek behaal en tot die uitklopfase gevorder het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1987/overview |title=Rugby World Cup 1987: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> === Tyd van oorgang === [[Lêer:Agustín Pichot - En Casa Rosada - 08FEB07 -presidencia-govar.jpg|duimnael|links|upright|Agustín Pichot het tussen 1995 en 2007 in vier rugbywêreldbekertoernooie vir die Poemas gespeel]] In 1988 het Argentinië vier keer teen Frankryk gespeel (elk twee keer tuis en weg) en een tuisoorwinning aangeteken. In Oktober dieselfde jaar was die UAR in [[Asunción]] een van die vastelandse beheerliggaam CONSUR (''Confederación Sudamericana de Rugby'', “Suid-Amerikaanse Rugbykonfederasie”; nou [[Suid-Amerika Rugby]], SAR) se stigterslede; die ander was [[Brasiliaanse Rugbykonfederasie|Brasilië]], [[Nasionale Rugbysportfederasie|Chili]], [[Paraguaanse Rugbyunie|Paraguay]] en [[Uruguaanse Rugbyunie|Uruguay]].<ref name="SAR" /><ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1988.pdf |title=Memoria y Balance 1988 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=9 November 1988 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1989 het die Poemas tuis vir die nederlaag tydens die rugbywêreldbekertoernooi teen Italië wraak geneem en aansluitend vir nege wedstryde na Nieu-Seeland getoer, maar hulle het die twee toetswedstryde teen die All Blacks swak verloor.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1989.pdf |title=Memoria y Balance 1989 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=20 November 1989 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Vir die daaropvolgende rugbywêreldbekertoernooi is aan die Amerikaanse vasteland drie beginplekke toegewys. Aangesien slegs die beheerliggame van Argentinië, Kanada en die Verenigde State belang gestel het, was die span regstreeks gekwalifiseer en tydens die kwalifisering is slegs die groep bepaal. Nogtans het die Poemas gesukkel: Hulle het albei wedstryde teen die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] gewen, maar hulle is ook twee keer deur [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=1991 |title=1991 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Julie en Augustus 1990 het Engeland Argentinië besoek. Dit was die eerste besoek deur ’n Britse span sedert die Falklandoorlog; vervolgens is dit deur struwelinge tussen die spelers en die toeskouers gekenmerk. Engeland het oor ’n oorwegend onervare span beskik en die Poemas het die tweede toetswedstryd naelskraap gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/jason-leonard-the-day-the-england-fun-bus-started/ |title='My jersey was covered in blood' – The day the England Fun Bus started its record breaking journey |publisher=RugbyPass |author=Chris Jones |date=26 April 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Poemas se toer na Groot-Brittanje in Oktober en November dieselfde jaar was minder suksesvol. Hulle het hul eerste amptelike toetswedstryd teen Ierland naelskraaps verloor. Die wedstryde teen Engeland (met 0–51) en die eerste ontmoeting met [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]] (3–49) het rampspoedig verloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/jason-leonard-the-day-the-england-fun-bus-started/ |title=Ackford felled as England trounce Pumas |publisher=RugbyPass |author=Richard Seeckts |date=3 November 1990 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die All Blacks se toer na Argentinië in Julie 1991 het nie veel beter verloop nie, aangesien albei toetswedstryde in nederlae geëindig het. Hierdie swak fase aan die begin van die 1990’s was die gevolg van ’n grootskaalse verandering in die span, nadat baie sleutelspelers hul loopbane beëindig het. Vervolgens is baie spelers met min ervaring vir die nasionale span gekies.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1991.pdf |title=Memoria y Balance 1991 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=19 November 1991 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Dit was veral tydens die [[Rugbywêreldbeker 1991]] in die destydse Vyfnasies sigbaar. Argentinië is in al drie poelwedstryde deur Australië, Wallis en [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Wes-Samoa]] oorrompel en hulle is met die laaste plek uit die toernooi geskakel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1991/overview |title=Rugby World Cup 1991: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Ná twee tuisnederlae teen Frankryk in Julie 1992 het die Poemas gedurende [[herfs]] deur Europa getoer. Hulle het Spanje twee keer en [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]] een keer geklop. Hul noemenswaardigste prestasie was ’n 24–20-oorwinning oor Frankryk in [[Nantes]], hul eerste wegoorwinning oor dié span.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1992.pdf |title=Memoria y Balance 1992 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=19 November 1992 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die jaar 1993 het twee premières gesien: In Mei het hulle vir die eerste keer [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] gehuisves en in November het hulle in Buenos Aires hul eerste amptelike toetswedstryde teen [[Springbokke|Suid-Afrika]] gespeel, nadat die apartheidsboikot beëindig is. Terwyl hulle die Japannese twee keer verslaan het, is die Poemas twee keer deur die Springbokke geklop.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1993.pdf |title=Memoria y Balance 1993 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=15 November 1993 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die rugbywêreldbekerkwalifisering in Mei 1994 het die Poemas die enigste plek van die Amerikas teen die Verenigde State beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=1995 |title=1995 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> ’n Maand later het Skotland Argentinië besoek en is in albei toetswedstryde verslaan. Daarteenoor het die Suid-Afrika-toer in Oktober in twee toetsnederlae teen die Springbokke geëindig, in April en Mei 1995 het hulle tydens hul toer na Australië twee verdere nederlae teen die Wallabies gely.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1994.pdf |title=Memoria y Balance 1994 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=15 November 1994 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/1995.pdf |title=Memoria y Balance 1995 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=24 November 1995 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die [[Rugbywêreldbeker 1995]] in Suid-Afrika het soos vier jaar tevore teleurstellend verloop. Die Poemas is deur Engeland, Wes-Samoa en Italië elk naelskraap met ses punte verslaan en hulle het weereens in die laaste plek geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1995/overview |title=Rugby World Cup 1995: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Augustus 1995 het die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) al die beperkinge rakende die spelers se betaling opgehef en daarmee die professionele tydperk van die rugbyspel ingelui. Nogtans bly rugby in Argentinië tot op hede veral ’n amateursport. Van die beste spelers wat ’n professionele loopbaan nastreef, sluit dus by oorsese klubs aan (veral in Engeland en Frankryk). In teenstelling met die meeste ander tradisionele rugbylande mag dié spelers vir die nasionale span uitdraf en hulle vorm die grootste deel van die span. Enkele spelers met ’n Italiaanse herkoms verkies die Italiaanse span bo die Argentynse s’n; bekende voorbeelde sluit in [[Martin Castrogiovanni]], [[Diego Domínguez]] en [[Sergio Parisse]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2020/05/17/italy-name-all-time-6-nations-dream-team-with-argentine-players/ |title=Italy names All-time 6 Nations Dream Team with Argentine players |publisher=Americas Rugby News |date=17 Mei 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> [[Lêer:Gonzalo Quesada - US Oyonnax vs. Stade français, 30th August 2014.jpg|duimnael|Gonzalo Quesada]] Omdat die Argentynse beheerliggaam destyds nie ’n lid van die konsortium [[SANZAAR|SANZAR]] was nie, het die Poemas aanvanklik nie aan die nuwe [[Die Rugbykampioenskap|Drienasiereeks]] deelgeneem nie. Hulle was dus vir ’n lang tydperk die enigste vlak-een-span wat nie aan ’n jaarlikse toernooi deelgeneem het nie. Die Poemas het voortgegaan om aan die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap en die kortstondige Pan-Amerikaanse kampioenskap deel te neem. Hulle het ook in die ''Copa Latina'' gespeel (saam met Italië, Frankryk en Roemenië), maar dit is ná slegs twee seisoene weer geskrap. Gedurende die tradisionele toere was oorwinnings oor vlak-een-spanne skaars: Die Poemas het in 1997 Engeland en Australië tuis een keer elk verslaan en in 1999 Skotland weg. Die Pan-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1998 het deel gevorm van die rugbywêreldbekerkwalifisering. Tydens dié toernooi het Argentinië die Verenigde State, Kanada en Uruguay maklik verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=1999 |title=1999 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[Rugbywêreldbeker 1999]] in die destydse Vyfnasies was Argentinië in teenstelling met vorige toernooie baie suksesvol. Ná hul naelskraapse nederlaag teen die nominelle gasheer Wallis het hulle Samoa en Japan verslaan. Met hul derde plek in die poel het die Poemas aan die uitspeelrondte deelgeneem en vir die eerste keer Ierland verslaan. In die daaropvolgende kwarteindstryd is hulle deur Frankryk uit die toernooi geskakel. Troosprys was hulle regstreekse kwalifisering vir die 2003-toernooi. Oor die hele toernooi heen was die losskakel [[Gonzalo Quesada]] die speler wat die meeste punte aangeteken het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1999/overview |title=Rugby World Cup 1999: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> === Die nuwe millennium === [[Lêer:Argentina England rugby.jpg|duimnael|Die Poemas tydens hul oorwinning in November 2006 oor Engeland op Twickenham]] In April 2000 is [[Marcelo Loffreda]] as die nuwe hoofafrigter aangestel; hy het die eerste geword wat die span vir meer as twee jaar afgerig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com/rugby/story/_/id/15344448/loffreda-named-new-pumas-coach |title=Loffreda is named new Pumas coach |publisher=ESPNscrum |date=5 April 2000 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Intussen het baie spelers in Europa kontrakte gesluit, waarvolgens hy die seisoenvoorbereiding vir die eerste keer in Frankryk gehou het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com/rugby/story/_/id/15347069/pumas-make-history |title=Pumas make history |publisher=ESPNscrum |date=27 September 2000 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Onder sy leierskap het die Poemas noemenswaardige prestasies behaal. In November 2001 het hulle in Cardiff Wallis vir die eerste keer verslaan.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/2001.pdf |title=Memoria y Balance 2001 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=1 Desember 2001 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> ’n Maand later is hulle in Buenos Aires naelskraap deur die All Blacks met 24–20 geklop, nadat hulle tot net voor die eindfluitjie voor was.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/rugby-three-times-argentina-almost-beat-the-all-blacks/S545ZIFBOLV5IITHRSUUELB5ZY/ |title=Rugby: Three times Argentina almost beat the All Blacks |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=7 Februarie 2016 |accessdate=7 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007022353/https://www.nzherald.co.nz/sport/rugby-three-times-argentina-almost-beat-the-all-blacks/S545ZIFBOLV5IITHRSUUELB5ZY/ |archive-date=7 Oktober 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2002 het die Poemas hulle hoogste oorwinning in dié tyd aangeteken: 152–0 teen Paraguay.<ref>{{en}} {{cite book |author=Ray Stubbs |title=The Sports Book |publisher=Dorling Kindersley |year=2009 |isbn=978-1-4053-3697-0 |page=119}}</ref> In 2002/03 het hulle drie opeenvolgende oorwinnings oor Frankryk aangeteken. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2003]] in Australië het op die nederlaag in die eerste wedstryd teen die gasheer twee oorwinnings oor [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] en Roemenië gevolg. Voor die laaste poelwedstryd in [[Adelaide, Australië|Adelaide]] het beide Argentinië en Ierland die kans gehad om tot die kwarteindrondte te vorder, maar die Poemas is naelskraap met 16–15 verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2003/overview |title=Rugby World Cup 2003: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Ondanks hierdie teleurstelling het die Poemas hul goeie prestasies voortgesit. Onder andere het hulle in November 2004 die destyds leidende Sesnasies-span Frankryk in [[Marseille]] met 24–14 geklop, dit was die Franse se eerste nederlaag in dié stad.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/4015729.stm |title=France 14–24 Argentina |publisher=[[BBC]] |date=20 November 2014 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> in Mei 2005 het die [[Britse en Ierse Leeus]] in voorbereiding op hul Nieu-Seeland-toer in Cardiff teen die Poemas gespeel. Aangesien baie sleutelspelers deur hul klubs nie vrygestel is nie, moes die Poemas tweede- en derdekeusespelers inspan. Die Leeus se lustelose houding het die Argentyne amper aan die rand van ’n verrassende oorwinning gebring. Slegs ’n strafskop deur [[Jonny Wilkinson]] in beseringstyd het dié wedstryd in ’n 25–25-gelykop laat eindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/4571967.stm |title=Lions 25–25 Argentina |publisher=[[BBC]] |date=23 Mei 2005 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 2005/06 het die Poemas Italië en Skotland verslaan. Die 2006 midjaarrugbytoetsreeks was op verskeie maniere onvergeetlik, waartydens Argentinië die Walliesers gehuisves het. Die Poemas het vir die eerste keer daarin geslaag om ’n reeks van twee toetswedstryde teen dié span te beklink. Die eerste wedstryd op 11 Junie was ook die eerste toetswedstryd wat in [[Patagonië]] aangebied is. Die gaste is deur die bevolking in [[Puerto Madryn]], een van die plekke waar gedurende die 1860’s ’n groter aantal [[Walliesers]] hulle gevestig het en waar die [[Wallies]]e taal tot op hede gepraat word, warm verwelkom.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/5063934.stm |title=Argentina 27–25 Wales |publisher=[[BBC]] |date=11 Junie 2006 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> ’n Week ná die tweede oorwinning oor Wallis het die Poemas die All Blacks in Buenos Aires amper weer oorrompel, maar het naelskraap met 19–25 verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/5101456.stm |title=Argentina 19–25 New Zealand |publisher=[[BBC]] |date=25 Junie 2006 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Julie 2006 het die Poemas ná oorwinnings oor Chili en Uruguay maklik vir die volgende [[Rugbywêreldbeker 2007]] in Frankryk gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/172?Stagione=2007 |title=2007 Rugby World Cup – American qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die 2006 eindjaarrugbytoetsreeks in November het hulle met hul eerste wegoorwinning oor Engeland nog ’n mylpaal aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/6133484.stm |title=England 18–25 Argentina |publisher=[[BBC]] |date=11 November 2006 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Februarie 2007 het die [[Londen]]se ''The Sunday Times'' berig, dat die IRR met die SANZAR-konsortium oor ’n moontlike aansluiting van Argentinië en vervolgens hul deelname aan die Drienasiesreeks vanaf 2008 onderhandel. Weens logistiese oorwegings (veral die groot afstand tussen Argentinië en Europa) het die [[Sesnasies-toernooi]] nie ingestem om Argentinië op te neem nie. Die IRR was derhalwe oortuig dat die Drienasies ’n geskikte toernooi vir ’n span van die Suidelike Halfrond sou wees en hulle is deur Suid-Afrika daarin ondersteun. Australië en Nieu-Seeland was blykbaar ook nie daarteen gekant nie. Aan die begin was die UAR self die grootste hindernis, aangesien baie beheerliggaamslede aan die Argentynse rugby se amateurstatus vasgeklou het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://timesonline.co.uk/tol/sport/rugby/article1434537.ece |title=Ambitious Argentina poised to secure Tri Nations place |publisher=[[The Times]] |author=Nick Cain |date=25 Februarie 2007 |accessdate=6 Maart 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210306181619/https://www.thetimes.co.uk/ |archive-date=6 Maart 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> === Aansluiting by die wêreldklas === [[Lêer:2007 Corleto Paris.jpg|duimnael|links|Argentinië se Corleto op pad om ’n drie te druk in die openingswedstryd van die [[Rugbywêreldbeker 2007]] waar die Argentynse span verras het met ’n oorwinning oor Frankryk]] [[Lêer:Paul O'Connell Ireland Rugby.jpg|duimnael|Argentinië teen Ierland tydens die Rugbywêreldbeker 2007 in Frankryk. Die Poemas het die wedstryd met 30–15 gewen.]] [[Lêer:Argentina vs England 2011 RWC (1).jpg|duimnael|links|Die Poemas teen Engeland tydens die [[Rugbywêreldbeker 2011]] in Nieu-Seeland]] [[Lêer:Manchester-Rugby-Push-ups-at-Old-Trafford.jpg|duimnael|Opstote op Old Trafford, Manchester, voor ’n rugbywedstryd tussen Argentinië en Engeland in 2009]] [[Lêer:Contepomi taking kick.jpg|duimnael|upright|Felipe Contepomi, die Argentynse [[Kaptein (sport)|kaptein]] tydens die Rugbywêreldbeker 2011]] Die 2007 midjaarrugbytoetsreeks het as ’n voorbereiding op die volgende Rugbywêreldbeker in Frankryk gedien. In die twee tuiswedstryde teen Ierland het albei spanne nie met hul beste spelers uitgedraf nie; die gasheer het albei wedstryde gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/irish/6715723.stm |title=Argentina 16–0 Ireland |publisher=[[BBC]] |date=2 Junie 2007 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Daarop het ’n tuisoorwinning oor Italië en ’n wegnederlaag teen Wallis gevolg. Voor die Rugbywêreldbeker 2007 is die Poemas in die sogenaamde “doodsgroep” met twee van die beste spanne op die wêreldranglys geloot: Ierland en Frankryk. Hulle het vir die derde keer in die openingswedstryd teen die gasheer te staan gekom. Teen alle verwagtinge het die Argentyne met 17–12 ’n verrassende oorwinning aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/6984647.stm |title=Coach asks Argentina to stay calm |publisher=[[BBC]] |date=8 September 2007 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Aansluitend het hulle [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]] met 33–3 en Namibië met 63–3 verslaan. Met hul 30–15-oorwinning oor Ierland in [[Parys]] het hulle die eerste plek op die punteleër beklee.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/irish/7018298.stm |title=Argentina 30–15 Ireland |publisher=[[BBC]] |date=30 September 2007 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In die kwarteindstryd het die Poemas Skotland met 19–13 geklop. Hul wenreeks is eers in die halfendstryd deur die latere kampioen Suid-Afrika met 13–37 beëindig. In die wedstryd om die derde plek op die Paryse [[Parc des Princes]] het die Poemas weer Frankryk ontmoet en die gasheer met 34–10 maklik verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2007/overview |title=Rugby World Cup 2007: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die derde plek is Argentinië se beste prestasie in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi. Vir die eerste keer het ’n span wat aan nóg die Sesnasies-toernooi nóg die Drienasiesreeks deelneem die halfeindstryd gehaal. Die Poemas is deur die sokker-gekke Argentyne só sterk ondersteun, dat die ''Superclásico'', die [[Derby (sport)|derby]] tussen die sokkerklubs [[Boca Juniors]] en [[River Plate]] herskeduleer is om nie met die Poemas se kwarteindstryd te bots nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://sportal.co.nz/default.aspx/rugby-union-rwc-news-display/contepomis-field-of-dreams-36998 |title=Contepomi's field of dreams |publisher=Sportal.co.nz |date=9 Oktober 2007 |accessdate=11 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071011153113/http://sportal.co.nz/default.aspx/rugby-union-rwc-news-display/contepomis-field-of-dreams-36998 |archive-date=11 Oktober 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In die nasleep van die Argentynse prestasies tydens die Rugbywêreldbeker het die IRR tydens ’n vergadering op verskeie aktiwiteite ter wêreldwye bevordering van die rugbyspel besluit. Onder andere sou die Poemas, wat destyds die derde plek op die wêreldranglys beklee het, se aantal jaarlikse toetswedstryde tot in 2010 van voorheen ses tot tien verhoog word. Eweneens sou in Argentinië tussen 2008 en 2010 ’n plaaslike professionele infrastruktuur implementeer word, waardeur die meeste Argentynse spelers tuis professionele rugby sou kon speel. Teen 2012 sou die Poemas “volledig in die Suidelike Halfrond se hoëklasstruktuur geïntegreer wees”.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.irishrugby.ie/2007/11/30/rugby-lays-foundations-for-continued-growth/ |title=Rugby lays foundations for continued growth |publisher=[[Ierse Rugbyvoetbalunie]] |date=30 November 2007 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Maart 2008 het Marcelo Loffreda as hoofafrigter bedank en hy is deur Santiago Phelan opgevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/7295542.stm |title=Phelan named new Argentina coach |publisher=[[BBC]] |date=13 Maart 2008 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Onder sy leiding het die span ’n lang swak fase ondergaan. Tydens die 2008 midjaarrugbytoetsreeks is die Poemas deur Skotland, Italië en Suid-Afrika verslaan, tydens die 2008 eindjaarrugbytoetsreeks ook deur Frankryk en Ierland.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/2008.pdf |title=Memoria y Balance 2008 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=1 Desember 2008 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Junie 2009 het die Britse pers berig, dat die UAR vir die Britse en Ierse Leeus gevra het om tydens hul beplande 2013-toer na Australië ook in Argentinië toetswedstryde en wedstryde teen plaaslike spanne te speel,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/rugbyunion/international/britishandirishlionsrugby/5517563/Lions-2009-Argentina-look-for-future-tour.html |title=Lions 2009: Argentina look for future tour While the British and Irish Lions play in front of apathetic half-empty stadiums in South Africa, Argentina look on with growing frustration and anger |publisher=[[The Daily Telegraph]] |date=13 Junie 2009 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> wat egter nie gebeur het nie. In 2009 het die Poemas ondanks die IRR se voorneme slegs vyf toetswedstryde gespeel, waartydens hulle ’n oorwinning elk oor Engeland en Skotland aangeteken het.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/2009.pdf |title=Memoria y Balance 2009 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=1 Desember 2009 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Vanaf die volgende jaar het hul aantal wedstryde teen spanne van die eerste vlak egter aansienlik toegeneem, maar die Poemas het gemengde resultate behaal. Tydens die 2010 midjaarrugbytoetsreeks het hulle twee opeenvolgende nederlae teen die Skotte gely, voordat hulle ’n uitstekende 41–13-oorwinning oor die destydse Sesnasies-kampioen Frankryk aangeteken het (hul hoogste teen dié span).<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/8765454.stm |title=Felipe Contepomi stars as Argentina thrash France |publisher=[[BBC]] |date=26 Junie 2010 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Ná gemengde resultate tydens hul voorbereiding op die [[Rugbywêreldbeker 2011]] in Nieu-Seeland met wedstryde teen keurspanne en Ierland was die Poemas nie een van die gunstelinge tydens dié toernooi nie. Die Poemas het hul poelfase met ’n 9–13-nederlaag teen Engeland begin, hoewel hulle 60 minute lang voor was. Ná hul 43–8-oorwinning oor Roemenië was die derde poelwedstryd teen Skotland vir albei spanne beslissend. ’n Laat drie deur die plaasvervanger [[Agsteman]] [[Lucas González Amorosino]] en die doelskop het die Poemas dié wedstryd met 13–12 laat beklink. Met ’n 25–9-oorwinning oor Georgië het die Poemas die tweede plek behaal. In die kwarteindstryd teen die gasheer en latere kampioen het die Poemas ná 30 minuut verrassend met 7–6 voorgeloop. Maar die All Blacks het die wedstryd begin oorheers en eindelik met 33–10 gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2011/overview |title=Rugby World Cup 2011: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Ondanks hierdie nederlaag is die Poemas se toernooi as ’n sukses beskou, nadat hulle vir die tweede opeenvolgende keer tot die uitklopfase gevorder het, waarmee hulle regstreeks vir die daaropvolgende 2015-toernooi gekwalifiseer het. === Opname in die Rugbykampioenskap === [[Lêer:Rugby Italy vs Argentina 2013.jpg|duimnael|Wedstryd tussen Italië en Argentinië in Rome, 2013]] [[Lêer:15-09 RWC New Zealand vs Argentina 107 (21588741841).jpg|duimnael|Die Poemas teen die All Blacks op [[Wembley-stadion|Wembley]] tydens die [[Rugbywêreldbeker 2015]]]] In November 2011 het die SANZAR-konsortium aangekondig, dat die Argentynse beheerliggaam aangesluit het en die Poemas vanaf die volgende jaar aan die Suidelike Halfrond se toernooi sou kon deelneem (saam met Australië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika). Dié toernooi se naam sou van Drienasiesreeks na [[die Rugbykampioenskap]] verander. Dit het vir die Poemas die moontlikheid gebied om vanaf nou jaarliks teen internasionale topspanne te speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/15637018 |title=Argentina join Tri-Nations trio Australia, New Zealand & South Africa |publisher=[[BBC]] |date=8 November 2011 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Op 18 August 2012 het Argentinië in [[Kaapstad]] teen Suid-Afrika sy eerste wedstryd tydens die [[2012-Rugbykampioenskapreeks]] gespeel. Hulle het met 6–27 verloor, maar een week later kon die Poemas die Springbokke in [[Mendoza]] in ’n gelykop vasbind.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.skysports.com/rugby-union/argentina-vs-south-africa/51892 |title=Pumas halt Springboks charge |publisher=Sky Sports |date=25 Augustus 2012 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Argentinië was ook in staat om teen die Wallabies mee te ding en hulle is in albei wedstryde net naelskraap verslaan, terwyl die nederlae teen die All Blacks swak was. Ondanks hul laaste plek het die Poemas gewys dat hulle mededingend is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/countries/argentina-countries/the-rugby-championship-review-argentina-23468 |title=The Rugby Championship Review: Argentina |publisher=Rugby World |author=Owain Jones |date=9 Oktober 2012 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In April en Mai 2013 het Argentinië vir die laaste keer aan ’n Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem en weer onoorwonne gebly. Andersins was dié jaar minder suksesvol. Op twee swak nederlae teen Engeland tydens die 2013 midjaarrugbytoetsreeks het in Johannesburg in die eerste wedstryd tydens die [[2013-Rugbykampioenskapreeks]] met 13–73 hul ergste nederlaag teen Suid-Afrika gevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/the-rugby-championship-2013/rugby/story/195009.html |title=Springboks power to record victory over Pumas |author=Owain Jones |publisher=ESPNscrum |date=17 Augustus 2013 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In die ander wedstryde tydens dié toernooi het die Poemas ook sonder ’n oorwinning gebly. In die laaste wedstryd in Rosario het hulle teen die Wallabies met 17–54 nog ’n rekordnederlaag gely.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/201041.html |title=Wallabies humble Pumas in Rosario |publisher=ESPNscrum |date=6 Oktober 2013 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Oktober 2013 het Santiago Phelan weens die reeks swak nederlae as hoofafrigter bedank. ’n Week later het die UAR hom met Daniel Hourcade vervang.<ref>{{es}} {{cite web |url=http://www.uar.com.ar/noticias/noticias.asp?idinfo=2287 |title=Daniel Hourcade, nuevo Head Coach de Los Pumas |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=29 Oktober 2013 |accessdate=1 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131101201418/http://www.uar.com.ar/noticias/noticias.asp?idinfo=2287 |archive-date=1 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Hy het aanvanklik ook nie daarin geslaag om die Poemas se afwaartse neiging om te keer nie. Onder hom het die Poemas binne ses maande teen al die vier Tuisunies verloor.<ref name="UAR_2014">{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/2014.pdf |title=Memoria y Balance 2014 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=31 Desember 2014 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2014-Rugbykampioenskapreeks]] het die Poemas weer beter gevaar en slegs drie naelskraapse nederlae gely. Aansluitend het hulle in Mendoza die Wallabies verslaan, hul eerste oorwinning in dié toernooi en hul eerste teen dié span sedert 1997.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/243331.html |title=Pumas win first Rugby Championship match |publisher=ESPNscrum |date=5 Oktober 2014 |accessdate=7 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007022347/http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/243331.html |archive-date=7 Oktober 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens die [[2014 eindjaarrugbytoetsreeks]] het die Poemas hul opwaartse neiging onderstreep en beide Italië en Frankryk weg verslaan.<ref name="UAR_2014" /> In hul laaste wedstryd tydens die [[2015-Rugbykampioenskapreeks]] het hulle in [[Durban]] Suid-Afrika met 37–25 geklop, hul eerste oorwinning oor dié span. Hulle het ook vir die eerste keer nie in die laaste plek geëindig nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/33838013 |title=Rugby Championship: South Africa 25–37 Argentina |publisher=[[BBC]] |date=8 Augustus 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die daaropvolgende [[Rugbywêreldbeker 2015]] in Engeland het Argentinië ook oortuig. In hul eerste poelwedstryd teen Nieu-Seeland het die Poemas taai geveg en was teen halftyd met 13–12 voor, maar hulle het eindelik met 16–26 verloor. Aansluitend het hulle Georgië (met 54–9), [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] (met 45–16) en Namibië (met 64–19) verslaan. Die Poemas het die tweede plek agter Nieu-Seeland behaal en tot die uitklopfase gevorder. Hul speel was deur ’n vloeiende, vermaaklike en aggressiewe styl gekenmerk, waardeur hulle altesaam 22 drieë in die vier poelwedstryde gedruk het. In die kwarteindstryd teen Ierland was Argentinië op een stip met 17–0 voor. Die Iere was aan die begin van die tweede helfte op 20–17, maar die Poemas het weer die leisels oorgeneem en die wedstryd met 43–20 beklink. In die halfeindstryd het hulle teen Australië te staan gekom, maar teen die Wallabies se verdediging gesukkel en met 15–29 verloor. In die wedstryd om die derde plek is die Poemas deur Suid-Afrika met 13–24 verslaan. Nogtans was die vierde plek hul naasbeste prestasie tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2015/overview |title=Rugby World Cup 2015: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 2016 het hulle drie tuisoorwinnings oor Italië, Frankryk en Suid-Afrika aangeteken, maar gedurende die volgende jare was daar min suksesse. Die Poemas is drie opeenvolgende keer deur Engeland verslaan en tydens die [[2017-Rugbykampioenskapreeks]] het hulle nie ’n oorwinning aangeteken nie. Ná verdere nederlae teen al die vier Britse Tuisunies het Daniel Hourcade in Junie 2018 as hoofafrigter bedank. Hy is aan die begin van Augustus deur die voormalige nasionale speler Mario Ledesma opgevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2018/08/01/mario-ledesma-named-new-head-coach-of-argentina/ |title=Mario Ledesma named Head Coach of Argentina |publisher=Americas Rugby News |date=1 Augustus 2018 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die daaropvolgende [[2017-Rugbykampioenskapreeks]] het die Poemas beide Australië en Suid-Afrika verslaan, waardeur hulle vir die eerste keer twee oorwinnings tydens dié toernooi aangeteken het. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2019]] in [[Japan]] is Argentinië saam met Engeland en Frankryk in ’n “doodsgroep” geplaas. Hulle is in die eerste groepwedstryd deur die Franse naelskraap met 21–23 verslaan. Aansluitend het hulle Tonga met 28–12 verslaan. Nadat hul mededinger Frankryk ook goed presteer het, het hul toernooiverloop op die derde groepwedstryd teen Engeland neergekom. ’n Rooi kaart teen [[Tomás Lavanini]] in die 17de minuut het alle hoop laat vaar en die Engelse het die wedstryd maklik met 39–10 beklink. Die Poemas het die laaste wedstryd teen die Verenigde State maklik met 47–17 gewen, maar hulle het slegs in die derde plek geëindig en is vervolgens uit die toernooi geskakel, maar hulle het hul regstreekse kwalifisering vir die volgende [[Rugbywêreldbeker 2023]] in Frankryk verseker.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/pools |title=Pools |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> === Onlangse ontwikkeling === [[Lêer:2023 Rugby World Cup Argentina vs New Zealand 01.jpg|duimnael|Halfeindstryd tussen die Poemas en die All Blacks tydens die [[Rugbywêreldbeker 2023]]]] [[Lêer:All Blacks vs Argentina - 10 August 2024.jpg|duimnael|Wedstryd tussen die Poemas en die All Blacks tydens die [[2024-Rugbykampioenskapreeks]]]] Weens die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] en die daarmee gepaardgaande reisbeperkings het Argentinië in 2020 slegs vier toetswedstryde gespeel. Nadat Suid-Afrika homself aan die jaarlikse toernooi onttrek het, is dit as die 2020-Drienasiesreeks beslis. Al die wedstryde is etlike maande later in Australië aangebied en ’n tweeweekse kwarantyn het die Poemas se voorbereiding erg ontwrig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/article/rugby-union-championship-argentina-idUKL4N2HT05O |title=Rugby-Argentina win last Tri-Nations warmup 57-24 |publisher=Reuters |date=7 November 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Nogtans het hulle reeds in die eerste wedstryd ’n groot verrassing behaal, nadat hulle Nieu-Seeland met 25–15 verslaan en hul eerste oorwinning oor dié span aangeteken het. Aansluitend het hulle die Wallabies in twee taai gelykopwedstryde vasgebind en teen Nieu-Seeland verloor, waardeur Argentinië die tweede plek beklee het. As gevolg van hul onverwagse sukses onder hierdie ongunstige omstandighede is die Poemas in 2021 as Laureus se “span van die jaar” genomineer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2021/laureus-world-team-of-the-year/argentina-men-s-rugby-team |title=Argentina Men's Rugby Team |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2021 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> [[Diego Maradona]] se afsterwe het die Poemas se sukses in Australië oorskadu. In die tweede wedstryd teen Nieu-Seeland op 28 November het die Argentynse rugbyspelers aan hul truie ’n skaars sigbare swart band gedra, wat deur die publiek as onvoldoende beskou is. Twee dae later het die [[Kaptein (sport)|kaptein]] [[Pablo Matera]] vir die “halfhartige huldeblyk” om verskoning gevra.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.cronica.com.ar/info-general/Los-Pumas-pidieron-perdon-por-el-tibio-homenaje-a-Diego-Maradona-20201130-0031.html |title=Los Pumas pidieron perdón por el "tibio" homenaje a Diego Maradona |publisher=Cronica |date=28 November 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Gelyktydig het in sosiale netwerke en in die media dosyne boodskappe die rondte gedoen, waarin Matera en twee ander spelers rassistiese, seksistiese en verregse menings uitgedruk het.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.cronica.com.ar/info-general/Tras-el-pobre-homenaje-de-Los-Pumas-a-Maradona-se-viralizaron-tuits-racistas-del-capitan-20201130-0046.html |titel=Tras el pobre homenaje de Los Pumas a Maradona, se viralizaron tuits racistas del capitán |publisher=Cronica |date=30 November 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Ná baie ontstoke reaksies en afdankingseise het die beheerliggaam die drie betrokke spelers dadelik geskors, maar dié sanksies weens druk deur Argentynse rugbyklubs en persoonlikhede reeds op 1 Desember weer opgehef.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.infobae.com/deportes/2020/12/03/sorpresa-la-uar-levanto-las-sanciones-a-los-tres-jugadores-de-los-pumas-suspendidos-por-mensajes-xenofobos-y-discriminatorios/?outputType=amp-type |title=Sorpresa: la UAR levantó las sanciones a los tres jugadores de los Pumas suspendidos por mensajes xenófobos y discriminatorios |publisher=Infobae |date=2 Desember 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Julie 2021 kon Argentinië hul hoogste wegoorwinning in dié tyd oor Wallis aanteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.wru.wales/report/wales-outmuscled-by-powerful-pumas/#report |title=Wales outmuscled by powerful Pumas |publisher=[[Walliese nasionale rugbyspan]] |date=21 Julie 2021 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die daaropvolgende [[2021-Rugbykampioenskapreeks]] het die Argentyne egter sonder ’n oorwinning in die laaste plek afgesluit. Tydens die [[2022 midjaarrugbytoetsreeks]] het Argentinië sy tuisreeks teen Skotland beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/62194161 |title=Argentina 34–31 Scotland: Tourists undone as Pumas fight back for series win |publisher=[[BBC]] |date=16 Julie 2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die daaropvolgende [[2022-Rugbykampioenskapreeks]] het die Poemas hul hoogste oorwinning in dié tyd oor Australië aangeteken (met 48–17)<ref>{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/news/trc-rd2-argentina-cruise-to-victory-over-australia/ |title=Argentina Cruise to victory over Australia |publisher=[[Superrugby]] |date=14 Augustus 2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> en hul eerste oorwinning oor die All Blacks in Nieu-Seeland.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/news/trc-rd3-argentina-make-history-in-new-zealand/ |title=Argentina Make History in New Zealand |publisher=[[Superrugby]] |date=27 Augustus 2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Nogtans het hulle dié toernooi ná twee oorwinnings en vier nederlae in die laaste plek beëindig. In November 2022 het hulle Engeland geklop, maar teen Wallis en Skotland verloor.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/MEMORIA-Y-BALANCE-2022.pdf |title=Memoria y Balance 2022 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=20 Maart 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Nadat die Argentyne tydens die verkorte [[2023-Rugbykampioenskapreeks]] hul tweede agtereenvolgende oorwinning oor die Australiërs aangeteken het, het hulle vir die eerste keer die [[Poematrofee]] gewen, maar ná nederlae teen Nieu-Seeland en Suid-Afrika die derde plek beklee.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/wp-content/uploads/MEMORIA_y_BALANCE2023.pdf |title=Memoria y Balance 2023 |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=15 Maart 2024 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2023]] in Frankryk het die Poemas hul eerste groepwedstryd teen Engeland met 10–27 verloor, hoewel hulle vanweë ’n rooikaart vir ’n Engelse speler van die derde minuut af een speler meer op die veld gehad het. Daarop het oorwinnings oor Samoa (met 19–10), Chili (met 59–5) en Japan (met 27–39) gevolg. Die wedstryd teen Chili was die eerste Suid-Amerikaanse ontmoeting tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi ooit.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/862914/rugby-world-cup-2023-argentina-chile-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: Argentina v Chile |publisher=rugbyworldcup.com |date=29 September 2023 |accessdate=14 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014044701/https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/862914/rugby-world-cup-2023-argentina-chile-preview |archive-date=14 Oktober 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Daarna kon hulle in die kwarteindstryd hul eerste oorwinning oor Wallis tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd aanteken (met 29–17), maar in die halfeindstryd is hulle deur die All Blacks oorrompel (met 6–44). In die bronseindstryd het hulle vir die tweede keer Engeland ontmoet en dié keer naelskraap met 23–26 verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/888431/argentina-rugby-world-cup-2023-review |title=Argentina: Rugby World Cup 2023 review |publisher=rugbyworldcup.com |date=28 Oktober 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Sedert Januarie 2024 is die voormalige nasionale speler [[Felipe Contepomi]] die hoofafrigter van Argentinië.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sixnationsrugby.com/en/autumn-nations-series/news/argentina-and-the-contepomi-effect |title=Felipe Contepomi’s appointment as head coach of Argentina in 2023 marked a new chapter in a fascinating career. |publisher=[[Sesnasies-toernooi]] |date=3 Oktober 2024 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2024-Rugbykampioenskapreeks]] het die Argentyne met een oorwinning elk oor die ander drie deelnemers hul beste uitslag in dié tyd behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2024/09/21/argentina-upset-south-africa-for-historic-rugby-championship-triple-crown/ |title=Argentina Upset South Africa for Historic Rugby Championship Triple Crown |publisher=Americas Rugby News |date=21 September 2024 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Voor hul vertrek vir hul Australiese 2025-toer het die Britse en Ierse Leeus ’n opwarmingswedstryd teen die Poemas gereël waarin die Argentyne hul eerste oorwinning ooit oor die Leeus aangeteken het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/articles/c8e4k9ykk5ko |title=Lions must learn from errors in Pumas loss – Farrell |publisher=[[BBC]] |author=Matt Gault |date=21 Junie 2025 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2025-Rugbykampioenskapreeks]] het die Pumas ook daarin geslaag om een oorwinning elk oor die All Blacks en die Wallabies aan te teken, maar hulle het albei hul wedstryde teen die Springbokke verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/articles/c2375g123zgo |title=What did we learn from the Rugby Championship? |publisher=[[BBC]] |author=Alastair Telfer |date=5 Oktober 2025 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> == Kleure, embleem en bynaam == [[Lêer:Argentina rugby vs lions 31july1927.jpg|duimnael|links|300px|Die span wat teen die [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]] gespeel het, het vir die eerste keer op 31 Julie 1927 in die hemelblou en wit trui uitgedraf]] {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 220 | header = | image1 = Jaguar head shot-edit2.jpg | alt1 = | caption1 = Die [[jaguar]], inheems aan die noordoostelike Argentinië, het in 1941 die embleem van die span geword | image2 = Puma face.jpg | alt2 = | caption2 = Die Argentynse nasionale rugbyspan is na die [[poema]] genoem, inheems aan die grootste deel van Argentinië | footer = }} [[Lêer:Pumas y granaderos en buenos aires 2023.jpg|duimnael|Argentynse rugbyspelers en ’n grenadier met die wegtrui vir die [[Rugbywêreldbeker 2023]]]] Argentinië het gedurende sy eerste toetswedstryde in 1910 afwisselend blou en wit truie gedra. In 1927 het Abelardo Gutiérrez van die klub ''Gimnasia y Esgrima de Buenos Aires'' voorgestel dat Argentinië in ’n gestreepte hemelblou en wit trui teen die [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]] moet speel. Die beheerliggaam het dié voorstel aanvaar en Argentinië het vir die eerste keer in sy rugbygeskiedenis in die gestreepte trui gespeel.<ref name=lapasion>{{es}} {{cite web |url=https://www.lanacion.com.ar/deportes/la-pasion-cumple-cien-anos-nid134355/ |title=La pasión cumple 100 años |publisher=La Nación |date=10 April 1999 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Poemas speel sedertdien hul toetswedstryde in ’n trui met die [[Vlag van Argentinië|landsvlag]] se kleure (en sportkleure) hemelblou en wit, wit broeke en sokkies in hemelblou en wit. In 2011 onderteken die UAR ’n kontrak met Nike wat die eksklusiewe vervaardiger van al die nasionale senior- en juniorspanne se truie word, insluitende die keurspan [[Pampas XV]] s’n.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.cronista.com/contratapa/El-pase-del-verano-Los-Pumas-dejan-Adidas-para-vestirse-con-Nike-20111227-0036.html |title=El pase del verano: Los Pumas dejan Adidas para vestirse con Nike |publisher=El Cronista |date=27 November 2011 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die eerste deur dié Amerikaanse maatskappy vervaardigde trui het met die tradisionele horisontaal-gestreepte trui weggedoen, en is net hemelblou met wit skouers, die Poemas het egter aangekondig dat hulle tydens die [[2012-Rugbykampioenskapreeks]] weer hul tradisionele trui sou dra.<ref>{{es}} {{cite web |url=http://www.prematch.com.ar/post/3649/nike-presenta-su-camiseta-de-los-pumas.html |title=Nike presenta su camiseta de Los Pumas |publisher=Prematch |date=1 Junie 2012 |accessdate=14 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191114202657/http://www.prematch.com.ar/post/3649/nike-presenta-su-camiseta-de-los-pumas.html |archive-date=14 November 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In September 1941 het Abelardo Gutiérrez (wie 14 jaar gelede die hemelblou en wit trui vir die span voorgestel het) ’n wapen met ’n [[leeu]] as kenteken voorgestel. Die kleur van die kenteken was blou (soos by die Buenos Aires Krieket- en Rugbyklub, waar die eerste rugbywedstryd in Argentinië gespeel is). ’n Rukkie later wou die Argentynse beheerliggaam egter ’n aan Argentinië inheemse dier hê en die [[jaguar]] is weens sy “behendigheid en moed” gekies.<ref name="lapasion" /> Interessant genoeg was die rugbyspan wat Argentinië van 2016 tot 2020 in [[Superrugby]] verteenwoordig, die [[Jaguares (Superrugbyspan)|Jaguares]], na die inheemse jaguar genoem. Die Poemas-bynaam het ontstaan deur ’n fout van Carl Köhler, ’n joernalis van die destydse Suid-Afrikaanse koerant ''[[Die Transvaler]]'', wat die Argentynse span tydens hul eerste oorsese toer na [[Suider-Afrika]] in 1965 dopgehou het. Hy het probeer om ’n ewe pakkende bynaam, soortgelyk aan die ''All Blacks'', ''Springbokke'' en ''Wallabies'', te kry. Hy het vir Isak van Heerden, die destydse afrigter van die Natalse rugbyspan, wat deur die SARR opdrag gegee is om die toer te begelei, vir voorstelle gevra. Hulle het ’n prent van ’n soort leeu met kolle op die UAR-kenteken gesien. Köhler was bewus daarvan dat jaguars en poemas inheems is aan die Amerikas, en omdat hy onder druk was om sy artikel in te dien, het hy ’n raaiskoot gemaak en hulle die Poemas genoem, pleks van die eintlike jaguar. Die foutiewe bynaam het vasgebrand en is later deur die Argentyne self oorgeneem.<ref name="PumaPower">{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/5389512.stm |title=Puma power: Argentinian rugby |publisher=[[BBC]] |author=Sean Davies |date=26 Julie 2007 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Argentynse speler Agustín Silvera onthou ’n effens ander staaltjie:<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.clarin.com/deportes/rugby/rugido-pumas-1965-sudafrica_0_ByzWs_Fw7x.html |title=Aquella confusión entre un yaguareté y un puma que modificó todo para siempre |publisher=Clarín |date=29 Mei 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> {{cquote|Veníamos caminando tras bajar del avión y un periodista se me acerca a preguntarme por el yaguareté. Como yo no hablaba muy bien inglés, le dije que era un puma.}} {{cquote|Nadat ons uit die vliegtuig geklim en geloop het, het ’n joernalis (wat Carl Köhler was) my oor die jaguar ondervra. Omdat ek nie vlot Engels kon praat nie, het ek vir hom gesê dié dier is ’n poema.}} In April 2023 het die Argentynse Rugbyunie sy nuwe visuele identiteit bekendgestel wat ’n verandering van die embleme van die beheerliggaam en die nasionale spanne behels, insluitende die sewesrugby- en jeugspanne. Dié proses sluit in die verwydering van die jaguarembleem se kenmerkende kolle en die terugkeer na die embleem wat gedurende die 1965-toer na Rhodesië en Suid-Afrika gebruik is.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/nuestra-nueva-identidad/ |title=Nuestra nueva identidad |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=17 April 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In dieselfde jaar het die Argentynse beheerliggaam die Poemas se nuwe wegtrui bekendgestel, wat beïnvloed is deur die uniforms van die Berede Grenadiersregiment en die presidensiële erewag wat in 1812 gestig is.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.argentina.gob.ar/noticias/el-regimiento-de-granaderos-caballo-cumple-207-anos |title=El Regimiento de Granaderos a Caballo cumple 207 años |publisher=Argentynse regering |date=15 Maart 2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die wegtrui is tydens die [[Rugbywêreldbeker 2023]] gedra.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.argentina.gob.ar/noticias/los-pumas-jugaran-el-mundial-con-una-camiseta-en-homenaje-los-granaderos |title=Los Pumas jugarán el Mundial con una camiseta en homenaje a los Granaderos |publisher=Argentynse regering |date=29 Junie 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{es}} {{cite web |url=https://7enpunto.com/los-pumas-usaran-una-camiseta-en-honor-a-los-granaderos/ |title=Los Pumas usarán una camiseta en honor a los Granaderos |publisher=7enpunto |date=2 Julie 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> == Truiverskaffers en -borge == [[Lêer:Autumn Nations Series '24- Italia vs Argentina-48 (54140619527) (cropped).jpg|duimnael|Die Argentynse rugbyspan in 2024]] Sedert 1978 het die volgende truiverskaffers en -borge verskyn: {| class="wikitable" ! Tydperk !! Verskaffer !! Borg |- |1978–1998 |rowspan=2| [[Adidas]] ||Geen truiborg |- |1999–2000 |rowspan=5|[[Visa (maatskappy)|Visa]] |- |2000–2003 | [[Topper (maatskappy)|Topper]] |- |2004–2011 | Adidas |- |2012–2023 || [[Nike Inc.|Nike]] |- |2024–hede || [[Le Coq Sportif]] |} == Tuisstadions == {{multiple image | align = right | direction = vertical | width = 220 | header = | image1 = Desfile militar sportiva.jpg | alt1 = | caption1 = | image2 = Argentina A vs Inglaterra A 02.JPG | alt2 = | caption2 = | footer = Sociedad Sportiva Argentina (bo) was Argentinië se eerste tuisstadion in 1910. [[José Amalfitani-stadion]] (onder), een van die huidige stadions van die Poemas in Buenos Aires }} Net soos ander vername rugbylande soos Australië, Frankryk, Nieu-Seeland en Suid-Afrika beskik Argentinië oor geen amptelike tuisstadion vir sy nasionale span nie. Die Poemas span vir hul toetse eerder ’n verskeidenheid stadions dwarsdeur Argentinië in. Een van die mees gebruikte stadion vir toetse is die [[José Amalfitani-stadion]], tuiste van [[Club Atlético Vélez Sarsfield]] en geleë in [[Buenos Aires]]. Toe die [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]] in 1910 na Argentinië getoer het, het die nasionale span teen hulle op Sociedad Sportiva Argentina in die voorstad Palermo gespeel. Dié toets was ook die eerste Argentynse wedstryd.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.periodismo-rugby.com.ar/2017/05/16/lions-5/ |title="Lions": Los viajes olvidados |publisher=Periodismo Rugby |author=Ricardo Sabanes |date=16 Mei 2017 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref name="Debut" /> Toe die Britte in 1927 na Argentinië teruggekeer het, het die nasionale span begin om beide die [[Estadio G.E.B.A.|GEBA]] en [[Buenos Aires Krieket- en Rugbyklub]] as hul tuistes te gebruik, albei is in Palermo geleë. Die GEBA was gedurende die volgende dekades ’n gereelde tuiste, maar dit het ná die 1960’s slegs drie wedstryde gehuisves (met die laaste in 1993), nadat die Poemas begin het om groter stadions in te span.<ref name=gebaground>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;ground=73;orderby=date;team=10;template=results;type=team;view=match |title=Argentina at ground: GEBA |publisher=ESPNscrum |accessdate=14 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191114202702/http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;ground=73;orderby=date;team=10;template=results;type=team;view=match |archive-date=14 November 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die Buenos Aires Krieket- en Rugbyklub is ook vir ’n groter aantal wedstryde gebruik, tot dit in 1948 deur ’n brand vernietig is.<ref name=rugbytime>{{es}} {{cite web |url=http://www.rugbytime.com/noticia.php?id=12634 |title=El club de rugby más antiguo de la Argentina |publisher=Rugbytime.com |date=19 September 2008 |accessdate=12 Januarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140112235626/http://www.rugbytime.com/noticia.php?id=12634 |archive-date=12 Januarie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref name=cedirh>{{es}} {{cite web |url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:fnkeOKsKMR0J:www.danielpallarola.com.ar/cedirh/Buenos_Aires_Cricket_Rugby.doc+&hl=es&gl=ar&pid=bl&srcid=ADGEESjVkekDmZ23Fcqs2Sq6aMkDHf1uMO7b1wSLZh2RI-HQILgZzsc1qoT7dH6hAraDr0PtcSQbTqKmR768pReoeY-kzuHJwwPlZkulEMrAyan0Hp-4BjqVS5XTtIv1u5V6S__uMeyO&sig=AHIEtbRW46C1WrQJsr3ovJOADh1MT4bPvw |title=Buenos Aires Cricket & Rugby Club |publisher=Centro de Documentación, Investigación y Referencia Histórica-Deportiva |date=Junie 2009 |accessdate=29 Junie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629065200/https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache%3AfnkeOKsKMR0J%3Awww.danielpallarola.com.ar%2Fcedirh%2FBuenos_Aires_Cricket_Rugby.doc+&hl=es&gl=ar&pid=bl&srcid=ADGEESjVkekDmZ23Fcqs2Sq6aMkDHf1uMO7b1wSLZh2RI-HQILgZzsc1qoT7dH6hAraDr0PtcSQbTqKmR768pReoeY-kzuHJwwPlZkulEMrAyan0Hp-4BjqVS5XTtIv1u5V6S__uMeyO&sig=AHIEtbRW46C1WrQJsr3ovJOADh1MT4bPvw |archive-date=29 Junie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Gedurende die 1970’s en 1980’s het die Poemas die Estadio Ferro Carril Oeste in die voorstad Caballito gereeld vir toetswedstryde gebruik, onder andere teen Ierland, Nieu-Seeland, Frankryk en Australië.<ref>{{es}} {{cite web |url=http://canchallena.lanacion.com.ar/1817488-el-historial-de-los-pumas-contra-los-grandes-los-all-blacks-el-unico-al-que-no-le-pudieron-ganar |title=El historial de los Pumas contra los grandes: los All Blacks, el único al que no le pudieron ganar |publisher=Cancha Llena |date=8 Augustus 2015 |accessdate=6 Februarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160206142233/http://canchallena.lanacion.com.ar/1817488-el-historial-de-los-pumas-contra-los-grandes-los-all-blacks-el-unico-al-que-no-le-pudieron-ganar |archive-date=6 Februarie 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.infobae.com/2015/10/18/1763176-el-historial-los-pumas-australia-la-tercera-potencia/ |title=El historial de Los Pumas ante Australia, la tercera potencia |publisher=Infobae |date=18 Oktober 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1997 is Argentinië se eerste suiwer rugbystadion deur BACRC in Los Polvorines, [[Groter Buenos Aires]], ingewy. Altesaam nege toetswedstryde is op dié stadion gespeel, totdat die stadion in 2005 verkoop is.<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.clarin.com/ediciones-anteriores/adios-escenario-triunfos-historicos_0_S1sXsLyAte.html |title=Adiós a un escenario de triunfos históricos |publisher=Clarín |date=4 Desember 2005 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die eerste tuiswedstryde buite die hoofstadgebied is eers tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1977 gespeel. Destyds het Argentinië op die Estadio Monumental José Fierro in [[San Miguel de Tucumán]] teen Brasilië, Uruguay, Paraguay en Chili te staan gekom. Sedert die middel-1990’s let die UAR daarop, dat die nasionale span se toetswedstryde gelyk tussen die streke verdeel en nie slegs in die hoofstadgebied gehuisves word nie. Naas San Miguel de Tucumán het ook die Estadio Malvinas Argentinas in Mendoza, die Estadio Padre Ernesto Martearena in [[Salta]], die Estadio Mario Alberto Kempes in [[Córdoba, Argentinië|Córdoba]] en die Estadio del Bicentenario in [[San Juan, Argentinië|San Juan]] gewilde stadions (met meer as vyf toetswedstryde) geword. Net soos Italië is Argentinië die enigste vlak-een-rugbyland wat tot dusver nog nie ’n wedstryd tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi gehuisves het nie, alhoewel hulle vir die [[Rugbywêreldbeker 2027]] aansoek gedoen, maar dié bod ter ondersteuning van die Australiese s’n laat vaar het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/sport/rugby/rugby-union/international/2027-rugby-world-cup-australia-argentina-host-nation-a9467981.html |title=Argentina ready to abandon 2027 Rugby World Cup bid making Australia strong favourites to host tournament |publisher=[[The Independent]] |author=Nick Mulvanney |date=16 April 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1093218/argentina-withdraw-rugby-world-cup-bid |title=Argentina withdraw 2027 Rugby World Cup bid to strengthen Australian campaign |publisher=insidethegames.biz |author=Nancy Gillen |date=16 April 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> == Toetswedstryde == [[Lêer:Argentina IRB World Rankings.png|duimnael|400px|Argentinië se plek op [[Wêreldrugby]] se ranglys vanaf 10 Oktober 2003 tot op hede]] Argentinië het 229 van sy 467 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 49,04%. Argentinië se statistieke in toetswedstryde teen al die lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen September 2026):<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/scrum/rugby/records/team/match_results_year.html?id=10;type=team |title=International Rugby Union Statistics – Argentina |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> {| class="sortable wikitable" ! Teenstander ! Gespeel ! Gewen ! Verloor ! Gelykop ! % Gewen |- bgcolor="#d0ffd0" align="center" |- | {{AUSru}} || 45 || 10 || 31 || 4 || 22,22 |- | {{BRAru}} || 10 || 10 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{BILru}} || 7 || 0 || 6 || 1 || 0,00 |- | {{CHIru}} || 32 || 32 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{ENGru}} || 31 || 5 || 25 || 1 || 16,13 |- | {{FIJru}} || 4 || 3 || 1 || 0 || 75,00 |- | {{FRAru}} || 56 || 15 || 40 || 1 || 26,79 |- | {{GEOru}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{IRLru}} || 20 || 6 || 14 || 0 || 30,00 |- | {{ITAru}} || 24 || 18 || 5 || 1 || 75,00 |- | {{JPNru}} || 7 || 6 || 1 || 0 || 85,71 |- | {{CANru}} || 9 || 6 || 3 || 0 || 66,67 |- | {{NAMru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{NZLru}} || 41 || 4 || 36 || 1 || 9,76 |- | {{PARru}} || 17 || 17 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{PERru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{ROMru}} || 9 || 9 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{SAMru}} || 5 || 2 || 3 || 0 || 40,00 |- | {{SCOru}} || 24 || 12 || 12 || 0 || 50,00 |- | {{ESPru}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{RSAru}} || 41 || 4 || 36 || 1 || 9,76 |- | {{TGAru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{URUru}} || 35 || 35 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{VENru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{USAru}} || 9 || 9 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{WALru}} || 24 || 9 || 14 || 1 || 37,50 |- | align="left" |'''Algeheel''' || '''467''' || '''229''' || '''227''' || '''11''' || '''49,04''' |} Omdat die [[Argentynse Rugbyunie]] (UAR) ’n lang tyd nie ’n lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) was nie, het hul lede die wedstryde teen Argentinië nie as amptelike toetswedstryde erken nie. Eweneens word hul enigste wedstryd teen [[Rhodesië]] nie as ’n toetswedstryd erken nie, aangesien dié land nie internasionaal erken is nie. In teenstelling met baie ander beheerliggame erken die UAR die wedstryde teen die [[Britse Barbarians|Barbarians]] nie as toetswedstryde nie. Terwyl die Britse en Ierse Leeus se opwarmingswedstryd voor hul Nieu-Seelandse 2005-toer teen Argentinië as ’n toetswedstryd erken is, word die Britse en Ierse Leeus se voorbereidingswedstryd voor hul Australiese 2025-toer nie as sulks erken nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/featured/have-the-british-irish-lions-ever-played-in-the-uk-or-ireland-177414 |title=Have the British & Irish Lions ever played in the UK or Ireland? |publisher=Rugby World |author=Richard Edwards |date=20 Junie 2025 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> == Rekords == === Wêreldbekerrekord === Argentinië het tot dusver aan elke [[rugbywêreldbeker]]toernooi deelgeneem en tydens drie toernooie tot die halfeindstryd gevorder, maar hulle is onderskeidelik deur Suid-Afrika (in [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]]), Australië (in [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]]) en Nieu-Seeland (in [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]]) verslaan. Tydens die 2007-toernooi het die Poemas die wedstryd om die derde plek teen die gasheer Frankryk gewen. Daarmee is Argentinië naas die drie veelvuldige wêreldkampioene Australië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika die mees suksesvolle span van die Suidelike Halfrond. Daarbenewens het Argentinië twee keer die kwarteindstryd gehaal, maar teen Frankryk (in [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]]) en Nieu-Seeland (in [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]]) verloor. Tydens al die ander rugbywêreldbekertoernooie is die Poemas reeds in die poelfase uitgeskakel. {| class="wikitable" ! Jaar !! Uitslag |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || Kwarteindrondte |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Groepfase |- style="background:#FFDAB9;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Derde plek |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || Kwarteindrondte |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || Vierde plek |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Vierde plek |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || ''gekwalifiseer'' |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}} |} === Die Rugbykampioenskap (sedert 2012) === Argentinië se enigste jaarlikse toernooi is die Rugbykampioenskap, waaraan hulle sedert 2012 deelneem en teen drie ander lande van die Suidelike Halfrond speel: Australië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika. Voor die Poemas se opname in 2012 het dié toernooi as Drienasiesreeks bekend gestaan. Die Argentyne het tot dusver nog geen toernooi gewen nie. As deel van die Rugbykampioenskap ding die Poemas met die Wallabies om die [[Poematrofee]] (sedert 2000) mee.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/84879.html |title=The Scrum.com trophy guide – Part Two |publisher=ESPNscrum |date=5 November 2008 |accessdate=13 Mei 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513190101/http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/84879.html |archive-date=13 Mei 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In [[2020-Drienasiesreeks|2020]] het die toernooi vir een jaar na die ou formaat teruggekeer, nadat Suid-Afrika vanweë die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] nie daaraan deelgeneem het nie. {{Drie-Nasiesrekord}} {{Die Rugbykampioenskap-rekord}} <small>Punte word soos volg toegeken: 4 punte vir ’n oorwinning, 2 punte vir ’n gelykopuitslag, 0 punte vir ’n nederlaag (saam met moontlike bonuspunte), 1 bonuspunt vir ten minste drie drieë meer as die teenstander, 1 bonuspunt vir ’n nederlaag met minder as sewe punte.</small> === Ander toetswedstryde en toernooie === Gedurende die amateurtydperk het die Poemas maandelange oorsese toere onderneem, waartydens hulle teen ander nasionale spanne, plaaslike saamgestelde spanne en klubspanne gespeel het. Eweneens het oorsese spanne na Argentinië getoer. Teen die jaar 2000 het die oorsese toere volgens die ou tradisie tot ’n einde gekom, aangesien die professionalisering van die rugbyspel te min tyd vir toere oorlaat (’n uitsondering is die [[Britse en Ierse Leeus]] se vierjaarlikse toere). Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die Noordelike Halfrond tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se [[midjaarrugbytoetsreeks]] vertrek Europese spanne na Argentinië en gedurende Novembermaand se [[eindjaarrugbytoetsreeks]] reis die Poemas na Europa. As deel daarvan ding Argentinië sedert 2012 met Ierland mee om die Admiral Brown-trofee (genoem na die Iers-gebore admiral William Brown wat die [[Argentynse Vloot]] gestig het).<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.irishrugby.ie/2012/11/21/irlanda-v-argentina-la-copa-almirante-brown/ |title=Irlanda v Argentina: La Copa Almirante Brown |publisher=[[Ierse Rugbyvoetbalunie]] |date=21 November 2012 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Vanaf 1951 tot in 2013 het Argentinië aan die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem. Van die 35 toernooie gedurende dié tydperk het die Poemas 34 beklink, waartydens hulle elke wedstryd gewen het. Slegs in 1981, toe die Poemas hulle aan die toernooi onttrek het, het met [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] ’n ander span die titel ingepalm. Sedert 2014 neem die Poemas nie meer aan dié toernooi deel nie en Argentinië word deur die reserwespan ''Argentina XV'' verteenwoordig. * Toernooititels (34): in 1951, 1958, 1961, 1964, 1967, 1969, 1971, 1973, 1975, 1977, 1979, 1983, 1985, 1987, 1989, 1991, 1993, 1995, 1997, 1998, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 en 2013 Die Poemas het vanaf 1995 tot in 2003 aan al die vyf Pan-Amerikaanse Rugbykampioenskappe deelgeneem en elke toernooi beklink. * Toernooititels (5): in 1995, 1996, 1998, 2001 en 2003 Daarbenewens neem die Argentynse reserwespanne sedert 2009 aan die Amerikas se Rugbykampioenskap deel (nieamptelik as die “Amerikas se Sesnasies-toernooi” bekend) en hulle speel tydens dié toernooi teen ander spanne van Noord- en Suid-Amerika. Van tot dusver nege toernooie het hulle sewe gewen; slegs in 2017 en 2018 het die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] met die titel weggestap. == Spelers == === Huidige span === Die volgende spelers het die Argentynse span gevorm tydens die [[2025-Rugbykampioenskapreeks]]:<ref>{{es}} {{cite web |url=https://uar.com.ar/plantel-para-recibir-a-los-all-blacks-en-argentina |title=Plantel para recibir a los All Blacks en Argentina |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=4 Augustus 2025 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> {| | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Agterspelers ''(zagueros)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Simón Benítez Cruz]] || [[Skrumskakel]] || Tarucas || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Gonzalo García]] || Skrumskakel || [[Zebre]] || style="text-align:center" | 11 |- | [[Agustín Moyano]] || Skrumskakel || [[Dogos XV|Dogos]] || style="text-align:center" | {{0}}2 |- | [[Tomás Albornoz]] || [[Losskakel]] || [[Benetton Rugby Treviso|Benetton]] || style="text-align:center" | 17 |- | [[Gerónimo Prisciantelli]] || Losskakel || [[Racing 92]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Santiago Chocobares]] || [[Senter]] || [[Stade Toulousain|Toulouse]] || style="text-align:center" | 27 |- | [[Lucio Cinti]] || Senter || [[Saracens]] || style="text-align:center" | 33 |- | [[Justo Piccardo]] || Senter || [[Montpellier Hérault Rugby|Montpellier]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Mateo Carreras]] || [[Vleuel]] || [[Aviron Bayonnais|Bayonne]] || style="text-align:center" | 27 |- | [[Bautista Delguy]] || Vleuel || [[ASM Clermont Auvergne|Clermont]] || style="text-align:center" | 33 |- | [[Rodrigo Isgró]] || Vleuel || [[Harlequins]] || style="text-align:center" | {{0}}9 |- | [[Ignacio Mendy]] || Vleuel || [[Benetton Rugby Treviso|Benetton]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Santiago Carreras]] || [[Heelagter]] || [[Bath Rugby|Bath]] || style="text-align:center" | 55 |- | [[Benjamín Elizalde]] || Heelagter || [[Bristol Bears]] || style="text-align:center" | {{0}}3 |- | [[Juan Cruz Mallía]] || Heelagter || [[Stade Toulousain|Toulouse]] || style="text-align:center" | 42 |} | | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Voorspelers ''(delanteros)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Bautista Bernasconi]] || [[Haker]] || [[Benetton Rugby Treviso|Benetton]] || style="text-align:center" | {{0|00}}3 |- | [[Julián Montoya]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || Haker || [[Section Paloise|Pau]] || style="text-align:center" | 108 |- | [[Ignacio Ruiz]] || Haker || [[USA Perpignan|Perpignan]] || style="text-align:center" | {{0}}17 |- | [[Nahuel Tetaz Chaparro]] || [[Stut]] || [[Benetton Rugby Treviso|Benetton]] || style="text-align:center" | {{0}}78 |- | [[Francisco Coria Marchetti]] || Stut || [[CA Brive|Brive]] || style="text-align:center" | {{0|00}}3 |- | [[Pedro Delgado]] || Stut || [[Dogos XV|Dogos]] || style="text-align:center" | {{0|00}}4 |- | [[Joel Sclavi]] || Stut || [[Stade Rochelais|La Rochelle]] || style="text-align:center" | {{0}}27 |- | [[Mayco Vivas]] || Stut || [[Oyonnax Rugby|Oyonnax]] || style="text-align:center" | {{0}}30 |- | [[Boris Wenger]] || Stut || [[Dogos XV|Dogos]] || style="text-align:center" | {{0|00}}0 |- | [[Franco Molina]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[Exeter Chiefs]] || style="text-align:center" | {{0}}12 |- | [[Pedro Rubiolo]] || Slot || [[Bristol Bears]] || style="text-align:center" | {{0}}23 |- | [[Lucas Paulos]] || Slot || [[Aviron Bayonnais|Bayonne]] || style="text-align:center" | {{0}}17 |- | [[Guido Petti]] || Slot || [[Harlequins]] || style="text-align:center" | {{0}}89 |- | [[Nicolás D’Amorim]] || [[Losvoorspeler]] || [[Pampas XV|Pampas]] || style="text-align:center" | {{0|00}}1 |- | [[Juan Martín González]] || Losvoorspeler || [[Saracens]] || style="text-align:center" | {{0}}42 |- | [[Santiago Grondona]] || Losvoorspeler || [[Bristol Bears]] || style="text-align:center" | {{0}}21 |- | [[Marcos Kremer]] || Losvoorspeler || [[ASM Clermont Auvergne|Clermont]] || style="text-align:center" | {{0}}73 |- | [[Pablo Matera]] || Losvoorspeler || [[Mie Honda Heat]] || style="text-align:center" | 112 |- | [[Joaquín Oviedo]] || Losvoorspeler || [[USA Perpignan|Perpignan]] || style="text-align:center" | {{0}}12 |} |} === Bekende spelers === [[Lêer:Hugo Porta cropped.jpg|duimnael|upright|Hugo Porta (2007)]] [[Lêer:Agustín Pichot - En Casa Rosada - 08FEB07 -presidencia-govar.jpg|duimnael|upright|Agustín Pichot (2007)]] [[Lêer:Felipe Contepomi Stade francais training 2012-03-03.jpg|duimnael|upright|Felipe Contepomi (2012)]] [[Lêer:Juan Martin Hernandez 2012 (cropped).jpg|duimnael|upright|Juan Martín Hernández (2012)]] Vier voormalige Argentynse spelers is vir hul uitstekende prestasies in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/halloffame/inductees |title=Inductees |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> {| class="wikitable" ! Speler !! Posisie !! Inskrywing |- | [[Felipe Contepomi]] || [[Losskakel]], [[Senter]] || 2017 |- | [[Juan Martín Hernández]] || [[Losskakel]], [[Heelagter]] || 2023 |- | [[Agustín Pichot]] || [[Skrumskakel]] || 2011 |- | [[Hugo Porta]] || [[Losskakel]] || 2008 |} Drie rugbyspeler is as Argentynse sportlui van die jaar aangewys en met die ''Olimpia de Oro'' vereer: [[Bernardo Otaño]] (in 1965), Hugo Porta (in 1985) en [[Gonzalo Quesada]] (in 1999).<ref>{{es}} {{cite web |url=https://www.lanacion.com.ar/deportes/todos-los-ganadores-del-oro-desde-1954-nid972375/ |title=Todos los ganadores del oro, desde 1954 |publisher=La Nación |date=18 Desember 2007 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> === Spelerstatistieke === Vervolgens die belangrikste statistieke van Argentinië se spelers. Die spelers wat met <nowiki>*</nowiki> gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter. <small>(Korrek teen Oktober 2025)</small> {| | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=10;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[Pablo Matera]] * || 2013–2025 || 118 |- | {{0}}2 || [[Julián Montoya]] * || 2014–2025 || 114 |- | {{0}}3 || [[Agustín Creevy]] || 2005–2024 || 110 |- | {{0}}4 || [[Nicolás Sánchez]] || 2010–2023 || 104 |- | {{0}}5 || [[Matías Alemanno]] * || 2014–2025 || {{0}}98 |- | {{0}}6 || [[Guido Petti]] * || 2014–2025 || {{0}}95 |- | {{0}}7 || [[Tomás Cubelli]] || 2010–2023 || {{0}}93 |- | {{0}}8 || [[Matías Moroni]] * || 2014–2025 || {{0}}92 |- | {{0}}9 || [[Tomas Lavanini]] * || 2012–2025 || {{0}}91 |- | 10 || colspan=3 | Twee spelers met 87 toetswedstryde elk |} | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde as kaptein<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?captain=1;class=1;filter=advanced;orderby=matches;team=10;template=results;type=player |title=Total matches played as captain (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[Agustín Creevy]] || 2014–2018 || 51 |- | {{0}}2 || [[Julián Montoya]] * || 2021–2025 || 51 |- | {{0}}3 || [[Lisandro Arbizu]] || 1992–2003 || 48 |- | {{0}}4 || [[Hugo Porta]] || 1977–1990 || 38 |- | {{0}}5 || [[Agustín Pichot]] || 2000–2007 || 30 |- | {{0}}6 || [[Felipe Contepomi]] || 2007–2013 || 25 |- | {{0}}7 || [[Juan Martín Fernández Lobbe|J. M. Fernández Lobbe]] || 2008–2014 || 20 |- | {{0}}8 || [[Pedro Sporleder]] || 1996–1999 || 20 |- | {{0}}9 || [[Pablo Matera]] || 2018–2022 || 17 |- | 10 || [[Héctor Silva]] || 1967–1971 || 15 |} |- | {| class="wikitable" |+ Meeste punte aangeteken<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=10;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Punte |- | {{0}}1 || [[Nicolás Sánchez]] || 2010–2023 || 902 |- | {{0}}2 || [[Felipe Contepomi]] || 1998–2013 || 651 |- | {{0}}3 || [[Hugo Porta]] || 1971–1990 || 590 |- | {{0}}4 || [[Gonzalo Quesada]] || 1996–2003 || 486 |- | {{0}}5 || [[Santiago Mesón]] || 1987–1997 || 365 |- | {{0}}6 || [[Emiliano Boffelli]] * || 2017–2025 || 340 |- | {{0}}7 || [[Federico Todeschini]] || 1998–2008 || 256 |- | {{0}}8 || [[Lisandro Arbizu]] || 1990–2005 || 183 |- | {{0}}9 || [[Santiago Carreras]] * || 2019–2025 || 181 |- | 10 || [[Juan Martín Hernández]] || 2003–2017 || 176 |} | {| class="wikitable" |+ Meeste drieë gedruk<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=10;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Drieë |- | {{0}}1 || [[José Núñez Piossek]] || 2001–2008 || 29 |- | {{0}}2 || [[Diego Cuesta Silva]] || 1983–1995 || 28 |- | {{0}}3 || [[Gustavo Jorge]] || 1989–1994 || 24 |- | {{0}}4 || [[Rolando Martín]] || 1994–2003 || 18 |- | {{0}}5 || [[Facundo Soler]] || 1996–2002 || 18 |- | {{0}}6 || [[Joaquín Tuculet]] || 2012–2019 || 18 |- | {{0}}7 || [[Santiago Cordero]] * || 2013–2025 || 17 |- | {{0}}8 || [[Juan Imhoff]] || 2009–2023 || 17 |- | {{0}}9 || [[Hernán Senillosa]] || 2002–2007 || 17 |- | 10 || colspan=3 | Drie spelers met 16 drieë elk |} |} == Afrigters == [[Lêer:Hector silva gira.jpg|duimnael|upright|Hector Silva (1978)]] [[Lêer:Mario Ledesma.jpg|duimnael|upright|Mario Ledesma (2009)]] [[Lêer:Michael Cheika June 2017.jpg|duimnael|upright|Michael Cheika (2017)]] Die Poemas het in die verlede die volgende hoofafrigters gehad:<ref>{{es}} {{cite web |url=http://www.uar.com.ar/pumas/estadisticas/entrenadores.htm |title=Entrenadores de toda la historia de los Pumas |publisher=[[Argentynse Rugbyunie]] |date=2007 |accessdate=28 September 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928055740/http://www.uar.com.ar/pumas/estadisticas/entrenadores.htm |archive-date=28 September 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> {| class=wikitable !Tydperk !Naam |- |1932||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Edmundo Stanfield]] |- |1936||{{vlagikoon|Argentinië}} Luis Cilley, {{vlagikoon|Argentinië}} [[Carlos Huntley-Robertson]], {{vlagikoon|Argentinië}} [[Edmundo Stanfield]] |- |1954||{{vlagikoon|Argentinië}} Juan C. Wells |- |1956||{{vlagikoon|Ierland|rugby}} Dermot Cavanagh, {{vlagikoon|Argentinië}} Horacio Savino |- |1959||{{vlagikoon|Argentinië}} Jorge Merelle |- |1960||{{vlagikoon|Argentinië}} Robert Galarga |- |1960||{{vlagikoon|Argentinië}} Saturnino Racimo |- |1965||{{vlagikoon|Suid-Afrika|1928}} [[Izak Van Heerden]] |- |1965–1973||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Ángel Guastella]] |- |1974||{{vlagikoon|Argentinië}} Carlos Villegas |- |1975||{{vlagikoon|Argentinië}} Eduardo Poggi |- |1976–1977||{{vlagikoon|Argentinië}} Carlos Villegas |- |1978||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Ángel Guastella]] |- |1978–1980||{{vlagikoon|Argentinië}} Aitor Otaño |- |1980–1983||{{vlagikoon|Argentinië}} Rodolfo O’Reilly |- |1983–1987||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Héctor Silva]] |- |1987–1990||{{vlagikoon|Argentinië}} Rodolfo O’Reilly |- |1990–1993||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Luis Gradín]] |- |1993–1994||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Héctor Méndez]] |- |1994–1995||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Alejandro Petra]] |- |1995||{{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Alex Wyllie]], {{vlagikoon|Argentinië}} [[Héctor Méndez]] |- |1995–1999||{{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Alex Wyllie]] |- |1999–2007||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Marcelo Loffreda]] |- |2007–2013||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Santiago Phelan]] |- |2013–2018||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Daniel Hourcade]] |- |2018–2022||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Mario Ledesma]] |- |2022–2023||{{vlagikoon|Australië}} [[Michael Cheika]] |- |sedert 2024||{{vlagikoon|Argentinië}} [[Felipe Contepomi]] |} == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} * [[Argentynse nasionale sokkerspan]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{es}} {{cite book |author=Horacio J. Spinetto |title=Ciento veinte años de rugby argentino |publisher=Todo es Historia |edition=XXV |number=295 |location=Buenos Aires |year=1992 |issn=0040-8611}} * {{fr}} {{cite book |author=Henri Garcia |title=La fabuleuse histoire du rugby |publisher=Éditions de La Martinière |location=Parys |year=2011 |isbn=978-2-7324-4528-1}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Argentina national rugby union team|Argentynse nasionale rugbyspan}} * {{es}} [https://lospumas.com.ar/ Amptelike webwerf] * {{es}} [https://www.uar.com.ar/ Amptelike webwerf van die Argentynse Rugbyunie] * {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/south-america/argentina Argentinië by Wêreldrugby] * {{en}} [https://www.planetrugby.com/team/argentina/ Argentinië op Planet Rugby] * {{en}} [https://www.americasrugbynews.com/category/argentina/ Argentinië op Americas Rugby News] {{Nasionale rugbyspanne}} {{Die Rugbykampioenskap}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Rugby in Argentinië]] [[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Suid-Amerika]] syxfy73zm0g0jb0q3ul4mhg6vwq9yya 0 25906 2965806 2964917 2026-09-08T18:00:09Z SpesBona 2720 Toere bygewerk 2965806 wikitext text/x-wiki : ''Hierdie artikel handel oor die Australiese nasionale mansrugbyspan. Vir die artikel oor die nasionale vrouerugbyspan, sien [[Wallaroos]].'' {{Inligtingskas Rugbyspan | land = Australië | beeld = Wallabies.gif | unie = [[Rugby Australia]] (Rugby AU) | bynaam = Wallabies | embleem = Wallaby | stadion = | kapasiteit = | kaptein = [[James Slipper]] | afrigter = {{vlagikoon|Australië}} [[Les Kiss]] <small>(sedert 2026)</small> | patroon_la1 = _australia_rugby23h | patroon_b1 = _australia_rugby23h | patroon_ra1 = _australia_rugby23h | patroon_sh1 = | patroon_so1 = _wallabiessocks | linkerarm1 = FF8300 | liggaam1 = FF8300 | regterarm1 = FF8300 | broek1 = 02545D | kouse1 = 02545D | patroon_la2 = | patroon_b2 = _australia_rugby23a | patroon_ra2 = | patroon_sh2 = | patroon_so2 = | linkerarm2 = ffffff | liggaam2 = ffffff | regterarm2 = ffffff | broek2 = 004044 | kouse2 = ffffff | statistiek = Statistiek | toetse = [[James Slipper]] (151)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=matches;team=6;template=results;type=player |title=Most matches |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> | toptoetspuntebehaler = [[Michael Lynagh]] (911)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=points;team=6;template=results;type=player |title=Most points |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> | meestedrieë = [[David Campese]] (64)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=tries;team=6;template=results;type=player |title=Most tries |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> | jongstespeler = | eerste = [[Lêer:Flag of New South Wales.svg|22px]] '''Nieu-Suid-Wallis (as Australië)''' 13–3 [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]] {{vlagikoon|Verenigde Koninkryk}}<br />([[Sydney]], [[Australië]]; 24 Junie 1899)<ref name="smh-1899">{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/14250165 |title=The English Footballers. England v. Australia. |publisher=The Sydney Morning Herald |date=24 Junie 1899 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> | grootwen = {{AUSru}} 142–0 {{NAMru-r}}<br />([[Adelaide (Suid-Australië)|Adelaide]], Australië; 25 Oktober 2003) | grootverloor = {{RSAru}} 53–8 {{AUSru-r}}<br />([[Johannesburg]], [[Suid-Afrika]]; 30 Augustus 2008) | Wêreldbekerverskynings = 10/10 | jaar = 1987 | beste = Kampioen in [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] en [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] | url = | unieurl = www.rugby.com.au/ }} Die '''Wallabies''' is die nasionale [[rugby]]span wat [[Australië]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Die Wallabies is na die wallaby, een van verskeie [[spesies]] uit die [[Familie (biologie)|familie]] van die [[kangaroe]]s genoem, wat die nasionale dier van Australië is. Vir die Wallabies is hul belangrikste internasionale verskyning om aan die vierjaarlikse [[rugbywêreldbeker]]toernooi deel te neem. Die Wallabies het aan al die wêreldbekertoernooie tot nou deelgeneem en is met twee titels die derde suksesvolste span in die geskiedenis van dié toernooi ná die [[Suid-Afrika]]anse [[Springbokke]] en die [[Nieu-Seeland]]se [[All Blacks]]. Die Wallabies het die eindstryde van die [[Rugbywêreldbeker 1991]] teen [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]],<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/history/2960338.stm |title=1991: Wallabies pip England |publisher=[[BBC]] |date=24 September 2003 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/history/3109133.stm |title=World Cup 1991 |publisher=[[BBC]] |date=18 November 2003 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> en die [[Rugbywêreldbeker 1999]] teen [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/history/2960358.stm |title=1999: Aussies rule world again |publisher=[[BBC]] |date=24 September 2003 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Wallabies het daarbenewens in [[ekstra tyd]] die eindstryd in [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] teen Engeland en in [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] teen Nieu-Seeland verloor. Die Wallabies neem sedert 1996 jaarliks aan [[die Rugbykampioenskap]]stoernooi (tot in 2011 die Drienasiesreeks) deel. Aan dié toernooi neem die vier beste spanne van die [[Suidelike Halfrond]] deel, naamlik die Nieu-Seelandse All Blacks, die Suid-Afrikaanse Springbokke, die [[Argentinië|Argentynse]] [[Argentynse nasionale rugbyspan|Poemas]] en die Wallabies. Tydens die Rugbykampioenskapstoernooi ding die Wallabies teen Argentinië om die [[Poematrofee]], teen Nieu-Seeland om die [[Bledisloebeker]] en teen Suid-Afrika om die [[Mandela Uitdaagplaat]] mee. Die Wallabies het vorige Drienasiesreekse reeds drie keer gewen (in [[2000-Drienasiesreeks|2000]], [[2001-Drienasiesreeks|2001]] en [[2011-Drienasiesreeks|2011]]), en later ook een keer die uitgebreide Rugbykampioenskapreeks (in [[2015-Rugbykampioenskapreeks|2015]]). Op 2 Julie 2007 het die span, ná ’n verrassende oorwinning oor die All Blacks in die [[Die Rugbykampioenskap|Drienasies]], na die tweede plek op die IRR se wêreldranglys verbeter.<ref name="ranglys" /> In 1899 het die Wallabies in hul eerste internasionale wedstryd teen die [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]] in [[Sydney]] te staan gekom. Rugby word in Australië geadministreer deur [[Rugby Australia]] (Rugby AU), wat deur [[Wêreldrugby]] saam met tien ander beheerliggame as ’n vlak-een-span beskou word. Die Australiese rugbyspan is tans (Oktober 2025) sewende op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys<ref name="ranglys">{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> en in 2001 is die Wallabies deur Wêreldrugby as die “span van die jaar” aangewys. 16 voormalige Wallabies is in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem. Die Wallabies speel beide hul tuis- en wegwedstryde in goud en groen, die tradisionele sportkleure van Australië. == Beheerliggaam == {{Hoofartikel|Rugby Australia}} [[Lêer:Australian Super 15 Map.svg|duimnael|’n Kaart van die Australiese plaaslike beheerliggame en hul spanne]] Die beheerliggaam vir rugby in Australië is Rugby Australia (Rugby AU), tot in 2017 die Australiese Rugbyunie (''Australian Rugby Union'', ARU) genoem. Rugby Australia is in 1949 as die Australiese Rugbyvoetbalunie (''Australian Rugby Football Union'', ARFU) gestig en het in dieselfde jaar ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://australia.rugby/about/about-us/history |title=Our History |publisher=[[Rugby Australia]] |date=2020 |accessdate=2 Junie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250602210025/https://australia.rugby/about/about-us/history |archive-date=2 Junie 2025 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Daarbenewens was die Australiese beheerliggaam in 2000 ’n stigterslid van die Vereniging van Oseaniese Rugbyunies (''Federation of Oceania Rugby Unions'', FORU; nou [[Oseanië Rugby]], OR).<ref name="islands">{{en}} {{cite journal |author=Robert F. Dewey |title=Rugby Union Football, Pacific Islands |editor=John Nauright, Charles Parrish |journal=Sports around the world: History, culture and practice |edition=1 |publisher=ABC-Clio |location=Santa Barbara |year=2012 |ISBN=978-1-59884-300-2 |pages=445–447}}</ref> Rugby Australia bestaan uit agt plaaslike beheerliggame, wat elkeen ’n [[Deelstate en gebiede van Australië|deelstaat of gebied]] verteenwoordig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://australia.rugby/about/about-us/governance |title=Governance |publisher=[[Rugby Australia]] |date=2020 |accessdate=2 Junie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250602210025/https://australia.rugby/about/about-us/governance |archive-date=2 Junie 2025 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die belangrikste rugbyliga in Australië is [[Superrugby]] wat saam met spanne uit Nieu-Seeland en een elk uit beide [[Fidji]] en die [[Stille Oseaan]]-eilande (feitlik die [[Cookeilande]], Fidji, [[Samoa]] en [[Tonga]]) beslis word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugby.com.au/news/melbourne-rebels-super-rugby-pacific-rugby-australia-2024529 |title=Rugby Australia statement regarding Melbourne Rebels |publisher=[[Rugby Australia]] |date=30 Mei 2024 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Naas die amptelike nasionale span roep Rugby Australia ook ander keurspanne byeen. Die ''Junior Wallabies'' is die o/20-nasionale span en hulle neem aan die o/20-Rugbykampioenskap en die [[Wêreldrugby o/20-kampioenskap]] deel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/news/inaugural-rugby-championship-under-20-all-set-for-sunshine-coast-kick-off/ |title=Inaugural rugby championship under-20 all set for sunshine coast kick-off |publisher=[[Superrugby]] |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/championship |title=World Rugby U20 Championship |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Australië beskik oor ’n nasionale span vir studente, die ''Australian Schoolboys'', wat as ’n voorbereiding op die Australiese nasionale rugbyspan dien. == Geskiedenis == === Vroeë jare === [[Lêer:1899 Australian Team.jpg|duimnael|Die Australiese span in 1899]] Europese immigrante het al vroeg aan [[sokker]] verwante sportsoorte beoefen, en die eerste persberig is in 1829 in [[Sydney]] gepubliseer. Die meeste van hierdie vroeë wedstryde het tydens plaaslike feeste plaasgevind, maar geen algemene reëls of gekodifiseerde weergawe het bestaan nie. Van die destydse weergawes het elemente van vandag aparte stel reëls bevat, waaronder [[Australiese voetbal]], sokker en [[rugby]]. As twee spanne ontmoet het, moes hulle vooraf op die toepaslike reëls besluit. Aangesien destyds alle weergawes algemeen “sokker” genoem is, is dit nie meer moontlik om te bepaal watter weergawe in watter gebied oorheers het nie.<ref>{{en}} {{cite journal |authors=Rob Hess, Matthew Nicholason, Bob Stewart, Gregory De Moore |title=Australian Rules football begins |journal=A national game : the history of Australian rules football |publisher=Viking |location=Camberwell, Victoria |date=2008 |isbn=978-0-670-07089-3 |pages=1–18}}</ref> Die eerste span buite die moederland [[Verenigde Koninkryk|Groot-Brittanje]], wat ’n stel gekodifiseerde rugbyreëls gebruik het (die wêreldwyd agtste oudste), was die in 1863 gestigte [[Sydney Universiteitsvoetbalklub]], wat op 19 Augustus 1865 sy eerste wedstryd gespeel het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sydneyunirugby.com.au/club-history.html |title=Our history |publisher=Sydney Universiteitsvoetbalklub |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1874 is die eerste beheerliggaam gestig, die Suidelike Rugbyunie (vandag Nieu-Suid-Walliese Rugbyunie), wat in dieselfde jaar die eerste plaaslike kampioenskap aangebied het. Twee jaar later het die eerste kampioenskap rondom [[Brisbane]] gevolg, wat vanaf 1883 deur die Noordelike Rugbyunie (vandag Queensland Rugbyunie) aangebied is. Rugby het toe die gewildste sportsoort in [[Nieu-Suid-Wallis]] en [[Queensland]] geword, veral als gevolg van die vanaf 1882 gereelde wedstryde tussen die keurspanne van albei kolonies. Daarteenoor was rugby in die ander kolonies ([[Victoria (Australië)|Victoria]], [[Suid-Australië]], [[Wes-Australië]] en [[Tasmanië]]) minder gewild, en is veral deur Australiese voetbal oorskadu. Die aanhangers van Australiese voetbal het ook probeer om hul sport in Nieu-Suid-Wallis te laat vestig. ’n In 1880 gestigte plaaslike beheerliggaam het aan die begin effens daarin geslaag, maar verskeie sosiale en ekonomiese faktore het daartoe bygedra, dat hy homself in 1893 weer ontbind het en die twee oostelike kolonies en latere deelstate deur rugby oorheers is.<ref>{{en}} {{cite web |author=Matthew Healy |url=https://nswfootballhistory.com.au/wp-content/uploads/2016/06/HardSell.pdf |title=Hard Sell: Australian Football in Sydney |publisher=Victoria University |date=Augustus 2002 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1882 het die Suidelike Rugbyunie die wêreldwyd eerste beheerliggaam geword om ’n oorsese toer aan te pak, toe hul keurspan, die [[Waratahs (Superrugbyspan)|Waratahs]], in [[Nieu-Seeland]] vyf wedstryde gespeel het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbymuseum.co.nz/tdih-september-9-1882-rugby-tours-to-new-zealand-begin-2/ |title=1882 – Rugby tours to New Zealand begin |publisher=Nieu-Seelandse Rugbymuseum |accessdate=22 Oktober 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201022161033/http://rugbymuseum.co.nz/tdih-september-9-1882-rugby-tours-to-new-zealand-begin-2/ |archive-date=22 Oktober 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die eerste besoek deur ’n Britse span het in 1888 plaasgevind toe ’n privaat georganiseerde [[Britse en Ierse Leeus|Britse Eilande]]-span Australië en Nieu-Seeland besoek het; geen toetswedstryde (internasionale wedstryd) is egter gespeel nie. Die spelers was meestal afkomstig uit Engeland en die Scottish Borders, alhoewel daar verteenwoordigers uit al vier die Tuisunies was.<ref>{{en}} {{cite book |author=Clem Thomas |title=125 Years of the British and Irish Lions: The Official History |publisher=Random House |year=2013 |isbn=978-1-78057-738-8}}</ref> In 1896 het Queensland se span, die [[Reds (Superrugbyspan)|Reds]], die Waratahs se voorbeeld gevolg. Die eerste toetswedstryd van ’n die hele Australië verteenwoordigende span is op 24 Junie 1899 op die [[Sydney-krieketveld]] aangebied, toe hulle teen die Britse Leeus te staan gekom het. Hulle het die eerste wedstryd met 13–3 gewen, maar die Leeus het in die oorblywende drie toetse geseëvier.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/1899-australia/ |title=1899 Australia |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Australiese span het ses spelers uit Queensland en nege uit Nieu-Suid-Wallis ingesluit.<ref name="smh-1899" /> In Sydney het hulle in die blou trui van Nieu-Suid-Wallis en in Brisbane in die maroen trui van Queensland uitgedraf, maar met ’n Australiese wapen pleks van die twee beheerliggame se kentekens.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugby.com.au/ARUHQ.aspx#History |title=History of the Australian Jersey |publisher=[[Rugby Australia]] |accessdate=14 Oktober 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131014215050/http://www.rugby.com.au/ARUHQ.aspx |archive-date=14 Oktober 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/14250165 |title=The English Footballers |publisher=The Sydney Morning Herald |date=24 Junie 1899 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> === Vroeë 20ste eeu === [[Lêer:Australia rugby touring team 1905.jpg|duimnael|Die Australiese span tydens die 1905-toer]] [[Lêer:Australia squad 1908.jpg|duimnael|Die span wat in 1908–09 getoer het]] Die eerste toetswedstryd tussen Australië en die Nieu-Seelandse All Blacks is op 15 Augustus 1903 op die Sydney-krieketveld gespeel en met 22–3 deur Nieu-Seeland gewen.<ref name="smh-17-3-03">{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/14554348 |title=The New Zealand Footballers: Match Against Australia |publisher=The Sydney Morning Herald |page=7 |date=17 Augustus 1903 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/16 |title=1903 New Zealand tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die All Blacks se toer het tot ’n tydelike toename in gewildheid van rugby in beide Sydney en Brisbane gelei, nadat meer toeskouers die wedstryde in albei stede bygewoon het.<ref name="aru-hist">{{en}} {{cite web |title=History |website=[[Rugby Australia]] |accessdate=3 Julie 2011 |url=http://www.rugby.com.au/tryrugby/Playing/RugbyExplained/History.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20110703044643/http://www2.rugby.com.au/tryrugby/Playing/RugbyExplained/History.aspx |archive-date=3 Julie 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ’n Jaar later het die Britse Leeus Australië weer besoek en het die Australiërs in al drie toetswedstryde verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyfootballhistory.com/lions_results.html#A1904 |title=British & Irish Lions Results: 1904 Australia & New Zealand |publisher=rugbyfootballhistory.com |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die stigting van die Nieu-Suid-Walliese Voetballiga (''New South Wales Football League'', NSWFL) in 1903 het ’n verswakking van die rugbysport in Nieu-Suid-Wallis meegebring, aangesien verskeie toonaangewende private skole vir enkele jare slegs Australiese voetbal pleks van rugby aangebied het. Vir ’n kort tyd het Australiese voetbal blykbaar ook die guns van die gehoor geniet.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rl1908.com/articles/aust-rules.htm |title="Rules" Almost Had Sydney's Paddock |publisher=rl1908.com |author=Sean Fagan |date=2008 |accessdate=17 Mei 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080517144716/http://www.rl1908.com/articles/aust-rules.htm |archive-date=17 Mei 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die suiwer amateursport rugby is deur die invoering van [[rugby league]] in 1905 erg geraak. Baie klubs rondom Sydney het na die professionele weergawe oorgeskakel en ’n beheerliggaam gestig, wat veral [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke]] skole van ’n oorskakeling na rugby league kon oortuig. Van dié skole vorm tot vandag toe die fondament van rugby league se dominansie rondom Sydney. Bekende nasionale spelers soos [[Dally Messenger]] het ook by rugby league aangesluit en gehelp om van dié sportkode die dominerende een te maak.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/wales/scrumv/features/history/australianhistory.shtml |title=Australian Rugby |publisher=[[BBC]] |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In dieselfde jaar het die eerste toer na Nieu-Seeland plaasgevind.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/19 |title=1905 Australia tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> ’n Span wat die Britse Eilande verteenwoordig het, wat as die ''Anglo-Welsh'' bekend gestaan het aangesien dit slegs uit Engelse en Walliese spelers bestaan het, het Australië in 1908 besoek, maar in geen toetswedstryd gespeel nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/1908-australia-new-zealand/ |title=1908 Australia & New Zealand |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Later dieselfde jaar het die nasionale span vanaf Sydney vir die eerste keer op ’n maandelange toer na die [[Britse Eilande]] en [[Noord-Amerika]] vertrek. Tydens die [[Olimpiese Somerspele 1908]] in [[Londen]], wat tydens die Australiese toer plaasgevind het, het Australië ná ’n 32–3-oorwinning oor ’n keurspan uit [[Cornwall]] in die enigste wedstryd van die toernooi met die goue medalje weggestap. Tydens die eerste toetswedstryd teen [[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]] is Australië met 9–6 verslaan, maar hulle het [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]] in hul eerste wegoorwinning met 9–3 geklop. Engelse koerante het aanvanklik na dié span as ''rabbits'' (“konyne”) verwys.<ref name="Annual Report 2008">{{en}} {{cite web |url=http://myrugby.rugby.com.au/myrugby/Images/ARUimages/2011/AnnualReports/ARU_Annual_Report_2008.pdf |title=Australian Rugby Union, Annual Report 2008 |publisher=[[Rugby Australia]] |date=2008 |accessdate=1 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150401201859/http://myrugby.rugby.com.au/myrugby/Images/ARUimages/2011/AnnualReports/ARU_Annual_Report_2008.pdf |archive-date=1 April 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref name="Reason58">{{en}} {{cite book |authors=John Reason, James Carwyn |title=The World of Rugby – A History of Rugby Union Football |url=https://archive.org/details/worldofrugbyhist0000reas |publisher=[[BBC]] |year=1979 |isbn=0-563-16280-5 |pages=[https://archive.org/details/worldofrugbyhist0000reas/page/58 58]}}</ref> Die Australiese rugbyspelers het dié bynaam as neerhalend beskou en dit met ''Wallabies'' vervang.<ref name="Wallabies">{{en}} {{cite web |url=http://www.rl1908.com/clubcomps/origins.htm |title=Club Histories – New Speculations |author=Sean Fagan |accessdate=21 Oktober 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061021080342/http://www.rl1908.com/clubcomps/origins.htm |archive-date=21 Oktober 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Ná hul terugkoms het elf spelers, wat saam gereis het, na rugby league-klubs oorgeskakel.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyfootballhistory.com/wallabies.html#5 |title=The first Wallabies 1908/1909 |publisher=rugbyfootballhistory.com |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1909, toe die nuwe “Noordelike Unie” se kode in Australië nog in sy kinderskoene was, is ’n wedstryd tussen die Kangaroos (die Australiese nasionale rugbyligaspan) en die Wallabies voor ’n skare van 20&nbsp;000 gespeel, wat deur die rugbyligaspan met 29–26 gewen is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://paperspast.natlib.govt.nz/cgi-bin/paperspast?a=d&cl=search&d=WCT19090906.2.33.3 |title=Kangaroos v. Wallabies |publisher=West Coast Times |place=Nieu-Seeland |page=4 |date=6 September 1909 |accessdate=3 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303214454/http://paperspast.natlib.govt.nz/cgi-bin/paperspast?a=d&cl=search&d=WCT19090906.2.33.3 |archive-date=3 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Naas die verskil tussen amateurisme en professionalisme het daar ook ’n kulturele verskil begin ontwikkel: rugby is meer en meer as sportsoort van die opgevoede, Britse hoër- en middelklas beskou, terwyl rugby league veral in die werkersklas, wat uit Rooms-Katolieke [[Iere]] bestaan en die [[Britse Ryk]] verwerp het, aanhangers gewerf het. Die tradisionele rugby is deur hulle as ’n simbool van [[Imperialisme]] beskou. Dikwels was die personeel van rugby league klubs dieselfde as by filiale van die Australiese Werkersparty. Binne enkele jare het rugby league die dominerende kode geword, terwyl rugby unie agteruitgegaan het.<ref>{{en}} {{cite book |author=Peter Horton |title=Rugby Union Football in the Land of the Wallabies, 1874–1949: same game, different ethos – The International Journal of the History of Sport |edition=26 |series=11 |publisher=Routledge |location=Abingdon |date=15 September 2009 |issn=1743-9035 |doi=10.1080/09523360903169925 |pages=1617}}</ref> === Impak van die wêreldoorloë === [[Lêer:StateLibQld 1 105568 Springboks v. Australia, 1937.jpg|duimnael|Australië teen Suid-Afrika in 1937]] Nog erger is rugby in Australië deur die [[Eerste Wêreldoorlog]] geraak. Al die plaaslike beheerliggame het die vraag in die gesig gestaar of dit gepas is om met rugby voort te gaan, terwyl op Europa se slagvelde duisende jong Australiërs sneuwel. Die beheerliggame van Australiese voetbal en rugby league het met hul toernooie voortgegaan, terwyl rugby se beheerliggame daarop besluit het om tydens die oorlog alle aktiwiteite te staak en die ander sportsoorte herhaaldelik van onpatriotiese optrede beskuldig het. Die sosiale skeurings wat destyds ontstaan het, sou die verhoudings tussen die sportsoorte en hul aanhangers vir die volgende dekades oorheers.<ref>{{en}} {{cite book |author=Peter Horton |title=Rugby Union Football in the Land of the Wallabies, 1874–1949: same game, different ethos – The International Journal of the History of Sport |edition=26 |series=11 |publisher=Routledge |location=Abingdon |date=15 September 2009 |issn=1743-9035 |doi=10.1080/09523360903169925 |pages=1617–1619}}</ref> Tydens die oorlog het meer as 35 nasionale spelers in Europa geveg, waarvan tien gesneuwel het.<ref>{{en}} {{cite web |author=Sean Fagan |url=https://www.smh.com.au/sport/rugby-union/rugby-answered-the-empires-call-in-world-war-i-20150421-1mpjys.html |title=Rugby answered the Empire's call in World War I |publisher=The Sydney Morning Herald |date=24 April 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Ná die oorlog het weer baie spelers by rugby league klubs aangesluit. In 1920 moes Queensland se beheerliggaam weens die gebrek aan spelers homself ontbind.<ref>{{en}} {{cite book |author=Peter Horton |title=Rugby Union Football in the Land of the Wallabies, 1874–1949: same game, different ethos – The International Journal of the History of Sport |edition=26 |series=11 |publisher=Routledge |location=Abingdon |date=15 September 2009 |issn=1743-9035 |doi=10.1080/09523360903169925 |pages=1619–1620}}</ref> Gedurende die 1920’s was die Wallabies basies identies aan die [[Waratahs (Superrugbyspan)|Waratahs]], die keurspan uit Nieu-Suid-Wallis, aangesien slegs in dié deelstaat ’n gereguleerde speelprogram bestaan het. Die Waratahs het gereeld teen die [[Suid-Afrika]]anse [[Springbokke]] en die Nieu-Seelandse All Blacks te staan gekom, maar die meeste wedstryde verloor. Die Australiese beheerliggaam het aan hierdie wedstryde terugwerkende toetsstatus toegeken, terwyl die beheerliggame van Suid-Afrika en Nieu-Seeland hulle nie as sulks erken nie. In 1927/28 het die Waratahs ’n halwe jaar se baie suksesvolle toer deur Europa en [[Kanada]] onderneem, waartydens hulle 31 van hul 37 wedstryde gewen het. Onder andere het hulle teen die nasionale spanne van [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]], Wallis en [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] gewen, maar hulle is deur [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]] en Engeland verslaan; aan alle wedstryde is terugwerkende toetsstatus toegeken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/57 |title=1927/28 New South Wales tour to Europe and Canada |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1928 het die herstigting van die beheerliggaam Queensland Rugbyunie tot ’n gees van optimisme gelei, wat tot die herinvoering van ’n nasionale span gelei het en ’n jaar later het hulle in drie agtereenvolgende wedstryde teen die All Blacks geseëvier.<ref name="aru-hist" /> Die eerste werklik-verteenwoordigende Britse Eilande-span, saamgestel uit spelers van al die vier Tuisunies (vandag bekend as die [[Britse en Ierse Leeus]]), het Australië in 1930 besoek, waartydens die gashere in die toetswedstryd ’n naelskraapse 6–5-oorwinning aangeteken het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/1930-australia-new-zealand/ |title=1930 Australia & New Zealand |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1931 het Lord Bledisloe, die Nieu-Seelandse goewerneur-generaal, ’n beker geskenk, waarom die nasionale spanne van Nieu-Seeland en Australië gereeld sou speel. In 1934 het die Wallabies vir die eerste keer daarin geslaag om die [[Bledisloebeker]] in te palm.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/17082710 |title=Bledisloe Cup to remain in Australia |publisher=The Sydney Morning Herald |date=27 Augustus 1934 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die krygsheld Edward “Weary” Dunlop was deel van dié span.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbymuseum.co.nz/teamsheet.asp?level1=All_Blacks&Level2=ABC&MT_ID=1278 |title=278th All Black Game |publisher=rugbymuseum.co.nz |accessdate=14 Junie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110614234354/http://www.rugbymuseum.co.nz/teamsheet.asp?level1=All_Blacks&Level2=ABC&MT_ID=1278 |archive-date=14 Junie 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die vorige jaar het hulle vir die eerste keer ’n toer na Suid-Afrika onderneem, waar hulle drie toetswedstryde teen die Springbokke verloor en twee gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://southcoastherald.co.za/364873/july-8-day-world-history-briefly-2/ |title=July 8: On This Day in World History … briefly |publisher=South Coast Herald |date=8 Julie 2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Ná hul suksesvolle toer deur Nieu-Seeland het die Springbokke in 1937 Australië besoek en twee toetswedstryde gewen.<ref>{{en}} {{cite web |author=Steven White |url=http://www.clubrugby.co.nz/wellington/story.php?id=1312 |title=Wellington against International teams: versus South Africa 1937 |publisher=Club Rugby |date=7 April 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Wallabies se beplande 1939-toer deur Europa kon nie soos beplan plaasvind nie. Slegs een dag ná hul aankoms in Engeland het die [[Tweede Wêreldoorlog]] uitgebreek en alle wedstryde is afgelas. Ná twee weke se verblyf het die Wallabies na Australië teruggekeer. Hul enigste wedstryd het die Wallabies tydens ’n oorstaan in [[Mumbai]] gespeel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://worldrugbymuseum.blog/2018/08/06/the-ill-fated-1939-wallabies-tour/ |title=The ill-fated 1939–40 Wallabies tour |publisher=World Rugby Museum |date=6 Augustus 2018 |accessdate=25 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201125221448/https://worldrugbymuseum.blog/2018/08/06/the-ill-fated-1939-wallabies-tour/ |archive-date=25 November 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Ter vermyding van die foute uit die Eerste Wêreldoorlog het die toonaangewende beheerliggame daarop besluit om ten minste ’n beperkte speelprogram te handhaaf.<ref>{{en}} {{cite book |author=Peter Horton |title=Rugby Union Football in the Land of the Wallabies, 1874–1949: same game, different ethos – The International Journal of the History of Sport |edition=26 |series=11 |publisher=Routledge |location=Abingdon |date=15 September 2009 |issn=1743-9035 |doi=10.1080/09523360903169925 |pages=1623}}</ref> === Naoorlogse tydperk === [[Lêer:Solomon chaired 1953.jpg|duimnael|upright|Die Wallabies-kaptein John Solomon word deur die Springbokke gedra (1953)]] Die eerste toetswedstryd ná die Tweede Wêreldoorlog is in 1946 op [[Carisbrook]], [[Dunedin]], tussen Australië en Nieu-Seeland gespeel, en deur die All Blacks met 31–8 gewen. Australië het ook die vier oorblywende wedstryde van dié toer verloor; hulle is met 20–0 deur die Nieu-Seeland [[Maori|Māori]] en die volgende week met 14–10 deur die All Blacks geklop. In 1947/48 het Australië ’n suksesvolle toer na [[Europa]] en [[Noord-Amerika]] onderneem, waartydens die Wallabies 32 van hul 39 wedstryde gewen het. Hulle het drie van die vyf toetswedstryde gewen, maar Australië is deur Wallis en Frankryk verslaan.<ref>{{en}} {{cite book |author=Jack Pollard |title=Australian Rugby The Game and the Players |url=https://archive.org/details/australianrugbyg0000poll |publisher=Ironbark |location=Sydney |date=1994 |isbn=978-0-207-15006-7 |pages=[https://archive.org/details/australianrugbyg0000poll/page/654 654]}}</ref> Van die opkomende spelers was Trevor Allan, Cyril Burke en Nicholas Shehadie.<ref name="Nicholas Shehadie">{{en}} {{cite web |url=http://www.rugby.com.au/qantas_wallabies/wallaby_hall_of_fame/sir_nicholas_shehadie_ac_obe,49730.html |title=Sir Nicholas Shehadie AC OBE |publisher=[[Rugby Australia]] |accessdate=1 Februarie 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080201075443/http://www.rugby.com.au/qantas_wallabies/wallaby_hall_of_fame/sir_nicholas_shehadie_ac_obe%2C49730.html |archive-date=1 Februarie 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Ná hul terugkoms van die suksesvolle toer het Australië in 1949 die Nieu-Seeland Māori vir ’n reeks van drie toetse gehuisves; albei spanne het een wedstryd elk gewen, met een gelykop. In September dieselfde jaar het Australië twee keer teen die All Blacks in Nieu-Seeland gespeel, albei wedstryde gewen en die Bledisloebeker vir die eerste keer op Nieu-Seelandse bodem ingepalm. Die Nieu-Seelanders het daarna beweer, dat hulle slegs ’n tweede span ontbied het, aangesien die All Blacks se eerste span destyds op toer in Suid-Afrika was. In agting vir die destydse [[apartheid]]stelsel in Suid-Afrika het die NZRU nie Māorispelers vir hul Suid-Afrikaanse toer saamgeneem nie. Baie van die All Blacks se gewone Māorispelers het vervolgens teen Australië uitgedraf, dus kon die Nieu-Seelandse span wat teen Australië gespeel het as ewe goed as die All-Black-span in Suid-Afrika beskou word. Vanuit ’n Nieu-Seelandse perspektief was eers die All Blacks se drie toetswedstryde twee jaar later in Australië gelykwaardig (Nieu-Seeland het al drie toetswedstryde gewen).<ref>{{en}} {{cite book |author=Max Howell |title=Born to Lead: Wallaby Test Captains |publisher=Celebrity Books |location=North Harbour |date=2005 |isbn=1-877252-18-2 |pages=128}}</ref> In 1949 is ook die Australiese beheerliggaam Australiese Rugbyvoetbalunie (''Australian Rugby Football Union'', ARFU; later Australiese Rugbyunie, ''Australian Rugby Union'' ARU; nou [[Rugby Australia]], Rugby AU) gestig, waarvolgens die as ’t ware onafhanklike beheerliggame van Nieu-Suid-Wallis en Queensland onderafdelings geword het. Die hoofrede vir hierdie saamsluiting was die uitnodiging van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) aan Australië, [[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]] en [[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]], om as volle lede by die wêreldwye beheerliggaam aan te sluit. Die IRVR het voorheen slegs uit die vier beheerliggame van die Britse Tuisnasies ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]], [[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]], [[Skotse Rugbyunie|Skotland]] en [[Walliese Rugbyunie|Wallis]]) bestaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyfootballhistory.com/timeline1940s.htm |title=Historical Rugby Milestones 1940s |publisher=rugbyfootballhistory.com |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Australië was sedert 1926 ’n geassosieerde lid en het sy sake deur die afgevaardigdes van die Engelse beheerliggaam ingedien.<ref>{{en}} {{cite book |author=Peter Horton |title=Rugby Union Football in the Land of the Wallabies, 1874–1949: same game, different ethos – The International Journal of the History of Sport |edition=26 |series=11 |publisher=Routledge |location=Abingdon |date=15 September 2009 |issn=1743-9035 |doi=10.1080/09523360903169925 |pages=1624}}</ref> Die Britse Leeus het in 1950 na Australië getoer en albei toetswedstryde teen die Wallabies gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/1950-australia-new-zealand/ |title=1950 Australia & New Zealand |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die volgende jaar het die All Blacks in ’n drie-toetstoer skoonskip met Australië afgereken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/107 |title=1951 New Zealand tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Julie en Augustus 1952 het Australië vir die eerste keer teen [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]] gespeel en die eerste toetswedstryd op die Sydney-krieketveld gewen, maar hulle is in die tweede toetswedstryd verrassend met twee punte geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://worldrugbymuseum.blog/2019/11/04/historic-rugby-internationals-australia-v-fiji-1952/ |title=Historic Rugby Internationals: Australia v Fiji, 1952 |publisher=World Rugby Museum |date=4 November 2019 |accessdate=28 Oktober 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028031006/https://worldrugbymuseum.blog/2019/11/04/historic-rugby-internationals-australia-v-fiji-1952/ |archive-date=28 Oktober 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Een maand later het die Wallabies herstel en die All Blacks op [[Lancasterpark]] geklop, maar hulle is in die tweede toetswedstryd verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/113 |title=1952 Australia tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die volgende jaar het die All Blacks in ’n drie-toetstoer skoonskip met Australië afgereken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/113 |title=1952 Australia tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1953 het Australië weer deur Suid-Afrika getoer. In die tweede toetswedstryd het hulle die Springbokke vir die eerste keer in 15 jaar verslaan. Die Suid-Afrikaanse span was van dié prestasie baie beïndruk en sodoende het twee spelers die Australiese kaptein [[John Solomon]] op hul skouers die speelveld uitgedra.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://apnews.com/0dc38e8ae9061de37d728432778835c3 |title=Ex-Wallabies skipper John Solomon dies at age 90 |publisher=Associated Press |date=18 Maart 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Op hierdie toer het hulle ook 8–8-gelykop gespeel teen [[Zimbabwiese nasionale rugbyspan|Rhodesië]] in Kitwe. In 1957/58 het die Wallabies weer deur Europa getoer, maar hulle het nie een toetswedstryd teen die destydse [[Sesnasies-toernooi|Vyfnasies]] gewen nie. Sedertdien het geen nasionale span van die Suidelike Halfrond dié negatiewe rekord herhaal nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/140 |title=1957/58 Australia tour to Europe and North America |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Dié negatiewe tendens is tydens die Leeus se besoek in 1959 voortgesit, toe die Wallabies in albei toetswedstryde verslaan is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/1959-australia-new-zealand/ |title=1959 Australia & New Zealand |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> === Gemengde prestasies gedurende die 1960’s en 1970’s === [[Lêer:Australia v Ireland 1979.jpg|duimnael|’n Ierse lynstaan tydens hul tweede toetswedstryd teen die Wallabies in Sydney, 1979]] [[Lêer:Argentina vs australia rugby en ferro.jpg|duimnael|Toetswedstryd tussen Australië en Argentinië in [[Buenos Aires]], 1979]] Die eerste toetswedstryd van die nuwe dekade was die oorwinning oor Fidji op die Sydney-krieketveld gedurende ’n drie-toetsreeks in 1961. Daarop het ’n tweede oorwinning gevolg, maar Fidji het in die derde toetswedstryd daarin geslaag om gelykop te speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/159 |title=1961 Fiji tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1961 het die Wallabies weer deur Suid-Afrika getoer, waar hulle deur die Springbokke in [[Gqeberha|Port Elizabeth]] en [[Johannesburg]] maklik verslaan is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/161 |title=1961 Australia tour to South Africa |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Ná hul terugkoms het die Wallabies hul eerste tuisnederlaag teen Frankryk op die Sydney-krieketveld met 8–15 gely.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.nobok.co.uk/page/RugbyTimeDetail/0,,10301~791047,00.html |title=1961: A debut to remember |publisher=nobok.co.uk |accessdate=16 Julie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716055628/http://www.nobok.co.uk/page/RugbyTimeDetail/0,,10301~791047,00.html |archive-date=16 Julie 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In 1962 het Australië vyf keer teen die All Blacks te staan gekom; ’n 9–9-gelykop op Athletic Park was die enigste prestasie tydens dié twee toetsreekse.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/162 |title=1962 New Zealand tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/164 |title=1962 Australia tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Nadat hulle in 1963 die besoekende Engelse span vir die eerste keer met 18–9 in Sydney verslaan het, het die Wallabies deur Suid-Afrika getoer en twee van die vier toetswedstryde gewen; sedert die Britse Leeus van 1896 die eerste span wat dit kon vermag.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/167 |title=1963 England tour to Australasia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/168 |title=1963 Australia tour to South Africa |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Australië het in 1964 ’n drie-toetsreeks teen die All Blacks gespeel. Die Wallabies het die derde toetswedstryd gewen nadat hulle in die eerste twee toetswedstryde verslaan is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/176 |title=1964 Australia tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> ’n Jaar later het die Wallabies twee tuisoorwinnings met onderskeidelik 18–11 en 12–8 oor die Springbokke aangeteken. Daarmee het die Australiërs vir die eerste keer ’n toetsreeks teen Suid-Afrika beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugby-talk.com/2010/02/springbok-history-1965/ |title=Springbok History 1965 |publisher=rugby-talk.com |date=16 Februarie 2010 |accessdate=8 Mei 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250508095354/https://www.rugby-talk.com/2010/02/springbok-history-1965/ |archive-date=8 Mei 2025 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In Junie 1966 het die Britse Leeus deur Australië getoer en die Wallabies in albei toetswedstryde verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/1966-australia-new-zealand/ |title=1966 Australia & New Zealand |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Wallabies se toer deur Europa en Kanada gedurende [[winter]] 1966/67 was nie suksesvol nie, aangesien die Wallabies slegs 19 van hul 36 wedstryde gewen het. Van die vyf toetswedstryde, wat hulle gespeel het, het die Wallabies dié teen Wallis en Engeland gewen, maar Australië is deur Skotland, Ierland en Frankryk verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/184 |title=1966/67 Australia tour to Europe and Canada |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Ná die toer het Australië in Sydney weer teen Ierland te staan gekom en is opnuut verslaan; daarmee het Ierland die eerste van die Tuisnasies geword wat ’n wegoorwinning in die Suidelike Halfrond aangeteken het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/186 |title=1967 Ireland tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tot aan die einde van die 1960’s het die Wallabies – met uitsondering van ’n naelskraapse 11–10-tuisoorwinning oor Frankryk – slegs nederlae gely, waaronder in 1968 die derde agtereenvolgende nederlaag teen Nieu-Seeland en in 1969 vier agtereenvolgende nederlae teen Suid-Afrika.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/192 |title=1968 New Zealand tour to Australia and Fiji |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/193 |title=1968 France tour to Australiasia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/196 |title=1968 Australia tour to Ireland and Scotland |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/200 |title=1969 Wales tour to Oceania |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/202 |title=1969 Australia tour to South Africa |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Australië het in 1970 Skotland gehuisves en hulle met 20 punte geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/209 |title=1970 Scotland tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Wallabies se aktiwiteite in 1971 sou die mees omstrede in die Australiese rugbygeskiedenis word. In Julie en Augustus het die Springbokke Australië vir ses weke besoek, nadat die Wallabies twee jaar vroeër Suid-Afrika besoek het. Terwyl die Australiese regering die Springbokke se toer ondersteun het, is in [[Adelaide (Suid-Australië)|Adelaide]], Brisbane, [[Melbourne]], [[Perth]] en Sydney protes teen die Suid-Afrikaanse [[apartheid]]sbeleid aangeteken. Tydens hierdie protesaksies het deelnemers met die polisie slaags geraak. Na ramings is tussen 500 en 700 protesdeelnemers in hegtenis geneem. Die toer is nie afgelas nie, maar die stadions het soos met doringdraad beweerde vestings gelyk en moes met ’n groot polisieteenwoordigheid beskerm word. Johannes Bjelke-Petersen, die eerste minister van Queensland, het op 14 Julie ’n noodtoestand van een maand verklaar, wat tot ’n 24 uur se staking van 125&nbsp;000 werknemers gelei het. Tot aan die einde van apartheid het die Wallabies nie meer teen die Springbokke te staan gekom nie.<ref>{{en}} SAIRV: ''A Survey of Race Relations in South Africa 1971''. Johannesburg 1972, bl. 320.</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/110667470 |title=Queensland in state of emergency |publisher=The Canberra Times |date=14 Julie 1971 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In November 1971 het die Wallabies ’n toer na Frankryk onderneem; hulle het Frankryk tydens die eerste toetswedstryd in [[Toulouse]] geklop, maar hulle is in die tweede in Parys verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/222 |title=1971 Australia tour to France and North America |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Frankryk het toe Australië in Junie 1972 vir ’n twee-toetsreeks besoek, waarvan hulle een gewen en in die ander een gelykop gespeel het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/227 |title=1972 France tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Australië het aansluitend ’n drie-toetsreeks teen die All Blacks in Nieu-Seeland gespeel, maar al drie verloor. Die Wallabies het tydens hul terugkoms in [[Suva]] aangedoen om teen Fidji te speel en hul enigste oorwinning in daardie jaar aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/229 |title=1972 Australia tour to New Zealand and Fiji |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Junie 1973 het [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] vir die eerste keer Australië besoek; die Wallabies het die eerste toetswedstryd gewen, maar hulle is in die tweede verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/234 |title=1973 Tonga tour to Australia and Fiji |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In November 1973 het Australië ’n kort toer na die Verenigde Koninkryk onderneem, maar hulle het twee swak nederlae teen Wallis en Engeland gely.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/241 |title=1973 Australia tour to Europe |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1974 het Australië die All Blacks vir ’n drie-toetsreeks gehuisves, waarvan die Wallabies twee verloor en in een gelykop gespeel het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/245 |title=1974 New Zealand tour to Australia and Fiji |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1975 het Australië tydens ’n twee-toetsreeks tuis Engeland twee keer verslaan en sodoende wraak geneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/255 |title=1975 England tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Australië het daarna sy eerste twee toetswedstryde teen [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] gespeel en albei maklik gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/259 |title=1975 Japan tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens hul Europatoer in 1975/76 is die Wallabies deur Skotland, Wallis en Engeland verslaan, maar hulle het daarin geslaag om Ierland te klop. Op pad huis toe het Australië een bykomende wedstryd gespeel en vir die eerste keer teen die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] in [[Los Angeles]] te staan gekom en met 24–12 gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/265 |title=1975/76 Australia tour to UK, Ireland and United States |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Junie 1976 het Australië Fidji vir ’n drie-toetsreeks gehuisves en al drie toetswedstryde gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/269 |title=1976 Fiji tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Australië het die jaar met ’n kort toer na Europa afgesluit en twee toetswedstryde teen Frankryk gespeel, maar albei verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/294 |title=1976 Australia tour to France and Italy |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Nadat in 1977 geen toetswedstryd plaasgevind het nie, het die Wallabies in 1978 twee tuisoorwinnings oor Wallies aangeteken, maar hulle is in twee wegwedstryde deur Nieu-Seeland verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/306 |title=1978 Wales tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/310 |title=1978 Australia tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In die derde toetswedstryd het die Wallabies met 30–16 gewen, danksy vier drieë deur die uitstekende [[Greg Cornelsen]].<ref>{{en}} {{cite web |author=Jamie Wall |url=https://www.rnz.co.nz/news/sport/364706/before-eden-park-was-a-fortress-there-was-greg-cornelsen |title=Before Eden Park was a fortress there was Greg Cornelsen |publisher=Radio New Zealand |date=22 Augustus 2018 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Junie 1979 het Ierland Australië besoek en albei toetswedstryde gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/319 |title=1979 Ireland tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Daarna het Australië die All Blacks vir een toetswedstryd op die Sydney-krieketveld gehuisves en met 12–6 geseëvier.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/323 |title=1979 New Zealand tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Oktober 1979 het die Wallabies vir die eerste keer [[Argentinië]] besoek. Hulle is in hul eerste toetswedstryd deur die [[Argentynse nasionale rugbyspan|Poemas]] verslaan, maar die Wallabies het met ’n oorwinning in die tweede toetswedstryd die toetsreeks geëwenaar.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/330 |title=1979 Australia tour to Argentina |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> === Groeiende sterkte gedurende die 1980’s === [[Lêer:Argentina australia 1987.jpg|duimnael|Australië teen [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]] op [[José Amalfitani-stadion|Vélez Sarsfield-stadion]], 7 November 1987]] In 1980 het Australië die [[Bledisloebeker]] slegs vir ’n vierde keer ingepalm, nadat die Wallabies Nieu-Seeland met 2–1 in ’n drie-toetsreeks in Australië verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/338 |title=1980 New Zealand tour to Australia and Fiji |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1981/82 het die toer na die Britse Eilande teleurstellend verloop, nadat die Wallabies van die vier toetswedstryde slegs dié teen Ierland gewen het; daarbenewens het hulle drie wedstryde teen provinsiale en plaaslike spanne verloor. Die Australiese span het egter veral uit jong, onervare spelers bestaan, wat hul beste tye nog sou beleef.<ref>{{en}} {{cite book |author=Nicholas Shehadie |title=A Life Worth Living |publisher=Simon & Schuster Australia |location=Sydney |date=2003 |isbn=978-0-7318-1161-8 |pages=175}}</ref> Gedurende [[herfs]] 1984 het die Wallabies opnuut die Tuisnasies met ’n jong span en ’n nuwe afrigter, Alan Jones, kom besoek en ’n historiese prestasie aangeteken: Hulle het die eerste Australiese span geword wat ’n [[Grand Slam (Rugby)|Grand Slam]] behaal het, nadat hulle tydens dieselfde toer al die vier Tuisnasies verslaan het: Engeland, Ierland, Wallis en Skotland. Hulle het ook ’n volstoomspan van die [[Britse Barbarians]] verslaan. Tydens dié toer het veral [[Mark Ella]] uitgeblink en as eerste speler in al die vier toetswedstryde ’n drie gedruk. Dié toer het die opkoms van Australië as ’n gedugte krag in internasionale rugby ingelui.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.couriermail.com.au/sport/rugby/video-mark-ella-stars-as-wallabies-achieve-grand-slam-in-1984/news-story/be8bedee8f163b3e532cd222ad77027e |title=Mark Ella stars as Wallabies achieve Grand Slam in 1984 |publisher=The Courier-Mail |date=31 Oktober 1984 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1986 het Australië vir ’n drie-toetsreeks om die Bledisloebeker na Nieu-Seeland getoer. Die Nieu-Seelandse rugby was in onrus nadat ’n nieamptelike span – die Nieu-Seelandse Kavaliers – met die grootste deel van die All Black-spelers die sportboikot van apartheid geïgnoreer en na Suid-Afrika vertrek het. Ná hul terugkeer is dié spelers vir die eerste toetswedstryd om die Bledisloebeker uit die All Black-span weggelaat. Australië het toe die eerste wedstryd met 13–12 gewen. Die verbanning is met die oog op die tweede toets op 23 Augustus op Carisbrook opgehef. Nieu-Seeland het die reeks geëwenaar nadat hulle die tweede wedstryd met 13–12 gewen het. Dié wedstryd is deur omstredenheid geteister nadat die Walliese skeidsregter Derek Bevan nie ’n Australiese drie deur die [[agsteman]] Steve Tuynman toegeken het nie. Die eindstryd is op 6 September 1986 op Edenpark gehou. Australië het ’n volsterkte Nieu-Seelandse span met 22–9 geklop en sodoende hul eerste toetsreeks op Nieu-Seelandse bodem beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com/rugby/story/_/id/15286390/all-blacks-rebel-tour-created-split-new-zealand-public |title=All Blacks rebel tour that created a split with New Zealand public |publisher=ESPNscrum |author=Huw Richards |date=22 April 2016 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Australiese en Nieu-Seelandse rugbyunies was toonaangewend by die invoering van die [[rugbywêreldbeker]]toernooi, waarvolgens beide Australië en Nieu-Seeland die eerste [[Rugbywêreldbeker 1987]] aangebied het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1987-rugby-world-cup/the-world-cup-is-born |title=1987 Rugby World Cup: The long road to the cup |publisher=New Zealand History |date=2021 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die groepfase het die selfbewuste Wallabies Engeland, die VSA en Japan verslaan, en in die kwarteindstryd Ierland. In die halfeindstryd is hulle egter op Sydney se [[Concord-ovaal]] deur Frankryk met 30–26 verslaan, in die klein finale om die derde plek het die Wallabies teen Wallis verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1987/overview |title=Rugby World Cup 1987: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die prestasies van die Wallabies oor die drie jaar onder die afrigter Alan Jones het deurlopend verbeter, maar Jones het ook ’n polariserende effek op die span gehad, aangesien hy ook as ’n radio-omroeper gewerk het en baie spelers nie tevrede was met sy bestuurstyl nie. Mark Ella, wat ná die 1984-seisoen homself onttrek het, het beweer dat hy moontlik nie sou uitgetree het as Jones nie die afrigter was nie. Daar was veral ernstige afwykings tussen die afrigter Alan Jones en die invloedryke [[skrumskakel]] Nick Farr-Jones.<ref>{{en}} {{cite web |author=Peter FitzSimons |url=https://www.smh.com.au/sport/rugby-union/the-wallabies-have-passed-by-alan-jones-20141022-119y3r.html |title=The Wallabies have passed by Alan Jones |publisher=The Sydney Morning Herald |date=22 Oktober 2014 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Voor en tydens die Rugbywêreldbeker 1987 het Alan Jones sy aktiwiteite buite die afrigting van Australië, waaronder die radio-uitsaaiwese, uitgebrei. Ná die rugbywêreldbekertoernooi is Jones van sy pos as afrigter verwyder en Bob Dwyer, wat Australië in 1982 en 1983 afgerig het, is in 1988 heraangestel. Die tuisreeks teen die All Blacks dieselfde jaar het teleurstellend verloop, nadat die Wallabies in drie toetswedstryde slegs een gelykop aangeteken het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/468 |title=1988 New Zealand tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1989 het die Britse en Ierse Leeus vir die eerste keer sedert 1966 na Australië getoer. Ná hul oorwinning in die eerste toetswedstryd het Australië die tweede en derde toetswedstryde en sodoende die toetsreeks met 1–2 verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/1989-australia/ |title=1989 Australia |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Bob Dwyer het ’n gebrek aan oorheersing deur die voorspelers as ’n belangrike faktor geïdentifiseer wat tot die verlore reeks bygedra het en die negentigerjare met die doel om hierdie faset van die Wallabies se speel te verbeter betree. === Wêreldbekertitels in 1991 en 1999 === [[Lêer:1991 - David Campese's autographed shirt.jpg|duimnael|David Campese se trui, versier met handtekeninge, in ’n [[Hongkong]]se kroeg]] In Augustus 1990 het Australië ná vier jaar weer ’n toetswedstryd in Nieu-Seeland gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/513 |title=1990 Australia tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In voorbereiding op die [[Rugbywêreldbeker 1991]] is die All Blacks weer verslaan, maar ook Wallis en Engeland. Die Wallabies het die rugbywêreldbekertoernooi vervolgens met nuwe selfvertroue aangepak en tydens die groepfase Argentinië, Wallis en [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Wes-Samoa]] deels maklik verslaan. Gedurende die kwarteindstryd teen Ierland in [[Dublin]] was Australië op die rand van ’n uitskakeling. Nadat letterlik sekondes op die klok oorgebly het, was Ierland met 18–15 voor, voordat [[Michael Lynagh]] in die hoek ’n drie gedruk het om sodoende die Ierse harte te laat breek en Australië tot die halfeindstryd teen Nieu-Seeland te laat vorder.<ref>{{en}} {{cite web |author=Richard Seeckts |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/171646.html |title=Lynagh silences Lansdowne Road |publisher=ESPNscrum |date=20 Oktober 1991 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In die eerste helfte het die Wallabies met 13–3 voorgeloop en toe hul verdedigingsvermoë teen die All Blacks gewys en die wedstryd beklink. In die eindstryd op Twickenham het die Wallabies teen Engeland te staan gekom. Engeland het hul meestal vooruit gedomineerde spelplan in ’n meer vloeiende spel verander. Dit was egter nie suksesvol nie en Australië het ’n 12–6-oorwinning behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1991/overview |title=Rugby World Cup 1991: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> David Campese is as die speler van die toernooi aangewys, nadat hy ses drieë in ’n reeks van uitstekende vertonings gedruk het. Oorwinningsparades is in Australië vir hul nasionale span gehou. Nadat die Springbokke in 1992 ná die einde van apartheid weer vir internasionale rugby toegelaat is, het die Wallabies Suid-Afrika besoek en die eerste toetswedstryd tussen albei spanne in meer as twee dekades gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/551 |title=1992 Australia tour to South Africa |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1993 het die Springbokke se teenbesoek in Australië vir drie toetswedstryde plaasgevind, waarvan die Wallabies twee gewen het.<ref>{{fr}} {{cite book |author=Henri Garcia |title=La fabuleuse histoire du rugby |publisher=Éditions de La Martinière |location=Parys |year=2011 |isbn=978-2-7324-4528-1 |pages=830–840}}</ref> In 1994 het die Wallabies onder andere twee keer elk Ierland en [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]] geklop, asook in 1995 Argentinië.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/587 |title=1994 Ireland tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/591 |title=1994 Italy tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/610 |title=1995 Argentina tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die titelverdediging tydens die [[Rugbywêreldbeker 1995]] in Suid-Afrika het met ’n nederlaag teen die gasheer afgeskop, gevolg deur oorwinnings oor [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] en [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]]. In die kwarteindstryd is die Wallabies deur Engeland uitgeskakel, nadat [[Rob Andrew]] in [[ekstra tyd]] ’n skepdoel aangeteken en die wedstryd met 22–25 beëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1995/overview |title=Rugby World Cup 1995: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/history/3086827.stm |title=1995: England 25-22 Australia |publisher=[[BBC]] |date=24 September 2003 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Dit was Australië se ergste vertoning in dié tyd ’n wêreldbekertoernooi. Om die toenemende oorskakeling van goeie spelers na finansieel gevestigde [[rugby league]]-spanne teen te werk het die Internasionale Rugbyvoetbalraad in Augustus 1995 besluit om van rugby ’n professionele sport te maak. In dieselfde jaar het die beheerliggame van Suid-Afrika, Nieu-Seeland en Australië die konsortium SANZAR gestig om televisie-uitsaairegte vir twee nuwe kompetisies te verkoop, die internasionale kompetisie Super 12 (nou [[Superrugby]]) en die Drienasiesreeks van die nasionale spanne (nou [[Die Rugbykampioenskap]]).<ref>{{en}} {{cite book |author=Bob Howitt |title=SANZAR Saga: Ten Years of Super 12 and Tri-Nations Rugby |publisher=HarperCollins Publishers |location=New York |year=2005 |isbn=1-86950-566-2 |pages=7}}</ref> Aangesien die nuwe toernooie min plek vir maandelange oorsese toere gelaat het, het hierdie tradisie uit die amateurtydperk vinnig tot ’n einde gekom (met uitsondering van die vierjaarlikse Leeustoere). In reaksie op rugby se skuif na professionaliteit is in Oktober 1995 die Rugbyunie Spelersvereniging (RUPA, ''Rugby Union Players' Association'') gestig om die belange van Australië se professionele rugbyspelers te beskerm.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://rupa.rugby/about-rupa/what-is-rupa |title=What is RUPA? |publisher=Rugby Union Players' Association |date=2020 |accessdate=1 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251101070205/https://rupa.rugby/about-rupa/what-is-rupa|archive-date=1 November 2025 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Greg Smith was in [[1996-Drienasiesreeks|1996]] en [[1997-Drienasiesreeks|1997]] Australië se nasionale afrigter, gedurende dié jare het die Wallabies slegs twee van hul agt toetse in die eerste twee Drienasiesreeks gewen, albei teen Suid-Afrika tuis, maar hulle het rekordnederlae teen beide die All Blacks en Springbokke weg gely.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=1996 |title=1996 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=1997 |title=1997 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Nadat Rod Macqueen in 1998 by Smith oorgeneem het, het Australië sy twee toetswedstryde teen die All Blacks gewen en sodoende die Bledisloebeker teruggewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=1998 |title=1998 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In dieselfde jaar het die Wallabies tydens die besoek van ’n onervare Engelse span in die Suidelike Halfrond ’n rekordoorwinning van 76–0 aangeteken, Engeland se ergste nederlaag in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thetimes.co.uk/article/tour-from-hell-that-left-some-players-burnt-bf39t5hgpgw |title=Tour from Hell that left some players burnt |publisher=[[The Times]] |author=Mark Baldwin |date=9 November 2002 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1999 het die Wallabies die Bledisloebeker suksesvol verdedig, nadat hulle Nieu-Seeland met ’n rekordoorwinning van 28–7 in Sydney verslaan het.<ref>{{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett |location=Auckland |date=2003 |isbn=978-1-86958-937-0 |pages=[https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp/page/233 233]}}</ref> Tydens die [[Rugbywêreldbeker 1999]] het die Wallabies hul groep gewen, nadat hulle in die drie wedstryde teen Roemenië, Ierland en die VSA altesaam slegs 31 punte afgestaan het. In die kwarteindstryd het hulle teen Wallis te staan gekom, met 24–9 geseëvier en die halfeindstryd bereik. Hulle het die verdedigende kampioen Suid-Afrika met 27–21 verslaan. Die halfeindstryd is deur ’n onvergeetlike skepdoel in ekstra tyd deur die [[losskakel]] Stephen Larkham (sy eerste skepdoel in ’n toetswedstryd) en ’n strafdoel van die [[heelagter]] [[Matt Burke]] beslis. Australië het die eindstryd op die nuwe [[Millennium-stadion]] maklik met 35–12 teen die blykbaar moeë Frankryk gewen, die Franse het voorheen in hul halfeindstryd die gunsteling Nieu-Seeland uitgeskakel. Die meeste punte is deur die heelagter Matt Burke aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1999/overview |title=Rugby World Cup 1999: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1999 het vyf Australiese spelers daarin geslaag om hul tweede rugbywêreldbekertoernooi te wen: Phil Kearns, John Eales, Tim Horan, Jason Little en Dan Crowley. Australië was ook die eerste rugbyspan wat die [[Webb Ellis-beker]] vir ’n tweede keer omhoog kon hou. Weens hul uitstekende prestasies is die Wallabies in 2000 as Laureus se “span van die jaar” genomineer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2000 |title=Laureus World Sports Awards 2000 winners & nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2000 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> === Die nuwe millennium === [[Lêer:World Cup Telstra stadium.jpg|duimnael|Openingswedstryd van die [[Rugbywêreldbeker 2003]] tussen Argentinië en Australië op die Aussiestadion in Sydney]] [[Lêer:RWC-2007-AUSvsJAP.JPG|duimnael|Australië teen Japan tydens die [[Rugbywêreldbeker 2007]]]] In 2000 was die Australiese beheerliggaam een van die stigterslede van die vastelandse beheerliggaam Vereniging van Oseaniese Rugbyunies (''Federation of Oceania Rugby Unions'', FORU; nou [[Oseanië Rugb]]y, OR).<ref name="islands" /> In dieselfde jaar het Australië die Bledisloebeker verdedig en die [[2000-Drienasiesreeks|Drienasiesreeks]] vir die eerste keer gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2000 |title=2000 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Wallabies het hierdie prestasie in 2001 herhaal en ook hul eerste reeksoorwinning ooit oor die Britse en Ierse Leeus aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2001 |title=2001 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/2001-australia/ |title=2001 Australia |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Beide die afrigter MacQueen en kaptein John Eales het gou ná hierdie mylpale afgetree. Hulle is deur die afrigter [[Eddie Jones]] en kaptein George Gregan opgevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/watch-epic-video-of-eddie-jones-first-wallabies-training-in-2001/ |title=Watch: Epic video of Eddie Jones' first Wallabies training in 2001 |publisher=RugbyPass |author=Liam Heagney |date=18 Januarie 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> As gevolg van die toenemende gewildheid het topvlak-[[rugby league]]spelers soos Mat Rogers, Wendell Sailor en Lote Tuqiri na rugbyunie oorgeskakel en voortaan vir die Wallabies uitgedraf. Dit was in kontras met die vorige eeu, waartydens baie rugbyunie-spelers met salarisse na rugby league gelok is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://rugbyfix.com/rugbyfix-com-rugby-union-versus-rugby-league-the-cultural-divide/ |title=Switching Between Rugby Union and Rugby League |publisher=rugbyfix.com |date=15 Maart 2010 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 2001 is die Wallabies deur die IRR as “span van die jaar” en Rod Macqueen as “afrigter van die jaar” aangewys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/awards/past-winners/2001 |title=IRB Awards 2001 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=2021 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Wallabies het tydens die [[2002-Drienasiesreeks]] nie daarin geslaag om hul titel te verdedig nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2002 |title=2002 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Aansluitend is hulle weg deur beide Ierland en Engeland verras.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2002/nov/11/rugbyunion.irelandrugbyunionteam |title=Australia caught on green tide |publisher=[[The Guardian]]|author=Ian Malin |date=12 November 2002 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/2484021.stm |title=England stun Aussies |publisher=[[BBC]] |author=Matt Majendie |date=16 November 2002 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2003-Drienasiesreeks|Drienasiesreeks in 2003]] moes Australië die Bledisloebeker afstaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2003 |title=2003 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In dieselfde jaar het die gasheer Australië sy [[Rugbywêreldbeker 2003]]-veldtog op indrukwekkende wyse afgeskop. Tydens die groepfase het die Wallabies Argentinië maklik geklop, gevolg deur [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] en Roemenië. Hulle 142–0-oorwinning oor die Namibiërs is beide die hoogste Australiese oorwinning en die hoogste tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2003-10-25/wallabies-142-namibia-0/1499838 |title=Wallabies 142, Namibia 0 |publisher=Australian Broadcasting Corporation |author=Stuart Watt |date=25 Oktober 2003 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In die laaste groepwedstryd het hulle Ierland naelskraap met 17–16 geklop. Vervolgens het hulle Skotland met 33–16 in die kwarteindstryd uitgeskakel. Die Wallabies het hul grootste oorwinning in dié tyd oor Nieu-Seeland aangeteken deur hulle met 22–10 in die halfeindstryd te verslaan. Daarna het George Gregan die Nieu-Seelanders met die woorde ''Four more years boys, four more years'' (“Nog vier jaar seuns, nog vier jaar”) geterg.<ref name="1995Favourites">{{en}} {{cite web |url=http://worldcupweb.com/WCrugby/donews.asp?ID=1634 |title=All set for World Cup semis |publisher=worldcupweb.com |date=14 November 2003 |accessdate=11 November 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061111001951/http://www.worldcupweb.com/WCrugby/donews.asp?ID=1634 |archive-date=11 November 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens ’n spannende eindstryd is die Wallabies deur Engeland met 20–17 verslaan, die eindstryd is kort voor afloop van ekstra tyd deur [[Jonny Wilkinson]] se skepdoel beslis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2003/overview |title=Rugby World Cup 2003: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die tienjarige herdenking van die professionalisering van rugby in 2005 is die Wallabies se span van die dekade aangekondig. John Eales is deur ’n keuringspaneel van 30 as kaptein aangewys. Ná afloop van die Europese toer in 2005, wat met ’n negatiewe rekord van agt nederlae in nege wedstryde geëindig het, het die pers soos die ''Daily Telegraph'' ’n beroep op die afdanking van beide Eddie Jones en George Gregan gedoen. Die voormalige afrigter Alan Jones het ook vir hul afdanking gepleit. In Desember 2005 het die Australiese Rugbyunie aan die groeiende druk oorgegee en Eddie Jones met John Connolly vervang.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/pm/content/2005/s1522635.htm |title=Eddie Jones sacked from Wallabies |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=2 Desember 2005 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2006-Drienasiesreeks|Drienasiesreeks in 2006]] het die Wallabies ’n noemenswaardige 49–0-oorwinning oor die Springbokke aangeteken, maar in die oorblywende wedstryde slegs gemengde prestasies behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2006 |title=2006 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In November dieselfde jaar het ’n skaars wegnederlaag teen Ierland gevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/6163680.stm |title=Ireland 21-6 Australia |publisher=[[BBC]] |date=19 November 2006 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Op 10 Mei 2007 het beide die Walliese en Australiese beheerliggame met die stigting van die James Bevan-trofee daarop besluit om 100 jaar se toetsrugby tussen die twee lande te vier.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/welsh/6643203.stm |title=New trophy for Wales v Australia |publisher=[[BBC]] |date=10 Mei 2007 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Dit is genoem na die Australies-gebore Wallies-opgevoede man wat die Walliese span se eerste kaptein was; Australië het die eerste reeks om dié trofee met 2–0 gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/941 |title=2007 Wales tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2007]] het die Wallabies ná deels maklike oorwinnings oor Japan, Wallis, Fidji en Kanada hul groep gewen. In die kwarteindstryd is hulle egter deur Engeland met 12–10 uitgeskakel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2007/overview |title=Rugby World Cup 2007: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Connolly het sy bedanking as hoofafrigter aangebied en is aan die begin van 2008 met Robbie Deans vervang.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/pm/archive/articles/2007/12/14/s2119539.htm |title=Robbie Deans appointed as Wallabies coach |publisher=Australian Broadcasting Corporation |author=Jennifer Macey |date=14 Desember 2007 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Nadat die sleutelspelers George Gregan en [[Stephen Larkham]] ná die teleurstellende toernooi hul loopbane beëindig het, het hy die taak gehad om ’n nuwe span saam te stel. Tydens die [[2008-Drienasiesreeks]] het die Wallabies ’n ambivalente indruk agtergelaat. Hulle het die All Blacks slegs een keer en die Springbokke twee keer verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2008 |title=2008 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Hulle het ook hul ergste nederlaag in dié tyd gely: 8–53 teen Suid-Afrika in [[Johannesburg]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theroar.com.au/2008/08/31/springboks-inflict-wallabies-worst-test-loss-ever/ |title=Springboks inflict Wallabies' worst Test loss ever |publisher=The Roar |author=David Beniuk |date=30 Augustus 2008 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 2009 het die Wallabies Italië twee keer en Frankryk een keer verslaan, aansluitend het hul prestasies egter agteruitgegaan, nadat hulle tydens die [[2009-Drienasiesreeks]] drie keer deur Nieu-Seeland en twee keer deur Suid-Afrika verslaan is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/977 |title=2009 Italy tour to Australasia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/978 |title=2009 France tour to Australasia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2009 |title=2009 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2009 eindjaarrugbytoetsreeks]] is die Wallabies vir die eerste keer in 27 jaar deur Skotland verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/scottish/8369615.stm |title=Scotland 9–8 Australia |publisher=[[BBC]] |author=James Standley |date=21 November 2009 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> === Heen en weer sedert 2010 === [[Lêer:Australia vs USA 2011 RWC (2).jpg|duimnael|Australië teen die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|VSA]] tydens die [[Rugbywêreldbeker 2011]]]] [[Lêer:England vs Australia 2015 RWC (2).jpg|duimnael|Australië klop Engeland 33–13 tydens die [[Rugbywêreldbeker 2015]] op Twickenham in Londen]] [[Lêer:2017.08.19.20.21.25-AUSvNZL-0003 (35890784923).jpg|duimnael|Australië teen Nieu-Seeland tydens die [[2017 midjaarrugbytoetsreeks]] in Sydney]] [[Lêer:2017.06.17.15.06.26-AUSvSCO anthems-0001 (35370281985).jpg|duimnael|Australië teen Skotland tydens die 2017 midjaarrugbytoetsreeks in Sydney]] [[Lêer:Adelaide Oval hosts Wallabies and Springboks Rugby Union 27 August 2022.jpg|duimnael|Australië teen Suid-Afrika tydens die [[2022-Rugbykampioenskapreeks]] in Adelaide]] Die Wallabies het tydens [[2010-Drienasiesreeks|Drienasiesreeks in 2010]] Suid-Afrika geklop, maar hulle is deur Nieu-Seeland verslaan, die Wallabies se tiende agtereenvolgende nederlaag teen die All Blacks, ’n nuwe negatiewe rekord.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2010 |title=2010 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2010 eindjaarrugbytoetsreeks]] het die Wallabies die All Blacks egter in ’n naelskraapse wedstryd in [[Hongkong]] verslaan. Dit was Australië se eerste oorwinning oor Nieu-Seeland in drie jaar.<ref>{{en}} {{cite web |author=Richard Knowler |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/all-blacks/4290888/Wallabies-steal-win-from-All-Blacks |title=Wallabies steal win from All Blacks |publisher=stuff.co.nz |date=31 Oktober 2010 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> 2011 het vir die Wallabies met ’n verrassende tuisnederlaag teen Samoa afgeskop, aansluitend het hulle egter die [[2011-Drienasiesreeks|Drienasiesreeks in 2011]] gewen en sodoende hul eerste titel in tien jaar ingepalm.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2011 |title=2011 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2011]] in Nieu-Seeland het die Wallabies Italië verslaan, maar hulle is in die daaropvolgende wedstryd deur Ierland geklop. Ná twee bykomende oorwinnings oor die VSA en [[Russiese nasionale rugbyspan|Rusland]] het hulle nogtans daarin geslaag om tot die kwarteindstryd te vorder. Hulle het teen die verdedigende kampioen Suid-Afrika te staan gekom, en die Springbokke danksy ’n amper foutlose verdediging naelskraap met 11–9 verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/14830348.stm |title=Rugby World Cup 2011: South Africa 9-11 Australia |publisher=[[BBC]] |date=9 Oktober 2011 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In die halfeindstryd is die Wallabies egter deur die gasheer en latere kampioen Nieu-Seeland met 20–6 verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.stuff.co.nz/sport/rugby/teams/australia/5793924/All-Blacks-out-muscle-Wallabies-into-final |title=All Blacks out-muscle Wallabies, into final |publisher=stuff |date=17 Oktober 2011 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In die klein finale om die derde plek het hulle Wallis met 21–18 geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/9620926.stm |title=Rugby World Cup 2011: Wales 18-21 Australia – as it happened |publisher=[[BBC]] |date=21 Oktober 2011 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2011/overview |title=Rugby World Cup 2011: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 2012 is Australië tuis deur Skotland verslaan, dit was hul eerste tuisnederlaag teen die Skotte sedert 1982.<ref>{{en}} {{cite web |author=Colin Moffat |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/18324263 |title=Australia 6–9 Scotland |publisher=[[BBC]] |date=5 Junie 2012 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Ná die aansluiting van Argentinië by die Drienasiesreeks het dié toernooi [[die Rugbykampioenskap]] geword. Tydens die eerste [[2012-Rugbykampioenskapreeks|Rugbykampioenskapreeks]] het die Australiërs nie daarin geslaag om hul titel te verdedig nie, alhoewel hulle die nuweling twee keer verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2012 |title=2012 The Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In dieselfde jaar is Italië slegs naelskraap verslaan, nadat [[Luciano Orquera]] in die laaste minuut ’n strafdoel, wat aan Italië sy eerste gelykopuitslag teen die Wallabies sou besorg het, misgeskop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2012/nov/24/italy-australia-autumn-internationals |title=Australia survive fightback to maintain perfect record against Italy |publisher=[[The Guardian]] |date=24 November 2012 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 2013 het die Britse en Ierse Leeus na Australië getoer en twee van die drie toetswedstryde gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2013-07-06/lions-roar-past-wallabies-to-break-tour-drought/4803966 |title=Lions Tour 2013: British and Irish Lions break tour drought with third Test rout of Wallabies |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=6 Julie 2013 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Hierdie mislukking en ’n maer wenrekord het daartoe bygedra, dat die hoofafrigter Deans toenemende druk ervaar het. Hy het in Julie 2013, ná ses jaar in die pos, bedank; sy opvolger was Ewen McKenzie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2013-07-09/ewen-mckenzie-unveiled-as-wallabies-coach/4808328 |title=Australian Rugby Union confirms Robbie Deans 'stood down' from Wallabies job on Monday |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=9 Julie 2013 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2013-Rugbykampioenskapreeks]] het die Wallabies twee nederlae elk teen Suid-Afrika en Nieu-Seeland gely, maar twee oorwinnings oor Argentinië aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2013 |title=2013 The Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die 12–38-tuisnederlaag teen die Springbokke was die destyds ergste vir die Wallabies.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/the-rugby-championship-2013/rugby/story/197175.html |title=Springboks embarrass Wallabies |publisher=ESPNscrum |date=7 September 2013 |accessdate=14 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170914173403/http://en.espn.co.uk/the-rugby-championship-2013/rugby/story/197175.html |archive-date=14 September 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens die [[2013 eindjaarrugbytoetsreeks]] het McKenzie die Wallabies na vier oorwinnings oor Italië, Ierland, Skotland en Wallis geneem. Nadat hulle egter in die eerste wedstryd van die reeks deur Engeland verslaan is, het die Wallabies die Grand Slam misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/news/wallabies-fall-at-first-grand-slam-hurdle-to-england/ |title=Wallabies fall at first Grand Slam hurdle to England |publisher=[[Superrugby]] |date=3 November 2013 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 2014 het die Wallabies vir die eerste keer in vier jaar die Trophée des Bicentenaires ingepalm, nadat hulle drie agtereenvolgende oorwinnings oor Frankryk aangeteken het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/1070 |title=2014 France tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Nadat die Wallabies aansluitend in hul openingswedstryd van die [[2014-Rugbykampioenskapreeks]] teen die All Blacks gelykop gespeel het en daarmee vir die agste agtereenvolgende keer onoorwonne was, het hulle die kans gehad om hul reeks nederlae om die Bledisloebeker, wat in 2012 begin het, te beëindig. Maar ’n 20–51-nederlaag het alle hoop laat gaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2014-08-23/new-zealand-retains-bledisloe-cup/5692018 |title=All Blacks thump Wallabies 51-20 to retain Bledisloe Cup in thumping bonus point win |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=23 Augustus 2014 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In die verdere verloop van die toernooi het die Wallabies hul eerste nederlaag teen Argentinië in 17 jaar gely; dit was die Poemas se eerste oorwinning sedert hul aansluiting by die Rugbykampioenskap.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/29495348 |title=Rugby Championship: Argentina 21-17 Australia |publisher=[[BBC]] |date=5 Oktober 2014 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Op 18 Oktober 2014 het McKenzie as hoofafrigter bedank, vier dae later het die ARU [[Michael Cheika]] as sy opvolger aangestel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2014-10-22/aru-announce-michael-cheika-as-wallabies-coach/5832484 |title=Michael Cheika announced as new Wallabies head coach |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=22 Oktober 2014 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In sy eerste toetswedstryd onder Cheika het Australië in [[Cardiff]] sy tiende agtereenvolgende oorwinning oor Wallis aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/sport/rugby-union/bernard-foley-leads-wallabies-to-tight-win-against-wales-20141108-11j7qx.html |title=Bernard Foley leads Wallabies to tight win against Wales |publisher=The Sydney Morning Herald |date=9 November 2014 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2014-11-09/wallabies-post-10th-straight-win-over-wales-with-33-28-triumph-/5877378 |title=Wallabies post 10th straight win over Wales with 33-28 triumph at Millennium Stadium |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=8 November 2014 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2014 eindjaarrugbytoetsreeks]] is die Wallabies deur Frankryk, Ierland en Wallis verslaan, waardeur hulle na die sesde plek op die wêreldranglys gegly het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2015-03-17/wallabies-fall-to-lowest-ever-world-ranking-of-sixth/6324482 |title=Wallabies fall to lowest-ever ranking of sixth ahead of Rugby World Cup |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=16 Maart 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2015-Rugbykampioenskapreeks]] het die Wallabies hul eerste titel in die nuwe formaat ingepalm, nadat hulle Suid-Afrika, Argentinië en Nieu-Seeland een keer elk verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/blog/live/2015/aug/08/australia-v-new-zealand-rugby-championship-decider |title=Australia 27–19 New Zealand: Rugby Championship decider – as it happened |publisher=[[The Guardian]] |author=Richard Gadsby |date=19 Oktober 2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2015]] in Engeland is Australië saam met Wallis, Fidji, die gasheer en [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] in ’n soort “doodsgroep” geloot. Die Wallabies het in die moeilike tak geslaag en al sy wedstryde gewen, terwyl Engeland vroeg uit die toernooi geskel is. In die kwarteindstryd het Australië teen Skotland te staan gekom, wat 30 sekondes voor die eindfluitjie voorgeloop het, toe die skeidsregter [[Craig Joubert]] aan Australië ’n omstrede strafskop toegeken het, wat deur [[Bernard Foley]] aangeteken is en die Wallabies met 35–34 laat wen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2015/oct/19/craig-joubert-mistake-penalty-australia-scotland-world-cup |title=Craig Joubert 'made mistake' awarding Australia penalty against Scotland |publisher=[[The Guardian]] |author=James Riach |date=19 Oktober 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/rugbyunion/rugby-world-cup/11938951/Australia-35-Scotland-34-match-report-Agony-for-Scots-as-last-minute-Bernard-Foley-penalty-snatches-late-victory.html |title=Australia 35 Scotland 34, match report: Agony for Scots as last-minute Bernard Foley penalty snatches late victory |publisher=[[The Daily Telegraph]] |author=Mick Cleary |date=18 Oktober 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Australië het vervolgens Argentinië in die halfeindstryd met 29–15 verslaan. In die eindstryd het die Wallabies teen die All Blacks met 17–34 verloor, nadat hulle 15 minuut voor die eindfluitjie op 17–21 was.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2015/overview |title=Rugby World Cup 2015: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Later dieselfde jaar is die Australiese afrigter Cheika deur Wêreldrugby benoem as “afrigter van die jaar”.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2015-11-02/rugby-world-cup3a-wallabies-boss-michael-cheika-named-world-ru/6904622 |title=Rugby World Cup: Wallabies boss Michael Cheika named World Rugby Coach of the Year |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=2 November 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die jaar 2016 was die begin van ’n ernstige agteruitgang. In Junie het die Wallabies Engeland onder hul afrigter Eddie Jones gehuisves en drie agtereenvolgende toetswedstryde verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/1108 |title=2016 England tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Hulle is ook in al drie wedstryde teen die All Blacks verslaan. Australië het die jaar met nederlae teen Ierland en die vierde keer teen Engeland beëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/1118 |title=2016 Australia tour to UK, Ireland and France |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die 2017-seisoen het min vordering gesien, nadat die Wallabies verslaan is deur ’n verswakte Skotse span, wat ’n aantal spelers aan die Britse en Ierse Leeus vir hul toer na Nieu-Seeland afgestaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2017/jun/17/scotland-australia-rugby-union-gregor-townsend |title=Gregor Townsend hails Scotland’s unity in hard-fought win over Australia |publisher=[[The Guardian]] |date=17 Junie 2017 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Australië het sy middelmatige prestasies tydens die [[2017-Rugbykampioenskapreeks]] voortgesit.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2017 |title=2017 The Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Aan die einde van die seisoen het Australië sy vyfde agtereenvolgende nederlaag teen Engeland gely, saam met ’n rekordnederlaag teen Skotland.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/42016805 |title=Autumn international: England 30–6 Australia |publisher=[[BBC]] |author=Tom Fordyce |date=18 November 2017 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2017/nov/25/scotland-australia-autumn-international-match-report |title=Byron McGuigan and Scotland hammer Australia after Sekope Kepu’s red |publisher=[[The Guardian]] |author=Stuart Bathgate |date=25 November 2017 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Junie 2018 het die Wallabies twee van drie toetswedstryde teen Ierland verloor, en vervolgens vier van hul ses wedstryde tydens die [[2018-Rugbykampioenskapreeks]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/1423 |title=2018 Ireland tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2018 |title=2018 The Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Gedurende herfs het die Wallabies hul eerste nederlaag teen Wallis in tien jaar gely.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/46130635 |title=Autumn internationals: Wales 9–6 Australia |publisher=[[BBC]] |author=Dafydd Pritchard |date=10 November 2018 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Altesaam het hulle in 2018 slegs vier van hul 13 toetswedstryde gewen, wat as hul ergste kalenderjaar beskou word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/sport/rugby-union/rugby-year-in-review-wallabies-suffer-tough-year-on-and-off-the-field-20181216-p50mkd.html |title=Rugby year in review: Wallabies suffer tough year on and off the field |publisher=The Sydney Morning Herald |author=Georgina Robinson |date=22 Desember 2018 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2018/nov/26/rugby-australia-must-act-as-wallabies-worst-calendar-year-finishes |title=Rugby Australia must act as Wallabies' worst calendar year finishes |publisher=[[The Guardian]] |author=Bret Harris |date=25 November 2018 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2019-Rugbykampioenskapreeks]] het Australië die All Blacks met 47–26 verslaan, een van die ergste Nieu-Seelandse nederlae in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/49305836 |title=Australia thrash All Blacks 47–26 in Rugby Championship in Perth |publisher=[[BBC]] |date=10 Augustus 2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In die daaropvolgende wedstryd om die Bledisloebeker het Nieu-Seeland met 36–0 wraak geneem. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2019]] in [[Japan]] het die Wallabies in die groepfase Fidji, Uruguay en [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]] verslaan. ’n Naelskraapse nederlaag teen Wallis in hul laaste groepwedstryd het beteken, dat die Wallabies in die kwarteindstryd teen Engeland te staan gekom het. Ná ’n swak 16–40-nederlaag is die toernooi én die seisoen vir die Wallabies beëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/archive/2019/matches |title=Rugby World Cup 2019: Matches |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=26 September 2022}} {{dooie skakel}}</ref> Michael Cheika het die volgende dag van sy pos as hoofafrigter bedank.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/sport/rugby-union/cheika-quits-wallabies-coach-falls-on-sword-after-world-cup-exit-20191020-p532h2.html |title=Cheika quits: Wallabies coach falls on sword after World Cup exit |publisher=The Sydney Morning Herald |author=Ton Decent |date=20 Oktober 2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In November 2019 is Dave Rennie as sy opvolger benoem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugby.com.au/news/2019/11/19/wallabies-coach-announcement |title=UPDATED: Wallabies win \"significant fight\" for Rennie's services after \"late\" All Blacks interest |publisher=[[Rugby Australia]] |author=Beth Newman |date=20 November 2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Ná sy terugkeer in die span is [[Christian Leali’ifano]] in 2020 as Laureus se “terugkoms van die jaar” genomineer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2020 |title=Laureus World Sports Awards 2020 winners & nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Springbokke het vanweë die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] nie aan die [[2020-Drienasiesreeks]] deelgeneem nie en die Wallabies het ná een oorwinning en nederlaag elk teen die All Blacks asook twee gelykopuitslae teen die Poemas in die derde en dus laaste plek geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2020 |title=2020 The Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In die eerste wedstryd is Australië deur Nieu-Seeland met 43–5 verneder, hul ergste nederlaag teen dié buurland in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2020-10-31/all-blacks-thrash-wallabies-to-retain-bledisloe-cup-in-sydney/12831976 |title=Australia thrashed 43–5 by New Zealand in record loss as All Blacks retain Bledisloe Cup in Sydney |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=31 Oktober 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2021 midjaarrugbytoetsreeks]] het die Wallabies hul tuisreeks teen die Franse met 2–1 gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugby.com.au/news/wallabies-v-france-third-test-how-to-watch-chanel-live-blog-match-report-rugby-union-2021717 |title=Wallabies pull off famous win over France after Koroibete red card |publisher=[[Rugby Australia]] |author=Nathan Williamson |date=17 Julie 2021 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2021-Rugbykampioenskapreeks]] kon hulle vir die eerste keer vier wedstryde wen, waarna hulle ná die All Blacks die tweede plek behaal het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/news/four-straight-as-wallabies-power-past-pumas/ |title=Four Straight As Wallabies Power Past Pumas |publisher=[[Superrugby]] |date=2 Oktober 2021 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die [[2021 eindjaarrugbytoetsreeks]] het met ’n oorwinning oor Japan begin, maar die Wallabies het vir die eerste keer in 45 jaar al hul wedstryde in Europa verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/300459372/horrendous-rennie-rips-into-officials-after-14man-wallabies-fall-to-wales |title='Horrendous’: Rennie rips into officials after 14-man Wallabies fall to Wales |publisher=Stuff |author=Sam Phillips |date=21 November 2021 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die [[2022 midjaarrugbytoetsreeks]] se tuisreeks teen Engeland het Australië met 1–2 verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2022/jul/16/australia-england-third-test-rugby-union-match-report |title=Marcus Smith’s breakaway sparks England to series victory over Australia |publisher=[[The Guardian]] |author=Robert Kitson |date=16 Julie 2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2022-Rugbykampioenskapreeks]] het die Wallabies twee oorwinnings aangeteken, maar ook vier nederlae gely, waaronder ’n rekordnederlaag teen Argentinië (met 17–48).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/news/trc-rd2-argentina-cruise-to-victory-over-australia/ |title=Argentina Cruise to victory over Australia |publisher=[[Superrugby]] |date=14 Augustus 2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2022 eindjaarrugbytoetsreeks]] is Australië vir die eerste keer ooit deur Italië geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://autumnnationsseries.com/report/capuozzo-double-inspires-italy-to-historic-success/#report |title=Capuozzo double inspires Italy to historic success |publisher=Autum Nations Series |date=12 November 2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Januarie 2023 is die hoofafrigter Rennie vervang met Eddie Jones, wat voorheen van 2001 tot 2005 dié pos beklee het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2023-01-16/wallabies-sack-dave-rennie-coach-eddie-jones-rugby-world-cup/101858008 |title=Dave Rennie sacked, Eddie Jones back as Wallabies coach eight months before 2023 Rugby World Cup |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=15 Januarie 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die verkorte [[2023-Rugbykampioenskapreeks]] het hulle al drie hul wedstryde verloor en vir die eerste keer in die laaste plek geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66348302 |title=Australia 7–38 New Zealand: All Blacks hammer Wallabies to win Rugby Championship |publisher=[[BBC]] |date=29 Julie 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Hierdie afwaartse neiging het tydens die [[Rugbywêreldbeker 2023]] in Frankryk aangehou, toe die Wallabies [[Portugese nasionale rugbyspan|Portugal]] met 35–15 en Georgië met 34–14 kon klop, maar teen Fidji hul eerste nederlaag in 69 jaar met 15–22 en teen Wallis ’n rekordnederlaag met 6–40 gely het, waarmee hulle vir die eerste keer ooit die uitklopfase misgeloop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/876552/australia-rugby-world-cup-2023-review |title=Australia: Rugby World Cup 2023 review |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=9 Oktober 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Januarie 2024 het Joe Schmidt as hoofafrigter oorgeneem by Eddie Jones.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2024/jan/18/joe-schmidt-replace-eddie-jones-australia-head-coach-rugby-union |title=Joe Schmidt confirmed to replace Eddie Jones as Wallabies coach |publisher=[[The Guardian]] |author=Angus Fontaine |date=19 Januarie 2024 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die [[2024-Rugbykampioenskapreeks]] het vir die Wallabies weer teleurstellend verloop, nadat hulle slegs een naelskraapse wegoorwinning oor die Poemas kon aanteken (met 20–19), waarop ’n rekordwegnederlaag teen dié span gevolg het (met 27–67), waarmee hulle weer die laaste plek beklee het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/articles/ce81zgvqqmgo |title=What have we learned from the Rugby Championship? |publisher=[[BBC]] |author=Alastair Telfer |date=29 September 2024 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 2025 het die Wallabies hul tweede agtereenvolgende reeksnederlaag teen die Britse en Ierse Leeus gely.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2025/aug/02/australia-v-british-irish-lions-third-test-live-score-updates-wallabies-rugby-union |title=Australia beat British & Irish Lions 22-12 in third Test after weather delay – as it happened |publisher=[[The Guardian]] |author=Lee Calvert |date=2 Augustus 2025 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die daaropvolgende [[2025-Rugbykampioenskapreeks]] het die Wallabies een oorwinning elk oor die Springbokke en die Pumas aangeteken, maar in albei wedstryde teen die All Blacks nederlae gely.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/articles/c2375g123zgo |title=What did we learn from the Rugby Championship? |publisher=[[BBC]] |author=Alastair Telfer |date=5 Oktober 2025 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Junie 2026 is Joe Schmidt opgevolg deur Les Kiss wat die Wallabies op die [[Rugbywêreldbeker 2027]] tuis sal voorberei.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugby.com.au/news/joe-schmidt-to-stay-as-wallabies-coach-until-2026-les-kiss-anointed-successor-2025429 |title=Joe Schmidt to stay as Wallabies coach until mid-2026, Les Kiss anointed successor |publisher=[[Rugby Australia]] |author=Nathan Williamson |date=25 April 2025 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> == Kleure, embleem en bynaam == [[Lêer:Red necked wallaby444.jpg|duimnael|’n Jong Australiese wallaby-wyfie]] Die Wallabies speel in Australië se tradisionele sportkleure groen en goud. Voor die bekendstelling van ’n nasionale trui het die Wallabies in die spankleure van die gasheerdeelstaat gespeel.<ref name="jerseyinfo">{{en}} {{cite web |url=http://aru.rugby.com.au/about_the_aru/history_of_the_aru/history_of_the_aru,183.html |title=History of the Australian Jersey |publisher=[[Rugby Australia]] |accessdate=7 Augustus 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070807135510/http://aru.rugby.com.au/about_the_aru/history_of_the_aru/history_of_the_aru%2C183.html |archive-date=7 Augustus 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die Australiese wapen het dikwels die deelstaatskenteken op die trui vervang, en verskeie skakerings van hierdie kleure is in ’n aantal wedstryde in die vroeë 1900’s gebruik.<ref name="jerseyinfo" /> In 1928 het die beheerliggame saamgestem “dat die Australiese verteenwoordigende amateurkleure groen en goud gebruik sal word”.<ref name="jerseyinfo" /> In die volgende jaar het die All Blacks na Australië getoer, en die Wallabies se trui was smaraggroen met die Australiese wapen op; met groen sokkies met tralies aan die bokant.<ref name="jerseyinfo" /> Gedurende die 1930’s het die trui amper dieselfde gebly, met klein veranderinge hier en daar.<ref name="jerseyinfo" /> Toe die Wallabies in 1933 vir die eerste keer na Suid-Afrika getoer het, het die besoekers hemelblou truie gedra om verwarring te voorkom, omdat destyds albei spanne donkergroen truie gebruik het. Tydens die Australiese toer in 1953 het die Suid-Afrikaners tydens die toetswedstryde wit truie gedra. Tydens hul 1961-toer het die Wallabies in goue truie uitgedraf om verdere verwarring te vermy.<ref name="strip">{{en}} {{cite web |url=http://rugby.com.au/about_the_aru/history_of_the_aru/history_of_the_aru,183.html |title=History of the ARU |publisher=[[Rugby Australia]] |accessdate=19 Augustus 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060819163106/http://rugby.com.au/about_the_aru/history_of_the_aru/history_of_the_aru%2C183.html |archive-date=19 Augustus 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die wegtrui is gewoonlik groen of wit, alhoewel die Wallabies tydens die [[Rugbywêreldbeker 1995]] se wedstryd teen [[Roemeense nasionale rugbyspan]] ’n groen en goud streeptrui, met groen broeke en sokkies gedra het. Canterbury se ontwerp vir Australië se [[Rugbywêreldbeker 2007]]-trui met ’n geboë geelbruin paneel regoor die bors het soos ’n [[bra]] gelyk en heelwat kritiek ontlok.<ref name="RWC07Jersey">{{en}} {{cite web |url=http://www.rucksandrolls.com/larkham-gregan-giteau-wallabies-rwc-07-jersey/ |title=The Wallabies New World Cup Jersey...ouch... |publisher=rucksandrolls.com |date=25 Junie 2007 |accessdate=27 Junie 2007 |archive-url= https://web.archive.org/web/20070627154006/http://www.rucksandrolls.com/larkham-gregan-giteau-wallabies-rwc-07-jersey/ |archive-date=27 Junie 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Dit het die ''Sydney Morning Herald''' se hoof-rugbykorrespondent ’n satiriese stuk in sy rubriek laat verskyn, waarin die trui met Kramer en Frank Costanza se bekende mansbra van ''Seinfeld'' vergelyk word.<ref name=growden-2007>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyheaven.smh.com.au/articles/2007/07/12/1183833690325.html |title=Just one big Boks of contradictions |publisher=The Sydney Morning Herald |author=Greg Growden |date=13 Julie 2007 |accessdate=15 Julie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070715064706/http://rugbyheaven.smh.com.au/articles/2007/07/12/1183833690325.html |archive-date=15 Julie 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In 2010 het KooGa die klereborg geword.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugby.com.au/news/article,134179.html |title=KooGa appointed apparel sponsor for Qantas Wallabies from 2010 |accessdate=30 Oktober 2009 |publisher=[[Rugby Australia]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20091030052448/http://rugby.com.au/news/article%2C134179.html |archive-date=30 Oktober 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die eerste KooGa-trui vir die Wallabies is gebruik van 2010 tot die afsluiting van die 2012-seisoen; vir die 2012-seisoen is egter ’n ander soort broeke en sokkies ontwerp. KooGa het in 2013 ’n nuwe uitrusting vir die reeks teen die Britse en Ierse Leeus bekendgestel. BLK Sport, voorheen die Australiese onderafdeling van KooGa, het die klereborg ná hierdie toer geword, en die BLK-embleem het KooGa s’n op die trui vir die 2013-[[lente]]toer vervang. In Oktober 2013 het die ARU aangekondig dat Asics vanaf 2014 die klereborg sal word. Tydens die derde 2017-Bledisloebekertoets het die Wallabies vir die eerste keer ’n trui met ’n inheemse [[Aborigines]]-ontwerp gedra. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2019]] het hulle in ’n soortgelyke trui uitgedraf. Die bynaam “Wallabies” verwys na die wallaby wat aan die grootste deel van Australië inheems is. Die naam het tydens die span se eerste toer na die Verenigde Koninkryk en Noord-Amerika in 1908 ontstaan. Die Nieu-Seelandse span het pas ’n toer voltooi en die Engelse pers het hulle “All Blacks” gedoop. Daar is voorgestel dat Australië ook ’n bynaam sal kry, en ''rabbits'' (“konyne”) was een van die byname wat deur die Engelse koerante voorgestel is.<ref name="Annual Report 2008" /><ref name="Reason58" /> Die Australiërs het dit verwerp, en wou nie hê dat die nasionale span deur ’n ingevoerde “pes” verteenwoordig word nie. Hulle het eerder die inheemse Wallaby gekies, wat dadelik gewild geword het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rl1908.com/clubcomps/origins.htm |title=Club Histories – New Speculations |author=Sean Fagan |accessdate=21 Oktober 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061021080342/http://www.rl1908.com/clubcomps/origins.htm |archive-date=21 Oktober 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Oorspronklik is slegs toerende spanne “Wallabies” genoem; as Australië tuis gespeel het, is na hulle as “Internasionale” verwys.<ref name="Annual Report 2008" /><ref name="wallabyinfo">{{en}} {{cite web |url=http://aru.rugby.com.au/qantas_wallabies/brief_history/who_are_the_wallabies,143.html |title=A brief history |publisher=[[Rugby Australia]] |accessdate=14 Augustus 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070814162752/http://aru.rugby.com.au/qantas_wallabies/brief_history/who_are_the_wallabies%2C143.html |archive-date=14 Augustus 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die span se gelukbringer staan bekend as ''Wally'' en is ’n Wallaby. == Truiverskaffers en -borge == [[Lêer:Australia - Ireland 15-11-2006-1.jpg|duimnael|Die ou Australiese rugbytrui gedurende die 2000’s]] Sedert die 1970’s het die volgende truiverskaffers en -borge verskyn: {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=2| Truiverskaffer ! colspan=2| Truiborg |- ! scope="col" style="width:6.6em;"| Tydperk ! scope="col" style="width:8.9em;"| Handelsmerk ! scope="col" style="width:8.9em;"| Handelsmerk ! scope="col" style="width:6.6em;"| Tydperk |- |1975–1988 |[[Adidas]] |style="border-bottom:0;"| – |style="border-bottom:0;"|tot 1989 |- |rowspan=3|1989–1996 |rowspan=3|[[Canterbury of New Zealand|Canterbury]] |style="border-top:0; font-size:60%;"|&nbsp; |style="border-top:0; font-size:60%;"|&nbsp; |- |[[Castlemaine XXXX]] |1990–1994 |- |rowspan=2|[[Schweppes]] |rowspan=2|1995–1997 |- |rowspan=2|1997–1999 |rowspan=2|[[Reebok (maatskappy)|Reebok]] |- |rowspan=2|[[Vodafone]] |rowspan=2|1998–2003 |- |rowspan=2|2000–2009 |rowspan=2|[[Canterbury of New Zealand|Canterbury]] |- |rowspan=4|[[Qantas]] |rowspan=4|2004–2020 |- |rowspan=2|2010–2013 |[[KooGa]] |- |[[Beyond Limits Known|BLK]] |- |style="border-bottom:1px solid transparent;padding:2px;"| |style="border-bottom:1px solid transparent;padding:2px;"| |- |rowspan="2" style="border-top:1px solid transparent;"| sedert 2014 |rowspan="2" style="border-top:1px solid transparent;"| [[Asics]] |- |[[Cadbury]]<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sydneynewstoday.com/rugby-australia-announces-cadbury-as-major-wallabies-sponsor/182299/ |title=Rugby Australia announces Cadbury as major Wallabies sponsor |publisher=Sydney News Today |author=Quinton Tahiri |date=13 Mei 2021 |accessdate=6 Julie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210706040214/https://sydneynewstoday.com/rugby-australia-announces-cadbury-as-major-wallabies-sponsor/182299/ |archive-date=6 Julie 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> |sedert 2014 |} == Tuisstadions == {{Location map+ |Australië |caption=Kaart van Australië se huidige tuistadions |places= {{Location map~ |Australië |label=[[ANZ-stadion|ANZ]] |position=top |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-33 |lat_min=-50 |lat_sec=-50 |lon_deg=151 |lon_min=3 |lon_sec=48 }} {{Location map~ |Australië |label=[[Perth Ovaal|nib]] |position=right |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-31 |lat_min=-57 |lat_sec=-4 |lon_deg=115 |lon_min=53 |lon_sec=20.5 }} {{Location map~ |Australië |label=[[Docklands-stadion|Docklands]] |position=bottom |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-37 |lat_min=-48 |lat_sec=-59 |lon_deg=144 |lon_min=56 |lon_sec=51 }} {{Location map~ |Australië |label=[[Suncorpstadion|Langpark]] |position=left |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-27 |lat_min=-27 |lat_sec=-53 |lon_deg=153 |lon_min=0 |lon_sec=34 }} {{Location map~ |Australië |label=[[Sydney Voetbalstadion|Allianz]] |position=left |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-33 |lat_min=-53 |lat_sec=-21 |lon_deg=151 |lon_min=13 |lon_sec=31 }} {{Location map~ |Australië |label=[[Melbourne Reghoekige Stadion|AAMI]] |position=left |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-37 |lat_min=-49 |lat_sec=-31 |lon_deg=144 |lon_min=59 |lon_sec=2 }} {{Location map~ |Australië |label=[[Perthstadion|Optus]] |position=top |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-31 |lat_min=-56 |lat_sec=-45 |lon_deg=115 |lon_min=52 |lon_sec=12 }} }} Net soos ander vername rugbylande soos Argentinië, Frankryk, Nieu-Seeland en Suid-Afrika beskik Australië oor geen amptelike tuisstadion vir sy nasionale span nie. Die Wallabies speel hul toetse eerder op ’n verskeidenheid stadions dwarsoor Australië. Van die stadions sluit in [[ANZ-stadion]] in Sydney, [[Suncorpstadion|Langpark]] in Brisbane, [[Melbourne Reghoekige Stadion|AAMI-park]] en [[Docklands-stadion]] in Melbourne, asook [[Perthstadion|Optusstadion]] en [[Perth Ovaal|nib-stadion]] in Perth. Van die stadions wat voorheen tradisioneel vir Wallabies-wedstryde gebruik is, sluit in Sydney se Concord-ovaal, die [[Sydney-krieketveld]] en Sportgrond, asook [[Ballymorestadion|Ballymore]] en die Exhibition Ground in Brisbane. Die Sydney-krieketveld het in 1899 Australië se eerste toetswedstryd teen die Britse Leeus gehuisves. Met een uitsondering (in 1958 in Melbourne) het die Wallabies hul tuiswedstryde tot in 1998 slegs in Sydney of Brisbane gespeel. Die Wallabies speel hul meeste tuiswedstryde op die ANZ-stadion in Sydney (met ’n rekordskare van 109&nbsp;874 teen die All Blacks), op die Docklands-stadion in Melbourne, met ’n rekordskare (teen Engeland) van 54&nbsp;868, op die [[Suncorpstadion]] in Brisbane, met ’n rekordskare van 52&nbsp;498 of op die [[Subiaco Ovaal]] in Perth. Die rekordskare in die ANZ-stadion teen die All Blacks is die hoogste aantal toeskouers tydens enige rugbywedstryd. === Rugbywêreldbekerstadions === {{Hoofartikel|Rugbywêreldbeker 1987|Rugbywêreldbeker 2003|Rugbywêreldbeker 2027}} [[Lêer:World Cup Australia.jpg|duimnael|Die [[Sydneyhawebrug]] tydens die Rugbywêreldbeker 2003]] Die eerste Rugbywêreldbeker 1987 is saam deur Australië en Nieu-Seeland aangebied. Van die wedstryde was soos volg opgedeel: Groep 1 (wat die Wallabies ingesluit het) is in [[Brisbane]] en [[Sydney]] gespeel, een wedstryd van Groep 2 (dié tussen Ierland en Tonga) is ook in Brisbane se [[Ballymorestadion]] aangebied. Daarbenewens het Brisbane en Sydney een kwarteindstryd elk, asook onderskeidelik een halfeindstryd, aangebied. Al die ander wedstryde het in Nieu-Seeland plaasgevind. Australië het altesaam elf wedstryde gehuisves, terwyl die oorblywende 21 wedstryde in Nieu-Seeland gespeel is. Die Rugbywêreldbeker 2003 is dwarsdeur Australië aangebied, veral langs die ooskus, hoewel oorspronklik ook wedstryde in Nieu-Seeland beplan was. Die 48 wedstryde is in elf stadions gehuisves, met die [[Sydney Voetbalstadion|Telstra-stadion]] in Sydney wat die halfeindrondte, die klein finale om die derde plek en die eindstryd tussen die Wallabies en Engeland aangebied het. Van Australië se ander stadions tydens dié toernooi was: die ANZ-stadion in Sydney, Docklands-stadion in [[Melbourne]], [[Suncorpstadion|Langpark]] in Brisbane, [[Subiaco Ovaal]] in Perth, Adelaide Ovaal in Adelaide, Willows Sportkompleks in [[Townsville]], Canberrastadion in [[Canberra]], Central Coast-stadion in Gosford, Yorkpark in Launceston en Wollongong Showground in [[Wollongong]]. Australië sal die Rugbywêreldbeker 2027 aanbied.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/714742/rugby-world-cup-host-locations-confirmed-through-to-2033 |title=Rugby World Cup host locations confirmed through to 2033 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=12 Mei 2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> == Toetswedstryde == [[Lêer:Australia IRB World Rankings.png|duimnael|400px|Australië se plek op [[Wêreldrugby]] se ranglys vanaf 10 Oktober 2003 tot op hede]] Australië het 350 van sy 692 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 50,58%. Australië se statistieke in toetswedstryde teen alle lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen September 2026):<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=team;team=6;template=results;type=team;view=opposition |title=International Rugby Union Statistics – Australia |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> {| class="sortable wikitable" ! Teenstander ! Gespeel ! Gewen ! Verloor ! Gelykop ! % Gewen |- bgcolor="#d0ffd0" align="center" |- | {{ARGru}} || 45 || 31 || 10 || 4 || 68,89 |- | {{BILru}} || 26 || 7 || 19 || 0 || 26,92 |- | {{ENGru}} || 57 || 27 || 29 || 1 || 47,37 |- | {{FIJru}} || 24 || 20 || 3 || 1 || 83,33 |- | {{FRAru}} || 54 || 29 || 23 || 2 || 53,70 |- | {{GEOru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{IRLru}} || 40 || 22 || 17 || 1 || 55,00 |- | {{ITAru}} || 21 || 19 || 2 || 0 || 90,48 |- | {{JPNru}} || 9 || 9 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{CANru}} || 6 || 6 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{KORru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{NAMru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{NZLru}} || 181 || 45 || 128 || 8 || 24,86 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Nieu-Seeland Māori || 16 || 8 || 6 || 2 || 50,00 |- | [[Lêer:Flag of rugby Pacific Islanders.svg|24px|raam]] Pasifiese Eilanders || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{PORru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{ROMru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{RUSru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{SAMru}} || 6 || 5 || 1 || 0 || 83,33 |- | {{SCOru}} || 35 || 22 || 13 || 0 || 62,86 |- | {{ESPru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{RSAru}} || 97 || 41 || 53 || 3 || 42,27 |- | {{TGAru}} || 4 || 3 || 1 || 0 || 75,00 |- | {{URUru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{USAru}} || 8 || 8 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{WALru}} || 49 || 34 || 14 || 1 || 69,39 |- | align="left" |'''Algeheel''' || '''692''' || '''350''' || '''319''' || '''23''' || '''50,58''' |} Wedstryde teen verskeie saamgestelde spanne tydens oorsese toere van die amateurtydperk en die deur beide [[Nieu-Seeland Rugby]] en die [[Suid-Afrikaanse Rugbyunie]] nieerkende wedstryde teen die [[Waratahs (Superrugbyspan)|Waratahs]] (1920–1928) is nie in die lys nie, alhoewel [[Rugby Australia]] hulle as toetswedstryde erken. == Wedywering met ander nasionale spanne == [[Lêer:Australia nz first 1903.jpg|duimnael|Die eerste toetswedstryd tussen Australië en Nieu-Seeland op 15 Augustus 1903 in Sydney]] [[Lêer:England v australia 1909.jpg|duimnael|Die eerste toetswedstryd tussen Australië en Engeland op 9 Januarie 1909 in [[Blackheath, Londen|Blackheath]]]] Veral met die ander twee groot spanne van die Suidelike Halfrond, die Nieu-Seelandse All Blacks en die Suid-Afrikaanse Springbokke, handhaaf Australië ’n intensiewe wedywering. Die tradisionele sportiewe wedywering teen die buurland Nieu-Seeland geniet in Australië ’n besondere status. Sedert 1996 neem al drie spanne aan die jaarlikse Drienasies of die Rugbykamioenskap deel. Soos in ander sportsoorte (veral [[krieket]], [[rugby league]], [[netbal]] en op die [[Statebondspele]]) handhaaf Australië tradisioneel goeie wedywering met sy buurland Nieu-Seeland,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.foxsports.com.au/more-sports/mad-tuesday-11-things-you-never-wanted-to-know-about-the-trans-tasman-sporting-rivalry/news-story/ae6dd16e7f4cec90ec146c176f497ebf |title=Mad Tuesday: 11 things you never wanted to know about the Trans Tasman sporting rivalry |publisher=Fox Sports |author=Trevor Marshallsea |date=3 Mei 2016 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/blog/2015/oct/29/the-encounters-that-have-underpinned-trans-tasman-sporting-rivalry |title=The encounters that have underpinned trans-Tasman sporting rivalry |publisher=[[The Guardian]] |author=Russell Jackson |date=28 Oktober 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> waarna dikwels as “wedywering onder sibbes” (''sibling rivalry'') verwys word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/articles/australia-vs-new-zealand-an-intense-sibling-rivalry-where-nothing-else-matters-than-win-502235 |title=Australia vs New Zealand, an intense sibling rivalry where nothing else matters than 'win' |publisher=Cricket Country |author=Suvajit Mustafi |date=28 Maart 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/cricket/67529059/top-ten-nzaustralia-clashes |title=Top ten NZ/Australia clashes |publisher=Stuff |authors=Rosanna Price, Henry Cooke |date=27 Maart 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die eerste toetswedstryd tussen albei spanne is tydens die Nieu-Seelandse besoek aan Australië in 1903 gespeel. Sedert 1932 ding albei spanne mee om die Bledisloebeker, een van die oudste trofeë in internasionale rugby. Van die 181 toetswedstryde tot dusver het Nieu-Seeland 128 gewen, Australië 45, met agt gelykopuitslae. Gedurende wêreldbekertoernooie het albei spanne tot dusver vier keer ontmoet (in 1991, 2003, 2011 en 2015), waarvan albei spanne twee wedstryde elk gewen het. Albei lande het al belangrike rugbytoernooie soos die [[Rugbywêreldbeker 1987]] saam aangebied. Die [[Rugbywêreldbeker 2003]] is oorspronklik ook aan albei rugbylande toegewys, maar ná ’n kontraktuele dispuut oor grondtekenregte tussen die [[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seelandse Rugbyunie]] en die IRR is Australië as alleenlike gasheer aangewys. Daarbenewens het hulle in die eindstryd van die Rugbywêreldbeker 2015 ontmoet, wat die All Blacks gewen het. Net soos die ander rugbylande van die Suidelike Halfrond handhaaf Australië ’n wedywering met die nasionale spanne van die Noordelike Halfrond. Net só het Australië tydens drie van sy vier eindstrydverskynings teen spanne van die Noordelike Halfrond te staan gekom (twee keer teen Engeland en een keer teen Frankryk, waarvan die Wallabies die eindstryd in 1991 teen Engeland en in 1999 teen Frankryk gewen het). ’n Bykomende aspek in hul wedywering met Engeland is die sedert die laat 19de eeu bestaande intensiewe, sportiewe wedywering tussen Australië en Engeland, wat ook in ander sportsoorte (veral [[krieket]] en op die Statebondspele) ’n besondere status geniet.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.newstatesman.com/politics/sport/2017/11/why-england-and-australia-love-hate-each-other |title=Why England and Australia love to hate each other |publisher=New Statesman |author=Simon Barnes |date=25 November 2017 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Van 1997 tot 2022 het Australië en Engeland meegeding om die Cookbeker (genoem na [[James Cook]]), asook in 2001 en 2013 teen die Britse en Ierse Leeus om die Tom Richards-beker; teen Frankryk is sedert 1989 die Trophée des Bicentenaires op die spel, teen Skotland sedert 1998 die Hopetounbeker, teen Ierland sedert 1999 die Lansdownebeker en teen Wallis sedert 2007 die James Bevan-trofee.<ref name="Part One">{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/84191.html |title=The Scrum.com trophy guide – Part One |publisher=ESPNscrum |date=29 Oktober 2008 |accessdate=13 Mei 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513190107/http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/84191.html |archive-date=13 Mei 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref name="Part Two">{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/84879.html |title=The Scrum.com trophy guide – Part Two |publisher=ESPNscrum |date=5 November 2008 |accessdate=13 Mei 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513190101/http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/84879.html |archive-date=13 Mei 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die Cookbeker is in 2022 met die Ella-Mobbs-trofee (genoem na die Australiese rugbyspeler en [[Aborigines|Aborigine]] [[Mark Ella]], asook die Engelse rugbyspeler [[Edgar Mobbs]]) vervang.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/sport/rugby-union/doing-the-right-thing-ella-welcomes-cook-cup-name-change-20220616-p5aub8.html |title=‘Doing the right thing’: Ella welcomes Cook Cup name change |publisher=The Sydney Morning Herald |author=Iain Payten |date=17 Junie 2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Tom Richards-beker is in 2021 met die Lions Series-trofee vervang, wat aan die wenner van elke vierjaarlikse Leeus-reeks oorhandig word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lionsrugby.com/en/news/lions-and-springboks-to-play-for-new-tour-trophy-created-by-thomas-lyte |title=Lions and Springboks to play for new Tour trophy created by Thomas Lyte |publisher=[[Britse en Ierse Leeus]] |date=4 Mei 2021 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> == Rekords == === Wêreldbekerrekord === [[Lêer:Webb Ellis Cup.jpg|duimnael|upright|Australië het in 1991 en 1999 die [[Webb Ellis-beker]] omhoog gehou]] Australië het tot dusver aan elke [[rugbywêreldbeker]]toernooi deelgeneem en die [[Webb Ellis-beker]], waarom vierjaarliks meegeding word, twee keer omhoog gehou: tydens die tweede Rugbywêreldbeker 1991 en die vierde Rugbywêreldbeker 1999. Daarmee het die Wallabies die eerste span geword, wat die titel twee keer ingepalm het. Tydens die eerste Rugbywêreldbeker 1987, wat Australië saam met Nieu-Seeland aangebied het, is die Wallabies in die halfeindstryd deur Frankryk uitgeskakel en is in die daaropvolgende klein finale om die derde plek deur Wallis verslaan. Tydens die Rugbywêreldbeker 2003 tuis is die Wallabies in die eindstryd in ekstra tyd deur Engeland geklop. In 2011 is hulle deur die verdedigende kampioen en gasheer Nieu-Seeland in die halfeindstryd verslaan, maar het die klein finale om die derde plek teen Wallis gewen. In 2015 het hulle die eindstryd gehaal, maar Australië is deur Nieu-Seeland verslaan. Die Wallabies se tot dusver ergste toernooiverloop tydens rugbywêreldbekertoernooie is hul uitskakeling ná die groepfase tydens die 2023-toernooi. {| class="wikitable" ! Jaar !! Uitslag |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || Vierde plek |- style="background:#F7F6A8;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || '''Kampioen''' |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Kwarteindrondte |- style="background:#F7F6A8;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || '''Kampioen''' |- style="background:#DCE5E5;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Naaswenner |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Kwarteindrondte |- style="background:#FFDAB9;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || Derde plek |- style="background:#DCE5E5;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || Naaswenner |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Kwarteindrondte |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || ''gekwalifiseer as gasheer'' |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}} |} === Drienasies/Rugbykampioenskap === [[Lêer:Bledisloe Cup on display in Sydney 2014.jpg|duimnael|upright|Tydens die Rugbykampioenskap ding onder andere Australië en Nieu-Seeland om die [[Bledisloebeker]] mee]] Australië se enigste jaarlikse toernooi is die Rugbykampioenskap (voorheen die Drienasies), waar hulle teen drie ander lande van die Suidelike Halfrond speel: Nieu-Seeland en Suid-Afrika sedert 1996; Argentinië het in 2012 by dié toernooi aangesluit. Australië het die toernooi tot dusver vier keer gewen: in [[2000-Drienasiesreeks|2000]], [[2001-Drienasiesreeks|2001]], [[2011-Drienasiesreeks|2011]] en [[2015-Rugbykampioenskapreeks|2015]]. As deel van die Rugbykampioenskap ding die Wallabies ook met die Poemas om die [[Poematrofee]] (sedert 2000), met die All Blacks om die [[Bledisloebeker]] (sedert 1932) en met die Springbokke om die [[Mandela Uitdaagplaat]] (sedert 2000) mee.<ref name="Part Two" /> {{Drie-Nasiesrekord}} {{Die Rugbykampioenskap-rekord}} <small>Punte word soos volg toegeken: 4 punte vir ’n oorwinning, 2 punte vir ’n gelykopuitslag, 0 punte vir ’n nederlaag (saam met moontlike bonuspunte), 1 bonuspunt vir ten minste drie drieë meer as die teenstander, 1 bonuspunt vir ’n nederlaag met minder as sewe punte.</small> === Ander toetswedstryde === [[Lêer:Rugby1.jpg|duimnael|Die Trophée des Bicentenaires]] [[Lêer:Hopetoun Cup.jpg|duimnael|upright|Die Hopetounbeker]] Gedurende die amateurtydperk het die Wallabies maandelange oorsese toere onderneem, waartydens hulle teen ander nasionale spanne, plaaslike saamgestelde spanne en klubspanne gespeel het. Eweneens het oorsese spanne na Australië getoer. Die Wallabies het een keer ’n Grand Slam behaal, d.w.s. ’n oorwinning oor die vier Tuisnasies Engeland, Ierland, Skotland en Wallis tydens dieselfde toer (in 1984). Australië is ook die enigste span van die Suidelike Halfrond wat tydens dieselfde toer deur al die vier Tuisnasies verslaan is (in 1957/58); met ’n bykomende nederlaag teen Frankryk. Teen die jaar 2000 het die oorsese toere volgens die ou tradisie tot ’n einde gekom, aangesien die professionalisering van die rugbyspel te min tyd vir toere oorlaat (’n uitsondering is die [[Britse en Ierse Leeus]] se vierjaarlikse toere). Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die Noordelike Halfrond tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se [[midjaarrugbytoetsreeks]] vertrek Europese spanne na Australië en gedurende Novembermaand se [[eindjaarrugbytoetsreeks]] reis die Wallabies na Europa. Een van die mees tradisionele trofee in internasionale rugby is die Bledisloebeker. Australië en Nieu-Seeland ding sedert 1932 om dié beker mee, sedert 1996 tydens die Drienasiesreeks en sedert 2012 as deel van die Rugbykampioenskap. Tydens dié toernooi ding Australië sedert 2000 ook met Suid-Afrika mee om die [[Mandela Uitdaagplaat]]. Sedert 1989 ding die Wallabies met Frankryk mee om die Trophée des Bicentenaires, van 1997 tot 2022 met Engeland om die Cookbeker, sedert 1998 met Skotland om die Hopetounbeker, sedert 1999 met Ierland om die Lansdownebeker, in 2001 en 2013 met die Britse en Ierse Leeus om die Tom Richards-beker, sedert 2007 met Wallis om die James Bevan-trofee<ref name="Part One" /><ref name="Part Two" /> en sedert 2025 met Fidji om die Vuvale Bowl.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://pmn.co.nz/read/sports/why-flyings-fijians-are-priority-for-wallabies-not-lions |title=Why Wallabies are prioritising Flying Fijians over the Lions |publisher=Pacific Media Network |author=Christine Rovoi |date=4 Julie 2025 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Cookbeker is in 2022 met die Ella-Mobbs-trofee vervang en die Tom Richards-beker in 2021 met die Lions Series-trofee. === Olimpiese Spele === Australië het een keer aan Olimpiese rugbytoernooie deelgeneem en is dié keer as Olimpiese kampioen gekroon. * [[Olimpiese Somerspele 1908]]: '''Olimpiese kampioen''' == Spelers == === Huidige span === Die volgende spelers het die Wallabiesspan gevorm tydens die [[2025-Rugbykampioenskapreeks]]:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugby.com.au/news/wallabies-squad-springboks-tests-rugby-championship-edmed-salakaia-loto-202587 |title=Edmed, Salakaia-Loto named in Wallabies squad for Springboks Tests |publisher=[[Rugby Australia]] |author=Nathan Williamson |date=7 Augustus 2025 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> {| | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Agterspelers ''(backs)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Ryan Lonergan]] || [[Skrumskakel]] || [[Brumbies (Superrugbyspan)|Brumbies]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Tate McDermott]] || Skrumskakel || [[Reds (Superrugbyspan)|Reds]] || style="text-align:center" | 45 |- | [[Nic White]] || Skrumskakel || [[Western Force (Superrugbyspan)|Western Force]] || style="text-align:center" | 73 |- | [[Ben Donaldson]] || [[Losskakel]] || [[Western Force (Superrugbyspan)|Western Force]] || style="text-align:center" | 19 |- | [[Tane Edmed]] || Losskakel || [[Waratahs (Superrugbyspan)|Waratahs]] || style="text-align:center" | {{0}}1 |- | [[James O’Connor]] || Losskakel || [[Crusaders (Superrugbyspan)|Crusaders]] || style="text-align:center" | 64 |- | [[Josh Flook]] || [[Senter]] || [[Reds (Superrugbyspan)|Reds]] || style="text-align:center" | {{0}}4 |- | [[Len Ikitau]] || Senter || [[Brumbies (Superrugbyspan)|Brumbies]] || style="text-align:center" | 43 |- | [[Hunter Paisami]] || Senter || [[Reds (Superrugbyspan)|Reds]] || style="text-align:center" | 31 |- | [[Joseph Suaʻaliʻi]] || Senter || [[Waratahs (Superrugbyspan)|Waratahs]] || style="text-align:center" | {{0}}8 |- | [[Max Jorgensen]] || [[Vleuel]] || [[Waratahs (Superrugbyspan)|Waratahs]] || style="text-align:center" | 11 |- | [[Andrew Kellaway]] || Vleuel || [[Waratahs (Superrugbyspan)|Waratahs]] || style="text-align:center" | 41 |- | [[Dylan Pietsch]] || Vleuel || [[Waratahs (Superrugbyspan)|Waratahs]] || style="text-align:center" | {{0}}6 |- | [[Corey Toole]] || Vleuel || [[Brumbies (Superrugbyspan)|Brumbies]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Tom Wright]] || [[Heelagter]] || [[Brumbies (Superrugbyspan)|Brumbies]] || style="text-align:center" | 41 |} | | valign="top" | {| class="wikitable" |+ Voorspelers ''(forwards)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Josh Nasser]] || [[Haker]] || [[Reds (Superrugbyspan)|Reds]] || style="text-align:center" | {{0|00}}6 |- | [[Brandon Paenga-Amosa]] || Haker || [[Western Force (Superrugbyspan)|Western Force]] || style="text-align:center" | {{0}}21 |- | [[Billy Pollard]] || Haker || [[Brumbies (Superrugbyspan)|Brumbies]] || style="text-align:center" | {{0}}10 |- | [[Angus Bell]] || [[Stut]] || [[Waratahs (Superrugbyspan)|Waratahs]] || style="text-align:center" | {{0}}39 |- | [[Zane Nonggorr]] || Stut || [[Reds (Superrugbyspan)|Reds]] || style="text-align:center" | {{0}}12 |- | [[Tom Robertson]] || Stut || [[Western Force (Superrugbyspan)|Western Force]] || style="text-align:center" | {{0}}33 |- | [[Aidan Ross]] || Stut || [[Reds (Superrugbyspan)|Reds]] || style="text-align:center" | {{0|00}}0 |- | [[James Slipper]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || Stut || [[Brumbies (Superrugbyspan)|Brumbies]] || style="text-align:center" | 147 |- | [[Taniela Tupou]] || Stut || [[Waratahs (Superrugbyspan)|Waratahs]] || style="text-align:center" | {{0}}59 |- | [[Nick Frost (rugbyspeler)|Nick Frost]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[Brumbies (Superrugbyspan)|Brumbies]] || style="text-align:center" | {{0}}29 |- | [[Lukhan Salakaia-Loto]] || Slot || [[Reds (Superrugbyspan)|Reds]] || style="text-align:center" | {{0}}41 |- | [[Will Skelton]] || Slot || [[Stade Rochelais|La Rochelle]] || style="text-align:center" | {{0}}33 |- | [[Jeremy Williams]] || Slot || [[Western Force (Superrugbyspan)|Western Force]] || style="text-align:center" | {{0}}14 |- | [[Nick Champion de Crespigny]] || [[Losvoorspeler]] || [[Western Force (Superrugbyspan)|Western Force]] || style="text-align:center" | {{0|00}}1 |- | [[Langi Gleeson]] || Losvoorspeler || [[Waratahs (Superrugbyspan)|Waratahs]] || style="text-align:center" | {{0}}17 |- | [[Tom Hooper]] || Losvoorspeler || [[Brumbies (Superrugbyspan)|Brumbies]] || style="text-align:center" | {{0}}13 |- | [[Fraser McReight]] || Losvoorspeler || [[Reds (Superrugbyspan)|Reds]] || style="text-align:center" | {{0}}29 |- | [[Carlo Tizzano]] || Losvoorspeler || [[Western Force (Superrugbyspan)|Western Force]] || style="text-align:center" | {{0|00}}8 |- | [[Rob Valetini]] || Losvoorspeler || [[Brumbies (Superrugbyspan)|Brumbies]] || style="text-align:center" | {{0}}53 |- | [[Harry Wilson]] || Losvoorspeler || [[Reds (Superrugbyspan)|Reds]] || style="text-align:center" | {{0}}26 |} |} === Bekende spelers === [[Lêer:Dan Carroll 1908.jpg|duimnael|upright|Dan Carroll (1908)]] [[Lêer:Tom Richards 1908.jpg|duimnael|upright|Tom Richards (1908)]] 16 voormalige Australiese spelers is vir hul uitstekende prestasies in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/halloffame/inductees |title=Inductees |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> {| class="wikitable" ! Speler !! Posisie !! Inskrywing |- | [[John Eales]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || 2007 |- | [[Nick Farr-Jones]] || [[Skrumskakel]] || 2011 |- | [[Nicholas Shehadie]] || [[Stut]], [[Slot (rugby)|Slot]] || 2011 |- | [[David Campese]] || [[Vleuel]], [[Heelagter]] || 2013 |- | [[Ken Catchpole]] || [[Skrumskakel]] || 2013 |- | [[Mark Ella]] || [[Losskakel]] || 2013 |- | [[George Gregan]] || [[Skrumskakel]] || 2013 |- | [[Tom Lawton]] || [[Losskakel]] || 2013 |- | [[John Thornett]] || [[Stut]], [[Slot (rugby)|Slot]], [[Vleuel]] || 2013 |- | [[Michael Lynagh]] || [[Losskakel]] || 2014 |- | [[Tim Horan]] || [[Losskakel]], [[Senter]] || 2015 |- | [[Tom Richards]] || Voorspeler || 2015 |- | [[Dan Carroll]] || [[Senter]], [[Losskakel]]<br />[[Vleuel]], [[Skrumskakel]] || 2016 |- | [[Stephen Larkham]] || [[Losskakel]], [[Heelagter]] || 2018 |- | [[George Smith]] || [[Vleuel]] || 2023 |- | [[Matt Burke]] || [[Heelagter]] || 2025 |} Daarbenewens is die twee wêreldkampioenafrigters [[Bob Dwyer]] en [[Rod Macqueen]], asook die skeidsregter en kommentator [[Roger Vanderfield]] ingeskryf. Vyf spelers is tweeledige wêreldkampioene: [[Dan Crowley]], [[John Eales]], [[Tim Horan]], [[Phil Kearns]] en [[Jason Little]] (almal in 1991 en in 1999). === Spelerstatistieke === [[Lêer:George Smith Stade francais 2012-03-03 (cropped).jpg|duimnael|upright|George Smith (2012)]] [[Lêer:George Gregan.jpg|duimnael|upright|George Gregan (2013)]] [[Lêer:David Campese 2020.jpg|duimnael|upright|David Campese (2020)]] Vervolgens die belangrikste statistieke van Australië se spelers. Die spelers wat met <nowiki>*</nowiki> gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter. <small>(Korrek teen Oktober 2025)</small> {| | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=6;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[James Slipper]] * || 2010–2025 || 151 |- | {{0}}2 || [[George Gregan]] || 1994–2007 || 139 |- | {{0}}3 || [[Stephen Moore (rugbyspeler)|Stephen Moore]] || 2005–2017 || 129 |- | {{0}}4 || [[Michael Hooper]] || 2012–2023 || 125 |- | {{0}}5 || [[Adam Ashley-Cooper]] || 2005–2019 || 121 |- | {{0}}6 || [[Nathan Sharpe]] || 2002–2012 || 116 |- | {{0}}7 || [[George Smith]] || 2000–2013 || 111 |- | {{0}}8 || [[Will Genia]] || 2009–2019 || 110 |- | {{0}}9 || [[Sekope Kepu]] || 2008–2019 || 110 |- | 10 || [[Rob Simmons]] || 2010–2020 || 106 |} | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde as kaptein<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?captain=1;class=1;filter=advanced;orderby=matches;team=6;template=results;type=player |title=Total matches played as captain (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[Michael Hooper]] || 2014–2023 || 69 |- | {{0}}2 || [[George Gregan]] || 2001–2007 || 59 |- | {{0}}3 || [[John Eales]] || 1996–2001 || 55 |- | {{0}}4 || [[Nick Farr-Jones]] || 1988–1992 || 36 |- | {{0}}5 || [[Stirling Mortlock]] || 2006–2009 || 29 |- | {{0}}6 || [[Stephen Moore]] || 2014–2017 || 26 |- | {{0}}7 || [[Rocky Elsom]] || 2009–2011 || 24 |- | {{0}}8 || [[Andrew Slack]] || 1984–1987 || 19 |- | {{0}}9 || [[Greg Davis]] || 1969–1972 || 16 |- | 10 || [[James Horwill]] || 2011–2013 || 16 |} |- | {| class="wikitable" |+ Meeste punte aangeteken<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=6;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Punte |- | {{0}}1 || [[Michael Lynagh]] || 1984–1995 || 911 |- | {{0}}2 || [[Matt Burke]] || 1993–2004 || 878 |- | {{0}}3 || [[Matt Giteau]] || 2002–2016 || 698 |- | {{0}}4 || [[Bernard Foley]] || 2013–2023 || 674 |- | {{0}}5 || [[Stirling Mortlock]] || 2000–2009 || 489 |- | {{0}}6 || [[David Campese]] || 1982–1996 || 315 |- | {{0}}7 || [[James O’Connor]] || 2008–2023 || 279 |- | {{0}}8 || [[Paul McLean]] || 1982–1996 || 260 |- | {{0}}9 || [[Joe Roff]] || 1995–2004 || 244 |- | 10 || [[Quade Cooper]] || 2008–2024 || 216 |} | {| class="wikitable" |+ Meeste drieë gedruk<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=6;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Drieë |- | {{0}}1 || [[David Campese]] || 1982–1996 || 64 |- | {{0}}2 || [[Chris Latham]] || 1998–2007 || 40 |- | {{0}}3 || [[Adam Ashley-Cooper]] || 2005–2019 || 39 |- | {{0}}4 || [[Israel Folau]] || 2013–2018 || 37 |- | {{0}}5 || [[Drew Mitchell]] || 2005–2016 || 34 |- | {{0}}6 || [[Matt Giteau]] || 2002–2016 || 30 |- | {{0}}7 || [[Tim Horan]] || 1989–2000 || 30 |- | {{0}}8 || [[Joe Roff]] || 1995–2004 || 30 |- | {{0}}9 || [[Lote Tuqiri]] || 2003–2008 || 30 |- | 10 || [[Matt Burke]] || 1993–2004 || 29 |} |} == Afrigters == [[Lêer:Eddie Jones Rugby.jpg|duimnael|upright|Eddie Jones (2009)]] [[Lêer:Michael Cheika June 2017.jpg|duimnael|upright|Michael Cheika (2017)]] Voor 1982 het Australië geen afrigters op ’n langer basis benoem nie. Die ARU het bestuurders opdrag gegee om oorsese toere te reël, en die adjunkbestuurder het tydens hierdie toere dikwels as afrigter gedien. Soms het die kaptein die pos van afrigter beklee, veral tydens tuiswedstryde, aangesien volgens die IRR se destydse reëls tuisspanne eers drie dae voor die toetswedstryd genomineer kon word.<ref>{{en}} {{cite web |author=Sheek |title=Wallabies coaches since 1962: Part I |url=http://www.theroar.com.au/2011/08/10/a-look-at-wallabies-coaches-since-1962-part-1/ |publisher=The Roar |date=10 Augustus 2011 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |author=Sheek |url=http://www.theroar.com.au/2011/08/11/wallabies-coaches-since-1962-part-ii |title=Wallabies coaches since 1962: Part II |publisher=The Roar |date=10 Augustus 2011 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> {| class="wikitable sortable" ! Naam !! Tydperk !! colspan="2" | % Gewen |- | rowspan="2" | Bob Dwyer || 1982–1983 || 41,67 || rowspan="2" | 63,01 |- | 1988–1995 || 67,21 |- | Alan Jones || 1984–1987 || colspan="2" align=center | 70,00 |- | Greg Smith || 1996–1997 || colspan="2" align=center | 63,16 |- | Rod Macqueen || 1997–2001 || colspan="2" align=center | 79,07 |- | [[Eddie Jones]] || 2001–2005 || colspan="2" align=center | 57,89 |- | John Connolly || 2006–2007 || colspan="2" align=center | 64,00 |- | Robbie Deans || 2008–2013 || colspan="2" align=center | 58,67 |- | Ewen McKenzie || 2013–2014 || colspan="2" align=center | 50,00 |- | Michael Cheika || 2014–2019 || colspan="2" align=center | 50,00 |- | Dave Rennie || 2020–2023 || colspan="2" align=center | 36,40 |- | Eddie Jones || 2023 || colspan="2" align=center | 22,22 |- | Joe Schmidt || 2024–2026 || colspan="2" align=center | 38,70 |- | Les Kiss || sedert 2026 || colspan="2" align=center | 50,00 |} == Toekennings == In 2001 het die Internasionale Rugbyraad, sedert 2014 Wêreldrugby, Australië as “span van die jaar” benoem. == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} * [[Australiese nasionale krieketspan]] * [[Wallaroos]] * [[Australiese nasionale sokkerspan]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{en}} {{cite book |author=Sean Fagan |year=2005 |title=''The Rugby Rebellion'' – The Divide of League and Union in Australasia |publisher=RL1908 |isbn=1-903659-25-6}} * {{en}} {{cite book |author=Thomas Hickie |year=1993 |title=They Ran With the Ball – How Rugby Football Began in Australia |publisher=Longman Cheshire |isbn=0-582-91062-5}} * {{en}} {{cite book |author=Bob Howitt |year=2005 |title=SANZAR Saga – Ten Years of Super 12 and Tri-Nations Rugby |publisher=Harper Collins Publishers |isbn=1-86950-566-2}} * {{en}} {{cite book |authors=John Reason, James Carwyn |title=The World of Rugby – A History of Rugby Union Football |url=https://archive.org/details/worldofrugbyhist0000reas |publisher=[[BBC]] |year=1979 |isbn=0-563-16280-5}} * {{en}} {{cite book |author=Peter Horton |title=Rugby Union Football in the Land of the Wallabies, 1874–1949: same game, different ethos – The International Journal of the History of Sport |edition=26 |series=11 |publisher=Routledge |location=Abingdon |date=15 September 2009 |pages=1611–1629 |issn=1743-9035 |doi=10.1080/09523360903169925 |url=https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/09523360903169925}} {{dooie skakel}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Australia national rugby union team|Wallabies}} * {{en}} [https://australia.rugby/ Amptelike webwerf van Rugby Australia] * {{en}} [https://wallabies.rugby/about/about-us/our-history/wallaby-honours-and-milestones Rugby Australia se Wallabies Heldesaal] * {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/oceania/australia Australië by Wêreldrugby] * {{en}} [https://www.planetrugby.com/team/australia/ Australië op Planet Rugby] {{Nasionale rugbyspanne}} {{Die Rugbykampioenskap}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Australiese rugbyspanne]] [[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Oseanië]] 6askzueaakxs827fqtpzh5by6w19k88 2965810 2965806 2026-09-08T19:00:07Z SpesBona 2720 Paar goed 2965810 wikitext text/x-wiki : ''Hierdie artikel handel oor die Australiese nasionale mansrugbyspan. Vir die artikel oor die nasionale vrouerugbyspan, sien [[Wallaroos]].'' {{Inligtingskas Rugbyspan | land = Australië | beeld = Wallabies.gif | unie = [[Rugby Australia]] (Rugby AU) | bynaam = Wallabies | embleem = Wallaby | stadion = | kapasiteit = | kaptein = [[James Slipper]] | afrigter = {{vlagikoon|Australië}} [[Les Kiss]] <small>(sedert 2026)</small> | patroon_la1 = _australia_rugby23h | patroon_b1 = _australia_rugby23h | patroon_ra1 = _australia_rugby23h | patroon_sh1 = | patroon_so1 = _wallabiessocks | linkerarm1 = FF8300 | liggaam1 = FF8300 | regterarm1 = FF8300 | broek1 = 02545D | kouse1 = 02545D | patroon_la2 = | patroon_b2 = _australia_rugby23a | patroon_ra2 = | patroon_sh2 = | patroon_so2 = | linkerarm2 = ffffff | liggaam2 = ffffff | regterarm2 = ffffff | broek2 = 004044 | kouse2 = ffffff | statistiek = Statistiek | toetse = [[James Slipper]] (151)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=matches;team=6;template=results;type=player |title=Most matches |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> | toptoetspuntebehaler = [[Michael Lynagh]] (911)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=points;team=6;template=results;type=player |title=Most points |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> | meestedrieë = [[David Campese]] (64)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=tries;team=6;template=results;type=player |title=Most tries |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> | jongstespeler = | eerste = [[Lêer:Flag of New South Wales.svg|22px]] '''Nieu-Suid-Wallis (as Australië)''' 13–3 [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]] {{vlagikoon|Verenigde Koninkryk}}<br />([[Sydney]], [[Australië]]; 24 Junie 1899)<ref name="smh-1899">{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/14250165 |title=The English Footballers. England v. Australia. |publisher=The Sydney Morning Herald |date=24 Junie 1899 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> | grootwen = {{AUSru}} 142–0 {{NAMru-r}}<br />([[Adelaide (Suid-Australië)|Adelaide]], Australië; 25 Oktober 2003) | grootverloor = {{RSAru}} 53–8 {{AUSru-r}}<br />([[Johannesburg]], [[Suid-Afrika]]; 30 Augustus 2008) | Wêreldbekerverskynings = 10/10 | jaar = 1987 | beste = Kampioen in [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] en [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] | url = | unieurl = www.rugby.com.au/ }} Die '''Wallabies''' is die nasionale [[rugby]]span wat [[Australië]] in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Die Wallabies is na die wallaby, een van verskeie [[spesies]] uit die [[Familie (biologie)|familie]] van die [[kangaroe]]s genoem, wat die nasionale dier van Australië is. Vir die Wallabies is hul belangrikste internasionale verskyning om aan die vierjaarlikse [[rugbywêreldbeker]]toernooi deel te neem. Die Wallabies het aan al die wêreldbekertoernooie tot nou deelgeneem en is met twee titels die derde suksesvolste span in die geskiedenis van dié toernooi ná die [[Suid-Afrika]]anse [[Springbokke]] en die [[Nieu-Seeland]]se [[All Blacks]]. Die Wallabies het die eindstryde van die [[Rugbywêreldbeker 1991]] teen [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]],<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/history/2960338.stm |title=1991: Wallabies pip England |publisher=[[BBC]] |date=24 September 2003 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/history/3109133.stm |title=World Cup 1991 |publisher=[[BBC]] |date=18 November 2003 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> en die [[Rugbywêreldbeker 1999]] teen [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/history/2960358.stm |title=1999: Aussies rule world again |publisher=[[BBC]] |date=24 September 2003 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Wallabies het daarbenewens in [[ekstra tyd]] die eindstryd in [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] teen Engeland en in [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] teen Nieu-Seeland verloor. Die Wallabies neem sedert 1996 jaarliks aan [[die Rugbykampioenskap]]stoernooi (tot in 2011 die Drienasiesreeks) deel. Aan dié toernooi neem die vier beste spanne van die [[Suidelike Halfrond]] deel, naamlik die Nieu-Seelandse All Blacks, die Suid-Afrikaanse Springbokke, die [[Argentinië|Argentynse]] [[Argentynse nasionale rugbyspan|Poemas]] en die Wallabies. Tydens die Rugbykampioenskapstoernooi ding die Wallabies teen Argentinië om die [[Poematrofee]], teen Nieu-Seeland om die [[Bledisloebeker]] en teen Suid-Afrika om die [[Mandela Uitdaagplaat]] mee. Die Wallabies het vorige Drienasiesreekse reeds drie keer gewen (in [[2000-Drienasiesreeks|2000]], [[2001-Drienasiesreeks|2001]] en [[2011-Drienasiesreeks|2011]]), en later ook een keer die uitgebreide Rugbykampioenskapreeks (in [[2015-Rugbykampioenskapreeks|2015]]). Op 2 Julie 2007 het die span, ná ’n verrassende oorwinning oor die All Blacks in die [[Die Rugbykampioenskap|Drienasies]], na die tweede plek op die IRR se wêreldranglys verbeter.<ref name="ranglys" /> In 1899 het die Wallabies in hul eerste internasionale wedstryd teen die [[Britse en Ierse Leeus|Britse Leeus]] in [[Sydney]] te staan gekom. Rugby word in Australië geadministreer deur [[Rugby Australia]] (Rugby AU), wat deur [[Wêreldrugby]] saam met tien ander beheerliggame as ’n vlak-een-span beskou word. Die Australiese rugbyspan is tans (Oktober 2025) sewende op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys<ref name="ranglys">{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> en in 2001 is die Wallabies deur Wêreldrugby as die “span van die jaar” aangewys. 16 voormalige Wallabies is in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem. Die Wallabies speel beide hul tuis- en wegwedstryde in goud en groen, die tradisionele sportkleure van Australië. == Beheerliggaam == {{Hoofartikel|Rugby Australia}} [[Lêer:Australian Super 15 Map.svg|duimnael|’n Kaart van die Australiese plaaslike beheerliggame en hul spanne]] Die beheerliggaam vir rugby in Australië is Rugby Australia (Rugby AU), tot in 2017 die Australiese Rugbyunie (''Australian Rugby Union'', ARU) genoem. Rugby Australia is in 1949 as die Australiese Rugbyvoetbalunie (''Australian Rugby Football Union'', ARFU) gestig en het in dieselfde jaar ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://australia.rugby/about/about-us/history |title=Our History |publisher=[[Rugby Australia]] |date=2020 |accessdate=2 Junie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250602210025/https://australia.rugby/about/about-us/history |archive-date=2 Junie 2025 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Daarbenewens was die Australiese beheerliggaam in 2000 ’n stigterslid van die Vereniging van Oseaniese Rugbyunies (''Federation of Oceania Rugby Unions'', FORU; nou [[Oseanië Rugby]], OR).<ref name="islands">{{en}} {{cite journal |author=Robert F. Dewey |title=Rugby Union Football, Pacific Islands |editor=John Nauright, Charles Parrish |journal=Sports around the world: History, culture and practice |edition=1 |publisher=ABC-Clio |location=Santa Barbara |year=2012 |ISBN=978-1-59884-300-2 |pages=445–447}}</ref> Rugby Australia bestaan uit agt plaaslike beheerliggame, wat elkeen ’n [[Deelstate en gebiede van Australië|deelstaat of gebied]] verteenwoordig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://australia.rugby/about/about-us/governance |title=Governance |publisher=[[Rugby Australia]] |date=2020 |accessdate=2 Junie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250602210025/https://australia.rugby/about/about-us/governance |archive-date=2 Junie 2025 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die belangrikste rugbyliga in Australië is [[Superrugby]] wat saam met spanne uit Nieu-Seeland en een elk uit beide [[Fidji]] en die [[Stille Oseaan]]-eilande (feitlik die [[Cookeilande]], Fidji, [[Samoa]] en [[Tonga]]) beslis word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugby.com.au/news/melbourne-rebels-super-rugby-pacific-rugby-australia-2024529 |title=Rugby Australia statement regarding Melbourne Rebels |publisher=[[Rugby Australia]] |date=30 Mei 2024 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Naas die amptelike nasionale span roep Rugby Australia ook ander keurspanne byeen. Die ''Junior Wallabies'' is die o/20-nasionale span en hulle neem aan die o/20-Rugbykampioenskap en die [[Wêreldrugby o/20-kampioenskap]] deel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/news/inaugural-rugby-championship-under-20-all-set-for-sunshine-coast-kick-off/ |title=Inaugural rugby championship under-20 all set for sunshine coast kick-off |publisher=[[Superrugby]] |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/championship |title=World Rugby U20 Championship |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Australië beskik oor ’n nasionale span vir studente, die ''Australian Schoolboys'', wat as ’n voorbereiding op die Australiese nasionale rugbyspan dien. == Geskiedenis == === Vroeë jare === [[Lêer:1899 Australian Team.jpg|duimnael|Die Australiese span in 1899]] Europese immigrante het al vroeg aan [[sokker]] verwante sportsoorte beoefen, en die eerste persberig is in 1829 in [[Sydney]] gepubliseer. Die meeste van hierdie vroeë wedstryde het tydens plaaslike feeste plaasgevind, maar geen algemene reëls of gekodifiseerde weergawe het bestaan nie. Van die destydse weergawes het elemente van vandag aparte stel reëls bevat, waaronder [[Australiese voetbal]], sokker en [[rugby]]. As twee spanne ontmoet het, moes hulle vooraf op die toepaslike reëls besluit. Aangesien destyds alle weergawes algemeen “sokker” genoem is, is dit nie meer moontlik om te bepaal watter weergawe in watter gebied oorheers het nie.<ref>{{en}} {{cite journal |authors=Rob Hess, Matthew Nicholason, Bob Stewart, Gregory De Moore |title=Australian Rules football begins |journal=A national game : the history of Australian rules football |publisher=Viking |location=Camberwell, Victoria |date=2008 |isbn=978-0-670-07089-3 |pages=1–18}}</ref> Die eerste span buite die moederland [[Verenigde Koninkryk|Groot-Brittanje]], wat ’n stel gekodifiseerde rugbyreëls gebruik het (die wêreldwyd agtste oudste), was die in 1863 gestigte [[Sydney Universiteitsvoetbalklub]], wat op 19 Augustus 1865 sy eerste wedstryd gespeel het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sydneyunirugby.com.au/club-history.html |title=Our history |publisher=Sydney Universiteitsvoetbalklub |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1874 is die eerste beheerliggaam gestig, die Suidelike Rugbyunie (vandag Nieu-Suid-Walliese Rugbyunie), wat in dieselfde jaar die eerste plaaslike kampioenskap aangebied het. Twee jaar later het die eerste kampioenskap rondom [[Brisbane]] gevolg, wat vanaf 1883 deur die Noordelike Rugbyunie (vandag Queensland Rugbyunie) aangebied is. Rugby het toe die gewildste sportsoort in [[Nieu-Suid-Wallis]] en [[Queensland]] geword, veral als gevolg van die vanaf 1882 gereelde wedstryde tussen die keurspanne van albei kolonies. Daarteenoor was rugby in die ander kolonies ([[Victoria (Australië)|Victoria]], [[Suid-Australië]], [[Wes-Australië]] en [[Tasmanië]]) minder gewild, en is veral deur Australiese voetbal oorskadu. Die aanhangers van Australiese voetbal het ook probeer om hul sport in Nieu-Suid-Wallis te laat vestig. ’n In 1880 gestigte plaaslike beheerliggaam het aan die begin effens daarin geslaag, maar verskeie sosiale en ekonomiese faktore het daartoe bygedra, dat hy homself in 1893 weer ontbind het en die twee oostelike kolonies en latere deelstate deur rugby oorheers is.<ref>{{en}} {{cite web |author=Matthew Healy |url=https://nswfootballhistory.com.au/wp-content/uploads/2016/06/HardSell.pdf |title=Hard Sell: Australian Football in Sydney |publisher=Victoria University |date=Augustus 2002 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1882 het die Suidelike Rugbyunie die wêreldwyd eerste beheerliggaam geword om ’n oorsese toer aan te pak, toe hul keurspan, die [[Waratahs (Superrugbyspan)|Waratahs]], in [[Nieu-Seeland]] vyf wedstryde gespeel het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugbymuseum.co.nz/tdih-september-9-1882-rugby-tours-to-new-zealand-begin-2/ |title=1882 – Rugby tours to New Zealand begin |publisher=Nieu-Seelandse Rugbymuseum |accessdate=22 Oktober 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201022161033/http://rugbymuseum.co.nz/tdih-september-9-1882-rugby-tours-to-new-zealand-begin-2/ |archive-date=22 Oktober 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die eerste besoek deur ’n Britse span het in 1888 plaasgevind toe ’n privaat georganiseerde [[Britse en Ierse Leeus|Britse Eilande]]-span Australië en Nieu-Seeland besoek het; geen toetswedstryde (internasionale wedstryd) is egter gespeel nie. Die spelers was meestal afkomstig uit Engeland en die Scottish Borders, alhoewel daar verteenwoordigers uit al vier die Tuisunies was.<ref>{{en}} {{cite book |author=Clem Thomas |title=125 Years of the British and Irish Lions: The Official History |publisher=Random House |year=2013 |isbn=978-1-78057-738-8}}</ref> In 1896 het Queensland se span, die [[Reds (Superrugbyspan)|Reds]], die Waratahs se voorbeeld gevolg. Die eerste toetswedstryd van ’n die hele Australië verteenwoordigende span is op 24 Junie 1899 op die [[Sydney-krieketveld]] aangebied, toe hulle teen die Britse Leeus te staan gekom het. Hulle het die eerste wedstryd met 13–3 gewen, maar die Leeus het in die oorblywende drie toetse geseëvier.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/1899-australia/ |title=1899 Australia |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Australiese span het ses spelers uit Queensland en nege uit Nieu-Suid-Wallis ingesluit.<ref name="smh-1899" /> In Sydney het hulle in die blou trui van Nieu-Suid-Wallis en in Brisbane in die maroen trui van Queensland uitgedraf, maar met ’n Australiese wapen pleks van die twee beheerliggame se kentekens.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugby.com.au/ARUHQ.aspx#History |title=History of the Australian Jersey |publisher=[[Rugby Australia]] |accessdate=14 Oktober 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131014215050/http://www.rugby.com.au/ARUHQ.aspx |archive-date=14 Oktober 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/14250165 |title=The English Footballers |publisher=The Sydney Morning Herald |date=24 Junie 1899 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> === Vroeë 20ste eeu === [[Lêer:Australia rugby touring team 1905.jpg|duimnael|Die Australiese span tydens die 1905-toer]] [[Lêer:Australia squad 1908.jpg|duimnael|Die span wat in 1908–09 getoer het]] Die eerste toetswedstryd tussen Australië en die Nieu-Seelandse All Blacks is op 15 Augustus 1903 op die Sydney-krieketveld gespeel en met 22–3 deur Nieu-Seeland gewen.<ref name="smh-17-3-03">{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/14554348 |title=The New Zealand Footballers: Match Against Australia |publisher=The Sydney Morning Herald |page=7 |date=17 Augustus 1903 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/16 |title=1903 New Zealand tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die All Blacks se toer het tot ’n tydelike toename in gewildheid van rugby in beide Sydney en Brisbane gelei, nadat meer toeskouers die wedstryde in albei stede bygewoon het.<ref name="aru-hist">{{en}} {{cite web |title=History |website=[[Rugby Australia]] |accessdate=3 Julie 2011 |url=http://www.rugby.com.au/tryrugby/Playing/RugbyExplained/History.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20110703044643/http://www2.rugby.com.au/tryrugby/Playing/RugbyExplained/History.aspx |archive-date=3 Julie 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> ’n Jaar later het die Britse Leeus Australië weer besoek en het die Australiërs in al drie toetswedstryde verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyfootballhistory.com/lions_results.html#A1904 |title=British & Irish Lions Results: 1904 Australia & New Zealand |publisher=rugbyfootballhistory.com |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die stigting van die Nieu-Suid-Walliese Voetballiga (''New South Wales Football League'', NSWFL) in 1903 het ’n verswakking van die rugbysport in Nieu-Suid-Wallis meegebring, aangesien verskeie toonaangewende private skole vir enkele jare slegs Australiese voetbal pleks van rugby aangebied het. Vir ’n kort tyd het Australiese voetbal blykbaar ook die guns van die gehoor geniet.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rl1908.com/articles/aust-rules.htm |title="Rules" Almost Had Sydney's Paddock |publisher=rl1908.com |author=Sean Fagan |date=2008 |accessdate=17 Mei 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080517144716/http://www.rl1908.com/articles/aust-rules.htm |archive-date=17 Mei 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die suiwer amateursport rugby is deur die invoering van [[rugby league]] in 1905 erg geraak. Baie klubs rondom Sydney het na die professionele weergawe oorgeskakel en ’n beheerliggaam gestig, wat veral [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke]] skole van ’n oorskakeling na rugby league kon oortuig. Van dié skole vorm tot vandag toe die fondament van rugby league se dominansie rondom Sydney. Bekende nasionale spelers soos [[Dally Messenger]] het ook by rugby league aangesluit en gehelp om van dié sportkode die dominerende een te maak.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/wales/scrumv/features/history/australianhistory.shtml |title=Australian Rugby |publisher=[[BBC]] |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In dieselfde jaar het die eerste toer na Nieu-Seeland plaasgevind.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/19 |title=1905 Australia tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1908 het ’n die Britse Eilande verteenwoordigende span, genoem die ''Anglo-Welsh'' aangesien dit slegs uit Engelse en Walliese spelers bestaan het, Australië besoek, maar in geen toetswedstryd gespeel nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/1908-australia-new-zealand/ |title=1908 Australia & New Zealand |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Later dieselfde jaar het die nasionale span vanaf Sydney vir die eerste keer op ’n maandelange toer na die [[Britse Eilande]] en [[Noord-Amerika]] vertrek. Tydens die [[Olimpiese Somerspele 1908]] in [[Londen]], wat tydens die Australiese toer plaasgevind het, het Australië ná ’n 32–3-oorwinning oor ’n keurspan uit [[Cornwall]] in die enigste wedstryd van die toernooi met die goue medalje weggestap. Tydens die eerste toetswedstryd teen [[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]] is Australië met 9–6 verslaan, maar hulle het [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]] in hul eerste wegoorwinning met 9–3 geklop. Engelse koerante het aanvanklik na dié span as ''rabbits'' (“konyne”) verwys.<ref name="Annual Report 2008">{{en}} {{cite web |url=http://myrugby.rugby.com.au/myrugby/Images/ARUimages/2011/AnnualReports/ARU_Annual_Report_2008.pdf |title=Australian Rugby Union, Annual Report 2008 |publisher=[[Rugby Australia]] |date=2008 |accessdate=1 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150401201859/http://myrugby.rugby.com.au/myrugby/Images/ARUimages/2011/AnnualReports/ARU_Annual_Report_2008.pdf |archive-date=1 April 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref name="Reason58">{{en}} {{cite book |authors=John Reason, James Carwyn |title=The World of Rugby – A History of Rugby Union Football |url=https://archive.org/details/worldofrugbyhist0000reas |publisher=[[BBC]] |year=1979 |isbn=0-563-16280-5 |pages=[https://archive.org/details/worldofrugbyhist0000reas/page/58 58]}}</ref> Die Australiese rugbyspelers het dié bynaam as neerhalend beskou en dit met ''Wallabies'' vervang.<ref name="Wallabies">{{en}} {{cite web |url=http://www.rl1908.com/clubcomps/origins.htm |title=Club Histories – New Speculations |author=Sean Fagan |accessdate=21 Oktober 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061021080342/http://www.rl1908.com/clubcomps/origins.htm |archive-date=21 Oktober 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Ná hul terugkoms het elf spelers, wat saam gereis het, na rugby league-klubs oorgeskakel.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyfootballhistory.com/wallabies.html#5 |title=The first Wallabies 1908/1909 |publisher=rugbyfootballhistory.com |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1909, toe die nuwe “Noordelike Unie” se kode in Australië nog in sy kinderskoene was, is ’n wedstryd tussen die Kangaroos (die Australiese nasionale rugbyligaspan) en die Wallabies voor ’n skare van 20&nbsp;000 gespeel, wat deur die rugbyligaspan met 29–26 gewen is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://paperspast.natlib.govt.nz/cgi-bin/paperspast?a=d&cl=search&d=WCT19090906.2.33.3 |title=Kangaroos v. Wallabies |publisher=West Coast Times |place=Nieu-Seeland |page=4 |date=6 September 1909 |accessdate=3 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303214454/http://paperspast.natlib.govt.nz/cgi-bin/paperspast?a=d&cl=search&d=WCT19090906.2.33.3 |archive-date=3 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Naas die verskil tussen amateurisme en professionalisme het daar ook ’n kulturele verskil begin ontwikkel: rugby is meer en meer as sportsoort van die opgevoede, Britse hoër- en middelklas beskou, terwyl rugby league veral in die werkersklas, wat uit Rooms-Katolieke [[Iere]] bestaan en die [[Britse Ryk]] verwerp het, aanhangers gewerf het. Die tradisionele rugby is deur hulle as ’n simbool van [[Imperialisme]] beskou. Dikwels was die personeel van rugby league klubs dieselfde as by filiale van die Australiese Werkersparty. Binne enkele jare het rugby league die dominerende kode geword, terwyl rugby unie agteruitgegaan het.<ref>{{en}} {{cite book |author=Peter Horton |title=Rugby Union Football in the Land of the Wallabies, 1874–1949: same game, different ethos – The International Journal of the History of Sport |edition=26 |series=11 |publisher=Routledge |location=Abingdon |date=15 September 2009 |issn=1743-9035 |doi=10.1080/09523360903169925 |pages=1617}}</ref> === Impak van die wêreldoorloë === [[Lêer:StateLibQld 1 105568 Springboks v. Australia, 1937.jpg|duimnael|Australië teen Suid-Afrika in 1937]] Nog erger is rugby in Australië deur die [[Eerste Wêreldoorlog]] geraak. Al die plaaslike beheerliggame het die vraag in die gesig gestaar of dit gepas is om met rugby voort te gaan, terwyl op Europa se slagvelde duisende jong Australiërs sneuwel. Die beheerliggame van Australiese voetbal en rugby league het met hul toernooie voortgegaan, terwyl rugby se beheerliggame daarop besluit het om tydens die oorlog alle aktiwiteite te staak en die ander sportsoorte herhaaldelik van onpatriotiese optrede beskuldig het. Die sosiale skeurings wat destyds ontstaan het, sou die verhoudings tussen die sportsoorte en hul aanhangers vir die volgende dekades oorheers.<ref>{{en}} {{cite book |author=Peter Horton |title=Rugby Union Football in the Land of the Wallabies, 1874–1949: same game, different ethos – The International Journal of the History of Sport |edition=26 |series=11 |publisher=Routledge |location=Abingdon |date=15 September 2009 |issn=1743-9035 |doi=10.1080/09523360903169925 |pages=1617–1619}}</ref> Tydens die oorlog het meer as 35 nasionale spelers in Europa geveg, waarvan tien gesneuwel het.<ref>{{en}} {{cite web |author=Sean Fagan |url=https://www.smh.com.au/sport/rugby-union/rugby-answered-the-empires-call-in-world-war-i-20150421-1mpjys.html |title=Rugby answered the Empire's call in World War I |publisher=The Sydney Morning Herald |date=24 April 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Ná die oorlog het weer baie spelers by rugby league klubs aangesluit. In 1920 moes Queensland se beheerliggaam weens die gebrek aan spelers homself ontbind.<ref>{{en}} {{cite book |author=Peter Horton |title=Rugby Union Football in the Land of the Wallabies, 1874–1949: same game, different ethos – The International Journal of the History of Sport |edition=26 |series=11 |publisher=Routledge |location=Abingdon |date=15 September 2009 |issn=1743-9035 |doi=10.1080/09523360903169925 |pages=1619–1620}}</ref> Gedurende die 1920’s was die Wallabies basies identies aan die [[Waratahs (Superrugbyspan)|Waratahs]], die keurspan uit Nieu-Suid-Wallis, aangesien slegs in dié deelstaat ’n gereguleerde speelprogram bestaan het. Die Waratahs het gereeld teen die [[Suid-Afrika]]anse [[Springbokke]] en die Nieu-Seelandse All Blacks te staan gekom, maar die meeste wedstryde verloor. Die Australiese beheerliggaam het aan hierdie wedstryde terugwerkende toetsstatus toegeken, terwyl die beheerliggame van Suid-Afrika en Nieu-Seeland hulle nie as sulks erken nie. In 1927/28 het die Waratahs ’n halwe jaar se baie suksesvolle toer deur Europa en [[Kanada]] onderneem, waartydens hulle 31 van hul 37 wedstryde gewen het. Onder andere het hulle teen die nasionale spanne van [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]], Wallis en [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] gewen, maar hulle is deur [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]] en Engeland verslaan; aan alle wedstryde is terugwerkende toetsstatus toegeken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/57 |title=1927/28 New South Wales tour to Europe and Canada |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1928 het die herstigting van die beheerliggaam Queensland Rugbyunie tot ’n gees van optimisme gelei, wat tot die herinvoering van ’n nasionale span gelei het en ’n jaar later het hulle in drie agtereenvolgende wedstryde teen die All Blacks geseëvier.<ref name="aru-hist" /> Die eerste werklik-verteenwoordigende Britse Eilande-span, saamgestel uit spelers van al die vier Tuisunies (vandag bekend as die [[Britse en Ierse Leeus]]), het in 1930 Australië besoek, waartydens die gashere in die toetswedstryd ’n naelskraapse 6–5-oorwinning aangeteken het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/1930-australia-new-zealand/ |title=1930 Australia & New Zealand |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1931 het Lord Bledisloe, die Nieu-Seelandse goewerneur-generaal, ’n beker geskenk, waarom die nasionale spanne van Nieu-Seeland en Australië gereeld sou speel. In 1934 het die Wallabies vir die eerste keer daarin geslaag om die [[Bledisloebeker]] in te palm.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/17082710 |title=Bledisloe Cup to remain in Australia |publisher=The Sydney Morning Herald |date=27 Augustus 1934 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die krygsheld Edward “Weary” Dunlop was deel van dié span.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbymuseum.co.nz/teamsheet.asp?level1=All_Blacks&Level2=ABC&MT_ID=1278 |title=278th All Black Game |publisher=rugbymuseum.co.nz |accessdate=14 Junie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110614234354/http://www.rugbymuseum.co.nz/teamsheet.asp?level1=All_Blacks&Level2=ABC&MT_ID=1278 |archive-date=14 Junie 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die vorige jaar het hulle vir die eerste keer ’n toer na Suid-Afrika onderneem, waar hulle drie toetswedstryde teen die Springbokke verloor en twee gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://southcoastherald.co.za/364873/july-8-day-world-history-briefly-2/ |title=July 8: On This Day in World History … briefly |publisher=South Coast Herald |date=8 Julie 2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Ná hul suksesvolle toer deur Nieu-Seeland het die Springbokke in 1937 Australië besoek en twee toetswedstryde gewen.<ref>{{en}} {{cite web |author=Steven White |url=http://www.clubrugby.co.nz/wellington/story.php?id=1312 |title=Wellington against International teams: versus South Africa 1937 |publisher=Club Rugby |date=7 April 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Wallabies se beplande 1939-toer deur Europa kon nie soos beplan plaasvind nie. Slegs een dag ná hul aankoms in Engeland het die [[Tweede Wêreldoorlog]] uitgebreek en alle wedstryde is afgelas. Ná twee weke se verblyf het die Wallabies na Australië teruggekeer. Hul enigste wedstryd het die Wallabies tydens ’n oorstaan in [[Mumbai]] gespeel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://worldrugbymuseum.blog/2018/08/06/the-ill-fated-1939-wallabies-tour/ |title=The ill-fated 1939–40 Wallabies tour |publisher=World Rugby Museum |date=6 Augustus 2018 |accessdate=25 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201125221448/https://worldrugbymuseum.blog/2018/08/06/the-ill-fated-1939-wallabies-tour/ |archive-date=25 November 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Ter vermyding van die foute uit die Eerste Wêreldoorlog het die toonaangewende beheerliggame daarop besluit om ten minste ’n beperkte speelprogram te handhaaf.<ref>{{en}} {{cite book |author=Peter Horton |title=Rugby Union Football in the Land of the Wallabies, 1874–1949: same game, different ethos – The International Journal of the History of Sport |edition=26 |series=11 |publisher=Routledge |location=Abingdon |date=15 September 2009 |issn=1743-9035 |doi=10.1080/09523360903169925 |pages=1623}}</ref> === Naoorlogse tydperk === [[Lêer:Solomon chaired 1953.jpg|duimnael|upright|Die Wallabies-kaptein John Solomon word deur die Springbokke gedra (1953)]] Die eerste toetswedstryd ná die Tweede Wêreldoorlog is in 1946 op [[Carisbrook]], [[Dunedin]], tussen Australië en Nieu-Seeland gespeel, en deur die All Blacks met 31–8 gewen. Australië het ook die vier oorblywende wedstryde van dié toer verloor; hulle is met 20–0 deur die Nieu-Seeland [[Maori|Māori]] en die volgende week met 14–10 deur die All Blacks geklop. In 1947/48 het Australië ’n suksesvolle toer na [[Europa]] en [[Noord-Amerika]] onderneem, waartydens die Wallabies 32 van hul 39 wedstryde gewen het. Hulle het drie van die vyf toetswedstryde gewen, maar Australië is deur Wallis en Frankryk verslaan.<ref>{{en}} {{cite book |author=Jack Pollard |title=Australian Rugby The Game and the Players |url=https://archive.org/details/australianrugbyg0000poll |publisher=Ironbark |location=Sydney |date=1994 |isbn=978-0-207-15006-7 |pages=[https://archive.org/details/australianrugbyg0000poll/page/654 654]}}</ref> Van die opkomende spelers was Trevor Allan, Cyril Burke en Nicholas Shehadie.<ref name="Nicholas Shehadie">{{en}} {{cite web |url=http://www.rugby.com.au/qantas_wallabies/wallaby_hall_of_fame/sir_nicholas_shehadie_ac_obe,49730.html |title=Sir Nicholas Shehadie AC OBE |publisher=[[Rugby Australia]] |accessdate=1 Februarie 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080201075443/http://www.rugby.com.au/qantas_wallabies/wallaby_hall_of_fame/sir_nicholas_shehadie_ac_obe%2C49730.html |archive-date=1 Februarie 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Ná hul terugkoms van die suksesvolle toer het Australië in 1949 die Nieu-Seeland Māori vir ’n reeks van drie toetse gehuisves; albei spanne het een wedstryd elk gewen, met een gelykop. In September dieselfde jaar het Australië twee keer teen die All Blacks in Nieu-Seeland gespeel, albei wedstryde gewen en die Bledisloebeker vir die eerste keer op Nieu-Seelandse bodem ingepalm. Die Nieu-Seelanders het daarna beweer, dat hulle slegs ’n tweede span ontbied het, aangesien die All Blacks se eerste span destyds op toer in Suid-Afrika was. In agting vir die destydse [[apartheid]]stelsel in Suid-Afrika het die NZRU nie Māorispelers vir hul Suid-Afrikaanse toer saamgeneem nie. Baie van die All Blacks se gewone Māorispelers het vervolgens teen Australië uitgedraf, dus kon die Nieu-Seelandse span wat teen Australië gespeel het as ewe goed as die All-Black-span in Suid-Afrika beskou word. Vanuit ’n Nieu-Seelandse perspektief was eers die All Blacks se drie toetswedstryde twee jaar later in Australië gelykwaardig (Nieu-Seeland het al drie toetswedstryde gewen).<ref>{{en}} {{cite book |author=Max Howell |title=Born to Lead: Wallaby Test Captains |publisher=Celebrity Books |location=North Harbour |date=2005 |isbn=1-877252-18-2 |pages=128}}</ref> In 1949 is ook die Australiese beheerliggaam Australiese Rugbyvoetbalunie (''Australian Rugby Football Union'', ARFU; later Australiese Rugbyunie, ''Australian Rugby Union'' ARU; nou [[Rugby Australia]], Rugby AU) gestig, waarvolgens die as ’t ware onafhanklike beheerliggame van Nieu-Suid-Wallis en Queensland onderafdelings geword het. Die hoofrede vir hierdie saamsluiting was die uitnodiging van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) aan Australië, [[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]] en [[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]], om as volle lede by die wêreldwye beheerliggaam aan te sluit. Die IRVR het voorheen slegs uit die vier beheerliggame van die Britse Tuisnasies ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]], [[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]], [[Skotse Rugbyunie|Skotland]] en [[Walliese Rugbyunie|Wallis]]) bestaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyfootballhistory.com/timeline1940s.htm |title=Historical Rugby Milestones 1940s |publisher=rugbyfootballhistory.com |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Australië was sedert 1926 ’n geassosieerde lid en het sy sake deur die afgevaardigdes van die Engelse beheerliggaam ingedien.<ref>{{en}} {{cite book |author=Peter Horton |title=Rugby Union Football in the Land of the Wallabies, 1874–1949: same game, different ethos – The International Journal of the History of Sport |edition=26 |series=11 |publisher=Routledge |location=Abingdon |date=15 September 2009 |issn=1743-9035 |doi=10.1080/09523360903169925 |pages=1624}}</ref> Die Britse Leeus het in 1950 na Australië getoer en albei toetswedstryde teen die Wallabies gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/1950-australia-new-zealand/ |title=1950 Australia & New Zealand |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die volgende jaar het die All Blacks in ’n drie-toetstoer skoonskip met Australië afgereken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/107 |title=1951 New Zealand tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Julie en Augustus 1952 het Australië vir die eerste keer teen [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]] gespeel en die eerste toetswedstryd op die Sydney-krieketveld gewen, maar hulle is in die tweede toetswedstryd verrassend met twee punte geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://worldrugbymuseum.blog/2019/11/04/historic-rugby-internationals-australia-v-fiji-1952/ |title=Historic Rugby Internationals: Australia v Fiji, 1952 |publisher=World Rugby Museum |date=4 November 2019 |accessdate=28 Oktober 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201028031006/https://worldrugbymuseum.blog/2019/11/04/historic-rugby-internationals-australia-v-fiji-1952/ |archive-date=28 Oktober 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Een maand later het die Wallabies herstel en die All Blacks op [[Lancasterpark]] geklop, maar hulle is in die tweede toetswedstryd verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/113 |title=1952 Australia tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die volgende jaar het die All Blacks in ’n drie-toetstoer skoonskip met Australië afgereken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/113 |title=1952 Australia tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1953 het Australië weer deur Suid-Afrika getoer. In die tweede toetswedstryd het hulle die Springbokke vir die eerste keer in 15 jaar verslaan. Die Suid-Afrikaanse span was van dié prestasie baie beïndruk en sodoende het twee spelers die Australiese kaptein [[John Solomon]] op hul skouers die speelveld uitgedra.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://apnews.com/0dc38e8ae9061de37d728432778835c3 |title=Ex-Wallabies skipper John Solomon dies at age 90 |publisher=Associated Press |date=18 Maart 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Op hierdie toer het hulle ook 8–8-gelykop gespeel teen [[Zimbabwiese nasionale rugbyspan|Rhodesië]] in Kitwe. In 1957/58 het die Wallabies weer deur Europa getoer, maar hulle het nie een toetswedstryd teen die destydse [[Sesnasies-toernooi|Vyfnasies]] gewen nie. Sedertdien het geen nasionale span van die Suidelike Halfrond dié negatiewe rekord herhaal nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/140 |title=1957/58 Australia tour to Europe and North America |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Dié negatiewe tendens is tydens die Leeus se besoek in 1959 voortgesit, toe die Wallabies in albei toetswedstryde verslaan is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/1959-australia-new-zealand/ |title=1959 Australia & New Zealand |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> === Gemengde prestasies gedurende die 1960’s en 1970’s === [[Lêer:Australia v Ireland 1979.jpg|duimnael|’n Ierse lynstaan tydens hul tweede toetswedstryd teen die Wallabies in Sydney, 1979]] [[Lêer:Argentina vs australia rugby en ferro.jpg|duimnael|Toetswedstryd tussen Australië en Argentinië in [[Buenos Aires]], 1979]] Die eerste toetswedstryd van die nuwe dekade was die oorwinning oor Fidji op die Sydney-krieketveld gedurende ’n drie-toetsreeks in 1961. Daarop het ’n tweede oorwinning gevolg, maar Fidji het in die derde toetswedstryd daarin geslaag om gelykop te speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/159 |title=1961 Fiji tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1961 het die Wallabies weer deur Suid-Afrika getoer, waar hulle deur die Springbokke in [[Gqeberha|Port Elizabeth]] en [[Johannesburg]] maklik verslaan is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/161 |title=1961 Australia tour to South Africa |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Ná hul terugkoms het die Wallabies hul eerste tuisnederlaag teen Frankryk op die Sydney-krieketveld met 8–15 gely.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.nobok.co.uk/page/RugbyTimeDetail/0,,10301~791047,00.html |title=1961: A debut to remember |publisher=nobok.co.uk |accessdate=16 Julie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716055628/http://www.nobok.co.uk/page/RugbyTimeDetail/0,,10301~791047,00.html |archive-date=16 Julie 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In 1962 het Australië vyf keer teen die All Blacks te staan gekom; ’n 9–9-gelykop op Athletic Park was die enigste prestasie tydens dié twee toetsreekse.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/162 |title=1962 New Zealand tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/164 |title=1962 Australia tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Nadat hulle in 1963 die besoekende Engelse span vir die eerste keer met 18–9 in Sydney verslaan het, het die Wallabies deur Suid-Afrika getoer en twee van die vier toetswedstryde gewen; sedert die Britse Leeus van 1896 die eerste span wat dit kon vermag.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/167 |title=1963 England tour to Australasia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/168 |title=1963 Australia tour to South Africa |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Australië het in 1964 ’n drie-toetsreeks teen die All Blacks gespeel. Die Wallabies het die derde toetswedstryd gewen nadat hulle in die eerste twee toetswedstryde verslaan is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/176 |title=1964 Australia tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> ’n Jaar later het die Wallabies twee tuisoorwinnings met onderskeidelik 18–11 en 12–8 oor die Springbokke aangeteken. Daarmee het die Australiërs vir die eerste keer ’n toetsreeks teen Suid-Afrika beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugby-talk.com/2010/02/springbok-history-1965/ |title=Springbok History 1965 |publisher=rugby-talk.com |date=16 Februarie 2010 |accessdate=8 Mei 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250508095354/https://www.rugby-talk.com/2010/02/springbok-history-1965/ |archive-date=8 Mei 2025 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In Junie 1966 het die Britse Leeus deur Australië getoer en die Wallabies in albei toetswedstryde verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/1966-australia-new-zealand/ |title=1966 Australia & New Zealand |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Wallabies se toer deur Europa en Kanada gedurende [[winter]] 1966/67 was nie suksesvol nie, aangesien die Wallabies slegs 19 van hul 36 wedstryde gewen het. Van die vyf toetswedstryde, wat hulle gespeel het, het die Wallabies dié teen Wallis en Engeland gewen, maar Australië is deur Skotland, Ierland en Frankryk verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/184 |title=1966/67 Australia tour to Europe and Canada |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Ná die toer het Australië in Sydney weer teen Ierland te staan gekom en is opnuut verslaan; daarmee het Ierland die eerste van die Tuisnasies geword wat ’n wegoorwinning in die Suidelike Halfrond aangeteken het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/186 |title=1967 Ireland tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tot aan die einde van die 1960’s het die Wallabies – met uitsondering van ’n naelskraapse 11–10-tuisoorwinning oor Frankryk – slegs nederlae gely, waaronder in 1968 die derde agtereenvolgende nederlaag teen Nieu-Seeland en in 1969 vier agtereenvolgende nederlae teen Suid-Afrika.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/192 |title=1968 New Zealand tour to Australia and Fiji |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/193 |title=1968 France tour to Australiasia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/196 |title=1968 Australia tour to Ireland and Scotland |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/200 |title=1969 Wales tour to Oceania |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/202 |title=1969 Australia tour to South Africa |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Australië het in 1970 Skotland gehuisves en hulle met 20 punte geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/209 |title=1970 Scotland tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Wallabies se aktiwiteite in 1971 sou die mees omstrede in die Australiese rugbygeskiedenis word. In Julie en Augustus het die Springbokke Australië vir ses weke besoek, nadat die Wallabies twee jaar vroeër Suid-Afrika besoek het. Terwyl die Australiese regering die Springbokke se toer ondersteun het, is in [[Adelaide (Suid-Australië)|Adelaide]], Brisbane, [[Melbourne]], [[Perth]] en Sydney protes teen die Suid-Afrikaanse [[apartheid]]sbeleid aangeteken. Tydens hierdie protesaksies het deelnemers met die polisie slaags geraak. Na ramings is tussen 500 en 700 protesdeelnemers in hegtenis geneem. Die toer is nie afgelas nie, maar die stadions het soos met doringdraad beweerde vestings gelyk en moes met ’n groot polisieteenwoordigheid beskerm word. Johannes Bjelke-Petersen, die eerste minister van Queensland, het op 14 Julie ’n noodtoestand van een maand verklaar, wat tot ’n 24 uur se staking van 125&nbsp;000 werknemers gelei het. Tot aan die einde van apartheid het die Wallabies nie meer teen die Springbokke te staan gekom nie.<ref>{{en}} SAIRV: ''A Survey of Race Relations in South Africa 1971''. Johannesburg 1972, bl. 320.</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/110667470 |title=Queensland in state of emergency |publisher=The Canberra Times |date=14 Julie 1971 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In November 1971 het die Wallabies ’n toer na Frankryk onderneem; hulle het Frankryk tydens die eerste toetswedstryd in [[Toulouse]] geklop, maar hulle is in die tweede in Parys verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/222 |title=1971 Australia tour to France and North America |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Frankryk het toe Australië in Junie 1972 vir ’n twee-toetsreeks besoek, waarvan hulle een gewen en in die ander een gelykop gespeel het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/227 |title=1972 France tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Australië het aansluitend ’n drie-toetsreeks teen die All Blacks in Nieu-Seeland gespeel, maar al drie verloor. Die Wallabies het tydens hul terugkoms in [[Suva]] aangedoen om teen Fidji te speel en hul enigste oorwinning in daardie jaar aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/229 |title=1972 Australia tour to New Zealand and Fiji |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Junie 1973 het [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] vir die eerste keer Australië besoek; die Wallabies het die eerste toetswedstryd gewen, maar hulle is in die tweede verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/234 |title=1973 Tonga tour to Australia and Fiji |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In November 1973 het Australië ’n kort toer na die Verenigde Koninkryk onderneem, maar hulle het twee swak nederlae teen Wallis en Engeland gely.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/241 |title=1973 Australia tour to Europe |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1974 het Australië die All Blacks vir ’n drie-toetsreeks gehuisves, waarvan die Wallabies twee verloor en in een gelykop gespeel het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/245 |title=1974 New Zealand tour to Australia and Fiji |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1975 het Australië tydens ’n twee-toetsreeks tuis Engeland twee keer verslaan en sodoende wraak geneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/255 |title=1975 England tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Australië het daarna sy eerste twee toetswedstryde teen [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]] gespeel en albei maklik gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/259 |title=1975 Japan tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens hul Europatoer in 1975/76 is die Wallabies deur Skotland, Wallis en Engeland verslaan, maar hulle het daarin geslaag om Ierland te klop. Op pad huis toe het Australië een bykomende wedstryd gespeel en vir die eerste keer teen die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] in [[Los Angeles]] te staan gekom en met 24–12 gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/265 |title=1975/76 Australia tour to UK, Ireland and United States |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Junie 1976 het Australië Fidji vir ’n drie-toetsreeks gehuisves en al drie toetswedstryde gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/269 |title=1976 Fiji tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Australië het die jaar met ’n kort toer na Europa afgesluit en twee toetswedstryde teen Frankryk gespeel, maar albei verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/294 |title=1976 Australia tour to France and Italy |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Nadat in 1977 geen toetswedstryd plaasgevind het nie, het die Wallabies in 1978 twee tuisoorwinnings oor Wallies aangeteken, maar hulle is in twee wegwedstryde deur Nieu-Seeland verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/306 |title=1978 Wales tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/310 |title=1978 Australia tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In die derde toetswedstryd het die Wallabies met 30–16 gewen, danksy vier drieë deur die uitstekende [[Greg Cornelsen]].<ref>{{en}} {{cite web |author=Jamie Wall |url=https://www.rnz.co.nz/news/sport/364706/before-eden-park-was-a-fortress-there-was-greg-cornelsen |title=Before Eden Park was a fortress there was Greg Cornelsen |publisher=Radio New Zealand |date=22 Augustus 2018 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Junie 1979 het Ierland Australië besoek en albei toetswedstryde gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/319 |title=1979 Ireland tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Daarna het Australië die All Blacks vir een toetswedstryd op die Sydney-krieketveld gehuisves en met 12–6 geseëvier.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/323 |title=1979 New Zealand tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Oktober 1979 het die Wallabies vir die eerste keer [[Argentinië]] besoek. Hulle is in hul eerste toetswedstryd deur die [[Argentynse nasionale rugbyspan|Poemas]] verslaan, maar die Wallabies het met ’n oorwinning in die tweede toetswedstryd die toetsreeks geëwenaar.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/330 |title=1979 Australia tour to Argentina |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> === Groeiende sterkte gedurende die 1980’s === [[Lêer:Argentina australia 1987.jpg|duimnael|Australië teen [[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]] op [[José Amalfitani-stadion|Vélez Sarsfield-stadion]], 7 November 1987]] In 1980 het Australië die [[Bledisloebeker]] slegs vir ’n vierde keer ingepalm, nadat die Wallabies Nieu-Seeland met 2–1 in ’n drie-toetsreeks in Australië verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/338 |title=1980 New Zealand tour to Australia and Fiji |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1981/82 het die toer na die Britse Eilande teleurstellend verloop, nadat die Wallabies van die vier toetswedstryde slegs dié teen Ierland gewen het; daarbenewens het hulle drie wedstryde teen provinsiale en plaaslike spanne verloor. Die Australiese span het egter veral uit jong, onervare spelers bestaan, wat hul beste tye nog sou beleef.<ref>{{en}} {{cite book |author=Nicholas Shehadie |title=A Life Worth Living |publisher=Simon & Schuster Australia |location=Sydney |date=2003 |isbn=978-0-7318-1161-8 |pages=175}}</ref> Gedurende [[herfs]] 1984 het die Wallabies opnuut die Tuisnasies met ’n jong span en ’n nuwe afrigter, Alan Jones, kom besoek en ’n historiese prestasie aangeteken: Hulle het die eerste Australiese span geword wat ’n [[Grand Slam (Rugby)|Grand Slam]] behaal het, nadat hulle tydens dieselfde toer al die vier Tuisnasies verslaan het: Engeland, Ierland, Wallis en Skotland. Hulle het ook ’n volstoomspan van die [[Britse Barbarians]] verslaan. Tydens dié toer het veral [[Mark Ella]] uitgeblink en as eerste speler in al die vier toetswedstryde ’n drie gedruk. Dié toer het die opkoms van Australië as ’n gedugte krag in internasionale rugby ingelui.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.couriermail.com.au/sport/rugby/video-mark-ella-stars-as-wallabies-achieve-grand-slam-in-1984/news-story/be8bedee8f163b3e532cd222ad77027e |title=Mark Ella stars as Wallabies achieve Grand Slam in 1984 |publisher=The Courier-Mail |date=31 Oktober 1984 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1986 het Australië vir ’n drie-toetsreeks om die Bledisloebeker na Nieu-Seeland getoer. Die Nieu-Seelandse rugby was in onrus nadat ’n nieamptelike span – die Nieu-Seelandse Kavaliers – met die grootste deel van die All Black-spelers die sportboikot van apartheid geïgnoreer en na Suid-Afrika vertrek het. Ná hul terugkeer is dié spelers vir die eerste toetswedstryd om die Bledisloebeker uit die All Black-span weggelaat. Australië het toe die eerste wedstryd met 13–12 gewen. Die verbanning is met die oog op die tweede toets op 23 Augustus op Carisbrook opgehef. Nieu-Seeland het die reeks geëwenaar nadat hulle die tweede wedstryd met 13–12 gewen het. Dié wedstryd is deur omstredenheid geteister nadat die Walliese skeidsregter Derek Bevan nie ’n Australiese drie deur die [[agsteman]] Steve Tuynman toegeken het nie. Die eindstryd is op 6 September 1986 op Edenpark gehou. Australië het ’n volsterkte Nieu-Seelandse span met 22–9 geklop en sodoende hul eerste toetsreeks op Nieu-Seelandse bodem beklink.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.com/rugby/story/_/id/15286390/all-blacks-rebel-tour-created-split-new-zealand-public |title=All Blacks rebel tour that created a split with New Zealand public |publisher=ESPNscrum |author=Huw Richards |date=22 April 2016 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Australiese en Nieu-Seelandse rugbyunies was toonaangewend by die invoering van die [[rugbywêreldbeker]]toernooi, waarvolgens beide Australië en Nieu-Seeland die eerste [[Rugbywêreldbeker 1987]] aangebied het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1987-rugby-world-cup/the-world-cup-is-born |title=1987 Rugby World Cup: The long road to the cup |publisher=New Zealand History |date=2021 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die groepfase het die selfbewuste Wallabies Engeland, die VSA en Japan verslaan, en in die kwarteindstryd Ierland. In die halfeindstryd is hulle egter op Sydney se [[Concord-ovaal]] deur Frankryk met 30–26 verslaan, in die klein finale om die derde plek het die Wallabies teen Wallis verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1987/overview |title=Rugby World Cup 1987: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die prestasies van die Wallabies oor die drie jaar onder die afrigter Alan Jones het deurlopend verbeter, maar Jones het ook ’n polariserende effek op die span gehad, aangesien hy ook as ’n radio-omroeper gewerk het en baie spelers nie tevrede was met sy bestuurstyl nie. Mark Ella, wat ná die 1984-seisoen homself onttrek het, het beweer dat hy moontlik nie sou uitgetree het as Jones nie die afrigter was nie. Daar was veral ernstige afwykings tussen die afrigter Alan Jones en die invloedryke [[skrumskakel]] Nick Farr-Jones.<ref>{{en}} {{cite web |author=Peter FitzSimons |url=https://www.smh.com.au/sport/rugby-union/the-wallabies-have-passed-by-alan-jones-20141022-119y3r.html |title=The Wallabies have passed by Alan Jones |publisher=The Sydney Morning Herald |date=22 Oktober 2014 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Voor en tydens die Rugbywêreldbeker 1987 het Alan Jones sy aktiwiteite buite die afrigting van Australië, waaronder die radio-uitsaaiwese, uitgebrei. Ná die rugbywêreldbekertoernooi is Jones van sy pos as afrigter verwyder en Bob Dwyer, wat Australië in 1982 en 1983 afgerig het, is in 1988 heraangestel. Die tuisreeks teen die All Blacks dieselfde jaar het teleurstellend verloop, nadat die Wallabies in drie toetswedstryde slegs een gelykop aangeteken het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/468 |title=1988 New Zealand tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1989 het die Britse en Ierse Leeus vir die eerste keer sedert 1966 na Australië getoer. Ná hul oorwinning in die eerste toetswedstryd het Australië die tweede en derde toetswedstryde en sodoende die toetsreeks met 1–2 verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/1989-australia/ |title=1989 Australia |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Bob Dwyer het ’n gebrek aan oorheersing deur die voorspelers as ’n belangrike faktor geïdentifiseer wat tot die verlore reeks bygedra het en die negentigerjare met die doel om hierdie faset van die Wallabies se speel te verbeter betree. === Wêreldbekertitels in 1991 en 1999 === [[Lêer:1991 - David Campese's autographed shirt.jpg|duimnael|David Campese se trui, versier met handtekeninge, in ’n [[Hongkong]]se kroeg]] In Augustus 1990 het Australië ná vier jaar weer ’n toetswedstryd in Nieu-Seeland gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/513 |title=1990 Australia tour to New Zealand |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In voorbereiding op die [[Rugbywêreldbeker 1991]] is die All Blacks weer verslaan, maar ook Wallis en Engeland. Die Wallabies het die rugbywêreldbekertoernooi vervolgens met nuwe selfvertroue aangepak en tydens die groepfase Argentinië, Wallis en [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Wes-Samoa]] deels maklik verslaan. Gedurende die kwarteindstryd teen Ierland in [[Dublin]] was Australië op die rand van ’n uitskakeling. Nadat letterlik sekondes op die klok oorgebly het, was Ierland met 18–15 voor, voordat [[Michael Lynagh]] in die hoek ’n drie gedruk het om sodoende die Ierse harte te laat breek en Australië tot die halfeindstryd teen Nieu-Seeland te laat vorder.<ref>{{en}} {{cite web |author=Richard Seeckts |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/171646.html |title=Lynagh silences Lansdowne Road |publisher=ESPNscrum |date=20 Oktober 1991 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In die eerste helfte het die Wallabies met 13–3 voorgeloop en toe hul verdedigingsvermoë teen die All Blacks gewys en die wedstryd beklink. In die eindstryd op Twickenham het die Wallabies teen Engeland te staan gekom. Engeland het hul meestal vooruit gedomineerde spelplan in ’n meer vloeiende spel verander. Dit was egter nie suksesvol nie en Australië het ’n 12–6-oorwinning behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1991/overview |title=Rugby World Cup 1991: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> David Campese is as die speler van die toernooi aangewys, nadat hy ses drieë in ’n reeks van uitstekende vertonings gedruk het. Oorwinningsparades is in Australië vir hul nasionale span gehou. Nadat die Springbokke in 1992 ná die einde van apartheid weer vir internasionale rugby toegelaat is, het die Wallabies Suid-Afrika besoek en die eerste toetswedstryd tussen albei spanne in meer as twee dekades gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/551 |title=1992 Australia tour to South Africa |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1993 het die Springbokke se teenbesoek in Australië vir drie toetswedstryde plaasgevind, waarvan die Wallabies twee gewen het.<ref>{{fr}} {{cite book |author=Henri Garcia |title=La fabuleuse histoire du rugby |publisher=Éditions de La Martinière |location=Parys |year=2011 |isbn=978-2-7324-4528-1 |pages=830–840}}</ref> In 1994 het die Wallabies onder andere twee keer elk Ierland en [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]] geklop, asook in 1995 Argentinië.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/587 |title=1994 Ireland tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/591 |title=1994 Italy tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/610 |title=1995 Argentina tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die titelverdediging tydens die [[Rugbywêreldbeker 1995]] in Suid-Afrika het met ’n nederlaag teen die gasheer afgeskop, gevolg deur oorwinnings oor [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] en [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]]. In die kwarteindstryd is die Wallabies deur Engeland uitgeskakel, nadat [[Rob Andrew]] in [[ekstra tyd]] ’n skepdoel aangeteken en die wedstryd met 22–25 beëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1995/overview |title=Rugby World Cup 1995: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/rugby_world_cup/history/3086827.stm |title=1995: England 25-22 Australia |publisher=[[BBC]] |date=24 September 2003 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Dit was Australië se ergste vertoning in dié tyd ’n wêreldbekertoernooi. Om die toenemende oorskakeling van goeie spelers na finansieel gevestigde [[rugby league]]-spanne teen te werk het die Internasionale Rugbyvoetbalraad in Augustus 1995 besluit om van rugby ’n professionele sport te maak. In dieselfde jaar het die beheerliggame van Suid-Afrika, Nieu-Seeland en Australië die konsortium SANZAR gestig om televisie-uitsaairegte vir twee nuwe kompetisies te verkoop, die internasionale kompetisie Super 12 (nou [[Superrugby]]) en die Drienasiesreeks van die nasionale spanne (nou [[Die Rugbykampioenskap]]).<ref>{{en}} {{cite book |author=Bob Howitt |title=SANZAR Saga: Ten Years of Super 12 and Tri-Nations Rugby |publisher=HarperCollins Publishers |location=New York |year=2005 |isbn=1-86950-566-2 |pages=7}}</ref> Aangesien die nuwe toernooie min plek vir maandelange oorsese toere gelaat het, het hierdie tradisie uit die amateurtydperk vinnig tot ’n einde gekom (met uitsondering van die vierjaarlikse Leeustoere). In reaksie op rugby se skuif na professionaliteit is in Oktober 1995 die Rugbyunie Spelersvereniging (RUPA, ''Rugby Union Players' Association'') gestig om die belange van Australië se professionele rugbyspelers te beskerm.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://rupa.rugby/about-rupa/what-is-rupa |title=What is RUPA? |publisher=Rugby Union Players' Association |date=2020 |accessdate=1 November 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251101070205/https://rupa.rugby/about-rupa/what-is-rupa |archive-date=1 November 2025 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Greg Smith was in [[1996-Drienasiesreeks|1996]] en [[1997-Drienasiesreeks|1997]] Australië se hoofafrigter, gedurende dié jare het die Wallabies slegs twee van hul agt toetse in die eerste twee Drienasiesreeks gewen, albei teen Suid-Afrika tuis, maar hulle het rekordnederlae teen beide die All Blacks en Springbokke weg gely.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=1996 |title=1996 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=1997 |title=1997 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Nadat Rod Macqueen in 1998 by Smith oorgeneem het, het Australië sy twee toetswedstryde teen die All Blacks gewen en sodoende die Bledisloebeker teruggewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=1998 |title=1998 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In dieselfde jaar het die Wallabies tydens die besoek van ’n onervare Engelse span in die Suidelike Halfrond ’n rekordoorwinning van 76–0 aangeteken, Engeland se ergste nederlaag in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thetimes.co.uk/article/tour-from-hell-that-left-some-players-burnt-bf39t5hgpgw |title=Tour from Hell that left some players burnt |publisher=[[The Times]] |author=Mark Baldwin |date=9 November 2002 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1999 het die Wallabies die Bledisloebeker suksesvol verdedig, nadat hulle Nieu-Seeland met ’n rekordoorwinning van 28–7 in Sydney verslaan het.<ref>{{en}} {{cite book |author=Ron Palenski |title=Century in Black |url=https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp |publisher=Hodder Moa Beckett |location=Auckland |date=2003 |isbn=978-1-86958-937-0 |pages=[https://archive.org/details/centuryinblack0000ronp/page/233 233]}}</ref> Tydens die [[Rugbywêreldbeker 1999]] het die Wallabies hul groep gewen, nadat hulle in die drie wedstryde teen Roemenië, Ierland en die VSA altesaam slegs 31 punte afgestaan het. In die kwarteindstryd het hulle teen Wallis te staan gekom, met 24–9 geseëvier en die halfeindstryd bereik. Hulle het die verdedigende kampioen Suid-Afrika met 27–21 verslaan. Die halfeindstryd is deur ’n onvergeetlike skepdoel in ekstra tyd deur die [[losskakel]] Stephen Larkham (sy eerste skepdoel in ’n toetswedstryd) en ’n strafdoel van die [[heelagter]] [[Matt Burke]] beslis. Australië het die eindstryd op die nuwe [[Millennium-stadion]] maklik met 35–12 teen die blykbaar moeë Frankryk gewen, die Franse het voorheen in hul halfeindstryd die gunsteling Nieu-Seeland uitgeskakel. Die meeste punte is deur die heelagter Matt Burke aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1999/overview |title=Rugby World Cup 1999: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 1999 het vyf Australiese spelers daarin geslaag om hul tweede rugbywêreldbekertoernooi te wen: Phil Kearns, John Eales, Tim Horan, Jason Little en Dan Crowley. Australië was ook die eerste rugbyspan wat die [[Webb Ellis-beker]] vir ’n tweede keer omhoog kon hou. Weens hul uitstekende prestasies is die Wallabies in 2000 as Laureus se “span van die jaar” genomineer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2000 |title=Laureus World Sports Awards 2000 winners & nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2000 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> === Die nuwe millennium === [[Lêer:World Cup Telstra stadium.jpg|duimnael|Openingswedstryd van die [[Rugbywêreldbeker 2003]] tussen Argentinië en Australië op die Aussiestadion in Sydney]] [[Lêer:RWC-2007-AUSvsJAP.JPG|duimnael|Australië teen Japan tydens die [[Rugbywêreldbeker 2007]]]] In 2000 was die Australiese beheerliggaam een van die stigterslede van die vastelandse beheerliggaam Vereniging van Oseaniese Rugbyunies (''Federation of Oceania Rugby Unions'', FORU; nou [[Oseanië Rugb]]y, OR).<ref name="islands" /> In dieselfde jaar het Australië die Bledisloebeker verdedig en die [[2000-Drienasiesreeks|Drienasiesreeks]] vir die eerste keer gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2000 |title=2000 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Wallabies het hierdie prestasie in 2001 herhaal en ook hul eerste reeksoorwinning ooit oor die Britse en Ierse Leeus aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2001 |title=2001 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lions-tour.com/2001-australia/ |title=2001 Australia |publisher=Lions-Tour.com |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Beide die afrigter MacQueen en kaptein John Eales het gou ná hierdie mylpale afgetree. Hulle is deur die afrigter [[Eddie Jones]] en kaptein George Gregan opgevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/watch-epic-video-of-eddie-jones-first-wallabies-training-in-2001/ |title=Watch: Epic video of Eddie Jones' first Wallabies training in 2001 |publisher=RugbyPass |author=Liam Heagney |date=18 Januarie 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> As gevolg van die toenemende gewildheid het topvlak-[[rugby league]]spelers soos Mat Rogers, Wendell Sailor en Lote Tuqiri na rugbyunie oorgeskakel en voortaan vir die Wallabies uitgedraf. Dit was in kontras met die vorige eeu, waartydens baie rugbyunie-spelers met salarisse na rugby league gelok is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://rugbyfix.com/rugbyfix-com-rugby-union-versus-rugby-league-the-cultural-divide/ |title=Switching Between Rugby Union and Rugby League |publisher=rugbyfix.com |date=15 Maart 2010 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 2001 is die Wallabies deur die IRR as “span van die jaar” en Rod Macqueen as “afrigter van die jaar” aangewys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/awards/past-winners/2001 |title=IRB Awards 2001 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=2021 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Wallabies het tydens die [[2002-Drienasiesreeks]] nie daarin geslaag om hul titel te verdedig nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2002 |title=2002 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Aansluitend is hulle weg deur beide Ierland en Engeland verras.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2002/nov/11/rugbyunion.irelandrugbyunionteam |title=Australia caught on green tide |publisher=[[The Guardian]]|author=Ian Malin |date=12 November 2002 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/international/2484021.stm |title=England stun Aussies |publisher=[[BBC]] |author=Matt Majendie |date=16 November 2002 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2003-Drienasiesreeks|Drienasiesreeks in 2003]] moes Australië die Bledisloebeker afstaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2003 |title=2003 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In dieselfde jaar het die gasheer Australië sy [[Rugbywêreldbeker 2003]]-veldtog op indrukwekkende wyse afgeskop. Tydens die groepfase het die Wallabies Argentinië maklik geklop, gevolg deur [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] en Roemenië. Hulle 142–0-oorwinning oor die Namibiërs is beide die hoogste Australiese oorwinning en die hoogste tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2003-10-25/wallabies-142-namibia-0/1499838 |title=Wallabies 142, Namibia 0 |publisher=Australian Broadcasting Corporation |author=Stuart Watt |date=25 Oktober 2003 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In die laaste groepwedstryd het hulle Ierland naelskraap met 17–16 geklop. Vervolgens het hulle Skotland met 33–16 in die kwarteindstryd uitgeskakel. Die Wallabies het hul grootste oorwinning in dié tyd oor Nieu-Seeland aangeteken deur hulle met 22–10 in die halfeindstryd te verslaan. Daarna het George Gregan die Nieu-Seelanders met die woorde ''Four more years boys, four more years'' (“Nog vier jaar seuns, nog vier jaar”) geterg.<ref name="1995Favourites">{{en}} {{cite web |url=http://worldcupweb.com/WCrugby/donews.asp?ID=1634 |title=All set for World Cup semis |publisher=worldcupweb.com |date=14 November 2003 |accessdate=11 November 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061111001951/http://www.worldcupweb.com/WCrugby/donews.asp?ID=1634 |archive-date=11 November 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens ’n spannende eindstryd is die Wallabies deur Engeland met 20–17 verslaan, die eindstryd is kort voor afloop van ekstra tyd deur [[Jonny Wilkinson]] se skepdoel beslis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2003/overview |title=Rugby World Cup 2003: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die tienjarige herdenking van die professionalisering van rugby in 2005 is die Wallabies se span van die dekade aangekondig. John Eales is deur ’n keuringspaneel van 30 as kaptein aangewys. Ná afloop van die Europese toer in 2005, wat met ’n negatiewe rekord van agt nederlae in nege wedstryde geëindig het, het die pers soos die ''Daily Telegraph'' ’n beroep op die afdanking van beide Eddie Jones en George Gregan gedoen. Die voormalige afrigter Alan Jones het ook vir hul afdanking gepleit. In Desember 2005 het die Australiese Rugbyunie aan die groeiende druk oorgegee en Eddie Jones met John Connolly vervang.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/pm/content/2005/s1522635.htm |title=Eddie Jones sacked from Wallabies |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=2 Desember 2005 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2006-Drienasiesreeks|Drienasiesreeks in 2006]] het die Wallabies ’n noemenswaardige 49–0-oorwinning oor die Springbokke aangeteken, maar in die oorblywende wedstryde slegs gemengde prestasies behaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2006 |title=2006 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In November dieselfde jaar het ’n skaars wegnederlaag teen Ierland gevolg.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/6163680.stm |title=Ireland 21-6 Australia |publisher=[[BBC]] |date=19 November 2006 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Op 10 Mei 2007 het beide die Walliese en Australiese beheerliggame met die stigting van die James Bevan-trofee daarop besluit om 100 jaar se toetsrugby tussen die twee lande te vier.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/welsh/6643203.stm |title=New trophy for Wales v Australia |publisher=[[BBC]] |date=10 Mei 2007 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Dit is genoem na die Australies-gebore Wallies-opgevoede man wat die Walliese span se eerste kaptein was; Australië het die eerste reeks om dié trofee met 2–0 gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/941 |title=2007 Wales tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2007]] het die Wallabies ná deels maklike oorwinnings oor Japan, Wallis, Fidji en Kanada hul groep gewen. In die kwarteindstryd is hulle egter deur Engeland met 12–10 uitgeskakel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2007/overview |title=Rugby World Cup 2007: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Connolly het sy bedanking as hoofafrigter aangebied en is aan die begin van 2008 met Robbie Deans vervang.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/pm/archive/articles/2007/12/14/s2119539.htm |title=Robbie Deans appointed as Wallabies coach |publisher=Australian Broadcasting Corporation |author=Jennifer Macey |date=14 Desember 2007 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Nadat die sleutelspelers George Gregan en [[Stephen Larkham]] ná die teleurstellende toernooi hul loopbane beëindig het, het hy die taak gehad om ’n nuwe span saam te stel. Tydens die [[2008-Drienasiesreeks]] het die Wallabies ’n ambivalente indruk agtergelaat. Hulle het die All Blacks slegs een keer en die Springbokke twee keer verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2008 |title=2008 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Hulle het ook hul ergste nederlaag in dié tyd gely: 8–53 teen Suid-Afrika in [[Johannesburg]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theroar.com.au/2008/08/31/springboks-inflict-wallabies-worst-test-loss-ever/ |title=Springboks inflict Wallabies' worst Test loss ever |publisher=The Roar |author=David Beniuk |date=30 Augustus 2008 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 2009 het die Wallabies Italië twee keer en Frankryk een keer verslaan, aansluitend het hul prestasies egter agteruitgegaan, nadat hulle tydens die [[2009-Drienasiesreeks]] drie keer deur Nieu-Seeland en twee keer deur Suid-Afrika verslaan is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/977 |title=2009 Italy tour to Australasia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/978 |title=2009 France tour to Australasia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2009 |title=2009 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2009 eindjaarrugbytoetsreeks]] is die Wallabies vir die eerste keer in 27 jaar deur Skotland verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/scottish/8369615.stm |title=Scotland 9–8 Australia |publisher=[[BBC]] |author=James Standley |date=21 November 2009 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> === Heen en weer sedert 2010 === [[Lêer:Australia vs USA 2011 RWC (2).jpg|duimnael|Australië teen die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|VSA]] tydens die [[Rugbywêreldbeker 2011]]]] [[Lêer:England vs Australia 2015 RWC (2).jpg|duimnael|Australië klop Engeland 33–13 tydens die [[Rugbywêreldbeker 2015]] op Twickenham in Londen]] [[Lêer:2017.08.19.20.21.25-AUSvNZL-0003 (35890784923).jpg|duimnael|Australië teen Nieu-Seeland tydens die [[2017 midjaarrugbytoetsreeks]] in Sydney]] [[Lêer:2017.06.17.15.06.26-AUSvSCO anthems-0001 (35370281985).jpg|duimnael|Australië teen Skotland tydens die 2017 midjaarrugbytoetsreeks in Sydney]] [[Lêer:Adelaide Oval hosts Wallabies and Springboks Rugby Union 27 August 2022.jpg|duimnael|Australië teen Suid-Afrika tydens die [[2022-Rugbykampioenskapreeks]] in Adelaide]] Die Wallabies het tydens [[2010-Drienasiesreeks|Drienasiesreeks in 2010]] Suid-Afrika geklop, maar hulle is deur Nieu-Seeland verslaan, die Wallabies se tiende agtereenvolgende nederlaag teen die All Blacks, ’n nuwe negatiewe rekord.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2010 |title=2010 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2010 eindjaarrugbytoetsreeks]] het die Wallabies die All Blacks egter in ’n naelskraapse wedstryd in [[Hongkong]] verslaan. Dit was Australië se eerste oorwinning oor Nieu-Seeland in drie jaar.<ref>{{en}} {{cite web |author=Richard Knowler |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/all-blacks/4290888/Wallabies-steal-win-from-All-Blacks |title=Wallabies steal win from All Blacks |publisher=stuff.co.nz |date=31 Oktober 2010 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> 2011 het vir die Wallabies met ’n verrassende tuisnederlaag teen Samoa afgeskop, aansluitend het hulle egter die [[2011-Drienasiesreeks|Drienasiesreeks in 2011]] gewen en sodoende hul eerste titel in tien jaar ingepalm.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2011 |title=2011 Tri Nations |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2011]] in Nieu-Seeland het die Wallabies Italië verslaan, maar hulle is in die daaropvolgende wedstryd deur Ierland geklop. Ná twee bykomende oorwinnings oor die VSA en [[Russiese nasionale rugbyspan|Rusland]] het hulle nogtans daarin geslaag om tot die kwarteindstryd te vorder. Hulle het teen die verdedigende kampioen Suid-Afrika te staan gekom, en die Springbokke danksy ’n amper foutlose verdediging naelskraap met 11–9 verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/14830348.stm |title=Rugby World Cup 2011: South Africa 9-11 Australia |publisher=[[BBC]] |date=9 Oktober 2011 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In die halfeindstryd is die Wallabies egter deur die gasheer en latere kampioen Nieu-Seeland met 20–6 verslaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.stuff.co.nz/sport/rugby/teams/australia/5793924/All-Blacks-out-muscle-Wallabies-into-final |title=All Blacks out-muscle Wallabies, into final |publisher=stuff |date=17 Oktober 2011 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In die klein finale om die derde plek het hulle Wallis met 21–18 geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/rugby_union/9620926.stm |title=Rugby World Cup 2011: Wales 18-21 Australia – as it happened |publisher=[[BBC]] |date=21 Oktober 2011 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2011/overview |title=Rugby World Cup 2011: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 2012 is Australië tuis deur Skotland verslaan, dit was hul eerste tuisnederlaag teen die Skotte sedert 1982.<ref>{{en}} {{cite web |author=Colin Moffat |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/18324263 |title=Australia 6–9 Scotland |publisher=[[BBC]] |date=5 Junie 2012 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Ná die aansluiting van Argentinië by die Drienasiesreeks het dié toernooi [[die Rugbykampioenskap]] geword. Tydens die eerste [[2012-Rugbykampioenskapreeks|Rugbykampioenskapreeks]] het die Australiërs nie daarin geslaag om hul titel te verdedig nie, alhoewel hulle die nuweling twee keer verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2012 |title=2012 The Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In dieselfde jaar is Italië slegs naelskraap verslaan, nadat [[Luciano Orquera]] in die laaste minuut ’n strafdoel, wat aan Italië sy eerste gelykopuitslag teen die Wallabies sou besorg het, misgeskop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2012/nov/24/italy-australia-autumn-internationals |title=Australia survive fightback to maintain perfect record against Italy |publisher=[[The Guardian]] |date=24 November 2012 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 2013 het die Britse en Ierse Leeus na Australië getoer en twee van die drie toetswedstryde gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2013-07-06/lions-roar-past-wallabies-to-break-tour-drought/4803966 |title=Lions Tour 2013: British and Irish Lions break tour drought with third Test rout of Wallabies |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=6 Julie 2013 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Hierdie mislukking en ’n maer wenrekord het daartoe bygedra, dat die hoofafrigter Deans toenemende druk ervaar het. Hy het in Julie 2013, ná ses jaar in die pos, bedank; sy opvolger was Ewen McKenzie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2013-07-09/ewen-mckenzie-unveiled-as-wallabies-coach/4808328 |title=Australian Rugby Union confirms Robbie Deans 'stood down' from Wallabies job on Monday |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=9 Julie 2013 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2013-Rugbykampioenskapreeks]] het die Wallabies twee nederlae elk teen Suid-Afrika en Nieu-Seeland gely, maar twee oorwinnings oor Argentinië aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2013 |title=2013 The Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die 12–38-tuisnederlaag teen die Springbokke was die destyds ergste vir die Wallabies.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/the-rugby-championship-2013/rugby/story/197175.html |title=Springboks embarrass Wallabies |publisher=ESPNscrum |date=7 September 2013 |accessdate=14 September 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170914173403/http://en.espn.co.uk/the-rugby-championship-2013/rugby/story/197175.html |archive-date=14 September 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tydens die [[2013 eindjaarrugbytoetsreeks]] het McKenzie die Wallabies na vier oorwinnings oor Italië, Ierland, Skotland en Wallis geneem. Nadat hulle egter in die eerste wedstryd van die reeks deur Engeland verslaan is, het die Wallabies die Grand Slam misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/news/wallabies-fall-at-first-grand-slam-hurdle-to-england/ |title=Wallabies fall at first Grand Slam hurdle to England |publisher=[[Superrugby]] |date=3 November 2013 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 2014 het die Wallabies vir die eerste keer in vier jaar die Trophée des Bicentenaires ingepalm, nadat hulle drie agtereenvolgende oorwinnings oor Frankryk aangeteken het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/1070 |title=2014 France tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Nadat die Wallabies aansluitend in hul openingswedstryd van die [[2014-Rugbykampioenskapreeks]] teen die All Blacks gelykop gespeel het en daarmee vir die agste agtereenvolgende keer onoorwonne was, het hulle die kans gehad om hul reeks nederlae om die Bledisloebeker, wat in 2012 begin het, te beëindig. Maar ’n 20–51-nederlaag het alle hoop laat gaan.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2014-08-23/new-zealand-retains-bledisloe-cup/5692018 |title=All Blacks thump Wallabies 51-20 to retain Bledisloe Cup in thumping bonus point win |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=23 Augustus 2014 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In die verdere verloop van die toernooi het die Wallabies hul eerste nederlaag teen Argentinië in 17 jaar gely; dit was die Poemas se eerste oorwinning sedert hul aansluiting by die Rugbykampioenskap.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/29495348 |title=Rugby Championship: Argentina 21-17 Australia |publisher=[[BBC]] |date=5 Oktober 2014 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Op 18 Oktober 2014 het McKenzie as hoofafrigter bedank, vier dae later het die ARU [[Michael Cheika]] as sy opvolger aangestel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2014-10-22/aru-announce-michael-cheika-as-wallabies-coach/5832484 |title=Michael Cheika announced as new Wallabies head coach |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=22 Oktober 2014 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In sy eerste toetswedstryd onder Cheika het Australië in [[Cardiff]] sy tiende agtereenvolgende oorwinning oor Wallis aangeteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/sport/rugby-union/bernard-foley-leads-wallabies-to-tight-win-against-wales-20141108-11j7qx.html |title=Bernard Foley leads Wallabies to tight win against Wales |publisher=The Sydney Morning Herald |date=9 November 2014 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2014-11-09/wallabies-post-10th-straight-win-over-wales-with-33-28-triumph-/5877378 |title=Wallabies post 10th straight win over Wales with 33-28 triumph at Millennium Stadium |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=8 November 2014 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2014 eindjaarrugbytoetsreeks]] is die Wallabies deur Frankryk, Ierland en Wallis verslaan, waardeur hulle na die sesde plek op die wêreldranglys gegly het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2015-03-17/wallabies-fall-to-lowest-ever-world-ranking-of-sixth/6324482 |title=Wallabies fall to lowest-ever ranking of sixth ahead of Rugby World Cup |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=16 Maart 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2015-Rugbykampioenskapreeks]] het die Wallabies hul eerste titel in die nuwe formaat ingepalm, nadat hulle Suid-Afrika, Argentinië en Nieu-Seeland een keer elk verslaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/blog/live/2015/aug/08/australia-v-new-zealand-rugby-championship-decider |title=Australia 27–19 New Zealand: Rugby Championship decider – as it happened |publisher=[[The Guardian]] |author=Richard Gadsby |date=19 Oktober 2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2015]] in Engeland is Australië saam met Wallis, Fidji, die gasheer en [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] in ’n soort “doodsgroep” geloot. Die Wallabies het in die moeilike tak geslaag en al sy wedstryde gewen, terwyl Engeland vroeg uit die toernooi geskel is. In die kwarteindstryd het Australië teen Skotland te staan gekom, wat 30 sekondes voor die eindfluitjie voorgeloop het, toe die skeidsregter [[Craig Joubert]] aan Australië ’n omstrede strafskop toegeken het, wat deur [[Bernard Foley]] aangeteken is en die Wallabies met 35–34 laat wen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2015/oct/19/craig-joubert-mistake-penalty-australia-scotland-world-cup |title=Craig Joubert 'made mistake' awarding Australia penalty against Scotland |publisher=[[The Guardian]] |author=James Riach |date=19 Oktober 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/rugbyunion/rugby-world-cup/11938951/Australia-35-Scotland-34-match-report-Agony-for-Scots-as-last-minute-Bernard-Foley-penalty-snatches-late-victory.html |title=Australia 35 Scotland 34, match report: Agony for Scots as last-minute Bernard Foley penalty snatches late victory |publisher=[[The Daily Telegraph]] |author=Mick Cleary |date=18 Oktober 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Australië het vervolgens Argentinië in die halfeindstryd met 29–15 verslaan. In die eindstryd het die Wallabies teen die All Blacks met 17–34 verloor, nadat hulle 15 minuut voor die eindfluitjie op 17–21 was.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/2015/overview |title=Rugby World Cup 2015: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Later dieselfde jaar is die Australiese afrigter Cheika deur Wêreldrugby benoem as “afrigter van die jaar”.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2015-11-02/rugby-world-cup3a-wallabies-boss-michael-cheika-named-world-ru/6904622 |title=Rugby World Cup: Wallabies boss Michael Cheika named World Rugby Coach of the Year |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=2 November 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die jaar 2016 was die begin van ’n ernstige agteruitgang. In Junie het die Wallabies Engeland onder hul afrigter Eddie Jones gehuisves en drie agtereenvolgende toetswedstryde verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/1108 |title=2016 England tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Hulle is ook in al drie wedstryde teen die All Blacks verslaan. Australië het die jaar met nederlae teen Ierland en die vierde keer teen Engeland beëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/1118 |title=2016 Australia tour to UK, Ireland and France |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die 2017-seisoen het min vordering gesien, nadat die Wallabies verslaan is deur ’n verswakte Skotse span, wat ’n aantal spelers aan die Britse en Ierse Leeus vir hul toer na Nieu-Seeland afgestaan het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2017/jun/17/scotland-australia-rugby-union-gregor-townsend |title=Gregor Townsend hails Scotland’s unity in hard-fought win over Australia |publisher=[[The Guardian]] |date=17 Junie 2017 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Australië het sy middelmatige prestasies tydens die [[2017-Rugbykampioenskapreeks]] voortgesit.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2017 |title=2017 The Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Aan die einde van die seisoen het Australië sy vyfde agtereenvolgende nederlaag teen Engeland gely, saam met ’n rekordnederlaag teen Skotland.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/42016805 |title=Autumn international: England 30–6 Australia |publisher=[[BBC]] |author=Tom Fordyce |date=18 November 2017 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2017/nov/25/scotland-australia-autumn-international-match-report |title=Byron McGuigan and Scotland hammer Australia after Sekope Kepu’s red |publisher=[[The Guardian]] |author=Stuart Bathgate |date=25 November 2017 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Junie 2018 het die Wallabies twee van drie toetswedstryde teen Ierland verloor, en vervolgens vier van hul ses wedstryde tydens die [[2018-Rugbykampioenskapreeks]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/tour/1423 |title=2018 Ireland tour to Australia |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2018 |title=2018 The Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Gedurende herfs het die Wallabies hul eerste nederlaag teen Wallis in tien jaar gely.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/46130635 |title=Autumn internationals: Wales 9–6 Australia |publisher=[[BBC]] |author=Dafydd Pritchard |date=10 November 2018 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Altesaam het hulle in 2018 slegs vier van hul 13 toetswedstryde gewen, wat as hul ergste kalenderjaar beskou word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/sport/rugby-union/rugby-year-in-review-wallabies-suffer-tough-year-on-and-off-the-field-20181216-p50mkd.html |title=Rugby year in review: Wallabies suffer tough year on and off the field |publisher=The Sydney Morning Herald |author=Georgina Robinson |date=22 Desember 2018 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2018/nov/26/rugby-australia-must-act-as-wallabies-worst-calendar-year-finishes |title=Rugby Australia must act as Wallabies' worst calendar year finishes |publisher=[[The Guardian]] |author=Bret Harris |date=25 November 2018 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2019-Rugbykampioenskapreeks]] het Australië die All Blacks met 47–26 verslaan, een van die ergste Nieu-Seelandse nederlae in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/49305836 |title=Australia thrash All Blacks 47–26 in Rugby Championship in Perth |publisher=[[BBC]] |date=10 Augustus 2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In die daaropvolgende wedstryd om die Bledisloebeker het Nieu-Seeland met 36–0 wraak geneem. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2019]] in [[Japan]] het die Wallabies in die groepfase Fidji, Uruguay en [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]] verslaan. ’n Naelskraapse nederlaag teen Wallis in hul laaste groepwedstryd het beteken, dat die Wallabies in die kwarteindstryd teen Engeland te staan gekom het. Ná ’n swak 16–40-nederlaag is die toernooi én die seisoen vir die Wallabies beëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/archive/2019/matches |title=Rugby World Cup 2019: Matches |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=26 September 2022}} {{dooie skakel}}</ref> Michael Cheika het die volgende dag van sy pos as hoofafrigter bedank.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/sport/rugby-union/cheika-quits-wallabies-coach-falls-on-sword-after-world-cup-exit-20191020-p532h2.html |title=Cheika quits: Wallabies coach falls on sword after World Cup exit |publisher=The Sydney Morning Herald |author=Ton Decent |date=20 Oktober 2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In November 2019 is Dave Rennie as sy opvolger benoem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugby.com.au/news/2019/11/19/wallabies-coach-announcement |title=UPDATED: Wallabies win \"significant fight\" for Rennie's services after \"late\" All Blacks interest |publisher=[[Rugby Australia]] |author=Beth Newman |date=20 November 2019 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Ná sy terugkeer in die span is [[Christian Leali’ifano]] in 2020 as Laureus se “terugkoms van die jaar” genomineer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/2020 |title=Laureus World Sports Awards 2020 winners & nominees |publisher=Laureus Wêreldsporttoekennings |date=2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Springbokke het vanweë die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] nie aan die [[2020-Drienasiesreeks]] deelgeneem nie en die Wallabies het ná een oorwinning en nederlaag elk teen die All Blacks asook twee gelykopuitslae teen die Poemas in die derde en dus laaste plek geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/3?Stagione=2020 |title=2020 The Rugby Championship |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In die eerste wedstryd is Australië deur Nieu-Seeland met 43–5 verneder, hul ergste nederlaag teen dié buurland in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2020-10-31/all-blacks-thrash-wallabies-to-retain-bledisloe-cup-in-sydney/12831976 |title=Australia thrashed 43–5 by New Zealand in record loss as All Blacks retain Bledisloe Cup in Sydney |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=31 Oktober 2020 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2021 midjaarrugbytoetsreeks]] het die Wallabies hul tuisreeks teen die Franse met 2–1 gewen.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugby.com.au/news/wallabies-v-france-third-test-how-to-watch-chanel-live-blog-match-report-rugby-union-2021717 |title=Wallabies pull off famous win over France after Koroibete red card |publisher=[[Rugby Australia]] |author=Nathan Williamson |date=17 Julie 2021 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2021-Rugbykampioenskapreeks]] kon hulle vir die eerste keer vier wedstryde wen, waarna hulle ná die All Blacks die tweede plek behaal het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/news/four-straight-as-wallabies-power-past-pumas/ |title=Four Straight As Wallabies Power Past Pumas |publisher=[[Superrugby]] |date=2 Oktober 2021 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die [[2021 eindjaarrugbytoetsreeks]] het met ’n oorwinning oor Japan begin, maar die Wallabies het vir die eerste keer in 45 jaar al hul wedstryde in Europa verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/300459372/horrendous-rennie-rips-into-officials-after-14man-wallabies-fall-to-wales |title='Horrendous’: Rennie rips into officials after 14-man Wallabies fall to Wales |publisher=Stuff |author=Sam Phillips |date=21 November 2021 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die [[2022 midjaarrugbytoetsreeks]] se tuisreeks teen Engeland het Australië met 1–2 verloor.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2022/jul/16/australia-england-third-test-rugby-union-match-report |title=Marcus Smith’s breakaway sparks England to series victory over Australia |publisher=[[The Guardian]] |author=Robert Kitson |date=16 Julie 2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2022-Rugbykampioenskapreeks]] het die Wallabies twee oorwinnings aangeteken, maar ook vier nederlae gely, waaronder ’n rekordnederlaag teen Argentinië (met 17–48).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://super.rugby/therugbychampionship/news/trc-rd2-argentina-cruise-to-victory-over-australia/ |title=Argentina Cruise to victory over Australia |publisher=[[Superrugby]] |date=14 Augustus 2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die [[2022 eindjaarrugbytoetsreeks]] is Australië vir die eerste keer ooit deur Italië geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://autumnnationsseries.com/report/capuozzo-double-inspires-italy-to-historic-success/#report |title=Capuozzo double inspires Italy to historic success |publisher=Autum Nations Series |date=12 November 2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Januarie 2023 is die hoofafrigter Rennie vervang met Eddie Jones, wat voorheen van 2001 tot 2005 dié pos beklee het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.abc.net.au/news/2023-01-16/wallabies-sack-dave-rennie-coach-eddie-jones-rugby-world-cup/101858008 |title=Dave Rennie sacked, Eddie Jones back as Wallabies coach eight months before 2023 Rugby World Cup |publisher=Australian Broadcasting Corporation |date=15 Januarie 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die verkorte [[2023-Rugbykampioenskapreeks]] het hulle al drie hul wedstryde verloor en vir die eerste keer in die laaste plek geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66348302 |title=Australia 7–38 New Zealand: All Blacks hammer Wallabies to win Rugby Championship |publisher=[[BBC]] |date=29 Julie 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Hierdie afwaartse neiging het tydens die [[Rugbywêreldbeker 2023]] in Frankryk aangehou, toe die Wallabies [[Portugese nasionale rugbyspan|Portugal]] met 35–15 en Georgië met 34–14 kon klop, maar teen Fidji hul eerste nederlaag in 69 jaar met 15–22 en teen Wallis ’n rekordnederlaag met 6–40 gely het, waarmee hulle vir die eerste keer ooit die uitklopfase misgeloop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/876552/australia-rugby-world-cup-2023-review |title=Australia: Rugby World Cup 2023 review |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=9 Oktober 2023 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Januarie 2024 het Joe Schmidt as hoofafrigter oorgeneem by Eddie Jones.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2024/jan/18/joe-schmidt-replace-eddie-jones-australia-head-coach-rugby-union |title=Joe Schmidt confirmed to replace Eddie Jones as Wallabies coach |publisher=[[The Guardian]] |author=Angus Fontaine |date=19 Januarie 2024 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die [[2024-Rugbykampioenskapreeks]] het vir die Wallabies weer teleurstellend verloop, nadat hulle slegs een naelskraapse wegoorwinning oor die Poemas kon aanteken (met 20–19), waarop ’n rekordwegnederlaag teen dié span gevolg het (met 27–67), waarmee hulle weer die laaste plek beklee het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/articles/ce81zgvqqmgo |title=What have we learned from the Rugby Championship? |publisher=[[BBC]] |author=Alastair Telfer |date=29 September 2024 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In 2025 het die Wallabies hul tweede agtereenvolgende reeksnederlaag teen die Britse en Ierse Leeus gely.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/live/2025/aug/02/australia-v-british-irish-lions-third-test-live-score-updates-wallabies-rugby-union |title=Australia beat British & Irish Lions 22-12 in third Test after weather delay – as it happened |publisher=[[The Guardian]] |author=Lee Calvert |date=2 Augustus 2025 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Tydens die daaropvolgende [[2025-Rugbykampioenskapreeks]] het die Wallabies een oorwinning elk oor die Springbokke en die Pumas aangeteken, maar in albei wedstryde teen die All Blacks nederlae gely.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/articles/c2375g123zgo |title=What did we learn from the Rugby Championship? |publisher=[[BBC]] |author=Alastair Telfer |date=5 Oktober 2025 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> In Junie 2026 is Joe Schmidt opgevolg deur Les Kiss wat die Wallabies op die [[Rugbywêreldbeker 2027]] tuis sal voorberei.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugby.com.au/news/joe-schmidt-to-stay-as-wallabies-coach-until-2026-les-kiss-anointed-successor-2025429 |title=Joe Schmidt to stay as Wallabies coach until mid-2026, Les Kiss anointed successor |publisher=[[Rugby Australia]] |author=Nathan Williamson |date=25 April 2025 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> == Kleure, embleem en bynaam == [[Lêer:Red necked wallaby444.jpg|duimnael|’n Jong Australiese wallaby-wyfie]] Die Wallabies speel in Australië se tradisionele sportkleure groen en goud. Voor die bekendstelling van ’n nasionale trui het die Wallabies in die spankleure van die gasheerdeelstaat gespeel.<ref name="jerseyinfo">{{en}} {{cite web |url=http://aru.rugby.com.au/about_the_aru/history_of_the_aru/history_of_the_aru,183.html |title=History of the Australian Jersey |publisher=[[Rugby Australia]] |accessdate=7 Augustus 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070807135510/http://aru.rugby.com.au/about_the_aru/history_of_the_aru/history_of_the_aru%2C183.html |archive-date=7 Augustus 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die Australiese wapen het dikwels die deelstaatskenteken op die trui vervang, en verskeie skakerings van hierdie kleure is in ’n aantal wedstryde in die vroeë 1900’s gebruik.<ref name="jerseyinfo" /> In 1928 het die beheerliggame saamgestem “dat die Australiese verteenwoordigende amateurkleure groen en goud gebruik sal word”.<ref name="jerseyinfo" /> In die volgende jaar het die All Blacks na Australië getoer, en die Wallabies se trui was smaraggroen met die Australiese wapen op; met groen sokkies met tralies aan die bokant.<ref name="jerseyinfo" /> Gedurende die 1930’s het die trui amper dieselfde gebly, met klein veranderinge hier en daar.<ref name="jerseyinfo" /> Toe die Wallabies in 1933 vir die eerste keer na Suid-Afrika getoer het, het die besoekers hemelblou truie gedra om verwarring te voorkom, omdat destyds albei spanne donkergroen truie gebruik het. Tydens die Australiese toer in 1953 het die Suid-Afrikaners tydens die toetswedstryde wit truie gedra. Tydens hul 1961-toer het die Wallabies in goue truie uitgedraf om verdere verwarring te vermy.<ref name="strip">{{en}} {{cite web |url=http://rugby.com.au/about_the_aru/history_of_the_aru/history_of_the_aru,183.html |title=History of the ARU |publisher=[[Rugby Australia]] |accessdate=19 Augustus 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060819163106/http://rugby.com.au/about_the_aru/history_of_the_aru/history_of_the_aru%2C183.html |archive-date=19 Augustus 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die wegtrui is gewoonlik groen of wit, alhoewel die Wallabies tydens die [[Rugbywêreldbeker 1995]] se wedstryd teen [[Roemeense nasionale rugbyspan]] ’n groen en goud streeptrui, met groen broeke en sokkies gedra het. Canterbury se ontwerp vir Australië se [[Rugbywêreldbeker 2007]]-trui met ’n geboë geelbruin paneel regoor die bors het soos ’n [[bra]] gelyk en heelwat kritiek ontlok.<ref name="RWC07Jersey">{{en}} {{cite web |url=http://www.rucksandrolls.com/larkham-gregan-giteau-wallabies-rwc-07-jersey/ |title=The Wallabies New World Cup Jersey...ouch... |publisher=rucksandrolls.com |date=25 Junie 2007 |accessdate=27 Junie 2007 |archive-url= https://web.archive.org/web/20070627154006/http://www.rucksandrolls.com/larkham-gregan-giteau-wallabies-rwc-07-jersey/ |archive-date=27 Junie 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Dit het die ''Sydney Morning Herald''' se hoof-rugbykorrespondent ’n satiriese stuk in sy rubriek laat verskyn, waarin die trui met Kramer en Frank Costanza se bekende mansbra van ''Seinfeld'' vergelyk word.<ref name=growden-2007>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyheaven.smh.com.au/articles/2007/07/12/1183833690325.html |title=Just one big Boks of contradictions |publisher=The Sydney Morning Herald |author=Greg Growden |date=13 Julie 2007 |accessdate=15 Julie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070715064706/http://rugbyheaven.smh.com.au/articles/2007/07/12/1183833690325.html |archive-date=15 Julie 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In 2010 het KooGa die klereborg geword.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://rugby.com.au/news/article,134179.html |title=KooGa appointed apparel sponsor for Qantas Wallabies from 2010 |accessdate=30 Oktober 2009 |publisher=[[Rugby Australia]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20091030052448/http://rugby.com.au/news/article%2C134179.html |archive-date=30 Oktober 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die eerste KooGa-trui vir die Wallabies is gebruik van 2010 tot die afsluiting van die 2012-seisoen; vir die 2012-seisoen is egter ’n ander soort broeke en sokkies ontwerp. KooGa het in 2013 ’n nuwe uitrusting vir die reeks teen die Britse en Ierse Leeus bekendgestel. BLK Sport, voorheen die Australiese onderafdeling van KooGa, het die klereborg ná hierdie toer geword, en die BLK-embleem het KooGa s’n op die trui vir die 2013-[[lente]]toer vervang. In Oktober 2013 het die ARU aangekondig dat Asics vanaf 2014 die klereborg sal word. Tydens die derde 2017-Bledisloebekertoets het die Wallabies vir die eerste keer ’n trui met ’n inheemse [[Aborigines]]-ontwerp gedra. Tydens die [[Rugbywêreldbeker 2019]] het hulle in ’n soortgelyke trui uitgedraf. Die bynaam “Wallabies” verwys na die wallaby wat aan die grootste deel van Australië inheems is. Die naam het tydens die span se eerste toer na die Verenigde Koninkryk en Noord-Amerika in 1908 ontstaan. Die Nieu-Seelandse span het pas ’n toer voltooi en die Engelse pers het hulle “All Blacks” gedoop. Daar is voorgestel dat Australië ook ’n bynaam sal kry, en ''rabbits'' (“konyne”) was een van die byname wat deur die Engelse koerante voorgestel is.<ref name="Annual Report 2008" /><ref name="Reason58" /> Die Australiërs het dit verwerp, en wou nie hê dat die nasionale span deur ’n ingevoerde “pes” verteenwoordig word nie. Hulle het eerder die inheemse Wallaby gekies, wat dadelik gewild geword het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rl1908.com/clubcomps/origins.htm |title=Club Histories – New Speculations |author=Sean Fagan |accessdate=21 Oktober 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061021080342/http://www.rl1908.com/clubcomps/origins.htm |archive-date=21 Oktober 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Oorspronklik is slegs toerende spanne “Wallabies” genoem; as Australië tuis gespeel het, is na hulle as “Internasionale” verwys.<ref name="Annual Report 2008" /><ref name="wallabyinfo">{{en}} {{cite web |url=http://aru.rugby.com.au/qantas_wallabies/brief_history/who_are_the_wallabies,143.html |title=A brief history |publisher=[[Rugby Australia]] |accessdate=14 Augustus 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070814162752/http://aru.rugby.com.au/qantas_wallabies/brief_history/who_are_the_wallabies%2C143.html |archive-date=14 Augustus 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die span se gelukbringer staan bekend as ''Wally'' en is ’n Wallaby. == Truiverskaffers en -borge == [[Lêer:Australia - Ireland 15-11-2006-1.jpg|duimnael|Die ou Australiese rugbytrui gedurende die 2000’s]] Sedert die 1970’s het die volgende truiverskaffers en -borge verskyn: {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! colspan=2| Truiverskaffer ! colspan=2| Truiborg |- ! scope="col" style="width:6.6em;"| Tydperk ! scope="col" style="width:8.9em;"| Handelsmerk ! scope="col" style="width:8.9em;"| Handelsmerk ! scope="col" style="width:6.6em;"| Tydperk |- |1975–1988 |[[Adidas]] |style="border-bottom:0;"| – |style="border-bottom:0;"|tot 1989 |- |rowspan=3|1989–1996 |rowspan=3|[[Canterbury of New Zealand|Canterbury]] |style="border-top:0; font-size:60%;"|&nbsp; |style="border-top:0; font-size:60%;"|&nbsp; |- |[[Castlemaine XXXX]] |1990–1994 |- |rowspan=2|[[Schweppes]] |rowspan=2|1995–1997 |- |rowspan=2|1997–1999 |rowspan=2|[[Reebok (maatskappy)|Reebok]] |- |rowspan=2|[[Vodafone]] |rowspan=2|1998–2003 |- |rowspan=2|2000–2009 |rowspan=2|[[Canterbury of New Zealand|Canterbury]] |- |rowspan=4|[[Qantas]] |rowspan=4|2004–2020 |- |rowspan=2|2010–2013 |[[KooGa]] |- |[[Beyond Limits Known|BLK]] |- |style="border-bottom:1px solid transparent;padding:2px;"| |style="border-bottom:1px solid transparent;padding:2px;"| |- |rowspan="2" style="border-top:1px solid transparent;"| sedert 2014 |rowspan="2" style="border-top:1px solid transparent;"| [[Asics]] |- |[[Cadbury]]<ref>{{en}} {{cite web |url=https://sydneynewstoday.com/rugby-australia-announces-cadbury-as-major-wallabies-sponsor/182299/ |title=Rugby Australia announces Cadbury as major Wallabies sponsor |publisher=Sydney News Today |author=Quinton Tahiri |date=13 Mei 2021 |accessdate=6 Julie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210706040214/https://sydneynewstoday.com/rugby-australia-announces-cadbury-as-major-wallabies-sponsor/182299/ |archive-date=6 Julie 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> |sedert 2014 |} == Tuisstadions == {{Location map+ |Australië |caption=Kaart van Australië se huidige tuistadions |places= {{Location map~ |Australië |label=[[ANZ-stadion|ANZ]] |position=top |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-33 |lat_min=-50 |lat_sec=-50 |lon_deg=151 |lon_min=3 |lon_sec=48 }} {{Location map~ |Australië |label=[[Perth Ovaal|nib]] |position=right |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-31 |lat_min=-57 |lat_sec=-4 |lon_deg=115 |lon_min=53 |lon_sec=20.5 }} {{Location map~ |Australië |label=[[Docklands-stadion|Docklands]] |position=bottom |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-37 |lat_min=-48 |lat_sec=-59 |lon_deg=144 |lon_min=56 |lon_sec=51 }} {{Location map~ |Australië |label=[[Suncorpstadion|Langpark]] |position=left |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-27 |lat_min=-27 |lat_sec=-53 |lon_deg=153 |lon_min=0 |lon_sec=34 }} {{Location map~ |Australië |label=[[Sydney Voetbalstadion|Allianz]] |position=left |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-33 |lat_min=-53 |lat_sec=-21 |lon_deg=151 |lon_min=13 |lon_sec=31 }} {{Location map~ |Australië |label=[[Melbourne Reghoekige Stadion|AAMI]] |position=left |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-37 |lat_min=-49 |lat_sec=-31 |lon_deg=144 |lon_min=59 |lon_sec=2 }} {{Location map~ |Australië |label=[[Perthstadion|Optus]] |position=top |mark=Red pog.svg |marksize=5 |lat_deg=-31 |lat_min=-56 |lat_sec=-45 |lon_deg=115 |lon_min=52 |lon_sec=12 }} }} Net soos ander vername rugbylande soos Argentinië, Frankryk, Nieu-Seeland en Suid-Afrika beskik Australië oor geen amptelike tuisstadion vir sy nasionale span nie. Die Wallabies speel hul toetse eerder op ’n verskeidenheid stadions dwarsoor Australië. Van die stadions sluit in [[ANZ-stadion]] in Sydney, [[Suncorpstadion|Langpark]] in Brisbane, [[Melbourne Reghoekige Stadion|AAMI-park]] en [[Docklands-stadion]] in Melbourne, asook [[Perthstadion|Optusstadion]] en [[Perth Ovaal|nib-stadion]] in Perth. Van die stadions wat voorheen tradisioneel vir Wallabies-wedstryde gebruik is, sluit in Sydney se Concord-ovaal, die [[Sydney-krieketveld]] en Sportgrond, asook [[Ballymorestadion|Ballymore]] en die Exhibition Ground in Brisbane. Die Sydney-krieketveld het in 1899 Australië se eerste toetswedstryd teen die Britse Leeus gehuisves. Met een uitsondering (in 1958 in Melbourne) het die Wallabies hul tuiswedstryde tot in 1998 slegs in Sydney of Brisbane gespeel. Die Wallabies speel hul meeste tuiswedstryde op die ANZ-stadion in Sydney (met ’n rekordskare van 109&nbsp;874 teen die All Blacks), op die Docklands-stadion in Melbourne, met ’n rekordskare (teen Engeland) van 54&nbsp;868, op die [[Suncorpstadion]] in Brisbane, met ’n rekordskare van 52&nbsp;498 of op die [[Subiaco Ovaal]] in Perth. Die rekordskare in die ANZ-stadion teen die All Blacks is die hoogste aantal toeskouers tydens enige rugbywedstryd. === Rugbywêreldbekerstadions === {{Hoofartikel|Rugbywêreldbeker 1987|Rugbywêreldbeker 2003|Rugbywêreldbeker 2027}} [[Lêer:World Cup Australia.jpg|duimnael|Die [[Sydneyhawebrug]] tydens die Rugbywêreldbeker 2003]] Die eerste Rugbywêreldbeker 1987 is saam deur Australië en Nieu-Seeland aangebied. Van die wedstryde was soos volg opgedeel: Groep 1 (wat die Wallabies ingesluit het) is in [[Brisbane]] en [[Sydney]] gespeel, een wedstryd van Groep 2 (dié tussen Ierland en Tonga) is ook in Brisbane se [[Ballymorestadion]] aangebied. Daarbenewens het Brisbane en Sydney een kwarteindstryd elk, asook onderskeidelik een halfeindstryd, aangebied. Al die ander wedstryde het in Nieu-Seeland plaasgevind. Australië het altesaam elf wedstryde gehuisves, terwyl die oorblywende 21 wedstryde in Nieu-Seeland gespeel is. Die Rugbywêreldbeker 2003 is dwarsdeur Australië aangebied, veral langs die ooskus, hoewel oorspronklik ook wedstryde in Nieu-Seeland beplan was. Die 48 wedstryde is in elf stadions gehuisves, met die [[Sydney Voetbalstadion|Telstra-stadion]] in Sydney wat die halfeindrondte, die klein finale om die derde plek en die eindstryd tussen die Wallabies en Engeland aangebied het. Van Australië se ander stadions tydens dié toernooi was: die ANZ-stadion in Sydney, Docklands-stadion in [[Melbourne]], [[Suncorpstadion|Langpark]] in Brisbane, [[Subiaco Ovaal]] in Perth, Adelaide Ovaal in Adelaide, Willows Sportkompleks in [[Townsville]], Canberrastadion in [[Canberra]], Central Coast-stadion in Gosford, Yorkpark in Launceston en Wollongong Showground in [[Wollongong]]. Australië sal die Rugbywêreldbeker 2027 aanbied.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/714742/rugby-world-cup-host-locations-confirmed-through-to-2033 |title=Rugby World Cup host locations confirmed through to 2033 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=12 Mei 2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> == Toetswedstryde == [[Lêer:Australia IRB World Rankings.png|duimnael|400px|Australië se plek op [[Wêreldrugby]] se ranglys vanaf 10 Oktober 2003 tot op hede]] Australië het 350 van sy 692 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 50,58%. Australië se statistieke in toetswedstryde teen alle lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen September 2026):<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=team;team=6;template=results;type=team;view=opposition |title=International Rugby Union Statistics – Australia |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> {| class="sortable wikitable" ! Teenstander ! Gespeel ! Gewen ! Verloor ! Gelykop ! % Gewen |- bgcolor="#d0ffd0" align="center" |- | {{ARGru}} || 45 || 31 || 10 || 4 || 68,89 |- | {{BILru}} || 26 || 7 || 19 || 0 || 26,92 |- | {{ENGru}} || 57 || 27 || 29 || 1 || 47,37 |- | {{FIJru}} || 24 || 20 || 3 || 1 || 83,33 |- | {{FRAru}} || 54 || 29 || 23 || 2 || 53,70 |- | {{GEOru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{IRLru}} || 40 || 22 || 17 || 1 || 55,00 |- | {{ITAru}} || 21 || 19 || 2 || 0 || 90,48 |- | {{JPNru}} || 9 || 9 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{CANru}} || 6 || 6 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{KORru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{NAMru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{NZLru}} || 181 || 45 || 128 || 8 || 24,86 |- | {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Nieu-Seeland Māori || 16 || 8 || 6 || 2 || 50,00 |- | [[Lêer:Flag of rugby Pacific Islanders.svg|24px|raam]] Pasifiese Eilanders || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{PORru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{ROMru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{RUSru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{SAMru}} || 6 || 5 || 1 || 0 || 83,33 |- | {{SCOru}} || 35 || 22 || 13 || 0 || 62,86 |- | {{ESPru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{RSAru}} || 97 || 41 || 53 || 3 || 42,27 |- | {{TGAru}} || 4 || 3 || 1 || 0 || 75,00 |- | {{URUru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{USAru}} || 8 || 8 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{WALru}} || 49 || 34 || 14 || 1 || 69,39 |- | align="left" |'''Algeheel''' || '''692''' || '''350''' || '''319''' || '''23''' || '''50,58''' |} Wedstryde teen verskeie saamgestelde spanne tydens oorsese toere van die amateurtydperk en die deur beide [[Nieu-Seeland Rugby]] en die [[Suid-Afrikaanse Rugbyunie]] nieerkende wedstryde teen die [[Waratahs (Superrugbyspan)|Waratahs]] (1920–1928) is nie in die lys nie, alhoewel [[Rugby Australia]] hulle as toetswedstryde erken. == Wedywering met ander nasionale spanne == [[Lêer:Australia nz first 1903.jpg|duimnael|Die eerste toetswedstryd tussen Australië en Nieu-Seeland op 15 Augustus 1903 in Sydney]] [[Lêer:England v australia 1909.jpg|duimnael|Die eerste toetswedstryd tussen Australië en Engeland op 9 Januarie 1909 in [[Blackheath, Londen|Blackheath]]]] Veral met die ander twee groot spanne van die Suidelike Halfrond, die Nieu-Seelandse All Blacks en die Suid-Afrikaanse Springbokke, handhaaf Australië ’n intensiewe wedywering. Die tradisionele sportiewe wedywering teen die buurland Nieu-Seeland geniet in Australië ’n besondere status. Sedert 1996 neem al drie spanne aan die jaarlikse Drienasies of die Rugbykamioenskap deel. Soos in ander sportsoorte (veral [[krieket]], [[rugby league]], [[netbal]] en op die [[Statebondspele]]) handhaaf Australië tradisioneel goeie wedywering met sy buurland Nieu-Seeland,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.foxsports.com.au/more-sports/mad-tuesday-11-things-you-never-wanted-to-know-about-the-trans-tasman-sporting-rivalry/news-story/ae6dd16e7f4cec90ec146c176f497ebf |title=Mad Tuesday: 11 things you never wanted to know about the Trans Tasman sporting rivalry |publisher=Fox Sports |author=Trevor Marshallsea |date=3 Mei 2016 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/blog/2015/oct/29/the-encounters-that-have-underpinned-trans-tasman-sporting-rivalry |title=The encounters that have underpinned trans-Tasman sporting rivalry |publisher=[[The Guardian]] |author=Russell Jackson |date=28 Oktober 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> waarna dikwels as “wedywering onder sibbes” (''sibling rivalry'') verwys word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketcountry.com/articles/australia-vs-new-zealand-an-intense-sibling-rivalry-where-nothing-else-matters-than-win-502235 |title=Australia vs New Zealand, an intense sibling rivalry where nothing else matters than 'win' |publisher=Cricket Country |author=Suvajit Mustafi |date=28 Maart 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/cricket/67529059/top-ten-nzaustralia-clashes |title=Top ten NZ/Australia clashes |publisher=Stuff |authors=Rosanna Price, Henry Cooke |date=27 Maart 2015 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die eerste toetswedstryd tussen albei spanne is tydens die Nieu-Seelandse besoek aan Australië in 1903 gespeel. Sedert 1932 ding albei spanne mee om die Bledisloebeker, een van die oudste trofeë in internasionale rugby. Van die 181 toetswedstryde tot dusver het Nieu-Seeland 128 gewen, Australië 45, met agt gelykopuitslae. Gedurende wêreldbekertoernooie het albei spanne tot dusver vier keer ontmoet (in 1991, 2003, 2011 en 2015), waarvan albei spanne twee wedstryde elk gewen het. Albei lande het al belangrike rugbytoernooie soos die [[Rugbywêreldbeker 1987]] saam aangebied. Die [[Rugbywêreldbeker 2003]] is oorspronklik ook aan albei rugbylande toegewys, maar ná ’n kontraktuele dispuut oor grondtekenregte tussen die [[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seelandse Rugbyunie]] en die IRR is Australië as alleenlike gasheer aangewys. Daarbenewens het hulle in die eindstryd van die Rugbywêreldbeker 2015 ontmoet, wat die All Blacks gewen het. Net soos die ander rugbylande van die Suidelike Halfrond handhaaf Australië ’n wedywering met die nasionale spanne van die Noordelike Halfrond. Net só het Australië tydens drie van sy vier eindstrydverskynings teen spanne van die Noordelike Halfrond te staan gekom (twee keer teen Engeland en een keer teen Frankryk, waarvan die Wallabies die eindstryd in 1991 teen Engeland en in 1999 teen Frankryk gewen het). ’n Bykomende aspek in hul wedywering met Engeland is die sedert die laat 19de eeu bestaande intensiewe, sportiewe wedywering tussen Australië en Engeland, wat ook in ander sportsoorte (veral [[krieket]] en op die Statebondspele) ’n besondere status geniet.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.newstatesman.com/politics/sport/2017/11/why-england-and-australia-love-hate-each-other |title=Why England and Australia love to hate each other |publisher=New Statesman |author=Simon Barnes |date=25 November 2017 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Van 1997 tot 2022 het Australië en Engeland meegeding om die Cookbeker (genoem na [[James Cook]]), asook in 2001 en 2013 teen die Britse en Ierse Leeus om die Tom Richards-beker; teen Frankryk is sedert 1989 die Trophée des Bicentenaires op die spel, teen Skotland sedert 1998 die Hopetounbeker, teen Ierland sedert 1999 die Lansdownebeker en teen Wallis sedert 2007 die James Bevan-trofee.<ref name="Part One">{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/84191.html |title=The Scrum.com trophy guide – Part One |publisher=ESPNscrum |date=29 Oktober 2008 |accessdate=13 Mei 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513190107/http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/84191.html |archive-date=13 Mei 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref name="Part Two">{{en}} {{cite web |url=http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/84879.html |title=The Scrum.com trophy guide – Part Two |publisher=ESPNscrum |date=5 November 2008 |accessdate=13 Mei 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230513190101/http://en.espn.co.uk/scrum/rugby/story/84879.html |archive-date=13 Mei 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die Cookbeker is in 2022 met die Ella-Mobbs-trofee (genoem na die Australiese rugbyspeler en [[Aborigines|Aborigine]] [[Mark Ella]], asook die Engelse rugbyspeler [[Edgar Mobbs]]) vervang.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/sport/rugby-union/doing-the-right-thing-ella-welcomes-cook-cup-name-change-20220616-p5aub8.html |title=‘Doing the right thing’: Ella welcomes Cook Cup name change |publisher=The Sydney Morning Herald |author=Iain Payten |date=17 Junie 2022 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Tom Richards-beker is in 2021 met die Lions Series-trofee vervang, wat aan die wenner van elke vierjaarlikse Leeus-reeks oorhandig word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lionsrugby.com/en/news/lions-and-springboks-to-play-for-new-tour-trophy-created-by-thomas-lyte |title=Lions and Springboks to play for new Tour trophy created by Thomas Lyte |publisher=[[Britse en Ierse Leeus]] |date=4 Mei 2021 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> == Rekords == === Wêreldbekerrekord === [[Lêer:Webb Ellis Cup.jpg|duimnael|upright|Australië het in 1991 en 1999 die [[Webb Ellis-beker]] omhoog gehou]] Australië het tot dusver aan elke [[rugbywêreldbeker]]toernooi deelgeneem en die [[Webb Ellis-beker]], waarom vierjaarliks meegeding word, twee keer omhoog gehou: tydens die tweede Rugbywêreldbeker 1991 en die vierde Rugbywêreldbeker 1999. Daarmee het die Wallabies die eerste span geword, wat die titel twee keer ingepalm het. Tydens die eerste Rugbywêreldbeker 1987, wat Australië saam met Nieu-Seeland aangebied het, is die Wallabies in die halfeindstryd deur Frankryk uitgeskakel en is in die daaropvolgende klein finale om die derde plek deur Wallis verslaan. Tydens die Rugbywêreldbeker 2003 tuis is die Wallabies in die eindstryd in ekstra tyd deur Engeland geklop. In 2011 is hulle deur die verdedigende kampioen en gasheer Nieu-Seeland in die halfeindstryd verslaan, maar het die klein finale om die derde plek teen Wallis gewen. In 2015 het hulle die eindstryd gehaal, maar Australië is deur Nieu-Seeland verslaan. Die Wallabies se tot dusver ergste toernooiverloop tydens rugbywêreldbekertoernooie is hul uitskakeling ná die groepfase tydens die 2023-toernooi. {| class="wikitable" ! Jaar !! Uitslag |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || Vierde plek |- style="background:#F7F6A8;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || '''Kampioen''' |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Kwarteindrondte |- style="background:#F7F6A8;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || '''Kampioen''' |- style="background:#DCE5E5;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Naaswenner |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Kwarteindrondte |- style="background:#FFDAB9;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || Derde plek |- style="background:#DCE5E5;" | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || Naaswenner |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Kwarteindrondte |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || ''gekwalifiseer as gasheer'' |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}} |} === Drienasies/Rugbykampioenskap === [[Lêer:Bledisloe Cup on display in Sydney 2014.jpg|duimnael|upright|Tydens die Rugbykampioenskap ding onder andere Australië en Nieu-Seeland om die [[Bledisloebeker]] mee]] Australië se enigste jaarlikse toernooi is die Rugbykampioenskap (voorheen die Drienasies), waar hulle teen drie ander lande van die Suidelike Halfrond speel: Nieu-Seeland en Suid-Afrika sedert 1996; Argentinië het in 2012 by dié toernooi aangesluit. Australië het die toernooi tot dusver vier keer gewen: in [[2000-Drienasiesreeks|2000]], [[2001-Drienasiesreeks|2001]], [[2011-Drienasiesreeks|2011]] en [[2015-Rugbykampioenskapreeks|2015]]. As deel van die Rugbykampioenskap ding die Wallabies ook met die Poemas om die [[Poematrofee]] (sedert 2000), met die All Blacks om die [[Bledisloebeker]] (sedert 1932) en met die Springbokke om die [[Mandela Uitdaagplaat]] (sedert 2000) mee.<ref name="Part Two" /> {{Drie-Nasiesrekord}} {{Die Rugbykampioenskap-rekord}} <small>Punte word soos volg toegeken: 4 punte vir ’n oorwinning, 2 punte vir ’n gelykopuitslag, 0 punte vir ’n nederlaag (saam met moontlike bonuspunte), 1 bonuspunt vir ten minste drie drieë meer as die teenstander, 1 bonuspunt vir ’n nederlaag met minder as sewe punte.</small> === Ander toetswedstryde === [[Lêer:Rugby1.jpg|duimnael|Die Trophée des Bicentenaires]] [[Lêer:Hopetoun Cup.jpg|duimnael|upright|Die Hopetounbeker]] Gedurende die amateurtydperk het die Wallabies maandelange oorsese toere onderneem, waartydens hulle teen ander nasionale spanne, plaaslike saamgestelde spanne en klubspanne gespeel het. Eweneens het oorsese spanne na Australië getoer. Die Wallabies het een keer ’n Grand Slam behaal, d.w.s. ’n oorwinning oor die vier Tuisnasies Engeland, Ierland, Skotland en Wallis tydens dieselfde toer (in 1984). Australië is ook die enigste span van die Suidelike Halfrond wat tydens dieselfde toer deur al die vier Tuisnasies verslaan is (in 1957/58); met ’n bykomende nederlaag teen Frankryk. Teen die jaar 2000 het die oorsese toere volgens die ou tradisie tot ’n einde gekom, aangesien die professionalisering van die rugbyspel te min tyd vir toere oorlaat (’n uitsondering is die [[Britse en Ierse Leeus]] se vierjaarlikse toere). Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die Noordelike Halfrond tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se [[midjaarrugbytoetsreeks]] vertrek Europese spanne na Australië en gedurende Novembermaand se [[eindjaarrugbytoetsreeks]] reis die Wallabies na Europa. Een van die mees tradisionele trofee in internasionale rugby is die Bledisloebeker. Australië en Nieu-Seeland ding sedert 1932 om dié beker mee, sedert 1996 tydens die Drienasiesreeks en sedert 2012 as deel van die Rugbykampioenskap. Tydens dié toernooi ding Australië sedert 2000 ook met Suid-Afrika mee om die [[Mandela Uitdaagplaat]]. Sedert 1989 ding die Wallabies met Frankryk mee om die Trophée des Bicentenaires, van 1997 tot 2022 met Engeland om die Cookbeker, sedert 1998 met Skotland om die Hopetounbeker, sedert 1999 met Ierland om die Lansdownebeker, in 2001 en 2013 met die Britse en Ierse Leeus om die Tom Richards-beker, sedert 2007 met Wallis om die James Bevan-trofee<ref name="Part One" /><ref name="Part Two" /> en sedert 2025 met Fidji om die Vuvale Bowl.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://pmn.co.nz/read/sports/why-flyings-fijians-are-priority-for-wallabies-not-lions |title=Why Wallabies are prioritising Flying Fijians over the Lions |publisher=Pacific Media Network |author=Christine Rovoi |date=4 Julie 2025 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> Die Cookbeker is in 2022 met die Ella-Mobbs-trofee vervang en die Tom Richards-beker in 2021 met die Lions Series-trofee. === Olimpiese Spele === Australië het een keer aan Olimpiese rugbytoernooie deelgeneem en is dié keer as Olimpiese kampioen gekroon. * [[Olimpiese Somerspele 1908]]: '''Olimpiese kampioen''' == Spelers == === Huidige span === Die volgende spelers het die Wallabiesspan gevorm tydens die [[2025-Rugbykampioenskapreeks]]:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugby.com.au/news/wallabies-squad-springboks-tests-rugby-championship-edmed-salakaia-loto-202587 |title=Edmed, Salakaia-Loto named in Wallabies squad for Springboks Tests |publisher=[[Rugby Australia]] |author=Nathan Williamson |date=7 Augustus 2025 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> {| | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Agterspelers ''(backs)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Ryan Lonergan]] || [[Skrumskakel]] || [[Brumbies (Superrugbyspan)|Brumbies]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Tate McDermott]] || Skrumskakel || [[Reds (Superrugbyspan)|Reds]] || style="text-align:center" | 45 |- | [[Nic White]] || Skrumskakel || [[Western Force (Superrugbyspan)|Western Force]] || style="text-align:center" | 73 |- | [[Ben Donaldson]] || [[Losskakel]] || [[Western Force (Superrugbyspan)|Western Force]] || style="text-align:center" | 19 |- | [[Tane Edmed]] || Losskakel || [[Waratahs (Superrugbyspan)|Waratahs]] || style="text-align:center" | {{0}}1 |- | [[James O’Connor]] || Losskakel || [[Crusaders (Superrugbyspan)|Crusaders]] || style="text-align:center" | 64 |- | [[Josh Flook]] || [[Senter]] || [[Reds (Superrugbyspan)|Reds]] || style="text-align:center" | {{0}}4 |- | [[Len Ikitau]] || Senter || [[Brumbies (Superrugbyspan)|Brumbies]] || style="text-align:center" | 43 |- | [[Hunter Paisami]] || Senter || [[Reds (Superrugbyspan)|Reds]] || style="text-align:center" | 31 |- | [[Joseph Suaʻaliʻi]] || Senter || [[Waratahs (Superrugbyspan)|Waratahs]] || style="text-align:center" | {{0}}8 |- | [[Max Jorgensen]] || [[Vleuel]] || [[Waratahs (Superrugbyspan)|Waratahs]] || style="text-align:center" | 11 |- | [[Andrew Kellaway]] || Vleuel || [[Waratahs (Superrugbyspan)|Waratahs]] || style="text-align:center" | 41 |- | [[Dylan Pietsch]] || Vleuel || [[Waratahs (Superrugbyspan)|Waratahs]] || style="text-align:center" | {{0}}6 |- | [[Corey Toole]] || Vleuel || [[Brumbies (Superrugbyspan)|Brumbies]] || style="text-align:center" | {{0}}0 |- | [[Tom Wright]] || [[Heelagter]] || [[Brumbies (Superrugbyspan)|Brumbies]] || style="text-align:center" | 41 |} | | valign="top" | {| class="wikitable" |+ Voorspelers ''(forwards)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub !! Toetswedstryde |- | [[Josh Nasser]] || [[Haker]] || [[Reds (Superrugbyspan)|Reds]] || style="text-align:center" | {{0|00}}6 |- | [[Brandon Paenga-Amosa]] || Haker || [[Western Force (Superrugbyspan)|Western Force]] || style="text-align:center" | {{0}}21 |- | [[Billy Pollard]] || Haker || [[Brumbies (Superrugbyspan)|Brumbies]] || style="text-align:center" | {{0}}10 |- | [[Angus Bell]] || [[Stut]] || [[Waratahs (Superrugbyspan)|Waratahs]] || style="text-align:center" | {{0}}39 |- | [[Zane Nonggorr]] || Stut || [[Reds (Superrugbyspan)|Reds]] || style="text-align:center" | {{0}}12 |- | [[Tom Robertson]] || Stut || [[Western Force (Superrugbyspan)|Western Force]] || style="text-align:center" | {{0}}33 |- | [[Aidan Ross]] || Stut || [[Reds (Superrugbyspan)|Reds]] || style="text-align:center" | {{0|00}}0 |- | [[James Slipper]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || Stut || [[Brumbies (Superrugbyspan)|Brumbies]] || style="text-align:center" | 147 |- | [[Taniela Tupou]] || Stut || [[Waratahs (Superrugbyspan)|Waratahs]] || style="text-align:center" | {{0}}59 |- | [[Nick Frost (rugbyspeler)|Nick Frost]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[Brumbies (Superrugbyspan)|Brumbies]] || style="text-align:center" | {{0}}29 |- | [[Lukhan Salakaia-Loto]] || Slot || [[Reds (Superrugbyspan)|Reds]] || style="text-align:center" | {{0}}41 |- | [[Will Skelton]] || Slot || [[Stade Rochelais|La Rochelle]] || style="text-align:center" | {{0}}33 |- | [[Jeremy Williams]] || Slot || [[Western Force (Superrugbyspan)|Western Force]] || style="text-align:center" | {{0}}14 |- | [[Nick Champion de Crespigny]] || [[Losvoorspeler]] || [[Western Force (Superrugbyspan)|Western Force]] || style="text-align:center" | {{0|00}}1 |- | [[Langi Gleeson]] || Losvoorspeler || [[Waratahs (Superrugbyspan)|Waratahs]] || style="text-align:center" | {{0}}17 |- | [[Tom Hooper]] || Losvoorspeler || [[Brumbies (Superrugbyspan)|Brumbies]] || style="text-align:center" | {{0}}13 |- | [[Fraser McReight]] || Losvoorspeler || [[Reds (Superrugbyspan)|Reds]] || style="text-align:center" | {{0}}29 |- | [[Carlo Tizzano]] || Losvoorspeler || [[Western Force (Superrugbyspan)|Western Force]] || style="text-align:center" | {{0|00}}8 |- | [[Rob Valetini]] || Losvoorspeler || [[Brumbies (Superrugbyspan)|Brumbies]] || style="text-align:center" | {{0}}53 |- | [[Harry Wilson]] || Losvoorspeler || [[Reds (Superrugbyspan)|Reds]] || style="text-align:center" | {{0}}26 |} |} === Bekende spelers === [[Lêer:Dan Carroll 1908.jpg|duimnael|upright|Dan Carroll (1908)]] [[Lêer:Tom Richards 1908.jpg|duimnael|upright|Tom Richards (1908)]] 16 voormalige Australiese spelers is vir hul uitstekende prestasies in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/halloffame/inductees |title=Inductees |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> {| class="wikitable" ! Speler !! Posisie !! Inskrywing |- | [[John Eales]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || 2007 |- | [[Nick Farr-Jones]] || [[Skrumskakel]] || 2011 |- | [[Nicholas Shehadie]] || [[Stut]], [[Slot (rugby)|Slot]] || 2011 |- | [[David Campese]] || [[Vleuel]], [[Heelagter]] || 2013 |- | [[Ken Catchpole]] || [[Skrumskakel]] || 2013 |- | [[Mark Ella]] || [[Losskakel]] || 2013 |- | [[George Gregan]] || [[Skrumskakel]] || 2013 |- | [[Tom Lawton]] || [[Losskakel]] || 2013 |- | [[John Thornett]] || [[Stut]], [[Slot (rugby)|Slot]], [[Vleuel]] || 2013 |- | [[Michael Lynagh]] || [[Losskakel]] || 2014 |- | [[Tim Horan]] || [[Losskakel]], [[Senter]] || 2015 |- | [[Tom Richards]] || Voorspeler || 2015 |- | [[Dan Carroll]] || [[Senter]], [[Losskakel]]<br />[[Vleuel]], [[Skrumskakel]] || 2016 |- | [[Stephen Larkham]] || [[Losskakel]], [[Heelagter]] || 2018 |- | [[George Smith]] || [[Vleuel]] || 2023 |- | [[Matt Burke]] || [[Heelagter]] || 2025 |} Daarbenewens is die twee wêreldkampioenafrigters [[Bob Dwyer]] en [[Rod Macqueen]], asook die skeidsregter en kommentator [[Roger Vanderfield]] ingeskryf. Vyf spelers is tweeledige wêreldkampioene: [[Dan Crowley]], [[John Eales]], [[Tim Horan]], [[Phil Kearns]] en [[Jason Little]] (almal in 1991 en in 1999). === Spelerstatistieke === [[Lêer:George Smith Stade francais 2012-03-03 (cropped).jpg|duimnael|upright|George Smith (2012)]] [[Lêer:George Gregan.jpg|duimnael|upright|George Gregan (2013)]] [[Lêer:David Campese 2020.jpg|duimnael|upright|David Campese (2020)]] Vervolgens die belangrikste statistieke van Australië se spelers. Die spelers wat met <nowiki>*</nowiki> gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter. <small>(Korrek teen Oktober 2025)</small> {| | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=6;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[James Slipper]] * || 2010–2025 || 151 |- | {{0}}2 || [[George Gregan]] || 1994–2007 || 139 |- | {{0}}3 || [[Stephen Moore (rugbyspeler)|Stephen Moore]] || 2005–2017 || 129 |- | {{0}}4 || [[Michael Hooper]] || 2012–2023 || 125 |- | {{0}}5 || [[Adam Ashley-Cooper]] || 2005–2019 || 121 |- | {{0}}6 || [[Nathan Sharpe]] || 2002–2012 || 116 |- | {{0}}7 || [[George Smith]] || 2000–2013 || 111 |- | {{0}}8 || [[Will Genia]] || 2009–2019 || 110 |- | {{0}}9 || [[Sekope Kepu]] || 2008–2019 || 110 |- | 10 || [[Rob Simmons]] || 2010–2020 || 106 |} | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde as kaptein<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?captain=1;class=1;filter=advanced;orderby=matches;team=6;template=results;type=player |title=Total matches played as captain (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[Michael Hooper]] || 2014–2023 || 69 |- | {{0}}2 || [[George Gregan]] || 2001–2007 || 59 |- | {{0}}3 || [[John Eales]] || 1996–2001 || 55 |- | {{0}}4 || [[Nick Farr-Jones]] || 1988–1992 || 36 |- | {{0}}5 || [[Stirling Mortlock]] || 2006–2009 || 29 |- | {{0}}6 || [[Stephen Moore]] || 2014–2017 || 26 |- | {{0}}7 || [[Rocky Elsom]] || 2009–2011 || 24 |- | {{0}}8 || [[Andrew Slack]] || 1984–1987 || 19 |- | {{0}}9 || [[Greg Davis]] || 1969–1972 || 16 |- | 10 || [[James Horwill]] || 2011–2013 || 16 |} |- | {| class="wikitable" |+ Meeste punte aangeteken<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=6;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Punte |- | {{0}}1 || [[Michael Lynagh]] || 1984–1995 || 911 |- | {{0}}2 || [[Matt Burke]] || 1993–2004 || 878 |- | {{0}}3 || [[Matt Giteau]] || 2002–2016 || 698 |- | {{0}}4 || [[Bernard Foley]] || 2013–2023 || 674 |- | {{0}}5 || [[Stirling Mortlock]] || 2000–2009 || 489 |- | {{0}}6 || [[David Campese]] || 1982–1996 || 315 |- | {{0}}7 || [[James O’Connor]] || 2008–2023 || 279 |- | {{0}}8 || [[Paul McLean]] || 1982–1996 || 260 |- | {{0}}9 || [[Joe Roff]] || 1995–2004 || 244 |- | 10 || [[Quade Cooper]] || 2008–2024 || 216 |} | {| class="wikitable" |+ Meeste drieë gedruk<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=6;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Drieë |- | {{0}}1 || [[David Campese]] || 1982–1996 || 64 |- | {{0}}2 || [[Chris Latham]] || 1998–2007 || 40 |- | {{0}}3 || [[Adam Ashley-Cooper]] || 2005–2019 || 39 |- | {{0}}4 || [[Israel Folau]] || 2013–2018 || 37 |- | {{0}}5 || [[Drew Mitchell]] || 2005–2016 || 34 |- | {{0}}6 || [[Matt Giteau]] || 2002–2016 || 30 |- | {{0}}7 || [[Tim Horan]] || 1989–2000 || 30 |- | {{0}}8 || [[Joe Roff]] || 1995–2004 || 30 |- | {{0}}9 || [[Lote Tuqiri]] || 2003–2008 || 30 |- | 10 || [[Matt Burke]] || 1993–2004 || 29 |} |} == Afrigters == [[Lêer:Eddie Jones Rugby.jpg|duimnael|upright|Eddie Jones (2009)]] [[Lêer:Michael Cheika June 2017.jpg|duimnael|upright|Michael Cheika (2017)]] Voor 1982 het Australië geen afrigters op ’n langer basis benoem nie. Die ARU het bestuurders opdrag gegee om oorsese toere te reël, en die adjunkbestuurder het tydens hierdie toere dikwels as afrigter gedien. Soms het die kaptein die pos van afrigter beklee, veral tydens tuiswedstryde, aangesien volgens die IRR se destydse reëls tuisspanne eers drie dae voor die toetswedstryd genomineer kon word.<ref>{{en}} {{cite web |author=Sheek |title=Wallabies coaches since 1962: Part I |url=http://www.theroar.com.au/2011/08/10/a-look-at-wallabies-coaches-since-1962-part-1/ |publisher=The Roar |date=10 Augustus 2011 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |author=Sheek |url=http://www.theroar.com.au/2011/08/11/wallabies-coaches-since-1962-part-ii |title=Wallabies coaches since 1962: Part II |publisher=The Roar |date=10 Augustus 2011 |accessdate=6 Oktober 2025}}</ref> {| class="wikitable sortable" ! Naam !! Tydperk !! colspan="2" | % Gewen |- | rowspan="2" | Bob Dwyer || 1982–1983 || 41,67 || rowspan="2" | 63,01 |- | 1988–1995 || 67,21 |- | Alan Jones || 1984–1987 || colspan="2" align=center | 70,00 |- | Greg Smith || 1996–1997 || colspan="2" align=center | 63,16 |- | Rod Macqueen || 1997–2001 || colspan="2" align=center | 79,07 |- | [[Eddie Jones]] || 2001–2005 || colspan="2" align=center | 57,89 |- | John Connolly || 2006–2007 || colspan="2" align=center | 64,00 |- | Robbie Deans || 2008–2013 || colspan="2" align=center | 58,67 |- | Ewen McKenzie || 2013–2014 || colspan="2" align=center | 50,00 |- | Michael Cheika || 2014–2019 || colspan="2" align=center | 50,00 |- | Dave Rennie || 2020–2023 || colspan="2" align=center | 36,40 |- | Eddie Jones || 2023 || colspan="2" align=center | 22,22 |- | Joe Schmidt || 2024–2026 || colspan="2" align=center | 38,70 |- | Les Kiss || sedert 2026 || colspan="2" align=center | 50,00 |} == Toekennings == In 2001 het die Internasionale Rugbyraad, sedert 2014 Wêreldrugby, Australië as “span van die jaar” benoem. == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} * [[Australiese nasionale krieketspan]] * [[Wallaroos]] * [[Australiese nasionale sokkerspan]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{en}} {{cite book |author=Sean Fagan |year=2005 |title=''The Rugby Rebellion'' – The Divide of League and Union in Australasia |publisher=RL1908 |isbn=1-903659-25-6}} * {{en}} {{cite book |author=Thomas Hickie |year=1993 |title=They Ran With the Ball – How Rugby Football Began in Australia |publisher=Longman Cheshire |isbn=0-582-91062-5}} * {{en}} {{cite book |author=Bob Howitt |year=2005 |title=SANZAR Saga – Ten Years of Super 12 and Tri-Nations Rugby |publisher=Harper Collins Publishers |isbn=1-86950-566-2}} * {{en}} {{cite book |authors=John Reason, James Carwyn |title=The World of Rugby – A History of Rugby Union Football |url=https://archive.org/details/worldofrugbyhist0000reas |publisher=[[BBC]] |year=1979 |isbn=0-563-16280-5}} * {{en}} {{cite book |author=Peter Horton |title=Rugby Union Football in the Land of the Wallabies, 1874–1949: same game, different ethos – The International Journal of the History of Sport |edition=26 |series=11 |publisher=Routledge |location=Abingdon |date=15 September 2009 |pages=1611–1629 |issn=1743-9035 |doi=10.1080/09523360903169925 |url=https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/09523360903169925}} {{dooie skakel}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Australia national rugby union team|Wallabies}} * {{en}} [https://australia.rugby/ Amptelike webwerf van Rugby Australia] * {{en}} [https://wallabies.rugby/about/about-us/our-history/wallaby-honours-and-milestones Rugby Australia se Wallabies Heldesaal] * {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/oceania/australia Australië by Wêreldrugby] * {{en}} [https://www.planetrugby.com/team/australia/ Australië op Planet Rugby] {{Nasionale rugbyspanne}} {{Die Rugbykampioenskap}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Australiese rugbyspanne]] [[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Oseanië]] 2btp4lltpvordn0sijvl6duqm3jovko 0 27187 2965883 2963787 2026-09-09T09:28:04Z Oesjaar 7467 /* Organisering van die KDE-projek */ Spelfout 2965883 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Sagteware |naam = KDE |logo = KDE logo (2).svg|50px |skermkiekie = KDE Plasma 5.png |onderskrif = KDE Plasma 5.16 |ontwikkelaar = KDE-ontwikkelaars |laaste_weergawe = 5.16 |laaste_vrystellingsdatum =[[06 Oktober]] [[2019]] |laaste_betaweergawe = |laaste_betavrystellingsdatum = |bedryfstelsel = [[Kruisplatform]] |kategorie = [[werkskermomgewing]] |lisensie = [[GNU General Public License|GPL]] en ander |webtuiste = http://www.kde.org/ }} '''KDE''' (''K Desktop Environment'') ({{IPA|ˌkeɪˌdiːˈiː}}) is 'n [[vrye-sagteware]] projek wat poog om 'n kragtige sisteem vir 'n maklik bruikbare [[werkskermomgewing]] te wees. Die doel van die projek is om basiese werkskermfunksies en toepassingsprogrammatuur vir die gewone gebruiker te skep, asook om die nodige nutsgoed en dokumentasie aan programmeerders te verskaf sodat hulle hul eie toepassingsprogrammatuur vir die omgewing kan ontwikkel. In hierdie opsig dien die KDE-projek as 'n oorkoepelende organiseringsnetwerk vir verskeie selfstandige toepassingsprojekte soos bv. [[Amarok]], [[K3b]], [[KOffice]] en vele meer... == Geskiedenis == KDE is in 1996 begin deur Matthias Ettrich, terwyl hy studeer het aan die Eberhard Karls Universiteit van Tübingen. Op daardie stadium was daar sekere aspekte van die [[Unix|UNIX]] werkskerm wat hom struwelinge besorg het. Een van sy grootste kwellings was dat geen van die werkskermprogrammatuur eenvormig gelyk of opgetree het nie. Hy het toe voorgestel dat daar 'n volledige [[werkskermomgewing]] geskep word wat bestaan uit elemente wat die gebruiker kon aanvaar sou deurgaans dieselfde lyk en optree. Hy wou ook hierdie omgewing so gebruikersvriendelik as moontlik maak. Hierdie voorstel het baie belangstelling op die internet gelok, en so was die KDE-projek toe gebore. Matthias het besluit om die [[QT]]-gereedskapbundel te gebruik vir die KDE-projek. Ander programmeerders het vinnig begin om KDE/Qt toepassingsprogrammatuur te skryf en teen vroeg [[1997]] het groot en komplekse sagteware vir die omgewing begin verskyn. Op daardie stadium is Qt nie onder [[vrye-sagteware]]-lisensie vrygestel nie, en daar was dus lede van die [[GNU]]-projek wat bekommerd begin raak het oor die gebruik van 'n geslote gereedskapbundel om 'n vrye-sagtware werkskerm te bou. Die [[GNOME]]-projek het dus ontstaan, met die oogmerk om 'n nuwe werkskermomgewing te bou sonder Qt en wat heeltemal bo-op vrye-sagteware ontwikkel is. Die Qt-gereedskapbundel is in [[November]] [[1998]] gelisensiëer onder die vrye/oopbron [[QPL]] (''Q Public License''). Gedurende hierdie selfde jaar het die ''KDE Vrye Qt-stigting'' ontstaan, wat sou waarborg dat Qt sou val onder 'n variant van die uiters liberale BSD-lisensie indien Trolltech sou ophou bestaan of geen vrye/oopbron weergawe van Qt in 12 maande vrygestel is nie. Daar was egter nou steeds debat oor versoenbaarheid met die GNU General Public License (GPL). In September 2000 het Trolltech die Unix-weergawe van Qt vrygestel onder die GPL, sowel as die QPL. Dit het die bekommernisse van die Vrye-sagteware Stigting finaal uit die weg geruim. Die Qt 4.0 vrystelling (en latere vrystellings) is beskikbaar gemaak as vrye sagteware vir Unix, Windows en Mac, wat aantoon dat toekomstige KDE-weergawes moontlik inheemse vrystellings op hierdie platforms kan hê. Beide KDE en GNOME neem nou deel aan freedesktop.org, 'n poging om die Unix-werkskerm te standardiseer, hoewel daar nog heelwat kompetisie tussen die twee projekte bestaan. === Naam === Die naam ''KDE'' is oorspronklik bedoel as 'n woordspeling op die bestaande [[Common Desktop Environment]] wat beskikbaar was vir Unix-sisteme. CDE was 'n [[X11]]-gebaseerde gebruikeromgewing wat gesamentlik deur [[HP]], [[IBM]] en [[Sun]] ontwikkel is. Dit het 'n koppelvlak en produktiwiteitsnutsgoed gehad wat gebaseer was op die [[Motif]]-gebruikerskoppelvlakenjin en was veronderstel om 'n maklik-bruikbare en intuïtiewe werkskermomgewing te voorsien. Die ''K'' was bedoel om te staan vir ''Kool'', maar daar is spoedig besluit dat dit liewer niks in besonder moet beteken nie. === Kenteken === <!-- mascot --> [[Lêer:KDE Mascot Konqi by Tyson Tan.png|alt=|duimnael|250x250px|[[Konqi]], kenteken van die KDE-projek]] Die KDE-projek se kenteken is 'n groen draak genaamd Konqi. Konqi kan in verskeie toepassings gevind word, en ook wanneer die gebruik sy sessie afsluit of die "Oor KDE"-skerm raadpleeg. == Organisering van die KDE-projek == KDE is, soos baie ander vrye-/oopbronsagtewareprojekte, hoofsaaklik 'n vrywilligerspoging, hoewel verskeie maatskappye, soos bv. [[Novel]] (in die vorm van hul [[SuSE]] [[Linux]]-verspreiding), Trolltech en [[Mandriva Linux|Mandriva]], voltydse werknemers het wat aan die projek bydra. Omdat groot hoeveelhede mense op verskeie maniere (bv. bronkode, vertalings en grafika) tot KDE bydra, is die organisering van die projek ingewikkeld. Die KDE-ontwikkelaars maak veral van e-pos-besprekingslyste gebruik om onderlangs probleme te bespreek. Hoewel ontwikkelaars en gebruikers deesdae reg oor die wêreld gevind kan word, behou die projek 'n sterk basis in [[Duitsland]]. Die webbedieners is geleë by die [[Tübingen]] en [[Kaiserslautern]] universiteite, 'n Duitse nie-winsjaende organisasie (KDE e.v.) besit die '''KDE'''-[[handelsmerk]], en KDE-konferensies vind dikwels plaas in Duitsland. == Argitektuur == KDE is ontwikkel met [[Trolltech]] se [[QT]]-gereedskapbundel wat op die meeste [[Unix]]-verwante (bv. [[Linux]] en [[Mac OS X]]) en [[Microsoft]] [[Windows]] werk. Alle KDE 3-vrystellings is gebou op Qt 3, wat slegs vir [[Linux]] en Unix-verwante bedryfstelsels onder die [[GPL]] beskikbaargestel is. As gevolg hiervan is KDE 3 slegs op Windows beskikbaar deur van 'n [[X bediener]] gebruik te maak. KDE 4 gaan gebaseer wees op Qt 4 - wat onder die GPL vir Windows en Mac OS X beskikbaargestel is. KDE 4-toepassingsprogrammatuur sal dus inheems op hierdie bedryfstelsels kan hardloop. === Basistegnologieë wat in KDE 3 gebruik is === * [[aRts]] - klankbediener * [[DCOP]] - sisteem vir interproseskommunikasie * [[KDELibs]] * [[KHTML]] - [[HTML]]-enjin * [[KIO]] - uitbreibare netwerk-agnostiese lêertoegang * [[Kiosk (KDE)|Kiosk]] - laat toe dat sekere KDE-omgewingsfunksies afgeskakel kan word om vir 'n meer gekontroleerde omgewing te sorg * [[KPart]]s - liggewig intydse grafiese komponentraamwerk * [[KWin]] - vensterbestuurder * [[XMLGUI]] - laat toe om [[gebruikerskoppelvlak]]-elemente met behulp van [[XML]]-lêers te omskryf == Vername KDE sagteware == Toepassingsprogrammatuur vir KDE sluit in: * [[Amarok]] - Musiekspeler * [[Akregator]] - [[RSS-leser]] * [[K3b]] - [[CD]]- en [[DVD]]-skeppingssagteware * [[Kate]] - Teks wysiging * [[KDevelop]] - [[Geïntegreerde ontwikkelingsomgewing]] * [[KMail]] - [[E-pos-kliënt]] * [[Konsole]] - Terminaal * [[Kontact]] - [[E-pos-kliënt]], [[RSS-leser]], [[Persoonlike inligtingsbestuurder]] * [[Kopete]] - [[Kitsboodskap-kliënt]] * [[Konqueror]] - [[Lêerbestuurder]] and [[webblaaier|web deurblaaier]] * [[KWord]] - [[Woordverwerker]] * [[KWrite]] - Liggewig tekswysiging == Tydlyn == {| class="wikitable" !Datum !! Vrystelling |- | '''[[14 Oktober]] [[1996]]''' | Projek aangekondig deur [[Matthias Ettrich]] |- | '''[[12 Julie]] [[1998]]''' | KDE 1.0 vrysgestel<ref>[http://www.kde.org/announcements/announce-1.0.php KDE persaankondiging] vir weergawe 1.0</ref> |- | '''[[6 Februarie]] [[1999]]''' | KDE 1.1 vrygestel<ref>[http://www.kde.org/history/news/news_1999_02.php KDE nuusargief vir Februarie 1999] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081222212229/http://www.kde.org/history/news/news_1999_02.php |date=22 Desember 2008 }} wat verwys na die vrystelling van weergawe 1.1</ref> |- | '''[[3 Mei]] [[1999]]''' | KDE 1.1.1 vrygestel<ref>[http://www.kde.org/announcements/announce-BW-1.1.1.php KDE persaankondiging] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060809030558/http://www.kde.org/announcements/announce-BW-1.1.1.php |date= 9 Augustus 2006 }} vir weergawe 1.1.1</ref> |- | '''[[13 September]] [[1999]]''' | KDE 1.1.2 vrygestel<ref>[http://www.kde.org/announcements/announce-1.1.2.php KDE persaankondiging] vir weergawe 1.1.2</ref> (KDE 1.2 is beplan, maar nooit vrygestel nie <ref>[http://lists.kde.org/?l=kde-devel&m=92779241018304&w=2 Voorbereidings vir KDE 1.1.2]</ref><ref>[http://lists.kde.org/?l=kde-devel&m=93379748212395&w=2 Stephan Kulow oor 1.1.2 vs. 1.2]</ref><ref>[http://www.kde.org/announcements/ KDE aankondigings]</ref>) |- | '''[[15 Desember]] [[1999]]''' | [http://www.kde.org/announcements/announce-1.89.php KDE 1.89], ook bekend as Krash (onstabiele ontwikkelaarsvrystelling) |- | '''[[23 Oktober]] [[2000]]''' | KDE 2.0 vrygestel |- | '''[[26 Februarie]] [[2001]]''' | KDE 2.1 vrygestel |- | '''[[15 Augustus]] [[2001]]''' | KDE 2.2 vrygestel |- | '''[[3 April]] [[2002]]''' | KDE 3.0 vrygestel |- | '''[[28 Januarie]] [[2003]]''' | KDE 3.1 vrygestel |- | '''[[3 Februarie]] [[2004]]''' | KDE 3.2 vrygestel |- | '''[[19 Augustus]] [[2004]]''' | KDE 3.3 vrygestel |- | '''[[16 Maart]] [[2005]]''' | KDE 3.4 vrygestel |- | '''[[29 November]] [[2005]]''' | KDE 3.5 vrygestel |- | '''[[31 Januarie]] [[2006]]''' | KDE 3.5.1 vrygestel |- | '''[[28 Maart]] [[2006]]''' | KDE 3.5.2 vrygestel |- | '''[[31 Mei]] [[2006]]''' | KDE 3.5.3 vrygestel |- | '''[[2 Augustus]] [[2006]]''' | KDE 3.5.4 vrygestel |- | '''[[11 Oktober]] [[2006]]''' | KDE 3.5.5 vrygestel |- | '''[[24 Januarie]] [[2007]]''' | KDE 3.5.6 vrygestel |- | '''[[22 Mei]] [[2007]]''' | KDE 3.5.7 vrygestel |- | '''[[16 Oktober]] [[2007]]''' | KDE 3.5.8 vrygestel<ref>[http://kde.org/announcements/announce-3.5.8.php Vrystellingsaankondiging] vir weergawe 3.5.8</ref> |- | '''[[11 Desember]] [[2007]]''' | Verwagde vrystellingsdatum van KDE 4.0 |- | '''[[11 Januarie]] [[2008]]''' | KDE 4.0.0 vrygestel |- |} == Sien ook == * [[Kubuntu]] == Verwysings == {{reflist|2}} [[Kategorie:Sagteware]] jrietzbcqnb3qssj7pz4njxb3ub9gqq 0 27477 2965889 2867096 2026-09-09T09:31:10Z Oesjaar 7467 /* 1970 */ Verbeter 2965889 wikitext text/x-wiki {{geen bronnelys}} {{Inligtingskas Musikale kunstenaar | naam = Francis Cabrel | beeld = Francis Cabrel, 2009 (cropped).jpg | beeldgrootte = | dwarsformaat = | beeldbeskrywing = | beeldonderskrif = | agtergrondkleur = solo | geboortenaam = | alias = | geboortedatum = {{GDEO|1953|11|23}} | geboorteplek = [[Agen]], [[Frankryk]] | oorsprong = | sterfdatum = | sterfplek = | genre = [[Volksmusiek]]<br />[[Blues]]<br />[[Country]]<br />[[Popmusiek]] | beroep = [[Sanger]]<br />[[Instrumentalis]]<br />[[Komponis]] | instrument = [[Kitaar]] | jare_aktief = [[1974]] - hede | etiket = | assosiasies = | webwerf = [http://www.franciscabrel.com franciscabrel.com] | huidige_lede = | gewese_lede = }} '''Francis Cabrel''' is 'n [[Frans]]e sanger. Hy is ook 'n liedjieskrywer en speel boonop kitaar. Hy is gebore in [[Agen]] in [[Frankryk]] op [[23 November]] [[1953]]. Met sterk invloede van [[Bob Dylan]] het hy al verskeie albums vrygestel meestal onder die afdeling van volksmusiek maar het ook al ''blues'' en ''country'' style gebruik. Baie van sy liedjies soos ''L'encre de tes yeux'' (Die ink van jou oë) en ''Petite Marie'' (Kleine Marie) het blywende gunstelinge geword in Franse musiek. Ander, soos ''C'était l'hiver'' (Dit was winter) wat handel oor die selfmoord van 'n jong meisie, is al uitgevoer deur verskeie kunstenaars soos die Kanadese [[Isabelle Boulay]]. Tans is hy woonagtig in [[Astaffort]] wat na aan [[Agen]] geleë is. Hy is getroud en het twee dogters, Manon en Aurélie. Hy en sy vrou het ook 'n Vietnamese dogtertjie aangeneem in 2005. == Biografie == Cabrel is gebore aan 'n beskeie familie. Sy pa het in 'n winkel wat koekies maak gewerk en was 'n kranige [[trekklavier]] aanhanger danksy sy vrou, wat 'n baie mooi stem gehad het. Sy ma het as kassier in 'n kafeteria gewerk. Hy het 'n sister, Martine, en 'n jonger broer, Philippe. Prospero Cabrel, sy oupa aan sy pa se kant, het in 1920 na [[Gascogne]] geïmmigreer vanaf [[Fruili]] in [[Italië]] met sy vrou en ses kinders. Cabrel se ma, Denise Nin, is gebore in Gascogne aan 'n Italiaanse familie wat ook uit Fruili afkomstig is. Die familie se oorspronlike naam, Cabrelli, is laat vaar in die 1700's. === 1967 === As 'n skaam tiener van dertien jaar het hy Bob Dylan se "Like a Rolling Stone" vir die eerste keer oor die radio gehoor. Dit was 'n draaipunt in sy lewe en 'n bepalende faktor in sy loopbaan. Danksy 'n kitaar wat hy een [[Kersfees]] as present ontvang het van sy oom Freddy, het hy 'n teenmiddel gehad vir sy skugterheid. Hy het in latere jare gesê dat die kitaar hom meer interessant laat voorkom het vir ander mense. Teen die ouderdom van 16 het hy begin om die liedjies van [[Neill Young]], [[Leonard Cohen]] en Dylan te sing. Hy het ook [[Engels]] geleer deur die lirieke te vertaal. Hy het gedurende die somermaande by dieselfde bakkery gewerk as sy pa. === 1970 === Op sewentienjarige ouderdom het hy verskeie [[folk rock]] musiekgroepe op die been probeer bring maar dit was nie geslaagd nie. Hy is per geleentheid geskors uit sy hoërskool in Agen oor sy swak dissipline. Teen ouderdom negentien het hy in 'n skoenwinkel werk gekry terwyl hy Sondaeaande opgetree het met 'n groep wat bekend gestaan het as "Ray Frank and Jazzmen", wat later hul naam verander het na "Les Gaulois" omdat elke lid van die groep 'n snor gedra het. Cabrel het tewens op daardie tydstip die voorkoms van 'n hippie gehad met sy lang hare en snor. Die groep het verplig gevoel om al die treffers van die tyd te dek. Cabrel het nietemin die geleentheid gebruik om sy kitaarspel te verbeter en sy vryetyd gebruik om nuwe liedjies te komponeer. === 1974 === In 1974 het hy ingeskryf vir 'n kompetisie wat deur Sud Radio, 'n groot plaaslike radiostasie, aangebied is. Vier honderd deelnemers het die een na die ander voor 'n paneel beoordelaars opgetree wat, onder andere, Daniel en Richard Seff ingesluit het. Hy het sy eie komposisie, "Petite Marie", wat opgedra is aan sy vrou Mariette, gesing. Hy is as die wenner aangewys en het sodoende 2000 Frank en 'n platekontrak by CBS losgeslaan. === 1977 === Sy eerste album ''Les murs de poussière'' (ook bekend as ''Ma ville'') is drie jaar laat uitgereik. "Petite Marie" is as 'n , maar Cabrel het gou agtergekom dat CBS verander het aan die aksent van sy sangstem op die snit, en dat dit met die uitdrukking van sy ware persoonlikheid gebots het. Hierdie weergawe van die lied dra dus nie Cabrel se goedkeuring weg nie. Tydens CBS se "Nouvelle Chanson Française" (Nuwe Franse Lied) veldtog het hy vir [[Dave]] vir een maand geopen by die [[Paris Olympia]]. Gedurende hierdie maand het hy slegs sy drie liedjies gesing en direk per trein na die voorstad Plessis Robinson gereis waar hy tuisgegaan het by 'n goeie vriend. Dit was vir Cabrel 'n baie frustrerende tyd gewees al was dit sy bekendstelling aan die publiek en ook die begin van sy loopbaan. Hy het maar moeilik aangepas by die stadslewe. === 1979 === Dit is veral vanaf die uitreiking van sy tweede album ''Les chemins de traverse'' dat sy loopbaan sterk spoed optel deurdat hierdie album meer as 400&nbsp;000 eksemplare verkoop het binne enkele weke danksy die snit ''Je l'aime á mourir''. Almal het hierdie rustige rympie geneurie in teenstelling met diskoliedjies wat in hierdie tyd die rondtes gedoen het, en het daartoe gelei dat die lied klassieke status bereik het onder die Franse. Cabrel se talent het onmiddellik die wye publiek se aandag gelok maar die ongevraagde faam het hom so effe verwar. Ten spyte hiervan het hy 'n ster geword en al die verpligtinge wat daarmee gepaard gaan het sy beskeie lewe heeltemal omvergewerp. === 1980 === Sy derde album ''Fragile'' bevat 'n juweel van 'n snit ''L'encre de tes yeux'' (Die ink van jou oë). Hierdie snit word baie vinnig 'n groot sukses en bevestig die sensitiewe natuur van hierdie sanger. Met sy ''rock & roll'' nommer ''La Dame de Haute-Savoie'' voeg hy die elektriese kitaar by sy klank om sodoende nader aan die klank te kom van kunstenaars wat hy bewonder. Kunstenaars soos Little Feat, Jackson Browne en James Taylor. Met die minder intieme en akoestiese klank van sy vorige werk het ''La Dame de Haute-Savoie'' goeie aanvaarding van die publiek ontvang en is dit een van die uitstaande snitte in sy loopbaan. === 1981 === Op hierdie tydstip is Cabrel verdeel tussen sy tuisdorp- en Parys-lewe en stel hy ''Carte Postale'' (Poskaart) vry wat met akkuraatheid en deursigtigheid sy gemoedstoestand uitbeeld. Snitte soos ''Carte Postale'', ''Chauffard'' (Padvark) en die uitmuntende ''Répondez-moi'' (Antwoord my) verteenwoordig die verskille tussen die nostalgie van die plattelandse lewe en die verwyt van die gajaagde stadslewe wat die verdeeldheid voorstel in die lewe wat gelei word deur 'n kunstenaar wie se lewe omvergewerp is deur sukses. Deur na hierdie album te luister ervaar mens die diep begeerte wat Cabrel het om terug te keer na 'n rustiger lewenstyl. === 1983 === Die vrystelling van sy vyfde album ''Quelqu'un de l'intérieur'' (Iemand van binne) het 'n dubbele ewolusie meegebring. Eerstens gewaar mens Cabrel sonder sy lang hare. Hiermee doen hy afstand van sy musketier-voorkoms. Tweedens is daar 'n verandering in sy skryfstyl weg van die persoonlike en dus met 'n groter klem op die uiterlike wêreld. Maar die bekoorlike balades wat mens assosieer met Cabrel syfer steeds deur in snitte soos ''La fille qui m'accompagne'' (Die meise wat my vergesel) en ''Le temps s'en allait'' (Die tyd gaan verby). === 1985 === Die nuwe album ''Photos de voyages'' (Reisfoto's) volg in dieselfde trant as die vorige maar daar word merkbaar 'n sterker standpunt ingeneem deur Cabrel oor kwesies soos rassisme in ''Les gitans'', apartheid in ''Soweto'' en derdewêreldse armhoede in ''Photos de voyages'', iets wat ver verwyderd is van sy vorige ligter musiek. Maar dit is die ballade ''Il faudra leur dire'' (Dit gaan nodig wees om vir hulle te vertel) wat 'n wegholsukses is. Hierdie liedjie, geskryf rondom die tyd van sy dogter se doop, handel oor bloedkanker en word in die begin gesing deur die kinders van Astaffort. Hierdie album, wat met die hulp van die ''Chorale des Enfants d'Asnières'' (Die kinderkoor van Asnières) opgeneem is, het vir 'n aantal weke sy verskyning hoog in die top 50 gemaak. === 1989 === As pa van 'n familie neem Cabrel 'n stadiger werkspas aan en skaaf hy langer aan sy liedjies wat nou die noemenswaardige aspekte van sy lewe verskans en dit nie vervang nie. As vrug van hierdie nuwe lewensuitkyk kom die album ''Sarbacane'' (Panfluit) te voorskyn na bykans drie jaar se werk en dit is 'n oorweldigende sukses. Die album word deels opgeneem in die ateljee wat hy tuis ingerig het en verteenwoordig 'n onmiskenbare volwassenheid in sy skryfstyl en komposisie. Die publiek is ook nie teleurgesteld nie en bewys 'n groot eer aan Cabrel deur oor die twee miljoen eksemplare te koop, sonder om die enkelsnitte ''Sarbacane'' wat hy opdra aan sy dogter of ''C'est ecrit'' (Dit staan geskryf) in ag te neem nie. Ten spyte van hierdie sukses noem Cabrel dat dit dalk sy laaste opname sou wees. === 1991 === Na 'n aantal maande se toer en deelname aan verskeie humanitêre werke word die tripelalbum ''D'une ombre à l'autre'' (Van een skadu na die ander) vrygestel. Die boks bevat 43 snitte op 3 CDs waarvan die eerste deel (CD 1 en snit 1 tot 7 van CD 2) opgeneem is tydens sy ''Sarbacane Tour'' by die ''Palais des Sports'' in [[Toulouse]] op 1 en 2 Desember 1989. Die tweede, meer akoestiese, deel (CD 2 snit 8 tot 14 en CD 3) is opgeneem by die ''Centre Culturel'' in [[Sarlat]] tussen 12 en 15 Mei 1991. Die drie CDs is 'n taksering en opsomming van die inspirasie van 'n ervare musikant. Weer pa van 'n dogter bring Cabrel nou 'n eenvoudige lewe deur verdeel tussen sy familie, sy tuisateljee en sy nuwe verantwoordelikhede as kanselier van Astaffort. Cabrel is goed bewus van die gevare wat sukses kan meebring en hou sy voete stewig op die grond. === 1994 === Desondanks enige druk neem Cabrel vyf jaar om sy agste album ''Un samedi soir sur la terre'' ('n Saterdagaand op die grond) uit te reik. As gevolg van die lang broeitydperk onthul hierdie album meer presisie en uitdrukking. Na die sukses van ''Sarbacane'' verval Cabrel nie in die fout om slegs 'n herhaling van die styl van die vorige album na te volg nie, danksy snitte soos ''Je t'aimais, je t'aime, je t'aimerai'' (Ek was lief vir jou, ek is lief vir jou, ek sal lief wees vir jou), ''La cabane du pêcheur'' (Die vissermanshut) en veral ''Corrida'' (Bulvegter) wat 'n afkeuring van hierdie optrede is. Cabrel begin kort na die uitreiking 'n toer wat 'n reeks konserte insluit in [[Parys]] gevolg deur 'n konsert in die ''Théâtre des Champs Elysées'', ''Olympia'' en ''[[Le Zénith Paris - La Villette|Zénith]]''. === 1995 / 1997 === In Januarie 1995 toer Cabrel in [[Québec]]. In Februarie ontvang ''Un samedi soir sur la terre'' die ''Victoire de la Musique'' (Musiekwenner) toekenning as beste album van die jaar. In April eindig die ''Un samedi soir sur la terre'' toer, maar dit ondergaan 'n gedaanteverwisseling tussen Januarie en April van 1996 toe dit 'n meer akoestiese aard aangeneem het. In 1997 neem Cabrel deel aan die ''Sol En Si (Solidarité Enfant Sida)'' (Solidariteit Kinders Vigs) toer tesame met Maurane, Michel Jonasz en Maxime Le Forestier. Sy vertonings word deur die publiek waardeer aangesien daar die risiko bestaan dat sy albums al hoe skaarser gaan word. === 1998 === Die fotograaf [[Claude Gassian]] publiseer sy book ''Hors Saison'' (Buite seisoen), 'n manjifieke boek wat foto's bevat van Cabrel. Die boek het ook 'n bonus-CD wat 'n duet bevat wat tydens die ''Francofolies de Buenos Aires'' opgeneem is saam met die [[Argentinië|Argentynse]] sangeres [[Mercedes Sosa]]. Die liedjie ''Vengo a ofrecer mi corazón'' is so 'n groot sukses op die radio dat dit uitgereik word as 'n enkelsnit-CD. === 1999 === Die album ''Hors Saison'' (Buiteseisoen) is vyf jaar na Cabrel se laaste een vrygestel op [[30 Maart]]. Dit word vervaardig deur dieselfde span wat vir die vorige twee albums verantwoordelik was, naamlik Manu Katché, Gerard Bikialo and Bernard Paganotti. Die styl is tipies Cabrel en die album word aangehelp deur die sukses van die snitte ''Presque rien'' (Byna niks) en ''Hors saison''. Die opname verkoop binne een jaar 'n miljoen eksemplare. Na hierdie herlewing van sy sukses skop Canrel 'n konserttoer af. Die verhoogdekor is eenvoudig waar hy slegs deur agt musikante omring word. Die eerste deel van sy konsert sluit die vonds van [[Québec (provinsie)|Quebec]] in, [[Isabelle Boulay]]. Die toer eindig in Desember. === 2000 / 2001 === Sy tripelalbum ''Double Tour'' (Dubbeldraai) word opgeneem tydens sy publieke optredes en bevat akoestiese sowel as elektroniese weergawes van sy liedjies. Terselfde tyd neem hy deel aan ''Les Enfoires'' (Die Domkoppe) wat verskeie sangers en kunstenaars insluit ten goede van liefdadigheid. Cabrel en [[Jean-Jacques Goldman]] is groot ondersteuners van hierdie inisiatief. In 2001 toer Cabrel weer met ''Les Enfoires'' wat in eie reg 'n groot sukses geword het. === 2002 === Cabrel hou 'n sessie van sy ''Rencontres musicales d'Astaffort'' (Musikale byeenstomste van Astaffort) inisiatief wat hy in 1995 van stapel gestuur in Parys om meer mediablootstelling te bekom. Die ''Rencontres'' vind twee maal per jaar plaas in 'n ou skool in Astaffort in die loop van 'n week. Tydens hierdie periode kom opkomende liedjieskrywers, komponiste en ander skeppende geeste bymekaar om in aanraking te kom met professionele kunstenaars in die musiekbedryf. Elke week eindig met 'n konsert waar die eerste helfte deur die amateurkunstenaars opgevoer word en die tweede deel deur 'n bekende sanger. Hierdie model lei tot ''Les Rencontres d'Astaffort à Paris'' op [[24 Junie]] by die ''Casino de Paris'' waar Cabrel die tweede helfte behartig. Hierdie optrede word so positief ontvang dat die konsep herhaal is in 2003. === 2003 / 2004 === Cabrel skryf en neem sy album ''Les Beaux Dégâts'' op. === 2005 === Die musiek van [[Louisiana]] en meer spesifiek die van [[New Orleans]] is alombekend. Dit is die hart van die stad en die blom van sy kultuur. Die stad het die volle aanslag beleef van orkaan Katrina en ook Rita. Baie Louisiana [[musikant]]e het alles verloor: huisvesting, instumente, werk, ens. Dit is om hierdie rede dat Cabrel en sy vriend Zachary Richard 'n liefdadigheidskonsert reël ter ondersteuning van die musikale gemeenskap wat slagoffers was. Cabrel stig toe ''L'association SOS Musiciens de la Nouvelle-Orléans'' en tree as voorsitter op. Die enigste doel van hierdie assosiasie is om 'n konsert te hou op Maandag [[7 November]] [[2005]] by die ''[[Palais des congrès de Paris|Palais des Congrès de Paris]]'' wat verskeie kunstenaars insluit. Die opbrengs van hierdie konsert gaan na die musici wat slagoffers was in New Orleans deur gebruik te maak van die ''Community Foundation of Acadiana'' wat bedryf word in [[Lafayette]] in die [[Verenigde State]]. Verskeie kunstenaars het gehoor gegee aan die oproep van die assosiasie en Francis Cabrel. Kunstenaars soos [[Veronique Sanson]], [[Garou]], [[Gerald de Palmas]], [[Paris Combo]], [[Sanseverino]] and [[Alain Souchon]]. Twee en 'n half uur se musiek is gespeel om eer te betoon aan die Amerikaanse musici en om hulle troosting te bied en te ondersteun. === 2007 === Ter herdenking van sy 30 jaar in die musiekbedryf word die album ''L'essentiel 1977-2007'' uitgereik. Dit bevat van sy beste werke oor die afgelope drie dekades asook twee nuwe snitte. Tesame met die 37 snitte sluit die album ook 'n bonus-DVD in wat vyf bestaande videosnitte bevat en een uittreksel uit sy nuwe konsert. === 2025 === Francis Cabrel bring ondersteuning, met die liedjie "Un gramme de terre" met veeltalige tolke om die dokumentêr "Une langue de plus" te begelei. == Eksterne skakels == * [http://www.franciscabrel.com Francis Cabrel se amptelike webwerf] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Cabrel, Francis}} [[Kategorie:Franse sangers]] [[Kategorie:Kitaarspelers]] [[Kategorie:Geboortes in 1953]] [[Kategorie:Lewende mense]] 6ftx7w2skvexzx68stfkjl7h5layq89 0 30874 2965922 2916717 2026-09-09T11:10:16Z Pynappel 70858 2965922 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Instrument | name = Hardangerviool | names = ''hardingfele'' (Noors) | image = FeleHel (2).jpg | caption = 'n Hardangerviool wat deur die vioolmaker Knut Gunnarsson Helland (1880–1920) vervaardig is | classification = [[Snaarinstrument]] ([[viool]]) | hornbostel_sachs = 321.322-71 | related = * [[Viool]] * [[Vedel]] * [[Viola d'amore]] }} Die '''Hardangerviool''' ([[Noors]]: ''hardingfele'') is 'n [[Noorweë|Noorse]] variant van die [[viool]] wat behalwe vir sy vier (soms vyf) melodiesnare nog oor vier of vyf resonansiesnare uit staal of messing beskik.<ref name="SNL" /> Hulle loop, soos by die historiese ''[[viola d'amore]]'', onder die melodiesnare deur en gee aan die instrument sy kenmerkende klank; hulle kan ook meehelp om die klank te versterk.<ref name="SNL" /> Die Hardangerviool verskil van gewone viole ook ten opsigte van sy vlakker kam en toets, wat dit moontlik maak om verskeie snare gelyktydig te stryk, en die ryk versierings wat dikwels streeksgebonde is. Omdat die snare korter is, word die instrument ook ietwat hoër gestem as 'n gewone viool.<ref name="Kaasa" /> Die Hardangerviool word as die nasionale instrument van Noorweë beskou.<ref name="Kaasa" /> Die naam verwys na die oorsprongsgebied [[Hardanger]]. Die oudste Hardangerviool wat bewaar gebly het, die sogenaamde Jaastad-viool, is in 1651 deur die ''lensmann'' (plaaslike ordeamptenaar) Ole Jonsen Jaastad (1621–1694) in Ullensvang vervaardig en word tans in die Historiese Museum van [[Bergen]] vertoon. In teenstelling met die meeste later Hardangerviole beskik dit slegs oor twee resonansiesnare, wat vir die ouer viole gebruiklik was.<ref name="SNL" /><ref name="Aksdal1993" />{{rp|21}} Die oudste bekende Hardangerviole is in die 17de en 18de eeu in Hardanger gebou, maar die instrument se vroegste herkoms is nie eenduidig gedokumenteer nie. Die viole wat van omstreeks 1700 af in Hardanger ontwikkel is, het waarskynlik elemente van ouer viole met talle stylkenmerke van die [[Barok|barokviool]] en ander gelyktydige strykinstrumente verenig. Isak Botnen was in die 18de eeu sentraal in die ontwikkeling en die vervaardiging van Hardangerviole; in die 19de eeu is die instrument veral deur Erik Jonsson Helland in [[Telemark]] verder ontwikkel tot die vorm wat sedertdien bestendig gebly het.<ref name="revitalisering" /><ref name="Thedens" /><ref name="trollstilt" /> Die spel op die Hardangerviool wyk af van die klassieke majeur- en mineurtoonlere van die Europese musiektradisie: dit kan tweestemmig wees, met inslae van botone en natuurtone.<ref name="Kaasa" /> Die instrument word veral vir die uitvoering van ''slåttar'' gebruik, die tradisionele instrumentale musiek wat dikwels vir dans bedoel is.<ref name="trollstilt" /> Dit is die tipiese instrument van die Noorse volksmusiek, maar is ook in die [[kunsmusiek]] gebruik. == Naam == Die eerste bekende gebruik van die benaming ''hardangerfele'' kom van die digter Henrik Wergeland in 1840. In die 19de eeu was ''hardangerfele'' of ''hardingfele'' die gemeenskaplike benaming vir die vioolsoorte wat veral in Hardanger ontwikkel is, en mettertyd het ''hardingfele'' die vaste vorm geword.<ref name="trollstilt" /> Skriftelike bronne uit die 18de eeu noem die viole uit Hardanger bloot ''fiol'' of ''violin'', sonder om tussen viole met en sonder resonansiesnare en die viool in die algemeen te onderskei. Simon Olaus Wolff het in 1822 oor "die klein, bont geverfde viool" geskryf, wat vrywel seker 'n Hardangerviool was.<ref name="revitalisering" /> Namate die instrument in die laat 19de eeu die status van nasionale instrument gekry het, is dit in Noors ook ''hardangerviolin'' genoem, terwyl die gewone viool soms ''tyskfele'' ("Duitse viool") genoem is.<ref name="trollstilt" /> == Geskiedenis == === Oorsprong === Die diskantviool is aan die einde van die 16de eeu in Brescia ontwikkel en word as volledig ontwikkel in [[Cremona]] tot 1740 beskou. Dit is nie bekend wanneer die viool Noorweë bereik het nie. Vioolspel op die platteland is van die tweede helfte van die 17de eeu af gedokumenteer. Die instrument het waarskynlik vinnig versprei, moontlik omdat daar reeds 'n tradisie rondom 'n ouer strykinstrument bestaan het. Die viool word veral in verband met bruilofte en ander feeste vermeld, en skriftelike bronne toon dat spelemanne op die platteland dikwels hul eie viole gebou het.<ref name="trollstilt" /><ref name="Kaasa" /> Weens gebrekkige en onsekere bronne is die oorsprong van die Hardangerviool nie met sekerheid vasgestel nie. Daar bestaan twee hoofhipoteses:<ref name="Bjorndal" /> # Die Hardangerviool is op 'n ou Noorse instrument gebaseer en na buitelandse voorbeeld ietwat omgevorm. # Die Hardangerviool is 'n verdere ontwikkeling van internasionale instrumenttipes. Dit is onduidelik of die Hardangerviool heeltemal onafhanklik in Noorweë ontstaan het of deur soortgelyke instrumente in ander lande geïnspireer is. Die instrumentnavorser Hortense Panum het gemeen dat die Hardangerviool 'n variant van die moderne viool is waarvan die resonansiesnare van die viola d'amore of 'n soortgelyke instrument oorgeneem is. Verskeie navorsers wys egter daarop dat resonansiesnare nie eie aan die Hardangerviool is nie. Arne Bjørndal het tot die gevolgtrekking gekom dat daar onder navorsers eenstemmigheid bestaan dat die Hardangerviool uit internasionale instrumenttipes ontwikkel het, sonder 'n aantoonbare verband met ouer Noorse snaarinstrumente. Bjørndal het nie geglo dat die viola d'amore die voorbeeld was nie, omdat dié instrument eers aan die einde van die 17de eeu bekend geraak het en sy resonansiesnare nie voor 1720 bekend is nie.<ref name="Bjorndal" /> Volgens Bjørndal is die vlak kam en die vlak toets 'n belangrike besonderheid van die Hardangerviool wat reeds op die oudste eksemplare voorkom: dié uitleg maak 'n polifone speelstyl moontlik. Hy het min Europese eweknieë daarvoor gevind en vermoed dat dit óf 'n vernuwing óf 'n erfenis van ouer instrumente kon wees.<ref name="Bjorndal" /> Bjørndal het ook gemeen dat die Hardangerviool na die model van die gewone Europese viool gevorm is, maar oorspronklik kleiner gebou is. Ouer Noorse instrumente soos die ''langeleik'', die ''lur'' en die horing het minder moontlikhede as die viool gebied, en volgens Bjørndal het die Hardangerviool tot 'n ryker volksmusiek in Noorweë bygedra.<ref>{{cite journal |last=Bjørndal |first=Arne |year=1956 |title=The Hardanger Fiddle: The Tradition, Music Forms and Style |journal=Journal of the International Folk Music Council |volume=8 |pages=13–15 |doi=10.2307/834737 |issn=0950-7922 |url=https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-the-international-folk-music-council/article/abs/hardanger-fiddle-the-tradition-music-forms-and-style/700F13436C6868157F0E04EA6D822BAD}}</ref> Kennis van die bou en die gebruik van Hardangerviole is grotendeels mondelings oorgelewer, en min is skriftelik oor die bou van die instrumente bewaar. Die oudste inligting is aan Isak Botnen en sy familie verbonde.<ref name="Bjorndal" /> Daar is waarskynlik reeds voor die Jaastad-viool van 1651 viole in Hardanger gemaak. Die Jaastad-viool is kleiner as later instrumente en die resonansiesnare speel daarop 'n geringer rol. Die meeste sekere daterings van ou Hardangerviole kom uit die middel van die 18de eeu. Vioolbou was aan Deense reëls oor handwerkvoorregte onderworpe, wat bepaal het dat sulke handwerkers in die stede moes woon; vioolmakers het hul werk moontlik nie onderteken nie om straf vir die oortreding van dié bepalings te ontkom. Van 1750 af is die reëls geliberaliseer, en aan die einde van die 18de eeu was daar in Bergen verskeie vioolmakers wat sowel viole as Hardangerviole gebou het.<ref name="revitalisering" /> Die datering van die Jaastad-viool is omstrede, onder meer omdat die volgende sekere datering uit die 18de eeu kom en die instrument ooreenkomste met dié jonger variante toon. Die etiket met die jaartal 1651 is op grond van die skrifvorm ook al as laat 18de-eeus gelees, en een hipotese is dat die jaartal in later tyd bygevoeg is. Daar bestaan geen sekere dokumentasie oor 'n verspreiding van die Hardangerviool na Telemark of ander dele van die land voor die 18de eeu nie; sekere dokumentasie oor die gebruik van die instrument kom eers uit die 18de eeu.<ref name="Thedens" /> Volgens Bjørn Aksdal kan die datering nietemin korrek wees. Indien Ole Jonsen Jaastad in die middel van die 17de eeu in Ullensvang viole gebou het, is dit waarskynlik dat Isak Botnen daarvan geweet het. Aksdal vermoed dat Botnen met 'n plaaslike tradisie van klein viole bekend was en dat die inspirasie van buite oor vioolbou in die Europese sin gegaan het. Enkele bewaarde vioolkiste van voor 1667 is baie klein – te klein vir baie van die bewaarde Botnen-viole – en die oudste bewaarde vioolkis kom van Voss, is met die jaar 1512 gemerk en bestaan uit hout uit die 15de eeu. Aksdal kom tot die slotsom dat daar van die vroeë 16de eeu af klein viole in Noorweë bestaan het. Dokumente uit Ullensvang, Jaastad se tuisstreek, verwys in die vroeë 17de eeu na plaaslike en rondtrekkende spelemanne, waarskynlik mense wat 'n eenvoudige volkse strykinstrument gebruik het.<ref name="revitalisering" /> === Herkoms van die resonansiesnare === [[Lêer:Saranghi ou Sarangi (Luth), "Rituels et Musiques du Monde", CPFI, Festival Les Orientales (Saint-Florent-Le-Vieil).jpg|duimnael|Die Indiese ''sarangi'', wat meer as dertig resonansiesnare het, is voorgehou as die moontlike inspirasie vir die resonansiesnare op instrumente van die Britse Eilande.<ref name="revitalisering" />]] In die 17de eeu was daar op die Britse Eilande viole met resonansiesnare, waarskynlik ná eksperimente wat laat in die 16de eeu begin het. Die Indiese instrument ''sarangi'' is as moontlike inspirasie voorgehou. In daardie tyd was daar noue kontak tussen ''Vestlandet'' (Wes-Noorweë) en die Britse Eilande in verband met die houthandel. Veral die opkoms van die waterdrywende saagmeul het tot 'n oplewing in die gebruik van hout gelei, en Hardanger en Sunnhordland het 'n ekonomiese opbloei beleef met Granvin, Ullensvang en Ulvik as swaartepunte van die houthandel. Die handel was so omvangryk dat 'n eie doeanepos op [[Stord]] gevestig is. Botnen is vandag 'n afgeleë plek, maar in daardie tyd was die see die hoofweg en Botnen nie moeilik bereikbaar nie; van Botnen was dit ook betreklik kort oor die berge na Evanger en Voss.<ref name="revitalisering" /> Resonansiesnare was in die 17de en 18de eeu 'n bekende tegniek, en die houthandel tussen Wes-Noorweë en die Britse Eilande kon daartoe bygedra het om die kennis te versprei. Die viola d'amore en die Sweedse [[nyckelharpa]] het vroeg in die 18de eeu resonansiesnare gekry.<ref name="Thedens" /> In Engeland het daar in die 18de eeu 'n instrument met die naam ''violin d'amour'' bestaan, waarskynlik 'n viola d'amore met vier speelsnare en vyf resonansiesnare. In die Bayerisches Nationalmuseum is daar 'n ''violin d'amour'' met vier speelsnare en vier resonansiesnare wat in 1743 in Bamberg gemaak is. In die 18de eeu is ook [[tjello]]'s met vier resonansiesnare gebou.<ref>{{cite book |last=Durkin |first=Rachael |year=2020 |title=The Viola d'Amore: Its History and Development |publisher=Taylor & Francis |doi=10.4324/9780429433993 |url=https://www.taylorfrancis.com/books/mono/10.4324/9780429433993/viola-amore-rachael-durkin}}</ref> Arne Bjørndal het aangevoer dat resonansiesnare op baie instrumente bekend was nog voor die viola d'amore en dat resonansiesnare op Asiatiese instrumente die instrumentmakers van die Britse Eilande kon geïnspireer het. Hy het gewys op die uitgebreide kontak oor die [[Noordsee]] in daardie tyd, veral tussen Wes-Noorweë en [[Skotland]], en op Bergen se rol as handelsentrum.<ref name="Bjorndal" /> Dit is onseker wanneer resonansiesnare in Noorweë in gebruik gekom het; dit kon reeds vroeg in die 17de eeu gewees het.<ref name="trollstilt" /> === Isak Botnen en sy familie === Isak Nilssen Botnen (1669–1759), wat op die plaas Skaar in Hardanger gebore is en later Botnen oorgeneem het, word as die eerste ontwikkelaar van die moderne Hardangerviool beskou.<ref name="SNL" /> Die vioolbou van Botnen en sy seun Trond Isaksen Botnen (later Flatebø) is die oudste wat goed gedokumenteer is, en daar is baie redes om aan te neem dat die geskiedenis van die Hardangerviool by Isak begin.<ref name="trollstilt" /> Op grond van die aanname dat die datering van die Jaastad-viool verkeerd is, is Isak ook al die "uitvinder" van die Hardangerviool genoem, maar volgens Aksdal bly dit onduidelik of hy as die uitvinder van die instrument gereken moet word of eerder as 'n besonder bekwame voortsetter en ontwikkelaar van wat reeds bestaan het.<ref name="revitalisering" /> Isak en Trond het in Vikør (later Kvam in Hardanger) gewerk. Oor hulle bedryf bestaan taamlik betroubare biografiese gegewens, bewaarde instrumente en skriftelike materiaal, waarvan die belangrikste deel uit die jare 1750 tot 1760 kom. Daar is instrumente uit die vroeë 18de eeu bewaar, maar die bronne uit dié tydperk is onseker. Dit word as seker beskou dat Isak van omstreeks 1690 en Trond van omstreeks 1720 af instrumente gebou het – Hardangerviole sowel as gewone viole – en dat hulle sentraal was in die ontwikkeling en die verspreiding van die viool met resonansiesnare. Watter fase van die instrument se ontwikkeling hulle verteenwoordig, en watter impulse hulle van buite ontvang het, bly egter onseker. Isak het vrywel seker barokviole gebou, wat sekere ooreenkomste met die Hardangerviool toon, en sommige van sy voorbeelde was vrywel seker buitelands.<ref name="Thedens" /> Bjørndal het gemeen dat Isak sonder twyfel ouer viole gehad het om na te volg, en wys daarop dat dit per see slegs sowat 30 km na Ullensvang was, waar Ole Jaastad vermoedelik onder meer die Jaastad-viool gebou het, twintig jaar voordat Isak gebore is.<ref name="Bjorndal" /> Die vernaamste tydgenootlike bron is nommer 46 van ''Efterretninger fra Adresse-Contoiret i Bergen i Norge for 1766'', wat oor "Viol-Mageri" in die gemeente Vikør in Hardanger berig. Volgens dié artikel het Trond vertel dat sy pa in sy jeug, in 1670, by die koster en skoolmeester Lars Klark geleer het om viole te maak; van die predikant Didrik Muus op Stord, wat ook houtsnyer en skilder was, het Isak versiering en die metodes om te lak geleer.<ref name="revitalisering" /><ref name="Sandvik" />{{rp|12}} Isak en Trond het volgens dieselfde bron goed aan hul viole verdien en dit in "groot getalle" in Røldal, Kongsberg en elders verkoop. Die artikel is met "M" onderteken en word aan die predikant Marcus Schnabel of aan Even Meldal toegeskryf.<ref name="revitalisering" /><ref name="Sandvik" /> Dié ouer bronne is egter onbetroubaar: hulle verwar dikwels die viool en die Hardangerviool, en hulle bevat teenstrydighede – Isak was volgens die ''Efterretninger'' se eie kronologie maar een jaar oud toe hy by Lars Klark in die leer sou gegaan het, en Austlands-Pål sou lank voor Isak se geboorte, in 1640, na Botnen gekom het.<ref name="revitalisering" /> In die middel van die 17de eeu het 'n vioolspeler bekend as Austlands-Pål (oorlede 1693) hom in Botnen gevestig, en Isak sou van hom 'n viool van Duitse tipe gekry het.<ref name="Thedens" /> Nils Nilsson Skaar het 'n oorgelewerde verhaal vertel dat Isak omstreeks 1680 'n ''fidla'' bekom het, 'n middeleeuse snaarinstrument met die vorm van 'n klomp waarvan die snare met 'n stokkie geslaan is; toe hy die gewone viool by Austlands-Pål sien, sou hy op die gedagte gekom het om die twee instrumente te kombineer.<ref name="revitalisering" /> Isak het pynhout vir die boblad en taxushout of [[Els|swartels]] vir die bodem gebruik en droë, harde hout verkies. Sy skoonseun Sjovat Ålvik (later Sjovat Steinstø) in Indre Ålvik het ook viole gebou, waarvan twee bewaar gebly het. Isak het omstreeks 1750 na Indre Ålvik verhuis en het daar, meer as tagtig jaar oud, van sy beste viole gemaak. Hy het byna 500 ''riksdaler'' nagelaat, 'n aansienlike som vir die tyd; die viole in sy boedel is elk op een ''riksdaler'' gewaardeer.<ref name="revitalisering" /> Isak se viole het oor 'n wisselende aantal resonansiesnare beskik. Volgens die ''Store norske leksikon'' was dit meestal twee, maar soms tot ses, en sowat vyftien van sy instrumente het bewaar gebly.<ref name="SNL" /> Aksdal se opname vir die Hardangerviool-projek tel twintig bewaarde Isak-viole, waarvan sewe onderteken of gedateer is en die ander dertien op grond van duidelike ooreenkomste aan hom toegeskryf word; hulle het van een tot ses resonansiesnare, met vier melodiesnare en vier resonansiesnare as die algemeenste kombinasie. Ook Trond het viole met een tot ses resonansiesnare gemaak, met vier as die gewone getal, en die wisseling volg geen duidelike patroon oor die tyd nie. Die klankkas van die bewaarde Isak-viole is tussen 30,4 en 35,6 cm lank, met 'n neiging om mettertyd groter te word; Trond se viole wissel tussen 32,3 en 35,5 cm, en dié wat hy ná 1750 gebou het, is 1,7 cm kleiner as sy pa se viole uit dieselfde tyd. Isak het aanvanklik boblaaie en bodems gemaak wat duidelik gewelf was, maar die klankkaste van sy viole het mettertyd al vlakker geword; Trond het dieselfde weg gevolg, maar het aan die einde van sy loopbaan weer baie viole met 'n hoë welwing gebou.<ref name="revitalisering" /> Isak sou so goeie gewone viole gebou het dat Johan Henrik Freithoff, hofmusikus in [[Kopenhagen]], een van sy instrumente gebruik het; nie een van Isak se gewone viole het egter bewaar gebly nie.<ref name="trollstilt" /> Erik Pontoppidan het in 1753 die hoë kwaliteit van die viole wat in Hardanger gebou is, beskryf. Even Meldal, van 1757 kapelaan in Vikør, het in 'n beskrywing van Hardanger en Sunnhordland aangeteken dat die inwoners besonder handig is en dat die beste "Viol-Magere" daar te vinde is; Marcus Schnabel, wat in Granvin gebore is, vermeld die handige vioolmakers van Vikør op dieselfde manier in sy onvoltooide beskrywing van Hardanger, wat later deur Hans Strøm saamgestel is. Die Hardanger Folkemuseum bewaar 'n gewone viool wat Isak in 1692 gebou het; by die Stavanger-museum is 'n viool uit 1751 met 'n enkele resonansiesnaar bewaar, en omstreeks 2000 het nog 'n Isak-viool in [[Minnesota]] opgeduik.<ref name="revitalisering" /> Trond Isaksen Botnen het hom op die plaas Flatebø in dieselfde buurt as Botnen gevestig en hom daarna Trond Flatebø geskryf. Volgens oorgelewerde verhale was hy uiters noukeurig met sy houtmateriaal: hy sou dit in 'n moeras begrawe, dit kook en dit teen 'n sonnige muur droog maak. Hy het na die markte in Røldal, Lærdal en Kongsberg gereis en tot tien ''riksdaler'' vir sy beste instrumente gekry; sy viole was veral in Valdres gesog. Trond het viole in drie groottes gebou en, na raming, omstreeks 1&nbsp;000 Hardangerviole en gewone viole vervaardig.<ref name="SNL" /><ref name="revitalisering" /> Volgens die ''Store norske leksikon'' het dertig tot veertig van sy Hardangerviole bewaar gebly, waarvan baie goed en speelbaar is;<ref name="SNL" /> Aksdal tel ses-en-twintig Hardangerviole en een gewone viool.<ref name="revitalisering" /> Trond het ook die oudste bewaarde gewone viool gebou wat in Noorweë vervaardig is: dit is op 1764 gedateer en word in die ''Hardanger Folkemuseum'' in Utne vertoon.<ref name="SNL" /> Dié viool het bykans dieselfde vorm as die Hardangerviole,<ref name="revitalisering" /> en 'n ander viool wat Trond in 1764 gebou het, is in 1994 in [[Denemarke]] gevind en is in goeie toestand.<ref name="trollstilt" /> Trond is in 1772 oorlede en het meer as 1&nbsp;400 ''riksdaler'' nagelaat, wat hom een van die rykste mense in Hardanger gemaak het. In die geheel het sowat vyftig viole van Isak en Trond bewaar gebly.<ref name="revitalisering" /> === Die Telemark-model === Oorspronklik het die instrument 'n ronder, smaller klankkas gehad; omstreeks 1850 het die moderne uitleg met 'n klankkas wat baie na dié van die viool lyk, die norm geword.<ref name="Aksdal1993" />{{rp|22}} In Numedal en Telemark het plaaslike vioolmakers hul eie Hardangerviole begin bou, en daar is instrumente uit die einde van die 18de eeu bewaar; die kleinste hiervan is ook ''telemarksfeler'' genoem. Van omstreeks 1820 af het Jon Erikson Helland in Bø die Telemark-model verder ontwikkel, en in die middel van die 19de eeu het hy 'n groter Hardangerviool gebou wat meer na 'n viool gelyk het. Volgens Bjørndal is die Helland-viole waarskynlik deur Karl Rue en Olav Gullbekk beïnvloed en is dié invloede met Trond se model gekombineer. Die Helland-geslag, waarin daar veertien vioolmakers was, het een van die voorste vioolmakersgeslagte van die land geword en die tradisie tot in die 1970's lewend gehou. Die eerste helfte van die 19de eeu was 'n bloeityd vir die Hardangerviool. Teen die middel van die eeu is die viole hoofsaaklik met vier resonansiesnare gebou, en mettertyd ook met vyf, terwyl die vorm steeds meer na dié van die viool begin lyk het.<ref name="Bjorndal" /><ref name="trollstilt" /> Die belangrikste stap is deur die broers Eilev Jonsson Steintjønndalen en Erik Jonsson Helland in Bø gedoen: hulle het oor verskeie jare met verskillende modelle geëksperimenteer en omstreeks 1860 by die groot, moderne Hardangerviool-tipe uitgekom, waarvan die model afgesien van besonderhede sedertdien bestendig gebly het. Die versiering het terselfdertyd 'n plaaslike Telemark-styl gekry, en die bou van Hardangerviole is daarna deur Telemark oorheers.<ref name="revitalisering" /> Die model van die middel van die 19de eeu het 'n kragtiger klank gegee wat in groot konsertsale gepas het en die besondere toon van die Hardangerviool sterker laat uitkom.<ref name="Kaasa" /> Die vioolmakers van Telemark het die naam ''hardingfele'' vir hul instrumente bly gebruik, waarskynlik omdat die vioolmakers van Hardanger nog lank ná Isak en Trond se dood 'n sterk posisie gehad het.<ref name="revitalisering" /> In Wes-Noorweë het Johannes Bårdsen Tveit in Samnanger die tradisie ná Trond voortgesit; sy instrumente is Tveita- of Samnanger-viole genoem. Tveit het pynhout vir die boblad, swartels vir die bodem en verder [[berk]] of [[haselaar|hasel]] gebruik. Anders Heldal het Trond se viole as model gebruik en betreklik klein, ronde viole gemaak.<ref name="Bjorndal" /> Volgens Bjørn Aksdal is daar drie hooffases in die ontwikkeling van die Hardangerviool: die ou boereviole, die viole van Isak Botnen en sy familie, en die moderne viole van die Telemark-tipe. Die ouer boereviole is in twee hoofvorme bekend: 'n vorm uit Wes-Noorweë, soos die Jaastad-viool en die klein, ronde viole van die 18de eeu, en 'n vorm uit Telemark en Setesdal waar die viole nog kleiner was – bekend uit die einde van die 18de eeu by onder andere Olav Gullbekk, Karl Rue en Jon Erikson Helland. Op hierdie klein "telemarksviole" is die akantusmotief as versiering ingevoer, soos Rikard Berge hulle beskryf het. Die vioolbou in Botnen in Fyksesund het volgens Aksdal die grondslag gelê waarop die ou boereviole die naam ''hardingfele'' gekry het. Die viool was waarskynlik 'n belangrike inspirasie, en die viole uit Botnen het mettertyd groter geword – byna so groot soos Erik Jonsson Helland se viole 'n eeu later – al was Isak se viole ietwat smaller en meer gewelf.<ref name="revitalisering" /> === Die Hardangerviool-projek === In 1993 het die Ole Bull-akademie, die Bergen-museum en die Hardanger Folkemuseum 'n Hardangerviool-projek begin met die doel om die vroegste geskiedenis van die instrument toe te lig, met die navorser Bjørn Aksdal as projekleier. Die agtergrond was onder meer dat die bronne, veral oor die 18de eeu en vroeër, min en onseker was wat betref sake soos die makers en die datering van instrumente. Die projek wou onder andere soveel histories relevante Hardangerviole as moontlik opspoor en registreer, in sowel private as openbare besit. Die instrumente self was die belangrikste grondslag van die projek, en die datering van ou Hardangerviole was 'n besondere uitdaging.<ref>{{cite book |year=1999 |title=Innlegg fra jubileumsseminaret på Voss, artikler om hardingfele, stev og bjønndans |location=Oslo |publisher=Norsk folkemusikklag |url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009031000031 |language=no}}</ref> === Verspreiding === Die Hardangerviool en die gewone viool het elk in hul eie dele van Noorweë oorheers. Die Hardangerviool het byvoorbeeld in Hardanger, Numedal, Valdres en Telemark oorheers, terwyl die gewone viool in die res van Oos-Noorweë, in Trøndelag en in die noordelike deel van Wes-Noorweë die botoon gevoer het.<ref name="Thedens" /><ref name="trollstilt" /> Die gebiede waar Hardangerviole algemeen is, is Telemark, Numedal, Hallingdal, Valdres, Setesdal, Hardanger, Nordhordland en verder langs Wes-Noorweë tot en met Sunnmøre.<ref name="SNL" /> In die tweede helfte van die 18de eeu het die Hardangerviool in Wes-Noorweë algemeen geword in die gebied van Hardanger tot Sogn; omstreeks 1800 was dit in Ryfylke, Hallingdal, Valdres en dele van Setesdal versprei. Reeds omstreeks 1750 was die instrument in 'n groter gebied bekend, onder meer omdat viole van Isak en Trond Botnen oor die berge vervoer en in Valdres en op Kongsberg verkoop is.<ref name="Thedens" /> Teen 1800 het die Hardangerviool grotendeels uit Setesdal verdwyn en het die gewone viool daar oorheers. Toe die Hardangerviool omstreeks 1860 weer in die mode kom, het baie inwoners van Setesdal hul viole omgebou met 'n korter hals, 'n vlakker kam en resonansiesnare; dié variant is die ''setesdalsfele'' genoem. Vroeg in die 20ste eeu is die Hardangerviool in Nordfjord in gebruik geneem, en gedeeltelik ook op Sunnmøre en mettertyd in enkele dorpe in Nordmøre en Suid-Trøndelag; in Agder en Rogaland is dit mettertyd deur enkelinge in die kusdorpe gebruik, en in Oos-Noorweë is dit ietwat in [[Vestfold]] en Hadeland gebruik. Aan die einde van die 20ste eeu was daar 'n taamlik duidelike geografiese verdeling waarin die gewone viool in [[Hedmark]], Østfold, die grootste deel van [[Oppland]], Nordmøre, Trøndelag en Noord-Noorweë oorheers het. Die status van die Hardangerviool as nasionale simbool aan die einde van die 19de eeu het waarskynlik tot die verspreiding na nuwe gebiede bygedra. Die kerngebied word as [[Hordaland]], Sogn, Sunnfjord, Telemark (die kus uitgesluit), Numedal, Hallingdal en Valdres beskou. Konserte met die Hardangerviool het verskeie virtuose na vore gebring wat rondgereis en plaaslike spelemanne beïndruk het. Die verskillende style in die ''slåtte''-musiek volg grotendeels die grense tussen die Hardangerviool en die gewone viool.<ref name="trollstilt" /><ref name="Kaasa" /> Die [[NRK]] het in 2012 berig dat daar toe sowat 1&nbsp;500 Hardangervioolspelers in Noorweë was en dat die kultuurskole 250 leerlinge gehad het wat die instrument leer speel. Daar was volgens die NRK toe vyf Hardangervioolmakers in Noorweë.<ref>{{cite web |url=https://www.nrk.no/kultur/desperat-kamp-for-hardingfela-1.8036242 |title=Desperat kamp for hardingfela |first=Tone |last=Staude |date=15 Maart 2012 |work=NRK |language=no}}</ref> In 2013 het geblyk dat vier vioolmakers dit as broodwinning gehad het. Die opleiding van vioolmakers geskied deurdat 'n leerling by 'n ervare vioolmaker in die leer gaan en hom navolg.<ref>{{cite web |url=https://www.innherred.no/nyheter/i/w8dv71/i-hele-landet-fins-det-bare-fem-hardingfelemakere-som-ikke-er-pensjonert-fire-av-dem-er-opplaert-av-sigvald |title=I hele landet fins det bare fem hardingfelemakere som ikke er pensjonert. Fire av dem er opplært av Sigvald |first=Siv |last=Lyngstad |date=12 Julie 2020 |work=innherred.no |language=no}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.nrk.no/vestfoldogtelemark/hardingfeletradisjon-kan-do-ut-1.10978542 |title=Hardingfeletradisjon kan dø ut |first=Ken Willy |last=Wilhelmsen |date=9 April 2013 |work=NRK |language=no}}</ref> === Noorweegse uitwykelinge in Noord-Amerika === Die Noorweërs wat van 1825 af na Noord-Amerika uitgewyk het, het grotendeels uit die binnelandse dorpe van Suid-Noorweë gekom en 'n deel van die tradisies daarvan saamgeneem; onder die Noorweegs-Amerikaners was verskeie bekende Hardangervioolspelers. Later in die 19de eeu het die ''gammeldans'', die gewone viool en die [[trekklavier]] die Hardangerviool gedeeltelik verdring, maar in sommige ''bygdelag'' – verenigings van uitwykelinge uit dieselfde streek in Noorweë, soos die Valdres Samband – is die instrument en die tradisionele danse bewaar. Omstreeks 1900 was daar etlike honderdduisende mense van Noorweegse afkoms in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]], en Hardangerviool-virtuose het uit Noorweë op toere na die Midweste gereis, waar baie inwoners Noorweegse wortels gehad het. Lars Fykerud was van die gewildstes; Ola Mosafinn en Knut Dale het van 1890 tot 1900 konserttoere onderneem. In 1914 is The Hardanger Fiolinist Forbundet of Amerika gestig, en in 1915 het die Telelaget 'n ''kappleik'' – 'n volksmusiekwedstryd – in Minnesota aangebied. Die vioolmakers Gunnar en Knut Helland het in 1905 na die Verenigde State uitgewyk en 'n werkswinkel in Chippewa Falls in [[Wisconsin]] gevestig waar hulle sowel Hardangerviole as gewone viole gebou en herstel het. Om die tyd van die [[Eerste Wêreldoorlog]] was daar minstens 362 spelemanne van Noorweegse afkoms in die Midweste. Ook in die Verenigde State is die Hardangerviool uit Christelike oorde gekritiseer.<ref name="Kaasa" />{{rp|115}} == Bou == [[Lêer:Midtdetalj.jpg|duimnael|Die snare van 'n Hardangerviool. Die resonansiesnare loop deur 'n eie opening in die kam.]] 'n Aantreklike Hardangerviool is kunstig uitgevoer en nie bloot 'n instrument nie. Die klankkas is gewoonlik versier, en dit kan gebeur dat meer as een persoon aan die versiering van 'n enkele viool werk.<ref name="Kaasa" /> Die klankkas is oor die algemeen ietwat ronder en smaller as dié van 'n gewone viool, met oper klankgate. Daar is heelwat verskeidenheid in vorm en versiering, en die tipiese uitvoering het oor die tyd verander.<ref name="trollstilt" /> Die f-gate van die Hardangerviool is kenmerkend: hulle lyk dikwels meer "ingesink" en het gewoonlik reguiter rande as die golwende f-gate van 'n viool. Vier van die snare word soos op 'n viool bespan en bespeel, terwyl die res, die resonansiesnare, onder die invloed van die eerste vier meeklink. Dié bykomende snare word met ekstra stemskroewe boaan die skroefkas gestem en vasgemaak, wat die skroefkas van 'n Hardangerviool ongeveer twee keer so lank as dié van 'n viool maak. Nadat hulle aan die skroewe vasgemaak is, loop die resonansiesnare deur 'n hol gekonstrueerde toets, wat effens hoër en dikker as dié van 'n viool gebou is om vir die ekstra snare voorsiening te maak. Die kam is in die reël vlakker as op 'n gewone viool.<ref name="Thedens" /> Die resonansiesnare loop onder die snare wat bespeel word deur, sodat hulle meeklink sonder om deur die strykstok geraak te word:<ref name="trollstilt" /> hulle lê in die middel van die besondere kam en word aan ekstra hakies of fynstemmers op die stertstuk vasgemaak, en in die middel van die kam is 'n kleiner tweede "kam" of opening uitgesny waardeur hierdie snare loop. Dit is hier waar die resonansie opgeneem en teruggegee word: soos die note gespeel word, word die trillings deur die kam gestuur, waar die resonansiesnare dié note weerkaats. === Hooftipes === Hardangerviole word in twee grondtipes verdeel, 'n ouer en 'n jonger tipe, wat elk op 'n aantal punte van 'n gewone 20ste-eeuse viool verskil. Die jonger Hardangerviool: * het baie versiering; * het dikwels vier, en tot ses, resonansiesnare;<ref name="trollstilt" /> * het 'n toets en 'n hals wat vlakker en korter is as dié van die ou viool; * het dunner en ligter snare. Die ouer Hardangerviool: * het 'n duidelik smaller en meer kantige vorm; * is oor die algemeen kleiner;<ref name="revitalisering" /> * het waarskynlik oorspronklik net twee resonansiesnare gehad;<ref name="trollstilt" /> * het 'n reguit hals, soos die meeste viole van voor 1800 waarvan die hals nie later omgebou is nie, terwyl dié van die jonger tipe agteroor hel; * het geen voeringstroke binne-in die klankkas nie; * het 'n basbalk wat uit een stuk met die boblad gesny is; * het 'n boblad en 'n bodem wat meer gewelf is.<ref name="revitalisering" /> === Hout en voorbereiding === Vir die boblad en die bodem van die klankkas word veral sparhout – 'n betreklik sagte houtsoort – en esdoringhout gebruik, 'n betreklik harde houtsoort wat die klank goed weerkaats. Die lak het eweneens 'n invloed op die klank van die instrument.<ref name="Kaasa" /> Daar word kwasvrye stamme van minstens 30 tot 50 cm in deursnee gebruik. Spar wat hoog bo seevlak gegroei het – sowat 800 meter in Noorweë en 1&nbsp;200 meter in die [[Alpe]] – word as besonder geskik beskou, en hout met min variasie in die breedte van die jaarringe het die beste geblyk. Bome wat op droë, arm grond gegroei het, gee klein en eweredige jaarringe, wat volgens ervare vioolmakers die beste klank in die materiaal gee; vinnig gegroeide spar is min geskik. Esdoring het 'n ander struktuur, en esdoringhout kan breër jaarringe hê. Eweredige en stabiele houtmateriaal word verkry deur die boom in die middel van die winter te kap, wanneer dit die minste sap bevat; die droging en verdere behandeling ná die kap het beslissend geblyk om geskikte roumateriaal te verkry.<ref name="Sandvik" /> Van Gunnar Røstad word vermeld dat hy swartels in die bodem, spar in die boblad, swartels of [[wilger|wilg]] in die sye en berk of esdoring in die hals gebruik het.<ref name="Midtgaard">{{cite book |last=Midtgaard |first=Kjell Chr. |year=1997 |title=Gunnar Røstad. Hardingfelemakeren |isbn=82-994375-0-4 |location=Larvik |publisher=K.C. Midtgaard |language=no}}</ref> === Versiering === Hardangerviole is tradisioneel ryk versier. Oor die versiering self, sy herkoms en sy moontlike betekenis is daar in die algemeen weinig navorsing gedoen. In Wes-Noorweë was 'n skaakbordpatroon op die toets gebruiklik. Isak Botnen en sy seun Trond het drie tot vier soorte koppe gemaak: 'n mens (gewoonlik 'n vrou), 'n gewone vioolkrul, 'n groteske wese en 'n dierekop. Vir al hierdie vorme bestaan daar eweknieë in die Europese instrumentbou; 'n kop wat 'n [[draak]] voorstel, is waarskynlik 'n eiesoortig Noorse variant.<ref name="trollstilt" /> Die kop van die instrument is dikwels in die vorm van 'n leeukop gesny,<ref name="Kaasa" /> hoewel sommige ouer Hardangerviole eerder 'n vrouekop of 'n ongedefinieerde dierekop het.<ref name="trollstilt" /> Behalwe die uitgesnyde dier – gewoonlik 'n draak of die leeu uit die Noorse staatswapen – of die vrouekop as deel van die krul boaan die skroefkas, kom daar dikwels uitgebreide perlemoer- of mosaïekinlegwerk op die stertstuk en die toets voor, asook swart inkversierings op die klankkas wat ''rosing'' genoem word. Stukkies been word soms gebruik om die stemskroewe en die rande van die instrument te versier. === Bekende viole en vioolmakers === 'n Ander welbekende instrument is die sogenaamde "Gullhardingfela", wat deur Magne Kvamme gebou is. Dié Hardangerviool is in dieselfde jaar gebou as waarin dit goud op die ''Landskappleiken'', die Noorse nasionale volksmusiekwedstryd, gekry het. Knut K. Steinkjønndalen (1887–1969) het byna 1&nbsp;000 Hardangerviole gemaak; hy was vinnig en seker in sy werk en het ses weke aan 'n besonder fyn instrument gewerk.<ref name="Kaasa" /> Gunnar Røstad (1874–1947) van Øverbø by Kristiansand het 133 Hardangerviole en 268 gewone viole gebou. Røstad het 'n Cremona-viool uit 1743 van [[Giuseppe Guarneri|Guarneri del Gesù]] as model vir sy beste instrumente gebruik. Hy het op Helland se idees voortgebou en onder meer deur werk in die vioolmaker A.C. Kleven se werkswinkel in [[Oslo]] geleer; hy word as een van die bekwaamste vioolmakers gereken.<ref name="Midtgaard" /><ref name="Sandvik" /><ref name="Kaasa" /> === Verwante nuwe instrumente === Die vioolmaker Ottar Kåsa het 'n ''hardingbratsj'' gebou, 'n [[altviool]] wat op dieselfde manier as 'n Hardangerviool met resonansiesnare en versierings gekonstrueer is. Dit word deur Nora Taksdal in die Noorse Radio-orkes gebruik.<ref>{{cite web |url=https://boblad.no/2022/02/12/hardingbratsjen-fra-ovre-bo-kling-pa-nrk-i-helga/ |title=Hardingbratsjen har opna ei ny verd for KORK-musikaren |date=12 Februarie 2022 |work=Bø blad |language=no}}</ref> Kåsa beskryf die instrument in sy meestersgraadverhandeling by die Universiteit van Suidoos-Noorweë op Rauland.<ref>Kåsa, Ottar (2021). ''Hardingbratsj: Ei utviding av hardingfelekonseptet'' (meestersgraadverhandeling, Universitetet i Sørøst-Norge). https://hdl.handle.net/11250/2771044</ref> In 2022 het Kåsa gewerk aan die ontwikkeling en bou van 'n ''hardingcello'', 'n gedagte wat Erik Jonsson Helland reeds in die 1860's gehad het.<ref>{{cite web |url=https://www.vtb.no/nyhende/felemakaren-vil-byggje-hardingcello-fekk-kunstnarstipend/ |title=Felemakaren vil byggje hardingcello – fekk kunstnarstipend |first=Tone |last=Tveit |date=28 September 2021 |work=Vest-Telemark blad |language=no}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.ta.no/5-50-1368700 |title=Verdas første hardingcello: – Som å gå frå moped til vogntog |first=Ingebjørg |last=Bø |date=15 Mei 2022 |work=Telemarksavisa |language=no}}</ref> Vegar Vårdal het in 2025 'n opdragwerk vir die Telemark-fees vir solis en kwartet met ''hardingcello'', ''hardingbratsj'' en Hardangerviole gekomponeer.<ref>{{cite web |url=https://www.nrk.no/anmeldelser/anmeldelse_-_istem_-av-vegar-vardal-1.17805843 |title=Bombarderer lyttaren med idear |first=Are August Flannagan |last=Furubotn |date=20 Maart 2026 |work=NRK |language=no}}</ref> == Speeltegniek en stemming == [[Lêer:Hardanger Fiddle - St Cecilia's Hall.webm|duimnael|Spel op 'n Hardangerviool]] Die tegniek waarmee 'n Hardangerviool gestryk word, verskil ook van dié van die viool. Dit is 'n gladder, veerkragtiger styl van stryk met 'n ligter aanslag. Die speler stryk gewoonlik twee van die boonste snare tegelyk, en soms drie. Die betreklike vlakheid van die kam maak dit maklik, anders as die meer gekromde kam van 'n viool. Die doel is om 'n deurlopende klank van twee (of, weens die resonansiesnare, meer) toonhoogtes voort te bring. Baie klassiek opgeleide violiste gebruik 'n barokstrykstok wanneer hulle Hardangerviool speel, om die ekstra gewig teen te werk wat klassieke violiste van nature op die snaar plaas. === Snare === Die snare van 'n Hardangerviool is meestal dunner as dié van 'n viool. Hulle het met die snare van die barokviool uit die Franse laat-barok in gemeen dat die A-snaar van onomspinde derm is, die G-snaar van omspinde derm, en die D-snaar van derm met 'n oop metaalomspinning. In ons tyd word vir die E-snaar meestal suiwer metaalsnare gebruik, maar tot vroeg in die 20ste eeu was onomspinde snare van lamderm nog algemeen in gebruik. Die Hardangerviool het ook met die Franse barokviole van omstreeks 1700 in gemeen dat die snare betreklik dun is en onder lae spanning staan. Dit staan in skerp teenstelling met sowel die Italiaanse barokviole as die vroeg-Romantiese viole, wat albei baie dik snare en 'n hoë spanning gehad het; die moderne viool staan tussen dié twee uiterstes, maar nader aan die Italiaanse tradisie. Die gevolg is dat 'n Hardangerviool-speler gewoonlik 'n ligter streek gebruik as 'n violis. Die klank van die instrument is fyner, en dit word maklik deur die luider klank van die klassieke viool oorstem. === Houding en strykstok === [[Lêer:Playing the hardanger.jpg|duimnael|Die spelemann Knut Dale (1834–1921) van Tinn in Telemark met sy Hardangerviool. Dale het [[Edvard Grieg]] gekontak om die ''slåttar'' te laat neerskryf; Johan Halvorsen het in Grieg se opdrag sewentien ''slåttar'' by Dale opgeteken, wat dele van Grieg se opus 72 geword het.<ref name="Kaasa" />]] Die spelemann sit tradisioneel tydens die uitvoering. Die rede is dat die musiek bedoel is om op te dans en die speler die maat met sy voete aangee. Hy hou die instrument gewoonlik laer teen die bors as 'n violis en benut die handgewrig by die strykrigtingwisseling, waar violiste dikwels die hele arm gebruik. Ouer spelemanne, soos [[Myllarguten]], het die viool soms heeltemal onder op die borskas gehou. Die speler gebruik meestal 'n baie kort deel van die strykstok. Dit gee hom die geleentheid om kort, skerp streke, rollings en kaste met die stok te maak, wat aan die spel 'n eie veerkrag gee. Op sommige plekke, soos in Hallingdal, is dit 'n belangrike tradisiekenmerk. 'n Langer stok is verkies in dorpe waar die tradisie nader aan die violistiese tegniek gelê het, soos in Hardanger. Die strykstokke was oorspronklik korter en ligter as vandag; soos die viole self, het hulle saam met die veranderende gebruik van die instrument gegroei. === Linkerhand === Spelemanne hou hulle tradisioneel by die [[Viool#Posisies|eerste posisie]]. Omdat daar nie van posisiespel gebruik gemaak word nie, laat baie spelers die viool in die handgewrig van die linkerhand rus. Posisiespel het eers laat in die 19de eeu opgekom, toe die jonger spelemanne groter briljansie in hul tegniek wou toon. Die greepstruktuur wissel van dorp tot dorp, maar die spelers gryp meestal oor twee snare tegelyk, in dubbelgrepe of ''tvigrep''. Dit is op die Hardangerviool makliker as op 'n viool, omdat die snare dikwels nader aan mekaar lê; die instrument is vir meersnarige spel gebou. In sommige tradisies word die spel op 'n los snaar ook om die effek benut, terwyl elders, soos in Valdres of Wes-Noorweë, die spel op één snaar om dieselfde rede verkies word. === Grootte van die instrument === Die viole was oorspronklik kleiner as vandag; Jon Erikson Helland se instrumente is 'n goeie voorbeeld daarvan. Dit was nie nodig dat 'n Hardangerviool in konsertlokale moes deurdring nie – daar is eerder in kleiner voorhuise of op die skuurvloer gespeel. Die klankkas het saam met die spelemanne se behoefte aan groter lokale gegroei, en die viole het in dié proses nader aan die viool gekom. === Stemmings === {{Sien ook|Scordatura}} Die Noorse woord ''felestille'' kom van ''å stille'', dit wil sê om die instrument te stem. 'n Gewone viool word normaalweg in [[kwint]]e gestem en slegs vir volksmusiek anders.<ref name="Anmarkrud" /> Die Hardangerviool word dikwels hoër as 'n gewone viool gestem.<ref name="SNL" /> Die Noorse ''snitt-tone'' is meestal B, maar die instrument kan uitsonderlik tot C♯ opgestem word; in dié geval word van "hoog gestelde" viole gepraat. Die normale stemming is A–D–A–E, waar die hoogste A-snaar dikwels in die omvang B tot C gestel word.<ref name="Kaasa" /> Anders as die viool is die Hardangerviool 'n transponerende instrument: die musiek word in 'n ander toonsoort geskryf as waarin die instrument klink wanneer dit dié musiek speel. Die Hardangerviool is bepaald 'n D-instrument, wat beteken dat 'n geskrewe C op die instrument met 'n D op 'n nie-transponerende instrument soos die [[klavier]] ooreenstem. Die note wat hieronder vir die stemmings gegee word, is dus relatief tot die Hardangerviool se geskrewe A en nie tot 'n konsert-A nie.<ref>{{cite web |url=http://www.hfaa.org/Home/articles-on-the-hardanger-fiddle/what-you-should-know-about-the-hardanger-fiddle |title=What You Should Know About the Hardanger Fiddle |website=Hardanger Fiddle Association of America |access-date=26 Junie 2016 |archive-date=11 Julie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160711062817/http://www.hfaa.org/Home/articles-on-the-hardanger-fiddle/what-you-should-know-about-the-hardanger-fiddle |url-status=dead}}</ref> Die resonansiesnare word so gestem dat hulle by die hoofstemming meeklink. Wanneer die melodiesnare byvoorbeeld op A–D–A–E gestem is, word die resonansiesnare op B–D–E–F♯–A gestem.<ref>{{cite web |url=https://www.hfaa.org/about-the-hardanger-fiddle/articles-on-the-hardanger-fiddle/a-guide-to-tunings-on-the-hardingfele |title=A Guide to Tunings on the Hardingfele |website=Hardanger Fiddle Association of America}}</ref> Die stemming hang grootliks af van die streek waarin die instrument bespeel word, of van die vereistes van 'n bepaalde wysie. Omdat sowel die melodiesnare as die resonansiesnare oorgestem moet word, is die stem van die instrument 'n moeisame werk; onder spelemanne word gekskeer dat die algemeenste stemming van almal "ongestem" is. Die afwesigheid van posisiespel word tradisioneel vergoed deur 'n lang reeks verskillende stemmings of ''felestille'' (in die klassieke musiek bekend as [[scordatura]]).<ref name="SNL" /> Dié stemmings kom sowel binne as buite die Hardangerviool-gebied voor. In die geheel is daar in Noorweë ongeveer 25 stemmings vir die Hardangerviool en 5 tot 15 vir die gewone viool aangeteken.<ref name="SNL" /><ref name="Anmarkrud" /><ref>{{cite book |last=Gurvin |first=Olav |year=1958 |chapter=Hardingfela |title=Hardingfeleslåttar |editor-last=Gurvin |editor-first=Olav |series=Norsk Folkemusikk, ser. 1, vol. I |location=Oslo |publisher=Universitetsforlaget |language=no}}</ref> Die meeste wysies word in die gewone stemming A–D–A–E gespeel. Die instrument kan ook in "lae bas" (G–D–A–E) gestem word, die gewone vioolstemming, en in bepaalde streke word soms die ''gorrlaus''-stemming (F–D–A–E) gebruik. Baie bekende spelers, soos [[Annbjørg Lien]], gebruik dikwels stemmings 'n heeltoon hoër: in plaas van A–D–A–E met wysies hoofsaaklik in 'n D-toonleer, word die instrument op B–E–B–F♯ gestem, sodat die wysies meestal in 'n E-toonleer val. Knut Buen het verskeie albums nog hoër opgeneem, in die stemming C–F–C–G, wat slegs op 'n instrument met 'n kleiner klankkas soos die Hardangerviool moontlik is en selde op 'n volgrootte-viool aangepak word. As plaasvervanger stem baie spelers van gewone viole eenvoudig hul G-snaar na A op om die A–D–A–E-stemming te gebruik, sodat hulle dieselfde soort musiek kan speel. 'n Verdere stemming word die "trollestemming" (A–E–A–C♯) genoem. Dit word vir die ''fanitullen''-wysies gebruik, ook die duiwelswysies genoem, sowel as vir die wysies uit die ''Kivlemøyane''-reeks, wat met die ''hulder''-wesens van die Noorse volksgeloof en met die [[Satan|duiwel]] verbind word. In die distrik Valdres word die gebruik van dié stemming "grouliggering" genoem, 'n herinnering dat die spelemann sy viool so gestem het wanneer die môre naderkom en hy hom deur 'n hele aantal ander stemmings gespeel het. Volgens die oorlewering het die spelemann die ''fanitullen''-wysies by die duiwel geleer. Die stemming beperk die melodiese omvang van die wysies en word daarom min gebruik. === Notasie === Die verskillende maniere waarop 'n Hardangerviool gestem kan word, maak dit moeilik om die musiek met gewone note neer te skryf. Carl Schart, wat in Bohemen gebore is en in Bergen gewoon het, het 'n manier gevind om ''slåttar'' op te teken en het in 1865 sy transkripsies gepubliseer. Belangrike optekeningswerk is later deur Arne Bjørndal, Truls Ørpen, Eivind Groven en Sven Nyhus gedoen.<ref name="Kaasa" /> In die Hardangerviool-gebied het mondelinge oordrag sonder vaste voorskrifte lank die gewone manier gebly om bestaande musiek te leer en oor te dra.<ref name="Kaasa" /> == Gebruik == === Dansmusiek en luisterwysies === 'n Hardangerviool word veral vir die ''bygdedans'' – die streeksdanse – gebruik: vir die ''lausdans'', dit wil sê die ''halling'', 'n solodans vir mans met akrobatiese elemente soos die ''hallingkast''; en vir paardanse soos die ''springar'', die ''gangar'', die ''vosserull'' en die ''pols''. Dit word tradisioneel ook vir marse gebruik, soos die ''Myllargutens bruremarsj'', en vir nuwer ronddanswysies soos die wals, die mazurka en die ''reinlender''. Die dans word deur ritmiese, harde voetstampe begelei. Dit was ook tradisie dat die spelemann die bruidstoet tot by die ingang van die kerk lei, maar nie binne-in nie. Daar is eweneens baie goeie voorbeelde van bekende ''lydarslåttar'', wysies wat bedoel is om na te luister eerder as om op te dans. Voorbeelde is ''Fanitullen'', ''Kivlemøyane'' en ''Sankt Thomasklokkene på Filefjell''. In Valdres bestaan daar 'n eiesoortige ''lydarslått''-tradisie. Hardangerviole word tradisioneel, soos ander Noorse volksmusiek, alleen gespeel. 'n Enkele Hardangerviool gee op sigself 'n ryk klankbeeld, en die versierings en fyner besonderhede van die ''slåtte''-musiek verdwyn maklik in samespel met ander instrumente. Eivind Groven, Alfred Maurstad en Sigbjørn Bernhoft Osa het 'n Hardangerviooltrio gevorm en was van die eerstes wat samespelgroepe vir die instrument gebruik het.<ref name="Kaasa" /> Meer as 1&nbsp;000 ''slåttar'' vir die Hardangerviool is aangeteken, benewens die "vorme" of variante van elkeen daarvan; Telemark het met 400 bekende ''slåttar'' die grootste aantal.<ref name="Kaasa" /> === Spelemanne en uitvoeringspraktyk === [[Lêer:Halfdan Egedius - Play and Dance - Google Art Project.jpg|duimnael|Halfdan Egedius: ''Spel en dans'' (1896). Egedius het baie tyd in Bø in Telemark deurgebring, waar hierdie skildery se motief vandaan kom.]] {{Aanhaling|teks='n Groot menigte speel op die viool, wat van 'n eie en sonderlinge vorm is. Hulle musiek bestaan uit eie vindings, waarin daar min modulasies is; daarna dans die mansmense met baie komiese bewegings, terwyl die vroumense baie gestadig om die danser rondgaan.|teken=Will, predikant van Seljord (1786)<ref name="Kaasa" />}} In Denemarke en Noorweë het geskoolde musikante in die stede in die 17de eeu eie benaminge soos ''musikant'' of ''instrumentalis'' gekry, terwyl ''spelemann'' waarskynlik as benaming vasgelê is vir vioolspelers wat op die platteland vir dans en vermaak gespeel het. Deense bepalings van die 17de eeu het vasgestel watter instrumente die verskillende maatskaplike klasse by 'n bruilof kon gebruik: die hoogste burgers kon trompette gebruik, terwyl handwerkers en laer burgers slegs tromme en strykinstrumente kon gebruik. Dit dui daarop dat die instrumente verskillende aansien gehad het, en dieselfde patroon is later ook in Noorweë bekend, met die viool as die oorheersende feesinstrument.<ref name="Thedens" /> [[Ole Bull]] het 'n Hardangerviool gehad wat hy tydens konserte in die buiteland gebruik het, onder meer in [[Parys]] in die 1830's. In 1849 het Bull 'n konsert met Myllarguten, 'n voorste spelemann van die tyd, in die Logen in Christiania aangebied; Bull sou gesê het dat hy self nie besonder goed was in vergelyking met Myllarguten nie. Jon Erikson Helland het Myllarguten se eerste Hardangerviool gemaak, en Myllarguten het kontak met die vioolmakers van die Helland-geslag gehou. Ola Mosafinn op Voss was Wes-Noorweë se eweknie van Myllarguten in Telemark. Aan die einde van die 19de eeu het dit gewoonte geword dat Hardangervioolspelers rondreis en konserte gee; Hallvard Ørsal van Nordmøre het byvoorbeeld sowel die Hardangerviool as die gewone viool bemeester. Die instrument het mettertyd die status van nasionale instrument en draer van die nasionale musiekerfenis gekry. Die verskuiwing van die danslokaal na die konsertsaal het meegebring dat dansmaat en 'n groot ''slåtte''-repertorium minder belangrik geword het by die uitvoerders: bekende "konsert-''slåttar''" het belangrik geword om te ken, en artistieke of virtuose uitvoering het gesog geword. Sommige danswysies is in ''lydarslåttar'' omgeskep, en die konsertsituasie het vereis dat die wysies name kry. Sjur Helgeland van Vossestrand was 'n voorste skepper van 'n konsertstyl vir die Hardangerviool; die ''lydarslått'' was op die gewone viool minder verbreid.<ref name="trollstilt" /><ref name="Kaasa" /> Die eerste ''felekappleik'' ("spelemannsproef") is in 1888 in Bø gehou en net Hardangervioolspelers het daaraan deelgeneem. In 1896 het die Vestmannalaget 'n ''kappleik'' in Bergen aangebied, waar onder andere [[Edvard Grieg]] teenwoordig was. Die bevoorregting van die Hardangerviool het daartoe gelei dat verskeie spelemanne uit Møre en Trøndelag na die instrument oorgeslaan het. Die eerste ''landskappleik'' het een vioolklas gehad, terwyl die Hardangerviool by die tweede ''landskappleik'', in Molde in 1923, in 'n eie klas afgeskei is. Ole Bull het in die 1860's die gedagte van 'n musiekakademie op grond van die nasionale musiekerfenis geopper; die Ole Bull-akademie is in 1977 op Voss gestig op inisiatief van Sigbjørn Bernhoft Osa, met spesialisasie in die Hardangerviool.<ref name="trollstilt" /> Grieg was baie in Hardanger en dikwels aanwesig waar volksmusiek uitgevoer is, en hy het onder meer Hardangervioolmusiek in sy komposisies opgeneem.<ref name="Kaasa" /> Aan die einde van die 19de eeu is die viool by dansgeleenthede gedeeltelik deur die trekklavier verdring, wat 'n sterker klank gehad het. Godsdienstige herlewings in die laaste deel van die eeu het daartoe gelei dat dans en vioolspel as sondig beskou is en verskeie spelemanne hulle verplig gevoel het om op te hou.<ref name="trollstilt" /> Verskeie predikante het die spelemanne gevra om met die sondige handwerk op te hou. In 'n aantal dorpe in Wes-Noorweë is viole op vure verbrand, en in Øvre Numedal het byvoorbeeld baie van die ou vioolspel verdwyn. Ola Mosafinn op Voss is onder druk geplaas om as onderwyser te bedank omdat hy viool gespeel het.<ref name="Kaasa" /> Baie en goeie vioolmakers het waarskynlik die grondslag gelê vir 'n aktiewe volksmusiekomgewing en stygende musikale kwaliteit van die 19de eeu af.<ref name="Kaasa" /> === Kunsmusiek === Edvard Grieg het baie Hardangerviool-volkswysies vir sy komposisies verwerk en het wysies vir die instrument as deel van sy musiek by [[Henrik Ibsen|Ibsen]] se ''Peer Gynt'' gekomponeer. Die openingsfrase van "Môrestemming" uit die ''Peer Gynt''-musiek is van die stemming van die Hardangerviool se resonansiesnare afgelei: A–F♯–E–D–E–F♯ en so voorts.<ref>{{cite book |last=Foster |first=Beryl |date=17 Oktober 2018 |title=The Songs of Edvard Grieg |publisher=Boydell Press |isbn=978-1-84383-343-7 |page=250 |url=https://books.google.com/books?id=3coWeMy2wZYC&pg=PA250}}</ref> Die Hardangerviool is ook in orkesmusiek in gebruik geneem. Johan Halvorsen het dit reeds gedoen, en later het komponiste soos Eivind Groven – wat self 'n goeie uitvoerder was en die instrument in 'n lewende tradisie uit Wes-Telemark geken het – en [[Geirr Tveitt]] dit as solo-instrument saam met orkes gebruik. Tveitt het twee konserte vir Hardangerviool en orkes geskryf, in 1955 en 1965; albei is met Arve Moen Bergset as solis opgeneem. Groven het vir Hardangerviool en koor geskryf, byvoorbeeld in die komposisie ''Margit Hjukse''; hy het vir twee en drie Hardangerviole verwerk en nuwe, oorspronklike ''slåttar'' vir die instrument geskep, onder andere ''Sumarmorgon'', ''Brønnslåtten'' en ''Svartufsen''. Die instrument het in die afgelope jare ook in die res van die wêreld erkenning gekry. [[Japan]] is een van die lande waar daar belangstelling in die Hardangerviool ontstaan het, en Japannese musikante reis na Noorweë net om die instrument te leer speel. Die Australiese komponis Liza Lim het in 1997 die werk ''Philtre'' vir solo-Hardangerviool geskryf en gebruik die instrument ook in haar werk ''Winding Bodies: 3 Knots'' (2013–2014);<ref>{{cite web |url=http://nla.gov.au/anbd.bib-an42205392 |title=Philtre (music): for solo retuned violin or hardanger fiddle / Liza Lim |publisher=National Library of Australia |access-date=29 April 2008}}</ref><ref>{{cite web |url=https://limprogrammenotes.wordpress.com/2014/06/09/winding-bodies-3-knots-2014/ |title=Winding Bodies: 3 Knots |date=9 Junie 2014 |publisher=Liza Lim |access-date=7 Mei 2021}}</ref> haar [[strykkwartet]] ''The Weaver's Knot'' (2013–2014) is deur die klank en die uitvoeringstegnieke van die Hardangerviool geïnspireer. 'n Ander onlangse werk is ''mobius II'' vir Hardangerviool en elektronika deur die Britse komponis Rose Dodd (2011), wat by die Huddersfield Contemporary Music Festival deur Britt Pernille Froholm in première gegaan het. Die komponis en musikant [[Karl Seglem]] gebruik die instrument ook in die konteks van [[jazz]] en wêreldmusiek. === Filmmusiek === Die Hardangerviool is in die klankbane van ''The Lord of the Rings: The Two Towers'' en ''The Lord of the Rings: The Return of the King'', gekomponeer deur Howard Shore, gebruik om die hoofstem vir die Rohan-tema te verskaf.<ref>{{cite news |title=A fiddle made famous by Lord of the Rings is in demand in Australia |url=https://www.abc.net.au/news/2019-05-12/hardanger-fiddle-makers/11100928 |newspaper=ABC News |date=11 Mei 2019 |language=en}}</ref><ref name="BBC">{{cite news |title=Lord of the Rings violin to be auctioned |url=https://www.bbc.com/news/uk-england-wiltshire-63700363 |newspaper=BBC News |date=21 November 2022 |language=en}}</ref> Shore het Dermot Crehan gevra om die instrument te speel weens sy "klaende en spookagtige" klank.<ref name="BBC" /> Die gebruik van die instrument in dié films is egter ver van tradisioneel: die tema gebruik nie die idiomatiese dubbelgrepe nie, en die speler gebruik ook vibrato, wat tradisioneel nie gebruik word nie. Olav Luksengård Mjelva van Røros het meegewerk aan die musiek van die televisiereeks ''The Rings of Power'', wat op ''The Lord of the Rings'' geïnspireer is.<ref>{{cite web |url=https://www.retten.no/5-44-688703 |title=Olav spiller hardingfele i verdens dyreste tv-serie noensinne |first=Marit |last=Langseth |date=2 September 2022 |work=Arbeidets Rett |language=no}}</ref> Die instrument is ook deur die komponis John Powell gebruik en deur Dermot Crehan gespeel in die DreamWorks-film ''How to Train Your Dragon'' vir die hoofromantiese tema. Dit kom eweneens voor in die klankbane van ''Armageddon'' (gekomponeer deur Trevor Rabin) en ''Fargo'' (deur Carter Burwell) – in laasgenoemde is die konteks 'n bietjie meer tradisioneel, aangesien die hooftema 'n verwerking van 'n Noorse volkswysie met die titel "Die verlore skaap" is. Steven Van Zandt het die Hardangerviool in die temalied gebruik wat hy vir die televisiereeks ''Lilyhammer'' geskryf het, en in die Japannese animasiefilm ''Tales from Earthsea'' word dit deur Rio Yamase gespeel. Die instrument kom ook voor in die klankbane van die film ''Dunkirk'' (2017) en van die reeks ''Loki'' (2021). == Die Hardangerviool en die kerk == Die Hardangerviool het 'n lang geskiedenis met die Christelike kerk. Die bekende vroeë vioolmaker Isak Botnen sou van sy handwerk by die koster en skoolmeester Lars Klark geleer het, en die metodes om te lak by die predikant Didrik Muus.<ref name="Sandvik" />{{rp|12}} In baie volksverhale word die duiwel egter met die Hardangerviool verbind; van baie goeie spelers is trouens gesê dat hulle deur die duiwel leer speel het, indien nie deur die watergees ''nøkken'' nie. Tydens godsdienstige herlewings in die 19de eeu is baie viole – sowel gewone viole as Hardangerviole<ref name="Broughton" />{{rp|212}} – vernietig of weggesteek deur sowel spelemanne as leke wat gemeen het "dat dit vir die siel die beste sou wees as die viole verbrand word", aangesien dit as 'n "sondige instrument wat wilde danse, drank en bakleiery aanmoedig" beskou is.<ref name="Sandvik" />{{rp|13}} Dit het in Noorweë sowel as in ander dele van Europa gebeur, en tot in die 20ste eeu was dit verbode om 'n Hardangerviool in 'n kerkgebou te speel.<ref name="George">{{cite web |last=George |first=Patrice |date=26 Februarie 2008 |title=Knut Hamre and Benedicte Maurseth – Rosa i Botnen |work=RootsWorld |url=http://www.rootsworld.com/reviews/botnen06.shtml}}</ref> Sommige spelemanne het nietemin ondanks alle veroordeling voortgespeel, sodat waardevolle tradisies ongeskonde gebly het. Die eerste volksmusikante wat in 'n kerk opgetree het, was Johannes Dahle van Tinn en Gjermund Haugen van Notodden; Dahle het in die 1920's opgetree. Die bekende moderne speler Annbjørg Lien het saam met die kerkorrelis Iver Kleive gespeel,<ref name="Broughton" />{{rp|216}} maar selfs sy het voor 'n optrede vooroordeel uit godsdienstige oorde ondervind.<ref>''Magiske understrenger – historien om hardingfela'' (dokumentêr vervaardig deur die NRK).</ref> Die oudste bekende viole wat nog bestaan, kan verder op die album ''Rosa i Botnen'' van Knut Hamre en Benedicte Maurseth saam met die oudste speelbare kerkpyporrel in Noorweë gehoor word, wat oorspronklik vir 'n 18de-eeuse kerk gebou is.<ref name="George" /> Hoewel die gebruik van 'n Hardangerviool in 'n kerk in Noorweë vir sommige mense steeds gevoelig kan wees, het spelers in ander dele van die wêreld geen probleme om in kerke by allerlei geleenthede, ook bruilofte, te speel nie.<ref>{{cite web |url=http://www.isanticountynews.com/2005/november/23fiddle.html |title=Hardanger fiddle player at Faith Lutheran Church in Isanti Nov. 27 |website=isanticountynews.com |access-date=8 Mei 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060323185150/http://www.isanticountynews.com/2005/november/23fiddle.html |archive-date=23 Maart 2006 |url-status=dead}}</ref> == Die Hardangerviool as simbool == [[Lêer:Granvin komm.svg|duimnael|regs|upright=0.5|Die wapen van Granvin]] [[Lêer:Bø Telemark komm.svg|duimnael|regs|upright=0.5|Die wapen van Bø in Telemark]] Die Hardangerviool maak deel uit van die wapens van die munisipaliteite Granvin in Hardanger en Bø in Telemark. Albei munisipaliteite het ryk tradisies van Hardangervioolmusiek. Bjørn Aksdal het dit in sy boek ''Hardingfela, felemakere og instrumentets utvikling'' soos volg opgesom: {{Aanhaling|teks=Isak Nilsson Skår en sy seun Trond Isakson het musiekinstrumente vervaardig lank voordat die begrip Hardangerviool bestaan het. In die middel van die 19de eeu was daar 'n nasionale ontwaking wat na die Noorse wortels gesoek het, en toe daar na die oorsprong van die Noorse vioolvervaardiging gesoek is, het dit in Hardanger geëindig. Isak en Trond het dus "Hardangerviole" gemaak 100 jaar voordat die begrip bestaan het. Die naam Hardangerviool het inderwaarheid op 'n tydstip ontstaan toe die meeste "Hardangerviole" in Telemark vervaardig is.|teken=Bjørn Aksdal<ref name="SNL" />}} == Bekende spelers == Bekende spelers van die Hardangerviool is onder andere Myllarguten (Targjei Augundsson), Lars Fykerud, Ola Mosafinn, Knut Dale, Johannes Dahle, Gjermund Haugen, Sigbjørn Bernhoft Osa, Eivind Groven, Lillebjørn Nilsen, Knut Buen, Hauk Buen, Olav Jørgen Hegge, Annbjørg Lien, Sigrid Moldestad, Knut Hamre, Benedicte Maurseth, Anne Hytta, Nils Økland, Tuva Syvertsen en Olav Luksengård Mjelva. Buite Noorweë is die instrument onder meer deur die Engelse speler Kathryn Tickell, die Ierse spelers Caoimhín Ó Raghallaigh en Mairéad Ní Mhaonaigh en die Amerikaners Loretta Kelley, Andrea Een, Dan Trueman en die multi-instrumentalis David Lindley gebruik. == Sien ook == * [[Viool]] * [[Viola d'amore]] * [[Nyckelharpa]] * [[Lys van musiekinstrumente]] == Verwysings == {{Verwysings|30em|refs= <ref name="SNL">{{cite web |url=https://snl.no/hardingfele |title=hardingfele |last=Aksdal |first=Bjørn |work=Store norske leksikon |language=no |access-date=9 September 2026}}</ref> <ref name="trollstilt">{{cite book |year=1998 |title=Trollstilt: lærebok i tradisjonsmusikk |isbn=82-05-23649-6 |location=Oslo |publisher=Gyldendal undervisning |url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2009051104108 |language=no}}</ref> <ref name="Kaasa">{{cite book |last1=Kaasa |first1=Halvard |last2=Versto |first2=Astrid |year=1997 |title=Hardingfela: det norske nasjonalinstrumentet |isbn=82-504-2418-2 |location=Oslo |publisher=Grøndahl Dreyer |url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2010071903009 |language=no}}</ref> <ref name="Thedens">{{cite book |editor-last=Thedens |editor-first=Hans-Hinrich |year=2006 |title=1905–2005: nasjonal og lokal kultur |location=Oslo |publisher=Norsk folkemusikklag |url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2011050608010 |language=no}}</ref> <ref name="Bjorndal">{{cite book |last=Bjørndal |first=Arne |year=1985 |title=– og fela ho lét: norsk spelemannstradisjon |isbn=82-00-07262-2 |location=Oslo |publisher=Universitetsforlaget |url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2015091106042 |language=no}}</ref> <ref name="revitalisering">{{cite book |last=Aksdal |first=Bjørn |year=2005 |chapter=Isak-feler og Tronda-feler – felemakerne fra Botnen i Hardanger |title=Revitalisering av tradisjoner |location=Oslo |publisher=Norsk folkemusikklag |url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2011090606097 |language=no}}</ref> <ref name="Sandvik">{{cite book |last=Sandvik |first=Sverre |year=1983 |title=Vi byggjer hardingfele: ei bok om felebygging med malar i naturleg storleik |isbn=82-10-02357-8 |location=Oslo |publisher=Tiden |url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007082000077 |language=no}}</ref> <ref name="Anmarkrud">{{cite book |last=Anmarkrud |first=Bjørn |year=1992 |title=De ulike felestille i hardingfeletradisjonene |location=Rauland |publisher=Norsk folkemusikklag |url=https://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2007103100041 |language=no}}</ref> <ref name="Aksdal1993">{{cite book |last1=Aksdal |first1=Bjørn |last2=Nyhus |first2=Sven |year=1993 |title=Fanitullen: Innføring i norsk og samisk folkemusikk |location=Oslo |publisher=Universitetsforlaget |language=no}}</ref> <ref name="Broughton">{{cite book |last1=Broughton |first1=Simon |last2=Ellingham |first2=Mark |year=1999 |title=Rough Guide to World Music, Volume One: Africa, Europe & the Middle East |location=Londen |publisher=Penguin Books}}</ref> }} == Literatuur == * Aksdal, Bjørn, en Sven Nyhus. ''Fanitullen: Innføring i norsk og samisk folkemusikk''. Oslo: Universitetsforlaget, 1993. * Aksdal, Bjørn, en die Hardingfeleprosjektet. ''Hardingfela, felemakere og instrumentets utvikling''. * Bjørndal, Arne. ''– og fela ho lét: norsk spelemannstradisjon''. Oslo: Universitetsforlaget, 1985. ISBN 82-00-07262-2. * Broughton, Simon, en Mark Ellingham. ''Rough Guide to World Music, Volume One: Africa, Europe & the Middle East''. Londen: Penguin Books, 1999. * Kaasa, Halvard, en Astrid Versto. ''Hardingfela: det norske nasjonalinstrumentet''. Oslo: Grøndahl Dreyer, 1997. ISBN 82-504-2418-2. * Sandvik, Sverre. ''Vi byggjer hardingfele''. Oslo: Tiden, 1983. ISBN 82-10-02357-8. == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie|Hardanger fiddle}} * [http://www.hfaa.org/ Hardanger Fiddle Association of America] {{en}} * [https://www.nb.no/forskning/feleverkene/ Hardingfeleverket – Norsk folkemusikk serie 1: Hardingfeleslåttar; Feleverket – Norsk folkemusikk serie 2: Slåtter for vanlig fele] {{no}} * [http://www.folkedans.com/folkemusikk/fela_reidar_sevag.htm ''Fela''], artikel deur Reidar Sevåg {{no}} * [https://web.archive.org/web/20060901103600/http://csumc.wisc.edu/Medialib/HardangerFiddle_files/frame.htm Fashioning the Hardanger Fiddle] {{en}} * [http://www.metmuseum.org/toah/ho/10/eue/ho_46.34.7a.htm Hardangerviool deur Isak N. Botnen en Trond Isaksen Flatebø, 1756] – Metropolitan Museum of Art {{en}} * [http://www.digitaltmuseum.no/search?query=hardingfele DigitaltMuseum: soektog "hardingfele"] {{no}} {{Normdata}} [[Kategorie:Kultuur in Noorweë]] [[Kategorie:Musiekinstrumente]] [[Kategorie:Snaarinstrumente]] [[Kategorie:Volksmusiek]] [[Kategorie:Musiek van Noorweë]] fzw53bby1jz2s94wy2qdhpq22nl3wtc 0 31084 2965836 1804426 2026-09-09T01:06:23Z Pynappel 70858 2965836 wikitext text/x-wiki [[Beeld:AGK bass1 full.jpg|duimnael|regs|225px|'n Kontrabas]] Die '''kontrabas''' of '''basviool''' is die grootste strykinstrument wat in die moderne simfonieorkes gebruik word. Dit is 'n standaardlid van die strykers in die simfonieorkes. Dit word ook gebruik in ander soorte musiek, soos [[jazz]], 1950's-styl [[blues]], rock and roll, rockabilly/psychobilly, bluegrass en tango. Soos ander strykinstrumente in die orkes kan die kontrabas met 'n strykstok gespeel word, of die speler kan die snare pluk. Daar is verskeie eienskappe wat die kontrabas anders maak as die res van die familielede van die strykinstrumente. Die mees prominente verskil, is dat die kontrabas se snare gestem word in vierdes, en nie in vyfdes soos die ander nie. Daar is ook geen vaste patroon en reëls wanneer dit kom by die konstruksie van die instrument nie. Die instrumente verskil dus in voorkoms en grootte van mekaar. == Sien ook == * [[Lys van musiekinstrumente]] {{Saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Snaarinstrumente]] rep52fwu9e9xw7ampy3sjaber53q017 2965837 2965836 2026-09-09T01:07:28Z Pynappel 70858 2965837 wikitext text/x-wiki [[Beeld:AGK bass1 full.jpg|duimnael|regs|225px|'n Kontrabas]] Die '''kontrabas''' of '''basviool'''<ref>{{cite book |last=Human |first=Koos |title=[[Die A tot Z van klassieke musiek]] |date=1 Junie 2005 |publisher=[[Human & Rousseau]] |language=Afrikaans |isbn=9780798145138}}</ref> is die grootste strykinstrument wat in die moderne simfonieorkes gebruik word. Dit is 'n standaardlid van die strykers in die simfonieorkes. Dit word ook gebruik in ander soorte musiek, soos [[jazz]], 1950's-styl [[blues]], rock and roll, rockabilly/psychobilly, bluegrass en tango. Soos ander strykinstrumente in die orkes kan die kontrabas met 'n strykstok gespeel word, of die speler kan die snare pluk. Daar is verskeie eienskappe wat die kontrabas anders maak as die res van die familielede van die strykinstrumente. Die mees prominente verskil, is dat die kontrabas se snare gestem word in vierdes, en nie in vyfdes soos die ander nie. Daar is ook geen vaste patroon en reëls wanneer dit kom by die konstruksie van die instrument nie. Die instrumente verskil dus in voorkoms en grootte van mekaar. == Verwysings == {{Verwysings}} == Sien ook == * [[Lys van musiekinstrumente]] {{Saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Snaarinstrumente]] 97prrcug0r8otwypku121dgjdmnhhpx 2965888 2965837 2026-09-09T09:29:50Z Pynappel 70858 2965888 wikitext text/x-wiki {{Infobox Instrument |name=Kontrabas |names=Basviool |image=AGK bass1 full.jpg |image_capt='n Moderne kontrabas met 'n boog van die Franse styl gesien van die kant en van voor. |background=string |classification=[[Snaarinstrument]] |hornbostel_sachs=321.322-71 |hornbostel_sachs_desc=Saamgestelde [[kordofoon]] deur 'n [[boog (musiek)|boog]] geklink |developed=15th&ndash;19th century |range=[[File:Contrabass range.svg|class=skin-invert|150px|center]] |related= * [[Viol]]<!--Really. Not violin. --> * [[Altviool]] * [[Tjello]] * [[Baskitaar]] * [[Akoestiese baskitaar]] * [[Elektriese regopbas]] * [[Diyingehu]] * [[Bazantar]] |musicians= * [[:Kategorie:Kontrabasspelers|Lys van kontrabasspelers]] |articles= |sound sample = [[File:Jazz walking bass on double bass.oga|thumb|center |Monster van 'n kontrabasspeler wat pizzicato speel.]] }} Die '''kontrabas''' of '''basviool'''<ref>{{cite book |last=Human |first=Koos |title=[[Die A tot Z van klassieke musiek]] |date=1 Junie 2005 |publisher=[[Human & Rousseau]] |language=Afrikaans |isbn=9780798145138}}</ref> is die grootste strykinstrument wat in die moderne simfonieorkes gebruik word. Dit is 'n standaardlid van die strykers in die simfonieorkes. Dit word ook gebruik in ander soorte musiek, soos [[jazz]], 1950's-styl [[blues]], rock and roll, rockabilly/psychobilly, bluegrass en tango. Soos ander strykinstrumente in die orkes kan die kontrabas met 'n strykstok gespeel word, of die speler kan die snare pluk. Daar is verskeie eienskappe wat die kontrabas anders maak as die res van die familielede van die strykinstrumente. Die mees prominente verskil, is dat die kontrabas se snare gestem word in vierdes, en nie in vyfdes soos die ander nie. Daar is ook geen vaste patroon en reëls wanneer dit kom by die konstruksie van die instrument nie. Die instrumente verskil dus in voorkoms en grootte van mekaar. == Verwysings == {{Verwysings}} == Sien ook == * [[Lys van musiekinstrumente]] {{Saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Snaarinstrumente]] dn3045mfdcc5luadyvwr1drq3x0lb29 0 33559 2965786 2963453 2026-09-08T14:57:15Z Balenda 83524 /* 2021 – hede */ ITA 2965786 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Fernando Alonso | image = Alonso 2016.jpg | caption = Alonso in 2016 | birth_name = Fernando Alonso Díaz | birth_date = {{Geboortedatum en ouderdom|1981|7|29|df=y}} | birth_place = Oviedo, [[Asturias]], [[Spanje]] | nationality = {{vlagikoon|ESP}} Spanjaard | Years = 2001, 2003–2018, 2021-tans | Old Team = [[Minardi]], [[Renault F1|Renault Sport]], [[Scuderia Ferrari|Ferrari]], [[McLaren]]-[[Renault F1|Renault]], [[Alpine F1-span|Alpine]] | 2026 Team = [[Aston Martin F1]] | Car number = 14 | Championships = 2 ([[2005 Formule Een-seisoen|2005]], [[2006 Formule Een-seisoen|2006]]) | Races = {{F1stat|ALO|entries}} ({{F1stat|ALO|starts}} begin) | Wins = {{F1stat|ALO|wins}} | Podiums = {{F1stat|ALO|podiums}} | Points = {{F1stat|ALO|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|ALO|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|ALO|fastestlaps}} | First race = [[2001 Australiese Grand Prix]] | First win = [[2003 Hongaarse Grand Prix]] | Last win = [[2013 Spaanse Grand Prix]] | Last race = {{laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 10de (56 punte) }} '''Fernando Alonso Díaz''' (gebore op [[29 Julie]] [[1981]] in Oviedo) is 'n [[Spanje|Spaanse]] [[Formule Een]]renjaer en 'n tweemalige wêreldrenkampioen. As 24-jarige wen hy sy eerste F1-titel in 2005 en word so die jongste persoon om 'n Grand Prix-seisoen te wen. Die rekord is in 2008 deur [[Lewis Hamilton]] en weer in 2010 deur [[Sebastian Vettel]] verbeter. [[Lêer:Kart Fernando Alonso.jpg|duimnael|links|300px|Fernando Alonso se eerste knortjor]] == Vroeë loopbaan == Alonso het vir verbasing gesorg oor die spoed waarmee hy daarin geslaag het om sy pad na die hoogste vlak van motorsport te vind. Alonso het reeds op driejarige ouderdom met knortjorre rondgerits. Hy het daarna in 1994–1997 knortjorwedrenne gewen in [[Spanje]], en is in 1996 as die wêreldknortjorkampioen gekroon. In 1999 het hy na enkelsitplekkers oorgeskakel en die Spaanse kampioen geword met ses oorwinnings in die Euro Ope MoviStar met Nissan. == Formule 3000 == Die jaar daarop – in 2000 – neem hy deel aan die internasionale Formule 3000 kampioenskap vir die span van Astromega. Na 'n tweede plek op die [[Hungaroring]] wen hy twee weke later die wedren op [[Circuit de Spa-Francorchamps]]. Hy eindig die seisoen in die vierde plek. == Formule 1-loopbaan == Hy het die wêreld van Formule Een in 2001 betree by die Minardispan, en verskuif na [[Renault F1|Renault]] as toetsbestuurder die volgende jaar. === Renault (2002–2006) === Alonso is in die 2003-seisoen bevorder tot 'n gereelde renjaer in die Franse span, ten koste van [[Jenson Button]]. Op 22 Maart 2003 stel hy die vinnigste tyd op tydens die kwalifisering vir die Maleisiese Grand Prix. Hy is ook die jongste jaer in Formule 1-geskiedenis wat paaltjieposisie behaal het. Hy voltooi die wedren self in die derde plek, sy eerste podium. ’n Paar weke later behaal hy ’n tweede plek voor sy tuisskare in die [[2003 Spaanse Grand Prix]] na [[Michael Schumacher]]. In Augustus wen hy die [[2003 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]]. Hy was toe die jongste jaer ooit om 'n Formule 1 Grand Prix te gewen. Hy eindig die seisoen in die sesde plek met 55 punte. In totaal staan hy vier keer op die podium. Die 2005-seisoen begin goed vir Alonso. Hy eindig derde in Australië en wen die daaropvolgende drie GP's: Maleisiese Grand Prix, Bahreinse Grand Prix en San Marino Grand Prix. Veral in laasgenoemde beïndruk hy deur ’n sterk Michael Schumacher in die slotrondtes agter hom te hou. Hy slaag weer nie daarin om sy tuis-Grand Prix te wen nie en in Monaco eindig hy slegs vierde. By die [[2005 Europese Grand Prix|Europese Grand Prix]] by die Nürburgring slaag hy egter daarin om ’n oorwinning te behaal ná ’n sterk herstel in die slotrondes nadat die voorloper [[Kimi Räikkönen]] in die laaste rondte op ’n skouspelagtige wyse van die baan gegaan het. Tydens die daaropvolgende Kanadese Grand Prix maak hy een van sy seldsame bestuursfoute. Hy tref die muur en moet tou opgooi. Sy groot mededinger in die stryd om die wêreldkampioenskap, Räikkönen, wen ook die wedren. Tog is hy steeds 22 punte voor Räikkönen in die wêreldkampioenskap-ranglys. Op 25 September 2005 het hy derde in die Brasiliaanse Grand Prix geëindig, genoeg om 'n onoorbrugbare gaping met Räikkönen in die Wêreldbeker te verklein. Op die ouderdom van 24 jaar en 58 dae word hy die jongste wêreldkampioen in Formule 1-geskiedenis, 'n rekord wat voorheen deur [[Emerson Fittipaldi]] gehou is. === McLaren (2007) === Tydens die 2007-seisoen het Alonso vir die [[McLaren]]span gejaag, maar is later terug na Renault vir twee seisoene in 2008–2009. === Ferrari (2010–2014) === Sedert die 2010-seisoen is Alonso in die [[Scuderia Ferrari|Ferrarispan]] opgeneem, om die Italiaanse span verder te versterk. Die salaris wat hy by Ferrari verdien het in die 2010-seisoen word geskat op 30 miljoen euro, en sedert die onttrekking van Kimi Räikkönen aan die einde van 2009, word Alonso die hoogsbesoldigde F1-bestuurder vir die 2010-seisoen. [[Lêer:AlonsoCanada2011.jpg|duimnael|regs|180px|Alonso in 2011 toe hy vir Ferrari deelgeneem het.]] Op Sondag, 14 Maart 2010, het Fernando Alonso die openingsren van die Formule 1-seisoen in [[2010 Bahreinse Grand Prix|Bahrein]] gewen. Alonso spring uit die derde plek op die rooster weg, met die wegspring is hy reeds verby spanmaat [[Felipe Massa]] (wat tweede eindig) en tydens die wedren steek hy ook vir [[Sebastian Vettel]] verby, wat met tegniese probleme sukkel. Ongelukkig vir Alonso presteer Vettel so goed in die laaste wedren dat hy Alonso aan die einde van die kampioenskap verbysteek en kampioen word. Op Sondag 10 Julie 2011, het Fernando Alonso Ferrari se enigste oorwinning by die Silverstone-baan verseker. Die seisoen is nie wat Alonso verwag het dit sou wees nie. Hy het die 2011-seisoen in die vierde plek afgesluit, 135 punte agter die wêreldkampioen Sebastian Vettel. Die 2012-seisoen het beter verloop as die jaar tevore. Alonso was weer Ferrari se beste jaer en het daardie jaar drie oorwinnings behaal. Hy was lank die kampioenskapvoorloper en het op pad gelyk na ’n derde wêreldtitel, maar dit het weer na Vettel gegaan. Die laaste ren het alles bepaal, Vettel het sesde geëindig in daardie ren. Alonso, wat tweede in die wedren geëindig het, het die wêreldtitel met 3 punte verloor. In 2014 het Alonso die voormalige wêreldkampioen Kimi Räikkönen as spanmaat gekry. Raikkonen is ingebring as 'n plaasvervanger vir Felipe Massa wat na Williams vertrek het. Dit was 'n moeilike seisoen vir Ferrari, waarin hy nie 'n enkele ren kon wen nie en Alonso net twee keer op die podium geëindig het. Aan die einde van die jaar is bevestig dat Alonso die span na vyf jaar sou verlaat.<ref>{{nl}} [https://www.gpupdate.net/nl/f1-nieuws/319237/ferrari-bevestigt-vertrek-fernando-alonso/ Ferrari bevestigt vertrek Fernando Alonso]</ref> Fernando Alonso is die enigste jaer wat Michael Schumacher kon troef op sy hoogtepunt as sesmalige wêreldkampioen. === Terugkeer na McLaren === Op 11 Desember 2014 is aangekondig dat Alonso in 2015 na McLaren sou terugkeer, met Jenson Button as spanmaat.<ref>{{nl}} [http://www.gpupdate.net/nl/f1-nieuws/320093/officieel-alonso-en-button-racen-in-2015-voor-mclaren/ Officieel: Alonso en Button racen in 2015 voor McLaren]</ref> McLaren het teruggekeer na die enjinverskaffer Honda, met wie hy in die laat 1980's en vroeë 1990's groot sukses behaal het. Weens 'n ongeluk tydens voorseisoense toetse was Alonso egter gedwing om die seisoen se opening in Australië mis te loop en is vervang deur Kevin Magnussen. Hy het van die tweede wedren in Maleisië teruggekeer. Die McLaren-Honda-kombinasie was nie sterk genoeg hierdie seisoen nie: beide Alonso en Button moes dikwels uittree weens enjinprobleme en die motor was nie vinnig genoeg om gereeld onder die top-10 te eindig nie. Alonso het in die sewentiende plek in die kampioenskap geëindig, met 'n vyfde plek by die Hongaarse Grand Prix as die hoogtepunt. In 2016 het die McLaren ietwat verbeter, maar die span het steeds nie genoeg spoed gehad om met die top mee te ding nie. Ten spyte hiervan het Alonso daarin geslaag om gereelde top 10-eindpunte aan te teken, met twee vyfde plekke in Monaco en die Verenigde State as hoogtepunte. Aan die ander kant, in die seisoen se opening in Australië, het hy 'n groot ongeluk gehad waar hy agter in Esteban Gutiérrez se Haas vasgejaag en omgeslaan het. Vir die tweede ren in Bahrein is hy deur Stoffel Vandoorne vervang, maar hy het in die derde ren in China teruggekeer. In 'n swak motor het Alonso die seisoen in die tiende plek in die kampioenskap afgesluit. In 2017 het Alonso 'n nuwe spanmaat in Vandoorne gekry, nadat Button aangekondig het om 'n sabbatsverlof te neem. Hierdie seisoen was die Honda-enjin weer minder betroubaar en Alonso het sewe keer in die eerste helfte van die seisoen uitgetree. In die Hongaarse Grand Prix het hy wel sesde geëindig en die vinnigste renrondte op die voorlaaste rondte opgestel. Ná die somervakansie het die McLaren minder probleme gehad en Alonso het drie punte in die laaste drie wedrenne van die seisoen aangeteken, wat hy nie voorheen in die drie vorige jare saam met McLaren behaal het nie. Hy het sewentien punte aangeteken en vyftiende in die kampioenskap geëindig. Alonso sal in 2018 aanhou om by McLaren te ry, ondanks gerugte dat hy dalk die span gaan verlaat. Nadat hy na Renault-enjins oorgeskakel het, het hy die besluit geneem om te bly. Dit het gelyk of prestasie verbeter, Alonso was dadelik vyfde in die eerste Grand Prix in Australië en het verskeie top 10-uitslae aan die begin van die jaar behaal, maar soos die seisoen gevorder het McLaren verder en verder gedaal. Op 14 Augustus 2018 het Alonso uiteindelik aangekondig dat hy nie in 2019 vir die span in Formule 1 sal jaag nie.<ref>{{nl}} [https://nl.motorsport.com/f1/news/alonso-verlaat-f1-mclaren-2019/3158598/ Alonso verlaat de Formule 1 na 2018]</ref> === Alpine (2021–2022) === Op 8 Julie 2020 is aangekondig dat Alonso in 2021 'n terugkeer na Formule 1 sal maak by die Renault-span.<ref name="Alonso-Alpine">{{nl}} {{Cite web|title=Officieel: Alonso keert terug bij Renault in de F1|url=https://www.ad.nl/formule-1/officieel-alonso-keert-terug-bij-renault-in-de-f1~a5bfad4f/|date=8 Julie 2020|website=AD|url-status=live|access-date=8 Julie 2020}}</ref> Die span het vanaf 2021 as Alpine F1-span voortgaan.<ref>{{nl}} https://www.grandprixradio.nl/2020/09/06/renault-gaat-volgend-seizoen-verder-als-alpine-f1-team/</ref> === Aston-Martin (2023 – ) === Op 1 Augustus 2022 is aangekondig dat Alonso vanaf die 2023-seisoen vir Aston-Martin sal ry waar hy die afgetrede Sebastian Vettel sal vervang. Alonso het 'n meerjarige kontrak met die renspan gesluit.<ref>{{nl}} [https://www.gpfans.com/nl/f1-nieuws/88534/fernando-alonso-naar-aston-martin-meerjarig-contract-getekend/ Fernando Alonso naar Aston Martin: Meerjarig contract getekend]</ref> == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} === 2001 – 2009 === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" ! Jaar ! Span ! Onderstel ! Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 ! Plek ! Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ![[2001 Formule Een-seisoen|2001]] | [[Minardi]] | [[Minardi]] <br />PS01 | [[Cosworth]] <br />3.0 V10 |bgcolor="#cfcfff"| [[2001 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />12 |bgcolor="#cfcfff"| [[2001 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />13 |bgcolor="#efcfff"| [[2001 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2001 San Marino Grand Prix|SMR]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2001 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />13 |bgcolor="#efcfff"| [[2001 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2001 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2001 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2001 Europese Grand Prix|EUR]]<br />14 |bgcolor="#efcfff"| [[2001 Franse Grand Prix|FRA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2001 Britse Grand Prix|GBR]]<br />16 |bgcolor="#cfcfff"| [[2001 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />10 |bgcolor="#efcfff"| [[2001 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#ffffff"| [[2001 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNS</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2001 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />13 |bgcolor="#efcfff"| [[2001 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2001 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />11 | | |style="background:#efefef"| '''23''' |style="background:#efefef"| '''0''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2003 Formule Een-seisoen|2003]] | [[Renault F1|Renault]] | [[Renault F1|Renault]] <br />R23 | [[Renault]] <br />RS23 3.0 V10 |bgcolor="#dfffdf"| [[2003 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />7 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2003 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| [[2003 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />3 |bgcolor="#dfffdf"| [[2003 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />6 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2003 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />2 |bgcolor="#efcfff"| [[2003 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2003 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |bgcolor="#dfffdf"| [[2003 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2003 Europese Grand Prix|EUR]]<br />4 |bgcolor="#efcfff"| [[2003 Franse Grand Prix|FRA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2003 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2003 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />4 |bgcolor="#ffffbf"| [[2003 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2003 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />8 |bgcolor="#efcfff"| [[2003 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2003 Japannese Grand Prix|JPN]]<br /><small>DNF</small> | | | |style="background:#efefef"| '''6''' |style="background:#efefef"| '''55''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2004 Formule Een-seisoen|2004]] | [[Renault F1|Renault]] | [[Renault F1|Renault]] <br />R24 | [[Renault]] <br />RS24 3.0 V10 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2004 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />3 |bgcolor="#dfffdf"| [[2004 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />7 |bgcolor="#dfffdf"| [[2004 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />6 |bgcolor="#dfffdf"| [[2004 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />4 |bgcolor="#dfffdf"| [[2004 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />4 |bgcolor="#efcfff"| [[2004 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2004 Europese Grand Prix|EUR]]<br />5 |bgcolor="#efcfff"| [[2004 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2004 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| [[2004 Franse Grand Prix|FRA]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#cfcfff"| [[2004 Britse Grand Prix|GBR]]<br />10 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2004 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />3 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2004 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />3 |bgcolor="#efcfff"| [[2004 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2004 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2004 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />4 |bgcolor="#dfffdf"| [[2004 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />5 |bgcolor="#dfffdf"| [[2004 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />4 | |style="background:#efefef"| '''4''' |style="background:#efefef"| '''59''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2005 Formule Een-seisoen|2005]] | [[Renault F1|Renault]] | [[Renault F1|Renault]] <br />R25 | [[Renault]] <br />RS25 3.0 V10 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2005 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2005 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2005 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2005 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />1 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2005 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />2 |bgcolor="#dfffdf"| [[2005 Monaco Grand Prix|MON]]<br />4 |bgcolor="#ffffbf"| [[2005 Europese Grand Prix|EUR]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| [[2005 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#ffffff"| [[2005 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br /><small>DNS</small> |bgcolor="#ffffbf"| [[2005 Franse Grand Prix|FRA]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2005 Britse Grand Prix|GBR]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2005 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />1 |bgcolor="#cfcfff"| [[2005 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />11 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2005 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />2 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2005 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />2 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2005 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />2 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2005 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| [[2005 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />3 |bgcolor="#ffffbf"| [[2005 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |style="background:#ffffbf"| '''{{Goud}}''' |style="background:#ffffbf"| '''133''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2006 Formule Een-seisoen|2006]] | [[Renault F1|Renault]] | [[Renault F1|Renault]] <br />R26 | [[Renault]] <br />RS26 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#ffffbf"| [[2006 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />1 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2006 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2006 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />1 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2006 San Marino Grand Prix|SMR]]<br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2006 Europese Grand Prix|EUR]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2006 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2006 Monaco Grand Prix|MON]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2006 Britse Grand Prix|GBR]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2006 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2006 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />5 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2006 Franse Grand Prix|FRA]]<br />2 |bgcolor="#dfffdf"| [[2005 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />5 |bgcolor="#efcfff"| [[2006 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| [[2006 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />2 |bgcolor="#efcfff"| [[2006 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| [[2006 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2006 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2006 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />2 | |style="background:#ffffbf"| '''{{Goud}}''' |style="background:#ffffbf"| '''134''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2007 Formule Een-seisoen|2007]] | [[McLaren]] | [[McLaren]] <br />MP4-22 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br />FO 108T 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#dfdfdf"| [[2007 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />2 |bgcolor="#ffffbf"| [[2007 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />1 |bgcolor="#dfffdf"| [[2007 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />5 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2007 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />3 |bgcolor="#ffffbf"| [[2007 Monaco Grand Prix|MON]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2007 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| [[2007 Verenigde State Grand Prix|VST]]<br />2 |bgcolor="#dfffdf"| [[2007 Franse Grand Prix|FRA]]<br />7 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2007 Britse Grand Prix|GBR]]<br />2 |bgcolor="#ffffbf"| [[2007 Europese Grand Prix|EUR]]<br />1 |bgcolor="#dfffdf"| [[2007 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />4 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2007 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />3 |bgcolor="#ffffbf"| [[2007 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffdf9f"| [[2007 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />3 |bgcolor="#efcfff"| [[2007 Japannese Grand Prix|JPN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| [[2007 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />2 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2007 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />3 | | |style="background:#ffdf9f"| '''{{Brons}}''' |style="background:#ffdf9f"| '''109''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2008 Formule Een-seisoen|2008]] | [[Renault F1|Renault]] | [[Renault F1|Renault]] <br />R28 | [[Renault]] <br />RS27 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />4 |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />8 |bgcolor="#cfcfff"| [[2008 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />10 |bgcolor="#efcfff"| [[2008 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />6 |bgcolor="#cfcfff"| [[2008 Monaco Grand Prix|MON]]<br />10 |bgcolor="#efcfff"| [[2008 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Franse Grand Prix|FRA]]<br />8 |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Britse Grand Prix|GBR]]<br />6 |bgcolor="#cfcfff"| [[2008 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />11 |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />4 |bgcolor="#efcfff"| [[2008 Europese Grand Prix|EUR]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />4 |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />4 |bgcolor="#ffffbf"| [[2008 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />1 |bgcolor="#ffffbf"| [[2008 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />1 |bgcolor="#dfffdf"| [[2008 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />4 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2008 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />2 | |style="background:#efefef"| '''5''' |style="background:#efefef"| '''61''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2009 Formule Een-seisoen|2009]] |[[Renault F1|Renault]] |[[Renault F1|Renault]] <br />R29 |[[Renault]] <br />RS27 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#dfffdf"| [[2009 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />5 |bgcolor="#cfcfff"| [[2009 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />11 |bgcolor="#cfcfff"| [[2009 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />9 |bgcolor="#dfffdf"| [[2009 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />8 |bgcolor="#dfffdf"| [[2009 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />5 |bgcolor="#dfffdf"| [[2009 Monaco Grand Prix|MON]]<br />7 |bgcolor="#cfcfff"| [[2009 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />10 |bgcolor="#cfcfff"| [[2009 Britse Grand Prix|GBR]]<br />14 |bgcolor="#dfffdf"| [[2009 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| [[2009 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2009 Europese Grand Prix|EUR]]<br />6 |bgcolor="#efcfff"| [[2009 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2009 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />5 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2009 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#cfcfff"| [[2009 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />10 |bgcolor="#efcfff"| [[2009 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2009 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />14 | | |style="background:#efefef"| '''9''' |style="background:#efefef"| '''26''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Span ! Onderstel ! Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 ! Plek ! Punte |} === 2010 – 2018 === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" ! Jaar ! Span ! Onderstel ! Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 ! Pos ! Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ![[2010 Formule Een-seisoen|2010]] |[[Scuderia Ferrari|Ferrari Marlboro]] |[[Scuderia Ferrari|Ferrari F10]] |[[Ferrari]] <br />056 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#ffffbf"|[[2010 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"|[[2010 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />4 |bgcolor="#cfcfff"|[[2010 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />13 |bgcolor="#dfffdf"|[[2010 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />4 |bgcolor="#dfdfdf"|[[2010 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />2 |bgcolor="#dfffdf"|[[2010 Monaco Grand Prix|MON]]<br />6 |bgcolor="#dfffdf"|[[2010 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />8 |bgcolor="#ffdf9f"|[[2010 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />3 |bgcolor="#dfffdf"|[[2010 Europese Grand Prix|EUR]]<br />8 |bgcolor="#cfcfff"|[[2010 Britse Grand Prix|GBR]]<br />14{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"|[[2010 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />1 |bgcolor="#dfdfdf"|[[2010 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />2 |bgcolor="#efcfff"|[[2010 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"|[[2010 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"|[[2010 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffdf9f"|[[2010 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />3 |bgcolor="#ffffbf"|[[2010 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"|[[2010 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />3 |bgcolor="#dfffdf"|[[2010 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />7 | | |style="background:#dfdfdf"| '''{{Silwer}}''' |style="background:#dfdfdf"| '''252''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2011 Formule Een-seisoen|2011]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] <br />150° Italia | [[Ferrari]] <br />056 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#dfffdf"|[[2011 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />4 |bgcolor="#dfffdf"|[[2011 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />6 |bgcolor="#dfffdf"|[[2011 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />7 |bgcolor="#ffdf9f"|[[2011 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />3 |bgcolor="#dfffdf"|[[2011 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />5 |bgcolor="#dfdfdf"|[[2011 Monaco Grand Prix|MON]]<br />2 |bgcolor="#efcfff"|[[2011 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"|[[2011 Europese Grand Prix|EUR]]<br />2 |bgcolor="#ffffbf"|[[2011 Britse Grand Prix|GBR]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"|[[2011 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />2 |bgcolor="#ffdf9f"|[[2011 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />3 |bgcolor="#dfffdf"|[[2011 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />4 |bgcolor="#ffdf9f"|[[2011 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />3 |bgcolor="#dfffdf"|[[2011 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />4 |bgcolor="#dfdfdf"|[[2011 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />2 |bgcolor="#dfffdf"|[[2011 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br />5 |bgcolor="#ffdf9f"|[[2011 Indiese Grand Prix|IND]]<br />3 |bgcolor="#dfdfdf"|[[2011 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />2 |bgcolor="#dfffdf"|[[2011 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />4 | | |style="background:#efefef"| '''4''' |style="background:#efefef"| '''257''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2012 Formule Een-seisoen|2012]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] <br />F2012 | [[Ferrari]] <br />056 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#dfffdf"| [[2012 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />5 |bgcolor="#ffffbf"| [[2012 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />1 |bgcolor="#dfffdf"| [[2012 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />9 |bgcolor="#dfffdf"| [[2012 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />7 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2012 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />2 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2012 Monaco Grand Prix|MON]]<br />3 |bgcolor="#dfffdf"| [[2012 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />5 |bgcolor="#ffffbf"| [[2012 Europese Grand Prix|EUR]]<br />1 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2012 Britse Grand Prix|GBR]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| [[2012 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2012 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />5 |bgcolor="#efcfff"| [[2012 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| [[2012 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />3 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2012 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />3 |bgcolor="#efcfff"| [[2012 Japannese Grand Prix|JPN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| [[2012 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br />3 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2012 Indiese Grand Prix|IND]]<br />2 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2012 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />2 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2012 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />3 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2012 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />2 | |style="background:#dfdfdf"| '''{{Silwer}}''' |style="background:#dfdfdf"| '''278''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2013 Formule Een-seisoen|2013]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari F138]] | [[Ferrari]] <br />056 2.4 [[V8-enjin|V8]] |bgcolor="#dfdfdf"| [[2013 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />2 |bgcolor="#efcfff"| [[2013 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| [[2013 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />1 |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />8 |bgcolor="#ffffbf"| [[2013 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />1 |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Monaco Grand Prix|MON]]<br />7 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2013 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />2 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2013 Britse Grand Prix|GBR]]<br />3 |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />5 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2013 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />2 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2013 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />2 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2013 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />2 |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br />6 |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />4 |bgcolor="#cfcfff"| [[2013 Indiese Grand Prix|IND]]<br />11 |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| [[2013 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />5 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2013 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />3 | | |style="background:#dfdfdf"| '''{{Silwer}}''' |style="background:#dfdfdf"| '''242''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2014 Formule Een-seisoen|2014]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[Scuderia Ferrari|Ferrari F14 T]] | [[Ferrari]] <br />059/3 1.6 [[V6-enjin|V6]] |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />4 |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />4 |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />9 |bgcolor="#ffdf9f"| [[2014 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />3 |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />6 |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Monaco Grand Prix|MON]]<br />4 |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />6 |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />5 |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Britse Grand Prix|GBR]]<br />6 |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />5 |bgcolor="#dfdfdf"| [[2014 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />2 |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />7 |bgcolor="#efcfff"| [[2014 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />4 |bgcolor="#efcfff"| [[2014 Japannese Grand Prix|JPN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />6 |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />6 |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />6 |bgcolor="#dfffdf"| [[2014 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />9 | | |style="background:#efefef"| '''6''' |style="background:#efefef"| '''161''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2015 Formule Een-seisoen|2015]] |[[McLaren|McLaren F1-span]] |[[McLaren]] MP4-30 |[[Renault]] <br />RA615H [[V6-enjin|V6 Turbo]] |bgcolor=| [[2015 Australiese Grand Prix|AUS]] |bgcolor="#efcfff"| [[2015 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2015 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> 12 |bgcolor="#cfcfff"| [[2015 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> 11 |bgcolor="#efcfff"| [[2015 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2015 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2015 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| [[2015 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| [[2015 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> 10 |bgcolor="#dfffdf"| [[2015 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> 5 |bgcolor="#cfcfff"| [[2015 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> 13 |bgcolor="#cfcfff"| [[2015 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> 18† |bgcolor="#efcfff"| [[2015 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2015 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> 11 |bgcolor="#cfcfff"| [[2015 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> 11 |bgcolor="#cfcfff"| [[2015 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> 11 |bgcolor="#efcfff"| [[2015 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| [[2015 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> 15 |bgcolor="#cfcfff"| [[2015 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> 17 | | |style="background:#efefef"| '''17''' |style="background:#efefef"| '''11''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2016 Formule Een-seisoen|2016]] | [[McLaren|McLaren F1-span]] | [[McLaren]] MP4-31 | [[Renault]] <br />RA616H [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=efcfff|[[2016 Australiese Grand Prix|AUS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=|[[2016 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br /> |bgcolor=cfcfff|[[2016 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />12 |bgcolor=dfffdf|[[2016 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />6 |bgcolor=efcfff|[[2016 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|[[2016 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |bgcolor=cfcfff|[[2016 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />11 |bgcolor=efcfff|[[2016 Europese Grand Prix|EUR]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|[[2016 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />18 |bgcolor=cfcfff|[[2016 Britse Grand Prix|GBR]]<br />13 |bgcolor=dfffdf|[[2016 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />7 |bgcolor=cfcfff|[[2016 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />12 |bgcolor=dfffdf|[[2016 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />7 |bgcolor=cfcfff|[[2016 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />14{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|[[2016 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />7 |bgcolor=dfffdf|[[2016 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />7 |bgcolor=cfcfff|[[2016 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />16 |bgcolor=dfffdf|[[2016 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />5 |bgcolor=cfcfff|[[2016 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />13 |bgcolor=dfffdf|[[2016 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />10 |bgcolor=dfffdf|[[2016 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />10 |style="background:#efefef"| '''10''' |style="background:#efefef"| '''54''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2017 Formule Een-seisoen|2017]] | [[McLaren|McLaren F1-span]] | [[McLaren]] MCL32 | [[Renault]] <br />RA617H [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=efcfff|[[2017 Australiese Grand Prix|AUS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|[[2017 Chinese Grand Prix|CHN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|[[2017 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />14 |bgcolor=|[[2017 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />DNS |bgcolor=cfcfff|[[2017 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />12 |bgcolor=|[[2017 Monaco Grand Prix|MON]]<br /> |bgcolor=cfcfff|[[2017 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />16 |bgcolor=dfffdf|[[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />9 |bgcolor=efcfff|[[2017 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|[[2017 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|[[2017 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|[[2017 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|[[2017 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />17 |bgcolor=efcfff|[[2017 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|[[2017 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />11 |bgcolor=cfcfff|[[2017 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />11 |bgcolor=efcfff|[[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|[[2017 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />10 |bgcolor=dfffdf|[[2017 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />8 |bgcolor=dfffdf|[[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />9 | |style="background:#efefef"| '''15''' |style="background:#efefef"| '''17''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2018 Formule Een-seisoen|2018]] | [[McLaren|McLaren F1-span]] | [[McLaren]] MCL33 | [[Renault]] <br />R.E.18 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf|[[2018 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />5 |bgcolor=dfffdf|[[2018 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />7 |bgcolor=dfffdf|[[2018 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />7 |bgcolor=dfffdf|[[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />7 |bgcolor=dfffdf|[[2018 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />8 |bgcolor=efcfff|[[2018 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|[[2018 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|[[2018 Franse Grand Prix|FRA]]<br />16 |bgcolor=dfffdf|[[2018 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />8 |bgcolor=dfffdf|[[2018 Britse Grand Prix|GBR]]<br />8 |bgcolor=cfcfff|[[2018 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />16 |bgcolor=dfffdf|[[2018 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />8 |bgcolor=efcfff|[[2018 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|[[2018 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|[[2018 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />7 |bgcolor=cfcfff|[[2018 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />14 |bgcolor=cfcfff|[[2018 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />14 |bgcolor=efcfff|[[2018 Verenigde State Grand Prix|VST]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|[[2018 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|[[2018 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />17 |bgcolor=cfcfff|[[2018 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />11 |style="background:#efefef"| '''11''' |style="background:#efefef"| '''50''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Inskrywer ! Onderstel ! Enjin ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! Plek ! Punte |} === 2021 – hede === {| class="wikitable" border="1" style="text-align:center; font-size:85%;" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] | [[Alpine F1-span]] | Alpine A521 | [[Renault F1|Renault]]<br />E-Tech 20B [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=efcfff| [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />10 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br />8 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />17 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Monaco Grand Prix|MON]]<br />13 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Franse Grand Prix|FRA]]<br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br />9 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />10 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Britse Grand Prix|GBR]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />4 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />11'''‡''' |bgcolor=dfffdf| [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />6 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />16 |bgcolor=efcfff| [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />9 |bgcolor=dfffdf| [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />9 |bgcolor=ffdf9f| [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />3 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />13 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />8 | | |bgcolor=efefef|'''10''' |bgcolor=efefef|'''81''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] | [[Alpine F1-span]] | Alpine A522 | [[Renault F1|Renault]]<br />E-Tech RE22 [[Turboaanjaer|t]] |bgcolor=dfffdf| [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />9 |bgcolor=efcfff| [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />17 |bgcolor=efcfff| [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br />11 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />9 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />9 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />10 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />6 |bgcolor=efcfff| [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />7 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />19 |bgcolor=dfffdf| [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />5 |bgcolor=efcfff| [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br /><small>DNF</small> | | |bgcolor=efefef|'''9''' |bgcolor=efefef|'''81''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2023 Formule Een-seisoen|2023]] |[[Aston Martin F1|Aston Martin]] |Aston Martin AMR23 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />F1 M14 E<br /> Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>3 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>3 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>^'''6'''4 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>3 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>2 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>7 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>2 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>^'''5'''5 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>5 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>15 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>^'''8'''6 |bgcolor=efcfff| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>7 | | |bgcolor=efefef| '''4''' |bgcolor=efefef| '''206''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |[[Aston Martin F1|Aston Martin]] |Aston Martin AMR24 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>F1 M15 E<br/> Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>19 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>6 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>18{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>13 |bgcolor=efcfff| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>9 |bgcolor=efefef|'''9''' |bgcolor=efefef|'''70''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |[[Aston Martin F1|Aston Martin]] |Aston Martin AMR25 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>F1 M16 E<br/> Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=efcfff| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>11 |bgcolor=efcfff| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>17 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>8 |bgcolor=efcfff| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>15 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>10 |bgcolor=efcfff| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>^'''6'''14 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>6 |bgcolor=efefef|'''10''' |bgcolor=efefef|'''56''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2026 Formule Een-seisoen|2026]] |[[Aston Martin F1|Aston Martin]] |Aston Martin AMR26 |[[Mercedes-AMG]]<br/>F1 M17 E<br/> Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=efcfff| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>15 |bgcolor=efcfff| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>10 |bgcolor=efcfff| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>19 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>14 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>9 |bgcolor=efcfff| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/><small>DNF</small> |bgcolor=| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|ALO|seasonposition}}*''' |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|ALO|seasonpoints}}*''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} † Kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het.<br/> ‡ Halwe punte is in België toegeken in 2021 omdat daar minder as 75% van die wedren afgelê is weens hewige reën.<br/> '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Alonso, Fernando}} [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Formule Een-Wêreldbestuurderskampioene]] [[Kategorie:Geboortes in 1981]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Spaanse renjaers]] ai282i1ox7vg9dawcwnup8j7ay27e7e 0 35214 2965756 2918909 2026-09-08T12:49:27Z Jan van Schilligeham 100462 /* Bekende boorlinge */ Johan van Oldenbarnevelt en Piet Mondriaan toegevoeg 2965756 wikitext text/x-wiki {{Infoboks stad |beeld =Koppelpoort amersfoort.JPG |kaart =Dutch Municipality Amersfoort 2006.png |wapen =Amersfoort wapen.svg |vlag =Amersfoort vlag.svg |land =Nederland |administratiewe gewes=Utrecht (provinsie)|Utrecht |oppervlakte =63,86 km² |bevolking =163&nbsp;766 |bevolkingsjaar =2026 |bevolkingsdigtheid =2621 inw./km² |tydsone = [[Middel-Europese Tyd|MET]] ([[UTC+01:00|UTC+1]]) |somertyd =[[Middel-Europese Somertyd|MEST]] ([[UTC+02:00|UTC+2]]) |burgemeester = Lucas Bolsius ([[CDA]]) |party = |webwerf =[http://www.amersfoort.nl amersfoort.nl] |commons =[[:commons:category:Amersfoort|Amersfoort]] |koördinate =52° 9' N 5° 23' E |stigting =1028 |bevolkingkeuse1 = |inhoud bevolkingkeuse1 = |inhoud bevolkingkeuse2 =}} :''Hierdie artikel handel oor die stad in [[Nederland]]. Vir die artikel oor die gelyknamige Suid-Afrikaanse dorp, sien [[Amersfoort, Mpumalanga]].'' '''Amersfoort''' is op een na die grootste [[stad]] van die [[Nederland]]se provinsie [[Utrecht (provinsie)|Utrecht]]. Die munisipaliteit het sowat 164&nbsp;000 inwoners (2026). Amersfoort is aan die [[Eemrivier]] geleë. == Bevolking == Teen die begin van die [[19e eeu]] het Amersfoort maar nog 9&nbsp;000 inwoners gehad. Amersfoort het in 'n kort tydjie enorm gegroei tot die status van "groeistad". In 1970 tel die stad 75&nbsp;000 inwoners en in 2008 woon daar ruim 140&nbsp;000 mense in Amersfoort. Tydens 'n munisipale herindeling is die munisipaliteit [[Hoogland]] in sy geheel en [[Leusden]] en [[Hoevelaken]] deels deur Amersfoort geabsorbeer. [[Vathorst]] is die grootste distrik van die stad. {{#Chart:Nederland_Amersfoort_bevolkingsgroei.chart|Data:Nederland_Amersfoort_bevolkingsgroei.chart}} ''Die bevolking van Amersfoort groei vinnig; die stad het van 2006 tot 2026 gegroei van 136&nbsp;999 na 163&nbsp;766 inwoners. Amersfoort groei aansienlik meer as die gemiddelde van Nederland in dieselfde tydperk. (bron: [[Centraal Bureau voor de Statistiek]])'' == Bekende boorlinge == * [[Johan van Oldenbarnevelt]] (1547–1619), staatsman * [[Piet Mondriaan]] (1872–1944), skilder * [[Johannes Heesters]] (1903–2011), sanger en akteur {{Saadjie}} {{Munisipaliteite in Utrecht}} {{Normdata}} [[Kategorie:Munisipaliteite in Utrecht (provinsie)]] [[Kategorie:Nedersettings in Utrecht (provinsie)]] [[Kategorie:Stede in Nederland]] ptqux7ksl575pl8o9bnyb5lftxmr5wu 0 39937 2965769 2965731 2026-09-08T13:40:22Z Aliwal2012 39067 verbeter teks 2965769 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Violin VL100.png|duimnael|regs|'n Standaard moderne viool, van bo en van die kant gesien]] [[Lêer:Violin case.jpg|duimnael|regs|'n Viool en strykstok in hul kassie]] Die '''viool''' is 'n [[snaarinstrument]] met vier snare wat hoofsaaklik met 'n strykstok bespeel word. Dit is die kleinste en dus hoogste (sopraan-) instrument wat algemeen in die vioolfamilie gebruik word, wat ook die [[altviool]], die [[tjello]] en die [[kontrabas]] insluit. Kleiner vioolagtige instrumente soos die violino piccolo en die pochette bestaan, maar word feitlik nie meer gebruik nie. Die vier snare (soms vyf){{Voetnota|Viole met ses, sewe of meer snare bestaan, maar is skaars en moet elektronies versterk word.}} word gewoonlik in reine [[kwint]]e op die note g, d¹, a¹ en e² gestem. Die klank word voortgebring deur die snare met die hare van 'n strykstok in trilling te bring ({{lang-it|coll'arco}}) of deur dit met die vingers te tokkel ({{lang-it|pizzicato}}); in besondere gevalle word die snare ook met die houtstok van die strykstok ({{lang-it|col legno}}) of met die strykstokhare geslaan ({{lang-it|battuto}}). Die hol houtklankkas dien om die geluid van die trillende snare te versterk. Die viool word deurgaans bespeel deur die instrument tussen ken en skouer te klem en met die vingers van die linkerhand die snare teen die [[ebbehout]]toets vas te druk om sodoende die snaar te verkort en die gewenste [[toonhoogte]] weer te gee. Die speler van 'n viool is 'n violis(te). Iemand wat viole bou of herstel, is 'n vioolbouer, en iemand wat strykstokke maak of herstel, 'n strykstokmaker. Die viool is 'n belangrike instrument in 'n wye verskeidenheid musiekgenres. Dit speel die prominentste rol in die tradisie van die Westerse [[klassieke musiek]], sowel in ensembles (van kamermusiek tot [[simfonie-orkes|orkeste]]) as as solo-instrument, en in alle tydperke van die musiekgeskiedenis sedert die ontstaan van die viool is belangrike werke daarvoor geskryf. Die viool is ook belangrik in baie soorte volksmusiek, insluitend countrymusiek en bluegrass, en in [[jazz]]. Elektriese viole met soliede lywe en [[piëso-elektrisiteit|piëso-elektriese]] opnemers word in sommige vorme van [[rockmusiek]] en jazzfusie gebruik, waar die opnemers by versterkers en luidsprekers ingeprop word. Die viool is in baie nie-Westerse musiekkulture opgeneem, insluitend Indiese en Iranse musiek. In [[Engels]] word die instrument dikwels ''fiddle'' genoem, veral in volksmusiek, maar ook ongeag die soort musiek wat daarop gespeel word.{{Voetnota|Die verskil tussen 'n ''fiddle'' en 'n ''violin'' lê eenvoudig in die musiekstyl waarvoor dit gebruik word. Violiste speel gewoonlik klassieke musiek, soos in orkeste en strykkwartette, terwyl ''fiddlers'' gewoonlik volksmusiek, countrymusiek en ander tradisionele musiek speel. Violiste hou die strykstok aan sy uiterste punt vas om die volle lengte te kan gebruik, terwyl sommige ''fiddlers'' dit hoër op vashou om vinnige bewegings en "spronge" te vergemaklik.}} Die viool het in die 16de eeu in [[Italië]] ontstaan, met verdere wysigings in die 18de en 19de eeu wat die instrument 'n kragtiger klank en groter draagvermoë gegee het. In Europa het dit as grondslag gedien vir die ontwikkeling van ander snaarinstrumente wat in die Westerse klassieke musiek gebruik word, soos die altviool.<ref>{{cite web|last1=Singh|first1=Jhujhar|title=Interview: Kala Ramnath|url=https://www.youtube.com/watch?v=l1SoZSosu6Y|archive-url=https://web.archive.org/web/20140603030520/http://www.youtube.com/watch?v=l1SoZSosu6Y|archive-date=2014-06-03|website=News X|publisher=YouTube|access-date=5 September 2015}}</ref><ref name="heron">{{cite book |last1=Allen |first1=Edward Heron |title=Violin-making, as it was and is: Being a Historical, Theoretical, and Practical Treatise on the Science and Art of Violin-making, for the Use of Violin Makers and Players, Amateur and Professional. Preceded by An Essay on the Violin and Its Position as a Musical Instrument |date=1914 |publisher=E. Howe}} Besoek op 5 September 2015.</ref><ref>{{cite book |last1=Choudhary |first1=S.Dhar |url=https://books.google.com/books?id=dUQWMwEACAAJ&q=history+violin+India |title=The Origin and Evolution of Violin as a Musical Instrument and Its Contribution to the Progressive Flow of Indian Classical Music: In search of the historical roots of violin |date=2010 |publisher=Ramakrisna Vedanta Math |isbn=978-9380568065 |access-date=5 September 2015}}</ref> Violiste en versamelaars stel veral die historiese instrumente op prys wat van die 16de tot die 18de eeu deur die families [[Antonio Stradivari|Stradivari]], [[Guarneri]], Guadagnini en Amati in [[Brescia]] en [[Cremona]] (Italië) en deur [[Jacob Stainer]] in [[Oostenryk]] gebou is. Volgens hul reputasie het die kwaliteit van hul klank alle pogings om dit te verklaar of na te maak, weerstaan, hoewel hierdie opvatting betwis word.<ref name="NYT-201430407">{{cite news |last=Belluck |first=Pam |date=7 April 2014 |title=A Strad? Violinists Can't Tell |url=https://www.nytimes.com/2014/04/08/science/a-strad-violinists-cant-tell.html |access-date=9 April 2014 |work=[[The New York Times]]}}</ref><ref>{{cite web |last=Joyce |first=Christopher |year=2012 |title=Double-Blind Violin Test: Can You Pick The Strad? |url=https://www.npr.org/blogs/deceptivecadence/2012/01/02/144482863/double-blind-violin-test-can-you-pick-the-strad?sc=fb&cc=fp |access-date=2012-01-02 |publisher=[[NPR]]}}</ref> Groot getalle instrumente kom van minder bekende bouers, en nog groter getalle massavervaardigde kommersiële "handelsviole" uit huisnywerhede in streke soos [[Sakse]], [[Boheme]] en Mirecourt. Baie van hierdie handelsinstrumente is destyds deur Sears, Roebuck and Co. en ander massahandelaars verkoop. Die onderdele van 'n viool word gewoonlik van verskillende soorte [[hout]] gemaak. Viole kan met snare van derm, Perlon of ander sintetiese materiaal, of van [[staal]] besnaar word. == Etimologie == Die woord ''viool'' gaan terug op die Italiaanse {{lang|it|violino}}, 'n [[verkleinwoord]] van ''[[altviool|viola]]''.<ref name="auto">{{cite web |url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=violin |title=Violin |website=Online Etymology Dictionary |access-date=20 Mei 2017 }}</ref> Die manlike verkleinvorm ''violino'' is sedert die vroeë 16de eeu geattesteer en het uiteindelik in Italiaans die oorhand gekry as benaming vir die instrument; die woord is in die 17de eeu uit Italiaans in Duits ontleen, waar die vroulike vorm ''Violine'' gevestig geraak het.<ref name="dwds-violine">''Violine.'' In: ''Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache'' (DWDS), [https://www.dwds.de/wb/Violine dwds.de]. Die etimologie wat daar aangegee word, is woordeliks dieselfde as die inskrywing in Wolfgang Pfeifer: ''Etymologisches Wörterbuch des Deutschen.'' 2de uitgawe. Akademie-Verlag, Berlyn 1993.</ref><ref>''Violine.'' In: Jacob Grimm, Wilhelm Grimm: ''Deutsches Wörterbuch.'' Band 26, kol. 367–368.</ref> Toe vroeë vorme van die viool ongeveer 10 tot 15 jaar na die eerste gedokumenteerde viola da gambas (1495) ontwikkel het, is hulle nog met uiteenlopende terme soos ''lira'', ''violetta'' of ''viola'' aangedui.<ref>{{cite book |last=Ravasio |first=Ugo |title=Gasparo da Salo e la liuteria bresciana |publisher=Editrice Turris Cremona |location=Brescia |year=1990}}</ref> In Engels is die woord ''violin'' in die 1570's die eerste keer gebruik.<ref name="auto"/> Die term ''viola'' kom uit Italiaans en Oud-Provensaals ''viola'', wat weer van die [[Latyn|Middeleeus-Latynse]] {{lang|la|vitula}} ('snaarinstrument') afkomstig is, moontlik van Vitula, die Romeinse godin van vreugde, of van die verwante Latynse werkwoord {{lang|la|vitulari}}, 'van vreugde uitroep'.<ref name="auto1">{{cite web |url= http://www.etymonline.com/index.php?term=viola&allowed_in_frame=0 |title=Viola |website=Online Etymology Dictionary |access-date=20 Mei 2017 }}</ref> Die verwante term ''viola da gamba'' ('basviool', 1724) beteken letterlik ''''n viola vir die been'' (om tussen die bene te hou),<ref name="auto1"/> terwyl die viool die "moderne vorm van die kleiner, Middeleeuse viola da braccio" ('armviool') is.<ref name="auto"/> Die woord ''vedel'' is verwant aan [[Oudnoors]] {{lang|non|fiðla}}, [[Middelnederlands]] {{lang|dum|vedele}}, [[Nederlands]] {{lang|nl|vedel}}, Oudhoogduits {{lang|goh|fidula}} en [[Duits]] {{lang|de|Fiedel}}; maar die herkoms bly onduidelik. Te oordeel aan die klank en betekenis, blyk die Middeleeus-Latynse ''vitula'' die waarskynlikste oorsprong te wees.<ref name="ety">{{cite web |url= http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=fiddle |title=Fiddle |website=Online Etymology Dictionary |access-date=20 Mei 2017 }}</ref><ref>[https://etymologiebank.nl/trefwoord/vedel Etymologiebank.nl s.v. vedel]</ref> == Geskiedenis == === Voorlopers en vroeë getuienisse === [[Lêer:Palazzo costabili, sala del tesoro, affreschi del garofalo, 10.JPG|duimnael|links|Vroeë afbeelding van 'n viool in [[Ferrara]] (omstreeks 1508)]] [[Lêer:Gaudenzio Ferrari 002.jpg|duimnael|regs|Die koepel van die Madonna dei Miracoli in Saronno, Italië, met engele wat viool, altviool en tjello speel, dateer uit 1535 en is een van die vroegste afbeeldings van die vioolfamilie.]] [[Lêer:Rekonstruktion Ferrari Violine.jpg|duimnael|regs|Moderne rekonstruksie van 'n vroeë viool na Gaudenzio Ferrari]] Die vroegste snaarinstrumente is meestal getokkel (byvoorbeeld die Griekse [[lier]]). Tweesnarige strykinstrumente, wat regop gespeel en met perdehaar besnaar en gestryk is, het moontlik in die nomadiese ruiterkulture van [[Sentraal-Asië]] ontstaan, in vorme wat sterk aan die hedendaagse [[Mongolië|Mongoolse]] morin khuur en die [[Kasakstan|Kazakse]] kobyz herinner. Soortgelyke en afwykende tipes is waarskynlik langs die oos-wes-handelsroetes uit Asië na die [[Midde-Ooste]]<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=e6GcPB5v0yIC |title=The NPR Classical Music Companion: Terms and Concepts from A to Z |last=Hoffman |first=Miles |publisher=Houghton Mifflin Harcourt |year=1997 |isbn=978-0618619450}}</ref> en die [[Bisantynse Ryk]] versprei.<ref name="Grillet29">{{Cite book |last=Grillet |first=Laurent |title=Les ancêtres du violon et du violoncelle |volume=1 |year=1901 |location=Parys |page=29}}</ref><ref>Margaret J. Kartomi: ''On Concepts and Classifications of Musical Instruments.'' Chicago Studies in Ethnomusicology, University of Chicago Press, 1990.</ref> Die rebec, die vedel en die lira da braccio word algemeen as die voorouers van die viool beskou,<ref>[https://www.cambridge.org/core/books/cambridge-companion-to-the-cello/8C1492C022422732B6859906BFDF2A5C ''The Cambridge Companion to the Cello''.]</ref> hoewel verskeie bronne alternatiewe moontlikhede vir die oorsprong van die viool aanvoer, soos Noord- of Wes-Europa.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=yNc5AAAAIAAJ|title=The Precursors of the Violin Family: Records, Researches & Studies|first=Kathleen|last=Schlesinger|year=1914|page=221|publisher=W. Reeves}}</ref><ref name="auto2">{{Cite book|url=http://archive.org/details/historyofviolin00sand|title=The history of the violin, and other instruments played on with the bow from the remotest times to the present. Also, an account of the principal makers, English and foreign, with numerous illustrations|first1=William|last1=Sandys|first2=Simon Andrew|last2=Forster|year=1864|publisher=William Reeves|location=Londen|page=28}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=qRwvAQAAIAAJ|title=Catechism of musical history|first=Hugo|last=Riemann|year=1892|publisher=Augener & Company|page=27}}</ref> Die eerste vioolbouers het waarskynlik by verskeie ontwikkelings van die Bisantynse lira geleen, waaronder die vielle (ook bekend as die ''fidel'' of ''viuola'') en die ''lira da braccio''.<ref name="Grillet29"/><ref>{{Cite web |last=Arkenberg|first=Rebecca |title=Renaissance Violins |date=Oktober 2002 |publisher=[[Metropolitan Museum of Art]] |url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/renv/hd_renv.htm |access-date=2006-09-22}}</ref> Omdat geen instrumente uit die ontstaanstyd van die vioolinstrumente behoue gebly het nie, is 'n mens vir daardie tydperk aangewese op afbeeldings in die kuns van Noord-Italië. Die vroegste skilderye met vioolinstrumente het vanaf 1508 in Ferrara ontstaan. Verdere afbeeldings tot in die 1530's word buiten Ferrara in Finalpia, Parma, [[Padua]], die omgewing van [[Milaan]] en in [[Friuli-Venezia Giulia|Friuli]] gevind.<ref name="Meucci">{{cite book |last=Meucci |first=Renato |chapter=The origins of Italian violin making |title=Un corpo alla ricerca dell'anima… |publisher=Ente Triennale Internazionale degli Strumenti ad Arco |location=Cremona |year=2005 |isbn=88-89839-00-7}}</ref> Die naaste aan die hedendaagse viool kom die afbeeldings van Gaudenzio Ferrari en sy werkswinkel vanaf 1529/30. Hy beeld verskillende groottes ('n "familie") van die nuut gevestigde boutipe uit.<ref>{{cite book |last=Boccardi |first=Sandro |chapter=Un Concerto nel Cielo di Saronno |title=Il Concerto degli Angeli |publisher=Amilcare Pizzi Editore |location=Saronno |year=1994}}</ref> Die skilderye toon 'n nuwe konstruksiebeginsel en 'n nuwe vorm. Waar Middeleeuse strykinstrumente uit massiewe houtblokke uitgewerk is, is die nuwe strykinstrumente uit verskeie, deels baie dun houtdele aanmekaar gelym. Die opbou van die klankkas in drie segmente (boonste ronding, middelronding en onderste ronding) onderskei hulle ook wesenlik van die vorme van Middeleeuse strykinstrumente. Die eerste dokumentêre vermelding van die viool dateer uit 1523, toe "les trompettes et vyollons de Verceil" (trompette en viole uit Vercelli) aan die hof van die hertog van Savoje in [[Turyn]] 'n honorarium ontvang het.<ref>Walter Kolneder: ''Das Buch der Violine: Bau, Geschichte, Spiel, Pädagogik, Komposition'', p. 266.</ref> Uiterlik vanaf 1545 is Italiaanse violiste aan die Engelse hof gedokumenteer ("Mark Antonye Gayiardell and George Decombe vialline(s)"),<ref>{{cite book |last=Holman |first=Peter |title=Four and Twenty Fiddlers: The Violin at the English Court 1540–1690 |publisher=Clarendon Press |location=Oxford |year=1993 |isbn=0-19-816592-7 |page=87}}</ref> vanaf 1555 aan die Franse hof en vanaf 1561 in München.<ref>{{cite book |last=Meucci |first=Renato |chapter=The origins of Italian violin making |title=Un corpo alla ricerca dell'anima… |publisher=Ente Triennale Internazionale degli Strumenti ad Arco |location=Cremona |year=2005 |isbn=88-89839-00-7 |page=81}}</ref> Die viool in sy huidige vorm het in die vroeë 16de eeu in Noord-Italië te voorskyn gekom. Die vroegste afbeeldings van viole as sodanig, weliswaar met drie snare, word omstreeks 1530 in Noord-Italië gesien, min of meer terselfdertyd as wat die woorde ''violino'' en ''vyollon'' in Italiaanse en Franse dokumente verskyn. Een van die vroegste uitdruklike beskrywings van die instrument, insluitend sy stemming, kom uit die ''Epitome musical'' van Jambe de Fer, wat in 1556 in [[Lyon]] gepubliseer is.<ref>{{Cite web |url=http://www.violinonline.com/historicalbackgroundoftheviolin.htm |title=Historical Background of the Violin |publisher=ViolinOnline.com |first=Robin Kay|last=Deverich|year=2006|access-date=2006-09-22}}</ref> Die viool was baie populêr, sowel onder straatmusikante as onder die adel; die Franse koning Karel IX het in 1560 by Andrea Amati 24 viole bestel.<ref>{{Cite web |url=http://www.bartruff.com/history.php |title=The History of the Violin |first=William|last=Bartruff|access-date=2006-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070208112530/http://www.bartruff.com/history.php |archive-date=2007-02-08}}</ref> Een van hierdie "adellike" instrumente, die ''Charles IX'', is die oudste viool wat behoue gebly het. Dit is tans in die Ashmolean Museum in [[Oxford]].<ref>{{cite web |title=''Charles IX'' violin |url=https://www.ashmolean.org/collections-online#/item/ash-object-350555 |website=Ashmolean Museum |publisher=Ashmolean Museum, University of Oxford |access-date=29 Augustus 2025}}</ref> Die fynste gebeeldhoude en versierde Renaissance-viool ter wêreld is dié van Gasparo da Salò (ca. 1574), wat aan aartshertog Ferdinand II van Oostenryk behoort het en later, vanaf 1841, aan die Noorse virtuoos Ole Bull, wat dit weens sy baie kragtige en mooi toon, soortgelyk aan dié van 'n Guarneri, veertig jaar lank in duisende konserte gebruik het.<ref>Dit is tans in die Vestlandske Kunstindustrimuseum in [[Bergen]], Noorweë.</ref> Die ''Messiah'' of ''Le Messie'' (ook bekend as die ''Salabue''), wat [[Antonio Stradivari]] in 1716 gebou het, is nog in ongerepte toestand. Dit is ook in die Ashmolean Museum.<ref>{{Cite web |url=http://www.cozio.com/Instrument.aspx?id=111 |title=Violin by Antonio Stradivari, 1716 (Messiah; la Messie, Salabue) |publisher=Cozio.com |access-date=2008-09-26 |archive-date=2008-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081008063952/http://www.cozio.com/Instrument.aspx?id=111 |url-status=dead}}</ref> === Italiaanse vioolbou === Andrea Amati (ca. 1505-1577) in [[Cremona]] word as die grondlegger van die Italiaanse vioolbou beskou. Uit die laat tydperk van sy werkswinkel (met sy seun Antonio as medewerker) het pragtig beskilderde viole, altviole en tjello's behoue gebly, bestellings van die Franse hof wat vanaf ongeveer 1560 gebou is.<ref>{{cite book |last=Cacciatori |first=Fausto |title=Andrea Amati Opera omnia |publisher=Ente Triennale Internazionale degli Strumenti ad Arco |location=Cremona |year=2007 |isbn=978-88-89839-13-3}}</ref> Instrumente van die vioolfamilie wat in daardie jare in Brescia vervaardig is (Gasparo da Salò), het weens hul minder sorgvuldige afwerking laer pryse behaal, maar is vandag weens hul mooi toon en hul seldsaamheid baie gesog.<ref>{{cite book |last1=Bizzarini |first1=Marco |last2=Orlandi |first2=Ugo |chapter=Ancient violinmaking and musical context in Brescia |title=Liutai in Brescia 1520–1724 |publisher=Eric Blot Edizioni |location=Cremona |year=2008 |isbn=978-88-88360-07-2}}</ref> Ook na Andrea Amati het die Italiaanse vioolbou nog minstens 200 jaar lank op die stad Cremona gekonsentreer gebly. Na sy dood het sy seuns Antonio en Girolamo die tradisie van hul vader voortgesit en ook nuwe weë bewandel. Die kleinseun Nicola was uiteindelik na die pesepidemie van 1630/32 die enigste erfgenaam van die familiekennis; hy het vakleerlinge opgelei en die beroemdste vioolbouer van die familie geword, wat met die dood van Girolamo II, Nicola se seun, tot 'n einde gekom het.<ref>{{cite book |last1=Cacciatori |first1=Fausto |last2=Chiesa |first2=Carlo |last3=Carlson |first3=Bruce |title=Il DNA degli Amati |publisher=Ente Triennale Internazionale degli Strumenti ad Arco |location=Cremona |year=2006 |isbn=88-89839-11-2}}</ref> Onder die vioolbouers wat Nicola Amati opgelei het, was Andrea Guarneri, wat die kuns weer aan sy seuns Pietro "da Mantova" en Giuseppe oorgedra het. Van laasgenoemde se twee seuns, Pietro "da Venezia" en [[Giuseppe Guarneri|Giuseppe "del Gesù"]], het die tweede die beroemdste meester van die familie geword.<ref>{{cite book |last1=Hill |first1=William H. |last2=Hill |first2=Arthur F. |last3=Hill |first3=Alfred E. |title=The Violin-Makers of the Guarneri Family |publisher=W. E. Hill and Sons |location=Buckinghamshire |year=1931}}</ref> Die beroemdste vioolbouers tussen die 16de en die 18de eeu sluit in: * Die skool van Brescia, wat in die laat 14de eeu met liras, violettas en violas begin het en in die eerste helfte van die 16de eeu op die gebied van die viool aktief was ** Die familie Dalla Corna, aktief 1510-1560 in Brescia en [[Venesië]] ** Die familie Micheli, aktief 1530-1615 in Brescia ** Die familie Inverardi, aktief 1550-1580 in Brescia ** Die familie Gasparo da Salò, aktief 1530-1615 in Brescia en Salò ** Giovanni Paolo Maggini, leerling van Gasparo da Salò, aktief 1600-1630 in Brescia ** Die familie Rogeri, aktief 1661-1721 in Brescia * Die skool van Cremona, wat in die tweede helfte van die 16de eeu met violas en violones begin het en in die tweede helfte van die 16de eeu op die gebied van die viool aktief geword het ** Die familie Amati, aktief 1550-1740 in Cremona ** Die familie [[Guarneri]], aktief 1626-1744 in Cremona en Venesië ** Die familie [[Antonio Stradivari|Stradivari]], aktief 1644-1737 in Cremona<ref>{{Cite book|title=The Oxford Dictionary of Music|last=Kennedy|first=Michael|publisher=Oxford University Press|year=2017}}</ref> ** Die familie Rugeri, aktief 1650-1740 in Cremona ** [[Carlo Bergonzi]] (1683-1747) in Cremona * Die skool van Venesië, met verskeie bouers van strykinstrumente vanaf die vroeë 16de eeu, uit meer as 140 bouers van snaarinstrumente wat tussen 1490 en 1630 geregistreer is<ref>{{cite book|last=Pio|first=Stefano|title=Viol and Lute Makers of Venice 1490–1630|year=2012|publisher=Venice Research|location=Venesië|isbn=9788890725203|pages=441|url=http://www.veniceresearch.com}}</ref> ** Die familie Linarolo, aktief 1505-1640 in Venesië ** Matteo Goffriller, bekend vir sy tjello's, aktief 1685-1742 in Venesië ** Pietro Guarneri, seun van Giuseppe Giovanni Battista Guarneri en afkomstig van Cremona, aktief 1717-1762 in Venesië ** Domenico Montagnana, aktief ongeveer 1700-1750 in Venesië ** Santo Serafin, aktief van voor 1741 tot 1776 in Venesië Sedert Andrea Amati het die vorm van die viool wesenlik nie meer verander nie. Veral [[Antonio Stradivari]] het later die groot voorbeeld vir die voorkoms en konstruksiebeginsels van feitlik alle viole geword, wat tot 'n verreikende standaardisering gelei het. Baie viole van Stradivari en ander beroemde vioolbouers van sy tyd word deur 'n uitmuntende klankkwaliteit gekenmerk en is vandag buitengewoon duur. === Vioolbou in ander lande === [[Lêer:Klein Diskant-Geige und Viola-Tenor-1594.jpg|duimnael|links|Moderne nabouings van Renaissance-viole van voor 1594 in die Dom van Freiberg]] [[Lêer:Stainer.jpg|duimnael|regs|'n Barokviool van Jacob Stainer uit 1658]] Instrumente van die vioolfamilie is gou ook in lande noord van die [[Alpe]] gebou. Musiekinstrumente wat vir versieringsdoeleindes gebou is, het in die keurvorstelike grafkapel in die Dom van Freiberg (voltooi in 1594) behoue gebly en lewer getuienis daarvan.<ref>{{cite book |last=Kunde |first=Claudia |chapter=Die Begräbniskapelle der albertinischen Wettiner im Freiberger Dom |title=Wenn Engel musizieren: Musikinstrumente von 1594 im Freiberger Dom |publisher=Janos Stekovics |location=Leipzig |year=2004 |isbn=3-89923-067-1}}</ref> Viole van bepaalde streke toon soms kleiner, individuele eienaardighede in bouwyse en versiering. Onder watter omstandighede die Tiroolse vioolbouer Jacob Stainer die ambag in Italië geleer het, is omstrede. Wat seker is, is dat die meester van Absam in die tweede helfte van die 17de eeu, onder deels ongunstige omstandighede, die beste viole noord van die Alpe gebou het. Hulle is gou teen hoër pryse verhandel as viole wat uit Italië gekom het. Stainer se model, wat self baie aan Nicola Amati te danke het, is sowel deur sy tydgenote as deur die volgende geslagte Europese vioolbouers nagevolg (onder andere in Duitsland, Engeland en Italië) en het eers met die algemene smaakverandering omstreeks 1800 sy invloed verloor.<ref>{{cite book |last=Hopfner |first=Rudolf |title=Jacob Stainer "… kayserlicher diener und geigenmacher zu Absom" |publisher=Skira |location=Milaan |year=2003 |isbn=3-85497-060-9}}</ref> === Verbouings en vernuwings === [[Lêer:Violin Vuillaume.jpg|duimnael|regs|Viool van Jean-Baptiste Vuillaume (kopie van 'n Giuseppe Guarneri del Gesù)]] Viole uit die 17de en 18de eeu word barokviole genoem. Sedert die 1950's word hulle toenemend vir die uitvoering van ou musiek ingespan. Die gebruik van die oorspronklike instrumente of van kopieë van die oorspronklike barokviole maak 'n historiese uitvoeringspraktyk moontlik wat die klankideale van die [[Barok]] nader bring. In die 18de en 19de eeu het die viool beduidende boukundige veranderinge ondergaan wat die klank beïnvloed het: veral 'n langer hals, wat skuiner na agter geplaas is as by vroeëre instrumente, swaarder snare en 'n sterker basbalk, wat 'n hoër snaarspanning as by viole met die ou mensuur moontlik gemaak het. Die meerderheid ou instrumente, insluitend baie beroemde viole van Stradivari, Guarneri, Amati en Stainer, het hierdie wysigings ondergaan en is dus in 'n beduidend ander toestand as toe hulle die hande van hul bouers verlaat het, ongetwyfeld met verskille in klank en reaksie.<ref>{{Cite web |title=Violin changes by 1800 |url=http://rperras.tripod.com/id42.htm |first=Richard |last=Perras |access-date=2006-10-29}}</ref> Danksy die langer snare, die hoër snaarspanning en die gestrekte, konkawe strykstok het die volume toegeneem en sodoende aan die steeds groter wordende konsertsale en orkeste voldoen. Kritici voer egter aan dat die gewysigde bouvorm die klank harder en minder lieflik gemaak het. In Frankryk het veral Jean-Baptiste Vuillaume beslissende stukrag gegee deur hom met die Stradivari- en Guarneri-viole besig te hou. Dit is egter in hul huidige (gewysigde) toestand dat hierdie instrumente die standaard vir volmaaktheid in vioolbou en -klank gestel het, en vioolbouers oor die hele wêreld probeer so na as moontlik aan hierdie ideaal kom. Tot vandag toe is instrumente uit die sogenaamde Goue Era van die vioolbou, veral dié van Stradivari, Guarneri del Gesù en Montagnana, die instrumente wat deur sowel versamelaars as uitvoerende kunstenaars die meeste gesog word. Die huidige rekordbedrag wat vir 'n Stradivari-viool betaal is, is £9,8 miljoen (destyds US$15,9 miljoen), toe die instrument bekend as die ''Lady Blunt'' op 20 Junie 2011 deur Tarisio Auctions op 'n aanlyn veiling verkoop is.<ref>{{cite news | title=Stradivarius violin sold for £9.8m at charity auction | url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-13852872 | work=BBC News | date=2011-06-21 | access-date=2011-06-21}}</ref> Goedkoop fabrieksviole was reeds aan die begin van die 19de eeu uit die Duitse en Franse vioolbousentrums beskikbaar. Die industriële vioolbou het sy oorsprong in 1887 in [[Nagoja]] (Japan) gehad met die stigting van ''Suzuki Violin Co. Ltd.'' deur Masakichi Suzuki (1859–1944), die vader van die vioolpedagoog Shinichi Suzuki. Sy onderneming het reeds na 'n kort aanloop meer as 1&nbsp;000 werknemers gehad en binne 'n maand tot 400 viole en 4&nbsp;000 strykstokke vervaardig. Hoewel die instrument sedert sy ontstaan nie wesenlik verander het nie, was daar dikwels pogings tot vormgewende en tegniese hervormings. So is destyds ryk versierde viole met ander ornamente gebou (byvoorbeeld met 'n mense- of leeukop in plaas van die krul), of instrumente van blik vir armer mense. Bekendheid het die Chanot-viool van 1819, die trapesiumvormige viole van Félix Savart en Johann Reiter (1908) en talle pogings van baie ander vooraanstaande vioolbouers verwerf. Die Belgiese vioolboukunstenaar Gauthier Louppe bou tans strykinstrumente in vorme wat aan Jugendstil herinner en deur besondere asimmetrieë 'n breër klankspektrum moontlik sou maak.<ref>{{cite web |url=http://home.pi.be/~tor-4879/gauthier.htm |title=Bildbericht über Louppe-Geigen |language=fr |archive-url=https://web.archive.org/web/20081112080159/http://home.pi.be/~tor-4879/gauthier.htm |archive-date=2008-11-12 |url-status=dead}}</ref> == Bou en werking == [[Lêer:Violinconsruction3.JPG|duimnael|regs|upright=1.8|Die bou van 'n viool]] [[Lêer:Violin Details.jpg|duimnael|regs|Drie kante van die klankkas: boblad, bodem en sy. Detailbeelde links: skroefkas en krul.]] [[Lêer:Violinschnitt.png|duimnael|regs|Deursnee van die klankkas van 'n viool (die kam behoort nie tot die klankkas nie)]] 'n Viool bestaan gewoonlik uit 'n boblad (die klankblad) van [[spar]]hout (veral Noorse spar), sye en 'n bodem van esdoringhout, twee eindblokke, 'n hals, 'n kam, 'n stemstok, vier snare en verskeie toebehore, opsioneel met inbegrip van 'n kenstuk, wat direk oor of links van die stertstuk vasgeklem kan word. 'n Kenmerkende eienskap van 'n vioolklankkas is sy uurglasagtige vorm en die welwing van die boblad en die bodem. Die uurglasvorm bestaan uit twee boonste rondings, twee onderste rondings en twee konkawe C-vormige middelrondings by die "middellyf", wat ruimte vir die strykstok laat. Die "stem" of klank van 'n viool hang af van sy vorm, die hout waarvan dit gemaak is, die diktegradering van sowel die boblad as die bodem, die lak wat die buitekant bedek, en die vaardigheid van die vioolbouer by al hierdie stappe. Die lak en veral die hout word met ouderdom steeds beter, wat die beperkte voorraad ou, goed geboude viole van beroemde vioolbouers baie gesog maak. === Klankkas === Die klankkas van die viool bestaan uit die boblad, die bodem en die sykrans. Saam vorm hulle 'n hol liggaam van ongeveer 35 tot 36&nbsp;cm lank wat as resonansiekas dien. ==== Boblad ==== Die boblad is die gewelfde boonste deel van sparhout waarin die twee f-gate gesny is. Dit word meestal uit twee gespieëlde dele gemaak wat in die middel aanmekaar gelym word. Daarna word die beoogde vorm met beitels en skawe uitgewerk, eers die buitenste en dan die binneste welwing.<ref>{{cite book |last=Schwabe |first=Conrad |title=Vogtland – Geige – Mensch: Aufschachteln – Schritt für Schritt = Vogtland Violins = Vogtlandské housle |location=Markneukirchen |year=2015 |isbn=978-3-00-048816-0}}</ref> Ideaal gesproke word "fynjarige" hout gebruik (waarvan die jaarringe dig en eweredig lê), wat op voedingsarme grond in hooggebergtestreke stadig gegroei het. Dit word in die eerste helfte van die winter gekap, wanneer daar so min sap as moontlik in die stam is, en daarna verskeie jare lank vir droging opgeberg, eers as stam en dan nog etlike jare in gesnyde toestand. Die voltooide boblad is onder die kam meestal 2,4 tot 3,5&nbsp;mm dik. Om die gepaste buigsaamheid te bereik, word styf hout dunner uitgewerk as sagte hout.<ref>Barbara Gschaider: ''Ratgeber Geige.'' Edition Bochinski, Bergkirchen 2008, ISBN 978-3-937841-68-7, pp. 21 e.v.</ref> ==== Bodem ==== [[Lêer:Violinboden Woelben.jpg|duimnael|regs|Die "welwing" van die bodem van 'n viool]] Die bodem word meestal van esdoringhout gemaak (baie selde van [[populier]] of wilg) en word ook gewelf uitgesteek. Dit kan uit een stuk of uit twee aanmekaar gelymde dele bestaan, wat aan die spieëlsimmetriese houtnerf herkenbaar is. Die bodem en die sye word tipies van esdoringhout met 'n bypassende gestreepte tekening gemaak, wat as "vlam" of "tierstreep" bekend staan. ==== Sye ==== Die sye is die sydele van die klankkas en word met die bodem en die boblad verlym, in seldsame gevalle ook in die bodem ingelaat. Hulle bestaan meestal uit dieselfde hout as die bodem. Randinlegsels of "are" versier die rand van die boblad en die bodem. Dit is drie smal houtstroke wat naas mekaar lê en waarvan die buitenste twee dikwels swart gekleur is. Hulle word in 'n groef gelê en vasgelym. Buiten die versiering dien hulle om die rande van die boblad en die bodem, wat oor die sykrans uitsteek, te verstewig en bied hulle 'n mate van beskerming teen krake wat by die rand ontstaan. Dit laat die boblad ook meer onafhanklik van die sykrans buig. 'n Randinlegsel wat bloot op die boblad geverf is, is gewoonlik 'n teken van 'n minderwaardige instrument. ==== Binnekant ==== [[Lêer:Soundpost end.jpg|duimnael|regs|upright=0.55|Die stemstok, deur 'n f-gat gesien]] Enkele onderdele bevind hulle binne-in die klankkas. Die basbalk is 'n lys van sparhout wat effens skuins teenoor die nerfrigting loop en onder 'n ligte voorspanning teen die binnekant van die boblad gelym word. Dit verhoog sowel die anisotropie as die styfheid van die boblad. Die basbalk loop asimmetries onder die kamvoet aan die baskant. Die stemstok (ook die "siel" of "stem" genoem) en die presiese plasing daarvan beïnvloed en reguleer die klank van die viool aansienlik. Dit is 'n silindriese staaf van sparhout (ongeveer 6&nbsp;mm in deursnee) wat tussen die boblad en die bodem ingepas, maar nie vasgelym word nie, op 'n sorgvuldig gekose plek ongeveer drie millimeter onder die kamvoet teenoor die basbalk (die diskantvoet), wat dit help ondersteun. Dit beïnvloed ook die trillingsmodusse van die boblad en die bodem van die instrument. Boonste, onderste en hoekblokke asook dun voeringstroke binne-in die klankkas dien om die sye te verstewig. Die blokke is van sparhout, die voeringstroke van spar of wilg. === Hals en toets === Die hals word in 'n trapesiumvormige uitsparing van die klankkas gelym. Dit is ongeveer 13&nbsp;cm lank en word met die toets (ongeveer 27&nbsp;cm lank) verlym, wat ongeveer 14&nbsp;cm oor die klankkas uitsteek. Die hals is gewoonlik van esdoringhout met 'n vlamtekening wat by dié van die sye en die bodem pas. Die toets word meestal van fynporige [[ebbehout]] gemaak, wat besonder hard en slytvas is en ook weens sy skoonheid verkies word. Seldener, veral by eenvoudiger instrumente, word ander houtsoorte gebruik, byvoorbeeld [[peer]]boomhout, wat swart gekleur of geverf word om die voorkoms van die edeler ebbehout na te boots. Voordat ebbehout in Europa as grondstof beskikbaar was, is alle instrumente met toetse van vrugtebome se hout toegerus. Dié het deur herstelwerk en verbouings feitlik volledig van die instrumente verdwyn. Toetse word tot 'n bepaalde dwarskromming afgewerk en het 'n klein lengtegewyse holte, wat by die laer snare iets meer uitgesproke is, veral wanneer die instrument vir derm- of sintetiese snare bedoel is. Sommige ou viole (en sommige wat oud gemaak is om te lyk) het 'n ingeënte krul, wat aan 'n lymnaat tussen die skroefkas en die hals te herken is. By baie egte ou instrumente is die hals teen 'n effens groter hoek herplaas en met ongeveer een sentimeter verleng. Die halsenting maak dit moontlik om die oorspronklike krul van 'n barokviool te behou wanneer die hals aan moderne standaarde aangepas word. === Skroefkas en krul === [[Lêer:Violin peg strings.jpg|duimnael|links|upright=0.45|Krul en skroefkas, korrek besnaar]] Aan die boonste, smal ent van die toets is 'n saal, die bosaal van die viool. Daaroor loop die snare die skroefkas in. Hier bevind hulle die vier koniese stemskroewe waarmee die snare van die instrument gestem word. Weens die meganiese belasting tydens die stem bestaan die stemskroewe altyd uit hardehout, meestal ebbehout of palissander, seldener buksboom. Die stemskroewe is tapsgewys en pas in gate in die skroefkas, waar hulle deur die wrywing van hout op hout in plek gehou word; deur tydens die draai gepaste druk langs die as van die skroef uit te oefen, kan die speler die wrywing vergroot of verklein. Die skroefkas eindig in 'n krul (selde in 'n vroue- of leeukop). Dit is fyn gesnede hout wat gewoonlik die vorm van 'n slakkehuis het, waarvandaan die naam. Die krul is saam met ander boukundige besonderhede 'n belangrike herkenningsteken by die herkomsondersoek van ou instrumente. === Kam === [[Lêer:Violin bridge 2 views.jpg|duimnael|regs|Voor- en agteraansig van 'n vioolkam]] Die kam (of brug) van fynjarige esdoringhout word tussen die boblad en die snare ingesit. Dit is 'n presies gesnyde stuk hout wat sonder bevestiging op die boblad staan en deur die spanning van die snare wat daaroor loop, in die korrekte posisie gehou word. Dit vorm die onderste ankerpunt van die trillende lengte van die snare en dra hul trillings op die klankkas oor.<ref>{{cite web |url=http://violadagamba.info/content/50/74/geigenbau/klangoptimierung |title=Helge Marsel, Geigen- und Gambenbau in Klagenfurt, Austria |date=2019-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190205094013/http://violadagamba.info/content/50/74/geigenbau/klangoptimierung |archive-date=2019-02-05 |url-status=dead |access-date=2019-02-05}}</ref> Die boonste kromming van die kam hou die snare in 'n boog op die regte hoogte bo die toets, sodat elkeen afsonderlik met die strykstok bespeel kan word. === Stertstuk === [[Lêer:Tailpieceandbridge.JPG|upright=0.7|duimnael|links|Nabyskoot van 'n stertstuk met 'n [[fleur-de-lis]]]] Die snare loop van die skroefkas oor die kam tot by die stertstuk. Dit behoort, net soos die stemskroewe, tot die speeltegnies noodsaaklike toerusting van die instrument, en daarom word om estetiese redes vir die stemskroewe en die stertstuk meestal dieselfde hout gekies. Die stertstuk anker die snare aan die onderste ronding van die viool deur middel van 'n staartdraad wat oor die ondersaal loop en om 'n eindknop van ebbehout lus (soms verwarrend die "eindpen" genoem, soos die tjello se pen), wat in 'n taps gat in die onderste blok pas. Die E-snaar het dikwels 'n fynstemmer, 'n hefboompie wat deur 'n klein skroef met die vingers gedraai word. Fynstemmers kan ook op die ander snare aangebring word, veral op studente-instrumente, en is soms in die stertstuk ingebou. Hulle stel die speler in staat om klein veranderinge aan die toonhoogte van 'n snaar te maak. === Snare === Snare is aanvanklik van skaapderm gemaak (algemeen bekend as "katderm", wat ondanks die naam nie van katte gekom het nie), of eenvoudig "derm", wat gerek, gedroog en gedraai is. In die vroeë jare van die 20ste eeu is snare van óf derm óf staal gemaak. Moderne snare kan van derm bestaan, wat met silwer- of aluminiumdraad omspin kan wees, van soliede [[staal]], gevlegte staal of verskeie sintetiese materiale soos Perlon, met verskillende metale omspin en soms met [[silwer]] geplateer. Die hoogste snaar (die ''chanterelle''), die E-snaar, is meestal onomspinde, gewone of geplateerde staaldraad. Dermsnare reageer sterker op veranderinge in temperatuur en humiditeit en is nie meer so algemeen soos vroeër nie, maar baie spelers gebruik hulle om 'n spesifieke klank te verkry, veral in die historiese uitvoeringspraktyk van [[Barokmusiek]]. Snare het gewoonlik 'n gekleurde [[sy]]omwikkeling aan albei ente, om die snaar (G-, D-, A- of E-snaar) te identifiseer en om wrywing teen die stemskroewe te bied. Snare het 'n beperkte lewensduur. Wanneer olie, vuil, korrosie en hars mettertyd ophoop, kan die massa van die snaar oor sy lengte ongelyk word. Afgesien van ooglopende dinge, soos 'n omwikkeling wat deur slytasie loskom, vervang spelers gewoonlik 'n snaar wanneer dit nie meer "suiwer" speel nie (met goeie intonasie op die flageolettone) en die gewenste toon, helderheid en intonasie verloor. Die lewensduur hang van die kwaliteit van die snaar en die speelintensiteit af. Die snare word in [[kwint]]e op die tone g – d¹ – a¹ – e² gestem. Die tabel toon die frekwensies van die snare by verskillende kamertone (sien ook [[#Stem|Stem]]). {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! rowspan="2"| Snaar ! rowspan="2"| Toon/noot ! colspan="3"| Frekwensie by 'n kamertoon (a¹) van |- ! 443 Hz ! 442 Hz ! 440 Hz |- |style="text-align:left"| '''1''' (hoogste snaar) | '''e²''' | 664,50&nbsp;Hz | 663,00&nbsp;Hz | 660,00&nbsp;Hz |- |style="text-align:left"| '''2''' | '''a¹''' | 443,00&nbsp;Hz | 442,00&nbsp;Hz | 440,00&nbsp;Hz |- |style="text-align:left"| '''3''' | '''d¹''' | 295,33&nbsp;Hz | 294,67&nbsp;Hz | 293,33&nbsp;Hz |- |style="text-align:left"| '''4''' (laagste snaar) | '''g''' | 196,89&nbsp;Hz | 196,44&nbsp;Hz | 195,56&nbsp;Hz |} === Lym en lak === Die dele van die klankkas word aanmekaar gelym, daarna die hals aan die klankkas en dan die toets aan die hals. Hiervoor word beenlym (warm lym) of huidlym gebruik in plaas van gewone wit lym, om verskeie redes. Dit is wateroplosbaar en word by 'n temperatuur van ongeveer 50 tot 60&nbsp;°C sag, sodat 'n ervare vioolbouer die instrument sonder probleme uitmekaar kan haal sonder om die hout of die lak te beskadig. Huidlym kan 'n dunner las as die meeste ander lymsoorte maak en is omkeerbaar (bros genoeg om met sorgvuldig toegepaste krag te kraak en met warm water verwyderbaar) wanneer die instrument uitmekaar gehaal moet word. Omdat vars huidlym aan ou huidlym kleef, kan by die herstel van 'n las meer van die oorspronklike hout behoue bly; moderner lymsoorte moet heeltemal skoongemaak word voordat 'n nuwe las hou, wat gewoonlik meebring dat saam met die ou lym ook 'n bietjie hout afgeskraap word. Swakker, verdunde lym word gewoonlik gebruik om die boblad aan die sye en die bosaal aan die toets te bevestig, omdat algemene herstelwerk die verwydering van hierdie dele vereis. Die lak beskerm die hout van die instrument en bewaar sy trillingseienskappe. Dit kan die klank aansienlik beïnvloed, maar nie duidelik verbeter nie. 'n Onvakkundig aangebragte lak kan die klank van 'n instrument "doodmaak", dit wil sê die trillingsvermoë van die boblad sterk beperk. === Asimmetrie === Die viool lyk op die eerste gesig simmetries, maar dit is nie so nie. 'n Regs-links-asimmetrie is die duidelikste sigbaar aan die posisie van die kenstuk en die skouersteun, maar ook aan ander kenmerke: die posisie van die basbalk en die stemstok binne-in die klankkas, die verspringende plasing van die stemskroewe in die skroefkas, die besnaring met snare van verskillende dikte en die verskillende houtnerf aan die twee kante. Die rangskikking van die snare (die dikwels gebruikte E-snaar vir hoë tone bevind hom, vanuit die violis gesien, regs) is daarop afgestem dat die regterhand van die violis die strykstok hanteer. Die taak van die linkerhand tydens die spel is om die snare te gryp. Die viool word met die onderkaak (of die ken, na gewoonte) en die sleutelbeen- of skouerstreek vasgehou. Linkshandiges speel die viool gewoonlik op dieselfde manier as regshandiges. Daar word wel ook viole vir linkshandiges gebou, waarby die snare omgekeerd gerangskik is, maar tot dusver baie min.<ref>Andrea Hayek-Schwarz: [http://www.linkehand.at/wissenh.php ''Musizieren mit links – Musizierende Linkshänder_innen''] linkehand.at, 2012.</ref> Linkshandige viole is in orkeste gewoonlik nie welkom nie. Die rede is enersyds dat violiste wat langs mekaar sit, met hul instrumente of elmboë te na aan mekaar kan kom wanneer hulle spieëlbeeldig speel. Andersyds is eenvormige bewegings binne die stemgroepe van die orkes vir die toeskouer 'n esteties oortuigende gesig, wat 'n enkele violis wat anders stryk, sou versteur.<ref>[https://www.mittelbayerische.de/region/regensburg-land-nachrichten/orchester-moegen-keine-linkshaender-21364-art820736.html ''Orchester mögen keine Linkshänder''] mittelbayerische.de, 17 Augustus 2012; sien die laaste twee paragrawe van die artikel.</ref> In 2007 het die linkshandige violis Martial Gauthier, wat met die linkerhand stryk, in Cremona 'n lesing oor linkshandige vioolspel gehou.<ref>[https://www.nmz.de/artikel/war-paganini-linkshaender ''War Paganini Linkshänder? – Gedanken über ein Tabu-Thema der Streicherpädagogik''.] In: ''neue musikzeitung.'' 7/2007; besoek op 20 Julie 2016.</ref> === Toonomvang === [[Lêer:Range violin.svg|duimnael|regs|Toonomvang van die viool]] [[Lêer:Spectrumgstring.jpg|upright=1.15|duimnael|regs|Driedimensionele spektrumdiagram van die botone van 'n viool se G-snaar (voorgrond). Die toonhoogte wat ons hoor, is die piek by ongeveer 200&nbsp;Hz.]] Die stemming g – d¹ – a¹ – e² stem ooreen met G₃, D₄, A₄ en E₅ in wetenskaplike toonhoogtenotasie. Die laagste noot van 'n normaal gestemde viool is dus G₃, die G onder die middel-C (C₄). (By seldsame geleenthede kan die laagste snaar tot 'n kwart laer, na D₃, gestem word.) Die hoogste speelbare noot is minder duidelik omskryf: E₇, die E twee oktawe bo die los snaar (wat op E₅ gestem is), kan as 'n praktiese grens vir orkesvioolpartye beskou word,<ref>Piston, Walter (1955). ''Orchestration'', p. 45.</ref> maar dit is dikwels moontlik om hoër te speel, afhangende van die lengte van die toets en die vaardigheid van die violis. Nog hoër note (tot C₈) kan voortgebring word deur die snaar tot by die einde van die toets te gryp en/of deur kunsmatige flageolettone te gebruik. === Akoestiek === [[Lêer:Bowed violin string in slow motion.gif|duimnael|regs|Die Helmholtz-hoek wat heen en weer langs die snaar beweeg<ref>{{cite web |url=https://plus.maths.org/content/why-violin-so-hard-play |title=Why is the violin so hard to play? |author=Jim Woodhouse en Paul Galluzzo |date=2004-09-01 |access-date=2025-06-22}}</ref>]] Die gewelfde vorm, die dikte van die hout en sy fisiese eienskappe bepaal die klank van 'n viool. Patrone van die [[nodus (fisika)|nodusse]] wat deur sand of glinsters op die blaaie gevorm word wanneer dié by bepaalde frekwensies in trilling gebring word, sogenaamde Chladni-patrone, word soms deur vioolbouers gebruik om hul werk te kontroleer voordat hulle die instrument saamstel.<ref>{{Cite web|url=http://www.catgutacoustical.org/people/cmh/laird3.htm|title=Carleen Maley Hutchins' Work With Saunders|publisher=Violin Society of America|last=Laird|first=Paul R.|access-date=2008-09-26}}</ref> Vanweë die oppervlakstruktuur van die perdehaar, versterk deur die aanbring van hars (kolofonium), het die strykstokbehaarsel 'n hoë kleefkrag uit statiese [[wrywing]]. Wanneer die snaar met die aangelegde strykstok gestryk word, word dit daarom aanvanklik in die strykrigting meegeneem, totdat die terugstelkrag van die snaar groter word as die statiese wrywing tussen die stokhare en die snaar: die snaar skiet teen die strykrigting terug. By die korrekte keuse van strykplek, stryksnelheid en stokdruk word die snaar aan die einde van hierdie beweging weer deur die strykstok gegryp en opnuut meegeneem (die glip-kleef-effek), sodat die snaar voortdurend aangedryf tril. Hoeveel keer per sekonde hierdie proses hom herhaal, hang af van die frekwensie van die gespeelde toon, dit wil sê van die effektiewe snaarlengte. Die uitwyking van die aangedrewe punt van die snaar beskryf met verloop van tyd 'n elliptiese baan, met die langer as ongeveer in die strykrigting georiënteer. Die snaar self het 'n baie klein werkoppervlak en versit dus slegs 'n geringe hoeveelheid lug, te min om 'n toon voort te bring wat vir die menslike oor duidelik hoorbaar is. Die klankkas werk as 'n impedansie-omsetter. Deur die oordrag van die trillings van die snaar op die klankkas word die [[amplitude]] van die trillings wel aansienlik kleiner, maar die uitstralingsoppervlak word soveel vergroot dat 'n goeie koppeling met die lug en 'n vir die oor waarneembare toon ontstaan. Hierdie omsetting volg uiters komplekse patrone. Die kam, waarop die snaar rus, word aangedryf om die snaartrilling in die strykvlak te volg. Die boblad, waarop die kam rus, kan egter net loodreg op die strykvlak tril. Dit dwing die kam tot 'n skommelbeweging waarby die twee kamvoete die twee helftes van die boblad afwisselend belas en ontlas. By so 'n wipbeweging, waar die draai-as presies in die middel van die kam lê, sou die twee helftes van die boblad egter teen mekaar werk, wat met volumeverlies en klankveranderinge gepaard sou gaan. Dit word teengewerk deur onder die regter kamvoet 'n stafie – die stemstok – vas te klem. Dié belemmer eers die regter kamvoet, waardeur die draai-as van hierdie skommelbeweging na regs verskuif en byna al die werk (dié van die lae frekwensies) deur die linker kamvoet verrig word. Om 'n beter verspreiding van die trillings wat daar afgegee word oor die boblad te bereik, word boonop aan die onderkant van die boblad onder die linker kamvoet die basbalk onder spanning vasgelym, wat die linker kamvoet veral by hoë frekwensies belemmer, dit wil sê die draai-as verskuif vir dié frekwensies na links. Afhangende van die frekwensie van die gespeelde toon is die linker (lae frekwensies) of die regter (hoë frekwensies) kamvoet aktiewer, waardeur die trillings in die een geval meer deur die boblad (ondersteun deur die basbalk), in die ander deur die boblad en (oorgedra deur die stemstok) die bodem afgegee word. By lae frekwensies tril bodem en boblad dus teen mekaar, en die ingeslote lugvolume vorm 'n breëband-holteresonator wat klankuitstraling deur die f-gate bewerkstellig. === Groottes === [[Lêer:LembeyeLembeyon.jpg|duimnael|links|'n {{Frac|1|16}}-viool en 'n volgrootte ({{Frac|4|4}}) viool]] Buiten die standaard "volgrootte" ({{Frac|4|4}}) word viole ook in sogenaamde breukgroottes van {{Frac|7|8}}, {{Frac|3|4}}, {{Frac|1|2}}, {{Frac|1|4}}, {{Frac|1|8}}, {{Frac|1|10}}, {{Frac|1|16}}, {{Frac|1|32}} en selfs {{Frac|1|64}} gebou. Hierdie kleiner instrumente word algemeen deur jong spelers gebruik wie se vingers nie lank genoeg is om die korrekte posisies op volgrootte-instrumente te bereik nie. Die regte grootte van die instrument word gewoonlik volgens die armlengte bepaal.<ref>{{cite web |url=https://www.vionoble.de/violine-viola-cello-groesse-ermitteln/ |title=Die richtige Größe ermitteln für Geige: Bratsche: Cello |website=Violinoble.de |access-date=2022-06-13}}</ref> Hoewel die breukgroottes in 'n sekere sin met die afmetings van die instrumente verband hou, is hulle nie as letterlike beskrywings van die relatiewe verhoudings bedoel nie. 'n {{Frac|3|4}}-instrument is byvoorbeeld nie driekwart van die lengte van 'n volgrootte-instrument nie. Die lengte van die klankkas (sonder die hals) van 'n volgrootte- of {{Frac|4|4}}-viool is 356&nbsp;mm, en kleiner by sommige 17de-eeuse modelle. Die klankkas van 'n {{Frac|3|4}}-viool is 335&nbsp;mm lank en dié van 'n {{Frac|1|2}}-viool 310&nbsp;mm; 'n {{Frac|3|4}}-viool is dus net omtrent 6&nbsp;% kleiner as 'n "hele" en 'n {{Frac|1|2}}-viool net omtrent 12&nbsp;%. By die viool se naaste familielid, die altviool, word die grootte as klankkaslengte in sentimeter aangegee eerder as in breukgroottes. 'n Volgrootte-altviool is gemiddeld 40&nbsp;cm, maar elke volwassene bepaal self watter grootte altviool hy of sy gebruik. Soms gebruik 'n volwassene met 'n klein liggaamsbou 'n sogenaamde {{Frac|7|8}}-viool in plaas van 'n volgrootte-instrument. Hierdie instrumente, wat soms 'n "damesviool" genoem word, is effens korter as 'n volgrootte-viool, maar is geneig om hoëkwaliteit-instrumente te wees wat 'n klank kan voortbring wat met dié van goeie volgrootte-viole vergelykbaar is. Die groottes van vyfsnarige viole kan van dié van die normale viersnarige verskil. Die instrument wat in die vioolokted met die viool ooreenstem, is die mezzoviool, wat dieselfde as 'n viool gestem word, maar 'n effens langer klankkas het. Die snare van die mezzoviool is net so lank soos dié van die standaardviool. Hierdie instrument is nie in algemene gebruik nie.<ref>{{Cite web|url=https://nvfa.org/8tet.html|title=The New Violin Family|author=The New Violin Family Association, Inc|date=2020-04-04|website=The New Violin Family}}</ref> == Toebehore == === Kenstuk en skouersteun === Die kenstuk vergemaklik dit om die instrument tussen die ken en die skouer vas te hou en verhoed boonop dat vog van die vel die lak aantas, oplos en uiteindelik die hout op daardie plek toenemend verswak. Dit bestaan meestal uit ebbehout, word met spanskroewe aan die instrument vasgeklem en bevind hom tydens die spel tussen die instrument en die ken. Die skouersteun dien om die individuele anatomie van die speler tussen die liggaam en die instrument te vereffen. Veral die lengte van die nek asook die breedte en natuurlike stand van die skouers bepaal hoe die skouersteun gevorm moet wees. Dit word telkens onmiddellik voor die spel opnuut gemonteer. Jonger spelers wat met skouersteune sukkel, gebruik soms 'n spons met 'n rek in plaas daarvan. === Strykstok === [[Lêer:Punte archi storici da violino.jpg|duimnael|regs|Koppe van drie vioolstrykstokke: (bo) 'n oorgangsmodel (F. Tourte), 'n swaanbekkop van 'n lang 18de-eeuse model, en 'n snoekkop van 'n 17de-eeuse model]] 'n Viool word gewoonlik met 'n strykstok bespeel, wat bestaan uit 'n stok met 'n lint van perdehaar wat tussen die punt (kop) en die slof aan die teenoorgestelde ente gespan is. 'n Tipiese vioolstrykstok is in die geheel ongeveer 75&nbsp;cm lank en weeg 55 tot 65&nbsp;g. Altvioolstrykstokke is ongeveer 5&nbsp;mm korter en 10&nbsp;g swaarder. Belangrik is die gewigsverdeling: die swaartepunt moet 24 tot 25&nbsp;cm van die begin van die stok af lê (sonder die skroef gemeet).<ref>Barbara Gschaider: ''Ratgeber Geige.'' Edition Bochinski, Bergkirchen 2008, ISBN 978-3-937841-68-7, p. 58.</ref> Die stok word meestal van [[Pernambuco|pernambukhout]] (ook bekend as Brasiliaanse hout) gemaak. Goeie pernambukhout het reguit gegroei met parallel lopende vesels; die stok kan besonder dun uitgewerk word en het ondanks die nodige stabiliteit die gewenste elastisiteit. Pernambukhout is dus besonder geskik vir hoëkwaliteit-strykstokke. Omdat die voorkoms van hierdie houtsoort beperk is, word dit moeiliker om goeie kwaliteite te bekom. Ander tradisionele materiale vir duurder stokke sluit slanghout in. Daarom word deesdae ook strykstokke van koolstofveselversterkte plastiek ("koolstofvesel") gebruik, op alle vlakke van vakmanskap, onder andere om by grensoorgange probleme met die [[Konvensie op Internasionale Handel in Bedreigde Spesies van Wilde Fauna en Flora|CITES]]-verdrag te vermy; baie professionele musikante beskou hul klank- en speeltegniese eienskappe egter as nie gelykwaardig nie. Goedkoop strykstokke vir studente word van minder duur houtsoorte of van veselglas gemaak; sommige veselglas-studentestokke gebruik 'n plastiekhuls as greep en omwikkeling tegelyk. Aan die onderste ent van die stok is die slof van ebbehout, [[ivoor]] of skilpaddop, meestal versier met 'n ronde perlemoerinlegsel, die sogenaamde "oog". Suiwer metaalinlegwerk as versiering kom ook voor. By die slof is 'n skroef wat die hare stywer of losser maak. Net voor die slof beskerm 'n duimkussing van [[leer (stof)|leer]] (die greep) en 'n omwikkeling die stok en bied hulle 'n stewige houvas vir die speler se hand. Tradisionele omwikkelinge is van draad (dikwels silwer of versilwer), sy of [[balein]] ("walvisbeen", nou vervang deur afwisselende stroke bruin en swart plastiek). Tussen die slof en die punt van die stok word die stokhare gespan; dit word die behaarsel genoem. Afhangende van die dikte word ongeveer 150 tot 220 hare uit die stert van hingste van bepaalde perderasse gebruik, tradisioneel van 'n skimmelperd (wat oorwegend wit hare het). Sommige goedkoper strykstokke gebruik sintetiese vesel. Deur die skroef te draai word die hare gespan, en na elke speelsessie moet die hare weer ontspan word. Die hare bring die snare deur daaroor te stryk in trilling. Daarvoor moet die hare gereeld met vaste hars (kolofonium, 'n natuurlike boomhars) behandel word om dit effens klewerig te maak, wat bereik word deur die stok herhaaldelik oor 'n harsblok te stryk. Afhangende van die gebruik en die kwaliteit van die hare moet die behaarsel na twee maande tot uiterlik na 'n jaar vernuwe word. == Stem == [[Lêer:Violin - open strings notes.PNG|regs|duimnael|Die toonhoogtes van die los snare van 'n viool. Die nootname staan onder die notebalk en hul Franse solfège-ekwivalente daarbo: G = sol; D = re; A = la; E = mi. {{audio|Violin open strings.mid|Speel}}]] Viole word gestem deur die stemskroewe in die skroefkas onder die krul te draai of deur die fynstemmerskroewe by die stertstuk te verstel. Alle viole het stemskroewe; fynstemmers is opsioneel. Die meeste fynstemmers bestaan uit 'n metaalskroef wat 'n hefboom beweeg wat aan die ent van die snaar vas is. Hulle maak baie klein toonhoogteverstellings veel makliker as die stemskroewe. Deur 'n fynstemmer kloksgewys te draai, word die toon hoër (omdat die snaar onder groter spanning is), en antikloksgewys word dit laer (omdat die snaar onder minder spanning is). Fynstemmers op al vier snare is baie nuttig by snare met 'n staalkern, en sommige spelers gebruik dit ook met sintetiese snare. Omdat moderne E-snare van staal is, word vir dié snaar byna altyd 'n fynstemmer aangebring. Fynstemmers word nie met dermsnare gebruik nie, wat meer [[Young se modulus|elasties]] is as snare met 'n staal- of sintetiese kern en nie voldoende op die baie klein bewegings van fynstemmers reageer nie. Om 'n viool te stem, word die A-snaar eers op 'n standaardtoonhoogte gestem (gewoonlik A = 440&nbsp;[[hertz|Hz]]; orkeste in Duitsland en Oostenryk stem met 'n kamertoon van 443&nbsp;Hz, in Switserland oorwegend op 442&nbsp;Hz). Wanneer die viool saam met 'n instrument met vaste toonhoogte soos 'n [[klavier]] of [[trekklavier]] speel, word dit na die ooreenstemmende noot op daardie instrument gestem en nie na enige ander stemverwysing nie. Die hobo is gewoonlik die instrument waarna orkeste met viole stem, aangesien sy klank deurdringend is en bo die ander houtblasers uit gehoor kan word. Die ander snare word dan in intervalle van reine kwinte teen mekaar gestem deur hulle paarsgewys te stryk. Vir solospel word soms 'n effens hoër stemming gebruik om die instrument 'n helderder klank te gee; omgekeerd word Barokmusiek soms met laer stemminge gespeel om die klank van die viool sagter te maak. Na die stem kan die kam van die instrument nagegaan word om te verseker dat dit reguit staan en tussen die binneste kepe van die f-gate gesentreer is; 'n skewe kam kan die klank van 'n andersins goed geboude viool aansienlik beïnvloed. Na lang gebruik kan die stemskroewe en hul gate verslyt raak, sodat die skroewe onder spanning makliker glip. 'n Glippende stemskroef laat die toonhoogte van die snaar effens daal, of, as die skroef heeltemal los raak, laat die snaar sy spanning heeltemal verloor. 'n Viool waarvan die stemskroewe glip, moet deur 'n vioolbouer of vioolhersteller herstel word. Stemskroefsmeer, gereeld gebruik, kan die intrede van sulke slytasie vertraag terwyl dit die skroewe glad laat draai. Die stemming G–D–A–E word vir die meeste vioolmusiek gebruik, insluitend klassieke musiek, jazz en volksmusiek. Ander stemminge word soms gebruik; die G-snaar kan byvoorbeeld tot A opgestem word. Die gebruik van nie-standaardstemminge in klassieke musiek staan as ''[[scordatura]]'' bekend; in sommige volksmusiekstyle word dit kruisstemming genoem. Een beroemde voorbeeld van scordatura in die klassieke musiek is [[Camille Saint-Saëns]] se ''Danse macabre'', waar die E-snaar van die soloviool na E♭ verlaag word om 'n spookagtige dissonansie aan die komposisie te verleen. Ander voorbeelde is die derde deel van ''Contrasts'' van [[Béla Bartók]], waar die E-snaar na E♭ en die G-snaar na G♯ gestem word, [[Niccolò Paganini]] se Eerste Vioolkonsert, waar al vier snare 'n halftoon hoër gestem moet word, en die Rosekranssonates van Heinrich Ignaz Franz Biber, waarin elke deel 'n ander scordatura-stemming het. In die Indiese klassieke en ligte musiek word die viool in die Suid-Indiese styl waarskynlik op D♯–A♯–D♯–A♯ gestem. Aangesien daar in die Indiese klassieke musiek geen begrip van absolute toonhoogte is nie, kan musikante enige gerieflike stemming gebruik om hierdie relatiewe intervalle tussen die snare te behou. Nog 'n algemene stemming met hierdie intervalle is B♭–F–B♭–F, wat met Sa–Pa–Sa–Pa in die Indiese karnatiese klassieke styl ooreenstem. In die Noord-Indiese Hindoestaanse styl is die stemming gewoonlik Pa–Sa–Pa–Sa in plaas van Sa–Pa–Sa–Pa, wat byvoorbeeld met F–B♭–F–B♭ kan ooreenstem. In die Iranse klassieke musiek en ligte musiek het die viool in elke ''dastgah'' 'n ander stemming;<ref>Edith Gerson-Kiwi: ''The Persian Doctrine of Dastga-Composition. A phenomenological study in the musical modes.'' Israel Music Institute, Tel Aviv 1963, p. 15.</ref> dit word waarskynlik op E–A–E–A in Dastgāh-e Esfahan gestem, in Dastgāh-e Šur op E–A–D–E en E–A–E–E, en in Dastgāh-e Māhur op E–A–D–A. In die Arabiese klassieke musiek word die A- en E-snaar 'n heeltoon verlaag, dit wil sê G–D–G–D, om die spel van Arabiese ''maqams'' te vergemaklik, veral dié met kwarttone. Hoewel die meeste viole vier snare het, is daar viole met bykomende snare, sommige met soveel as sewe. Sewe word algemeen as die maksimum aantal snare beskou wat op 'n strykinstrument prakties is; met meer as sewe snare sou dit onmoontlik wees om enige bepaalde binnesnaar afsonderlik met die strykstok te bespeel. Viole met sewe snare is baie skaars. Die ekstra snare op sulke viole is gewoonlik laer as die G-snaar en word gewoonlik (van die hoogste bygevoegde snaar na die laagste) op C, F en B♭ gestem. As die speellengte van die instrument, dit wil sê die snaarlengte van die bosaal tot die kam, gelyk is aan dié van 'n gewone volgrootte-viool (effens minder as 33&nbsp;cm), kan dit met reg 'n viool genoem word. Sommige van hierdie instrumente is ietwat langer en moet as altviole beskou word. Viole met vyf of meer snare word tipies in jazz of volksmusiek gebruik. Sommige spesiaal gemaakte instrumente het ekstra snare wat nie gestryk word nie, maar deur die trillings van die gestrykte snare meeklink. == Speeltegniek == === Houding === [[Lêer:Man Playing Violin on Bench at Park.jpg|duimnael|upright=0.75|'n Man speel viool op 'n parkbank]] Die viool word sittend of staande bespeel. Soliste (of hulle alleen, met 'n klavier of met 'n orkes speel) speel meestal staande, tensy 'n fisieke gestremdheid dit verhoed, soos in die geval van [[Itzhak Perlman]]. In die orkes en in kamermusiek word daar daarenteen gewoonlik sittend gespeel. In die 2000's en 2010's het sommige orkeste wat Barokmusiek uitvoer (soos die Freiburger Barockorchester) al hul violiste en altvioliste, solo en ensemble, staande laat speel. Die viool rus aan die linkerkant op die skouer en bors van die violis en word, afhangende van die houding of draai van die kop, deur die linkerkant van die onderkaak, soms deur die ken, op die kenstuk vasgehou en deur die linkerskouer ondersteun, dikwels met behulp van 'n skouersteun. Die kaak en die skouer moet die viool stewig genoeg vashou sodat dit stabiel bly wanneer die linkerhand van 'n hoë posisie ('n hoë noot ver op die toets) na 'n lae (nader aan die skroefkas) beweeg. In die Indiese houding word die stabiliteit van die viool verseker deur die krul wat op die sy van die voet rus. Van die linkerhand word die duim gebruik om die hals te omvat of as hulp vir bepaalde greeptegnieke. Al die ander vingers speel uitsluitlik op die snare om die gewenste tone vas te lê. Afhangende van die skool neem die linkerhand ook 'n ondersteunende of vashoufunksie van die instrument oor. Die regterhand hanteer die strykstok, waarmee die snare meestal tussen die einde van die toets en die kam gestryk word, in moderne komposisies deels ook agter die kam. Dit word die kontakpunt genoem. Vir die wisselende volume, die klankkleure, die presisie van die artikulasie, die legatospel en meer is dit beslissend met watter kombinasie van gewig, snelheid, kontakpunt (na aan die kam, na aan die toets of tussenin) en kanteling van die stokhare die snare aangeraak word. Hoewel onderwysers die wesenlike belang van 'n goeie houding beklemtoon, sowel ter wille van die kwaliteit van die spel as om die kans op oorbelastingsbeserings te verminder, verskil advies oor wat 'n goeie houding is en hoe dit bereik word in die besonderhede. Almal dring egter aan op die belang van 'n natuurlike, ontspanne posisie sonder spanning of styfheid. Wat byna universeel aanbeveel word, is om die linkerpols reguit (of baie naby daaraan) te hou sodat die vingers van die linkerhand vry kan beweeg en die kans op besering verminder word, en om albei skouers in 'n natuurlike, ontspanne posisie te hou en te vermy om enige van hulle oordrewe op te trek. Dit sou, soos enige ander onnodige spanning, die bewegingsvryheid beperk en die risiko van besering verhoog. 'n Krom houding kan goeie spel belemmer omdat dit die liggaam uit balans bring en die skouers laat optrek. Nog 'n teken van ongesonde spanning is pyn in die linkerhand, wat op te veel druk by die vashou van die viool dui. === Linkerhand en toonhoogte === [[Lêer:Violin first position fingering chart.svg|regs|upright=1.35|duimnael|Vingersettings in die eerste posisie. Hierdie diagram toon net die note van die eerste posisie; daar is hoër note buite dié wat aangedui word.]] [[Lêer:Geigengrifftabelle.svg|duimnael|regs|Greeptabel vir alle toonsoorte]] Die linkerhand bepaal die klinkende lengte van die snaar, en dus die toonhoogte, deur dit met die vingerpunte teen die toets te "gryp" (vas te druk), wat verskillende toonhoogtes voortbring. Aangesien die viool geen frette het om die snare af te stop nie, soos gebruiklik by die [[kitaar]], moet die speler presies weet waar om die vingers op die snare te plaas om met goeie intonasie (suiwer) te speel. Beginners speel los snare en die laagste posisie, naaste aan die bosaal. Studente begin dikwels met relatief maklike toonsoorte, soos A-majeur en G-majeur, en leer toonlere en eenvoudige melodieë. Deur toonlere en arpeggio's te oefen en die gehoor op te lei, "vind" die linkerhand van die violis die note uiteindelik intuïtief deur spiergeheue. Beginners maak soms gebruik van [[kleefband|kleefbandjies]] op die toets vir die korrekte plasing van die linkerhandvingers, maar laat die bandjies gewoonlik gou staan wanneer hulle vorder. Nog 'n algemene merktegniek gebruik kolletjies [[korrigeervloeistof]] op die toets, wat binne 'n paar weke se gereelde oefening afslyt. Hierdie praktyk word ongelukkig soms in plaas van voldoende gehooropleiding gebruik, sodat die plasing van die vingers deur die oog en nie deur die oor gelei word nie. Veral in die vroeë stadiums van die leerproses is die sogenaamde "klinkende tone" nuttig. Daar is nege sulke note in die eerste posisie, waar 'n gegrypte noot 'n unisoon of oktaaf met 'n ander (los) snaar klink en dié laat meeresoneer. Studente gebruik hierdie klinkende tone dikwels om die intonasie van die gegrypte noot te kontroleer deur te luister of dit met die los snaar harmonieer. Wanneer die gegrypte toonhoogte "A" op die G-snaar gespeel word, kan die violis byvoorbeeld terselfdertyd die los D-snaar speel om die intonasie van die gegrypte "A" te toets. As die "A" suiwer is, behoort die "A" en die los D-snaar 'n harmonieuse reine kwart voort te bring. Viole word in reine kwinte gestem, soos al die orkesstrykers (viool, altviool, tjello) behalwe die kontrabas, wat in reine kwarte gestem word. Elke daaropvolgende noot word gegryp op die toonhoogte wat die speler as die harmonieuste ervaar; wanneer 'n violis onbegeleid speel, "speel hy nie konsekwent in óf die getempereerde óf die natuurlike [reine] toonleer nie, maar neig in die geheel om by die Pythagorese toonleer aan te sluit."<ref>Seashore, Carl (1938). ''Psychology of Music'', p. 224. Aangehaal in Kolinski, Mieczyslaw (somer–herfs 1959). "A New Equidistant 12-Tone Temperament", p. 210, ''Journal of the American Musicological Society'', vol. 12, nr. 2/3, pp. 210–214.</ref> Wanneer violiste in 'n [[strykkwartet]] of 'n strykorkes speel, "versoet" die strykers gewoonlik hul stemming om by die toonsoort te pas waarin hulle speel. Wanneer daar saam met 'n instrument met gelykswewende stemming gespeel word, soos 'n klavier, pas vaardige violiste hul stemming by die gelykswewende stemming van die klavier aan om dissonante note te vermy. Die vingers word in die [[musieknotasie]], soos in bladmusiek en etudeboeke, konvensioneel van 1 (wysvinger) tot 4 (pinkie) genommer. Veral in leeruitgawes van vioolmusiek kan syfers bo die note aandui watter vinger gebruik moet word, met ''0'' of ''O'' vir 'n los snaar. Die diagram regs toon die rangskikking van die note wat in die eerste posisie bereik kan word. Wat nie op hierdie diagram gewys word nie, is hoe die afstande tussen die nootposisies kleiner word hoe hoër (in toonhoogte) die vingers van die bosaal af beweeg. Die balke aan die kante van die diagram stel die gebruiklike moontlikhede vir beginners se kleefbandjies voor, by die 1ste, hoë 2de, 3de en 4de vinger. ==== Posisies ==== Die plasing van die linkerhand op die toets word deur "posisies" gekenmerk. Die eerste posisie, waar die meeste beginners begin (hoewel sommige metodes in die derde posisie begin), is die posisie wat die meeste in strykmusiek gebruik word. Musiek wat vir beginnende jeugorkeste gekomponeer is, is dikwels meestal in die eerste posisie. Die laagste noot wat in hierdie posisie in standaardstemming beskikbaar is, is 'n los G₃; die hoogste noot in die eerste posisie word met die vierde vinger op die E-snaar gespeel en klink as B₅. Deur die hand op die hals op te skuif, neem die eerste vinger die plek van die tweede vinger in, wat die speler in die ''tweede posisie'' bring. Deur die eerste vinger die eerste-posisie-plek van die derde vinger te laat inneem, kom die speler in die ''derde posisie'', en so voorts. 'n Verandering van posisie, met die gepaardgaande beweging van die hand, word 'n ''posisiewisseling'' genoem, en doeltreffende posisiewisselings met behoud van suiwer intonasie en 'n gladde legato (verbonde) klank is 'n sleutelelement van die tegniek op alle vlakke. Dikwels word 'n "gidsvinger" gebruik: die laaste vinger wat 'n noot in die ou posisie gespeel het, raak tydens die wisseling voortdurend liggies aan die snaar om op sy korrekte plek in die nuwe posisie uit te kom. In elementêre wisselingsoefeninge word die "gidsvinger" dikwels hoorbaar gemaak terwyl dit op of af langs die snaar gly, sodat die speler die korrekte plasing op die gehoor kan vaslê. Buite hierdie oefeninge behoort dit selde hoorbaar te wees (tensy die speler bewustelik 'n portamento-effek om uitdrukkingsredes toepas). Tydens 'n wisseling in lae posisies beweeg die duim van die linkerhand op of af langs die hals van die instrument om in dieselfde posisie relatief tot die vingers te bly (hoewel die beweging van die duim effens voor of effens na die beweging van die vingers kan plaasvind). In sulke posisies word die duim dikwels as 'n "anker" beskou waarvan die plek bepaal in watter posisie die speler is. In baie hoë posisies kan die duim nie met die vingers meebeweeg nie, omdat die klankkas van die instrument in die pad kom. In plaas daarvan beweeg die duim om die hals van die instrument om by die punt te sit waar die hals die regterronding van die klankkas ontmoet, en bly daar terwyl die vingers tussen die hoë posisies beweeg. 'n Noot wat buite die normale omvang van 'n posisie gespeel word, sonder wisseling, word 'n ''strekking'' genoem. In die derde posisie op die A-snaar sit die hand byvoorbeeld natuurlik met die eerste vinger op D en die vierde op G of G♯. Om die eerste vinger terug na 'n C♯ te strek, of die vierde vinger op na 'n A, vorm 'n strekking. Strekkings word algemeen gebruik waar een of twee note effens buite 'n andersins stewige posisie lê, en het die voordeel dat hulle minder opvallend is as 'n wisseling of 'n snaaroorgang. Die laagste posisie op die viool word die "halwe posisie" genoem. In hierdie posisie is die eerste vinger op 'n "lae eerste-posisie"-noot, byvoorbeeld B♭ op die A-snaar, en die vierde vinger in 'n afwaartse strekking vanaf sy gewone posisie, byvoorbeeld D op die A-snaar, met die ander twee vingers na behoefte tussenin geplaas. Aangesien die posisie van die duim in die "halwe posisie" tipies dieselfde is as in die eerste posisie, kan dit beter as 'n agterwaartse strekking van die hele hand as as 'n egte posisie beskou word. Die bogrens van die viool se omvang word grootliks deur die vaardigheid van die speler bepaal, wat maklik meer as twee oktawe op 'n enkele snaar en vier oktawe op die instrument as geheel kan speel. Posisiename word meestal vir die laer posisies en in metodeboeke en etudes gebruik; om dié rede hoor 'n mens selde verwysings na iets hoër as die sewende posisie. Die hoogste posisie is prakties gesproke die 13de. Baie hoë posisies is om twee redes 'n besondere tegniese uitdaging. Eerstens word die verskil in ligging van die verskillende note in hoë posisies veel kleiner, wat die note moeiliker maak om te vind en in sommige gevalle op die gehoor te onderskei. Tweedens is die veel korter klinkende lengte van die snaar in baie hoë posisies 'n uitdaging vir die regterarm en die strykstok om die instrument doeltreffend te laat klink. Hoe fyner (en duurder) 'n instrument, hoe beter kan dit 'n goeie toon tot bo aan die toets, by die hoogste toonhoogtes op die E-snaar, volhou. Alle note (behalwe dié onder die los D) kan op meer as een snaar gespeel word. Dit is 'n standaardontwerpkenmerk van snaarinstrumente, wat egter van die klavier verskil, wat vir elk van sy 88 note net een plek het. Die noot van die los A op die viool kan byvoorbeeld as die los A gespeel word, of op die D-snaar (in die eerste tot vierde posisie) of selfs op die G-snaar (baie hoog op, in die sesde tot negende posisie). Elke snaar het 'n ander [[toonkleur]], vanweë die verskillende gewigte (diktes) van die snare en die resonansies van ander los snare. Die G-snaar word byvoorbeeld dikwels beskou as 'n baie volle, klankryke klank te hê wat besonder gepas is vir laat-Romantiese musiek. Dit word dikwels in die musiek aangedui met die merk ''sul G'' of ''IV'' ('n Romeinse syfer wat aandui dat op die vierde snaar gespeel moet word; volgens konvensie word die snare van die dunste, hoogste (I) tot die laagste (IV) genommer). Selfs sonder uitdruklike aanwysings in die partituur sal 'n gevorderde violis na eie oordeel en artistieke aanvoeling kies op watter snaar bepaalde note of passasies gespeel word. Wanneer 'n passasie op 'n lae snaar en in 'n hoër posisie gespeel word, hoewel dit op 'n hoër snaar gemakliker gespeel sou kon word, dien dit ook om 'n besondere klankkleur voort te bring. ==== Los snare ==== As 'n snaar gestryk of getokkel word sonder dat 'n vinger dit gryp, word dit 'n ''los snaar'' genoem. Dit gee 'n ander klank as 'n gegrypte snaar, aangesien die snaar by die bosaal vryer tril as onder 'n vinger. Verder is dit onmoontlik om vibrato ten volle op 'n los snaar te gebruik (hoewel 'n gedeeltelike effek verkry kan word deur 'n noot 'n oktaaf hoër op 'n aangrensende snaar te gryp en dié te laat vibreer, wat 'n element van vibrato in die botone inbring). In die klassieke tradisie gebruik violiste dikwels 'n snaaroorgang of posisiewisseling om die verandering van toonkleur wat 'n los snaar meebring, te vermy, tensy die komponis dit aandui. Dit geld veral vir die los E, wat dikwels as hard van klank beskou word. Daar is egter ook situasies waar 'n los snaar spesifiek vir artistieke effek gekies kan word. Dit kom voor in klassieke musiek wat die bourdon van 'n [[orrel]] naboots (soos J.S. Bach in sy Partita in E vir soloviool bereik het), in ''fiddle''-musiek (byvoorbeeld ''Hoedown'') of waar stappe om die los snaar te vermy musikaal onvanpas is (byvoorbeeld in Barokmusiek, waar posisiewisselings minder gebruiklik was). In vinnige passasies van toonlere of arpeggio's kan 'n los E-snaar eenvoudig gerieflikheidshalwe gebruik word as die noot nie tyd het om uit te klink en 'n harde toonkleur te ontwikkel nie. In volksmusiek, ''fiddle''-musiek en ander tradisionele musiekgenres word los snare algemeen om hul resonante toonkleur gebruik. Om 'n los snaar gelyktydig met 'n gegrypte noot op 'n aangrensende snaar te speel, lewer 'n [[doedelsak]]agtige bourdon, wat komponiste dikwels ter nabootsing van volksmusiek gebruik. Soms is die twee note identies (byvoorbeeld 'n gegrypte A op die D-snaar teen die los A-snaar), wat 'n klinkende soort ''fiddle''-klank gee. Om 'n los snaar gelyktydig met 'n identiese gegrypte noot te speel, kan ook vereis word wanneer meer volume nodig is, veral in orkesspel. Sommige klassieke vioolpartye het note waarvoor die komponis die violis vra om 'n los snaar te speel, weens die spesifieke klankkarakter wat 'n los snaar skep. ==== Dubbelgrepe, akkoorde en bourdons ==== 'n Dubbelgreep is wanneer twee afsonderlike snare deur die vingers gegryp en gelyktydig gestryk word, wat twee deurlopende tone voortbring (tipiese intervalle sluit tertse, kwarte, kwinte, sekstes en oktawe in). Dubbelgrepe kan in enige posisie aangedui word, hoewel die wydste interval wat natuurlik in een posisie as dubbelgreep gespeel kan word, 'n oktaaf is (met die wysvinger op die laer snaar en die pinkie op die hoër snaar). Nietemin word in gevorderde repertoire soms dubbelgrepe van desiemes of selfs meer vereis, wat 'n gestrekte linkerhandposisie met uitgestrekte vingers tot gevolg het. Die term "dubbelgreep" word dikwels ook gebruik vir die laat klink van 'n los snaar saam met 'n gegrypte noot, hoewel net een vinger 'n snaar gryp. Met die tegniek van die dubbelgreep kan dus tweestemmig gespeel word. Waar drie of vier gelyktydige note aangedui word, "verdeel" die violis gewoonlik die akkoord: drie- of vierstemmige akkoorde word normaalweg gearpeggieer, deur die onderste een of twee note eerste te speel en onmiddellik na die boonste een of twee note voort te gaan, waarby die natuurlike resonansie van die instrument 'n effek voortbring soortgelyk aan asof al vier note gelyktydig geklink het. In sommige omstandighede is 'n "drievoudige greep" moontlik, waar drie note oor drie snare gelyktydig klink. Die strykstok raak nie van nature drie snare tegelyk nie, maar met voldoende stoksnelheid en druk, wanneer die violis 'n drienoot-akkoord "breek", kan die stokhare tydelik oor drie snare gebuig word sodat elkeen gelyktydig klink. Dit word met 'n swaar streek bereik, tipies naby die slof en met die stok op 'n sekere afstand van die kam, en bring 'n harde, aggressiewe toon voort. Dit is so moontlik om drienoot-akkoorde van kort duur, ook verskeie ná mekaar, sonder arpeggio te speel, sodat daar werklik drie stemme gelyktydig klink. Vierstemmige spel sonder arpeggio kan net met 'n spesiaal gekonstrueerde ronde strykstok verwesenlik word. Dubbelgrepe in die orkes word soms ''divisi'' gemerk en tussen die spelers verdeel, sodat een deel van die musikante die laer noot en 'n ander deel die hoër noot speel. Dubbelgrepe (en ''divisi'') kom algemeen in orkesrepertoire voor wanneer die viole begeleiding speel en 'n ander instrument of groep die melodie speel. In sommige genres van die historiese uitvoeringspraktyk (gewoonlik van Barokmusiek en vroeër) word nóg verdeelde akkoorde nóg drievoudige grepe as gepas beskou; sommige violiste arpeggieer alle akkoorde (insluitend gewone dubbelgrepe) deur al die note of die meeste daarvan afsonderlik te speel asof hulle as 'n gebonde figuur geskryf is. Met die ontwikkeling van moderne viole het drievoudige grepe egter natuurliker geword, omdat die kam minder gekrom is. In sommige musiekstyle kan 'n aangehoue bourdon op 'n los snaar gespeel word tydens 'n passasie wat hoofsaaklik op 'n aangrensende snaar geskryf is, om 'n basiese begeleiding te bied. Dit kom meer in volkstradisies as in die klassieke musiek voor. ==== Vibrato ==== [[Lêer:MHVC-KyokoYonemoto-PaganiniCaprice24.ogv|duimnael|Kyoko Yonemoto speel [[Niccolò Paganini|Paganini]] se Caprice nr. 24 op 'n viool]] [[Lêer:Peter Bissing.png|duimnael|regs|Petrowitsch Bissing was 'n onderwyser in vibratometodiek op die viool<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=9-EqAAAAYAAJ&q=PETROWITCH+BISSING&pg=RA2-PA52|publisher=Jacobs' Band Monthly, Volume 4|page=52|year=1919|access-date=16 November 2012|title=The Violin|first=Louis|last=Eaton}}</ref> en het 'n boek met die titel ''Cultivation of the Violin Vibrato Tone'' gepubliseer.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=IwhLMgEACAAJ|title=Cultivation of the Violin Vibrato Tone|first=Petrowitsch|last=Bissing|publisher=Central States Music Publishing Company|access-date=16 November 2012}}</ref>]] Vibrato is 'n tegniek van die linkerhand en -arm waarby die toonhoogte van 'n noot subtiel in 'n polsende ritme wissel. Hoewel verskillende dele van die hand of arm by die beweging betrokke kan wees, is die resultaat 'n beweging van die vingerpunt wat 'n geringe verandering in die trillende snaarlengte meebring, wat 'n golwing in die toonhoogte veroorsaak. Die meeste violiste ossilleer onder die noot, dit wil sê laer in toonhoogte as die eintlike noot, wanneer hulle vibrato gebruik, omdat geglo word dat die waarneming die hoogste toonhoogte in 'n wisselende klank bevoordeel.<ref>{{Cite book|title=String Builder, Book 3: Teacher's Manual |last=Applebaum |first=Samuel |year=1957 |publisher=Alfred Publishing |location=New York |isbn=978-0-7579-3056-0 |page=4 }}. "Now we will discipline the shaking of the left hand in the following manner: Shake the wrist slowly and evenly in 8th notes. Start from the original position and for the second 8th note the wrist is to move backward (toward the scroll). Do this in triplets, dotted 8ths and 16ths, and 16th notes. A week or two later, the vibrato may be started on the Violin. ... The procedure will be as follows: 1. Roll the finger tip from this upright position on the note, to slightly below the pitch of this note."</ref> Vibrato doen min of niks om 'n onsuiwer noot te verbloem; met ander woorde, verkeerd toegepaste vibrato is 'n slegte plaasvervanger vir goeie intonasie. Toonlere en ander oefeninge wat op intonasie gerig is, word tipies sonder vibrato gespeel om die werk makliker en doeltreffender te maak. Musiekstudente word dikwels geleer dat vibrato veronderstel word tensy dit anders in die musiek aangedui is. Dit kan 'n struikelblok wees vir 'n klassiek opgeleide violis wat in 'n styl wil speel wat min of geen vibrato gebruik, soos Barokmusiek in historiese styl en baie tradisionele ''fiddle''-style. Vibrato kan deur 'n gepaste kombinasie van vinger-, pols- en armbewegings voortgebring word. Deur die vingerpunt van die grypende vinger liggies heen en weer te rol, ontstaan vingervibrato. Een metode, ''handvibrato'' (of ''polsvibrato''), behels dat die hand by die pols heen en weer gekantel word om die ossillasie te bewerkstellig. 'n Ander metode, ''armvibrato'', moduleer die toonhoogte deur beweging van die hele onderarm by die elmboog met 'n vaste pols. 'n Kombinasie van hierdie tegnieke stel 'n speler in staat om 'n groot verskeidenheid klankeffekte voort te bring. Die "wanneer", "waarvoor" en "hoeveel" van vibrato is artistieke kwessies van styl en smaak, waarby verskillende onderwysers, musiekskole en musiekstyle verskillende vibratostyle verkies. Oordrewe vibrato kan byvoorbeeld hinderlik word. Akoesties gesproke het die interessantheid wat vibrato aan die klank toevoeg te doen met die manier waarop die mengsel van botone<ref>{{Cite web|url=http://www.schleske.de/en/our-research/handbook-violinacoustics/vibrato-of-the-musician.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20100207150243/http://www.schleske.de/en/our-research/handbook-violinacoustics/vibrato-of-the-musician.html |url-status=dead |archive-date=7 Februarie 2010 |title=The psychoacoustic secret of vibrato |first=Martin |last=Schleske |access-date=11 Februarie 2010 |quote=Accordingly, the sound level of each harmonic will have a periodically fluctuating value due to the vibrato.}}</ref> (of toonkleur) en die rigtingpatroon van die klankuitstraling met veranderinge in toonhoogte verander. Deur die klank ritmies na verskillende dele van die vertrek te "rig",<ref>{{Cite web | last=Curtin | first=Joseph | title=Weinreich and Directional Tone Colour | url=http://www.josephcurtinstudios.com/news/strad/apr00/Gabi_strad.htm | date=April 2000 | work=Strad Magazine | access-date=23 Mei 2009 | quote=In the case of string instruments, however, not only are they strongly directional, but the pattern of their directionality changes very rapidly with frequency. If you think of that pattern at a given frequency as beacons of sound, like the quills of a porcupine, then even the slight changes in pitch created by vibrato can cause those quills to be continually undulating. | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20090529062722/http://josephcurtinstudios.com/news/strad/apr00/Gabi_strad.htm | archive-date=29 Mei 2009 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://knutsacoustics.com/files/weinreich,-g.-directional-tone-color-jasa-1997.pdf |title=Directional tone color |last=Weinreich |first=Gabriel |date=16 Desember 1996 |publisher=Acoustical Society of America |quote=The effect can be visualized in terms of a number of highly directional sound beacons, all of which the vibrato causes to undulate back and forth in a coherent and highly organized fashion. It is obvious that such a phenomenon will help immensely in fusing sounds of the differently directed partials into a single auditory stream; one may even speculate that it is a reason why vibrato is used so universally by violinists—as compared to wind players, from the sound of whose instruments directional tone color is generally absent.}}</ref> voeg vibrato 'n "glans" of "lewendigheid" by die klank van 'n goed geboude viool. Vibrato word grootliks aan die oordeel van die violis oorgelaat. Verskillende soorte vibrato bring verskillende stemminge in 'n stuk, en die wisselende grade en style van vibrato is dikwels kenmerke wat by bekende violiste uitstaan. ==== Vibratotriller ==== 'n Vibrato-agtige beweging kan soms gebruik word om 'n vinnige [[triller]]effek te skep. Om hierdie effek uit te voer, word die vinger bo die vinger wat die noot gryp, net effens van die snaar af geplaas (stewig teen die grypende vinger gedruk) en 'n vibratobeweging uitgevoer. Die tweede vinger raak met elke ossillasie liggies aan die snaar bo die laer vinger, sodat die toonhoogte ossilleer op 'n manier wat soos 'n mengsel van wye vibrato en 'n baie vinnige triller klink. Dit gee 'n minder duidelike oorgang tussen die hoër en die laer noot en word gewoonlik as interpretatiewe keuse toegepas. Hierdie trillertegniek werk net goed vir halftoontrillers of trillers in hoë posisies (waar die afstand tussen die note kleiner is), aangesien dit vereis dat die trillende vinger en die vinger daaronder aan mekaar raak, wat die afstand wat getrill kan word, beperk. In baie hoë posisies, waar die trilafstand kleiner as die breedte van die vinger is, kan 'n vibratotriller die enigste opsie vir trillereffekte wees. ==== Flageolettone ==== [[Lêer:Violin sounds and techniques.ogg|duimnael|regs|Vioolklanke en -tegnieke: los snare (arco en pizzicato); A-majeur-toonleer (arco en pizzicato); begin van 'n A-majeur-toonleer met vibrato; A-majeur-toonleer col legno gespeel; natuurlike flageolettone van 'n A, E en 'n A; kunsmatige flageolet van A₇; flageolet-glissando op die A-snaar]] Deur die snaar liggies met 'n vingerpunt by 'n [[nodus (fisika)|nodus]] aan te raak, sonder om die snaar heeltemal vas te druk, en die snaar dan te tokkel of te stryk, ontstaan flageolettone (harmonieke of botone). In plaas van die normale toon klink 'n hoër noot. Daardeur word die grondfrekwensie gedemp en tril net die ooreenstemmende botone (byvoorbeeld die dubbele of drievoudige frekwensie wanneer die vinger by die helfte of by 'n derde van die snaarlengte geplaas word). Daar ontstaan fluitagtige tone. Elke nodus lê by 'n heeltallige deling van die snaar, byvoorbeeld halfpad of 'n derde langs die lengte van die snaar. 'n Instrument wat goed reageer, laat talle moontlike flageoletnodusse langs die lengte van die snaar klink. Flageolettone word in die musiek óf met 'n sirkeltjie bo die noot wat die toonhoogte van die flageolet bepaal, óf met ruitvormige nootkoppe aangedui. Daar is twee soorte: ''natuurlike flageolettone'' en ''kunsmatige flageolettone'' (ook ''valse flageolettone'' genoem). Natuurlike flageolettone word op 'n los snaar gespeel. Die toonhoogte van die los snaar wanneer dit getokkel of gestryk word, word die grondfrekwensie genoem. Flageolettone word ook ''botone'' of ''deeltone'' genoem. Hulle kom voor by heeltallige veelvoude van die grondtoon, wat die eerste harmoniek genoem word. Die tweede harmoniek is die eerste botoon (die oktaaf bo die los snaar), die derde harmoniek is die tweede botoon, en so voorts. Die tweede harmoniek lê in die middel van die snaar en klink 'n oktaaf hoër as die toonhoogte van die snaar. Die derde harmoniek verdeel die snaar in derdes en klink 'n oktaaf en 'n kwint bo die grondtoon, en die vierde harmoniek verdeel die snaar in kwarte en klink twee oktawe bo die eerste. Die klank van die tweede harmoniek is die helderste van almal, omdat dit 'n gemeenskaplike nodus met al die daaropvolgende ewe harmonieke (4de, 6de, ens.) het. Die derde en die daaropvolgende onewe harmonieke is moeiliker om te speel, omdat hulle die snaar in 'n onewe aantal trillende dele verdeel en nie so baie nodusse met ander harmonieke deel nie. Kunsmatige flageolettone is moeiliker om voort te bring as natuurlike, aangesien hulle behels dat die snaar gegryp én 'n flageolet op die gegrypte noot gespeel word. Met die ''oktaafraam'' (die normale afstand tussen die eerste en die vierde vinger in enige gegewe posisie) en die vierde vinger wat die snaar 'n kwart bo die gegrypte noot net aanraak, ontstaan die vierde harmoniek, twee oktawe bo die gegrypte noot. Vingerplasing en -druk, asook stoksnelheid, -druk en kontakpunt, is almal wesenlik om die gewenste flageolet te laat klink. Boonop moet in passasies met verskillende note as valse flageolettone die afstand tussen die grypende vinger en die flageoletvinger voortdurend verander, aangesien die afstand tussen die note oor die lengte van die snaar verander. Die ''flageoletvinger'' kan die snaar ook 'n groot terts bo die vasgedrukte noot aanraak (die vyfde harmoniek), of 'n kwint hoër ('n derde harmoniek). Hierdie flageolettone word minder algemeen gebruik; in die geval van die groot terts moet sowel die gegrypte noot as die aangeraakte noot effens hoog gespeel word, anders spreek die flageolet nie so geredelik aan nie. In die geval van die kwint is die strekking groter as wat vir baie violiste gemaklik is. In die algemene repertoire word breuke kleiner as 'n sesde nie gebruik nie. Verdelings tot 'n agtste word egter soms gebruik, en met 'n goeie instrument en 'n vaardige speler is verdelings so klein as 'n twaalfde moontlik. Daar is 'n paar boeke wat uitsluitlik aan die studie van vioolflageolettone gewy is. Twee omvattende werke is Henryk Heller se sewedelige ''Theory of Harmonics'', in 1928 deur Simrock gepubliseer, en Michelangelo Abbado se vyfdelige ''Tecnica dei suoni armonici'', in 1934 deur Ricordi gepubliseer. Uitgebreide passasies in kunsmatige flageolettone kom in die virtuose vioolliteratuur voor, veral van die 19de en vroeë 20ste eeu. Twee opvallende voorbeelde hiervan is 'n hele gedeelte van Vittorio Monti se ''Csárdás'' en 'n passasie omtrent in die middel van die derde deel van [[Pjotr Tsjaikofski]] se Vioolkonsert. 'n Gedeelte van die derde deel van Paganini se Vioolkonsert nr. 1 bestaan uit dubbelgreeptertse in flageolettone. Wanneer snare verslyt, vuil en oud is, is die flageolettone moontlik nie meer suiwer in toonhoogte nie. Om dié rede vervang violiste hul snare gereeld. === Regterhand en klankkleur === Die snare kan laat klink word deur die hare van die strykstok, wat in die regterhand gehou word, daaroor te trek (''arco'') of deur hulle te tokkel (''pizzicato''), meestal met die regterhand. In sommige gevalle tokkel die violis snare met die linkerhand. Dit word gedoen om oorgange van pizzicato na arco te vergemaklik, en dit word ook in sommige virtuose vertoonstukke gebruik. Linkerhand-pizzicato word gewoonlik op los snare gedoen. Pizzicato word op al die instrumente van die vioolfamilie gebruik; die sistematiese studie van gevorderde pizzicatotegnieke is egter die verste ontwikkel in die jazzkontrabas, 'n styl waarin die instrument byna uitsluitlik getokkel word. Die regterarm, -hand en strykstok en die stoksnelheid is verantwoordelik vir toonkwaliteit, [[ritme]], [[dinamika (musiek)|dinamika]], artikulasie en die meeste (maar nie alle) veranderinge in [[toonkleur]]. Die speler trek die strykstok oor die snaar, wat die snaar laat tril en 'n aangehoue toon voortbring. Die natuurlike tekstuur van die perdehaar en die klewerigheid van die hars help die stok om die snaar te "gryp", en wanneer die stok oor die snaar getrek word, laat dit die snaar 'n toon klink. Stryk kan gebruik word om lang aangehoue note of melodieë voort te bring. In 'n strykersgroep kan 'n noot eindeloos volgehou lyk as die spelers in die groep op verskillende tye van strykrigting verander. Die strykstok kan ook gebruik word om kort, skerp nootjies te speel, soos herhaalde note, toonlere en arpeggio's, wat in baie musiekstyle 'n stuwende ritme verskaf. ==== Stryktegnieke ==== Die wesenlikste deel van die stryktegniek is die greep van die strykstok. Gewoonlik is die duim gebuig in die klein ruimte tussen die slof en die omwikkeling van die stok. Die ander vingers is ietwat eweredig oor die bokant van die stok verspreid. Die pinkie is gekrul, met die vingerpunt op die hout naas die skroef. Die viool bring harder note voort met groter stoksnelheid of meer gewig op die snaar. Die twee metodes is nie gelykwaardig nie, omdat hulle verskillende toonkleure voortbring; om op die snaar af te druk, is geneig om 'n harder, intenser klank te gee. 'n Harder klank kan ook verkry word deur die stok nader aan die kam te plaas. Die kontakpunt waar die stok die snaar kruis, beïnvloed ook die toonkleur. Om naby die kam te speel (''sul ponticello'') gee 'n intenser klank as gewoonlik en beklemtoon die hoër harmonieke, terwyl om met die stok oor die einde van die toets te speel (''sul tasto'') 'n delikate, eteriese klank gee wat die [[grondtoon]] beklemtoon. Shinichi Suzuki het die kontakpunt die "[[Fritz Kreisler|Kreisler]]-snelweg" genoem; 'n mens kan die verskillende kontakpunte as "bane" op die snelweg beskou. Die klankkleur kan dus deur die manier van stokvoering verreikend beïnvloed word: deur die mees uiteenlopende stryksnelhede by 'n baie veranderlike stokdruk, maar ook deur die plek van die stryk (nader aan die kam of nader aan die toets). Verskillende maniere van aanslag met die strykstok bring verskillende artikulasies voort. Daar is baie stryktegnieke wat elke speelstyl moontlik maak. Baie onderwysers, spelers en orkeste bestee baie tyd aan die ontwikkeling van tegnieke en die skep van 'n eenvormige tegniek binne die groep. Hierdie tegnieke sluit in legato-stryk ('n gladde, verbonde, aangehoue klank wat vir melodieë geskik is), ''collé'' en 'n verskeidenheid strykwyses wat korter note voortbring, waaronder ricochet, ''sautillé'', ''martelé'', ''spiccato'' en staccato. ==== Pizzicato ==== 'n Noot wat in die geskrewe musiek ''pizz.'' (afkorting vir ''pizzicato'') gemerk is, moet gespeel word deur die snaar met 'n vinger van die regterhand te tokkel in plaas van te stryk. (Die wysvinger word hier die meeste gebruik.) Soms word in orkespartye of virtuose solomusiek waar die stokhand besig is (of vir vertoon-effek) ''linkerhand-pizzicato'' aangedui met 'n + (plusteken) onder of bo die noot. By linkerhand-pizzicato word twee vingers op die snaar geplaas; die een (gewoonlik die wys- of middelvinger) word op die korrekte noot geplaas, en die ander (gewoonlik die ring- of pinkvinger) bo die noot. Die hoër vinger tokkel dan die snaar terwyl die laer een bly lê, wat die korrekte toonhoogte voortbring. Deur die krag van die tokkel te vergroot, kan die volume van die noot verhoog word. Pizzicato word in orkeswerke en in solo-vertoonstukke gebruik. In orkespartye moet violiste dikwels baie vinnig van arco na pizzicato oorskakel, en omgekeerd. ==== Col legno ==== 'n Aanduiding ''col legno'' ([[Italiaans]] vir "met die hout") in die geskrewe musiek vereis dat die snaar of snare met die stok van die strykstok geslaan word in plaas van dat die hare van die stok oor die snare getrek word. Hierdie stryktegniek word betreklik selde gebruik en lewer 'n gedempte, perkussiewe klank. Die spookagtige kwaliteit van 'n vioolgroep wat ''col legno'' speel, word in sommige simfoniese stukke benut, veral in die "Heksedans" van die laaste deel van [[Hector Berlioz]] se ''Symphonie fantastique''. Saint-Saëns se simfoniese gedig ''Danse macabre'' laat die strykersgroep die ''col legno''-tegniek gebruik om die klank van dansende geraamtes na te boots. "Mars" uit Gustav Holst se ''The Planets'' gebruik ''col legno'' om 'n herhaalde ritme in 5/4-tydmaat te speel. [[Benjamin Britten]] se ''The Young Person's Guide to the Orchestra'' vereis dit in die "[[slaginstrument|Perkussie]]"-variasie. [[Dmitri Sjostakowitsj]] gebruik dit in sy Veertiende Simfonie in die deel "In die Santé-gevangenis". Sommige violiste maak egter beswaar teen hierdie speelwyse, omdat dit die afwerking kan beskadig en die waarde van 'n goeie strykstok kan verminder, maar die meeste van hulle maak 'n kompromie deur minstens vir die duur van die betrokke passasie 'n goedkoop strykstok te gebruik. ==== Détaché, martelé en tremolo ==== ''Détaché'' is 'n gladde en egalige streek waarby die stoksnelheid en -gewig van die begin van die streek tot die einde dieselfde bly.<ref>{{Cite journal|last=Fischer|first=Simon|date=1999|title=Detache|journal=Strad|volume=110|pages=638|via=Music Index}}</ref> ''Martelé'', letterlik "gehamer", is 'n sterk geaksentueerde effek wat voortgebring word deur elke streek kragtig en plotseling los te laat. Martelé kan in enige deel van die stok gespeel word en word in die geskrewe musiek soms met 'n pylpunt aangedui. Tremolo is die baie vinnige herhaling (tipies van 'n enkele noot, maar soms van meer note), gewoonlik by die punt van die stok gespeel. Tremolo word met drie kort, skuins strepies deur die steel van die noot aangedui en word dikwels as klankeffek in orkesmusiek gebruik, veral in die Romantiese tydperk (1800–1910) en in operamusiek. ==== Demper ==== [[Lêer:Two mutes.jpg|duimnael|links|'n Geïmproviseerde wasgoedpen-demper en 'n rubber-oefendemper]] Deur 'n klein toestelletjie van metaal, rubber, leer of hout, 'n ''demper'' of ''sordino'', op die kam van die viool te plaas of daarteen aan te skuif (na gelang van die konstruksie), verkry 'n mens 'n sagter, ronder toon met minder hoorbare botone; die klank van 'n hele orkesstrykersgroep wat met dempers speel, het 'n gedempte karakter. Die demper verminder die trillingsamplitude van die kam en beperk sy eiefrekwensie; die gebruikte materiaal en die massa van die demper bepaal in watter mate die verskeidenheid klankkleure en die volume van die viool verminder word. Die resultaat is 'n gewild verminderde toon wat as "nasaal" of "gesluier" beskryf word. Die demper verander dus sowel die volume as die toonkleur van 'n viool. Die konvensionele Italiaanse aanduidings vir die gebruik van die demper is ''con sord.'' of ''con sordino'' ("met demper"), ''senza sord.'' ("sonder demper") en ''via sord.'' ("demper af"). Groter dempers van metaal, rubber of hout is algemeen beskikbaar en staan as ''oefendempers'' of ''hoteldempers'' bekend. Sulke dempers word gewoonlik nie by uitvoerings gebruik nie, maar om die klank van die viool in oefenruimtes soos hotelkamers te smoor. (Vir oefendoeleindes is daar ook die stomme viool, 'n viool sonder klankkas.) Sommige komponiste het oefendempers vir 'n spesiale effek gebruik, byvoorbeeld [[Luciano Berio]] aan die einde van sy ''Sequenza VIII'' vir soloviool. === Dinamika === By die linkeroor van die violis bereik die viool in ''ff'' ([[dinamika (musiek)|fortissimo]]) piekwaardes van meer as 110&nbsp;dB.<ref>''Safe and Sound''. Bundesanstalt für Arbeitsschutz und Arbeitsmedizin. Dortmund 2010, p. 24.</ref> Die dinamiese omvang van die instrument is redelik gebalanseerd. Op 6,5&nbsp;meter afstand is die klankpeil in ''pp'' ongeveer 43–45&nbsp;dB, terwyl in ''ff'' op dieselfde afstand ongeveer 73–80&nbsp;dB bereik word. === Toonsoorte === Nie alle toonsoorte is op die viool ewe goed uitvoerbaar nie. Toonsoorte waarin dikwels los snare gestryk word, is betreklik maklik om te speel. Die toonsoort beïnvloed ook die klank. In die Duitse uitgawe van die instrumentasieleer van [[Hector Berlioz]], deur [[Richard Strauss]] bewerk, staan daaroor: "Die viole skitter en speel gemakliker in die toonsoorte wat hulle die gebruik van die los snare toelaat."<ref name="Berlioz/Strauss"/> Berlioz het die toekenning van moeilikheidsgrade en klankkwaliteite aan toonsoorte wat op die viool gespeel word, tot die uiterste gevoer deur vir elke afsonderlike toonsoort aanduidings te probeer gee. In sy tabelle van 19 majeur- en 19 mineurtoonsoorte staan byvoorbeeld dat As-majeur "nie baie moeilik" is om te speel nie en "sag, gesluier, baie edel" klink; e-mineur is "maklik" om te speel en klink "skreeuend, gewoon". Sommige toonsoorte het Berlioz "byna onuitvoerbaar" genoem, enkeles selfs "onuitvoerbaar".<ref name="Berlioz/Strauss">[[Hector Berlioz]]: ''Grand traité d'instrumentation et d'orchestration modernes.'' Schonenberger, Parys 1844, hier p. 33, [https://archive.org/details/grandtraitdins1843berl archive.org].<br />Duitse uitgawe: ''Instrumentationslehre von Hector Berlioz. Ergänzt und revidiert von Richard Strauss.'' Twee bande. Edition Peters, Leipzig 1905; hier band 1, pp. 61 e.v., [https://archive.org/details/instrumentations01berl archive.org].</ref> == Pedagogiek == Vioolspel kan reeds op 'n baie vroeë kinderleeftyd aangeleer word. Pedagoë is van mening dat 'n so vroeg moontlike begin, ongeveer op die ouderdom van drie tot ses jaar, in beginsel voordelig en vir 'n suksesvolle loopbaan sterk aan te beveel is. Daarom bestaan daar talle "kindervriendelike" vioolmetodes. 'n So vroeg moontlike begin met vioolspel is 'n vaste bestanddeel van die Suzuki-metode, genoem na sy ontwikkelaar Shinichi Suzuki. Vir die vroeë begin met klein hande en kort arms bestaan daar aangepaste instrumente in breukgroottes (sien [[#Groottes|Groottes]]). As 'n belangrike pedagogiese werk geld [[Leopold Mozart]] se ''Versuch einer gründlichen Violinschule'' van 1756. Mozart se vioolmetode is een van die belangrike bronne vir die studie van die historiese uitvoeringspraktyk. Nog vroeëre leerwerke stam uit die Baroktyd; so het Daniel Merck, Michel Corrette en Francesco Geminiani hulle vir die vioolpedagogiek verdienstelik gemaak. Giuseppe Tartini het in sy ''L'arte dell'arco'', wat 50 etudes bevat, die eerste leerwerk oor die stokvoering geskryf. Georg Philipp Telemann het vir sy leerlinge die "Metodiese sonates" geskep, waarin die stadige dele boonop met barokke versiering uitgeskryf is. Moderner en sistematiese leerwerke het in die vroeë 19de eeu in Frankryk ontstaan, na die stigting van die Paryse Konservatorium. Enkele vooraanstaande outeurs van sulke werke is Pierre Rode, Pierre Baillot, Rodolphe Kreutzer, Charles-Auguste de Bériot, Jacques Féréol Mazas en in Duitsland Louis Spohr. In die 20ste eeu speel veral die publikasies van Carl Flesch en Ivan Galamian 'n uitstaande rol. == Gebruik in musiek == [[Lêer:PalacioReal Stradivarius1.jpg|duimnael|regs|Stradivari-viool in die Koninklike Paleis van Madrid]] Die viool is nou met die ontwikkeling van die Europese musiek van die nuwe tyd verbonde en is dienooreenkomstig ryk met literatuur bedeel. Hier kan net 'n kort oorsig van sy veelsydige take gegee word. === Klassieke musiek === [[Lêer:Telemann - 2violin Sonata 1-1.ogg|duimnael|regs|'n [[Sonate]] vir twee viole van die Barokkomponis Telemann. As 'n betreklik tipiese Barokvioolkomposisie sou dit oorspronklik waarskynlik met minder vibrato uitgevoer gewees het.]] [[Lêer:Meditation from Thais - Bomsori Kim.opus|duimnael|regs|Die ''Méditation'' uit Massenet se opera ''Thaïs''. Die baie legato-speelstyl, met oorvloedige gebruik van portamento, rubato en vibrato en van die hoër registers van die instrument, is tipies van die vioolspel in die laat-Romantiese tydperk.]] Sedert die [[Barok]] is die viool om verskeie redes een van die belangrikste van alle instrumente in die klassieke musiek. Die toon van die viool staan bo ander instrumente uit, wat dit geskik maak om 'n melodielyn te speel. In die hande van 'n goeie speler is die viool uiters behendig en kan dit vinnige en moeilike reekse note uitvoer. Bekende violiste sluit in [[Hilary Hahn]], [[Wolfgang Amadeus Mozart]] en, meer onlangs, TwoSet Violin en Chloe Chua. ==== Solo- en konsertwerke ==== Belangrike werke vir soloviool (sonder begeleiding) was daar in die Baroktyd by die vleet; genoem kan word die 16 Rosekranssonates van Heinrich Ignaz Franz Biber vir viool in [[scordatura]] en die ses Sonates en Partitas vir soloviool van [[Johann Sebastian Bach]]. Hier is veral met dubbelgrepe die moontlikheid ten volle benut om op een viool verskeie stemme te laat klink. In die Klassisisme en die Romantiek was hierdie genre (net soos solowerke vir ander instrumente, afgesien van [[klavier]] of [[orrel]]) minder verbreid, hoewel dit in die 24 Caprices van [[Niccolò Paganini]] 'n verdere hoogtepunt bereik het. In die 20ste eeu het dit met die Solosonate van [[Béla Bartók|Bartók]], werke van [[Igor Strawinski|Strawinski]] en veral [[Eugène Ysaÿe]] 'n nuwe verbreiding beleef. Die eerste [[concerto|instrumentale konserte]] het aanvanklik ontwikkel uit die tydelike na vore tree van die konsertmeester uit die Barokse strykorkes (sien ook concerto grosso). Gou het die eerste as sodanig verklaarde vioolkonserte ontstaan, soos dié van Giuseppe Torelli, [[Antonio Vivaldi|Vivaldi]] of Bach. Al drie groot Weense Klassici het vioolkonserte geskryf, so ook die belangrike Romantiese meesters (Paganini, Louis Spohr, [[Felix Mendelssohn|Mendelssohn Bartholdy]], [[Robert Schumann|Schumann]], [[Antonín Dvořák|Dvořák]], [[Pjotr Tsjaikofski|Tsjaikofski]], [[Henryk Wieniawski|Wieniawski]], [[Henri Vieuxtemps|Vieuxtemps]], [[Johannes Brahms|Brahms]], [[Max Bruch|Bruch]], [[Aleksander K. Glazoenof|Glazoenof]]) en baie latere komponiste soos [[Jean Sibelius|Sibelius]], [[Edward Elgar|Elgar]], Korngold, Bartók, [[Benjamin Britten|Britten]], [[Arnold Schoenberg|Schoenberg]], [[Alban Berg|Berg]], Strawinski, [[Dmitri Sjostakowitsj|Sjostakowitsj]] en [[Sergei Prokofiëf|Prokofiëf]]. Vanaf die einde van die 19de eeu is enkele werke vir soloviool met orkesbegeleiding gekomponeer wat formeel vryer was en hulle van die suiwer ''konsert''-genre wou onderskei, soos die ''Symphonie espagnole'' van Édouard Lalo, [[Maurice Ravel|Ravel]] se "sigeuner"-rapsodie ''Tzigane'', die ''Poème'' van [[Ernest Chausson|Chausson]] of ''The Lark Ascending'' van [[Ralph Vaughan Williams|Vaughan Williams]]. ==== Kamermusiek ==== Byna geen werk van die stryker- of gemengde kamermusiek kom sonder viool of viole klaar nie. Die belangrikste genres is die vioolsonate, die triosonate, die stryktrio, die klaviertrio, die [[strykkwartet]], die klavierkwartet, die strykkwintet en die stryksekstet. In baie van hierdie besettings het die viool die belangrikste melodiestem. Sy dikwels konsertante take laat dit daarby die spreekwoordelike "eerste viool" speel. 'n Strykkwartet het, soos die orkes, partye vir eerste en tweede viool, asook 'n altvioolparty en 'n basinstrument, soos die tjello of, selde, die kontrabas. ==== Orkes ==== [[Lêer:Maximilian Pilzer (IMSO pp09).jpg|duimnael|regs|Konsertmeester van die New Yorkse Filharmoniese Orkes (1917)]] Viole maak 'n groot deel van 'n [[simfonie-orkes|orkes]] uit en word gewoonlik in twee groepe verdeel, bekend as die eerste en die tweede viole. Sedert die Baroktyd is daar in die orkes (soos in die strykkwartet) twee verskillende vioolpartye, wat meestal ''koraal'' beset is, dit wil sê deur verskeie spelers. Komponiste ken die melodie dikwels aan die eerste viole toe, tipies 'n moeiliker party wat hoër posisies gebruik. Die tweede viole speel daarenteen harmonie, begeleidingspatrone of die melodie 'n oktaaf laer as die eerste viole. In 'n groot besette Romantiese [[simfonie]] speel in die algemeen 16 eerste en 14 tweede viole, soms meer. Albei groepe word gewoonlik deur een of meer stemleiers aan die voorste lessenaar gelei. Heel voor in die eerste vioolgroep sit die eerste konsertmeester, wat soms solo's moet speel en 'n besondere verantwoordelikheid vir die hele orkes draag. Die uitdrukking "die eerste viool speel", in die sin van "bepaal wat gedoen moet word", verwys na die konsertmeester van die klassieke orkesordening, wat as stemleier die toon vir die ander violiste aangegee het (net so "die tweede viool speel" in die sin van "jou na ander moet skik, 'n ondergeskikte rol speel"). === Dansmusiek === In samehang met die solistiese loopbaan van die viool in die hofmusiek van die 17de eeu het dit die toonaangewende instrument by die begeleiding van danse geword. Balletmeesters het viool gespeel en die dansmeesterviool (pochette) gebruik om geselskapsdanse in te studeer. Deur die opkoms van die burgerlike dans in die 18de eeu het baie dansorkeste ontstaan wat in die kern uit twee viole (met bas) bestaan het. Die eerste het die melodie gespeel, die tweede het ritmes en akkoorde bygevoeg. Nog op die hoogtepunt van die Weense dansmusiek in die tyd van die [[Biedermeier]], met Joseph Lanner of [[Johann Strauss I|Johann Strauss (vader)]], het hulle die kern van die dansorkeste gevorm, en baie danselemente het in die konsertmusiek weerklink. [[Johann Strauss II|Johann Strauss (seun)]] is nog as kapelmeester met sy viool afgebeeld, hoewel hy hom toenemend op dirigeer en komponeer toegespits het. === Volksmusiek === [[Lêer:Anders Zorn - Hins Anders (1904).jpg|duimnael|Die Sweedse volksvioolspeler Hins Anders Ersson, deur Anders Zorn geskilder, 1904]] [[Lêer:Fiddler from Hungary.jpg|duimnael|Vioolspeler uit Hongarye]] Soos baie ander instrumente wat in die klassieke musiek gebruik word, stam die viool van verre voorouers af wat vir volksmusiek gebruik is. Na 'n fase van intensiewe ontwikkeling in die laat [[Renaissance]], grootliks in Italië, het die viool (in volume, toon en behendigheid) soveel verbeter dat dit nie net 'n baie belangrike instrument in die kunsmusiek geword het nie, maar ook baie aantreklik vir volksmusikante was, en uiteindelik baie wyd verspreid geraak het, waar dit soms vroeëre strykinstrumente verdring het. Etnomusikoloë het sy wydverspreide gebruik in Europa, Asië en die Amerikas waargeneem. Wanneer die viool as volksinstrument gespeel word, word dit in Engels gewoonlik 'n ''fiddle'' genoem (hoewel die term ''fiddle'' informeel gebruik kan word ongeag die musiekgenre), en dit word onderskei van die historiese vedel, wat 'n voorloper van die viool is. Wêreldwyd is daar verskeie snaarinstrumente, soos die draailier en die Apache-viool, wat ook ''fiddles'' genoem word. Volksvioolmusiek verskil van die klassieke daarin dat die wysies algemeen as dansmusiek beskou word<ref name="OKHistory">{{cite web |url=http://www.okhistory.org/publications/enc/entry.php?entry=FI001|title=Fiddling|last=Harris |first=Rodger |publisher=The Encyclopedia of Oklahoma History and Culture|date=2009|website=okhistory.org|access-date=9 Februarie 2018}}</ref> en dat verskeie tegnieke gebruik word, soos bourdons, "shuffles" en versierings wat eie aan bepaalde style is. In baie volksmusiektradisies word die wysies nie neergeskryf nie, maar deur opeenvolgende geslagte musikante gememoriseer en oorgedra<ref name="OKHistory" /> in wat as die mondelinge tradisie bekend staan. Baie ''old-time''-stukke vereis kruisstemming, dit wil sê ander stemminge as die standaard GDAE. Sommige spelers van Amerikaanse volksvioolstyle (soos bluegrass of ''old-time'') laat die bokant van hul kam tot 'n effens platter kromming sny, wat tegnieke soos die "double shuffle" minder veeleisend vir die stokarm maak, aangesien dit die bewegingsomvang verminder wat nodig is om tussen dubbelgrepe op verskillende snaarpare af te wissel. Volksvioolspelers wat snare met 'n soliede staalkern gebruik, verkies moontlik 'n stertstuk met fynstemmers op al vier snare in plaas van die enkele fynstemmer op die E-snaar wat baie klassieke spelers gebruik. Die viool is in talle variante 'n tipiese instrument van die tradisionele musiek in onder andere [[Ierland]], [[Wallis]] (''ffidil''), [[Skotland]], [[Frankryk]], die Alpelande, [[Noorweë]] ([[Hardangerviool]]), [[Swede]], [[Pole]] (''skrzypce podwiązane'' in plaas van die ''mazanki'' wat in die 19de eeu gebruik is), [[Hongarye]], [[Roemenië]] (''vioară''), [[Slowakye]] (''husle''), [[Litaue]] (''smuikas''), [[Estland]] (''viiul'') en [[Griekeland]] (''violi''). === Jazz === Die vroegste verwysings na jazzuitvoerings met die viool as solo-instrument is uit die eerste dekades van die 20ste eeu gedokumenteer. Joe Venuti, een van die eerste jazzvioliste, is bekend vir sy werk met die kitaarspeler Eddie Lang in die 1920's. Sedertdien was daar baie improviserende violiste, waaronder Stéphane Grappelli, Stuff Smith, Eddie South, Regina Carter, Johnny Frigo, John Blake, Adam Taubitz, Leroy Jenkins, Didier Lockwood en Jean-Luc Ponty. Hoewel hulle nie primêr jazzvioliste is nie, het Darol Anger en Mark O'Connor 'n groot deel van hul loopbane aan jazz gewy. Die Switsers-Kubaanse violis Yilian Cañizares meng jazz met Kubaanse musiek.<ref name="NZZ">{{Cite news |url= http://www.nzz.ch/zuerich/zuercher_kultur/die-gunst-der-goetter-1.18150997 |title = Die Sängerin und Geigerin Yilian Cañizares in Moods |newspaper=[[Neue Zürcher Zeitung]] | date = 16 September 2013 | access-date = 12 Junie 2015}}</ref> Viole kom ook voor in ensembles wat orkesagtergronde vir baie jazzopnames verskaf. In die tango-orkes en in "sigeuner"-orkeste speel die viool eweneens 'n belangrike rol. In 'n [[big band]] ([[Engels]]; groot musiekgroep) word 'n viool selde gespeel. Deur die gebruik van 'n elektriese viool kan die viool egter goed in die big band geïntegreer word, waar dit selfs as solo-instrument bo die blaserstemme uit kan speel. Met 'n vervormer kan die klank van die viool sterk gevarieer word, van 'n "klassieke klank" tot volledige vervorming soos by 'n elektriese kitaar. === Populêre musiek, rock en metal === [[Lêer:Lindsey Stirling.jpg|duimnael|regs|Lindsey Stirling tree by TEDx Berkeley op, 2012]] Tot minstens die 1970's het die meeste soorte populêre musiek strykersgroepe gebruik. Hulle is dwarsdeur die 1920's en vroeë 1930's uitgebreid in die populêre musiek gebruik. Met die opkoms van die swingmusiek, van 1935 tot 1945, is die strykersklank egter dikwels gebruik om die volheid van die big band-musiek aan te vul. Na die swing-era, van die laat 1940's tot die middel 1950's, het strykers in die tradisionele popmusiek begin herleef. Hierdie neiging het in die laat 1960's versnel, met 'n beduidende herlewing van die gebruik van strykers, veral in die soulmusiek. Populêre Motown-opnames van die laat 1960's en 1970's het sterk op strykers as deel van hul kenmerkende tekstuur gesteun. Met die opkoms van [[elektroniese musiek|elektronies geskepte musiek]] in die 1980's het die gebruik van viole afgeneem, aangesien gesintetiseerde strykersklanke wat deur 'n klawerbordspeler op 'n [[sintetiese klavier|sintetiseerder]] gespeel word, hul plek ingeneem het. In die oorblywende ligte musiek word die viool eerder selde as solo-instrument ingespan; elektronies voortgebragte strykerspassasies word daarenteen graag gebruik om 'n romantiese stemming te skep. Hoewel die viool baie min in die hoofstroom-[[rockmusiek]] gebruik is, het dit 'n geskiedenis in die progressiewe rock (byvoorbeeld Electric Light Orchestra, King Crimson, [[Kansas (rock-groep)|Kansas]], Gentle Giant). Aan die einde van die sestigerjare is deur die groep East of Eden vir die eerste keer 'n viool as solo-instrument in die rockmusiek ingespan (komponis: David Jack, vioolsolis: Dave Arbus). Die populariteit van crossover-musiek vanaf die laaste jare van die 20ste eeu het die viool na die arena van die populêre musiek teruggebring, met sowel elektriese as akoestiese viole wat deur populêre groepe gebruik word. Die Dave Matthews Band het die violis Boyd Tinsley. Die komplekse musiek van die Amerikaanse groep The Flock het rock, jazz, blues en ander style vermeng; hul violis Jerry Goodman, wat 'n elektries versterkte viool gespeel het, het later by die jazzrock-fusiegroep The Mahavishnu Orchestra aangesluit. Saul Davies van James, wat ook 'n kitaarspeler is, is deur die groep as violis aangewerf. Baie moderne violiste onderneem uitstappies in crossover-projekte (Nigel Kennedy, [[Anne-Sophie Mutter]]). [[Vanessa-Mae]] is bekend vir haar samesmelting van klassieke en populêre genres, wat sy "violin techno-acoustic fusion" noem; met haar sukses is sy in 2006 as die rykste vermaaklikheidskunstenaar onder 30 in die Verenigde Koninkryk aangewys.<ref>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/business/4927490.stm |title=Vanessa-Mae tops young rich list |work=BBC News Online |date=21 April 2006 |access-date=30 Oktober 2025}}</ref> Die viool is ook te vinde in groepe wat stilisties in die rigtings Middeleeuse rock, folk metal en [[folk rock]] beweeg, soos Flogging Molly, Fiddler's Green, Letzte Instanz, Volkstrott, Subway to Sally, Schandmaul en Skyclad; die gebruik van die viool spruit hier uit die agtergrond van sy gebruik in die tradisionele musiek. Die folk metal-groep Ithilien gebruik die viool uitgebreid in hul diskografie. Die progressiewe metal-groep Ne Obliviscaris het 'n violis, Tim Charles, in hul besetting.<ref>{{Cite web | url=https://www.facebook.com/NeObliviscarisBand/ | title=Ne Obliviscaris| website=[[Facebook]]}}</ref> Verder word die viool sporadies in die rock- en metalmusiek gebruik; voorbeelde daarvan is die groepe Yellowcard en Kansas uit die rock, asook Turisas, Dornenreich, Corvus Corax, Subway to Sally en My Dying Bride uit die metal. Deur die gebruik van 'n viool kry die musiek 'n eie karakter en word dit melodieser. Stylrigtings waarin die viool betreklik dikwels voorkom, as solo- sowel as ensemble-instrument, is buiten die reeds genoemde folk-crossover-style veral simfoniese rock en metal asook gothic en dark metal; by lewende optredes word soloviool en strykers om kosteredes dikwels deur sintetiseerders vervang. By Emilie Autumn domineer die viool op groot skaal; sy noem haar musiek self ''Violindustrial''. Onafhanklike kunstenaars soos Owen Pallett, The Shondes en Andrew Bird het ook tot groter belangstelling in die instrument bygedra.<ref name="ChicagoMag">{{cite web |first=Brian |last=Golden |work= Chicago Magazine | date=5 Desember 2017 |title=Andrew Bird Brings His Sweeping Symphony of Sounds to Chicago | url=http://www.chicagomag.com/Chicago-Magazine/December-2017/Andrew-Bird-Echolocations-River}}</ref> [[Indie (musiekgenre)|Indie]]-groepe het dikwels nuwe en ongewone verwerkings omhels, wat hulle meer vryheid gee om die viool te laat uitstaan as baie hoofstroomkunstenaars. Lindsey Stirling speel viool saam met elektroniese, dubstep- en trance-riffs en -ritmes, en het daarmee haar eie musiekgenre geskep.<ref name="hercampus">{{cite journal |last= Self |first= Brooke |date= 9 April 2011 |title= Lindsey Stirling—hip hop violinist |url= http://www.hercampus.com/school/byu/lindsey-stirling%E2%80%94hip-hop-violinist |journal= Her Campus |archive-url= https://web.archive.org/web/20141205163809/http://www.hercampus.com/school/byu/lindsey-stirling-hip-hop-violinist |archive-date= 2014-12-05 |url-status= live }}</ref> Eric Stanley improviseer op die viool met [[hip-hop-musiek|hip-hop]]-, pop- en klassieke elemente en instrumentale ritmes.<ref name="vh1">{{cite web |last= Tietjen |first= Alexa |url= http://www.vh1.com/music/tuner/2015-04-08/fetty-wap-trap-queen-violin-freestyle/ |archive-url= https://web.archive.org/web/20150410191820/http://www.vh1.com/music/tuner/2015-04-08/fetty-wap-trap-queen-violin-freestyle/ |url-status= dead |archive-date= 10 April 2015 |title= Get Your Life From This Violin Freestyle Of Fetty Wap's "Trap Queen" |publisher= [[VH1]] |website= vh1.com |access-date= 13 Mei 2016}}</ref><ref>{{cite web |last=Martinez |first=Marc |title=Eric Stanley: Hip Hop Violinist (onderhoud) |url=https://www.youtube.com/watch?v=H_Vew6mIV5U |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211029/H_Vew6mIV5U |archive-date=2021-10-29 |publisher=KTSP-TV, Phoenix |date=3 Oktober 2010 |work=Fox 10 News |access-date=11 Desember 2014}}</ref> Die suksesvolle [[indierock]]- en barokpop-groep [[Arcade Fire]] gebruik viole uitgebreid in hul verwerkings.<ref>{{cite news|title=Arcade Fire – 10 of the best|newspaper=[[The Guardian]]|access-date=2019-12-12|url=https://www.theguardian.com/music/2017/may/17/arcade-fire-10-of-the-best}}</ref> === Arabiese en Persiese musiek === Die viool is vir sangbegeleiding, as solo-instrument en in ensembles in die Arabiese en Persiese musiek opgeneem, waar dit naas die Arabiese ''rababah'' gebruik word. In [[Noord-Afrika]] is die viool as ''kamān'' en in [[Turkye]] as ''kemen'' bekend (vergelyk Turks ''kemençe''). In [[Iran]] kan die viool sedert die begin van die 20ste eeu die klassieke repertoire van die spieslier ''kamānče'' oorneem. === Indiese klassieke musiek === [[Lêer:Akella Mallikarjuna Sarma playing the Violin in the Indian Carnatic Style.jpg|duimnael|regs|Akella Mallikarjuna Sarma speel viool in die Indiese karnatiese styl]] [[Lêer:Ganesh and Kumaresh.jpeg|duimnael|regs|Die Suid-Indiese violiste Ganesh en Kumaresh]] Die Indiese viool, hoewel wesenlik dieselfde instrument as dié wat in die Westerse musiek gebruik word, verskil in sekere opsigte daarvan.<ref name="FirstPost">{{cite web |first=Suryasarathi |last=Bhattacharya |work= First Post | date=10 Desember 2017 |title=Violin virtuoso Dr L Subramaniam on how Indian classical music took on the world stage | url=https://www.firstpost.com/living/violin-virtuoso-dr-l-subramaniam-on-how-indian-classical-music-took-on-the-world-stage-4251501.html}}</ref> Die instrument word so gestem dat die IV- en III-snaar (G en D op 'n Westers gestemde viool) en die II- en I-snaar (A en E) sa–pa-pare (do–sol) is en dieselfde klink, maar 'n oktaaf uit mekaar, wat aan algemene scordatura- of kruisstemminge soos G₃–D₄–G₄–D₅ of A₃–E₄–A₄–E₅ herinner. Die tonika sa (do) is nie vas nie, maar word veranderlik gestem om by die sanger of leidende speler aan te pas. Die manier waarop die musikant die instrument hou, verskil ook tussen die Westerse en die Indiese musiek. In die Indiese musiek sit die musikant kruisbeen op die vloer met die regtervoet vorentoe uitgesteek. Die krul van die instrument rus op die voet, sodat die viool teen die bors gestut en skuins afwaarts gehou word. Hierdie posisie is wesenlik om goed te speel vanweë die aard van die Indiese musiek: die hand kan oor die hele toets beweeg en daar is geen vaste posisie vir die linkerhand nie, sodat dit belangrik is dat die viool in 'n stabiele, onbeweeglike posisie is. Die viool is in die klassieke musiek van Suid-Indië (die karnatiese musiek) die eerste keer deur Baluswami Dikshitar (1786–1859), 'n broer van die groot komponis Muthuswami Dikshitar, gespeel.<ref>V. V. Ramesh: [https://www.carnaticcorner.com/articles/violinists.html ''The Great Violin Maestros Of The Past.''] Pallavi's Lalgudi G. Jayaraman Sydney Concert Souvenir, November 1995.</ref> In die Suid-Indiese klassieke musiek is die viool naas die vina die belangrikste snaarinstrument. Die eerste afbeeldings van viole in Indië word in die paleis van [[Tipu Sultan]] (1750–1799) gevind, wat met Frankryk verbonde en andersins in Europese tegniek geïnteresseerd was. Bekende Suid-Indiese violiste is Kunnakudi Vaidyanathan (1935–2008), Mysore Manjunath, Ganesh en Kumaresh, en L. Subramaniam. In Noord-Indië het die [[Bengale|Bengaalse]] komponis Nidhu Babu (1741–1839) moontlik as eerste die viool vir die begeleiding van sy Akhrai-liedere in [[Kolkata]] ingespan. Die beroemdste Noord-Indiese violis was Vishnu Govind Jog (1922–2004). === Suidoos-Asië === In [[Mianmar]] het die Europese viool, wat daar ''tayaw'' genoem word, die plek ingeneem van 'n driesnarige vioolagtige instrument wat in die 19de eeu bespeel is. Die viool het in die 17de eeu saam met die Portugese die [[Maleise Argipel|Maleise Eilande]] bereik. In [[Maleisië]] word die Europese viool (''biola'') in verskeie musiekstyle gebruik, onder andere saam met die tokkelluit ''gambus'' in die begeleidingsensemble van die ''zapin''-dansvertonings. In [[Indonesië]] kom die viool (''biola'') in enkele streeksvolksmusiekstyle voor, maar dit het die spieslier ''rebab'' wat in die Javaanse [[gamelan]] gespeel word, nie vervang nie. Op die [[Filippyne]] speel die ''biyolin'', wat in die 17de eeu deur die Spanjaarde meegebring is, in sommige streke Europese melodieë in die volksmusiek. == Elektriese viole == [[Lêer:Transformation.JPG|duimnael|upright=1.2|Akoestiese en elektriese viole]] '''Elektriese viole''' het 'n [[magnetisme|magnetiese]] of [[piëso-elektrisiteit|piëso-elektriese]] opnemer wat die snaartrilling in 'n elektriese sein omskakel. 'n Kabel of draadlose sender stuur die sein na 'n versterker of 'n klankstelsel. Elektriese viole word gewoonlik as sodanig gebou, maar 'n opnemer kan ook aan 'n konvensionele akoestiese viool aangebring word. 'n Elektriese viool met 'n resonerende klankkas wat onafhanklik van die elektriese elemente 'n hoorbare klank voortbring, kan 'n ''elektro-akoestiese viool'' genoem word. Om as akoestiese viool doeltreffend te wees, behou elektro-akoestiese viole 'n groot deel van die resonerende klankkas van die viool en lyk hulle dikwels soos 'n akoestiese viool. Die klankkas kan in helder kleure afgewerk en van alternatiewe materiale in plaas van hout gemaak wees. Hierdie viole moet moontlik by 'n instrumentversterker of klankstelsel aangesluit word. Sommige tipes het 'n stil opsie wat die speler toelaat om oorfone te gebruik wat aan die viool gekoppel is. Daar is vandag ook viole sonder 'n klankkas wat slegs opnemers het en 'n oudiosein lewer wat per kabel of radio oorgedra word; die voordele is dat die musikant nie voor 'n mikrofoon hoef te staan nie en dat daar geen gevaar van terugkoppeling is wanneer die versterkte klank na die instrument terugkom nie. Die eerste spesiaalgeboude elektriese viole dateer uit 1928 en is deur Victor Pfeil, Oskar Vierling, George Eisenberg, Benjamin Miessner, George Beauchamp, Hugo Benioff en Fredray Kislingbury gemaak. Hierdie viole kan, net soos 'n elektriese kitaar, by effekeenhede ingeprop word, insluitend vervorming, wah-wah-pedaal en [[weergalming]]. Aangesien elektriese viole nie op snaarspanning en resonansie aangewese is om hul klank te versterk nie, kan hulle meer snare hê. Vyfsnarige elektriese viole is byvoorbeeld by verskeie vervaardigers beskikbaar, en 'n sewesnarige elektriese viool (met drie laer snare wat die omvang van die tjello dek) is ook beskikbaar.<ref>{{Cite web |url=http://www.jordanmusic.com/V7harcom.htm |publisher=Jordan Music |title=7String Violin Harlequin finish |access-date=2009-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090227173942/http://www.jordanmusic.com/V7harcom.htm |archive-date=2009-02-27 |url-status=dead}}</ref> Die meerderheid van die eerste elektriese violiste was musikante wat jazzfusie (byvoorbeeld Jean-Luc Ponty) en populêre musiek gespeel het. == Verwante instrumente == 'n Groter en laer klinkende bouvorm van die vioolinstrumente is die [[altviool]], ook viola genoem. Tot dieselfde familie behoort die [[tjello]], wat met die hals na bo en met die voorkant van die speler af weg gespeel word, terwyl die speler op 'n stoel sit. Die [[kontrabas]] het sowel boukundige eienskappe van die gambas, waartoe dit (as ''contrabasso da gamba'') eens gereken is, as van die vioolfamilie (''Contra-Bass-Geig''). Dit word meestal staande gespeel. Kleiner en handiger vorme van die viool word kleinviole genoem. Daartoe behoort die dansmeesterviool (pochette), die violino piccolo, die korthalsviool en die rebec. 'n Streeksvariant van 'n kleinviool is die ''złóbcoki'' wat in die Suid-Poolse Karpate gespeel word. Tot die eenvoudiger vioolvorme wat in streeksvolksmusiek gespeel word, behoort die Sorbiese viool en enkele variante van die Slowaakse ''husle''. Net in naam verwant is die Mongoolse perdekopviool. Die Strohviool is 'n vorm van die viool wat in 1899 in Londen deur Johannes Matthias Augustus Stroh ontwikkel is en sonder resonansiekas klaarkom. Die klank word in plaas daarvan met 'n hefboom onder die kam afgeneem en oor 'n membraan van geelkoper na 'n tregter van dieselfde metaal gelei. Hierdie instrument word ook fonoviool genoem, aangesien dit oorspronklik vir die gerigte klankuitstraling by [[fonograaf]]- en [[grammofoon]]opnames ontwikkel is, omdat gewone viole vir die destydse opnametegniek (nog sonder elektroniese versterkers) te sag was. In 1925 het die ingenieur Willy Tiebel van Markneukirchen die Strohviool verder ontwikkel deur 'n tweede tregter aan te bring wat na die oor van die musikant wys om die kontrole van sy spel te vergemaklik. Albei instrumente is deur die massiwiteit van die gebruikte onderdele so swaar dat hulle net met 'n ondersteunende steun onder die skroefkas gespeel kan word. 'n Historiese oefeninstrument was die plankviool wat deur Mozart genoem word. == Egtheidsbepaling == Egtheidsbepaling van 'n viool is die proses waarby die bouer en die vervaardigingsdatum van 'n viool vasgestel word. Dit kan 'n belangrike proses wees, aangesien beduidende waarde geheg kan word aan viole wat deur bepaalde bouers of op bepaalde tye en plekke gebou is. Ontleding van die ontwerp, die model, die eienskappe van die hout en die tekstuur van die lak kan gebruik word om 'n viool se egtheid te bepaal.<ref>{{Cite web |author=Smithsonian Institution |title=General Information on Violin Authentication and Appraisals |url=https://www.si.edu/spotlight/violins/appraisals |access-date=2023-05-27 |website=Smithsonian Institution |language=en}}</ref> Vervalsing en ander vorme van [[bedrog|bedrieglike]] voorstelling kan gebruik word om die waarde van 'n instrument op te blaas. == Viole in sprokies == In [[sprokie]]s kom viole betreklik dikwels voor, dikwels met die magiese uitwerking dat elkeen wat dit hoor, moet dans, of hy wil of nie: byvoorbeeld in die Grimm-sprokies ''Der wunderliche Spielmann'', ''Fundevogel'', ''Der Liebste Roland'', ''Der Jude im Dorn'' en ''Vom klugen Schneiderlein''. Die [[Roma]]-sprokie ''Die Erschaffung der Geige'' vertel hoe die viool in die wêreld gekom het. == Sien ook == {{Div col}} * [[Lys van musiekinstrumente]] * [[Altviool]] * [[Tjello]] * [[Kontrabas]] * [[Hardangerviool]] * [[Scordatura]] * [[Stradivarius]] * [[Snaarinstrument]] {{Div col end}} == Notas == {{Notas}} == Verwysings == {{Verwysings|30em}} == Literatuur == {{Refbegin|30em}} * Paul O. Apian-Bennewitz: ''Die Geige. Der Geigenbau und die Bogenverfertigung''. Simon & Wahl, Egweil 1998, {{ISBN|3-923330-34-0}} (herdruk van die uitgawe Weimar 1892). * Alberto Bachmann: ''An Encyclopedia of the Violin''. Da Capo Press, 1965/1990, {{ISBN|0-306-80004-7}}. * Sam Bardfeld: ''Latin Violin''. {{ISBN|0-9628467-7-5}}. * James Beament: ''The Violin Explained – Components, Mechanism and Sound''. Clarendon Press, 1992/1997, {{ISBN|0-19-816623-0}}. * Jennifer A. Charlton: ''Viols, Violins and Virginals''. Ashmolean Museum, 1985, {{ISBN|0-907849-44-X}}. * Chris Coetzee: ''Violin – An Easy Guide''. New Holland Publishers, 2003, {{ISBN|1-84330-332-9}}. * Lothar Cremer: ''Physik der Geige.'' Hirzel, Stuttgart 1981, {{ISBN|3-7776-0372-4}}. * Flavio Dassenno: ''Per gli occhi e 'l core. Strumenti musicali nell'arte''. 2004 ('n volledige oorsig van die Brescia-skool volgens die jongste navorsing en dokumente). * Flavio Dassenno: ''Gasparo da Salò architetto del suono''. Comune di Salò, Cremonabooks, 2009 ('n katalogus van 'n uitstalling oor die lewe en werk van die meester). * Elmar Doflein, Erich Doflein: ''Der Anfang des Geigenspiels.'' Schott, Mainz 1990. * Stefan Drees (red.): ''Lexikon der Violine.'' Laaber-Verlag, Laaber 2004, {{ISBN|3-89007-544-4}}. * George Dubourg: ''The Violin''. Robert Cocks & Co., 1854. * Franz Farga: ''Violins & Violinists''. Rockliff Publishing Corporation Ltd., 1950. * Neville H. Fletcher, Thomas Rossing: ''The Physics of Musical Instruments.'' Springer-Verlag, New York 1991, {{ISBN|0-387-96947-0}}. * Ivan Galamian: ''Principles of Violin Playing and Teaching''. Shar Products Co., 1999, {{ISBN|0-9621416-3-1}}. * Dominic Gill (red.): ''The Book of the Violin''. Phaidon, 1984, {{ISBN|0-7148-2286-8}}. * Laurent Grillet: ''Les ancêtres du violon et du violoncelle''. Parys 1901. * Wernfried Güth: ''Einführung in die Akustik der Streichinstrumente.'' Hirzel, Stuttgart/Leipzig 1995, {{ISBN|3-7776-0644-8}}. * Edward Heron-Allen: ''Violin-Making as it was, and is''. Ward Lock Limited, 1885/1994, {{ISBN|0-7063-1045-4}}. * William Henry Hill, Arthur F. Hill, Alfred Ebsworth Hill: ''Antonio Stradivari, his life and work, 1644–1737''. Dover Publications, 1902/1963, {{ISBN|0-486-20425-1}}. * Carleen M. Hutchins (red.): ''Musical Acoustics, Part I: Violin Family Components'' (Benchmark Papers in Acoustics 5). Dowden, Hutchinson & Ross, 1975, {{ISBN|0-471-42540-0}}. * Carleen M. Hutchins (red.): ''Research Papers in Violin Acoustics 1975–1993''. Twee bande. Acoustical Society of America, 1997, {{ISBN|1-56396-609-3}}. * Erik Jansson: ''Acoustics for Violin and Guitar Makers.'' [https://www.speech.kth.se/music/acviguit4/index.html speech.kth.se]. * Mark Katz: ''The Violin: A Research and Information Guide''. Routledge, 2006, {{ISBN|0-8153-3637-3}}. * Walter Kolneder: ''Das Buch der Violine. Bau, Geschichte, Spiel, Pädagogik, Komposition.'' 6de uitgawe. Atlantis Musikbuchverlag, Zürich 2002, {{ISBN|3-254-00147-8}}. * Muthuswamy Lalitha: ''Violin techniques in Western and South Indian classical music: a comparative study''. Sundeep Prakashan, 2004, {{ISBN|9788175741515}}. * Eduard Melkus: ''Die Violine. Eine Einführung in die Geschichte der Violine und des Violinspiels.'' 3de uitgawe. Schott, Mainz 2000, {{ISBN|3-7957-2359-0}}. * [[Yehudi Menuhin]]: ''The Violin''. Flammarion, 1996, {{ISBN|2-08-013623-2}}. * Yehudi Menuhin, William Primrose: ''Violine und Viola'' (= ''Yehudi Menuhins Musikführer''). Edition Bergh im Ullstein, Frankfurt am Main 1993, {{ISBN|3-7163-0175-2}}. * Otto Möckel: ''Geigenbaukunst.'' 8ste uitgawe. Nikol, Hamburg 2005, {{ISBN|3-937872-09-4}}. * [[Leopold Mozart]]: ''Versuch einer gründlichen Violinschule.'' Faksimilee. Bärenreiter, Kassel 2005, {{ISBN|3-7618-1238-8}}. * Jo Nardolillo: ''The Canon of Violin Literature''. Scarecrow Press, 2012, {{ISBN|0-8108-7793-7}}. * Hugo Pinksterboer: ''Pocket-Info Violine und Viola. Praktisch, klar und aktuell.'' Schott, Mainz 2003, {{ISBN|3-7957-5535-2}}. * Stefano Pio: ''Viol and Lute Makers of Venice 1490–1630''. Venice Research, Venesië 2012, {{ISBN|978-88-907252-0-3}}. * Stefano Pio: ''Violin and Lute Makers of Venice 1640–1760''. Venice Research, Venesië 2004, {{ISBN|978-88-907252-2-7}}. * Stefano Pio: ''Liuteri & Sonadori, Venice 1750–1870''. Venice Research, Venesië 2002, {{ISBN|978-88-907252-1-0}}. * Stewart Pollens: ''The Violin Forms of Antonio Stradivari''. Peter Biddulph, Londen 1992, {{ISBN|0-9520109-0-9}}. * Heike Prange: ''Die Violine – Bestandteile, Bau, Geschichte, Pflege, Spiel.'' 2de uitgawe. Bärenreiter, Kassel 2005, {{ISBN|3-7618-1900-5}}. * Roberto Regazzi: ''The Complete Luthier's Library. A Useful International Critical Bibliography for the Maker and the Connoisseur of Stringed and Plucked Instruments''. Florenus, Bologna 1990, {{ISBN|88-85250-01-7}}. * Theodore Rowland-Entwistle: ''The Violin''. Dover Publications, 1967/1974, {{ISBN|0-340-05992-3}}. * Karl Roy: ''The Violin: Its History and Making''. 2006, {{ISBN|978-1-4243-0838-5}}. * William Sandys, Simon Andrew Forster: ''History of the Violin''. Dover Publications, 2006, {{ISBN|0-486-45269-7}}. * David Schoenbaum: ''The Violin: A Social History of the World's Most Versatile Instrument''. W.W. Norton & Company, New York 2012, {{ISBN|9780393084405}}. Duitse vertaling: ''Die Violine. Eine Kulturgeschichte des vielseitigsten Instruments der Welt''. Bärenreiter/Metzler, Stuttgart 2015, {{ISBN|978-3-476-02558-6}}. * Robin Stowell: ''Violin Technique and Performance Practice in the Late 18th and Early 19th Centuries''. Cambridge University Press, 1985, {{ISBN|0-521-23279-1}}. * Robin Stowell: ''The Early Violin and Viola''. Cambridge University Press, 2001, {{ISBN|0-521-62555-6}}. * Patricia Strange, Allen Strange: ''The Contemporary Violin: Extended Performance Techniques''. University of California Press, 2001, {{ISBN|0-520-22409-4}}. * David Templeton: [https://web.archive.org/web/20081024062309/http://www.stringsmagazine.com/issues/Strings105/coverstory.html ''Fresh Prince: Joshua Bell on composition, hyperviolins, and the future'']. Strings magazine, Oktober 2002, nr. 105. * Marion Thede: ''The Fiddle Book''. Oak Publications, 1970, {{ISBN|0-8256-0145-2}}. * Diana Young: [http://www.media.mit.edu/~young/publications/Young_Dissertation_2007.pdf ''A Methodology for Investigation of Bowed String Performance Through Measurement of Violin Bowing Technique'']. PhD-proefskrif, M.I.T., 2007. {{Refeindig}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie|Violins}} * [https://www.br-klassik.de/video/br-klassik-die-seele-der-geige-100.html ''Die Seele der Geige.''] TV-dokumentêr van Benedikt Schulte; BR en EuroArts Music in samewerking met ARTE, 2017 (Duits). * [http://www.schleske.de/unsere-forschung/einfuehrung-geigenakustik.html Inleiding tot die vioolboukuns en die akoestiese vioolnavorsing – multimediale handboek ''Akustik der Geige''] (Duits) * [http://www.museum-markneukirchen.de/streich.htm Musikinstrumentenmuseum Markneukirchen] (Duits) * [https://www.phys.unsw.edu.au/music/violin/ Inleiding tot die vioolakoestiek en talle artikels] (Engels) * [https://www.earlyviolin.com/deutsch/home/ Rekonstruksies van vroeë viole] (Duits) * [https://www.estastrings.org.uk/ European String Teachers Association] (Engels) {{Normdata}} [[Kategorie:Snaarinstrumente]] 4zu1dhuhz6k6b7sfyd748t98ntiahgx 2965770 2965769 2026-09-08T13:54:51Z Aliwal2012 39067 /* Jazz */ 2965770 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Violin VL100.png|duimnael|regs|'n Standaard moderne viool, van bo en van die kant gesien]] [[Lêer:Violin case.jpg|duimnael|regs|'n Viool en strykstok in hul kassie]] Die '''viool''' is 'n [[snaarinstrument]] met vier snare wat hoofsaaklik met 'n strykstok bespeel word. Dit is die kleinste en dus hoogste (sopraan-) instrument wat algemeen in die vioolfamilie gebruik word, wat ook die [[altviool]], die [[tjello]] en die [[kontrabas]] insluit. Kleiner vioolagtige instrumente soos die violino piccolo en die pochette bestaan, maar word feitlik nie meer gebruik nie. Die vier snare (soms vyf){{Voetnota|Viole met ses, sewe of meer snare bestaan, maar is skaars en moet elektronies versterk word.}} word gewoonlik in reine [[kwint]]e op die note g, d¹, a¹ en e² gestem. Die klank word voortgebring deur die snare met die hare van 'n strykstok in trilling te bring ({{lang-it|coll'arco}}) of deur dit met die vingers te tokkel ({{lang-it|pizzicato}}); in besondere gevalle word die snare ook met die houtstok van die strykstok ({{lang-it|col legno}}) of met die strykstokhare geslaan ({{lang-it|battuto}}). Die hol houtklankkas dien om die geluid van die trillende snare te versterk. Die viool word deurgaans bespeel deur die instrument tussen ken en skouer te klem en met die vingers van die linkerhand die snare teen die [[ebbehout]]toets vas te druk om sodoende die snaar te verkort en die gewenste [[toonhoogte]] weer te gee. Die speler van 'n viool is 'n violis(te). Iemand wat viole bou of herstel, is 'n vioolbouer, en iemand wat strykstokke maak of herstel, 'n strykstokmaker. Die viool is 'n belangrike instrument in 'n wye verskeidenheid musiekgenres. Dit speel die prominentste rol in die tradisie van die Westerse [[klassieke musiek]], sowel in ensembles (van kamermusiek tot [[simfonie-orkes|orkeste]]) as as solo-instrument, en in alle tydperke van die musiekgeskiedenis sedert die ontstaan van die viool is belangrike werke daarvoor geskryf. Die viool is ook belangrik in baie soorte volksmusiek, insluitend countrymusiek en bluegrass, en in [[jazz]]. Elektriese viole met soliede lywe en [[piëso-elektrisiteit|piëso-elektriese]] opnemers word in sommige vorme van [[rockmusiek]] en jazzfusie gebruik, waar die opnemers by versterkers en luidsprekers ingeprop word. Die viool is in baie nie-Westerse musiekkulture opgeneem, insluitend Indiese en Iranse musiek. In [[Engels]] word die instrument dikwels ''fiddle'' genoem, veral in volksmusiek, maar ook ongeag die soort musiek wat daarop gespeel word.{{Voetnota|Die verskil tussen 'n ''fiddle'' en 'n ''violin'' lê eenvoudig in die musiekstyl waarvoor dit gebruik word. Violiste speel gewoonlik klassieke musiek, soos in orkeste en strykkwartette, terwyl ''fiddlers'' gewoonlik volksmusiek, countrymusiek en ander tradisionele musiek speel. Violiste hou die strykstok aan sy uiterste punt vas om die volle lengte te kan gebruik, terwyl sommige ''fiddlers'' dit hoër op vashou om vinnige bewegings en "spronge" te vergemaklik.}} Die viool het in die 16de eeu in [[Italië]] ontstaan, met verdere wysigings in die 18de en 19de eeu wat die instrument 'n kragtiger klank en groter draagvermoë gegee het. In Europa het dit as grondslag gedien vir die ontwikkeling van ander snaarinstrumente wat in die Westerse klassieke musiek gebruik word, soos die altviool.<ref>{{cite web|last1=Singh|first1=Jhujhar|title=Interview: Kala Ramnath|url=https://www.youtube.com/watch?v=l1SoZSosu6Y|archive-url=https://web.archive.org/web/20140603030520/http://www.youtube.com/watch?v=l1SoZSosu6Y|archive-date=2014-06-03|website=News X|publisher=YouTube|access-date=5 September 2015}}</ref><ref name="heron">{{cite book |last1=Allen |first1=Edward Heron |title=Violin-making, as it was and is: Being a Historical, Theoretical, and Practical Treatise on the Science and Art of Violin-making, for the Use of Violin Makers and Players, Amateur and Professional. Preceded by An Essay on the Violin and Its Position as a Musical Instrument |date=1914 |publisher=E. Howe}} Besoek op 5 September 2015.</ref><ref>{{cite book |last1=Choudhary |first1=S.Dhar |url=https://books.google.com/books?id=dUQWMwEACAAJ&q=history+violin+India |title=The Origin and Evolution of Violin as a Musical Instrument and Its Contribution to the Progressive Flow of Indian Classical Music: In search of the historical roots of violin |date=2010 |publisher=Ramakrisna Vedanta Math |isbn=978-9380568065 |access-date=5 September 2015}}</ref> Violiste en versamelaars stel veral die historiese instrumente op prys wat van die 16de tot die 18de eeu deur die families [[Antonio Stradivari|Stradivari]], [[Guarneri]], Guadagnini en Amati in [[Brescia]] en [[Cremona]] (Italië) en deur [[Jacob Stainer]] in [[Oostenryk]] gebou is. Volgens hul reputasie het die kwaliteit van hul klank alle pogings om dit te verklaar of na te maak, weerstaan, hoewel hierdie opvatting betwis word.<ref name="NYT-201430407">{{cite news |last=Belluck |first=Pam |date=7 April 2014 |title=A Strad? Violinists Can't Tell |url=https://www.nytimes.com/2014/04/08/science/a-strad-violinists-cant-tell.html |access-date=9 April 2014 |work=[[The New York Times]]}}</ref><ref>{{cite web |last=Joyce |first=Christopher |year=2012 |title=Double-Blind Violin Test: Can You Pick The Strad? |url=https://www.npr.org/blogs/deceptivecadence/2012/01/02/144482863/double-blind-violin-test-can-you-pick-the-strad?sc=fb&cc=fp |access-date=2012-01-02 |publisher=[[NPR]]}}</ref> Groot getalle instrumente kom van minder bekende bouers, en nog groter getalle massavervaardigde kommersiële "handelsviole" uit huisnywerhede in streke soos [[Sakse]], [[Boheme]] en Mirecourt. Baie van hierdie handelsinstrumente is destyds deur Sears, Roebuck and Co. en ander massahandelaars verkoop. Die onderdele van 'n viool word gewoonlik van verskillende soorte [[hout]] gemaak. Viole kan met snare van derm, Perlon of ander sintetiese materiaal, of van [[staal]] besnaar word. == Etimologie == Die woord ''viool'' gaan terug op die Italiaanse {{lang|it|violino}}, 'n [[verkleinwoord]] van ''[[altviool|viola]]''.<ref name="auto">{{cite web |url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=violin |title=Violin |website=Online Etymology Dictionary |access-date=20 Mei 2017 }}</ref> Die manlike verkleinvorm ''violino'' is sedert die vroeë 16de eeu geattesteer en het uiteindelik in Italiaans die oorhand gekry as benaming vir die instrument; die woord is in die 17de eeu uit Italiaans in Duits ontleen, waar die vroulike vorm ''Violine'' gevestig geraak het.<ref name="dwds-violine">''Violine.'' In: ''Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache'' (DWDS), [https://www.dwds.de/wb/Violine dwds.de]. Die etimologie wat daar aangegee word, is woordeliks dieselfde as die inskrywing in Wolfgang Pfeifer: ''Etymologisches Wörterbuch des Deutschen.'' 2de uitgawe. Akademie-Verlag, Berlyn 1993.</ref><ref>''Violine.'' In: Jacob Grimm, Wilhelm Grimm: ''Deutsches Wörterbuch.'' Band 26, kol. 367–368.</ref> Toe vroeë vorme van die viool ongeveer 10 tot 15 jaar na die eerste gedokumenteerde viola da gambas (1495) ontwikkel het, is hulle nog met uiteenlopende terme soos ''lira'', ''violetta'' of ''viola'' aangedui.<ref>{{cite book |last=Ravasio |first=Ugo |title=Gasparo da Salo e la liuteria bresciana |publisher=Editrice Turris Cremona |location=Brescia |year=1990}}</ref> In Engels is die woord ''violin'' in die 1570's die eerste keer gebruik.<ref name="auto"/> Die term ''viola'' kom uit Italiaans en Oud-Provensaals ''viola'', wat weer van die [[Latyn|Middeleeus-Latynse]] {{lang|la|vitula}} ('snaarinstrument') afkomstig is, moontlik van Vitula, die Romeinse godin van vreugde, of van die verwante Latynse werkwoord {{lang|la|vitulari}}, 'van vreugde uitroep'.<ref name="auto1">{{cite web |url= http://www.etymonline.com/index.php?term=viola&allowed_in_frame=0 |title=Viola |website=Online Etymology Dictionary |access-date=20 Mei 2017 }}</ref> Die verwante term ''viola da gamba'' ('basviool', 1724) beteken letterlik ''''n viola vir die been'' (om tussen die bene te hou),<ref name="auto1"/> terwyl die viool die "moderne vorm van die kleiner, Middeleeuse viola da braccio" ('armviool') is.<ref name="auto"/> Die woord ''vedel'' is verwant aan [[Oudnoors]] {{lang|non|fiðla}}, [[Middelnederlands]] {{lang|dum|vedele}}, [[Nederlands]] {{lang|nl|vedel}}, Oudhoogduits {{lang|goh|fidula}} en [[Duits]] {{lang|de|Fiedel}}; maar die herkoms bly onduidelik. Te oordeel aan die klank en betekenis, blyk die Middeleeus-Latynse ''vitula'' die waarskynlikste oorsprong te wees.<ref name="ety">{{cite web |url= http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=fiddle |title=Fiddle |website=Online Etymology Dictionary |access-date=20 Mei 2017 }}</ref><ref>[https://etymologiebank.nl/trefwoord/vedel Etymologiebank.nl s.v. vedel]</ref> == Geskiedenis == === Voorlopers en vroeë getuienisse === [[Lêer:Palazzo costabili, sala del tesoro, affreschi del garofalo, 10.JPG|duimnael|links|Vroeë afbeelding van 'n viool in [[Ferrara]] (omstreeks 1508)]] [[Lêer:Gaudenzio Ferrari 002.jpg|duimnael|regs|Die koepel van die Madonna dei Miracoli in Saronno, Italië, met engele wat viool, altviool en tjello speel, dateer uit 1535 en is een van die vroegste afbeeldings van die vioolfamilie.]] [[Lêer:Rekonstruktion Ferrari Violine.jpg|duimnael|regs|Moderne rekonstruksie van 'n vroeë viool na Gaudenzio Ferrari]] Die vroegste snaarinstrumente is meestal getokkel (byvoorbeeld die Griekse [[lier]]). Tweesnarige strykinstrumente, wat regop gespeel en met perdehaar besnaar en gestryk is, het moontlik in die nomadiese ruiterkulture van [[Sentraal-Asië]] ontstaan, in vorme wat sterk aan die hedendaagse [[Mongolië|Mongoolse]] morin khuur en die [[Kasakstan|Kazakse]] kobyz herinner. Soortgelyke en afwykende tipes is waarskynlik langs die oos-wes-handelsroetes uit Asië na die [[Midde-Ooste]]<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=e6GcPB5v0yIC |title=The NPR Classical Music Companion: Terms and Concepts from A to Z |last=Hoffman |first=Miles |publisher=Houghton Mifflin Harcourt |year=1997 |isbn=978-0618619450}}</ref> en die [[Bisantynse Ryk]] versprei.<ref name="Grillet29">{{Cite book |last=Grillet |first=Laurent |title=Les ancêtres du violon et du violoncelle |volume=1 |year=1901 |location=Parys |page=29}}</ref><ref>Margaret J. Kartomi: ''On Concepts and Classifications of Musical Instruments.'' Chicago Studies in Ethnomusicology, University of Chicago Press, 1990.</ref> Die rebec, die vedel en die lira da braccio word algemeen as die voorouers van die viool beskou,<ref>[https://www.cambridge.org/core/books/cambridge-companion-to-the-cello/8C1492C022422732B6859906BFDF2A5C ''The Cambridge Companion to the Cello''.]</ref> hoewel verskeie bronne alternatiewe moontlikhede vir die oorsprong van die viool aanvoer, soos Noord- of Wes-Europa.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=yNc5AAAAIAAJ|title=The Precursors of the Violin Family: Records, Researches & Studies|first=Kathleen|last=Schlesinger|year=1914|page=221|publisher=W. Reeves}}</ref><ref name="auto2">{{Cite book|url=http://archive.org/details/historyofviolin00sand|title=The history of the violin, and other instruments played on with the bow from the remotest times to the present. Also, an account of the principal makers, English and foreign, with numerous illustrations|first1=William|last1=Sandys|first2=Simon Andrew|last2=Forster|year=1864|publisher=William Reeves|location=Londen|page=28}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=qRwvAQAAIAAJ|title=Catechism of musical history|first=Hugo|last=Riemann|year=1892|publisher=Augener & Company|page=27}}</ref> Die eerste vioolbouers het waarskynlik by verskeie ontwikkelings van die Bisantynse lira geleen, waaronder die vielle (ook bekend as die ''fidel'' of ''viuola'') en die ''lira da braccio''.<ref name="Grillet29"/><ref>{{Cite web |last=Arkenberg|first=Rebecca |title=Renaissance Violins |date=Oktober 2002 |publisher=[[Metropolitan Museum of Art]] |url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/renv/hd_renv.htm |access-date=2006-09-22}}</ref> Omdat geen instrumente uit die ontstaanstyd van die vioolinstrumente behoue gebly het nie, is 'n mens vir daardie tydperk aangewese op afbeeldings in die kuns van Noord-Italië. Die vroegste skilderye met vioolinstrumente het vanaf 1508 in Ferrara ontstaan. Verdere afbeeldings tot in die 1530's word buiten Ferrara in Finalpia, Parma, [[Padua]], die omgewing van [[Milaan]] en in [[Friuli-Venezia Giulia|Friuli]] gevind.<ref name="Meucci">{{cite book |last=Meucci |first=Renato |chapter=The origins of Italian violin making |title=Un corpo alla ricerca dell'anima… |publisher=Ente Triennale Internazionale degli Strumenti ad Arco |location=Cremona |year=2005 |isbn=88-89839-00-7}}</ref> Die naaste aan die hedendaagse viool kom die afbeeldings van Gaudenzio Ferrari en sy werkswinkel vanaf 1529/30. Hy beeld verskillende groottes ('n "familie") van die nuut gevestigde boutipe uit.<ref>{{cite book |last=Boccardi |first=Sandro |chapter=Un Concerto nel Cielo di Saronno |title=Il Concerto degli Angeli |publisher=Amilcare Pizzi Editore |location=Saronno |year=1994}}</ref> Die skilderye toon 'n nuwe konstruksiebeginsel en 'n nuwe vorm. Waar Middeleeuse strykinstrumente uit massiewe houtblokke uitgewerk is, is die nuwe strykinstrumente uit verskeie, deels baie dun houtdele aanmekaar gelym. Die opbou van die klankkas in drie segmente (boonste ronding, middelronding en onderste ronding) onderskei hulle ook wesenlik van die vorme van Middeleeuse strykinstrumente. Die eerste dokumentêre vermelding van die viool dateer uit 1523, toe "les trompettes et vyollons de Verceil" (trompette en viole uit Vercelli) aan die hof van die hertog van Savoje in [[Turyn]] 'n honorarium ontvang het.<ref>Walter Kolneder: ''Das Buch der Violine: Bau, Geschichte, Spiel, Pädagogik, Komposition'', p. 266.</ref> Uiterlik vanaf 1545 is Italiaanse violiste aan die Engelse hof gedokumenteer ("Mark Antonye Gayiardell and George Decombe vialline(s)"),<ref>{{cite book |last=Holman |first=Peter |title=Four and Twenty Fiddlers: The Violin at the English Court 1540–1690 |publisher=Clarendon Press |location=Oxford |year=1993 |isbn=0-19-816592-7 |page=87}}</ref> vanaf 1555 aan die Franse hof en vanaf 1561 in München.<ref>{{cite book |last=Meucci |first=Renato |chapter=The origins of Italian violin making |title=Un corpo alla ricerca dell'anima… |publisher=Ente Triennale Internazionale degli Strumenti ad Arco |location=Cremona |year=2005 |isbn=88-89839-00-7 |page=81}}</ref> Die viool in sy huidige vorm het in die vroeë 16de eeu in Noord-Italië te voorskyn gekom. Die vroegste afbeeldings van viole as sodanig, weliswaar met drie snare, word omstreeks 1530 in Noord-Italië gesien, min of meer terselfdertyd as wat die woorde ''violino'' en ''vyollon'' in Italiaanse en Franse dokumente verskyn. Een van die vroegste uitdruklike beskrywings van die instrument, insluitend sy stemming, kom uit die ''Epitome musical'' van Jambe de Fer, wat in 1556 in [[Lyon]] gepubliseer is.<ref>{{Cite web |url=http://www.violinonline.com/historicalbackgroundoftheviolin.htm |title=Historical Background of the Violin |publisher=ViolinOnline.com |first=Robin Kay|last=Deverich|year=2006|access-date=2006-09-22}}</ref> Die viool was baie populêr, sowel onder straatmusikante as onder die adel; die Franse koning Karel IX het in 1560 by Andrea Amati 24 viole bestel.<ref>{{Cite web |url=http://www.bartruff.com/history.php |title=The History of the Violin |first=William|last=Bartruff|access-date=2006-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070208112530/http://www.bartruff.com/history.php |archive-date=2007-02-08}}</ref> Een van hierdie "adellike" instrumente, die ''Charles IX'', is die oudste viool wat behoue gebly het. Dit is tans in die Ashmolean Museum in [[Oxford]].<ref>{{cite web |title=''Charles IX'' violin |url=https://www.ashmolean.org/collections-online#/item/ash-object-350555 |website=Ashmolean Museum |publisher=Ashmolean Museum, University of Oxford |access-date=29 Augustus 2025}}</ref> Die fynste gebeeldhoude en versierde Renaissance-viool ter wêreld is dié van Gasparo da Salò (ca. 1574), wat aan aartshertog Ferdinand II van Oostenryk behoort het en later, vanaf 1841, aan die Noorse virtuoos Ole Bull, wat dit weens sy baie kragtige en mooi toon, soortgelyk aan dié van 'n Guarneri, veertig jaar lank in duisende konserte gebruik het.<ref>Dit is tans in die Vestlandske Kunstindustrimuseum in [[Bergen]], Noorweë.</ref> Die ''Messiah'' of ''Le Messie'' (ook bekend as die ''Salabue''), wat [[Antonio Stradivari]] in 1716 gebou het, is nog in ongerepte toestand. Dit is ook in die Ashmolean Museum.<ref>{{Cite web |url=http://www.cozio.com/Instrument.aspx?id=111 |title=Violin by Antonio Stradivari, 1716 (Messiah; la Messie, Salabue) |publisher=Cozio.com |access-date=2008-09-26 |archive-date=2008-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081008063952/http://www.cozio.com/Instrument.aspx?id=111 |url-status=dead}}</ref> === Italiaanse vioolbou === Andrea Amati (ca. 1505-1577) in [[Cremona]] word as die grondlegger van die Italiaanse vioolbou beskou. Uit die laat tydperk van sy werkswinkel (met sy seun Antonio as medewerker) het pragtig beskilderde viole, altviole en tjello's behoue gebly, bestellings van die Franse hof wat vanaf ongeveer 1560 gebou is.<ref>{{cite book |last=Cacciatori |first=Fausto |title=Andrea Amati Opera omnia |publisher=Ente Triennale Internazionale degli Strumenti ad Arco |location=Cremona |year=2007 |isbn=978-88-89839-13-3}}</ref> Instrumente van die vioolfamilie wat in daardie jare in Brescia vervaardig is (Gasparo da Salò), het weens hul minder sorgvuldige afwerking laer pryse behaal, maar is vandag weens hul mooi toon en hul seldsaamheid baie gesog.<ref>{{cite book |last1=Bizzarini |first1=Marco |last2=Orlandi |first2=Ugo |chapter=Ancient violinmaking and musical context in Brescia |title=Liutai in Brescia 1520–1724 |publisher=Eric Blot Edizioni |location=Cremona |year=2008 |isbn=978-88-88360-07-2}}</ref> Ook na Andrea Amati het die Italiaanse vioolbou nog minstens 200 jaar lank op die stad Cremona gekonsentreer gebly. Na sy dood het sy seuns Antonio en Girolamo die tradisie van hul vader voortgesit en ook nuwe weë bewandel. Die kleinseun Nicola was uiteindelik na die pesepidemie van 1630/32 die enigste erfgenaam van die familiekennis; hy het vakleerlinge opgelei en die beroemdste vioolbouer van die familie geword, wat met die dood van Girolamo II, Nicola se seun, tot 'n einde gekom het.<ref>{{cite book |last1=Cacciatori |first1=Fausto |last2=Chiesa |first2=Carlo |last3=Carlson |first3=Bruce |title=Il DNA degli Amati |publisher=Ente Triennale Internazionale degli Strumenti ad Arco |location=Cremona |year=2006 |isbn=88-89839-11-2}}</ref> Onder die vioolbouers wat Nicola Amati opgelei het, was Andrea Guarneri, wat die kuns weer aan sy seuns Pietro "da Mantova" en Giuseppe oorgedra het. Van laasgenoemde se twee seuns, Pietro "da Venezia" en [[Giuseppe Guarneri|Giuseppe "del Gesù"]], het die tweede die beroemdste meester van die familie geword.<ref>{{cite book |last1=Hill |first1=William H. |last2=Hill |first2=Arthur F. |last3=Hill |first3=Alfred E. |title=The Violin-Makers of the Guarneri Family |publisher=W. E. Hill and Sons |location=Buckinghamshire |year=1931}}</ref> Die beroemdste vioolbouers tussen die 16de en die 18de eeu sluit in: * Die skool van Brescia, wat in die laat 14de eeu met liras, violettas en violas begin het en in die eerste helfte van die 16de eeu op die gebied van die viool aktief was ** Die familie Dalla Corna, aktief 1510-1560 in Brescia en [[Venesië]] ** Die familie Micheli, aktief 1530-1615 in Brescia ** Die familie Inverardi, aktief 1550-1580 in Brescia ** Die familie Gasparo da Salò, aktief 1530-1615 in Brescia en Salò ** Giovanni Paolo Maggini, leerling van Gasparo da Salò, aktief 1600-1630 in Brescia ** Die familie Rogeri, aktief 1661-1721 in Brescia * Die skool van Cremona, wat in die tweede helfte van die 16de eeu met violas en violones begin het en in die tweede helfte van die 16de eeu op die gebied van die viool aktief geword het ** Die familie Amati, aktief 1550-1740 in Cremona ** Die familie [[Guarneri]], aktief 1626-1744 in Cremona en Venesië ** Die familie [[Antonio Stradivari|Stradivari]], aktief 1644-1737 in Cremona<ref>{{Cite book|title=The Oxford Dictionary of Music|last=Kennedy|first=Michael|publisher=Oxford University Press|year=2017}}</ref> ** Die familie Rugeri, aktief 1650-1740 in Cremona ** [[Carlo Bergonzi]] (1683-1747) in Cremona * Die skool van Venesië, met verskeie bouers van strykinstrumente vanaf die vroeë 16de eeu, uit meer as 140 bouers van snaarinstrumente wat tussen 1490 en 1630 geregistreer is<ref>{{cite book|last=Pio|first=Stefano|title=Viol and Lute Makers of Venice 1490–1630|year=2012|publisher=Venice Research|location=Venesië|isbn=9788890725203|pages=441|url=http://www.veniceresearch.com}}</ref> ** Die familie Linarolo, aktief 1505-1640 in Venesië ** Matteo Goffriller, bekend vir sy tjello's, aktief 1685-1742 in Venesië ** Pietro Guarneri, seun van Giuseppe Giovanni Battista Guarneri en afkomstig van Cremona, aktief 1717-1762 in Venesië ** Domenico Montagnana, aktief ongeveer 1700-1750 in Venesië ** Santo Serafin, aktief van voor 1741 tot 1776 in Venesië Sedert Andrea Amati het die vorm van die viool wesenlik nie meer verander nie. Veral [[Antonio Stradivari]] het later die groot voorbeeld vir die voorkoms en konstruksiebeginsels van feitlik alle viole geword, wat tot 'n verreikende standaardisering gelei het. Baie viole van Stradivari en ander beroemde vioolbouers van sy tyd word deur 'n uitmuntende klankkwaliteit gekenmerk en is vandag buitengewoon duur. === Vioolbou in ander lande === [[Lêer:Klein Diskant-Geige und Viola-Tenor-1594.jpg|duimnael|links|Moderne nabouings van Renaissance-viole van voor 1594 in die Dom van Freiberg]] [[Lêer:Stainer.jpg|duimnael|regs|'n Barokviool van Jacob Stainer uit 1658]] Instrumente van die vioolfamilie is gou ook in lande noord van die [[Alpe]] gebou. Musiekinstrumente wat vir versieringsdoeleindes gebou is, het in die keurvorstelike grafkapel in die Dom van Freiberg (voltooi in 1594) behoue gebly en lewer getuienis daarvan.<ref>{{cite book |last=Kunde |first=Claudia |chapter=Die Begräbniskapelle der albertinischen Wettiner im Freiberger Dom |title=Wenn Engel musizieren: Musikinstrumente von 1594 im Freiberger Dom |publisher=Janos Stekovics |location=Leipzig |year=2004 |isbn=3-89923-067-1}}</ref> Viole van bepaalde streke toon soms kleiner, individuele eienaardighede in bouwyse en versiering. Onder watter omstandighede die Tiroolse vioolbouer Jacob Stainer die ambag in Italië geleer het, is omstrede. Wat seker is, is dat die meester van Absam in die tweede helfte van die 17de eeu, onder deels ongunstige omstandighede, die beste viole noord van die Alpe gebou het. Hulle is gou teen hoër pryse verhandel as viole wat uit Italië gekom het. Stainer se model, wat self baie aan Nicola Amati te danke het, is sowel deur sy tydgenote as deur die volgende geslagte Europese vioolbouers nagevolg (onder andere in Duitsland, Engeland en Italië) en het eers met die algemene smaakverandering omstreeks 1800 sy invloed verloor.<ref>{{cite book |last=Hopfner |first=Rudolf |title=Jacob Stainer "… kayserlicher diener und geigenmacher zu Absom" |publisher=Skira |location=Milaan |year=2003 |isbn=3-85497-060-9}}</ref> === Verbouings en vernuwings === [[Lêer:Violin Vuillaume.jpg|duimnael|regs|Viool van Jean-Baptiste Vuillaume (kopie van 'n Giuseppe Guarneri del Gesù)]] Viole uit die 17de en 18de eeu word barokviole genoem. Sedert die 1950's word hulle toenemend vir die uitvoering van ou musiek ingespan. Die gebruik van die oorspronklike instrumente of van kopieë van die oorspronklike barokviole maak 'n historiese uitvoeringspraktyk moontlik wat die klankideale van die [[Barok]] nader bring. In die 18de en 19de eeu het die viool beduidende boukundige veranderinge ondergaan wat die klank beïnvloed het: veral 'n langer hals, wat skuiner na agter geplaas is as by vroeëre instrumente, swaarder snare en 'n sterker basbalk, wat 'n hoër snaarspanning as by viole met die ou mensuur moontlik gemaak het. Die meerderheid ou instrumente, insluitend baie beroemde viole van Stradivari, Guarneri, Amati en Stainer, het hierdie wysigings ondergaan en is dus in 'n beduidend ander toestand as toe hulle die hande van hul bouers verlaat het, ongetwyfeld met verskille in klank en reaksie.<ref>{{Cite web |title=Violin changes by 1800 |url=http://rperras.tripod.com/id42.htm |first=Richard |last=Perras |access-date=2006-10-29}}</ref> Danksy die langer snare, die hoër snaarspanning en die gestrekte, konkawe strykstok het die volume toegeneem en sodoende aan die steeds groter wordende konsertsale en orkeste voldoen. Kritici voer egter aan dat die gewysigde bouvorm die klank harder en minder lieflik gemaak het. In Frankryk het veral Jean-Baptiste Vuillaume beslissende stukrag gegee deur hom met die Stradivari- en Guarneri-viole besig te hou. Dit is egter in hul huidige (gewysigde) toestand dat hierdie instrumente die standaard vir volmaaktheid in vioolbou en -klank gestel het, en vioolbouers oor die hele wêreld probeer so na as moontlik aan hierdie ideaal kom. Tot vandag toe is instrumente uit die sogenaamde Goue Era van die vioolbou, veral dié van Stradivari, Guarneri del Gesù en Montagnana, die instrumente wat deur sowel versamelaars as uitvoerende kunstenaars die meeste gesog word. Die huidige rekordbedrag wat vir 'n Stradivari-viool betaal is, is £9,8 miljoen (destyds US$15,9 miljoen), toe die instrument bekend as die ''Lady Blunt'' op 20 Junie 2011 deur Tarisio Auctions op 'n aanlyn veiling verkoop is.<ref>{{cite news | title=Stradivarius violin sold for £9.8m at charity auction | url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-13852872 | work=BBC News | date=2011-06-21 | access-date=2011-06-21}}</ref> Goedkoop fabrieksviole was reeds aan die begin van die 19de eeu uit die Duitse en Franse vioolbousentrums beskikbaar. Die industriële vioolbou het sy oorsprong in 1887 in [[Nagoja]] (Japan) gehad met die stigting van ''Suzuki Violin Co. Ltd.'' deur Masakichi Suzuki (1859–1944), die vader van die vioolpedagoog Shinichi Suzuki. Sy onderneming het reeds na 'n kort aanloop meer as 1&nbsp;000 werknemers gehad en binne 'n maand tot 400 viole en 4&nbsp;000 strykstokke vervaardig. Hoewel die instrument sedert sy ontstaan nie wesenlik verander het nie, was daar dikwels pogings tot vormgewende en tegniese hervormings. So is destyds ryk versierde viole met ander ornamente gebou (byvoorbeeld met 'n mense- of leeukop in plaas van die krul), of instrumente van blik vir armer mense. Bekendheid het die Chanot-viool van 1819, die trapesiumvormige viole van Félix Savart en Johann Reiter (1908) en talle pogings van baie ander vooraanstaande vioolbouers verwerf. Die Belgiese vioolboukunstenaar Gauthier Louppe bou tans strykinstrumente in vorme wat aan Jugendstil herinner en deur besondere asimmetrieë 'n breër klankspektrum moontlik sou maak.<ref>{{cite web |url=http://home.pi.be/~tor-4879/gauthier.htm |title=Bildbericht über Louppe-Geigen |language=fr |archive-url=https://web.archive.org/web/20081112080159/http://home.pi.be/~tor-4879/gauthier.htm |archive-date=2008-11-12 |url-status=dead}}</ref> == Bou en werking == [[Lêer:Violinconsruction3.JPG|duimnael|regs|upright=1.8|Die bou van 'n viool]] [[Lêer:Violin Details.jpg|duimnael|regs|Drie kante van die klankkas: boblad, bodem en sy. Detailbeelde links: skroefkas en krul.]] [[Lêer:Violinschnitt.png|duimnael|regs|Deursnee van die klankkas van 'n viool (die kam behoort nie tot die klankkas nie)]] 'n Viool bestaan gewoonlik uit 'n boblad (die klankblad) van [[spar]]hout (veral Noorse spar), sye en 'n bodem van esdoringhout, twee eindblokke, 'n hals, 'n kam, 'n stemstok, vier snare en verskeie toebehore, opsioneel met inbegrip van 'n kenstuk, wat direk oor of links van die stertstuk vasgeklem kan word. 'n Kenmerkende eienskap van 'n vioolklankkas is sy uurglasagtige vorm en die welwing van die boblad en die bodem. Die uurglasvorm bestaan uit twee boonste rondings, twee onderste rondings en twee konkawe C-vormige middelrondings by die "middellyf", wat ruimte vir die strykstok laat. Die "stem" of klank van 'n viool hang af van sy vorm, die hout waarvan dit gemaak is, die diktegradering van sowel die boblad as die bodem, die lak wat die buitekant bedek, en die vaardigheid van die vioolbouer by al hierdie stappe. Die lak en veral die hout word met ouderdom steeds beter, wat die beperkte voorraad ou, goed geboude viole van beroemde vioolbouers baie gesog maak. === Klankkas === Die klankkas van die viool bestaan uit die boblad, die bodem en die sykrans. Saam vorm hulle 'n hol liggaam van ongeveer 35 tot 36&nbsp;cm lank wat as resonansiekas dien. ==== Boblad ==== Die boblad is die gewelfde boonste deel van sparhout waarin die twee f-gate gesny is. Dit word meestal uit twee gespieëlde dele gemaak wat in die middel aanmekaar gelym word. Daarna word die beoogde vorm met beitels en skawe uitgewerk, eers die buitenste en dan die binneste welwing.<ref>{{cite book |last=Schwabe |first=Conrad |title=Vogtland – Geige – Mensch: Aufschachteln – Schritt für Schritt = Vogtland Violins = Vogtlandské housle |location=Markneukirchen |year=2015 |isbn=978-3-00-048816-0}}</ref> Ideaal gesproke word "fynjarige" hout gebruik (waarvan die jaarringe dig en eweredig lê), wat op voedingsarme grond in hooggebergtestreke stadig gegroei het. Dit word in die eerste helfte van die winter gekap, wanneer daar so min sap as moontlik in die stam is, en daarna verskeie jare lank vir droging opgeberg, eers as stam en dan nog etlike jare in gesnyde toestand. Die voltooide boblad is onder die kam meestal 2,4 tot 3,5&nbsp;mm dik. Om die gepaste buigsaamheid te bereik, word styf hout dunner uitgewerk as sagte hout.<ref>Barbara Gschaider: ''Ratgeber Geige.'' Edition Bochinski, Bergkirchen 2008, ISBN 978-3-937841-68-7, pp. 21 e.v.</ref> ==== Bodem ==== [[Lêer:Violinboden Woelben.jpg|duimnael|regs|Die "welwing" van die bodem van 'n viool]] Die bodem word meestal van esdoringhout gemaak (baie selde van [[populier]] of wilg) en word ook gewelf uitgesteek. Dit kan uit een stuk of uit twee aanmekaar gelymde dele bestaan, wat aan die spieëlsimmetriese houtnerf herkenbaar is. Die bodem en die sye word tipies van esdoringhout met 'n bypassende gestreepte tekening gemaak, wat as "vlam" of "tierstreep" bekend staan. ==== Sye ==== Die sye is die sydele van die klankkas en word met die bodem en die boblad verlym, in seldsame gevalle ook in die bodem ingelaat. Hulle bestaan meestal uit dieselfde hout as die bodem. Randinlegsels of "are" versier die rand van die boblad en die bodem. Dit is drie smal houtstroke wat naas mekaar lê en waarvan die buitenste twee dikwels swart gekleur is. Hulle word in 'n groef gelê en vasgelym. Buiten die versiering dien hulle om die rande van die boblad en die bodem, wat oor die sykrans uitsteek, te verstewig en bied hulle 'n mate van beskerming teen krake wat by die rand ontstaan. Dit laat die boblad ook meer onafhanklik van die sykrans buig. 'n Randinlegsel wat bloot op die boblad geverf is, is gewoonlik 'n teken van 'n minderwaardige instrument. ==== Binnekant ==== [[Lêer:Soundpost end.jpg|duimnael|regs|upright=0.55|Die stemstok, deur 'n f-gat gesien]] Enkele onderdele bevind hulle binne-in die klankkas. Die basbalk is 'n lys van sparhout wat effens skuins teenoor die nerfrigting loop en onder 'n ligte voorspanning teen die binnekant van die boblad gelym word. Dit verhoog sowel die anisotropie as die styfheid van die boblad. Die basbalk loop asimmetries onder die kamvoet aan die baskant. Die stemstok (ook die "siel" of "stem" genoem) en die presiese plasing daarvan beïnvloed en reguleer die klank van die viool aansienlik. Dit is 'n silindriese staaf van sparhout (ongeveer 6&nbsp;mm in deursnee) wat tussen die boblad en die bodem ingepas, maar nie vasgelym word nie, op 'n sorgvuldig gekose plek ongeveer drie millimeter onder die kamvoet teenoor die basbalk (die diskantvoet), wat dit help ondersteun. Dit beïnvloed ook die trillingsmodusse van die boblad en die bodem van die instrument. Boonste, onderste en hoekblokke asook dun voeringstroke binne-in die klankkas dien om die sye te verstewig. Die blokke is van sparhout, die voeringstroke van spar of wilg. === Hals en toets === Die hals word in 'n trapesiumvormige uitsparing van die klankkas gelym. Dit is ongeveer 13&nbsp;cm lank en word met die toets (ongeveer 27&nbsp;cm lank) verlym, wat ongeveer 14&nbsp;cm oor die klankkas uitsteek. Die hals is gewoonlik van esdoringhout met 'n vlamtekening wat by dié van die sye en die bodem pas. Die toets word meestal van fynporige [[ebbehout]] gemaak, wat besonder hard en slytvas is en ook weens sy skoonheid verkies word. Seldener, veral by eenvoudiger instrumente, word ander houtsoorte gebruik, byvoorbeeld [[peer]]boomhout, wat swart gekleur of geverf word om die voorkoms van die edeler ebbehout na te boots. Voordat ebbehout in Europa as grondstof beskikbaar was, is alle instrumente met toetse van vrugtebome se hout toegerus. Dié het deur herstelwerk en verbouings feitlik volledig van die instrumente verdwyn. Toetse word tot 'n bepaalde dwarskromming afgewerk en het 'n klein lengtegewyse holte, wat by die laer snare iets meer uitgesproke is, veral wanneer die instrument vir derm- of sintetiese snare bedoel is. Sommige ou viole (en sommige wat oud gemaak is om te lyk) het 'n ingeënte krul, wat aan 'n lymnaat tussen die skroefkas en die hals te herken is. By baie egte ou instrumente is die hals teen 'n effens groter hoek herplaas en met ongeveer een sentimeter verleng. Die halsenting maak dit moontlik om die oorspronklike krul van 'n barokviool te behou wanneer die hals aan moderne standaarde aangepas word. === Skroefkas en krul === [[Lêer:Violin peg strings.jpg|duimnael|links|upright=0.45|Krul en skroefkas, korrek besnaar]] Aan die boonste, smal ent van die toets is 'n saal, die bosaal van die viool. Daaroor loop die snare die skroefkas in. Hier bevind hulle die vier koniese stemskroewe waarmee die snare van die instrument gestem word. Weens die meganiese belasting tydens die stem bestaan die stemskroewe altyd uit hardehout, meestal ebbehout of palissander, seldener buksboom. Die stemskroewe is tapsgewys en pas in gate in die skroefkas, waar hulle deur die wrywing van hout op hout in plek gehou word; deur tydens die draai gepaste druk langs die as van die skroef uit te oefen, kan die speler die wrywing vergroot of verklein. Die skroefkas eindig in 'n krul (selde in 'n vroue- of leeukop). Dit is fyn gesnede hout wat gewoonlik die vorm van 'n slakkehuis het, waarvandaan die naam. Die krul is saam met ander boukundige besonderhede 'n belangrike herkenningsteken by die herkomsondersoek van ou instrumente. === Kam === [[Lêer:Violin bridge 2 views.jpg|duimnael|regs|Voor- en agteraansig van 'n vioolkam]] Die kam (of brug) van fynjarige esdoringhout word tussen die boblad en die snare ingesit. Dit is 'n presies gesnyde stuk hout wat sonder bevestiging op die boblad staan en deur die spanning van die snare wat daaroor loop, in die korrekte posisie gehou word. Dit vorm die onderste ankerpunt van die trillende lengte van die snare en dra hul trillings op die klankkas oor.<ref>{{cite web |url=http://violadagamba.info/content/50/74/geigenbau/klangoptimierung |title=Helge Marsel, Geigen- und Gambenbau in Klagenfurt, Austria |date=2019-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190205094013/http://violadagamba.info/content/50/74/geigenbau/klangoptimierung |archive-date=2019-02-05 |url-status=dead |access-date=2019-02-05}}</ref> Die boonste kromming van die kam hou die snare in 'n boog op die regte hoogte bo die toets, sodat elkeen afsonderlik met die strykstok bespeel kan word. === Stertstuk === [[Lêer:Tailpieceandbridge.JPG|upright=0.7|duimnael|links|Nabyskoot van 'n stertstuk met 'n [[fleur-de-lis]]]] Die snare loop van die skroefkas oor die kam tot by die stertstuk. Dit behoort, net soos die stemskroewe, tot die speeltegnies noodsaaklike toerusting van die instrument, en daarom word om estetiese redes vir die stemskroewe en die stertstuk meestal dieselfde hout gekies. Die stertstuk anker die snare aan die onderste ronding van die viool deur middel van 'n staartdraad wat oor die ondersaal loop en om 'n eindknop van ebbehout lus (soms verwarrend die "eindpen" genoem, soos die tjello se pen), wat in 'n taps gat in die onderste blok pas. Die E-snaar het dikwels 'n fynstemmer, 'n hefboompie wat deur 'n klein skroef met die vingers gedraai word. Fynstemmers kan ook op die ander snare aangebring word, veral op studente-instrumente, en is soms in die stertstuk ingebou. Hulle stel die speler in staat om klein veranderinge aan die toonhoogte van 'n snaar te maak. === Snare === Snare is aanvanklik van skaapderm gemaak (algemeen bekend as "katderm", wat ondanks die naam nie van katte gekom het nie), of eenvoudig "derm", wat gerek, gedroog en gedraai is. In die vroeë jare van die 20ste eeu is snare van óf derm óf staal gemaak. Moderne snare kan van derm bestaan, wat met silwer- of aluminiumdraad omspin kan wees, van soliede [[staal]], gevlegte staal of verskeie sintetiese materiale soos Perlon, met verskillende metale omspin en soms met [[silwer]] geplateer. Die hoogste snaar (die ''chanterelle''), die E-snaar, is meestal onomspinde, gewone of geplateerde staaldraad. Dermsnare reageer sterker op veranderinge in temperatuur en humiditeit en is nie meer so algemeen soos vroeër nie, maar baie spelers gebruik hulle om 'n spesifieke klank te verkry, veral in die historiese uitvoeringspraktyk van [[Barokmusiek]]. Snare het gewoonlik 'n gekleurde [[sy]]omwikkeling aan albei ente, om die snaar (G-, D-, A- of E-snaar) te identifiseer en om wrywing teen die stemskroewe te bied. Snare het 'n beperkte lewensduur. Wanneer olie, vuil, korrosie en hars mettertyd ophoop, kan die massa van die snaar oor sy lengte ongelyk word. Afgesien van ooglopende dinge, soos 'n omwikkeling wat deur slytasie loskom, vervang spelers gewoonlik 'n snaar wanneer dit nie meer "suiwer" speel nie (met goeie intonasie op die flageolettone) en die gewenste toon, helderheid en intonasie verloor. Die lewensduur hang van die kwaliteit van die snaar en die speelintensiteit af. Die snare word in [[kwint]]e op die tone g – d¹ – a¹ – e² gestem. Die tabel toon die frekwensies van die snare by verskillende kamertone (sien ook [[#Stem|Stem]]). {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! rowspan="2"| Snaar ! rowspan="2"| Toon/noot ! colspan="3"| Frekwensie by 'n kamertoon (a¹) van |- ! 443 Hz ! 442 Hz ! 440 Hz |- |style="text-align:left"| '''1''' (hoogste snaar) | '''e²''' | 664,50&nbsp;Hz | 663,00&nbsp;Hz | 660,00&nbsp;Hz |- |style="text-align:left"| '''2''' | '''a¹''' | 443,00&nbsp;Hz | 442,00&nbsp;Hz | 440,00&nbsp;Hz |- |style="text-align:left"| '''3''' | '''d¹''' | 295,33&nbsp;Hz | 294,67&nbsp;Hz | 293,33&nbsp;Hz |- |style="text-align:left"| '''4''' (laagste snaar) | '''g''' | 196,89&nbsp;Hz | 196,44&nbsp;Hz | 195,56&nbsp;Hz |} === Lym en lak === Die dele van die klankkas word aanmekaar gelym, daarna die hals aan die klankkas en dan die toets aan die hals. Hiervoor word beenlym (warm lym) of huidlym gebruik in plaas van gewone wit lym, om verskeie redes. Dit is wateroplosbaar en word by 'n temperatuur van ongeveer 50 tot 60&nbsp;°C sag, sodat 'n ervare vioolbouer die instrument sonder probleme uitmekaar kan haal sonder om die hout of die lak te beskadig. Huidlym kan 'n dunner las as die meeste ander lymsoorte maak en is omkeerbaar (bros genoeg om met sorgvuldig toegepaste krag te kraak en met warm water verwyderbaar) wanneer die instrument uitmekaar gehaal moet word. Omdat vars huidlym aan ou huidlym kleef, kan by die herstel van 'n las meer van die oorspronklike hout behoue bly; moderner lymsoorte moet heeltemal skoongemaak word voordat 'n nuwe las hou, wat gewoonlik meebring dat saam met die ou lym ook 'n bietjie hout afgeskraap word. Swakker, verdunde lym word gewoonlik gebruik om die boblad aan die sye en die bosaal aan die toets te bevestig, omdat algemene herstelwerk die verwydering van hierdie dele vereis. Die lak beskerm die hout van die instrument en bewaar sy trillingseienskappe. Dit kan die klank aansienlik beïnvloed, maar nie duidelik verbeter nie. 'n Onvakkundig aangebragte lak kan die klank van 'n instrument "doodmaak", dit wil sê die trillingsvermoë van die boblad sterk beperk. === Asimmetrie === Die viool lyk op die eerste gesig simmetries, maar dit is nie so nie. 'n Regs-links-asimmetrie is die duidelikste sigbaar aan die posisie van die kenstuk en die skouersteun, maar ook aan ander kenmerke: die posisie van die basbalk en die stemstok binne-in die klankkas, die verspringende plasing van die stemskroewe in die skroefkas, die besnaring met snare van verskillende dikte en die verskillende houtnerf aan die twee kante. Die rangskikking van die snare (die dikwels gebruikte E-snaar vir hoë tone bevind hom, vanuit die violis gesien, regs) is daarop afgestem dat die regterhand van die violis die strykstok hanteer. Die taak van die linkerhand tydens die spel is om die snare te gryp. Die viool word met die onderkaak (of die ken, na gewoonte) en die sleutelbeen- of skouerstreek vasgehou. Linkshandiges speel die viool gewoonlik op dieselfde manier as regshandiges. Daar word wel ook viole vir linkshandiges gebou, waarby die snare omgekeerd gerangskik is, maar tot dusver baie min.<ref>Andrea Hayek-Schwarz: [http://www.linkehand.at/wissenh.php ''Musizieren mit links – Musizierende Linkshänder_innen''] linkehand.at, 2012.</ref> Linkshandige viole is in orkeste gewoonlik nie welkom nie. Die rede is enersyds dat violiste wat langs mekaar sit, met hul instrumente of elmboë te na aan mekaar kan kom wanneer hulle spieëlbeeldig speel. Andersyds is eenvormige bewegings binne die stemgroepe van die orkes vir die toeskouer 'n esteties oortuigende gesig, wat 'n enkele violis wat anders stryk, sou versteur.<ref>[https://www.mittelbayerische.de/region/regensburg-land-nachrichten/orchester-moegen-keine-linkshaender-21364-art820736.html ''Orchester mögen keine Linkshänder''] mittelbayerische.de, 17 Augustus 2012; sien die laaste twee paragrawe van die artikel.</ref> In 2007 het die linkshandige violis Martial Gauthier, wat met die linkerhand stryk, in Cremona 'n lesing oor linkshandige vioolspel gehou.<ref>[https://www.nmz.de/artikel/war-paganini-linkshaender ''War Paganini Linkshänder? – Gedanken über ein Tabu-Thema der Streicherpädagogik''.] In: ''neue musikzeitung.'' 7/2007; besoek op 20 Julie 2016.</ref> === Toonomvang === [[Lêer:Range violin.svg|duimnael|regs|Toonomvang van die viool]] [[Lêer:Spectrumgstring.jpg|upright=1.15|duimnael|regs|Driedimensionele spektrumdiagram van die botone van 'n viool se G-snaar (voorgrond). Die toonhoogte wat ons hoor, is die piek by ongeveer 200&nbsp;Hz.]] Die stemming g – d¹ – a¹ – e² stem ooreen met G₃, D₄, A₄ en E₅ in wetenskaplike toonhoogtenotasie. Die laagste noot van 'n normaal gestemde viool is dus G₃, die G onder die middel-C (C₄). (By seldsame geleenthede kan die laagste snaar tot 'n kwart laer, na D₃, gestem word.) Die hoogste speelbare noot is minder duidelik omskryf: E₇, die E twee oktawe bo die los snaar (wat op E₅ gestem is), kan as 'n praktiese grens vir orkesvioolpartye beskou word,<ref>Piston, Walter (1955). ''Orchestration'', p. 45.</ref> maar dit is dikwels moontlik om hoër te speel, afhangende van die lengte van die toets en die vaardigheid van die violis. Nog hoër note (tot C₈) kan voortgebring word deur die snaar tot by die einde van die toets te gryp en/of deur kunsmatige flageolettone te gebruik. === Akoestiek === [[Lêer:Bowed violin string in slow motion.gif|duimnael|regs|Die Helmholtz-hoek wat heen en weer langs die snaar beweeg<ref>{{cite web |url=https://plus.maths.org/content/why-violin-so-hard-play |title=Why is the violin so hard to play? |author=Jim Woodhouse en Paul Galluzzo |date=2004-09-01 |access-date=2025-06-22}}</ref>]] Die gewelfde vorm, die dikte van die hout en sy fisiese eienskappe bepaal die klank van 'n viool. Patrone van die [[nodus (fisika)|nodusse]] wat deur sand of glinsters op die blaaie gevorm word wanneer dié by bepaalde frekwensies in trilling gebring word, sogenaamde Chladni-patrone, word soms deur vioolbouers gebruik om hul werk te kontroleer voordat hulle die instrument saamstel.<ref>{{Cite web|url=http://www.catgutacoustical.org/people/cmh/laird3.htm|title=Carleen Maley Hutchins' Work With Saunders|publisher=Violin Society of America|last=Laird|first=Paul R.|access-date=2008-09-26}}</ref> Vanweë die oppervlakstruktuur van die perdehaar, versterk deur die aanbring van hars (kolofonium), het die strykstokbehaarsel 'n hoë kleefkrag uit statiese [[wrywing]]. Wanneer die snaar met die aangelegde strykstok gestryk word, word dit daarom aanvanklik in die strykrigting meegeneem, totdat die terugstelkrag van die snaar groter word as die statiese wrywing tussen die stokhare en die snaar: die snaar skiet teen die strykrigting terug. By die korrekte keuse van strykplek, stryksnelheid en stokdruk word die snaar aan die einde van hierdie beweging weer deur die strykstok gegryp en opnuut meegeneem (die glip-kleef-effek), sodat die snaar voortdurend aangedryf tril. Hoeveel keer per sekonde hierdie proses hom herhaal, hang af van die frekwensie van die gespeelde toon, dit wil sê van die effektiewe snaarlengte. Die uitwyking van die aangedrewe punt van die snaar beskryf met verloop van tyd 'n elliptiese baan, met die langer as ongeveer in die strykrigting georiënteer. Die snaar self het 'n baie klein werkoppervlak en versit dus slegs 'n geringe hoeveelheid lug, te min om 'n toon voort te bring wat vir die menslike oor duidelik hoorbaar is. Die klankkas werk as 'n impedansie-omsetter. Deur die oordrag van die trillings van die snaar op die klankkas word die [[amplitude]] van die trillings wel aansienlik kleiner, maar die uitstralingsoppervlak word soveel vergroot dat 'n goeie koppeling met die lug en 'n vir die oor waarneembare toon ontstaan. Hierdie omsetting volg uiters komplekse patrone. Die kam, waarop die snaar rus, word aangedryf om die snaartrilling in die strykvlak te volg. Die boblad, waarop die kam rus, kan egter net loodreg op die strykvlak tril. Dit dwing die kam tot 'n skommelbeweging waarby die twee kamvoete die twee helftes van die boblad afwisselend belas en ontlas. By so 'n wipbeweging, waar die draai-as presies in die middel van die kam lê, sou die twee helftes van die boblad egter teen mekaar werk, wat met volumeverlies en klankveranderinge gepaard sou gaan. Dit word teengewerk deur onder die regter kamvoet 'n stafie – die stemstok – vas te klem. Dié belemmer eers die regter kamvoet, waardeur die draai-as van hierdie skommelbeweging na regs verskuif en byna al die werk (dié van die lae frekwensies) deur die linker kamvoet verrig word. Om 'n beter verspreiding van die trillings wat daar afgegee word oor die boblad te bereik, word boonop aan die onderkant van die boblad onder die linker kamvoet die basbalk onder spanning vasgelym, wat die linker kamvoet veral by hoë frekwensies belemmer, dit wil sê die draai-as verskuif vir dié frekwensies na links. Afhangende van die frekwensie van die gespeelde toon is die linker (lae frekwensies) of die regter (hoë frekwensies) kamvoet aktiewer, waardeur die trillings in die een geval meer deur die boblad (ondersteun deur die basbalk), in die ander deur die boblad en (oorgedra deur die stemstok) die bodem afgegee word. By lae frekwensies tril bodem en boblad dus teen mekaar, en die ingeslote lugvolume vorm 'n breëband-holteresonator wat klankuitstraling deur die f-gate bewerkstellig. === Groottes === [[Lêer:LembeyeLembeyon.jpg|duimnael|links|'n {{Frac|1|16}}-viool en 'n volgrootte ({{Frac|4|4}}) viool]] Buiten die standaard "volgrootte" ({{Frac|4|4}}) word viole ook in sogenaamde breukgroottes van {{Frac|7|8}}, {{Frac|3|4}}, {{Frac|1|2}}, {{Frac|1|4}}, {{Frac|1|8}}, {{Frac|1|10}}, {{Frac|1|16}}, {{Frac|1|32}} en selfs {{Frac|1|64}} gebou. Hierdie kleiner instrumente word algemeen deur jong spelers gebruik wie se vingers nie lank genoeg is om die korrekte posisies op volgrootte-instrumente te bereik nie. Die regte grootte van die instrument word gewoonlik volgens die armlengte bepaal.<ref>{{cite web |url=https://www.vionoble.de/violine-viola-cello-groesse-ermitteln/ |title=Die richtige Größe ermitteln für Geige: Bratsche: Cello |website=Violinoble.de |access-date=2022-06-13}}</ref> Hoewel die breukgroottes in 'n sekere sin met die afmetings van die instrumente verband hou, is hulle nie as letterlike beskrywings van die relatiewe verhoudings bedoel nie. 'n {{Frac|3|4}}-instrument is byvoorbeeld nie driekwart van die lengte van 'n volgrootte-instrument nie. Die lengte van die klankkas (sonder die hals) van 'n volgrootte- of {{Frac|4|4}}-viool is 356&nbsp;mm, en kleiner by sommige 17de-eeuse modelle. Die klankkas van 'n {{Frac|3|4}}-viool is 335&nbsp;mm lank en dié van 'n {{Frac|1|2}}-viool 310&nbsp;mm; 'n {{Frac|3|4}}-viool is dus net omtrent 6&nbsp;% kleiner as 'n "hele" en 'n {{Frac|1|2}}-viool net omtrent 12&nbsp;%. By die viool se naaste familielid, die altviool, word die grootte as klankkaslengte in sentimeter aangegee eerder as in breukgroottes. 'n Volgrootte-altviool is gemiddeld 40&nbsp;cm, maar elke volwassene bepaal self watter grootte altviool hy of sy gebruik. Soms gebruik 'n volwassene met 'n klein liggaamsbou 'n sogenaamde {{Frac|7|8}}-viool in plaas van 'n volgrootte-instrument. Hierdie instrumente, wat soms 'n "damesviool" genoem word, is effens korter as 'n volgrootte-viool, maar is geneig om hoëkwaliteit-instrumente te wees wat 'n klank kan voortbring wat met dié van goeie volgrootte-viole vergelykbaar is. Die groottes van vyfsnarige viole kan van dié van die normale viersnarige verskil. Die instrument wat in die vioolokted met die viool ooreenstem, is die mezzoviool, wat dieselfde as 'n viool gestem word, maar 'n effens langer klankkas het. Die snare van die mezzoviool is net so lank soos dié van die standaardviool. Hierdie instrument is nie in algemene gebruik nie.<ref>{{Cite web|url=https://nvfa.org/8tet.html|title=The New Violin Family|author=The New Violin Family Association, Inc|date=2020-04-04|website=The New Violin Family}}</ref> == Toebehore == === Kenstuk en skouersteun === Die kenstuk vergemaklik dit om die instrument tussen die ken en die skouer vas te hou en verhoed boonop dat vog van die vel die lak aantas, oplos en uiteindelik die hout op daardie plek toenemend verswak. Dit bestaan meestal uit ebbehout, word met spanskroewe aan die instrument vasgeklem en bevind hom tydens die spel tussen die instrument en die ken. Die skouersteun dien om die individuele anatomie van die speler tussen die liggaam en die instrument te vereffen. Veral die lengte van die nek asook die breedte en natuurlike stand van die skouers bepaal hoe die skouersteun gevorm moet wees. Dit word telkens onmiddellik voor die spel opnuut gemonteer. Jonger spelers wat met skouersteune sukkel, gebruik soms 'n spons met 'n rek in plaas daarvan. === Strykstok === [[Lêer:Punte archi storici da violino.jpg|duimnael|regs|Koppe van drie vioolstrykstokke: (bo) 'n oorgangsmodel (F. Tourte), 'n swaanbekkop van 'n lang 18de-eeuse model, en 'n snoekkop van 'n 17de-eeuse model]] 'n Viool word gewoonlik met 'n strykstok bespeel, wat bestaan uit 'n stok met 'n lint van perdehaar wat tussen die punt (kop) en die slof aan die teenoorgestelde ente gespan is. 'n Tipiese vioolstrykstok is in die geheel ongeveer 75&nbsp;cm lank en weeg 55 tot 65&nbsp;g. Altvioolstrykstokke is ongeveer 5&nbsp;mm korter en 10&nbsp;g swaarder. Belangrik is die gewigsverdeling: die swaartepunt moet 24 tot 25&nbsp;cm van die begin van die stok af lê (sonder die skroef gemeet).<ref>Barbara Gschaider: ''Ratgeber Geige.'' Edition Bochinski, Bergkirchen 2008, ISBN 978-3-937841-68-7, p. 58.</ref> Die stok word meestal van [[Pernambuco|pernambukhout]] (ook bekend as Brasiliaanse hout) gemaak. Goeie pernambukhout het reguit gegroei met parallel lopende vesels; die stok kan besonder dun uitgewerk word en het ondanks die nodige stabiliteit die gewenste elastisiteit. Pernambukhout is dus besonder geskik vir hoëkwaliteit-strykstokke. Omdat die voorkoms van hierdie houtsoort beperk is, word dit moeiliker om goeie kwaliteite te bekom. Ander tradisionele materiale vir duurder stokke sluit slanghout in. Daarom word deesdae ook strykstokke van koolstofveselversterkte plastiek ("koolstofvesel") gebruik, op alle vlakke van vakmanskap, onder andere om by grensoorgange probleme met die [[Konvensie op Internasionale Handel in Bedreigde Spesies van Wilde Fauna en Flora|CITES]]-verdrag te vermy; baie professionele musikante beskou hul klank- en speeltegniese eienskappe egter as nie gelykwaardig nie. Goedkoop strykstokke vir studente word van minder duur houtsoorte of van veselglas gemaak; sommige veselglas-studentestokke gebruik 'n plastiekhuls as greep en omwikkeling tegelyk. Aan die onderste ent van die stok is die slof van ebbehout, [[ivoor]] of skilpaddop, meestal versier met 'n ronde perlemoerinlegsel, die sogenaamde "oog". Suiwer metaalinlegwerk as versiering kom ook voor. By die slof is 'n skroef wat die hare stywer of losser maak. Net voor die slof beskerm 'n duimkussing van [[leer (stof)|leer]] (die greep) en 'n omwikkeling die stok en bied hulle 'n stewige houvas vir die speler se hand. Tradisionele omwikkelinge is van draad (dikwels silwer of versilwer), sy of [[balein]] ("walvisbeen", nou vervang deur afwisselende stroke bruin en swart plastiek). Tussen die slof en die punt van die stok word die stokhare gespan; dit word die behaarsel genoem. Afhangende van die dikte word ongeveer 150 tot 220 hare uit die stert van hingste van bepaalde perderasse gebruik, tradisioneel van 'n skimmelperd (wat oorwegend wit hare het). Sommige goedkoper strykstokke gebruik sintetiese vesel. Deur die skroef te draai word die hare gespan, en na elke speelsessie moet die hare weer ontspan word. Die hare bring die snare deur daaroor te stryk in trilling. Daarvoor moet die hare gereeld met vaste hars (kolofonium, 'n natuurlike boomhars) behandel word om dit effens klewerig te maak, wat bereik word deur die stok herhaaldelik oor 'n harsblok te stryk. Afhangende van die gebruik en die kwaliteit van die hare moet die behaarsel na twee maande tot uiterlik na 'n jaar vernuwe word. == Stem == [[Lêer:Violin - open strings notes.PNG|regs|duimnael|Die toonhoogtes van die los snare van 'n viool. Die nootname staan onder die notebalk en hul Franse solfège-ekwivalente daarbo: G = sol; D = re; A = la; E = mi. {{audio|Violin open strings.mid|Speel}}]] Viole word gestem deur die stemskroewe in die skroefkas onder die krul te draai of deur die fynstemmerskroewe by die stertstuk te verstel. Alle viole het stemskroewe; fynstemmers is opsioneel. Die meeste fynstemmers bestaan uit 'n metaalskroef wat 'n hefboom beweeg wat aan die ent van die snaar vas is. Hulle maak baie klein toonhoogteverstellings veel makliker as die stemskroewe. Deur 'n fynstemmer kloksgewys te draai, word die toon hoër (omdat die snaar onder groter spanning is), en antikloksgewys word dit laer (omdat die snaar onder minder spanning is). Fynstemmers op al vier snare is baie nuttig by snare met 'n staalkern, en sommige spelers gebruik dit ook met sintetiese snare. Omdat moderne E-snare van staal is, word vir dié snaar byna altyd 'n fynstemmer aangebring. Fynstemmers word nie met dermsnare gebruik nie, wat meer [[Young se modulus|elasties]] is as snare met 'n staal- of sintetiese kern en nie voldoende op die baie klein bewegings van fynstemmers reageer nie. Om 'n viool te stem, word die A-snaar eers op 'n standaardtoonhoogte gestem (gewoonlik A = 440&nbsp;[[hertz|Hz]]; orkeste in Duitsland en Oostenryk stem met 'n kamertoon van 443&nbsp;Hz, in Switserland oorwegend op 442&nbsp;Hz). Wanneer die viool saam met 'n instrument met vaste toonhoogte soos 'n [[klavier]] of [[trekklavier]] speel, word dit na die ooreenstemmende noot op daardie instrument gestem en nie na enige ander stemverwysing nie. Die hobo is gewoonlik die instrument waarna orkeste met viole stem, aangesien sy klank deurdringend is en bo die ander houtblasers uit gehoor kan word. Die ander snare word dan in intervalle van reine kwinte teen mekaar gestem deur hulle paarsgewys te stryk. Vir solospel word soms 'n effens hoër stemming gebruik om die instrument 'n helderder klank te gee; omgekeerd word Barokmusiek soms met laer stemminge gespeel om die klank van die viool sagter te maak. Na die stem kan die kam van die instrument nagegaan word om te verseker dat dit reguit staan en tussen die binneste kepe van die f-gate gesentreer is; 'n skewe kam kan die klank van 'n andersins goed geboude viool aansienlik beïnvloed. Na lang gebruik kan die stemskroewe en hul gate verslyt raak, sodat die skroewe onder spanning makliker glip. 'n Glippende stemskroef laat die toonhoogte van die snaar effens daal, of, as die skroef heeltemal los raak, laat die snaar sy spanning heeltemal verloor. 'n Viool waarvan die stemskroewe glip, moet deur 'n vioolbouer of vioolhersteller herstel word. Stemskroefsmeer, gereeld gebruik, kan die intrede van sulke slytasie vertraag terwyl dit die skroewe glad laat draai. Die stemming G–D–A–E word vir die meeste vioolmusiek gebruik, insluitend klassieke musiek, jazz en volksmusiek. Ander stemminge word soms gebruik; die G-snaar kan byvoorbeeld tot A opgestem word. Die gebruik van nie-standaardstemminge in klassieke musiek staan as ''[[scordatura]]'' bekend; in sommige volksmusiekstyle word dit kruisstemming genoem. Een beroemde voorbeeld van scordatura in die klassieke musiek is [[Camille Saint-Saëns]] se ''Danse macabre'', waar die E-snaar van die soloviool na E♭ verlaag word om 'n spookagtige dissonansie aan die komposisie te verleen. Ander voorbeelde is die derde deel van ''Contrasts'' van [[Béla Bartók]], waar die E-snaar na E♭ en die G-snaar na G♯ gestem word, [[Niccolò Paganini]] se Eerste Vioolkonsert, waar al vier snare 'n halftoon hoër gestem moet word, en die Rosekranssonates van Heinrich Ignaz Franz Biber, waarin elke deel 'n ander scordatura-stemming het. In die Indiese klassieke en ligte musiek word die viool in die Suid-Indiese styl waarskynlik op D♯–A♯–D♯–A♯ gestem. Aangesien daar in die Indiese klassieke musiek geen begrip van absolute toonhoogte is nie, kan musikante enige gerieflike stemming gebruik om hierdie relatiewe intervalle tussen die snare te behou. Nog 'n algemene stemming met hierdie intervalle is B♭–F–B♭–F, wat met Sa–Pa–Sa–Pa in die Indiese karnatiese klassieke styl ooreenstem. In die Noord-Indiese Hindoestaanse styl is die stemming gewoonlik Pa–Sa–Pa–Sa in plaas van Sa–Pa–Sa–Pa, wat byvoorbeeld met F–B♭–F–B♭ kan ooreenstem. In die Iranse klassieke musiek en ligte musiek het die viool in elke ''dastgah'' 'n ander stemming;<ref>Edith Gerson-Kiwi: ''The Persian Doctrine of Dastga-Composition. A phenomenological study in the musical modes.'' Israel Music Institute, Tel Aviv 1963, p. 15.</ref> dit word waarskynlik op E–A–E–A in Dastgāh-e Esfahan gestem, in Dastgāh-e Šur op E–A–D–E en E–A–E–E, en in Dastgāh-e Māhur op E–A–D–A. In die Arabiese klassieke musiek word die A- en E-snaar 'n heeltoon verlaag, dit wil sê G–D–G–D, om die spel van Arabiese ''maqams'' te vergemaklik, veral dié met kwarttone. Hoewel die meeste viole vier snare het, is daar viole met bykomende snare, sommige met soveel as sewe. Sewe word algemeen as die maksimum aantal snare beskou wat op 'n strykinstrument prakties is; met meer as sewe snare sou dit onmoontlik wees om enige bepaalde binnesnaar afsonderlik met die strykstok te bespeel. Viole met sewe snare is baie skaars. Die ekstra snare op sulke viole is gewoonlik laer as die G-snaar en word gewoonlik (van die hoogste bygevoegde snaar na die laagste) op C, F en B♭ gestem. As die speellengte van die instrument, dit wil sê die snaarlengte van die bosaal tot die kam, gelyk is aan dié van 'n gewone volgrootte-viool (effens minder as 33&nbsp;cm), kan dit met reg 'n viool genoem word. Sommige van hierdie instrumente is ietwat langer en moet as altviole beskou word. Viole met vyf of meer snare word tipies in jazz of volksmusiek gebruik. Sommige spesiaal gemaakte instrumente het ekstra snare wat nie gestryk word nie, maar deur die trillings van die gestrykte snare meeklink. == Speeltegniek == === Houding === [[Lêer:Man Playing Violin on Bench at Park.jpg|duimnael|upright=0.75|'n Man speel viool op 'n parkbank]] Die viool word sittend of staande bespeel. Soliste (of hulle alleen, met 'n klavier of met 'n orkes speel) speel meestal staande, tensy 'n fisieke gestremdheid dit verhoed, soos in die geval van [[Itzhak Perlman]]. In die orkes en in kamermusiek word daar daarenteen gewoonlik sittend gespeel. In die 2000's en 2010's het sommige orkeste wat Barokmusiek uitvoer (soos die Freiburger Barockorchester) al hul violiste en altvioliste, solo en ensemble, staande laat speel. Die viool rus aan die linkerkant op die skouer en bors van die violis en word, afhangende van die houding of draai van die kop, deur die linkerkant van die onderkaak, soms deur die ken, op die kenstuk vasgehou en deur die linkerskouer ondersteun, dikwels met behulp van 'n skouersteun. Die kaak en die skouer moet die viool stewig genoeg vashou sodat dit stabiel bly wanneer die linkerhand van 'n hoë posisie ('n hoë noot ver op die toets) na 'n lae (nader aan die skroefkas) beweeg. In die Indiese houding word die stabiliteit van die viool verseker deur die krul wat op die sy van die voet rus. Van die linkerhand word die duim gebruik om die hals te omvat of as hulp vir bepaalde greeptegnieke. Al die ander vingers speel uitsluitlik op die snare om die gewenste tone vas te lê. Afhangende van die skool neem die linkerhand ook 'n ondersteunende of vashoufunksie van die instrument oor. Die regterhand hanteer die strykstok, waarmee die snare meestal tussen die einde van die toets en die kam gestryk word, in moderne komposisies deels ook agter die kam. Dit word die kontakpunt genoem. Vir die wisselende volume, die klankkleure, die presisie van die artikulasie, die legatospel en meer is dit beslissend met watter kombinasie van gewig, snelheid, kontakpunt (na aan die kam, na aan die toets of tussenin) en kanteling van die stokhare die snare aangeraak word. Hoewel onderwysers die wesenlike belang van 'n goeie houding beklemtoon, sowel ter wille van die kwaliteit van die spel as om die kans op oorbelastingsbeserings te verminder, verskil advies oor wat 'n goeie houding is en hoe dit bereik word in die besonderhede. Almal dring egter aan op die belang van 'n natuurlike, ontspanne posisie sonder spanning of styfheid. Wat byna universeel aanbeveel word, is om die linkerpols reguit (of baie naby daaraan) te hou sodat die vingers van die linkerhand vry kan beweeg en die kans op besering verminder word, en om albei skouers in 'n natuurlike, ontspanne posisie te hou en te vermy om enige van hulle oordrewe op te trek. Dit sou, soos enige ander onnodige spanning, die bewegingsvryheid beperk en die risiko van besering verhoog. 'n Krom houding kan goeie spel belemmer omdat dit die liggaam uit balans bring en die skouers laat optrek. Nog 'n teken van ongesonde spanning is pyn in die linkerhand, wat op te veel druk by die vashou van die viool dui. === Linkerhand en toonhoogte === [[Lêer:Violin first position fingering chart.svg|regs|upright=1.35|duimnael|Vingersettings in die eerste posisie. Hierdie diagram toon net die note van die eerste posisie; daar is hoër note buite dié wat aangedui word.]] [[Lêer:Geigengrifftabelle.svg|duimnael|regs|Greeptabel vir alle toonsoorte]] Die linkerhand bepaal die klinkende lengte van die snaar, en dus die toonhoogte, deur dit met die vingerpunte teen die toets te "gryp" (vas te druk), wat verskillende toonhoogtes voortbring. Aangesien die viool geen frette het om die snare af te stop nie, soos gebruiklik by die [[kitaar]], moet die speler presies weet waar om die vingers op die snare te plaas om met goeie intonasie (suiwer) te speel. Beginners speel los snare en die laagste posisie, naaste aan die bosaal. Studente begin dikwels met relatief maklike toonsoorte, soos A-majeur en G-majeur, en leer toonlere en eenvoudige melodieë. Deur toonlere en arpeggio's te oefen en die gehoor op te lei, "vind" die linkerhand van die violis die note uiteindelik intuïtief deur spiergeheue. Beginners maak soms gebruik van [[kleefband|kleefbandjies]] op die toets vir die korrekte plasing van die linkerhandvingers, maar laat die bandjies gewoonlik gou staan wanneer hulle vorder. Nog 'n algemene merktegniek gebruik kolletjies [[korrigeervloeistof]] op die toets, wat binne 'n paar weke se gereelde oefening afslyt. Hierdie praktyk word ongelukkig soms in plaas van voldoende gehooropleiding gebruik, sodat die plasing van die vingers deur die oog en nie deur die oor gelei word nie. Veral in die vroeë stadiums van die leerproses is die sogenaamde "klinkende tone" nuttig. Daar is nege sulke note in die eerste posisie, waar 'n gegrypte noot 'n unisoon of oktaaf met 'n ander (los) snaar klink en dié laat meeresoneer. Studente gebruik hierdie klinkende tone dikwels om die intonasie van die gegrypte noot te kontroleer deur te luister of dit met die los snaar harmonieer. Wanneer die gegrypte toonhoogte "A" op die G-snaar gespeel word, kan die violis byvoorbeeld terselfdertyd die los D-snaar speel om die intonasie van die gegrypte "A" te toets. As die "A" suiwer is, behoort die "A" en die los D-snaar 'n harmonieuse reine kwart voort te bring. Viole word in reine kwinte gestem, soos al die orkesstrykers (viool, altviool, tjello) behalwe die kontrabas, wat in reine kwarte gestem word. Elke daaropvolgende noot word gegryp op die toonhoogte wat die speler as die harmonieuste ervaar; wanneer 'n violis onbegeleid speel, "speel hy nie konsekwent in óf die getempereerde óf die natuurlike [reine] toonleer nie, maar neig in die geheel om by die Pythagorese toonleer aan te sluit."<ref>Seashore, Carl (1938). ''Psychology of Music'', p. 224. Aangehaal in Kolinski, Mieczyslaw (somer–herfs 1959). "A New Equidistant 12-Tone Temperament", p. 210, ''Journal of the American Musicological Society'', vol. 12, nr. 2/3, pp. 210–214.</ref> Wanneer violiste in 'n [[strykkwartet]] of 'n strykorkes speel, "versoet" die strykers gewoonlik hul stemming om by die toonsoort te pas waarin hulle speel. Wanneer daar saam met 'n instrument met gelykswewende stemming gespeel word, soos 'n klavier, pas vaardige violiste hul stemming by die gelykswewende stemming van die klavier aan om dissonante note te vermy. Die vingers word in die [[musieknotasie]], soos in bladmusiek en etudeboeke, konvensioneel van 1 (wysvinger) tot 4 (pinkie) genommer. Veral in leeruitgawes van vioolmusiek kan syfers bo die note aandui watter vinger gebruik moet word, met ''0'' of ''O'' vir 'n los snaar. Die diagram regs toon die rangskikking van die note wat in die eerste posisie bereik kan word. Wat nie op hierdie diagram gewys word nie, is hoe die afstande tussen die nootposisies kleiner word hoe hoër (in toonhoogte) die vingers van die bosaal af beweeg. Die balke aan die kante van die diagram stel die gebruiklike moontlikhede vir beginners se kleefbandjies voor, by die 1ste, hoë 2de, 3de en 4de vinger. ==== Posisies ==== Die plasing van die linkerhand op die toets word deur "posisies" gekenmerk. Die eerste posisie, waar die meeste beginners begin (hoewel sommige metodes in die derde posisie begin), is die posisie wat die meeste in strykmusiek gebruik word. Musiek wat vir beginnende jeugorkeste gekomponeer is, is dikwels meestal in die eerste posisie. Die laagste noot wat in hierdie posisie in standaardstemming beskikbaar is, is 'n los G₃; die hoogste noot in die eerste posisie word met die vierde vinger op die E-snaar gespeel en klink as B₅. Deur die hand op die hals op te skuif, neem die eerste vinger die plek van die tweede vinger in, wat die speler in die ''tweede posisie'' bring. Deur die eerste vinger die eerste-posisie-plek van die derde vinger te laat inneem, kom die speler in die ''derde posisie'', en so voorts. 'n Verandering van posisie, met die gepaardgaande beweging van die hand, word 'n ''posisiewisseling'' genoem, en doeltreffende posisiewisselings met behoud van suiwer intonasie en 'n gladde legato (verbonde) klank is 'n sleutelelement van die tegniek op alle vlakke. Dikwels word 'n "gidsvinger" gebruik: die laaste vinger wat 'n noot in die ou posisie gespeel het, raak tydens die wisseling voortdurend liggies aan die snaar om op sy korrekte plek in die nuwe posisie uit te kom. In elementêre wisselingsoefeninge word die "gidsvinger" dikwels hoorbaar gemaak terwyl dit op of af langs die snaar gly, sodat die speler die korrekte plasing op die gehoor kan vaslê. Buite hierdie oefeninge behoort dit selde hoorbaar te wees (tensy die speler bewustelik 'n portamento-effek om uitdrukkingsredes toepas). Tydens 'n wisseling in lae posisies beweeg die duim van die linkerhand op of af langs die hals van die instrument om in dieselfde posisie relatief tot die vingers te bly (hoewel die beweging van die duim effens voor of effens na die beweging van die vingers kan plaasvind). In sulke posisies word die duim dikwels as 'n "anker" beskou waarvan die plek bepaal in watter posisie die speler is. In baie hoë posisies kan die duim nie met die vingers meebeweeg nie, omdat die klankkas van die instrument in die pad kom. In plaas daarvan beweeg die duim om die hals van die instrument om by die punt te sit waar die hals die regterronding van die klankkas ontmoet, en bly daar terwyl die vingers tussen die hoë posisies beweeg. 'n Noot wat buite die normale omvang van 'n posisie gespeel word, sonder wisseling, word 'n ''strekking'' genoem. In die derde posisie op die A-snaar sit die hand byvoorbeeld natuurlik met die eerste vinger op D en die vierde op G of G♯. Om die eerste vinger terug na 'n C♯ te strek, of die vierde vinger op na 'n A, vorm 'n strekking. Strekkings word algemeen gebruik waar een of twee note effens buite 'n andersins stewige posisie lê, en het die voordeel dat hulle minder opvallend is as 'n wisseling of 'n snaaroorgang. Die laagste posisie op die viool word die "halwe posisie" genoem. In hierdie posisie is die eerste vinger op 'n "lae eerste-posisie"-noot, byvoorbeeld B♭ op die A-snaar, en die vierde vinger in 'n afwaartse strekking vanaf sy gewone posisie, byvoorbeeld D op die A-snaar, met die ander twee vingers na behoefte tussenin geplaas. Aangesien die posisie van die duim in die "halwe posisie" tipies dieselfde is as in die eerste posisie, kan dit beter as 'n agterwaartse strekking van die hele hand as as 'n egte posisie beskou word. Die bogrens van die viool se omvang word grootliks deur die vaardigheid van die speler bepaal, wat maklik meer as twee oktawe op 'n enkele snaar en vier oktawe op die instrument as geheel kan speel. Posisiename word meestal vir die laer posisies en in metodeboeke en etudes gebruik; om dié rede hoor 'n mens selde verwysings na iets hoër as die sewende posisie. Die hoogste posisie is prakties gesproke die 13de. Baie hoë posisies is om twee redes 'n besondere tegniese uitdaging. Eerstens word die verskil in ligging van die verskillende note in hoë posisies veel kleiner, wat die note moeiliker maak om te vind en in sommige gevalle op die gehoor te onderskei. Tweedens is die veel korter klinkende lengte van die snaar in baie hoë posisies 'n uitdaging vir die regterarm en die strykstok om die instrument doeltreffend te laat klink. Hoe fyner (en duurder) 'n instrument, hoe beter kan dit 'n goeie toon tot bo aan die toets, by die hoogste toonhoogtes op die E-snaar, volhou. Alle note (behalwe dié onder die los D) kan op meer as een snaar gespeel word. Dit is 'n standaardontwerpkenmerk van snaarinstrumente, wat egter van die klavier verskil, wat vir elk van sy 88 note net een plek het. Die noot van die los A op die viool kan byvoorbeeld as die los A gespeel word, of op die D-snaar (in die eerste tot vierde posisie) of selfs op die G-snaar (baie hoog op, in die sesde tot negende posisie). Elke snaar het 'n ander [[toonkleur]], vanweë die verskillende gewigte (diktes) van die snare en die resonansies van ander los snare. Die G-snaar word byvoorbeeld dikwels beskou as 'n baie volle, klankryke klank te hê wat besonder gepas is vir laat-Romantiese musiek. Dit word dikwels in die musiek aangedui met die merk ''sul G'' of ''IV'' ('n Romeinse syfer wat aandui dat op die vierde snaar gespeel moet word; volgens konvensie word die snare van die dunste, hoogste (I) tot die laagste (IV) genommer). Selfs sonder uitdruklike aanwysings in die partituur sal 'n gevorderde violis na eie oordeel en artistieke aanvoeling kies op watter snaar bepaalde note of passasies gespeel word. Wanneer 'n passasie op 'n lae snaar en in 'n hoër posisie gespeel word, hoewel dit op 'n hoër snaar gemakliker gespeel sou kon word, dien dit ook om 'n besondere klankkleur voort te bring. ==== Los snare ==== As 'n snaar gestryk of getokkel word sonder dat 'n vinger dit gryp, word dit 'n ''los snaar'' genoem. Dit gee 'n ander klank as 'n gegrypte snaar, aangesien die snaar by die bosaal vryer tril as onder 'n vinger. Verder is dit onmoontlik om vibrato ten volle op 'n los snaar te gebruik (hoewel 'n gedeeltelike effek verkry kan word deur 'n noot 'n oktaaf hoër op 'n aangrensende snaar te gryp en dié te laat vibreer, wat 'n element van vibrato in die botone inbring). In die klassieke tradisie gebruik violiste dikwels 'n snaaroorgang of posisiewisseling om die verandering van toonkleur wat 'n los snaar meebring, te vermy, tensy die komponis dit aandui. Dit geld veral vir die los E, wat dikwels as hard van klank beskou word. Daar is egter ook situasies waar 'n los snaar spesifiek vir artistieke effek gekies kan word. Dit kom voor in klassieke musiek wat die bourdon van 'n [[orrel]] naboots (soos J.S. Bach in sy Partita in E vir soloviool bereik het), in ''fiddle''-musiek (byvoorbeeld ''Hoedown'') of waar stappe om die los snaar te vermy musikaal onvanpas is (byvoorbeeld in Barokmusiek, waar posisiewisselings minder gebruiklik was). In vinnige passasies van toonlere of arpeggio's kan 'n los E-snaar eenvoudig gerieflikheidshalwe gebruik word as die noot nie tyd het om uit te klink en 'n harde toonkleur te ontwikkel nie. In volksmusiek, ''fiddle''-musiek en ander tradisionele musiekgenres word los snare algemeen om hul resonante toonkleur gebruik. Om 'n los snaar gelyktydig met 'n gegrypte noot op 'n aangrensende snaar te speel, lewer 'n [[doedelsak]]agtige bourdon, wat komponiste dikwels ter nabootsing van volksmusiek gebruik. Soms is die twee note identies (byvoorbeeld 'n gegrypte A op die D-snaar teen die los A-snaar), wat 'n klinkende soort ''fiddle''-klank gee. Om 'n los snaar gelyktydig met 'n identiese gegrypte noot te speel, kan ook vereis word wanneer meer volume nodig is, veral in orkesspel. Sommige klassieke vioolpartye het note waarvoor die komponis die violis vra om 'n los snaar te speel, weens die spesifieke klankkarakter wat 'n los snaar skep. ==== Dubbelgrepe, akkoorde en bourdons ==== 'n Dubbelgreep is wanneer twee afsonderlike snare deur die vingers gegryp en gelyktydig gestryk word, wat twee deurlopende tone voortbring (tipiese intervalle sluit tertse, kwarte, kwinte, sekstes en oktawe in). Dubbelgrepe kan in enige posisie aangedui word, hoewel die wydste interval wat natuurlik in een posisie as dubbelgreep gespeel kan word, 'n oktaaf is (met die wysvinger op die laer snaar en die pinkie op die hoër snaar). Nietemin word in gevorderde repertoire soms dubbelgrepe van desiemes of selfs meer vereis, wat 'n gestrekte linkerhandposisie met uitgestrekte vingers tot gevolg het. Die term "dubbelgreep" word dikwels ook gebruik vir die laat klink van 'n los snaar saam met 'n gegrypte noot, hoewel net een vinger 'n snaar gryp. Met die tegniek van die dubbelgreep kan dus tweestemmig gespeel word. Waar drie of vier gelyktydige note aangedui word, "verdeel" die violis gewoonlik die akkoord: drie- of vierstemmige akkoorde word normaalweg gearpeggieer, deur die onderste een of twee note eerste te speel en onmiddellik na die boonste een of twee note voort te gaan, waarby die natuurlike resonansie van die instrument 'n effek voortbring soortgelyk aan asof al vier note gelyktydig geklink het. In sommige omstandighede is 'n "drievoudige greep" moontlik, waar drie note oor drie snare gelyktydig klink. Die strykstok raak nie van nature drie snare tegelyk nie, maar met voldoende stoksnelheid en druk, wanneer die violis 'n drienoot-akkoord "breek", kan die stokhare tydelik oor drie snare gebuig word sodat elkeen gelyktydig klink. Dit word met 'n swaar streek bereik, tipies naby die slof en met die stok op 'n sekere afstand van die kam, en bring 'n harde, aggressiewe toon voort. Dit is so moontlik om drienoot-akkoorde van kort duur, ook verskeie ná mekaar, sonder arpeggio te speel, sodat daar werklik drie stemme gelyktydig klink. Vierstemmige spel sonder arpeggio kan net met 'n spesiaal gekonstrueerde ronde strykstok verwesenlik word. Dubbelgrepe in die orkes word soms ''divisi'' gemerk en tussen die spelers verdeel, sodat een deel van die musikante die laer noot en 'n ander deel die hoër noot speel. Dubbelgrepe (en ''divisi'') kom algemeen in orkesrepertoire voor wanneer die viole begeleiding speel en 'n ander instrument of groep die melodie speel. In sommige genres van die historiese uitvoeringspraktyk (gewoonlik van Barokmusiek en vroeër) word nóg verdeelde akkoorde nóg drievoudige grepe as gepas beskou; sommige violiste arpeggieer alle akkoorde (insluitend gewone dubbelgrepe) deur al die note of die meeste daarvan afsonderlik te speel asof hulle as 'n gebonde figuur geskryf is. Met die ontwikkeling van moderne viole het drievoudige grepe egter natuurliker geword, omdat die kam minder gekrom is. In sommige musiekstyle kan 'n aangehoue bourdon op 'n los snaar gespeel word tydens 'n passasie wat hoofsaaklik op 'n aangrensende snaar geskryf is, om 'n basiese begeleiding te bied. Dit kom meer in volkstradisies as in die klassieke musiek voor. ==== Vibrato ==== [[Lêer:MHVC-KyokoYonemoto-PaganiniCaprice24.ogv|duimnael|Kyoko Yonemoto speel [[Niccolò Paganini|Paganini]] se Caprice nr. 24 op 'n viool]] [[Lêer:Peter Bissing.png|duimnael|regs|Petrowitsch Bissing was 'n onderwyser in vibratometodiek op die viool<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=9-EqAAAAYAAJ&q=PETROWITCH+BISSING&pg=RA2-PA52|publisher=Jacobs' Band Monthly, Volume 4|page=52|year=1919|access-date=16 November 2012|title=The Violin|first=Louis|last=Eaton}}</ref> en het 'n boek met die titel ''Cultivation of the Violin Vibrato Tone'' gepubliseer.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=IwhLMgEACAAJ|title=Cultivation of the Violin Vibrato Tone|first=Petrowitsch|last=Bissing|publisher=Central States Music Publishing Company|access-date=16 November 2012}}</ref>]] Vibrato is 'n tegniek van die linkerhand en -arm waarby die toonhoogte van 'n noot subtiel in 'n polsende ritme wissel. Hoewel verskillende dele van die hand of arm by die beweging betrokke kan wees, is die resultaat 'n beweging van die vingerpunt wat 'n geringe verandering in die trillende snaarlengte meebring, wat 'n golwing in die toonhoogte veroorsaak. Die meeste violiste ossilleer onder die noot, dit wil sê laer in toonhoogte as die eintlike noot, wanneer hulle vibrato gebruik, omdat geglo word dat die waarneming die hoogste toonhoogte in 'n wisselende klank bevoordeel.<ref>{{Cite book|title=String Builder, Book 3: Teacher's Manual |last=Applebaum |first=Samuel |year=1957 |publisher=Alfred Publishing |location=New York |isbn=978-0-7579-3056-0 |page=4 }}. "Now we will discipline the shaking of the left hand in the following manner: Shake the wrist slowly and evenly in 8th notes. Start from the original position and for the second 8th note the wrist is to move backward (toward the scroll). Do this in triplets, dotted 8ths and 16ths, and 16th notes. A week or two later, the vibrato may be started on the Violin. ... The procedure will be as follows: 1. Roll the finger tip from this upright position on the note, to slightly below the pitch of this note."</ref> Vibrato doen min of niks om 'n onsuiwer noot te verbloem; met ander woorde, verkeerd toegepaste vibrato is 'n slegte plaasvervanger vir goeie intonasie. Toonlere en ander oefeninge wat op intonasie gerig is, word tipies sonder vibrato gespeel om die werk makliker en doeltreffender te maak. Musiekstudente word dikwels geleer dat vibrato veronderstel word tensy dit anders in die musiek aangedui is. Dit kan 'n struikelblok wees vir 'n klassiek opgeleide violis wat in 'n styl wil speel wat min of geen vibrato gebruik, soos Barokmusiek in historiese styl en baie tradisionele ''fiddle''-style. Vibrato kan deur 'n gepaste kombinasie van vinger-, pols- en armbewegings voortgebring word. Deur die vingerpunt van die grypende vinger liggies heen en weer te rol, ontstaan vingervibrato. Een metode, ''handvibrato'' (of ''polsvibrato''), behels dat die hand by die pols heen en weer gekantel word om die ossillasie te bewerkstellig. 'n Ander metode, ''armvibrato'', moduleer die toonhoogte deur beweging van die hele onderarm by die elmboog met 'n vaste pols. 'n Kombinasie van hierdie tegnieke stel 'n speler in staat om 'n groot verskeidenheid klankeffekte voort te bring. Die "wanneer", "waarvoor" en "hoeveel" van vibrato is artistieke kwessies van styl en smaak, waarby verskillende onderwysers, musiekskole en musiekstyle verskillende vibratostyle verkies. Oordrewe vibrato kan byvoorbeeld hinderlik word. Akoesties gesproke het die interessantheid wat vibrato aan die klank toevoeg te doen met die manier waarop die mengsel van botone<ref>{{Cite web|url=http://www.schleske.de/en/our-research/handbook-violinacoustics/vibrato-of-the-musician.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20100207150243/http://www.schleske.de/en/our-research/handbook-violinacoustics/vibrato-of-the-musician.html |url-status=dead |archive-date=7 Februarie 2010 |title=The psychoacoustic secret of vibrato |first=Martin |last=Schleske |access-date=11 Februarie 2010 |quote=Accordingly, the sound level of each harmonic will have a periodically fluctuating value due to the vibrato.}}</ref> (of toonkleur) en die rigtingpatroon van die klankuitstraling met veranderinge in toonhoogte verander. Deur die klank ritmies na verskillende dele van die vertrek te "rig",<ref>{{Cite web | last=Curtin | first=Joseph | title=Weinreich and Directional Tone Colour | url=http://www.josephcurtinstudios.com/news/strad/apr00/Gabi_strad.htm | date=April 2000 | work=Strad Magazine | access-date=23 Mei 2009 | quote=In the case of string instruments, however, not only are they strongly directional, but the pattern of their directionality changes very rapidly with frequency. If you think of that pattern at a given frequency as beacons of sound, like the quills of a porcupine, then even the slight changes in pitch created by vibrato can cause those quills to be continually undulating. | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20090529062722/http://josephcurtinstudios.com/news/strad/apr00/Gabi_strad.htm | archive-date=29 Mei 2009 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://knutsacoustics.com/files/weinreich,-g.-directional-tone-color-jasa-1997.pdf |title=Directional tone color |last=Weinreich |first=Gabriel |date=16 Desember 1996 |publisher=Acoustical Society of America |quote=The effect can be visualized in terms of a number of highly directional sound beacons, all of which the vibrato causes to undulate back and forth in a coherent and highly organized fashion. It is obvious that such a phenomenon will help immensely in fusing sounds of the differently directed partials into a single auditory stream; one may even speculate that it is a reason why vibrato is used so universally by violinists—as compared to wind players, from the sound of whose instruments directional tone color is generally absent.}}</ref> voeg vibrato 'n "glans" of "lewendigheid" by die klank van 'n goed geboude viool. Vibrato word grootliks aan die oordeel van die violis oorgelaat. Verskillende soorte vibrato bring verskillende stemminge in 'n stuk, en die wisselende grade en style van vibrato is dikwels kenmerke wat by bekende violiste uitstaan. ==== Vibratotriller ==== 'n Vibrato-agtige beweging kan soms gebruik word om 'n vinnige [[triller]]effek te skep. Om hierdie effek uit te voer, word die vinger bo die vinger wat die noot gryp, net effens van die snaar af geplaas (stewig teen die grypende vinger gedruk) en 'n vibratobeweging uitgevoer. Die tweede vinger raak met elke ossillasie liggies aan die snaar bo die laer vinger, sodat die toonhoogte ossilleer op 'n manier wat soos 'n mengsel van wye vibrato en 'n baie vinnige triller klink. Dit gee 'n minder duidelike oorgang tussen die hoër en die laer noot en word gewoonlik as interpretatiewe keuse toegepas. Hierdie trillertegniek werk net goed vir halftoontrillers of trillers in hoë posisies (waar die afstand tussen die note kleiner is), aangesien dit vereis dat die trillende vinger en die vinger daaronder aan mekaar raak, wat die afstand wat getrill kan word, beperk. In baie hoë posisies, waar die trilafstand kleiner as die breedte van die vinger is, kan 'n vibratotriller die enigste opsie vir trillereffekte wees. ==== Flageolettone ==== [[Lêer:Violin sounds and techniques.ogg|duimnael|regs|Vioolklanke en -tegnieke: los snare (arco en pizzicato); A-majeur-toonleer (arco en pizzicato); begin van 'n A-majeur-toonleer met vibrato; A-majeur-toonleer col legno gespeel; natuurlike flageolettone van 'n A, E en 'n A; kunsmatige flageolet van A₇; flageolet-glissando op die A-snaar]] Deur die snaar liggies met 'n vingerpunt by 'n [[nodus (fisika)|nodus]] aan te raak, sonder om die snaar heeltemal vas te druk, en die snaar dan te tokkel of te stryk, ontstaan flageolettone (harmonieke of botone). In plaas van die normale toon klink 'n hoër noot. Daardeur word die grondfrekwensie gedemp en tril net die ooreenstemmende botone (byvoorbeeld die dubbele of drievoudige frekwensie wanneer die vinger by die helfte of by 'n derde van die snaarlengte geplaas word). Daar ontstaan fluitagtige tone. Elke nodus lê by 'n heeltallige deling van die snaar, byvoorbeeld halfpad of 'n derde langs die lengte van die snaar. 'n Instrument wat goed reageer, laat talle moontlike flageoletnodusse langs die lengte van die snaar klink. Flageolettone word in die musiek óf met 'n sirkeltjie bo die noot wat die toonhoogte van die flageolet bepaal, óf met ruitvormige nootkoppe aangedui. Daar is twee soorte: ''natuurlike flageolettone'' en ''kunsmatige flageolettone'' (ook ''valse flageolettone'' genoem). Natuurlike flageolettone word op 'n los snaar gespeel. Die toonhoogte van die los snaar wanneer dit getokkel of gestryk word, word die grondfrekwensie genoem. Flageolettone word ook ''botone'' of ''deeltone'' genoem. Hulle kom voor by heeltallige veelvoude van die grondtoon, wat die eerste harmoniek genoem word. Die tweede harmoniek is die eerste botoon (die oktaaf bo die los snaar), die derde harmoniek is die tweede botoon, en so voorts. Die tweede harmoniek lê in die middel van die snaar en klink 'n oktaaf hoër as die toonhoogte van die snaar. Die derde harmoniek verdeel die snaar in derdes en klink 'n oktaaf en 'n kwint bo die grondtoon, en die vierde harmoniek verdeel die snaar in kwarte en klink twee oktawe bo die eerste. Die klank van die tweede harmoniek is die helderste van almal, omdat dit 'n gemeenskaplike nodus met al die daaropvolgende ewe harmonieke (4de, 6de, ens.) het. Die derde en die daaropvolgende onewe harmonieke is moeiliker om te speel, omdat hulle die snaar in 'n onewe aantal trillende dele verdeel en nie so baie nodusse met ander harmonieke deel nie. Kunsmatige flageolettone is moeiliker om voort te bring as natuurlike, aangesien hulle behels dat die snaar gegryp én 'n flageolet op die gegrypte noot gespeel word. Met die ''oktaafraam'' (die normale afstand tussen die eerste en die vierde vinger in enige gegewe posisie) en die vierde vinger wat die snaar 'n kwart bo die gegrypte noot net aanraak, ontstaan die vierde harmoniek, twee oktawe bo die gegrypte noot. Vingerplasing en -druk, asook stoksnelheid, -druk en kontakpunt, is almal wesenlik om die gewenste flageolet te laat klink. Boonop moet in passasies met verskillende note as valse flageolettone die afstand tussen die grypende vinger en die flageoletvinger voortdurend verander, aangesien die afstand tussen die note oor die lengte van die snaar verander. Die ''flageoletvinger'' kan die snaar ook 'n groot terts bo die vasgedrukte noot aanraak (die vyfde harmoniek), of 'n kwint hoër ('n derde harmoniek). Hierdie flageolettone word minder algemeen gebruik; in die geval van die groot terts moet sowel die gegrypte noot as die aangeraakte noot effens hoog gespeel word, anders spreek die flageolet nie so geredelik aan nie. In die geval van die kwint is die strekking groter as wat vir baie violiste gemaklik is. In die algemene repertoire word breuke kleiner as 'n sesde nie gebruik nie. Verdelings tot 'n agtste word egter soms gebruik, en met 'n goeie instrument en 'n vaardige speler is verdelings so klein as 'n twaalfde moontlik. Daar is 'n paar boeke wat uitsluitlik aan die studie van vioolflageolettone gewy is. Twee omvattende werke is Henryk Heller se sewedelige ''Theory of Harmonics'', in 1928 deur Simrock gepubliseer, en Michelangelo Abbado se vyfdelige ''Tecnica dei suoni armonici'', in 1934 deur Ricordi gepubliseer. Uitgebreide passasies in kunsmatige flageolettone kom in die virtuose vioolliteratuur voor, veral van die 19de en vroeë 20ste eeu. Twee opvallende voorbeelde hiervan is 'n hele gedeelte van Vittorio Monti se ''Csárdás'' en 'n passasie omtrent in die middel van die derde deel van [[Pjotr Tsjaikofski]] se Vioolkonsert. 'n Gedeelte van die derde deel van Paganini se Vioolkonsert nr. 1 bestaan uit dubbelgreeptertse in flageolettone. Wanneer snare verslyt, vuil en oud is, is die flageolettone moontlik nie meer suiwer in toonhoogte nie. Om dié rede vervang violiste hul snare gereeld. === Regterhand en klankkleur === Die snare kan laat klink word deur die hare van die strykstok, wat in die regterhand gehou word, daaroor te trek (''arco'') of deur hulle te tokkel (''pizzicato''), meestal met die regterhand. In sommige gevalle tokkel die violis snare met die linkerhand. Dit word gedoen om oorgange van pizzicato na arco te vergemaklik, en dit word ook in sommige virtuose vertoonstukke gebruik. Linkerhand-pizzicato word gewoonlik op los snare gedoen. Pizzicato word op al die instrumente van die vioolfamilie gebruik; die sistematiese studie van gevorderde pizzicatotegnieke is egter die verste ontwikkel in die jazzkontrabas, 'n styl waarin die instrument byna uitsluitlik getokkel word. Die regterarm, -hand en strykstok en die stoksnelheid is verantwoordelik vir toonkwaliteit, [[ritme]], [[dinamika (musiek)|dinamika]], artikulasie en die meeste (maar nie alle) veranderinge in [[toonkleur]]. Die speler trek die strykstok oor die snaar, wat die snaar laat tril en 'n aangehoue toon voortbring. Die natuurlike tekstuur van die perdehaar en die klewerigheid van die hars help die stok om die snaar te "gryp", en wanneer die stok oor die snaar getrek word, laat dit die snaar 'n toon klink. Stryk kan gebruik word om lang aangehoue note of melodieë voort te bring. In 'n strykersgroep kan 'n noot eindeloos volgehou lyk as die spelers in die groep op verskillende tye van strykrigting verander. Die strykstok kan ook gebruik word om kort, skerp nootjies te speel, soos herhaalde note, toonlere en arpeggio's, wat in baie musiekstyle 'n stuwende ritme verskaf. ==== Stryktegnieke ==== Die wesenlikste deel van die stryktegniek is die greep van die strykstok. Gewoonlik is die duim gebuig in die klein ruimte tussen die slof en die omwikkeling van die stok. Die ander vingers is ietwat eweredig oor die bokant van die stok verspreid. Die pinkie is gekrul, met die vingerpunt op die hout naas die skroef. Die viool bring harder note voort met groter stoksnelheid of meer gewig op die snaar. Die twee metodes is nie gelykwaardig nie, omdat hulle verskillende toonkleure voortbring; om op die snaar af te druk, is geneig om 'n harder, intenser klank te gee. 'n Harder klank kan ook verkry word deur die stok nader aan die kam te plaas. Die kontakpunt waar die stok die snaar kruis, beïnvloed ook die toonkleur. Om naby die kam te speel (''sul ponticello'') gee 'n intenser klank as gewoonlik en beklemtoon die hoër harmonieke, terwyl om met die stok oor die einde van die toets te speel (''sul tasto'') 'n delikate, eteriese klank gee wat die [[grondtoon]] beklemtoon. Shinichi Suzuki het die kontakpunt die "[[Fritz Kreisler|Kreisler]]-snelweg" genoem; 'n mens kan die verskillende kontakpunte as "bane" op die snelweg beskou. Die klankkleur kan dus deur die manier van stokvoering verreikend beïnvloed word: deur die mees uiteenlopende stryksnelhede by 'n baie veranderlike stokdruk, maar ook deur die plek van die stryk (nader aan die kam of nader aan die toets). Verskillende maniere van aanslag met die strykstok bring verskillende artikulasies voort. Daar is baie stryktegnieke wat elke speelstyl moontlik maak. Baie onderwysers, spelers en orkeste bestee baie tyd aan die ontwikkeling van tegnieke en die skep van 'n eenvormige tegniek binne die groep. Hierdie tegnieke sluit in legato-stryk ('n gladde, verbonde, aangehoue klank wat vir melodieë geskik is), ''collé'' en 'n verskeidenheid strykwyses wat korter note voortbring, waaronder ricochet, ''sautillé'', ''martelé'', ''spiccato'' en staccato. ==== Pizzicato ==== 'n Noot wat in die geskrewe musiek ''pizz.'' (afkorting vir ''pizzicato'') gemerk is, moet gespeel word deur die snaar met 'n vinger van die regterhand te tokkel in plaas van te stryk. (Die wysvinger word hier die meeste gebruik.) Soms word in orkespartye of virtuose solomusiek waar die stokhand besig is (of vir vertoon-effek) ''linkerhand-pizzicato'' aangedui met 'n + (plusteken) onder of bo die noot. By linkerhand-pizzicato word twee vingers op die snaar geplaas; die een (gewoonlik die wys- of middelvinger) word op die korrekte noot geplaas, en die ander (gewoonlik die ring- of pinkvinger) bo die noot. Die hoër vinger tokkel dan die snaar terwyl die laer een bly lê, wat die korrekte toonhoogte voortbring. Deur die krag van die tokkel te vergroot, kan die volume van die noot verhoog word. Pizzicato word in orkeswerke en in solo-vertoonstukke gebruik. In orkespartye moet violiste dikwels baie vinnig van arco na pizzicato oorskakel, en omgekeerd. ==== Col legno ==== 'n Aanduiding ''col legno'' ([[Italiaans]] vir "met die hout") in die geskrewe musiek vereis dat die snaar of snare met die stok van die strykstok geslaan word in plaas van dat die hare van die stok oor die snare getrek word. Hierdie stryktegniek word betreklik selde gebruik en lewer 'n gedempte, perkussiewe klank. Die spookagtige kwaliteit van 'n vioolgroep wat ''col legno'' speel, word in sommige simfoniese stukke benut, veral in die "Heksedans" van die laaste deel van [[Hector Berlioz]] se ''Symphonie fantastique''. Saint-Saëns se simfoniese gedig ''Danse macabre'' laat die strykersgroep die ''col legno''-tegniek gebruik om die klank van dansende geraamtes na te boots. "Mars" uit Gustav Holst se ''The Planets'' gebruik ''col legno'' om 'n herhaalde ritme in 5/4-tydmaat te speel. [[Benjamin Britten]] se ''The Young Person's Guide to the Orchestra'' vereis dit in die "[[slaginstrument|Perkussie]]"-variasie. [[Dmitri Sjostakowitsj]] gebruik dit in sy Veertiende Simfonie in die deel "In die Santé-gevangenis". Sommige violiste maak egter beswaar teen hierdie speelwyse, omdat dit die afwerking kan beskadig en die waarde van 'n goeie strykstok kan verminder, maar die meeste van hulle maak 'n kompromie deur minstens vir die duur van die betrokke passasie 'n goedkoop strykstok te gebruik. ==== Détaché, martelé en tremolo ==== ''Détaché'' is 'n gladde en egalige streek waarby die stoksnelheid en -gewig van die begin van die streek tot die einde dieselfde bly.<ref>{{Cite journal|last=Fischer|first=Simon|date=1999|title=Detache|journal=Strad|volume=110|pages=638|via=Music Index}}</ref> ''Martelé'', letterlik "gehamer", is 'n sterk geaksentueerde effek wat voortgebring word deur elke streek kragtig en plotseling los te laat. Martelé kan in enige deel van die stok gespeel word en word in die geskrewe musiek soms met 'n pylpunt aangedui. Tremolo is die baie vinnige herhaling (tipies van 'n enkele noot, maar soms van meer note), gewoonlik by die punt van die stok gespeel. Tremolo word met drie kort, skuins strepies deur die steel van die noot aangedui en word dikwels as klankeffek in orkesmusiek gebruik, veral in die Romantiese tydperk (1800–1910) en in operamusiek. ==== Demper ==== [[Lêer:Two mutes.jpg|duimnael|links|'n Geïmproviseerde wasgoedpen-demper en 'n rubber-oefendemper]] Deur 'n klein toestelletjie van metaal, rubber, leer of hout, 'n ''demper'' of ''sordino'', op die kam van die viool te plaas of daarteen aan te skuif (na gelang van die konstruksie), verkry 'n mens 'n sagter, ronder toon met minder hoorbare botone; die klank van 'n hele orkesstrykersgroep wat met dempers speel, het 'n gedempte karakter. Die demper verminder die trillingsamplitude van die kam en beperk sy eiefrekwensie; die gebruikte materiaal en die massa van die demper bepaal in watter mate die verskeidenheid klankkleure en die volume van die viool verminder word. Die resultaat is 'n gewild verminderde toon wat as "nasaal" of "gesluier" beskryf word. Die demper verander dus sowel die volume as die toonkleur van 'n viool. Die konvensionele Italiaanse aanduidings vir die gebruik van die demper is ''con sord.'' of ''con sordino'' ("met demper"), ''senza sord.'' ("sonder demper") en ''via sord.'' ("demper af"). Groter dempers van metaal, rubber of hout is algemeen beskikbaar en staan as ''oefendempers'' of ''hoteldempers'' bekend. Sulke dempers word gewoonlik nie by uitvoerings gebruik nie, maar om die klank van die viool in oefenruimtes soos hotelkamers te smoor. (Vir oefendoeleindes is daar ook die stomme viool, 'n viool sonder klankkas.) Sommige komponiste het oefendempers vir 'n spesiale effek gebruik, byvoorbeeld [[Luciano Berio]] aan die einde van sy ''Sequenza VIII'' vir soloviool. === Dinamika === By die linkeroor van die violis bereik die viool in ''ff'' ([[dinamika (musiek)|fortissimo]]) piekwaardes van meer as 110&nbsp;dB.<ref>''Safe and Sound''. Bundesanstalt für Arbeitsschutz und Arbeitsmedizin. Dortmund 2010, p. 24.</ref> Die dinamiese omvang van die instrument is redelik gebalanseerd. Op 6,5&nbsp;meter afstand is die klankpeil in ''pp'' ongeveer 43–45&nbsp;dB, terwyl in ''ff'' op dieselfde afstand ongeveer 73–80&nbsp;dB bereik word. === Toonsoorte === Nie alle toonsoorte is op die viool ewe goed uitvoerbaar nie. Toonsoorte waarin dikwels los snare gestryk word, is betreklik maklik om te speel. Die toonsoort beïnvloed ook die klank. In die Duitse uitgawe van die instrumentasieleer van [[Hector Berlioz]], deur [[Richard Strauss]] bewerk, staan daaroor: "Die viole skitter en speel gemakliker in die toonsoorte wat hulle die gebruik van die los snare toelaat."<ref name="Berlioz/Strauss"/> Berlioz het die toekenning van moeilikheidsgrade en klankkwaliteite aan toonsoorte wat op die viool gespeel word, tot die uiterste gevoer deur vir elke afsonderlike toonsoort aanduidings te probeer gee. In sy tabelle van 19 majeur- en 19 mineurtoonsoorte staan byvoorbeeld dat As-majeur "nie baie moeilik" is om te speel nie en "sag, gesluier, baie edel" klink; e-mineur is "maklik" om te speel en klink "skreeuend, gewoon". Sommige toonsoorte het Berlioz "byna onuitvoerbaar" genoem, enkeles selfs "onuitvoerbaar".<ref name="Berlioz/Strauss">[[Hector Berlioz]]: ''Grand traité d'instrumentation et d'orchestration modernes.'' Schonenberger, Parys 1844, hier p. 33, [https://archive.org/details/grandtraitdins1843berl archive.org].<br />Duitse uitgawe: ''Instrumentationslehre von Hector Berlioz. Ergänzt und revidiert von Richard Strauss.'' Twee bande. Edition Peters, Leipzig 1905; hier band 1, pp. 61 e.v., [https://archive.org/details/instrumentations01berl archive.org].</ref> == Pedagogiek == Vioolspel kan reeds op 'n baie vroeë kinderleeftyd aangeleer word. Pedagoë is van mening dat 'n so vroeg moontlike begin, ongeveer op die ouderdom van drie tot ses jaar, in beginsel voordelig en vir 'n suksesvolle loopbaan sterk aan te beveel is. Daarom bestaan daar talle "kindervriendelike" vioolmetodes. 'n So vroeg moontlike begin met vioolspel is 'n vaste bestanddeel van die Suzuki-metode, genoem na sy ontwikkelaar Shinichi Suzuki. Vir die vroeë begin met klein hande en kort arms bestaan daar aangepaste instrumente in breukgroottes (sien [[#Groottes|Groottes]]). As 'n belangrike pedagogiese werk geld [[Leopold Mozart]] se ''Versuch einer gründlichen Violinschule'' van 1756. Mozart se vioolmetode is een van die belangrike bronne vir die studie van die historiese uitvoeringspraktyk. Nog vroeëre leerwerke stam uit die Baroktyd; so het Daniel Merck, Michel Corrette en Francesco Geminiani hulle vir die vioolpedagogiek verdienstelik gemaak. Giuseppe Tartini het in sy ''L'arte dell'arco'', wat 50 etudes bevat, die eerste leerwerk oor die stokvoering geskryf. Georg Philipp Telemann het vir sy leerlinge die "Metodiese sonates" geskep, waarin die stadige dele boonop met barokke versiering uitgeskryf is. Moderner en sistematiese leerwerke het in die vroeë 19de eeu in Frankryk ontstaan, na die stigting van die Paryse Konservatorium. Enkele vooraanstaande outeurs van sulke werke is Pierre Rode, Pierre Baillot, Rodolphe Kreutzer, Charles-Auguste de Bériot, Jacques Féréol Mazas en in Duitsland Louis Spohr. In die 20ste eeu speel veral die publikasies van Carl Flesch en Ivan Galamian 'n uitstaande rol. == Gebruik in musiek == [[Lêer:PalacioReal Stradivarius1.jpg|duimnael|regs|Stradivari-viool in die Koninklike Paleis van Madrid]] Die viool is nou met die ontwikkeling van die Europese musiek van die nuwe tyd verbonde en is dienooreenkomstig ryk met literatuur bedeel. Hier kan net 'n kort oorsig van sy veelsydige take gegee word. === Klassieke musiek === [[Lêer:Telemann - 2violin Sonata 1-1.ogg|duimnael|regs|'n [[Sonate]] vir twee viole van die Barokkomponis Telemann. As 'n betreklik tipiese Barokvioolkomposisie sou dit oorspronklik waarskynlik met minder vibrato uitgevoer gewees het.]] [[Lêer:Meditation from Thais - Bomsori Kim.opus|duimnael|regs|Die ''Méditation'' uit Massenet se opera ''Thaïs''. Die baie legato-speelstyl, met oorvloedige gebruik van portamento, rubato en vibrato en van die hoër registers van die instrument, is tipies van die vioolspel in die laat-Romantiese tydperk.]] Sedert die [[Barok]] is die viool om verskeie redes een van die belangrikste van alle instrumente in die klassieke musiek. Die toon van die viool staan bo ander instrumente uit, wat dit geskik maak om 'n melodielyn te speel. In die hande van 'n goeie speler is die viool uiters behendig en kan dit vinnige en moeilike reekse note uitvoer. Bekende violiste sluit in [[Hilary Hahn]], [[Wolfgang Amadeus Mozart]] en, meer onlangs, TwoSet Violin en Chloe Chua. ==== Solo- en konsertwerke ==== Belangrike werke vir soloviool (sonder begeleiding) was daar in die Baroktyd by die vleet; genoem kan word die 16 Rosekranssonates van Heinrich Ignaz Franz Biber vir viool in [[scordatura]] en die ses Sonates en Partitas vir soloviool van [[Johann Sebastian Bach]]. Hier is veral met dubbelgrepe die moontlikheid ten volle benut om op een viool verskeie stemme te laat klink. In die Klassisisme en die Romantiek was hierdie genre (net soos solowerke vir ander instrumente, afgesien van [[klavier]] of [[orrel]]) minder verbreid, hoewel dit in die 24 Caprices van [[Niccolò Paganini]] 'n verdere hoogtepunt bereik het. In die 20ste eeu het dit met die Solosonate van [[Béla Bartók|Bartók]], werke van [[Igor Strawinski|Strawinski]] en veral [[Eugène Ysaÿe]] 'n nuwe verbreiding beleef. Die eerste [[concerto|instrumentale konserte]] het aanvanklik ontwikkel uit die tydelike na vore tree van die konsertmeester uit die Barokse strykorkes (sien ook concerto grosso). Gou het die eerste as sodanig verklaarde vioolkonserte ontstaan, soos dié van Giuseppe Torelli, [[Antonio Vivaldi|Vivaldi]] of Bach. Al drie groot Weense Klassici het vioolkonserte geskryf, so ook die belangrike Romantiese meesters (Paganini, Louis Spohr, [[Felix Mendelssohn|Mendelssohn Bartholdy]], [[Robert Schumann|Schumann]], [[Antonín Dvořák|Dvořák]], [[Pjotr Tsjaikofski|Tsjaikofski]], [[Henryk Wieniawski|Wieniawski]], [[Henri Vieuxtemps|Vieuxtemps]], [[Johannes Brahms|Brahms]], [[Max Bruch|Bruch]], [[Aleksander K. Glazoenof|Glazoenof]]) en baie latere komponiste soos [[Jean Sibelius|Sibelius]], [[Edward Elgar|Elgar]], Korngold, Bartók, [[Benjamin Britten|Britten]], [[Arnold Schoenberg|Schoenberg]], [[Alban Berg|Berg]], Strawinski, [[Dmitri Sjostakowitsj|Sjostakowitsj]] en [[Sergei Prokofiëf|Prokofiëf]]. Vanaf die einde van die 19de eeu is enkele werke vir soloviool met orkesbegeleiding gekomponeer wat formeel vryer was en hulle van die suiwer ''konsert''-genre wou onderskei, soos die ''Symphonie espagnole'' van Édouard Lalo, [[Maurice Ravel|Ravel]] se "sigeuner"-rapsodie ''Tzigane'', die ''Poème'' van [[Ernest Chausson|Chausson]] of ''The Lark Ascending'' van [[Ralph Vaughan Williams|Vaughan Williams]]. ==== Kamermusiek ==== Byna geen werk van die stryker- of gemengde kamermusiek kom sonder viool of viole klaar nie. Die belangrikste genres is die vioolsonate, die triosonate, die stryktrio, die klaviertrio, die [[strykkwartet]], die klavierkwartet, die strykkwintet en die stryksekstet. In baie van hierdie besettings het die viool die belangrikste melodiestem. Sy dikwels konsertante take laat dit daarby die spreekwoordelike "eerste viool" speel. 'n Strykkwartet het, soos die orkes, partye vir eerste en tweede viool, asook 'n altvioolparty en 'n basinstrument, soos die tjello of, selde, die kontrabas. ==== Orkes ==== [[Lêer:Maximilian Pilzer (IMSO pp09).jpg|duimnael|regs|Konsertmeester van die New Yorkse Filharmoniese Orkes (1917)]] Viole maak 'n groot deel van 'n [[simfonie-orkes|orkes]] uit en word gewoonlik in twee groepe verdeel, bekend as die eerste en die tweede viole. Sedert die Baroktyd is daar in die orkes (soos in die strykkwartet) twee verskillende vioolpartye, wat meestal ''koraal'' beset is, dit wil sê deur verskeie spelers. Komponiste ken die melodie dikwels aan die eerste viole toe, tipies 'n moeiliker party wat hoër posisies gebruik. Die tweede viole speel daarenteen harmonie, begeleidingspatrone of die melodie 'n oktaaf laer as die eerste viole. In 'n groot besette Romantiese [[simfonie]] speel in die algemeen 16 eerste en 14 tweede viole, soms meer. Albei groepe word gewoonlik deur een of meer stemleiers aan die voorste lessenaar gelei. Heel voor in die eerste vioolgroep sit die eerste konsertmeester, wat soms solo's moet speel en 'n besondere verantwoordelikheid vir die hele orkes draag. Die uitdrukking "die eerste viool speel", in die sin van "bepaal wat gedoen moet word", verwys na die konsertmeester van die klassieke orkesordening, wat as stemleier die toon vir die ander violiste aangegee het (net so "die tweede viool speel" in die sin van "jou na ander moet skik, 'n ondergeskikte rol speel"). === Dansmusiek === In samehang met die solistiese loopbaan van die viool in die hofmusiek van die 17de eeu het dit die toonaangewende instrument by die begeleiding van danse geword. Balletmeesters het viool gespeel en die dansmeesterviool (pochette) gebruik om geselskapsdanse in te studeer. Deur die opkoms van die burgerlike dans in die 18de eeu het baie dansorkeste ontstaan wat in die kern uit twee viole (met bas) bestaan het. Die eerste het die melodie gespeel, die tweede het ritmes en akkoorde bygevoeg. Nog op die hoogtepunt van die Weense dansmusiek in die tyd van die [[Biedermeier]], met Joseph Lanner of [[Johann Strauss I|Johann Strauss (vader)]], het hulle die kern van die dansorkeste gevorm, en baie danselemente het in die konsertmusiek weerklink. [[Johann Strauss II|Johann Strauss (seun)]] is nog as kapelmeester met sy viool afgebeeld, hoewel hy hom toenemend op dirigeer en komponeer toegespits het. === Volksmusiek === [[Lêer:Anders Zorn - Hins Anders (1904).jpg|duimnael|Die Sweedse volksvioolspeler Hins Anders Ersson, deur Anders Zorn geskilder, 1904]] [[Lêer:Fiddler from Hungary.jpg|duimnael|Vioolspeler uit Hongarye]] Soos baie ander instrumente wat in die klassieke musiek gebruik word, stam die viool van verre voorouers af wat vir volksmusiek gebruik is. Na 'n fase van intensiewe ontwikkeling in die laat [[Renaissance]], grootliks in Italië, het die viool (in volume, toon en behendigheid) soveel verbeter dat dit nie net 'n baie belangrike instrument in die kunsmusiek geword het nie, maar ook baie aantreklik vir volksmusikante was, en uiteindelik baie wyd verspreid geraak het, waar dit soms vroeëre strykinstrumente verdring het. Etnomusikoloë het sy wydverspreide gebruik in Europa, Asië en die Amerikas waargeneem. Wanneer die viool as volksinstrument gespeel word, word dit in Engels gewoonlik 'n ''fiddle'' genoem (hoewel die term ''fiddle'' informeel gebruik kan word ongeag die musiekgenre), en dit word onderskei van die historiese vedel, wat 'n voorloper van die viool is. Wêreldwyd is daar verskeie snaarinstrumente, soos die draailier en die Apache-viool, wat ook ''fiddles'' genoem word. Volksvioolmusiek verskil van die klassieke daarin dat die wysies algemeen as dansmusiek beskou word<ref name="OKHistory">{{cite web |url=http://www.okhistory.org/publications/enc/entry.php?entry=FI001|title=Fiddling|last=Harris |first=Rodger |publisher=The Encyclopedia of Oklahoma History and Culture|date=2009|website=okhistory.org|access-date=9 Februarie 2018}}</ref> en dat verskeie tegnieke gebruik word, soos bourdons, "shuffles" en versierings wat eie aan bepaalde style is. In baie volksmusiektradisies word die wysies nie neergeskryf nie, maar deur opeenvolgende geslagte musikante gememoriseer en oorgedra<ref name="OKHistory" /> in wat as die mondelinge tradisie bekend staan. Baie ''old-time''-stukke vereis kruisstemming, dit wil sê ander stemminge as die standaard GDAE. Sommige spelers van Amerikaanse volksvioolstyle (soos bluegrass of ''old-time'') laat die bokant van hul kam tot 'n effens platter kromming sny, wat tegnieke soos die "double shuffle" minder veeleisend vir die stokarm maak, aangesien dit die bewegingsomvang verminder wat nodig is om tussen dubbelgrepe op verskillende snaarpare af te wissel. Volksvioolspelers wat snare met 'n soliede staalkern gebruik, verkies moontlik 'n stertstuk met fynstemmers op al vier snare in plaas van die enkele fynstemmer op die E-snaar wat baie klassieke spelers gebruik. Die viool is in talle variante 'n tipiese instrument van die tradisionele musiek in onder andere [[Ierland]], [[Wallis]] (''ffidil''), [[Skotland]], [[Frankryk]], die Alpelande, [[Noorweë]] ([[Hardangerviool]]), [[Swede]], [[Pole]] (''skrzypce podwiązane'' in plaas van die ''mazanki'' wat in die 19de eeu gebruik is), [[Hongarye]], [[Roemenië]] (''vioară''), [[Slowakye]] (''husle''), [[Litaue]] (''smuikas''), [[Estland]] (''viiul'') en [[Griekeland]] (''violi''). === Jazz === Die vroegste verwysings na jazzuitvoerings met die viool as solo-instrument is uit die eerste dekades van die 20ste eeu gedokumenteer. Joe Venuti, een van die eerste jazzvioliste, is bekend vir sy werk met die kitaarspeler Eddie Lang in die 1920's. Sedertdien was daar baie improviserende violiste, waaronder Stéphane Grappelli, Stuff Smith, Eddie South, Regina Carter, Johnny Frigo, John Blake, Adam Taubitz, Leroy Jenkins, Didier Lockwood en Jean-Luc Ponty. Hoewel hulle nie primêr jazzvioliste is nie, het Darol Anger en Mark O'Connor 'n groot deel van hul loopbane aan jazz gewy. Die Switsers-Kubaanse violis Yilian Cañizares meng jazz met Kubaanse musiek.<ref name="NZZ">{{Cite news |url= http://www.nzz.ch/zuerich/zuercher_kultur/die-gunst-der-goetter-1.18150997 |title = Die Sängerin und Geigerin Yilian Cañizares in Moods |newspaper=Neue Zürcher Zeitung | date = 16 September 2013 | access-date = 12 Junie 2015}}</ref> Viole kom ook voor in ensembles wat orkesagtergrond vir baie jazzopnames verskaf. In die tango-orkes en in "sigeuner"-orkeste speel die viool eweneens 'n belangrike rol. In 'n [[big band]] ([[Engels]] vir "groot musiekgroep") word 'n viool selde gespeel. Deur die gebruik van 'n elektriese viool kan die viool egter goed in die big band geïntegreer word, waar dit selfs as solo-instrument bo die blaasklanke kan uitspeel. Met 'n vervormer kan die klank van die viool sterk gevarieer word, van 'n "klassieke klank" tot volledige vervorming soos by 'n elektriese kitaar. === Populêre musiek, rock en metal === [[Lêer:Lindsey Stirling.jpg|duimnael|regs|Lindsey Stirling tree by TEDx Berkeley op, 2012]] Tot minstens die 1970's het die meeste soorte populêre musiek strykersgroepe gebruik. Hulle is dwarsdeur die 1920's en vroeë 1930's uitgebreid in die populêre musiek gebruik. Met die opkoms van die swingmusiek, van 1935 tot 1945, is die strykersklank egter dikwels gebruik om die volheid van die big band-musiek aan te vul. Na die swing-era, van die laat 1940's tot die middel 1950's, het strykers in die tradisionele popmusiek begin herleef. Hierdie neiging het in die laat 1960's versnel, met 'n beduidende herlewing van die gebruik van strykers, veral in die soulmusiek. Populêre Motown-opnames van die laat 1960's en 1970's het sterk op strykers as deel van hul kenmerkende tekstuur gesteun. Met die opkoms van [[elektroniese musiek|elektronies geskepte musiek]] in die 1980's het die gebruik van viole afgeneem, aangesien gesintetiseerde strykersklanke wat deur 'n klawerbordspeler op 'n [[sintetiese klavier|sintetiseerder]] gespeel word, hul plek ingeneem het. In die oorblywende ligte musiek word die viool eerder selde as solo-instrument ingespan; elektronies voortgebragte strykerspassasies word daarenteen graag gebruik om 'n romantiese stemming te skep. Hoewel die viool baie min in die hoofstroom-[[rockmusiek]] gebruik is, het dit 'n geskiedenis in die progressiewe rock (byvoorbeeld Electric Light Orchestra, King Crimson, [[Kansas (rock-groep)|Kansas]], Gentle Giant). Aan die einde van die sestigerjare is deur die groep East of Eden vir die eerste keer 'n viool as solo-instrument in die rockmusiek ingespan (komponis: David Jack, vioolsolis: Dave Arbus). Die populariteit van crossover-musiek vanaf die laaste jare van die 20ste eeu het die viool na die arena van die populêre musiek teruggebring, met sowel elektriese as akoestiese viole wat deur populêre groepe gebruik word. Die Dave Matthews Band het die violis Boyd Tinsley. Die komplekse musiek van die Amerikaanse groep The Flock het rock, jazz, blues en ander style vermeng; hul violis Jerry Goodman, wat 'n elektries versterkte viool gespeel het, het later by die jazzrock-fusiegroep The Mahavishnu Orchestra aangesluit. Saul Davies van James, wat ook 'n kitaarspeler is, is deur die groep as violis aangewerf. Baie moderne violiste onderneem uitstappies in crossover-projekte (Nigel Kennedy, [[Anne-Sophie Mutter]]). [[Vanessa-Mae]] is bekend vir haar samesmelting van klassieke en populêre genres, wat sy "violin techno-acoustic fusion" noem; met haar sukses is sy in 2006 as die rykste vermaaklikheidskunstenaar onder 30 in die Verenigde Koninkryk aangewys.<ref>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/business/4927490.stm |title=Vanessa-Mae tops young rich list |work=BBC News Online |date=21 April 2006 |access-date=30 Oktober 2025}}</ref> Die viool is ook te vinde in groepe wat stilisties in die rigtings Middeleeuse rock, folk metal en [[folk rock]] beweeg, soos Flogging Molly, Fiddler's Green, Letzte Instanz, Volkstrott, Subway to Sally, Schandmaul en Skyclad; die gebruik van die viool spruit hier uit die agtergrond van sy gebruik in die tradisionele musiek. Die folk metal-groep Ithilien gebruik die viool uitgebreid in hul diskografie. Die progressiewe metal-groep Ne Obliviscaris het 'n violis, Tim Charles, in hul besetting.<ref>{{Cite web | url=https://www.facebook.com/NeObliviscarisBand/ | title=Ne Obliviscaris| website=[[Facebook]]}}</ref> Verder word die viool sporadies in die rock- en metalmusiek gebruik; voorbeelde daarvan is die groepe Yellowcard en Kansas uit die rock, asook Turisas, Dornenreich, Corvus Corax, Subway to Sally en My Dying Bride uit die metal. Deur die gebruik van 'n viool kry die musiek 'n eie karakter en word dit melodieser. Stylrigtings waarin die viool betreklik dikwels voorkom, as solo- sowel as ensemble-instrument, is buiten die reeds genoemde folk-crossover-style veral simfoniese rock en metal asook gothic en dark metal; by lewende optredes word soloviool en strykers om kosteredes dikwels deur sintetiseerders vervang. By Emilie Autumn domineer die viool op groot skaal; sy noem haar musiek self ''Violindustrial''. Onafhanklike kunstenaars soos Owen Pallett, The Shondes en Andrew Bird het ook tot groter belangstelling in die instrument bygedra.<ref name="ChicagoMag">{{cite web |first=Brian |last=Golden |work= Chicago Magazine | date=5 Desember 2017 |title=Andrew Bird Brings His Sweeping Symphony of Sounds to Chicago | url=http://www.chicagomag.com/Chicago-Magazine/December-2017/Andrew-Bird-Echolocations-River}}</ref> [[Indie (musiekgenre)|Indie]]-groepe het dikwels nuwe en ongewone verwerkings omhels, wat hulle meer vryheid gee om die viool te laat uitstaan as baie hoofstroomkunstenaars. Lindsey Stirling speel viool saam met elektroniese, dubstep- en trance-riffs en -ritmes, en het daarmee haar eie musiekgenre geskep.<ref name="hercampus">{{cite journal |last= Self |first= Brooke |date= 9 April 2011 |title= Lindsey Stirling—hip hop violinist |url= http://www.hercampus.com/school/byu/lindsey-stirling%E2%80%94hip-hop-violinist |journal= Her Campus |archive-url= https://web.archive.org/web/20141205163809/http://www.hercampus.com/school/byu/lindsey-stirling-hip-hop-violinist |archive-date= 2014-12-05 |url-status= live }}</ref> Eric Stanley improviseer op die viool met [[hip-hop-musiek|hip-hop]]-, pop- en klassieke elemente en instrumentale ritmes.<ref name="vh1">{{cite web |last= Tietjen |first= Alexa |url= http://www.vh1.com/music/tuner/2015-04-08/fetty-wap-trap-queen-violin-freestyle/ |archive-url= https://web.archive.org/web/20150410191820/http://www.vh1.com/music/tuner/2015-04-08/fetty-wap-trap-queen-violin-freestyle/ |url-status= dead |archive-date= 10 April 2015 |title= Get Your Life From This Violin Freestyle Of Fetty Wap's "Trap Queen" |publisher= [[VH1]] |website= vh1.com |access-date= 13 Mei 2016}}</ref><ref>{{cite web |last=Martinez |first=Marc |title=Eric Stanley: Hip Hop Violinist (onderhoud) |url=https://www.youtube.com/watch?v=H_Vew6mIV5U |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211029/H_Vew6mIV5U |archive-date=2021-10-29 |publisher=KTSP-TV, Phoenix |date=3 Oktober 2010 |work=Fox 10 News |access-date=11 Desember 2014}}</ref> Die suksesvolle [[indierock]]- en barokpop-groep [[Arcade Fire]] gebruik viole uitgebreid in hul verwerkings.<ref>{{cite news|title=Arcade Fire – 10 of the best|newspaper=[[The Guardian]]|access-date=2019-12-12|url=https://www.theguardian.com/music/2017/may/17/arcade-fire-10-of-the-best}}</ref> === Arabiese en Persiese musiek === Die viool is vir sangbegeleiding, as solo-instrument en in ensembles in die Arabiese en Persiese musiek opgeneem, waar dit naas die Arabiese ''rababah'' gebruik word. In [[Noord-Afrika]] is die viool as ''kamān'' en in [[Turkye]] as ''kemen'' bekend (vergelyk Turks ''kemençe''). In [[Iran]] kan die viool sedert die begin van die 20ste eeu die klassieke repertoire van die spieslier ''kamānče'' oorneem. === Indiese klassieke musiek === [[Lêer:Akella Mallikarjuna Sarma playing the Violin in the Indian Carnatic Style.jpg|duimnael|regs|Akella Mallikarjuna Sarma speel viool in die Indiese karnatiese styl]] [[Lêer:Ganesh and Kumaresh.jpeg|duimnael|regs|Die Suid-Indiese violiste Ganesh en Kumaresh]] Die Indiese viool, hoewel wesenlik dieselfde instrument as dié wat in die Westerse musiek gebruik word, verskil in sekere opsigte daarvan.<ref name="FirstPost">{{cite web |first=Suryasarathi |last=Bhattacharya |work= First Post | date=10 Desember 2017 |title=Violin virtuoso Dr L Subramaniam on how Indian classical music took on the world stage | url=https://www.firstpost.com/living/violin-virtuoso-dr-l-subramaniam-on-how-indian-classical-music-took-on-the-world-stage-4251501.html}}</ref> Die instrument word so gestem dat die IV- en III-snaar (G en D op 'n Westers gestemde viool) en die II- en I-snaar (A en E) sa–pa-pare (do–sol) is en dieselfde klink, maar 'n oktaaf uit mekaar, wat aan algemene scordatura- of kruisstemminge soos G₃–D₄–G₄–D₅ of A₃–E₄–A₄–E₅ herinner. Die tonika sa (do) is nie vas nie, maar word veranderlik gestem om by die sanger of leidende speler aan te pas. Die manier waarop die musikant die instrument hou, verskil ook tussen die Westerse en die Indiese musiek. In die Indiese musiek sit die musikant kruisbeen op die vloer met die regtervoet vorentoe uitgesteek. Die krul van die instrument rus op die voet, sodat die viool teen die bors gestut en skuins afwaarts gehou word. Hierdie posisie is wesenlik om goed te speel vanweë die aard van die Indiese musiek: die hand kan oor die hele toets beweeg en daar is geen vaste posisie vir die linkerhand nie, sodat dit belangrik is dat die viool in 'n stabiele, onbeweeglike posisie is. Die viool is in die klassieke musiek van Suid-Indië (die karnatiese musiek) die eerste keer deur Baluswami Dikshitar (1786–1859), 'n broer van die groot komponis Muthuswami Dikshitar, gespeel.<ref>V. V. Ramesh: [https://www.carnaticcorner.com/articles/violinists.html ''The Great Violin Maestros Of The Past.''] Pallavi's Lalgudi G. Jayaraman Sydney Concert Souvenir, November 1995.</ref> In die Suid-Indiese klassieke musiek is die viool naas die vina die belangrikste snaarinstrument. Die eerste afbeeldings van viole in Indië word in die paleis van [[Tipu Sultan]] (1750–1799) gevind, wat met Frankryk verbonde en andersins in Europese tegniek geïnteresseerd was. Bekende Suid-Indiese violiste is Kunnakudi Vaidyanathan (1935–2008), Mysore Manjunath, Ganesh en Kumaresh, en L. Subramaniam. In Noord-Indië het die [[Bengale|Bengaalse]] komponis Nidhu Babu (1741–1839) moontlik as eerste die viool vir die begeleiding van sy Akhrai-liedere in [[Kolkata]] ingespan. Die beroemdste Noord-Indiese violis was Vishnu Govind Jog (1922–2004). === Suidoos-Asië === In [[Mianmar]] het die Europese viool, wat daar ''tayaw'' genoem word, die plek ingeneem van 'n driesnarige vioolagtige instrument wat in die 19de eeu bespeel is. Die viool het in die 17de eeu saam met die Portugese die [[Maleise Argipel|Maleise Eilande]] bereik. In [[Maleisië]] word die Europese viool (''biola'') in verskeie musiekstyle gebruik, onder andere saam met die tokkelluit ''gambus'' in die begeleidingsensemble van die ''zapin''-dansvertonings. In [[Indonesië]] kom die viool (''biola'') in enkele streeksvolksmusiekstyle voor, maar dit het die spieslier ''rebab'' wat in die Javaanse [[gamelan]] gespeel word, nie vervang nie. Op die [[Filippyne]] speel die ''biyolin'', wat in die 17de eeu deur die Spanjaarde meegebring is, in sommige streke Europese melodieë in die volksmusiek. == Elektriese viole == [[Lêer:Transformation.JPG|duimnael|upright=1.2|Akoestiese en elektriese viole]] '''Elektriese viole''' het 'n [[magnetisme|magnetiese]] of [[piëso-elektrisiteit|piëso-elektriese]] opnemer wat die snaartrilling in 'n elektriese sein omskakel. 'n Kabel of draadlose sender stuur die sein na 'n versterker of 'n klankstelsel. Elektriese viole word gewoonlik as sodanig gebou, maar 'n opnemer kan ook aan 'n konvensionele akoestiese viool aangebring word. 'n Elektriese viool met 'n resonerende klankkas wat onafhanklik van die elektriese elemente 'n hoorbare klank voortbring, kan 'n ''elektro-akoestiese viool'' genoem word. Om as akoestiese viool doeltreffend te wees, behou elektro-akoestiese viole 'n groot deel van die resonerende klankkas van die viool en lyk hulle dikwels soos 'n akoestiese viool. Die klankkas kan in helder kleure afgewerk en van alternatiewe materiale in plaas van hout gemaak wees. Hierdie viole moet moontlik by 'n instrumentversterker of klankstelsel aangesluit word. Sommige tipes het 'n stil opsie wat die speler toelaat om oorfone te gebruik wat aan die viool gekoppel is. Daar is vandag ook viole sonder 'n klankkas wat slegs opnemers het en 'n oudiosein lewer wat per kabel of radio oorgedra word; die voordele is dat die musikant nie voor 'n mikrofoon hoef te staan nie en dat daar geen gevaar van terugkoppeling is wanneer die versterkte klank na die instrument terugkom nie. Die eerste spesiaalgeboude elektriese viole dateer uit 1928 en is deur Victor Pfeil, Oskar Vierling, George Eisenberg, Benjamin Miessner, George Beauchamp, Hugo Benioff en Fredray Kislingbury gemaak. Hierdie viole kan, net soos 'n elektriese kitaar, by effekeenhede ingeprop word, insluitend vervorming, wah-wah-pedaal en [[weergalming]]. Aangesien elektriese viole nie op snaarspanning en resonansie aangewese is om hul klank te versterk nie, kan hulle meer snare hê. Vyfsnarige elektriese viole is byvoorbeeld by verskeie vervaardigers beskikbaar, en 'n sewesnarige elektriese viool (met drie laer snare wat die omvang van die tjello dek) is ook beskikbaar.<ref>{{Cite web |url=http://www.jordanmusic.com/V7harcom.htm |publisher=Jordan Music |title=7String Violin Harlequin finish |access-date=2009-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090227173942/http://www.jordanmusic.com/V7harcom.htm |archive-date=2009-02-27 |url-status=dead}}</ref> Die meerderheid van die eerste elektriese violiste was musikante wat jazzfusie (byvoorbeeld Jean-Luc Ponty) en populêre musiek gespeel het. == Verwante instrumente == 'n Groter en laer klinkende bouvorm van die vioolinstrumente is die [[altviool]], ook viola genoem. Tot dieselfde familie behoort die [[tjello]], wat met die hals na bo en met die voorkant van die speler af weg gespeel word, terwyl die speler op 'n stoel sit. Die [[kontrabas]] het sowel boukundige eienskappe van die gambas, waartoe dit (as ''contrabasso da gamba'') eens gereken is, as van die vioolfamilie (''Contra-Bass-Geig''). Dit word meestal staande gespeel. Kleiner en handiger vorme van die viool word kleinviole genoem. Daartoe behoort die dansmeesterviool (pochette), die violino piccolo, die korthalsviool en die rebec. 'n Streeksvariant van 'n kleinviool is die ''złóbcoki'' wat in die Suid-Poolse Karpate gespeel word. Tot die eenvoudiger vioolvorme wat in streeksvolksmusiek gespeel word, behoort die Sorbiese viool en enkele variante van die Slowaakse ''husle''. Net in naam verwant is die Mongoolse perdekopviool. Die Strohviool is 'n vorm van die viool wat in 1899 in Londen deur Johannes Matthias Augustus Stroh ontwikkel is en sonder resonansiekas klaarkom. Die klank word in plaas daarvan met 'n hefboom onder die kam afgeneem en oor 'n membraan van geelkoper na 'n tregter van dieselfde metaal gelei. Hierdie instrument word ook fonoviool genoem, aangesien dit oorspronklik vir die gerigte klankuitstraling by [[fonograaf]]- en [[grammofoon]]opnames ontwikkel is, omdat gewone viole vir die destydse opnametegniek (nog sonder elektroniese versterkers) te sag was. In 1925 het die ingenieur Willy Tiebel van Markneukirchen die Strohviool verder ontwikkel deur 'n tweede tregter aan te bring wat na die oor van die musikant wys om die kontrole van sy spel te vergemaklik. Albei instrumente is deur die massiwiteit van die gebruikte onderdele so swaar dat hulle net met 'n ondersteunende steun onder die skroefkas gespeel kan word. 'n Historiese oefeninstrument was die plankviool wat deur Mozart genoem word. == Egtheidsbepaling == Egtheidsbepaling van 'n viool is die proses waarby die bouer en die vervaardigingsdatum van 'n viool vasgestel word. Dit kan 'n belangrike proses wees, aangesien beduidende waarde geheg kan word aan viole wat deur bepaalde bouers of op bepaalde tye en plekke gebou is. Ontleding van die ontwerp, die model, die eienskappe van die hout en die tekstuur van die lak kan gebruik word om 'n viool se egtheid te bepaal.<ref>{{Cite web |author=Smithsonian Institution |title=General Information on Violin Authentication and Appraisals |url=https://www.si.edu/spotlight/violins/appraisals |access-date=2023-05-27 |website=Smithsonian Institution |language=en}}</ref> Vervalsing en ander vorme van [[bedrog|bedrieglike]] voorstelling kan gebruik word om die waarde van 'n instrument op te blaas. == Viole in sprokies == In [[sprokie]]s kom viole betreklik dikwels voor, dikwels met die magiese uitwerking dat elkeen wat dit hoor, moet dans, of hy wil of nie: byvoorbeeld in die Grimm-sprokies ''Der wunderliche Spielmann'', ''Fundevogel'', ''Der Liebste Roland'', ''Der Jude im Dorn'' en ''Vom klugen Schneiderlein''. Die [[Roma]]-sprokie ''Die Erschaffung der Geige'' vertel hoe die viool in die wêreld gekom het. == Sien ook == {{Div col}} * [[Lys van musiekinstrumente]] * [[Altviool]] * [[Tjello]] * [[Kontrabas]] * [[Hardangerviool]] * [[Scordatura]] * [[Stradivarius]] * [[Snaarinstrument]] {{Div col end}} == Notas == {{Notas}} == Verwysings == {{Verwysings|30em}} == Literatuur == {{Refbegin|30em}} * Paul O. Apian-Bennewitz: ''Die Geige. Der Geigenbau und die Bogenverfertigung''. Simon & Wahl, Egweil 1998, {{ISBN|3-923330-34-0}} (herdruk van die uitgawe Weimar 1892). * Alberto Bachmann: ''An Encyclopedia of the Violin''. Da Capo Press, 1965/1990, {{ISBN|0-306-80004-7}}. * Sam Bardfeld: ''Latin Violin''. {{ISBN|0-9628467-7-5}}. * James Beament: ''The Violin Explained – Components, Mechanism and Sound''. Clarendon Press, 1992/1997, {{ISBN|0-19-816623-0}}. * Jennifer A. Charlton: ''Viols, Violins and Virginals''. Ashmolean Museum, 1985, {{ISBN|0-907849-44-X}}. * Chris Coetzee: ''Violin – An Easy Guide''. New Holland Publishers, 2003, {{ISBN|1-84330-332-9}}. * Lothar Cremer: ''Physik der Geige.'' Hirzel, Stuttgart 1981, {{ISBN|3-7776-0372-4}}. * Flavio Dassenno: ''Per gli occhi e 'l core. Strumenti musicali nell'arte''. 2004 ('n volledige oorsig van die Brescia-skool volgens die jongste navorsing en dokumente). * Flavio Dassenno: ''Gasparo da Salò architetto del suono''. Comune di Salò, Cremonabooks, 2009 ('n katalogus van 'n uitstalling oor die lewe en werk van die meester). * Elmar Doflein, Erich Doflein: ''Der Anfang des Geigenspiels.'' Schott, Mainz 1990. * Stefan Drees (red.): ''Lexikon der Violine.'' Laaber-Verlag, Laaber 2004, {{ISBN|3-89007-544-4}}. * George Dubourg: ''The Violin''. Robert Cocks & Co., 1854. * Franz Farga: ''Violins & Violinists''. Rockliff Publishing Corporation Ltd., 1950. * Neville H. Fletcher, Thomas Rossing: ''The Physics of Musical Instruments.'' Springer-Verlag, New York 1991, {{ISBN|0-387-96947-0}}. * Ivan Galamian: ''Principles of Violin Playing and Teaching''. Shar Products Co., 1999, {{ISBN|0-9621416-3-1}}. * Dominic Gill (red.): ''The Book of the Violin''. Phaidon, 1984, {{ISBN|0-7148-2286-8}}. * Laurent Grillet: ''Les ancêtres du violon et du violoncelle''. Parys 1901. * Wernfried Güth: ''Einführung in die Akustik der Streichinstrumente.'' Hirzel, Stuttgart/Leipzig 1995, {{ISBN|3-7776-0644-8}}. * Edward Heron-Allen: ''Violin-Making as it was, and is''. Ward Lock Limited, 1885/1994, {{ISBN|0-7063-1045-4}}. * William Henry Hill, Arthur F. Hill, Alfred Ebsworth Hill: ''Antonio Stradivari, his life and work, 1644–1737''. Dover Publications, 1902/1963, {{ISBN|0-486-20425-1}}. * Carleen M. Hutchins (red.): ''Musical Acoustics, Part I: Violin Family Components'' (Benchmark Papers in Acoustics 5). Dowden, Hutchinson & Ross, 1975, {{ISBN|0-471-42540-0}}. * Carleen M. Hutchins (red.): ''Research Papers in Violin Acoustics 1975–1993''. Twee bande. Acoustical Society of America, 1997, {{ISBN|1-56396-609-3}}. * Erik Jansson: ''Acoustics for Violin and Guitar Makers.'' [https://www.speech.kth.se/music/acviguit4/index.html speech.kth.se]. * Mark Katz: ''The Violin: A Research and Information Guide''. Routledge, 2006, {{ISBN|0-8153-3637-3}}. * Walter Kolneder: ''Das Buch der Violine. Bau, Geschichte, Spiel, Pädagogik, Komposition.'' 6de uitgawe. Atlantis Musikbuchverlag, Zürich 2002, {{ISBN|3-254-00147-8}}. * Muthuswamy Lalitha: ''Violin techniques in Western and South Indian classical music: a comparative study''. Sundeep Prakashan, 2004, {{ISBN|9788175741515}}. * Eduard Melkus: ''Die Violine. Eine Einführung in die Geschichte der Violine und des Violinspiels.'' 3de uitgawe. Schott, Mainz 2000, {{ISBN|3-7957-2359-0}}. * [[Yehudi Menuhin]]: ''The Violin''. Flammarion, 1996, {{ISBN|2-08-013623-2}}. * Yehudi Menuhin, William Primrose: ''Violine und Viola'' (= ''Yehudi Menuhins Musikführer''). Edition Bergh im Ullstein, Frankfurt am Main 1993, {{ISBN|3-7163-0175-2}}. * Otto Möckel: ''Geigenbaukunst.'' 8ste uitgawe. Nikol, Hamburg 2005, {{ISBN|3-937872-09-4}}. * [[Leopold Mozart]]: ''Versuch einer gründlichen Violinschule.'' Faksimilee. Bärenreiter, Kassel 2005, {{ISBN|3-7618-1238-8}}. * Jo Nardolillo: ''The Canon of Violin Literature''. Scarecrow Press, 2012, {{ISBN|0-8108-7793-7}}. * Hugo Pinksterboer: ''Pocket-Info Violine und Viola. Praktisch, klar und aktuell.'' Schott, Mainz 2003, {{ISBN|3-7957-5535-2}}. * Stefano Pio: ''Viol and Lute Makers of Venice 1490–1630''. Venice Research, Venesië 2012, {{ISBN|978-88-907252-0-3}}. * Stefano Pio: ''Violin and Lute Makers of Venice 1640–1760''. Venice Research, Venesië 2004, {{ISBN|978-88-907252-2-7}}. * Stefano Pio: ''Liuteri & Sonadori, Venice 1750–1870''. Venice Research, Venesië 2002, {{ISBN|978-88-907252-1-0}}. * Stewart Pollens: ''The Violin Forms of Antonio Stradivari''. Peter Biddulph, Londen 1992, {{ISBN|0-9520109-0-9}}. * Heike Prange: ''Die Violine – Bestandteile, Bau, Geschichte, Pflege, Spiel.'' 2de uitgawe. Bärenreiter, Kassel 2005, {{ISBN|3-7618-1900-5}}. * Roberto Regazzi: ''The Complete Luthier's Library. A Useful International Critical Bibliography for the Maker and the Connoisseur of Stringed and Plucked Instruments''. Florenus, Bologna 1990, {{ISBN|88-85250-01-7}}. * Theodore Rowland-Entwistle: ''The Violin''. Dover Publications, 1967/1974, {{ISBN|0-340-05992-3}}. * Karl Roy: ''The Violin: Its History and Making''. 2006, {{ISBN|978-1-4243-0838-5}}. * William Sandys, Simon Andrew Forster: ''History of the Violin''. Dover Publications, 2006, {{ISBN|0-486-45269-7}}. * David Schoenbaum: ''The Violin: A Social History of the World's Most Versatile Instrument''. W.W. Norton & Company, New York 2012, {{ISBN|9780393084405}}. Duitse vertaling: ''Die Violine. Eine Kulturgeschichte des vielseitigsten Instruments der Welt''. Bärenreiter/Metzler, Stuttgart 2015, {{ISBN|978-3-476-02558-6}}. * Robin Stowell: ''Violin Technique and Performance Practice in the Late 18th and Early 19th Centuries''. Cambridge University Press, 1985, {{ISBN|0-521-23279-1}}. * Robin Stowell: ''The Early Violin and Viola''. Cambridge University Press, 2001, {{ISBN|0-521-62555-6}}. * Patricia Strange, Allen Strange: ''The Contemporary Violin: Extended Performance Techniques''. University of California Press, 2001, {{ISBN|0-520-22409-4}}. * David Templeton: [https://web.archive.org/web/20081024062309/http://www.stringsmagazine.com/issues/Strings105/coverstory.html ''Fresh Prince: Joshua Bell on composition, hyperviolins, and the future'']. Strings magazine, Oktober 2002, nr. 105. * Marion Thede: ''The Fiddle Book''. Oak Publications, 1970, {{ISBN|0-8256-0145-2}}. * Diana Young: [http://www.media.mit.edu/~young/publications/Young_Dissertation_2007.pdf ''A Methodology for Investigation of Bowed String Performance Through Measurement of Violin Bowing Technique'']. PhD-proefskrif, M.I.T., 2007. {{Refeindig}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie|Violins}} * [https://www.br-klassik.de/video/br-klassik-die-seele-der-geige-100.html ''Die Seele der Geige.''] TV-dokumentêr van Benedikt Schulte; BR en EuroArts Music in samewerking met ARTE, 2017 (Duits). * [http://www.schleske.de/unsere-forschung/einfuehrung-geigenakustik.html Inleiding tot die vioolboukuns en die akoestiese vioolnavorsing – multimediale handboek ''Akustik der Geige''] (Duits) * [http://www.museum-markneukirchen.de/streich.htm Musikinstrumentenmuseum Markneukirchen] (Duits) * [https://www.phys.unsw.edu.au/music/violin/ Inleiding tot die vioolakoestiek en talle artikels] (Engels) * [https://www.earlyviolin.com/deutsch/home/ Rekonstruksies van vroeë viole] (Duits) * [https://www.estastrings.org.uk/ European String Teachers Association] (Engels) {{Normdata}} [[Kategorie:Snaarinstrumente]] b82d3evi20zw5tbzwntfxhu2j2nh96c 2965834 2965770 2026-09-09T00:49:14Z Pynappel 70858 2965834 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Instrument | name = Viool | names = [[Vedel]] | image = Violin VL100.png | image_capt = 'n Standaard moderne viool, van bo en van die kant gesien. | background = string | hornbostel_sachs = 321.322-71 | hornbostel_sachs_desc = Saamgestelde [[kordofoon]] deur 'n [[boog (musiek)|boog]] geklink | developed = Vroeë 16de eeu | range = [[File:Range violin.svg|class=skin-invert|130px|center]] | related = *'''[[Vioolfamilie]]''' ([[altviool]], [[tjello]], [[kontrabas]]) * [[Viol]]familie (sommige historici argumenteer dat die [[kontrabas]] uit die basviol ontwikkel het) | musicians = *[[Lys van violiste]] | builders = *[[Lys van luitmakers]] | sound sample = <div style="text-align:center">[[File:Violin sounds and techniques.ogg]]<br />Opname van 'n violis wat verskillende klanke van die viool demonstreer.</div> }} [[Lêer:Violin case.jpg|duimnael|regs|'n Viool en strykstok in hul kassie]] Die '''viool''' is 'n [[snaarinstrument]] met vier snare wat hoofsaaklik met 'n strykstok bespeel word. Dit is die kleinste en dus hoogste (sopraan-) instrument wat algemeen in die vioolfamilie gebruik word, wat ook die [[altviool]], die [[tjello]] en die [[kontrabas]] insluit. Kleiner vioolagtige instrumente soos die violino piccolo en die pochette bestaan, maar word feitlik nie meer gebruik nie. Die vier snare (soms vyf){{Voetnota|Viole met ses, sewe of meer snare bestaan, maar is skaars en moet elektronies versterk word.}} word gewoonlik in reine [[kwint]]e op die note g, d¹, a¹ en e² gestem. Die klank word voortgebring deur die snare met die hare van 'n strykstok in trilling te bring ({{lang-it|coll'arco}}) of deur dit met die vingers te tokkel ({{lang-it|pizzicato}}); in besondere gevalle word die snare ook met die houtstok van die strykstok ({{lang-it|col legno}}) of met die strykstokhare geslaan ({{lang-it|battuto}}). Die hol houtklankkas dien om die geluid van die trillende snare te versterk. Die viool word deurgaans bespeel deur die instrument tussen ken en skouer te klem en met die vingers van die linkerhand die snare teen die [[ebbehout]]toets vas te druk om sodoende die snaar te verkort en die gewenste [[toonhoogte]] weer te gee. Die speler van 'n viool is 'n violis(te). Iemand wat viole bou of herstel, is 'n vioolbouer, en iemand wat strykstokke maak of herstel, 'n strykstokmaker. Die viool is 'n belangrike instrument in 'n wye verskeidenheid musiekgenres. Dit speel die prominentste rol in die tradisie van die Westerse [[klassieke musiek]], sowel in ensembles (van kamermusiek tot [[simfonie-orkes|orkeste]]) as as solo-instrument, en in alle tydperke van die musiekgeskiedenis sedert die ontstaan van die viool is belangrike werke daarvoor geskryf. Die viool is ook belangrik in baie soorte volksmusiek, insluitend countrymusiek en bluegrass, en in [[jazz]]. Elektriese viole met soliede lywe en [[piëso-elektrisiteit|piëso-elektriese]] opnemers word in sommige vorme van [[rockmusiek]] en jazzfusie gebruik, waar die opnemers by versterkers en luidsprekers ingeprop word. Die viool is in baie nie-Westerse musiekkulture opgeneem, insluitend Indiese en Iranse musiek. In [[Engels]] word die instrument dikwels ''fiddle'' genoem, veral in volksmusiek, maar ook ongeag die soort musiek wat daarop gespeel word.{{Voetnota|Die verskil tussen 'n ''fiddle'' en 'n ''violin'' lê eenvoudig in die musiekstyl waarvoor dit gebruik word. Violiste speel gewoonlik klassieke musiek, soos in orkeste en strykkwartette, terwyl ''fiddlers'' gewoonlik volksmusiek, countrymusiek en ander tradisionele musiek speel. Violiste hou die strykstok aan sy uiterste punt vas om die volle lengte te kan gebruik, terwyl sommige ''fiddlers'' dit hoër op vashou om vinnige bewegings en "spronge" te vergemaklik.}} Die viool het in die 16de eeu in [[Italië]] ontstaan, met verdere wysigings in die 18de en 19de eeu wat die instrument 'n kragtiger klank en groter draagvermoë gegee het. In Europa het dit as grondslag gedien vir die ontwikkeling van ander snaarinstrumente wat in die Westerse klassieke musiek gebruik word, soos die altviool.<ref>{{cite web|last1=Singh|first1=Jhujhar|title=Interview: Kala Ramnath|url=https://www.youtube.com/watch?v=l1SoZSosu6Y|archive-url=https://web.archive.org/web/20140603030520/http://www.youtube.com/watch?v=l1SoZSosu6Y|archive-date=2014-06-03|website=News X|publisher=YouTube|access-date=5 September 2015}}</ref><ref name="heron">{{cite book |last1=Allen |first1=Edward Heron |title=Violin-making, as it was and is: Being a Historical, Theoretical, and Practical Treatise on the Science and Art of Violin-making, for the Use of Violin Makers and Players, Amateur and Professional. Preceded by An Essay on the Violin and Its Position as a Musical Instrument |date=1914 |publisher=E. Howe}} Besoek op 5 September 2015.</ref><ref>{{cite book |last1=Choudhary |first1=S.Dhar |url=https://books.google.com/books?id=dUQWMwEACAAJ&q=history+violin+India |title=The Origin and Evolution of Violin as a Musical Instrument and Its Contribution to the Progressive Flow of Indian Classical Music: In search of the historical roots of violin |date=2010 |publisher=Ramakrisna Vedanta Math |isbn=978-9380568065 |access-date=5 September 2015}}</ref> Violiste en versamelaars stel veral die historiese instrumente op prys wat van die 16de tot die 18de eeu deur die families [[Antonio Stradivari|Stradivari]], [[Guarneri]], Guadagnini en Amati in [[Brescia]] en [[Cremona]] (Italië) en deur [[Jacob Stainer]] in [[Oostenryk]] gebou is. Volgens hul reputasie het die kwaliteit van hul klank alle pogings om dit te verklaar of na te maak, weerstaan, hoewel hierdie opvatting betwis word.<ref name="NYT-201430407">{{cite news |last=Belluck |first=Pam |date=7 April 2014 |title=A Strad? Violinists Can't Tell |url=https://www.nytimes.com/2014/04/08/science/a-strad-violinists-cant-tell.html |access-date=9 April 2014 |work=[[The New York Times]]}}</ref><ref>{{cite web |last=Joyce |first=Christopher |year=2012 |title=Double-Blind Violin Test: Can You Pick The Strad? |url=https://www.npr.org/blogs/deceptivecadence/2012/01/02/144482863/double-blind-violin-test-can-you-pick-the-strad?sc=fb&cc=fp |access-date=2012-01-02 |publisher=[[NPR]]}}</ref> Groot getalle instrumente kom van minder bekende bouers, en nog groter getalle massavervaardigde kommersiële "handelsviole" uit huisnywerhede in streke soos [[Sakse]], [[Boheme]] en Mirecourt. Baie van hierdie handelsinstrumente is destyds deur Sears, Roebuck and Co. en ander massahandelaars verkoop. Die onderdele van 'n viool word gewoonlik van verskillende soorte [[hout]] gemaak. Viole kan met snare van derm, Perlon of ander sintetiese materiaal, of van [[staal]] besnaar word. == Etimologie == Die woord ''viool'' gaan terug op die Italiaanse {{lang|it|violino}}, 'n [[verkleinwoord]] van ''[[altviool|viola]]''.<ref name="auto">{{cite web |url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=violin |title=Violin |website=Online Etymology Dictionary |access-date=20 Mei 2017 }}</ref> Die manlike verkleinvorm ''violino'' is sedert die vroeë 16de eeu geattesteer en het uiteindelik in Italiaans die oorhand gekry as benaming vir die instrument; die woord is in die 17de eeu uit Italiaans in Duits ontleen, waar die vroulike vorm ''Violine'' gevestig geraak het.<ref name="dwds-violine">''Violine.'' In: ''Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache'' (DWDS), [https://www.dwds.de/wb/Violine dwds.de]. Die etimologie wat daar aangegee word, is woordeliks dieselfde as die inskrywing in Wolfgang Pfeifer: ''Etymologisches Wörterbuch des Deutschen.'' 2de uitgawe. Akademie-Verlag, Berlyn 1993.</ref><ref>''Violine.'' In: Jacob Grimm, Wilhelm Grimm: ''Deutsches Wörterbuch.'' Band 26, kol. 367–368.</ref> Toe vroeë vorme van die viool ongeveer 10 tot 15 jaar na die eerste gedokumenteerde viola da gambas (1495) ontwikkel het, is hulle nog met uiteenlopende terme soos ''lira'', ''violetta'' of ''viola'' aangedui.<ref>{{cite book |last=Ravasio |first=Ugo |title=Gasparo da Salo e la liuteria bresciana |publisher=Editrice Turris Cremona |location=Brescia |year=1990}}</ref> In Engels is die woord ''violin'' in die 1570's die eerste keer gebruik.<ref name="auto"/> Die term ''viola'' kom uit Italiaans en Oud-Provensaals ''viola'', wat weer van die [[Latyn|Middeleeus-Latynse]] {{lang|la|vitula}} ('snaarinstrument') afkomstig is, moontlik van Vitula, die Romeinse godin van vreugde, of van die verwante Latynse werkwoord {{lang|la|vitulari}}, 'van vreugde uitroep'.<ref name="auto1">{{cite web |url= http://www.etymonline.com/index.php?term=viola&allowed_in_frame=0 |title=Viola |website=Online Etymology Dictionary |access-date=20 Mei 2017 }}</ref> Die verwante term ''viola da gamba'' ('basviool', 1724) beteken letterlik ''''n viola vir die been'' (om tussen die bene te hou),<ref name="auto1"/> terwyl die viool die "moderne vorm van die kleiner, Middeleeuse viola da braccio" ('armviool') is.<ref name="auto"/> Die woord ''vedel'' is verwant aan [[Oudnoors]] {{lang|non|fiðla}}, [[Middelnederlands]] {{lang|dum|vedele}}, [[Nederlands]] {{lang|nl|vedel}}, Oudhoogduits {{lang|goh|fidula}} en [[Duits]] {{lang|de|Fiedel}}; maar die herkoms bly onduidelik. Te oordeel aan die klank en betekenis, blyk die Middeleeus-Latynse ''vitula'' die waarskynlikste oorsprong te wees.<ref name="ety">{{cite web |url= http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=fiddle |title=Fiddle |website=Online Etymology Dictionary |access-date=20 Mei 2017 }}</ref><ref>[https://etymologiebank.nl/trefwoord/vedel Etymologiebank.nl s.v. vedel]</ref> == Geskiedenis == === Voorlopers en vroeë getuienisse === [[Lêer:Palazzo costabili, sala del tesoro, affreschi del garofalo, 10.JPG|duimnael|links|Vroeë afbeelding van 'n viool in [[Ferrara]] (omstreeks 1508)]] [[Lêer:Gaudenzio Ferrari 002.jpg|duimnael|regs|Die koepel van die Madonna dei Miracoli in Saronno, Italië, met engele wat viool, altviool en tjello speel, dateer uit 1535 en is een van die vroegste afbeeldings van die vioolfamilie.]] [[Lêer:Rekonstruktion Ferrari Violine.jpg|duimnael|regs|Moderne rekonstruksie van 'n vroeë viool na Gaudenzio Ferrari]] Die vroegste snaarinstrumente is meestal getokkel (byvoorbeeld die Griekse [[lier]]). Tweesnarige strykinstrumente, wat regop gespeel en met perdehaar besnaar en gestryk is, het moontlik in die nomadiese ruiterkulture van [[Sentraal-Asië]] ontstaan, in vorme wat sterk aan die hedendaagse [[Mongolië|Mongoolse]] morin khuur en die [[Kasakstan|Kazakse]] kobyz herinner. Soortgelyke en afwykende tipes is waarskynlik langs die oos-wes-handelsroetes uit Asië na die [[Midde-Ooste]]<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=e6GcPB5v0yIC |title=The NPR Classical Music Companion: Terms and Concepts from A to Z |last=Hoffman |first=Miles |publisher=Houghton Mifflin Harcourt |year=1997 |isbn=978-0618619450}}</ref> en die [[Bisantynse Ryk]] versprei.<ref name="Grillet29">{{Cite book |last=Grillet |first=Laurent |title=Les ancêtres du violon et du violoncelle |volume=1 |year=1901 |location=Parys |page=29}}</ref><ref>Margaret J. Kartomi: ''On Concepts and Classifications of Musical Instruments.'' Chicago Studies in Ethnomusicology, University of Chicago Press, 1990.</ref> Die rebec, die vedel en die lira da braccio word algemeen as die voorouers van die viool beskou,<ref>[https://www.cambridge.org/core/books/cambridge-companion-to-the-cello/8C1492C022422732B6859906BFDF2A5C ''The Cambridge Companion to the Cello''.]</ref> hoewel verskeie bronne alternatiewe moontlikhede vir die oorsprong van die viool aanvoer, soos Noord- of Wes-Europa.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=yNc5AAAAIAAJ|title=The Precursors of the Violin Family: Records, Researches & Studies|first=Kathleen|last=Schlesinger|year=1914|page=221|publisher=W. Reeves}}</ref><ref name="auto2">{{Cite book|url=http://archive.org/details/historyofviolin00sand|title=The history of the violin, and other instruments played on with the bow from the remotest times to the present. Also, an account of the principal makers, English and foreign, with numerous illustrations|first1=William|last1=Sandys|first2=Simon Andrew|last2=Forster|year=1864|publisher=William Reeves|location=Londen|page=28}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=qRwvAQAAIAAJ|title=Catechism of musical history|first=Hugo|last=Riemann|year=1892|publisher=Augener & Company|page=27}}</ref> Die eerste vioolbouers het waarskynlik by verskeie ontwikkelings van die Bisantynse lira geleen, waaronder die vielle (ook bekend as die ''fidel'' of ''viuola'') en die ''lira da braccio''.<ref name="Grillet29"/><ref>{{Cite web |last=Arkenberg|first=Rebecca |title=Renaissance Violins |date=Oktober 2002 |publisher=[[Metropolitan Museum of Art]] |url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/renv/hd_renv.htm |access-date=2006-09-22}}</ref> Omdat geen instrumente uit die ontstaanstyd van die vioolinstrumente behoue gebly het nie, is 'n mens vir daardie tydperk aangewese op afbeeldings in die kuns van Noord-Italië. Die vroegste skilderye met vioolinstrumente het vanaf 1508 in Ferrara ontstaan. Verdere afbeeldings tot in die 1530's word buiten Ferrara in Finalpia, Parma, [[Padua]], die omgewing van [[Milaan]] en in [[Friuli-Venezia Giulia|Friuli]] gevind.<ref name="Meucci">{{cite book |last=Meucci |first=Renato |chapter=The origins of Italian violin making |title=Un corpo alla ricerca dell'anima… |publisher=Ente Triennale Internazionale degli Strumenti ad Arco |location=Cremona |year=2005 |isbn=88-89839-00-7}}</ref> Die naaste aan die hedendaagse viool kom die afbeeldings van Gaudenzio Ferrari en sy werkswinkel vanaf 1529/30. Hy beeld verskillende groottes ('n "familie") van die nuut gevestigde boutipe uit.<ref>{{cite book |last=Boccardi |first=Sandro |chapter=Un Concerto nel Cielo di Saronno |title=Il Concerto degli Angeli |publisher=Amilcare Pizzi Editore |location=Saronno |year=1994}}</ref> Die skilderye toon 'n nuwe konstruksiebeginsel en 'n nuwe vorm. Waar Middeleeuse strykinstrumente uit massiewe houtblokke uitgewerk is, is die nuwe strykinstrumente uit verskeie, deels baie dun houtdele aanmekaar gelym. Die opbou van die klankkas in drie segmente (boonste ronding, middelronding en onderste ronding) onderskei hulle ook wesenlik van die vorme van Middeleeuse strykinstrumente. Die eerste dokumentêre vermelding van die viool dateer uit 1523, toe "les trompettes et vyollons de Verceil" (trompette en viole uit Vercelli) aan die hof van die hertog van Savoje in [[Turyn]] 'n honorarium ontvang het.<ref>Walter Kolneder: ''Das Buch der Violine: Bau, Geschichte, Spiel, Pädagogik, Komposition'', p. 266.</ref> Uiterlik vanaf 1545 is Italiaanse violiste aan die Engelse hof gedokumenteer ("Mark Antonye Gayiardell and George Decombe vialline(s)"),<ref>{{cite book |last=Holman |first=Peter |title=Four and Twenty Fiddlers: The Violin at the English Court 1540–1690 |publisher=Clarendon Press |location=Oxford |year=1993 |isbn=0-19-816592-7 |page=87}}</ref> vanaf 1555 aan die Franse hof en vanaf 1561 in München.<ref>{{cite book |last=Meucci |first=Renato |chapter=The origins of Italian violin making |title=Un corpo alla ricerca dell'anima… |publisher=Ente Triennale Internazionale degli Strumenti ad Arco |location=Cremona |year=2005 |isbn=88-89839-00-7 |page=81}}</ref> Die viool in sy huidige vorm het in die vroeë 16de eeu in Noord-Italië te voorskyn gekom. Die vroegste afbeeldings van viole as sodanig, weliswaar met drie snare, word omstreeks 1530 in Noord-Italië gesien, min of meer terselfdertyd as wat die woorde ''violino'' en ''vyollon'' in Italiaanse en Franse dokumente verskyn. Een van die vroegste uitdruklike beskrywings van die instrument, insluitend sy stemming, kom uit die ''Epitome musical'' van Jambe de Fer, wat in 1556 in [[Lyon]] gepubliseer is.<ref>{{Cite web |url=http://www.violinonline.com/historicalbackgroundoftheviolin.htm |title=Historical Background of the Violin |publisher=ViolinOnline.com |first=Robin Kay|last=Deverich|year=2006|access-date=2006-09-22}}</ref> Die viool was baie populêr, sowel onder straatmusikante as onder die adel; die Franse koning Karel IX het in 1560 by Andrea Amati 24 viole bestel.<ref>{{Cite web |url=http://www.bartruff.com/history.php |title=The History of the Violin |first=William|last=Bartruff|access-date=2006-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070208112530/http://www.bartruff.com/history.php |archive-date=2007-02-08}}</ref> Een van hierdie "adellike" instrumente, die ''Charles IX'', is die oudste viool wat behoue gebly het. Dit is tans in die Ashmolean Museum in [[Oxford]].<ref>{{cite web |title=''Charles IX'' violin |url=https://www.ashmolean.org/collections-online#/item/ash-object-350555 |website=Ashmolean Museum |publisher=Ashmolean Museum, University of Oxford |access-date=29 Augustus 2025}}</ref> Die fynste gebeeldhoude en versierde Renaissance-viool ter wêreld is dié van Gasparo da Salò (ca. 1574), wat aan aartshertog Ferdinand II van Oostenryk behoort het en later, vanaf 1841, aan die Noorse virtuoos Ole Bull, wat dit weens sy baie kragtige en mooi toon, soortgelyk aan dié van 'n Guarneri, veertig jaar lank in duisende konserte gebruik het.<ref>Dit is tans in die Vestlandske Kunstindustrimuseum in [[Bergen]], Noorweë.</ref> Die ''Messiah'' of ''Le Messie'' (ook bekend as die ''Salabue''), wat [[Antonio Stradivari]] in 1716 gebou het, is nog in ongerepte toestand. Dit is ook in die Ashmolean Museum.<ref>{{Cite web |url=http://www.cozio.com/Instrument.aspx?id=111 |title=Violin by Antonio Stradivari, 1716 (Messiah; la Messie, Salabue) |publisher=Cozio.com |access-date=2008-09-26 |archive-date=2008-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081008063952/http://www.cozio.com/Instrument.aspx?id=111 |url-status=dead}}</ref> === Italiaanse vioolbou === Andrea Amati (ca. 1505-1577) in [[Cremona]] word as die grondlegger van die Italiaanse vioolbou beskou. Uit die laat tydperk van sy werkswinkel (met sy seun Antonio as medewerker) het pragtig beskilderde viole, altviole en tjello's behoue gebly, bestellings van die Franse hof wat vanaf ongeveer 1560 gebou is.<ref>{{cite book |last=Cacciatori |first=Fausto |title=Andrea Amati Opera omnia |publisher=Ente Triennale Internazionale degli Strumenti ad Arco |location=Cremona |year=2007 |isbn=978-88-89839-13-3}}</ref> Instrumente van die vioolfamilie wat in daardie jare in Brescia vervaardig is (Gasparo da Salò), het weens hul minder sorgvuldige afwerking laer pryse behaal, maar is vandag weens hul mooi toon en hul seldsaamheid baie gesog.<ref>{{cite book |last1=Bizzarini |first1=Marco |last2=Orlandi |first2=Ugo |chapter=Ancient violinmaking and musical context in Brescia |title=Liutai in Brescia 1520–1724 |publisher=Eric Blot Edizioni |location=Cremona |year=2008 |isbn=978-88-88360-07-2}}</ref> Ook na Andrea Amati het die Italiaanse vioolbou nog minstens 200 jaar lank op die stad Cremona gekonsentreer gebly. Na sy dood het sy seuns Antonio en Girolamo die tradisie van hul vader voortgesit en ook nuwe weë bewandel. Die kleinseun Nicola was uiteindelik na die pesepidemie van 1630/32 die enigste erfgenaam van die familiekennis; hy het vakleerlinge opgelei en die beroemdste vioolbouer van die familie geword, wat met die dood van Girolamo II, Nicola se seun, tot 'n einde gekom het.<ref>{{cite book |last1=Cacciatori |first1=Fausto |last2=Chiesa |first2=Carlo |last3=Carlson |first3=Bruce |title=Il DNA degli Amati |publisher=Ente Triennale Internazionale degli Strumenti ad Arco |location=Cremona |year=2006 |isbn=88-89839-11-2}}</ref> Onder die vioolbouers wat Nicola Amati opgelei het, was Andrea Guarneri, wat die kuns weer aan sy seuns Pietro "da Mantova" en Giuseppe oorgedra het. Van laasgenoemde se twee seuns, Pietro "da Venezia" en [[Giuseppe Guarneri|Giuseppe "del Gesù"]], het die tweede die beroemdste meester van die familie geword.<ref>{{cite book |last1=Hill |first1=William H. |last2=Hill |first2=Arthur F. |last3=Hill |first3=Alfred E. |title=The Violin-Makers of the Guarneri Family |publisher=W. E. Hill and Sons |location=Buckinghamshire |year=1931}}</ref> Die beroemdste vioolbouers tussen die 16de en die 18de eeu sluit in: * Die skool van Brescia, wat in die laat 14de eeu met liras, violettas en violas begin het en in die eerste helfte van die 16de eeu op die gebied van die viool aktief was ** Die familie Dalla Corna, aktief 1510-1560 in Brescia en [[Venesië]] ** Die familie Micheli, aktief 1530-1615 in Brescia ** Die familie Inverardi, aktief 1550-1580 in Brescia ** Die familie Gasparo da Salò, aktief 1530-1615 in Brescia en Salò ** Giovanni Paolo Maggini, leerling van Gasparo da Salò, aktief 1600-1630 in Brescia ** Die familie Rogeri, aktief 1661-1721 in Brescia * Die skool van Cremona, wat in die tweede helfte van die 16de eeu met violas en violones begin het en in die tweede helfte van die 16de eeu op die gebied van die viool aktief geword het ** Die familie Amati, aktief 1550-1740 in Cremona ** Die familie [[Guarneri]], aktief 1626-1744 in Cremona en Venesië ** Die familie [[Antonio Stradivari|Stradivari]], aktief 1644-1737 in Cremona<ref>{{Cite book|title=The Oxford Dictionary of Music|last=Kennedy|first=Michael|publisher=Oxford University Press|year=2017}}</ref> ** Die familie Rugeri, aktief 1650-1740 in Cremona ** [[Carlo Bergonzi]] (1683-1747) in Cremona * Die skool van Venesië, met verskeie bouers van strykinstrumente vanaf die vroeë 16de eeu, uit meer as 140 bouers van snaarinstrumente wat tussen 1490 en 1630 geregistreer is<ref>{{cite book|last=Pio|first=Stefano|title=Viol and Lute Makers of Venice 1490–1630|year=2012|publisher=Venice Research|location=Venesië|isbn=9788890725203|pages=441|url=http://www.veniceresearch.com}}</ref> ** Die familie Linarolo, aktief 1505-1640 in Venesië ** Matteo Goffriller, bekend vir sy tjello's, aktief 1685-1742 in Venesië ** Pietro Guarneri, seun van Giuseppe Giovanni Battista Guarneri en afkomstig van Cremona, aktief 1717-1762 in Venesië ** Domenico Montagnana, aktief ongeveer 1700-1750 in Venesië ** Santo Serafin, aktief van voor 1741 tot 1776 in Venesië Sedert Andrea Amati het die vorm van die viool wesenlik nie meer verander nie. Veral [[Antonio Stradivari]] het later die groot voorbeeld vir die voorkoms en konstruksiebeginsels van feitlik alle viole geword, wat tot 'n verreikende standaardisering gelei het. Baie viole van Stradivari en ander beroemde vioolbouers van sy tyd word deur 'n uitmuntende klankkwaliteit gekenmerk en is vandag buitengewoon duur. === Vioolbou in ander lande === [[Lêer:Klein Diskant-Geige und Viola-Tenor-1594.jpg|duimnael|links|Moderne nabouings van Renaissance-viole van voor 1594 in die Dom van Freiberg]] [[Lêer:Stainer.jpg|duimnael|regs|'n Barokviool van Jacob Stainer uit 1658]] Instrumente van die vioolfamilie is gou ook in lande noord van die [[Alpe]] gebou. Musiekinstrumente wat vir versieringsdoeleindes gebou is, het in die keurvorstelike grafkapel in die Dom van Freiberg (voltooi in 1594) behoue gebly en lewer getuienis daarvan.<ref>{{cite book |last=Kunde |first=Claudia |chapter=Die Begräbniskapelle der albertinischen Wettiner im Freiberger Dom |title=Wenn Engel musizieren: Musikinstrumente von 1594 im Freiberger Dom |publisher=Janos Stekovics |location=Leipzig |year=2004 |isbn=3-89923-067-1}}</ref> Viole van bepaalde streke toon soms kleiner, individuele eienaardighede in bouwyse en versiering. Onder watter omstandighede die Tiroolse vioolbouer Jacob Stainer die ambag in Italië geleer het, is omstrede. Wat seker is, is dat die meester van Absam in die tweede helfte van die 17de eeu, onder deels ongunstige omstandighede, die beste viole noord van die Alpe gebou het. Hulle is gou teen hoër pryse verhandel as viole wat uit Italië gekom het. Stainer se model, wat self baie aan Nicola Amati te danke het, is sowel deur sy tydgenote as deur die volgende geslagte Europese vioolbouers nagevolg (onder andere in Duitsland, Engeland en Italië) en het eers met die algemene smaakverandering omstreeks 1800 sy invloed verloor.<ref>{{cite book |last=Hopfner |first=Rudolf |title=Jacob Stainer "… kayserlicher diener und geigenmacher zu Absom" |publisher=Skira |location=Milaan |year=2003 |isbn=3-85497-060-9}}</ref> === Verbouings en vernuwings === [[Lêer:Violin Vuillaume.jpg|duimnael|regs|Viool van Jean-Baptiste Vuillaume (kopie van 'n Giuseppe Guarneri del Gesù)]] Viole uit die 17de en 18de eeu word barokviole genoem. Sedert die 1950's word hulle toenemend vir die uitvoering van ou musiek ingespan. Die gebruik van die oorspronklike instrumente of van kopieë van die oorspronklike barokviole maak 'n historiese uitvoeringspraktyk moontlik wat die klankideale van die [[Barok]] nader bring. In die 18de en 19de eeu het die viool beduidende boukundige veranderinge ondergaan wat die klank beïnvloed het: veral 'n langer hals, wat skuiner na agter geplaas is as by vroeëre instrumente, swaarder snare en 'n sterker basbalk, wat 'n hoër snaarspanning as by viole met die ou mensuur moontlik gemaak het. Die meerderheid ou instrumente, insluitend baie beroemde viole van Stradivari, Guarneri, Amati en Stainer, het hierdie wysigings ondergaan en is dus in 'n beduidend ander toestand as toe hulle die hande van hul bouers verlaat het, ongetwyfeld met verskille in klank en reaksie.<ref>{{Cite web |title=Violin changes by 1800 |url=http://rperras.tripod.com/id42.htm |first=Richard |last=Perras |access-date=2006-10-29}}</ref> Danksy die langer snare, die hoër snaarspanning en die gestrekte, konkawe strykstok het die volume toegeneem en sodoende aan die steeds groter wordende konsertsale en orkeste voldoen. Kritici voer egter aan dat die gewysigde bouvorm die klank harder en minder lieflik gemaak het. In Frankryk het veral Jean-Baptiste Vuillaume beslissende stukrag gegee deur hom met die Stradivari- en Guarneri-viole besig te hou. Dit is egter in hul huidige (gewysigde) toestand dat hierdie instrumente die standaard vir volmaaktheid in vioolbou en -klank gestel het, en vioolbouers oor die hele wêreld probeer so na as moontlik aan hierdie ideaal kom. Tot vandag toe is instrumente uit die sogenaamde Goue Era van die vioolbou, veral dié van Stradivari, Guarneri del Gesù en Montagnana, die instrumente wat deur sowel versamelaars as uitvoerende kunstenaars die meeste gesog word. Die huidige rekordbedrag wat vir 'n Stradivari-viool betaal is, is £9,8 miljoen (destyds US$15,9 miljoen), toe die instrument bekend as die ''Lady Blunt'' op 20 Junie 2011 deur Tarisio Auctions op 'n aanlyn veiling verkoop is.<ref>{{cite news | title=Stradivarius violin sold for £9.8m at charity auction | url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-13852872 | work=BBC News | date=2011-06-21 | access-date=2011-06-21}}</ref> Goedkoop fabrieksviole was reeds aan die begin van die 19de eeu uit die Duitse en Franse vioolbousentrums beskikbaar. Die industriële vioolbou het sy oorsprong in 1887 in [[Nagoja]] (Japan) gehad met die stigting van ''Suzuki Violin Co. Ltd.'' deur Masakichi Suzuki (1859–1944), die vader van die vioolpedagoog Shinichi Suzuki. Sy onderneming het reeds na 'n kort aanloop meer as 1&nbsp;000 werknemers gehad en binne 'n maand tot 400 viole en 4&nbsp;000 strykstokke vervaardig. Hoewel die instrument sedert sy ontstaan nie wesenlik verander het nie, was daar dikwels pogings tot vormgewende en tegniese hervormings. So is destyds ryk versierde viole met ander ornamente gebou (byvoorbeeld met 'n mense- of leeukop in plaas van die krul), of instrumente van blik vir armer mense. Bekendheid het die Chanot-viool van 1819, die trapesiumvormige viole van Félix Savart en Johann Reiter (1908) en talle pogings van baie ander vooraanstaande vioolbouers verwerf. Die Belgiese vioolboukunstenaar Gauthier Louppe bou tans strykinstrumente in vorme wat aan Jugendstil herinner en deur besondere asimmetrieë 'n breër klankspektrum moontlik sou maak.<ref>{{cite web |url=http://home.pi.be/~tor-4879/gauthier.htm |title=Bildbericht über Louppe-Geigen |language=fr |archive-url=https://web.archive.org/web/20081112080159/http://home.pi.be/~tor-4879/gauthier.htm |archive-date=2008-11-12 |url-status=dead}}</ref> == Bou en werking == [[Lêer:Violinconsruction3.JPG|duimnael|regs|upright=1.8|Die bou van 'n viool]] [[Lêer:Violin Details.jpg|duimnael|regs|Drie kante van die klankkas: boblad, bodem en sy. Detailbeelde links: skroefkas en krul.]] [[Lêer:Violinschnitt.png|duimnael|regs|Deursnee van die klankkas van 'n viool (die kam behoort nie tot die klankkas nie)]] 'n Viool bestaan gewoonlik uit 'n boblad (die klankblad) van [[spar]]hout (veral Noorse spar), sye en 'n bodem van esdoringhout, twee eindblokke, 'n hals, 'n kam, 'n stemstok, vier snare en verskeie toebehore, opsioneel met inbegrip van 'n kenstuk, wat direk oor of links van die stertstuk vasgeklem kan word. 'n Kenmerkende eienskap van 'n vioolklankkas is sy uurglasagtige vorm en die welwing van die boblad en die bodem. Die uurglasvorm bestaan uit twee boonste rondings, twee onderste rondings en twee konkawe C-vormige middelrondings by die "middellyf", wat ruimte vir die strykstok laat. Die "stem" of klank van 'n viool hang af van sy vorm, die hout waarvan dit gemaak is, die diktegradering van sowel die boblad as die bodem, die lak wat die buitekant bedek, en die vaardigheid van die vioolbouer by al hierdie stappe. Die lak en veral die hout word met ouderdom steeds beter, wat die beperkte voorraad ou, goed geboude viole van beroemde vioolbouers baie gesog maak. === Klankkas === Die klankkas van die viool bestaan uit die boblad, die bodem en die sykrans. Saam vorm hulle 'n hol liggaam van ongeveer 35 tot 36&nbsp;cm lank wat as resonansiekas dien. ==== Boblad ==== Die boblad is die gewelfde boonste deel van sparhout waarin die twee f-gate gesny is. Dit word meestal uit twee gespieëlde dele gemaak wat in die middel aanmekaar gelym word. Daarna word die beoogde vorm met beitels en skawe uitgewerk, eers die buitenste en dan die binneste welwing.<ref>{{cite book |last=Schwabe |first=Conrad |title=Vogtland – Geige – Mensch: Aufschachteln – Schritt für Schritt = Vogtland Violins = Vogtlandské housle |location=Markneukirchen |year=2015 |isbn=978-3-00-048816-0}}</ref> Ideaal gesproke word "fynjarige" hout gebruik (waarvan die jaarringe dig en eweredig lê), wat op voedingsarme grond in hooggebergtestreke stadig gegroei het. Dit word in die eerste helfte van die winter gekap, wanneer daar so min sap as moontlik in die stam is, en daarna verskeie jare lank vir droging opgeberg, eers as stam en dan nog etlike jare in gesnyde toestand. Die voltooide boblad is onder die kam meestal 2,4 tot 3,5&nbsp;mm dik. Om die gepaste buigsaamheid te bereik, word styf hout dunner uitgewerk as sagte hout.<ref>Barbara Gschaider: ''Ratgeber Geige.'' Edition Bochinski, Bergkirchen 2008, ISBN 978-3-937841-68-7, pp. 21 e.v.</ref> ==== Bodem ==== [[Lêer:Violinboden Woelben.jpg|duimnael|regs|Die "welwing" van die bodem van 'n viool]] Die bodem word meestal van esdoringhout gemaak (baie selde van [[populier]] of wilg) en word ook gewelf uitgesteek. Dit kan uit een stuk of uit twee aanmekaar gelymde dele bestaan, wat aan die spieëlsimmetriese houtnerf herkenbaar is. Die bodem en die sye word tipies van esdoringhout met 'n bypassende gestreepte tekening gemaak, wat as "vlam" of "tierstreep" bekend staan. ==== Sye ==== Die sye is die sydele van die klankkas en word met die bodem en die boblad verlym, in seldsame gevalle ook in die bodem ingelaat. Hulle bestaan meestal uit dieselfde hout as die bodem. Randinlegsels of "are" versier die rand van die boblad en die bodem. Dit is drie smal houtstroke wat naas mekaar lê en waarvan die buitenste twee dikwels swart gekleur is. Hulle word in 'n groef gelê en vasgelym. Buiten die versiering dien hulle om die rande van die boblad en die bodem, wat oor die sykrans uitsteek, te verstewig en bied hulle 'n mate van beskerming teen krake wat by die rand ontstaan. Dit laat die boblad ook meer onafhanklik van die sykrans buig. 'n Randinlegsel wat bloot op die boblad geverf is, is gewoonlik 'n teken van 'n minderwaardige instrument. ==== Binnekant ==== [[Lêer:Soundpost end.jpg|duimnael|regs|upright=0.55|Die stemstok, deur 'n f-gat gesien]] Enkele onderdele bevind hulle binne-in die klankkas. Die basbalk is 'n lys van sparhout wat effens skuins teenoor die nerfrigting loop en onder 'n ligte voorspanning teen die binnekant van die boblad gelym word. Dit verhoog sowel die anisotropie as die styfheid van die boblad. Die basbalk loop asimmetries onder die kamvoet aan die baskant. Die stemstok (ook die "siel" of "stem" genoem) en die presiese plasing daarvan beïnvloed en reguleer die klank van die viool aansienlik. Dit is 'n silindriese staaf van sparhout (ongeveer 6&nbsp;mm in deursnee) wat tussen die boblad en die bodem ingepas, maar nie vasgelym word nie, op 'n sorgvuldig gekose plek ongeveer drie millimeter onder die kamvoet teenoor die basbalk (die diskantvoet), wat dit help ondersteun. Dit beïnvloed ook die trillingsmodusse van die boblad en die bodem van die instrument. Boonste, onderste en hoekblokke asook dun voeringstroke binne-in die klankkas dien om die sye te verstewig. Die blokke is van sparhout, die voeringstroke van spar of wilg. === Hals en toets === Die hals word in 'n trapesiumvormige uitsparing van die klankkas gelym. Dit is ongeveer 13&nbsp;cm lank en word met die toets (ongeveer 27&nbsp;cm lank) verlym, wat ongeveer 14&nbsp;cm oor die klankkas uitsteek. Die hals is gewoonlik van esdoringhout met 'n vlamtekening wat by dié van die sye en die bodem pas. Die toets word meestal van fynporige [[ebbehout]] gemaak, wat besonder hard en slytvas is en ook weens sy skoonheid verkies word. Seldener, veral by eenvoudiger instrumente, word ander houtsoorte gebruik, byvoorbeeld [[peer]]boomhout, wat swart gekleur of geverf word om die voorkoms van die edeler ebbehout na te boots. Voordat ebbehout in Europa as grondstof beskikbaar was, is alle instrumente met toetse van vrugtebome se hout toegerus. Dié het deur herstelwerk en verbouings feitlik volledig van die instrumente verdwyn. Toetse word tot 'n bepaalde dwarskromming afgewerk en het 'n klein lengtegewyse holte, wat by die laer snare iets meer uitgesproke is, veral wanneer die instrument vir derm- of sintetiese snare bedoel is. Sommige ou viole (en sommige wat oud gemaak is om te lyk) het 'n ingeënte krul, wat aan 'n lymnaat tussen die skroefkas en die hals te herken is. By baie egte ou instrumente is die hals teen 'n effens groter hoek herplaas en met ongeveer een sentimeter verleng. Die halsenting maak dit moontlik om die oorspronklike krul van 'n barokviool te behou wanneer die hals aan moderne standaarde aangepas word. === Skroefkas en krul === [[Lêer:Violin peg strings.jpg|duimnael|links|upright=0.45|Krul en skroefkas, korrek besnaar]] Aan die boonste, smal ent van die toets is 'n saal, die bosaal van die viool. Daaroor loop die snare die skroefkas in. Hier bevind hulle die vier koniese stemskroewe waarmee die snare van die instrument gestem word. Weens die meganiese belasting tydens die stem bestaan die stemskroewe altyd uit hardehout, meestal ebbehout of palissander, seldener buksboom. Die stemskroewe is tapsgewys en pas in gate in die skroefkas, waar hulle deur die wrywing van hout op hout in plek gehou word; deur tydens die draai gepaste druk langs die as van die skroef uit te oefen, kan die speler die wrywing vergroot of verklein. Die skroefkas eindig in 'n krul (selde in 'n vroue- of leeukop). Dit is fyn gesnede hout wat gewoonlik die vorm van 'n slakkehuis het, waarvandaan die naam. Die krul is saam met ander boukundige besonderhede 'n belangrike herkenningsteken by die herkomsondersoek van ou instrumente. === Kam === [[Lêer:Violin bridge 2 views.jpg|duimnael|regs|Voor- en agteraansig van 'n vioolkam]] Die kam (of brug) van fynjarige esdoringhout word tussen die boblad en die snare ingesit. Dit is 'n presies gesnyde stuk hout wat sonder bevestiging op die boblad staan en deur die spanning van die snare wat daaroor loop, in die korrekte posisie gehou word. Dit vorm die onderste ankerpunt van die trillende lengte van die snare en dra hul trillings op die klankkas oor.<ref>{{cite web |url=http://violadagamba.info/content/50/74/geigenbau/klangoptimierung |title=Helge Marsel, Geigen- und Gambenbau in Klagenfurt, Austria |date=2019-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190205094013/http://violadagamba.info/content/50/74/geigenbau/klangoptimierung |archive-date=2019-02-05 |url-status=dead |access-date=2019-02-05}}</ref> Die boonste kromming van die kam hou die snare in 'n boog op die regte hoogte bo die toets, sodat elkeen afsonderlik met die strykstok bespeel kan word. === Stertstuk === [[Lêer:Tailpieceandbridge.JPG|upright=0.7|duimnael|links|Nabyskoot van 'n stertstuk met 'n [[fleur-de-lis]]]] Die snare loop van die skroefkas oor die kam tot by die stertstuk. Dit behoort, net soos die stemskroewe, tot die speeltegnies noodsaaklike toerusting van die instrument, en daarom word om estetiese redes vir die stemskroewe en die stertstuk meestal dieselfde hout gekies. Die stertstuk anker die snare aan die onderste ronding van die viool deur middel van 'n staartdraad wat oor die ondersaal loop en om 'n eindknop van ebbehout lus (soms verwarrend die "eindpen" genoem, soos die tjello se pen), wat in 'n taps gat in die onderste blok pas. Die E-snaar het dikwels 'n fynstemmer, 'n hefboompie wat deur 'n klein skroef met die vingers gedraai word. Fynstemmers kan ook op die ander snare aangebring word, veral op studente-instrumente, en is soms in die stertstuk ingebou. Hulle stel die speler in staat om klein veranderinge aan die toonhoogte van 'n snaar te maak. === Snare === Snare is aanvanklik van skaapderm gemaak (algemeen bekend as "katderm", wat ondanks die naam nie van katte gekom het nie), of eenvoudig "derm", wat gerek, gedroog en gedraai is. In die vroeë jare van die 20ste eeu is snare van óf derm óf staal gemaak. Moderne snare kan van derm bestaan, wat met silwer- of aluminiumdraad omspin kan wees, van soliede [[staal]], gevlegte staal of verskeie sintetiese materiale soos Perlon, met verskillende metale omspin en soms met [[silwer]] geplateer. Die hoogste snaar (die ''chanterelle''), die E-snaar, is meestal onomspinde, gewone of geplateerde staaldraad. Dermsnare reageer sterker op veranderinge in temperatuur en humiditeit en is nie meer so algemeen soos vroeër nie, maar baie spelers gebruik hulle om 'n spesifieke klank te verkry, veral in die historiese uitvoeringspraktyk van [[Barokmusiek]]. Snare het gewoonlik 'n gekleurde [[sy]]omwikkeling aan albei ente, om die snaar (G-, D-, A- of E-snaar) te identifiseer en om wrywing teen die stemskroewe te bied. Snare het 'n beperkte lewensduur. Wanneer olie, vuil, korrosie en hars mettertyd ophoop, kan die massa van die snaar oor sy lengte ongelyk word. Afgesien van ooglopende dinge, soos 'n omwikkeling wat deur slytasie loskom, vervang spelers gewoonlik 'n snaar wanneer dit nie meer "suiwer" speel nie (met goeie intonasie op die flageolettone) en die gewenste toon, helderheid en intonasie verloor. Die lewensduur hang van die kwaliteit van die snaar en die speelintensiteit af. Die snare word in [[kwint]]e op die tone g – d¹ – a¹ – e² gestem. Die tabel toon die frekwensies van die snare by verskillende kamertone (sien ook [[#Stem|Stem]]). {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! rowspan="2"| Snaar ! rowspan="2"| Toon/noot ! colspan="3"| Frekwensie by 'n kamertoon (a¹) van |- ! 443 Hz ! 442 Hz ! 440 Hz |- |style="text-align:left"| '''1''' (hoogste snaar) | '''e²''' | 664,50&nbsp;Hz | 663,00&nbsp;Hz | 660,00&nbsp;Hz |- |style="text-align:left"| '''2''' | '''a¹''' | 443,00&nbsp;Hz | 442,00&nbsp;Hz | 440,00&nbsp;Hz |- |style="text-align:left"| '''3''' | '''d¹''' | 295,33&nbsp;Hz | 294,67&nbsp;Hz | 293,33&nbsp;Hz |- |style="text-align:left"| '''4''' (laagste snaar) | '''g''' | 196,89&nbsp;Hz | 196,44&nbsp;Hz | 195,56&nbsp;Hz |} === Lym en lak === Die dele van die klankkas word aanmekaar gelym, daarna die hals aan die klankkas en dan die toets aan die hals. Hiervoor word beenlym (warm lym) of huidlym gebruik in plaas van gewone wit lym, om verskeie redes. Dit is wateroplosbaar en word by 'n temperatuur van ongeveer 50 tot 60&nbsp;°C sag, sodat 'n ervare vioolbouer die instrument sonder probleme uitmekaar kan haal sonder om die hout of die lak te beskadig. Huidlym kan 'n dunner las as die meeste ander lymsoorte maak en is omkeerbaar (bros genoeg om met sorgvuldig toegepaste krag te kraak en met warm water verwyderbaar) wanneer die instrument uitmekaar gehaal moet word. Omdat vars huidlym aan ou huidlym kleef, kan by die herstel van 'n las meer van die oorspronklike hout behoue bly; moderner lymsoorte moet heeltemal skoongemaak word voordat 'n nuwe las hou, wat gewoonlik meebring dat saam met die ou lym ook 'n bietjie hout afgeskraap word. Swakker, verdunde lym word gewoonlik gebruik om die boblad aan die sye en die bosaal aan die toets te bevestig, omdat algemene herstelwerk die verwydering van hierdie dele vereis. Die lak beskerm die hout van die instrument en bewaar sy trillingseienskappe. Dit kan die klank aansienlik beïnvloed, maar nie duidelik verbeter nie. 'n Onvakkundig aangebragte lak kan die klank van 'n instrument "doodmaak", dit wil sê die trillingsvermoë van die boblad sterk beperk. === Asimmetrie === Die viool lyk op die eerste gesig simmetries, maar dit is nie so nie. 'n Regs-links-asimmetrie is die duidelikste sigbaar aan die posisie van die kenstuk en die skouersteun, maar ook aan ander kenmerke: die posisie van die basbalk en die stemstok binne-in die klankkas, die verspringende plasing van die stemskroewe in die skroefkas, die besnaring met snare van verskillende dikte en die verskillende houtnerf aan die twee kante. Die rangskikking van die snare (die dikwels gebruikte E-snaar vir hoë tone bevind hom, vanuit die violis gesien, regs) is daarop afgestem dat die regterhand van die violis die strykstok hanteer. Die taak van die linkerhand tydens die spel is om die snare te gryp. Die viool word met die onderkaak (of die ken, na gewoonte) en die sleutelbeen- of skouerstreek vasgehou. Linkshandiges speel die viool gewoonlik op dieselfde manier as regshandiges. Daar word wel ook viole vir linkshandiges gebou, waarby die snare omgekeerd gerangskik is, maar tot dusver baie min.<ref>Andrea Hayek-Schwarz: [http://www.linkehand.at/wissenh.php ''Musizieren mit links – Musizierende Linkshänder_innen''] linkehand.at, 2012.</ref> Linkshandige viole is in orkeste gewoonlik nie welkom nie. Die rede is enersyds dat violiste wat langs mekaar sit, met hul instrumente of elmboë te na aan mekaar kan kom wanneer hulle spieëlbeeldig speel. Andersyds is eenvormige bewegings binne die stemgroepe van die orkes vir die toeskouer 'n esteties oortuigende gesig, wat 'n enkele violis wat anders stryk, sou versteur.<ref>[https://www.mittelbayerische.de/region/regensburg-land-nachrichten/orchester-moegen-keine-linkshaender-21364-art820736.html ''Orchester mögen keine Linkshänder''] mittelbayerische.de, 17 Augustus 2012; sien die laaste twee paragrawe van die artikel.</ref> In 2007 het die linkshandige violis Martial Gauthier, wat met die linkerhand stryk, in Cremona 'n lesing oor linkshandige vioolspel gehou.<ref>[https://www.nmz.de/artikel/war-paganini-linkshaender ''War Paganini Linkshänder? – Gedanken über ein Tabu-Thema der Streicherpädagogik''.] In: ''neue musikzeitung.'' 7/2007; besoek op 20 Julie 2016.</ref> === Toonomvang === [[Lêer:Range violin.svg|duimnael|regs|Toonomvang van die viool]] [[Lêer:Spectrumgstring.jpg|upright=1.15|duimnael|regs|Driedimensionele spektrumdiagram van die botone van 'n viool se G-snaar (voorgrond). Die toonhoogte wat ons hoor, is die piek by ongeveer 200&nbsp;Hz.]] Die stemming g – d¹ – a¹ – e² stem ooreen met G₃, D₄, A₄ en E₅ in wetenskaplike toonhoogtenotasie. Die laagste noot van 'n normaal gestemde viool is dus G₃, die G onder die middel-C (C₄). (By seldsame geleenthede kan die laagste snaar tot 'n kwart laer, na D₃, gestem word.) Die hoogste speelbare noot is minder duidelik omskryf: E₇, die E twee oktawe bo die los snaar (wat op E₅ gestem is), kan as 'n praktiese grens vir orkesvioolpartye beskou word,<ref>Piston, Walter (1955). ''Orchestration'', p. 45.</ref> maar dit is dikwels moontlik om hoër te speel, afhangende van die lengte van die toets en die vaardigheid van die violis. Nog hoër note (tot C₈) kan voortgebring word deur die snaar tot by die einde van die toets te gryp en/of deur kunsmatige flageolettone te gebruik. === Akoestiek === [[Lêer:Bowed violin string in slow motion.gif|duimnael|regs|Die Helmholtz-hoek wat heen en weer langs die snaar beweeg<ref>{{cite web |url=https://plus.maths.org/content/why-violin-so-hard-play |title=Why is the violin so hard to play? |author=Jim Woodhouse en Paul Galluzzo |date=2004-09-01 |access-date=2025-06-22}}</ref>]] Die gewelfde vorm, die dikte van die hout en sy fisiese eienskappe bepaal die klank van 'n viool. Patrone van die [[nodus (fisika)|nodusse]] wat deur sand of glinsters op die blaaie gevorm word wanneer dié by bepaalde frekwensies in trilling gebring word, sogenaamde Chladni-patrone, word soms deur vioolbouers gebruik om hul werk te kontroleer voordat hulle die instrument saamstel.<ref>{{Cite web|url=http://www.catgutacoustical.org/people/cmh/laird3.htm|title=Carleen Maley Hutchins' Work With Saunders|publisher=Violin Society of America|last=Laird|first=Paul R.|access-date=2008-09-26}}</ref> Vanweë die oppervlakstruktuur van die perdehaar, versterk deur die aanbring van hars (kolofonium), het die strykstokbehaarsel 'n hoë kleefkrag uit statiese [[wrywing]]. Wanneer die snaar met die aangelegde strykstok gestryk word, word dit daarom aanvanklik in die strykrigting meegeneem, totdat die terugstelkrag van die snaar groter word as die statiese wrywing tussen die stokhare en die snaar: die snaar skiet teen die strykrigting terug. By die korrekte keuse van strykplek, stryksnelheid en stokdruk word die snaar aan die einde van hierdie beweging weer deur die strykstok gegryp en opnuut meegeneem (die glip-kleef-effek), sodat die snaar voortdurend aangedryf tril. Hoeveel keer per sekonde hierdie proses hom herhaal, hang af van die frekwensie van die gespeelde toon, dit wil sê van die effektiewe snaarlengte. Die uitwyking van die aangedrewe punt van die snaar beskryf met verloop van tyd 'n elliptiese baan, met die langer as ongeveer in die strykrigting georiënteer. Die snaar self het 'n baie klein werkoppervlak en versit dus slegs 'n geringe hoeveelheid lug, te min om 'n toon voort te bring wat vir die menslike oor duidelik hoorbaar is. Die klankkas werk as 'n impedansie-omsetter. Deur die oordrag van die trillings van die snaar op die klankkas word die [[amplitude]] van die trillings wel aansienlik kleiner, maar die uitstralingsoppervlak word soveel vergroot dat 'n goeie koppeling met die lug en 'n vir die oor waarneembare toon ontstaan. Hierdie omsetting volg uiters komplekse patrone. Die kam, waarop die snaar rus, word aangedryf om die snaartrilling in die strykvlak te volg. Die boblad, waarop die kam rus, kan egter net loodreg op die strykvlak tril. Dit dwing die kam tot 'n skommelbeweging waarby die twee kamvoete die twee helftes van die boblad afwisselend belas en ontlas. By so 'n wipbeweging, waar die draai-as presies in die middel van die kam lê, sou die twee helftes van die boblad egter teen mekaar werk, wat met volumeverlies en klankveranderinge gepaard sou gaan. Dit word teengewerk deur onder die regter kamvoet 'n stafie – die stemstok – vas te klem. Dié belemmer eers die regter kamvoet, waardeur die draai-as van hierdie skommelbeweging na regs verskuif en byna al die werk (dié van die lae frekwensies) deur die linker kamvoet verrig word. Om 'n beter verspreiding van die trillings wat daar afgegee word oor die boblad te bereik, word boonop aan die onderkant van die boblad onder die linker kamvoet die basbalk onder spanning vasgelym, wat die linker kamvoet veral by hoë frekwensies belemmer, dit wil sê die draai-as verskuif vir dié frekwensies na links. Afhangende van die frekwensie van die gespeelde toon is die linker (lae frekwensies) of die regter (hoë frekwensies) kamvoet aktiewer, waardeur die trillings in die een geval meer deur die boblad (ondersteun deur die basbalk), in die ander deur die boblad en (oorgedra deur die stemstok) die bodem afgegee word. By lae frekwensies tril bodem en boblad dus teen mekaar, en die ingeslote lugvolume vorm 'n breëband-holteresonator wat klankuitstraling deur die f-gate bewerkstellig. === Groottes === [[Lêer:LembeyeLembeyon.jpg|duimnael|links|'n {{Frac|1|16}}-viool en 'n volgrootte ({{Frac|4|4}}) viool]] Buiten die standaard "volgrootte" ({{Frac|4|4}}) word viole ook in sogenaamde breukgroottes van {{Frac|7|8}}, {{Frac|3|4}}, {{Frac|1|2}}, {{Frac|1|4}}, {{Frac|1|8}}, {{Frac|1|10}}, {{Frac|1|16}}, {{Frac|1|32}} en selfs {{Frac|1|64}} gebou. Hierdie kleiner instrumente word algemeen deur jong spelers gebruik wie se vingers nie lank genoeg is om die korrekte posisies op volgrootte-instrumente te bereik nie. Die regte grootte van die instrument word gewoonlik volgens die armlengte bepaal.<ref>{{cite web |url=https://www.vionoble.de/violine-viola-cello-groesse-ermitteln/ |title=Die richtige Größe ermitteln für Geige: Bratsche: Cello |website=Violinoble.de |access-date=2022-06-13}}</ref> Hoewel die breukgroottes in 'n sekere sin met die afmetings van die instrumente verband hou, is hulle nie as letterlike beskrywings van die relatiewe verhoudings bedoel nie. 'n {{Frac|3|4}}-instrument is byvoorbeeld nie driekwart van die lengte van 'n volgrootte-instrument nie. Die lengte van die klankkas (sonder die hals) van 'n volgrootte- of {{Frac|4|4}}-viool is 356&nbsp;mm, en kleiner by sommige 17de-eeuse modelle. Die klankkas van 'n {{Frac|3|4}}-viool is 335&nbsp;mm lank en dié van 'n {{Frac|1|2}}-viool 310&nbsp;mm; 'n {{Frac|3|4}}-viool is dus net omtrent 6&nbsp;% kleiner as 'n "hele" en 'n {{Frac|1|2}}-viool net omtrent 12&nbsp;%. By die viool se naaste familielid, die altviool, word die grootte as klankkaslengte in sentimeter aangegee eerder as in breukgroottes. 'n Volgrootte-altviool is gemiddeld 40&nbsp;cm, maar elke volwassene bepaal self watter grootte altviool hy of sy gebruik. Soms gebruik 'n volwassene met 'n klein liggaamsbou 'n sogenaamde {{Frac|7|8}}-viool in plaas van 'n volgrootte-instrument. Hierdie instrumente, wat soms 'n "damesviool" genoem word, is effens korter as 'n volgrootte-viool, maar is geneig om hoëkwaliteit-instrumente te wees wat 'n klank kan voortbring wat met dié van goeie volgrootte-viole vergelykbaar is. Die groottes van vyfsnarige viole kan van dié van die normale viersnarige verskil. Die instrument wat in die vioolokted met die viool ooreenstem, is die mezzoviool, wat dieselfde as 'n viool gestem word, maar 'n effens langer klankkas het. Die snare van die mezzoviool is net so lank soos dié van die standaardviool. Hierdie instrument is nie in algemene gebruik nie.<ref>{{Cite web|url=https://nvfa.org/8tet.html|title=The New Violin Family|author=The New Violin Family Association, Inc|date=2020-04-04|website=The New Violin Family}}</ref> == Toebehore == === Kenstuk en skouersteun === Die kenstuk vergemaklik dit om die instrument tussen die ken en die skouer vas te hou en verhoed boonop dat vog van die vel die lak aantas, oplos en uiteindelik die hout op daardie plek toenemend verswak. Dit bestaan meestal uit ebbehout, word met spanskroewe aan die instrument vasgeklem en bevind hom tydens die spel tussen die instrument en die ken. Die skouersteun dien om die individuele anatomie van die speler tussen die liggaam en die instrument te vereffen. Veral die lengte van die nek asook die breedte en natuurlike stand van die skouers bepaal hoe die skouersteun gevorm moet wees. Dit word telkens onmiddellik voor die spel opnuut gemonteer. Jonger spelers wat met skouersteune sukkel, gebruik soms 'n spons met 'n rek in plaas daarvan. === Strykstok === [[Lêer:Punte archi storici da violino.jpg|duimnael|regs|Koppe van drie vioolstrykstokke: (bo) 'n oorgangsmodel (F. Tourte), 'n swaanbekkop van 'n lang 18de-eeuse model, en 'n snoekkop van 'n 17de-eeuse model]] 'n Viool word gewoonlik met 'n strykstok bespeel, wat bestaan uit 'n stok met 'n lint van perdehaar wat tussen die punt (kop) en die slof aan die teenoorgestelde ente gespan is. 'n Tipiese vioolstrykstok is in die geheel ongeveer 75&nbsp;cm lank en weeg 55 tot 65&nbsp;g. Altvioolstrykstokke is ongeveer 5&nbsp;mm korter en 10&nbsp;g swaarder. Belangrik is die gewigsverdeling: die swaartepunt moet 24 tot 25&nbsp;cm van die begin van die stok af lê (sonder die skroef gemeet).<ref>Barbara Gschaider: ''Ratgeber Geige.'' Edition Bochinski, Bergkirchen 2008, ISBN 978-3-937841-68-7, p. 58.</ref> Die stok word meestal van [[Pernambuco|pernambukhout]] (ook bekend as Brasiliaanse hout) gemaak. Goeie pernambukhout het reguit gegroei met parallel lopende vesels; die stok kan besonder dun uitgewerk word en het ondanks die nodige stabiliteit die gewenste elastisiteit. Pernambukhout is dus besonder geskik vir hoëkwaliteit-strykstokke. Omdat die voorkoms van hierdie houtsoort beperk is, word dit moeiliker om goeie kwaliteite te bekom. Ander tradisionele materiale vir duurder stokke sluit slanghout in. Daarom word deesdae ook strykstokke van koolstofveselversterkte plastiek ("koolstofvesel") gebruik, op alle vlakke van vakmanskap, onder andere om by grensoorgange probleme met die [[Konvensie op Internasionale Handel in Bedreigde Spesies van Wilde Fauna en Flora|CITES]]-verdrag te vermy; baie professionele musikante beskou hul klank- en speeltegniese eienskappe egter as nie gelykwaardig nie. Goedkoop strykstokke vir studente word van minder duur houtsoorte of van veselglas gemaak; sommige veselglas-studentestokke gebruik 'n plastiekhuls as greep en omwikkeling tegelyk. Aan die onderste ent van die stok is die slof van ebbehout, [[ivoor]] of skilpaddop, meestal versier met 'n ronde perlemoerinlegsel, die sogenaamde "oog". Suiwer metaalinlegwerk as versiering kom ook voor. By die slof is 'n skroef wat die hare stywer of losser maak. Net voor die slof beskerm 'n duimkussing van [[leer (stof)|leer]] (die greep) en 'n omwikkeling die stok en bied hulle 'n stewige houvas vir die speler se hand. Tradisionele omwikkelinge is van draad (dikwels silwer of versilwer), sy of [[balein]] ("walvisbeen", nou vervang deur afwisselende stroke bruin en swart plastiek). Tussen die slof en die punt van die stok word die stokhare gespan; dit word die behaarsel genoem. Afhangende van die dikte word ongeveer 150 tot 220 hare uit die stert van hingste van bepaalde perderasse gebruik, tradisioneel van 'n skimmelperd (wat oorwegend wit hare het). Sommige goedkoper strykstokke gebruik sintetiese vesel. Deur die skroef te draai word die hare gespan, en na elke speelsessie moet die hare weer ontspan word. Die hare bring die snare deur daaroor te stryk in trilling. Daarvoor moet die hare gereeld met vaste hars (kolofonium, 'n natuurlike boomhars) behandel word om dit effens klewerig te maak, wat bereik word deur die stok herhaaldelik oor 'n harsblok te stryk. Afhangende van die gebruik en die kwaliteit van die hare moet die behaarsel na twee maande tot uiterlik na 'n jaar vernuwe word. == Stem == [[Lêer:Violin - open strings notes.PNG|regs|duimnael|Die toonhoogtes van die los snare van 'n viool. Die nootname staan onder die notebalk en hul Franse solfège-ekwivalente daarbo: G = sol; D = re; A = la; E = mi. {{audio|Violin open strings.mid|Speel}}]] Viole word gestem deur die stemskroewe in die skroefkas onder die krul te draai of deur die fynstemmerskroewe by die stertstuk te verstel. Alle viole het stemskroewe; fynstemmers is opsioneel. Die meeste fynstemmers bestaan uit 'n metaalskroef wat 'n hefboom beweeg wat aan die ent van die snaar vas is. Hulle maak baie klein toonhoogteverstellings veel makliker as die stemskroewe. Deur 'n fynstemmer kloksgewys te draai, word die toon hoër (omdat die snaar onder groter spanning is), en antikloksgewys word dit laer (omdat die snaar onder minder spanning is). Fynstemmers op al vier snare is baie nuttig by snare met 'n staalkern, en sommige spelers gebruik dit ook met sintetiese snare. Omdat moderne E-snare van staal is, word vir dié snaar byna altyd 'n fynstemmer aangebring. Fynstemmers word nie met dermsnare gebruik nie, wat meer [[Young se modulus|elasties]] is as snare met 'n staal- of sintetiese kern en nie voldoende op die baie klein bewegings van fynstemmers reageer nie. Om 'n viool te stem, word die A-snaar eers op 'n standaardtoonhoogte gestem (gewoonlik A = 440&nbsp;[[hertz|Hz]]; orkeste in Duitsland en Oostenryk stem met 'n kamertoon van 443&nbsp;Hz, in Switserland oorwegend op 442&nbsp;Hz). Wanneer die viool saam met 'n instrument met vaste toonhoogte soos 'n [[klavier]] of [[trekklavier]] speel, word dit na die ooreenstemmende noot op daardie instrument gestem en nie na enige ander stemverwysing nie. Die hobo is gewoonlik die instrument waarna orkeste met viole stem, aangesien sy klank deurdringend is en bo die ander houtblasers uit gehoor kan word. Die ander snare word dan in intervalle van reine kwinte teen mekaar gestem deur hulle paarsgewys te stryk. Vir solospel word soms 'n effens hoër stemming gebruik om die instrument 'n helderder klank te gee; omgekeerd word Barokmusiek soms met laer stemminge gespeel om die klank van die viool sagter te maak. Na die stem kan die kam van die instrument nagegaan word om te verseker dat dit reguit staan en tussen die binneste kepe van die f-gate gesentreer is; 'n skewe kam kan die klank van 'n andersins goed geboude viool aansienlik beïnvloed. Na lang gebruik kan die stemskroewe en hul gate verslyt raak, sodat die skroewe onder spanning makliker glip. 'n Glippende stemskroef laat die toonhoogte van die snaar effens daal, of, as die skroef heeltemal los raak, laat die snaar sy spanning heeltemal verloor. 'n Viool waarvan die stemskroewe glip, moet deur 'n vioolbouer of vioolhersteller herstel word. Stemskroefsmeer, gereeld gebruik, kan die intrede van sulke slytasie vertraag terwyl dit die skroewe glad laat draai. Die stemming G–D–A–E word vir die meeste vioolmusiek gebruik, insluitend klassieke musiek, jazz en volksmusiek. Ander stemminge word soms gebruik; die G-snaar kan byvoorbeeld tot A opgestem word. Die gebruik van nie-standaardstemminge in klassieke musiek staan as ''[[scordatura]]'' bekend; in sommige volksmusiekstyle word dit kruisstemming genoem. Een beroemde voorbeeld van scordatura in die klassieke musiek is [[Camille Saint-Saëns]] se ''Danse macabre'', waar die E-snaar van die soloviool na E♭ verlaag word om 'n spookagtige dissonansie aan die komposisie te verleen. Ander voorbeelde is die derde deel van ''Contrasts'' van [[Béla Bartók]], waar die E-snaar na E♭ en die G-snaar na G♯ gestem word, [[Niccolò Paganini]] se Eerste Vioolkonsert, waar al vier snare 'n halftoon hoër gestem moet word, en die Rosekranssonates van Heinrich Ignaz Franz Biber, waarin elke deel 'n ander scordatura-stemming het. In die Indiese klassieke en ligte musiek word die viool in die Suid-Indiese styl waarskynlik op D♯–A♯–D♯–A♯ gestem. Aangesien daar in die Indiese klassieke musiek geen begrip van absolute toonhoogte is nie, kan musikante enige gerieflike stemming gebruik om hierdie relatiewe intervalle tussen die snare te behou. Nog 'n algemene stemming met hierdie intervalle is B♭–F–B♭–F, wat met Sa–Pa–Sa–Pa in die Indiese karnatiese klassieke styl ooreenstem. In die Noord-Indiese Hindoestaanse styl is die stemming gewoonlik Pa–Sa–Pa–Sa in plaas van Sa–Pa–Sa–Pa, wat byvoorbeeld met F–B♭–F–B♭ kan ooreenstem. In die Iranse klassieke musiek en ligte musiek het die viool in elke ''dastgah'' 'n ander stemming;<ref>Edith Gerson-Kiwi: ''The Persian Doctrine of Dastga-Composition. A phenomenological study in the musical modes.'' Israel Music Institute, Tel Aviv 1963, p. 15.</ref> dit word waarskynlik op E–A–E–A in Dastgāh-e Esfahan gestem, in Dastgāh-e Šur op E–A–D–E en E–A–E–E, en in Dastgāh-e Māhur op E–A–D–A. In die Arabiese klassieke musiek word die A- en E-snaar 'n heeltoon verlaag, dit wil sê G–D–G–D, om die spel van Arabiese ''maqams'' te vergemaklik, veral dié met kwarttone. Hoewel die meeste viole vier snare het, is daar viole met bykomende snare, sommige met soveel as sewe. Sewe word algemeen as die maksimum aantal snare beskou wat op 'n strykinstrument prakties is; met meer as sewe snare sou dit onmoontlik wees om enige bepaalde binnesnaar afsonderlik met die strykstok te bespeel. Viole met sewe snare is baie skaars. Die ekstra snare op sulke viole is gewoonlik laer as die G-snaar en word gewoonlik (van die hoogste bygevoegde snaar na die laagste) op C, F en B♭ gestem. As die speellengte van die instrument, dit wil sê die snaarlengte van die bosaal tot die kam, gelyk is aan dié van 'n gewone volgrootte-viool (effens minder as 33&nbsp;cm), kan dit met reg 'n viool genoem word. Sommige van hierdie instrumente is ietwat langer en moet as altviole beskou word. Viole met vyf of meer snare word tipies in jazz of volksmusiek gebruik. Sommige spesiaal gemaakte instrumente het ekstra snare wat nie gestryk word nie, maar deur die trillings van die gestrykte snare meeklink. == Speeltegniek == === Houding === [[Lêer:Man Playing Violin on Bench at Park.jpg|duimnael|upright=0.75|'n Man speel viool op 'n parkbank]] Die viool word sittend of staande bespeel. Soliste (of hulle alleen, met 'n klavier of met 'n orkes speel) speel meestal staande, tensy 'n fisieke gestremdheid dit verhoed, soos in die geval van [[Itzhak Perlman]]. In die orkes en in kamermusiek word daar daarenteen gewoonlik sittend gespeel. In die 2000's en 2010's het sommige orkeste wat Barokmusiek uitvoer (soos die Freiburger Barockorchester) al hul violiste en altvioliste, solo en ensemble, staande laat speel. Die viool rus aan die linkerkant op die skouer en bors van die violis en word, afhangende van die houding of draai van die kop, deur die linkerkant van die onderkaak, soms deur die ken, op die kenstuk vasgehou en deur die linkerskouer ondersteun, dikwels met behulp van 'n skouersteun. Die kaak en die skouer moet die viool stewig genoeg vashou sodat dit stabiel bly wanneer die linkerhand van 'n hoë posisie ('n hoë noot ver op die toets) na 'n lae (nader aan die skroefkas) beweeg. In die Indiese houding word die stabiliteit van die viool verseker deur die krul wat op die sy van die voet rus. Van die linkerhand word die duim gebruik om die hals te omvat of as hulp vir bepaalde greeptegnieke. Al die ander vingers speel uitsluitlik op die snare om die gewenste tone vas te lê. Afhangende van die skool neem die linkerhand ook 'n ondersteunende of vashoufunksie van die instrument oor. Die regterhand hanteer die strykstok, waarmee die snare meestal tussen die einde van die toets en die kam gestryk word, in moderne komposisies deels ook agter die kam. Dit word die kontakpunt genoem. Vir die wisselende volume, die klankkleure, die presisie van die artikulasie, die legatospel en meer is dit beslissend met watter kombinasie van gewig, snelheid, kontakpunt (na aan die kam, na aan die toets of tussenin) en kanteling van die stokhare die snare aangeraak word. Hoewel onderwysers die wesenlike belang van 'n goeie houding beklemtoon, sowel ter wille van die kwaliteit van die spel as om die kans op oorbelastingsbeserings te verminder, verskil advies oor wat 'n goeie houding is en hoe dit bereik word in die besonderhede. Almal dring egter aan op die belang van 'n natuurlike, ontspanne posisie sonder spanning of styfheid. Wat byna universeel aanbeveel word, is om die linkerpols reguit (of baie naby daaraan) te hou sodat die vingers van die linkerhand vry kan beweeg en die kans op besering verminder word, en om albei skouers in 'n natuurlike, ontspanne posisie te hou en te vermy om enige van hulle oordrewe op te trek. Dit sou, soos enige ander onnodige spanning, die bewegingsvryheid beperk en die risiko van besering verhoog. 'n Krom houding kan goeie spel belemmer omdat dit die liggaam uit balans bring en die skouers laat optrek. Nog 'n teken van ongesonde spanning is pyn in die linkerhand, wat op te veel druk by die vashou van die viool dui. === Linkerhand en toonhoogte === [[Lêer:Violin first position fingering chart.svg|regs|upright=1.35|duimnael|Vingersettings in die eerste posisie. Hierdie diagram toon net die note van die eerste posisie; daar is hoër note buite dié wat aangedui word.]] [[Lêer:Geigengrifftabelle.svg|duimnael|regs|Greeptabel vir alle toonsoorte]] Die linkerhand bepaal die klinkende lengte van die snaar, en dus die toonhoogte, deur dit met die vingerpunte teen die toets te "gryp" (vas te druk), wat verskillende toonhoogtes voortbring. Aangesien die viool geen frette het om die snare af te stop nie, soos gebruiklik by die [[kitaar]], moet die speler presies weet waar om die vingers op die snare te plaas om met goeie intonasie (suiwer) te speel. Beginners speel los snare en die laagste posisie, naaste aan die bosaal. Studente begin dikwels met relatief maklike toonsoorte, soos A-majeur en G-majeur, en leer toonlere en eenvoudige melodieë. Deur toonlere en arpeggio's te oefen en die gehoor op te lei, "vind" die linkerhand van die violis die note uiteindelik intuïtief deur spiergeheue. Beginners maak soms gebruik van [[kleefband|kleefbandjies]] op die toets vir die korrekte plasing van die linkerhandvingers, maar laat die bandjies gewoonlik gou staan wanneer hulle vorder. Nog 'n algemene merktegniek gebruik kolletjies [[korrigeervloeistof]] op die toets, wat binne 'n paar weke se gereelde oefening afslyt. Hierdie praktyk word ongelukkig soms in plaas van voldoende gehooropleiding gebruik, sodat die plasing van die vingers deur die oog en nie deur die oor gelei word nie. Veral in die vroeë stadiums van die leerproses is die sogenaamde "klinkende tone" nuttig. Daar is nege sulke note in die eerste posisie, waar 'n gegrypte noot 'n unisoon of oktaaf met 'n ander (los) snaar klink en dié laat meeresoneer. Studente gebruik hierdie klinkende tone dikwels om die intonasie van die gegrypte noot te kontroleer deur te luister of dit met die los snaar harmonieer. Wanneer die gegrypte toonhoogte "A" op die G-snaar gespeel word, kan die violis byvoorbeeld terselfdertyd die los D-snaar speel om die intonasie van die gegrypte "A" te toets. As die "A" suiwer is, behoort die "A" en die los D-snaar 'n harmonieuse reine kwart voort te bring. Viole word in reine kwinte gestem, soos al die orkesstrykers (viool, altviool, tjello) behalwe die kontrabas, wat in reine kwarte gestem word. Elke daaropvolgende noot word gegryp op die toonhoogte wat die speler as die harmonieuste ervaar; wanneer 'n violis onbegeleid speel, "speel hy nie konsekwent in óf die getempereerde óf die natuurlike [reine] toonleer nie, maar neig in die geheel om by die Pythagorese toonleer aan te sluit."<ref>Seashore, Carl (1938). ''Psychology of Music'', p. 224. Aangehaal in Kolinski, Mieczyslaw (somer–herfs 1959). "A New Equidistant 12-Tone Temperament", p. 210, ''Journal of the American Musicological Society'', vol. 12, nr. 2/3, pp. 210–214.</ref> Wanneer violiste in 'n [[strykkwartet]] of 'n strykorkes speel, "versoet" die strykers gewoonlik hul stemming om by die toonsoort te pas waarin hulle speel. Wanneer daar saam met 'n instrument met gelykswewende stemming gespeel word, soos 'n klavier, pas vaardige violiste hul stemming by die gelykswewende stemming van die klavier aan om dissonante note te vermy. Die vingers word in die [[musieknotasie]], soos in bladmusiek en etudeboeke, konvensioneel van 1 (wysvinger) tot 4 (pinkie) genommer. Veral in leeruitgawes van vioolmusiek kan syfers bo die note aandui watter vinger gebruik moet word, met ''0'' of ''O'' vir 'n los snaar. Die diagram regs toon die rangskikking van die note wat in die eerste posisie bereik kan word. Wat nie op hierdie diagram gewys word nie, is hoe die afstande tussen die nootposisies kleiner word hoe hoër (in toonhoogte) die vingers van die bosaal af beweeg. Die balke aan die kante van die diagram stel die gebruiklike moontlikhede vir beginners se kleefbandjies voor, by die 1ste, hoë 2de, 3de en 4de vinger. ==== Posisies ==== Die plasing van die linkerhand op die toets word deur "posisies" gekenmerk. Die eerste posisie, waar die meeste beginners begin (hoewel sommige metodes in die derde posisie begin), is die posisie wat die meeste in strykmusiek gebruik word. Musiek wat vir beginnende jeugorkeste gekomponeer is, is dikwels meestal in die eerste posisie. Die laagste noot wat in hierdie posisie in standaardstemming beskikbaar is, is 'n los G₃; die hoogste noot in die eerste posisie word met die vierde vinger op die E-snaar gespeel en klink as B₅. Deur die hand op die hals op te skuif, neem die eerste vinger die plek van die tweede vinger in, wat die speler in die ''tweede posisie'' bring. Deur die eerste vinger die eerste-posisie-plek van die derde vinger te laat inneem, kom die speler in die ''derde posisie'', en so voorts. 'n Verandering van posisie, met die gepaardgaande beweging van die hand, word 'n ''posisiewisseling'' genoem, en doeltreffende posisiewisselings met behoud van suiwer intonasie en 'n gladde legato (verbonde) klank is 'n sleutelelement van die tegniek op alle vlakke. Dikwels word 'n "gidsvinger" gebruik: die laaste vinger wat 'n noot in die ou posisie gespeel het, raak tydens die wisseling voortdurend liggies aan die snaar om op sy korrekte plek in die nuwe posisie uit te kom. In elementêre wisselingsoefeninge word die "gidsvinger" dikwels hoorbaar gemaak terwyl dit op of af langs die snaar gly, sodat die speler die korrekte plasing op die gehoor kan vaslê. Buite hierdie oefeninge behoort dit selde hoorbaar te wees (tensy die speler bewustelik 'n portamento-effek om uitdrukkingsredes toepas). Tydens 'n wisseling in lae posisies beweeg die duim van die linkerhand op of af langs die hals van die instrument om in dieselfde posisie relatief tot die vingers te bly (hoewel die beweging van die duim effens voor of effens na die beweging van die vingers kan plaasvind). In sulke posisies word die duim dikwels as 'n "anker" beskou waarvan die plek bepaal in watter posisie die speler is. In baie hoë posisies kan die duim nie met die vingers meebeweeg nie, omdat die klankkas van die instrument in die pad kom. In plaas daarvan beweeg die duim om die hals van die instrument om by die punt te sit waar die hals die regterronding van die klankkas ontmoet, en bly daar terwyl die vingers tussen die hoë posisies beweeg. 'n Noot wat buite die normale omvang van 'n posisie gespeel word, sonder wisseling, word 'n ''strekking'' genoem. In die derde posisie op die A-snaar sit die hand byvoorbeeld natuurlik met die eerste vinger op D en die vierde op G of G♯. Om die eerste vinger terug na 'n C♯ te strek, of die vierde vinger op na 'n A, vorm 'n strekking. Strekkings word algemeen gebruik waar een of twee note effens buite 'n andersins stewige posisie lê, en het die voordeel dat hulle minder opvallend is as 'n wisseling of 'n snaaroorgang. Die laagste posisie op die viool word die "halwe posisie" genoem. In hierdie posisie is die eerste vinger op 'n "lae eerste-posisie"-noot, byvoorbeeld B♭ op die A-snaar, en die vierde vinger in 'n afwaartse strekking vanaf sy gewone posisie, byvoorbeeld D op die A-snaar, met die ander twee vingers na behoefte tussenin geplaas. Aangesien die posisie van die duim in die "halwe posisie" tipies dieselfde is as in die eerste posisie, kan dit beter as 'n agterwaartse strekking van die hele hand as as 'n egte posisie beskou word. Die bogrens van die viool se omvang word grootliks deur die vaardigheid van die speler bepaal, wat maklik meer as twee oktawe op 'n enkele snaar en vier oktawe op die instrument as geheel kan speel. Posisiename word meestal vir die laer posisies en in metodeboeke en etudes gebruik; om dié rede hoor 'n mens selde verwysings na iets hoër as die sewende posisie. Die hoogste posisie is prakties gesproke die 13de. Baie hoë posisies is om twee redes 'n besondere tegniese uitdaging. Eerstens word die verskil in ligging van die verskillende note in hoë posisies veel kleiner, wat die note moeiliker maak om te vind en in sommige gevalle op die gehoor te onderskei. Tweedens is die veel korter klinkende lengte van die snaar in baie hoë posisies 'n uitdaging vir die regterarm en die strykstok om die instrument doeltreffend te laat klink. Hoe fyner (en duurder) 'n instrument, hoe beter kan dit 'n goeie toon tot bo aan die toets, by die hoogste toonhoogtes op die E-snaar, volhou. Alle note (behalwe dié onder die los D) kan op meer as een snaar gespeel word. Dit is 'n standaardontwerpkenmerk van snaarinstrumente, wat egter van die klavier verskil, wat vir elk van sy 88 note net een plek het. Die noot van die los A op die viool kan byvoorbeeld as die los A gespeel word, of op die D-snaar (in die eerste tot vierde posisie) of selfs op die G-snaar (baie hoog op, in die sesde tot negende posisie). Elke snaar het 'n ander [[toonkleur]], vanweë die verskillende gewigte (diktes) van die snare en die resonansies van ander los snare. Die G-snaar word byvoorbeeld dikwels beskou as 'n baie volle, klankryke klank te hê wat besonder gepas is vir laat-Romantiese musiek. Dit word dikwels in die musiek aangedui met die merk ''sul G'' of ''IV'' ('n Romeinse syfer wat aandui dat op die vierde snaar gespeel moet word; volgens konvensie word die snare van die dunste, hoogste (I) tot die laagste (IV) genommer). Selfs sonder uitdruklike aanwysings in die partituur sal 'n gevorderde violis na eie oordeel en artistieke aanvoeling kies op watter snaar bepaalde note of passasies gespeel word. Wanneer 'n passasie op 'n lae snaar en in 'n hoër posisie gespeel word, hoewel dit op 'n hoër snaar gemakliker gespeel sou kon word, dien dit ook om 'n besondere klankkleur voort te bring. ==== Los snare ==== As 'n snaar gestryk of getokkel word sonder dat 'n vinger dit gryp, word dit 'n ''los snaar'' genoem. Dit gee 'n ander klank as 'n gegrypte snaar, aangesien die snaar by die bosaal vryer tril as onder 'n vinger. Verder is dit onmoontlik om vibrato ten volle op 'n los snaar te gebruik (hoewel 'n gedeeltelike effek verkry kan word deur 'n noot 'n oktaaf hoër op 'n aangrensende snaar te gryp en dié te laat vibreer, wat 'n element van vibrato in die botone inbring). In die klassieke tradisie gebruik violiste dikwels 'n snaaroorgang of posisiewisseling om die verandering van toonkleur wat 'n los snaar meebring, te vermy, tensy die komponis dit aandui. Dit geld veral vir die los E, wat dikwels as hard van klank beskou word. Daar is egter ook situasies waar 'n los snaar spesifiek vir artistieke effek gekies kan word. Dit kom voor in klassieke musiek wat die bourdon van 'n [[orrel]] naboots (soos J.S. Bach in sy Partita in E vir soloviool bereik het), in ''fiddle''-musiek (byvoorbeeld ''Hoedown'') of waar stappe om die los snaar te vermy musikaal onvanpas is (byvoorbeeld in Barokmusiek, waar posisiewisselings minder gebruiklik was). In vinnige passasies van toonlere of arpeggio's kan 'n los E-snaar eenvoudig gerieflikheidshalwe gebruik word as die noot nie tyd het om uit te klink en 'n harde toonkleur te ontwikkel nie. In volksmusiek, ''fiddle''-musiek en ander tradisionele musiekgenres word los snare algemeen om hul resonante toonkleur gebruik. Om 'n los snaar gelyktydig met 'n gegrypte noot op 'n aangrensende snaar te speel, lewer 'n [[doedelsak]]agtige bourdon, wat komponiste dikwels ter nabootsing van volksmusiek gebruik. Soms is die twee note identies (byvoorbeeld 'n gegrypte A op die D-snaar teen die los A-snaar), wat 'n klinkende soort ''fiddle''-klank gee. Om 'n los snaar gelyktydig met 'n identiese gegrypte noot te speel, kan ook vereis word wanneer meer volume nodig is, veral in orkesspel. Sommige klassieke vioolpartye het note waarvoor die komponis die violis vra om 'n los snaar te speel, weens die spesifieke klankkarakter wat 'n los snaar skep. ==== Dubbelgrepe, akkoorde en bourdons ==== 'n Dubbelgreep is wanneer twee afsonderlike snare deur die vingers gegryp en gelyktydig gestryk word, wat twee deurlopende tone voortbring (tipiese intervalle sluit tertse, kwarte, kwinte, sekstes en oktawe in). Dubbelgrepe kan in enige posisie aangedui word, hoewel die wydste interval wat natuurlik in een posisie as dubbelgreep gespeel kan word, 'n oktaaf is (met die wysvinger op die laer snaar en die pinkie op die hoër snaar). Nietemin word in gevorderde repertoire soms dubbelgrepe van desiemes of selfs meer vereis, wat 'n gestrekte linkerhandposisie met uitgestrekte vingers tot gevolg het. Die term "dubbelgreep" word dikwels ook gebruik vir die laat klink van 'n los snaar saam met 'n gegrypte noot, hoewel net een vinger 'n snaar gryp. Met die tegniek van die dubbelgreep kan dus tweestemmig gespeel word. Waar drie of vier gelyktydige note aangedui word, "verdeel" die violis gewoonlik die akkoord: drie- of vierstemmige akkoorde word normaalweg gearpeggieer, deur die onderste een of twee note eerste te speel en onmiddellik na die boonste een of twee note voort te gaan, waarby die natuurlike resonansie van die instrument 'n effek voortbring soortgelyk aan asof al vier note gelyktydig geklink het. In sommige omstandighede is 'n "drievoudige greep" moontlik, waar drie note oor drie snare gelyktydig klink. Die strykstok raak nie van nature drie snare tegelyk nie, maar met voldoende stoksnelheid en druk, wanneer die violis 'n drienoot-akkoord "breek", kan die stokhare tydelik oor drie snare gebuig word sodat elkeen gelyktydig klink. Dit word met 'n swaar streek bereik, tipies naby die slof en met die stok op 'n sekere afstand van die kam, en bring 'n harde, aggressiewe toon voort. Dit is so moontlik om drienoot-akkoorde van kort duur, ook verskeie ná mekaar, sonder arpeggio te speel, sodat daar werklik drie stemme gelyktydig klink. Vierstemmige spel sonder arpeggio kan net met 'n spesiaal gekonstrueerde ronde strykstok verwesenlik word. Dubbelgrepe in die orkes word soms ''divisi'' gemerk en tussen die spelers verdeel, sodat een deel van die musikante die laer noot en 'n ander deel die hoër noot speel. Dubbelgrepe (en ''divisi'') kom algemeen in orkesrepertoire voor wanneer die viole begeleiding speel en 'n ander instrument of groep die melodie speel. In sommige genres van die historiese uitvoeringspraktyk (gewoonlik van Barokmusiek en vroeër) word nóg verdeelde akkoorde nóg drievoudige grepe as gepas beskou; sommige violiste arpeggieer alle akkoorde (insluitend gewone dubbelgrepe) deur al die note of die meeste daarvan afsonderlik te speel asof hulle as 'n gebonde figuur geskryf is. Met die ontwikkeling van moderne viole het drievoudige grepe egter natuurliker geword, omdat die kam minder gekrom is. In sommige musiekstyle kan 'n aangehoue bourdon op 'n los snaar gespeel word tydens 'n passasie wat hoofsaaklik op 'n aangrensende snaar geskryf is, om 'n basiese begeleiding te bied. Dit kom meer in volkstradisies as in die klassieke musiek voor. ==== Vibrato ==== [[Lêer:MHVC-KyokoYonemoto-PaganiniCaprice24.ogv|duimnael|Kyoko Yonemoto speel [[Niccolò Paganini|Paganini]] se Caprice nr. 24 op 'n viool]] [[Lêer:Peter Bissing.png|duimnael|regs|Petrowitsch Bissing was 'n onderwyser in vibratometodiek op die viool<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=9-EqAAAAYAAJ&q=PETROWITCH+BISSING&pg=RA2-PA52|publisher=Jacobs' Band Monthly, Volume 4|page=52|year=1919|access-date=16 November 2012|title=The Violin|first=Louis|last=Eaton}}</ref> en het 'n boek met die titel ''Cultivation of the Violin Vibrato Tone'' gepubliseer.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=IwhLMgEACAAJ|title=Cultivation of the Violin Vibrato Tone|first=Petrowitsch|last=Bissing|publisher=Central States Music Publishing Company|access-date=16 November 2012}}</ref>]] Vibrato is 'n tegniek van die linkerhand en -arm waarby die toonhoogte van 'n noot subtiel in 'n polsende ritme wissel. Hoewel verskillende dele van die hand of arm by die beweging betrokke kan wees, is die resultaat 'n beweging van die vingerpunt wat 'n geringe verandering in die trillende snaarlengte meebring, wat 'n golwing in die toonhoogte veroorsaak. Die meeste violiste ossilleer onder die noot, dit wil sê laer in toonhoogte as die eintlike noot, wanneer hulle vibrato gebruik, omdat geglo word dat die waarneming die hoogste toonhoogte in 'n wisselende klank bevoordeel.<ref>{{Cite book|title=String Builder, Book 3: Teacher's Manual |last=Applebaum |first=Samuel |year=1957 |publisher=Alfred Publishing |location=New York |isbn=978-0-7579-3056-0 |page=4 }}. "Now we will discipline the shaking of the left hand in the following manner: Shake the wrist slowly and evenly in 8th notes. Start from the original position and for the second 8th note the wrist is to move backward (toward the scroll). Do this in triplets, dotted 8ths and 16ths, and 16th notes. A week or two later, the vibrato may be started on the Violin. ... The procedure will be as follows: 1. Roll the finger tip from this upright position on the note, to slightly below the pitch of this note."</ref> Vibrato doen min of niks om 'n onsuiwer noot te verbloem; met ander woorde, verkeerd toegepaste vibrato is 'n slegte plaasvervanger vir goeie intonasie. Toonlere en ander oefeninge wat op intonasie gerig is, word tipies sonder vibrato gespeel om die werk makliker en doeltreffender te maak. Musiekstudente word dikwels geleer dat vibrato veronderstel word tensy dit anders in die musiek aangedui is. Dit kan 'n struikelblok wees vir 'n klassiek opgeleide violis wat in 'n styl wil speel wat min of geen vibrato gebruik, soos Barokmusiek in historiese styl en baie tradisionele ''fiddle''-style. Vibrato kan deur 'n gepaste kombinasie van vinger-, pols- en armbewegings voortgebring word. Deur die vingerpunt van die grypende vinger liggies heen en weer te rol, ontstaan vingervibrato. Een metode, ''handvibrato'' (of ''polsvibrato''), behels dat die hand by die pols heen en weer gekantel word om die ossillasie te bewerkstellig. 'n Ander metode, ''armvibrato'', moduleer die toonhoogte deur beweging van die hele onderarm by die elmboog met 'n vaste pols. 'n Kombinasie van hierdie tegnieke stel 'n speler in staat om 'n groot verskeidenheid klankeffekte voort te bring. Die "wanneer", "waarvoor" en "hoeveel" van vibrato is artistieke kwessies van styl en smaak, waarby verskillende onderwysers, musiekskole en musiekstyle verskillende vibratostyle verkies. Oordrewe vibrato kan byvoorbeeld hinderlik word. Akoesties gesproke het die interessantheid wat vibrato aan die klank toevoeg te doen met die manier waarop die mengsel van botone<ref>{{Cite web|url=http://www.schleske.de/en/our-research/handbook-violinacoustics/vibrato-of-the-musician.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20100207150243/http://www.schleske.de/en/our-research/handbook-violinacoustics/vibrato-of-the-musician.html |url-status=dead |archive-date=7 Februarie 2010 |title=The psychoacoustic secret of vibrato |first=Martin |last=Schleske |access-date=11 Februarie 2010 |quote=Accordingly, the sound level of each harmonic will have a periodically fluctuating value due to the vibrato.}}</ref> (of toonkleur) en die rigtingpatroon van die klankuitstraling met veranderinge in toonhoogte verander. Deur die klank ritmies na verskillende dele van die vertrek te "rig",<ref>{{Cite web | last=Curtin | first=Joseph | title=Weinreich and Directional Tone Colour | url=http://www.josephcurtinstudios.com/news/strad/apr00/Gabi_strad.htm | date=April 2000 | work=Strad Magazine | access-date=23 Mei 2009 | quote=In the case of string instruments, however, not only are they strongly directional, but the pattern of their directionality changes very rapidly with frequency. If you think of that pattern at a given frequency as beacons of sound, like the quills of a porcupine, then even the slight changes in pitch created by vibrato can cause those quills to be continually undulating. | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20090529062722/http://josephcurtinstudios.com/news/strad/apr00/Gabi_strad.htm | archive-date=29 Mei 2009 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://knutsacoustics.com/files/weinreich,-g.-directional-tone-color-jasa-1997.pdf |title=Directional tone color |last=Weinreich |first=Gabriel |date=16 Desember 1996 |publisher=Acoustical Society of America |quote=The effect can be visualized in terms of a number of highly directional sound beacons, all of which the vibrato causes to undulate back and forth in a coherent and highly organized fashion. It is obvious that such a phenomenon will help immensely in fusing sounds of the differently directed partials into a single auditory stream; one may even speculate that it is a reason why vibrato is used so universally by violinists—as compared to wind players, from the sound of whose instruments directional tone color is generally absent.}}</ref> voeg vibrato 'n "glans" of "lewendigheid" by die klank van 'n goed geboude viool. Vibrato word grootliks aan die oordeel van die violis oorgelaat. Verskillende soorte vibrato bring verskillende stemminge in 'n stuk, en die wisselende grade en style van vibrato is dikwels kenmerke wat by bekende violiste uitstaan. ==== Vibratotriller ==== 'n Vibrato-agtige beweging kan soms gebruik word om 'n vinnige [[triller]]effek te skep. Om hierdie effek uit te voer, word die vinger bo die vinger wat die noot gryp, net effens van die snaar af geplaas (stewig teen die grypende vinger gedruk) en 'n vibratobeweging uitgevoer. Die tweede vinger raak met elke ossillasie liggies aan die snaar bo die laer vinger, sodat die toonhoogte ossilleer op 'n manier wat soos 'n mengsel van wye vibrato en 'n baie vinnige triller klink. Dit gee 'n minder duidelike oorgang tussen die hoër en die laer noot en word gewoonlik as interpretatiewe keuse toegepas. Hierdie trillertegniek werk net goed vir halftoontrillers of trillers in hoë posisies (waar die afstand tussen die note kleiner is), aangesien dit vereis dat die trillende vinger en die vinger daaronder aan mekaar raak, wat die afstand wat getrill kan word, beperk. In baie hoë posisies, waar die trilafstand kleiner as die breedte van die vinger is, kan 'n vibratotriller die enigste opsie vir trillereffekte wees. ==== Flageolettone ==== [[Lêer:Violin sounds and techniques.ogg|duimnael|regs|Vioolklanke en -tegnieke: los snare (arco en pizzicato); A-majeur-toonleer (arco en pizzicato); begin van 'n A-majeur-toonleer met vibrato; A-majeur-toonleer col legno gespeel; natuurlike flageolettone van 'n A, E en 'n A; kunsmatige flageolet van A₇; flageolet-glissando op die A-snaar]] Deur die snaar liggies met 'n vingerpunt by 'n [[nodus (fisika)|nodus]] aan te raak, sonder om die snaar heeltemal vas te druk, en die snaar dan te tokkel of te stryk, ontstaan flageolettone (harmonieke of botone). In plaas van die normale toon klink 'n hoër noot. Daardeur word die grondfrekwensie gedemp en tril net die ooreenstemmende botone (byvoorbeeld die dubbele of drievoudige frekwensie wanneer die vinger by die helfte of by 'n derde van die snaarlengte geplaas word). Daar ontstaan fluitagtige tone. Elke nodus lê by 'n heeltallige deling van die snaar, byvoorbeeld halfpad of 'n derde langs die lengte van die snaar. 'n Instrument wat goed reageer, laat talle moontlike flageoletnodusse langs die lengte van die snaar klink. Flageolettone word in die musiek óf met 'n sirkeltjie bo die noot wat die toonhoogte van die flageolet bepaal, óf met ruitvormige nootkoppe aangedui. Daar is twee soorte: ''natuurlike flageolettone'' en ''kunsmatige flageolettone'' (ook ''valse flageolettone'' genoem). Natuurlike flageolettone word op 'n los snaar gespeel. Die toonhoogte van die los snaar wanneer dit getokkel of gestryk word, word die grondfrekwensie genoem. Flageolettone word ook ''botone'' of ''deeltone'' genoem. Hulle kom voor by heeltallige veelvoude van die grondtoon, wat die eerste harmoniek genoem word. Die tweede harmoniek is die eerste botoon (die oktaaf bo die los snaar), die derde harmoniek is die tweede botoon, en so voorts. Die tweede harmoniek lê in die middel van die snaar en klink 'n oktaaf hoër as die toonhoogte van die snaar. Die derde harmoniek verdeel die snaar in derdes en klink 'n oktaaf en 'n kwint bo die grondtoon, en die vierde harmoniek verdeel die snaar in kwarte en klink twee oktawe bo die eerste. Die klank van die tweede harmoniek is die helderste van almal, omdat dit 'n gemeenskaplike nodus met al die daaropvolgende ewe harmonieke (4de, 6de, ens.) het. Die derde en die daaropvolgende onewe harmonieke is moeiliker om te speel, omdat hulle die snaar in 'n onewe aantal trillende dele verdeel en nie so baie nodusse met ander harmonieke deel nie. Kunsmatige flageolettone is moeiliker om voort te bring as natuurlike, aangesien hulle behels dat die snaar gegryp én 'n flageolet op die gegrypte noot gespeel word. Met die ''oktaafraam'' (die normale afstand tussen die eerste en die vierde vinger in enige gegewe posisie) en die vierde vinger wat die snaar 'n kwart bo die gegrypte noot net aanraak, ontstaan die vierde harmoniek, twee oktawe bo die gegrypte noot. Vingerplasing en -druk, asook stoksnelheid, -druk en kontakpunt, is almal wesenlik om die gewenste flageolet te laat klink. Boonop moet in passasies met verskillende note as valse flageolettone die afstand tussen die grypende vinger en die flageoletvinger voortdurend verander, aangesien die afstand tussen die note oor die lengte van die snaar verander. Die ''flageoletvinger'' kan die snaar ook 'n groot terts bo die vasgedrukte noot aanraak (die vyfde harmoniek), of 'n kwint hoër ('n derde harmoniek). Hierdie flageolettone word minder algemeen gebruik; in die geval van die groot terts moet sowel die gegrypte noot as die aangeraakte noot effens hoog gespeel word, anders spreek die flageolet nie so geredelik aan nie. In die geval van die kwint is die strekking groter as wat vir baie violiste gemaklik is. In die algemene repertoire word breuke kleiner as 'n sesde nie gebruik nie. Verdelings tot 'n agtste word egter soms gebruik, en met 'n goeie instrument en 'n vaardige speler is verdelings so klein as 'n twaalfde moontlik. Daar is 'n paar boeke wat uitsluitlik aan die studie van vioolflageolettone gewy is. Twee omvattende werke is Henryk Heller se sewedelige ''Theory of Harmonics'', in 1928 deur Simrock gepubliseer, en Michelangelo Abbado se vyfdelige ''Tecnica dei suoni armonici'', in 1934 deur Ricordi gepubliseer. Uitgebreide passasies in kunsmatige flageolettone kom in die virtuose vioolliteratuur voor, veral van die 19de en vroeë 20ste eeu. Twee opvallende voorbeelde hiervan is 'n hele gedeelte van Vittorio Monti se ''Csárdás'' en 'n passasie omtrent in die middel van die derde deel van [[Pjotr Tsjaikofski]] se Vioolkonsert. 'n Gedeelte van die derde deel van Paganini se Vioolkonsert nr. 1 bestaan uit dubbelgreeptertse in flageolettone. Wanneer snare verslyt, vuil en oud is, is die flageolettone moontlik nie meer suiwer in toonhoogte nie. Om dié rede vervang violiste hul snare gereeld. === Regterhand en klankkleur === Die snare kan laat klink word deur die hare van die strykstok, wat in die regterhand gehou word, daaroor te trek (''arco'') of deur hulle te tokkel (''pizzicato''), meestal met die regterhand. In sommige gevalle tokkel die violis snare met die linkerhand. Dit word gedoen om oorgange van pizzicato na arco te vergemaklik, en dit word ook in sommige virtuose vertoonstukke gebruik. Linkerhand-pizzicato word gewoonlik op los snare gedoen. Pizzicato word op al die instrumente van die vioolfamilie gebruik; die sistematiese studie van gevorderde pizzicatotegnieke is egter die verste ontwikkel in die jazzkontrabas, 'n styl waarin die instrument byna uitsluitlik getokkel word. Die regterarm, -hand en strykstok en die stoksnelheid is verantwoordelik vir toonkwaliteit, [[ritme]], [[dinamika (musiek)|dinamika]], artikulasie en die meeste (maar nie alle) veranderinge in [[toonkleur]]. Die speler trek die strykstok oor die snaar, wat die snaar laat tril en 'n aangehoue toon voortbring. Die natuurlike tekstuur van die perdehaar en die klewerigheid van die hars help die stok om die snaar te "gryp", en wanneer die stok oor die snaar getrek word, laat dit die snaar 'n toon klink. Stryk kan gebruik word om lang aangehoue note of melodieë voort te bring. In 'n strykersgroep kan 'n noot eindeloos volgehou lyk as die spelers in die groep op verskillende tye van strykrigting verander. Die strykstok kan ook gebruik word om kort, skerp nootjies te speel, soos herhaalde note, toonlere en arpeggio's, wat in baie musiekstyle 'n stuwende ritme verskaf. ==== Stryktegnieke ==== Die wesenlikste deel van die stryktegniek is die greep van die strykstok. Gewoonlik is die duim gebuig in die klein ruimte tussen die slof en die omwikkeling van die stok. Die ander vingers is ietwat eweredig oor die bokant van die stok verspreid. Die pinkie is gekrul, met die vingerpunt op die hout naas die skroef. Die viool bring harder note voort met groter stoksnelheid of meer gewig op die snaar. Die twee metodes is nie gelykwaardig nie, omdat hulle verskillende toonkleure voortbring; om op die snaar af te druk, is geneig om 'n harder, intenser klank te gee. 'n Harder klank kan ook verkry word deur die stok nader aan die kam te plaas. Die kontakpunt waar die stok die snaar kruis, beïnvloed ook die toonkleur. Om naby die kam te speel (''sul ponticello'') gee 'n intenser klank as gewoonlik en beklemtoon die hoër harmonieke, terwyl om met die stok oor die einde van die toets te speel (''sul tasto'') 'n delikate, eteriese klank gee wat die [[grondtoon]] beklemtoon. Shinichi Suzuki het die kontakpunt die "[[Fritz Kreisler|Kreisler]]-snelweg" genoem; 'n mens kan die verskillende kontakpunte as "bane" op die snelweg beskou. Die klankkleur kan dus deur die manier van stokvoering verreikend beïnvloed word: deur die mees uiteenlopende stryksnelhede by 'n baie veranderlike stokdruk, maar ook deur die plek van die stryk (nader aan die kam of nader aan die toets). Verskillende maniere van aanslag met die strykstok bring verskillende artikulasies voort. Daar is baie stryktegnieke wat elke speelstyl moontlik maak. Baie onderwysers, spelers en orkeste bestee baie tyd aan die ontwikkeling van tegnieke en die skep van 'n eenvormige tegniek binne die groep. Hierdie tegnieke sluit in legato-stryk ('n gladde, verbonde, aangehoue klank wat vir melodieë geskik is), ''collé'' en 'n verskeidenheid strykwyses wat korter note voortbring, waaronder ricochet, ''sautillé'', ''martelé'', ''spiccato'' en staccato. ==== Pizzicato ==== 'n Noot wat in die geskrewe musiek ''pizz.'' (afkorting vir ''pizzicato'') gemerk is, moet gespeel word deur die snaar met 'n vinger van die regterhand te tokkel in plaas van te stryk. (Die wysvinger word hier die meeste gebruik.) Soms word in orkespartye of virtuose solomusiek waar die stokhand besig is (of vir vertoon-effek) ''linkerhand-pizzicato'' aangedui met 'n + (plusteken) onder of bo die noot. By linkerhand-pizzicato word twee vingers op die snaar geplaas; die een (gewoonlik die wys- of middelvinger) word op die korrekte noot geplaas, en die ander (gewoonlik die ring- of pinkvinger) bo die noot. Die hoër vinger tokkel dan die snaar terwyl die laer een bly lê, wat die korrekte toonhoogte voortbring. Deur die krag van die tokkel te vergroot, kan die volume van die noot verhoog word. Pizzicato word in orkeswerke en in solo-vertoonstukke gebruik. In orkespartye moet violiste dikwels baie vinnig van arco na pizzicato oorskakel, en omgekeerd. ==== Col legno ==== 'n Aanduiding ''col legno'' ([[Italiaans]] vir "met die hout") in die geskrewe musiek vereis dat die snaar of snare met die stok van die strykstok geslaan word in plaas van dat die hare van die stok oor die snare getrek word. Hierdie stryktegniek word betreklik selde gebruik en lewer 'n gedempte, perkussiewe klank. Die spookagtige kwaliteit van 'n vioolgroep wat ''col legno'' speel, word in sommige simfoniese stukke benut, veral in die "Heksedans" van die laaste deel van [[Hector Berlioz]] se ''Symphonie fantastique''. Saint-Saëns se simfoniese gedig ''Danse macabre'' laat die strykersgroep die ''col legno''-tegniek gebruik om die klank van dansende geraamtes na te boots. "Mars" uit Gustav Holst se ''The Planets'' gebruik ''col legno'' om 'n herhaalde ritme in 5/4-tydmaat te speel. [[Benjamin Britten]] se ''The Young Person's Guide to the Orchestra'' vereis dit in die "[[slaginstrument|Perkussie]]"-variasie. [[Dmitri Sjostakowitsj]] gebruik dit in sy Veertiende Simfonie in die deel "In die Santé-gevangenis". Sommige violiste maak egter beswaar teen hierdie speelwyse, omdat dit die afwerking kan beskadig en die waarde van 'n goeie strykstok kan verminder, maar die meeste van hulle maak 'n kompromie deur minstens vir die duur van die betrokke passasie 'n goedkoop strykstok te gebruik. ==== Détaché, martelé en tremolo ==== ''Détaché'' is 'n gladde en egalige streek waarby die stoksnelheid en -gewig van die begin van die streek tot die einde dieselfde bly.<ref>{{Cite journal|last=Fischer|first=Simon|date=1999|title=Detache|journal=Strad|volume=110|pages=638|via=Music Index}}</ref> ''Martelé'', letterlik "gehamer", is 'n sterk geaksentueerde effek wat voortgebring word deur elke streek kragtig en plotseling los te laat. Martelé kan in enige deel van die stok gespeel word en word in die geskrewe musiek soms met 'n pylpunt aangedui. Tremolo is die baie vinnige herhaling (tipies van 'n enkele noot, maar soms van meer note), gewoonlik by die punt van die stok gespeel. Tremolo word met drie kort, skuins strepies deur die steel van die noot aangedui en word dikwels as klankeffek in orkesmusiek gebruik, veral in die Romantiese tydperk (1800–1910) en in operamusiek. ==== Demper ==== [[Lêer:Two mutes.jpg|duimnael|links|'n Geïmproviseerde wasgoedpen-demper en 'n rubber-oefendemper]] Deur 'n klein toestelletjie van metaal, rubber, leer of hout, 'n ''demper'' of ''sordino'', op die kam van die viool te plaas of daarteen aan te skuif (na gelang van die konstruksie), verkry 'n mens 'n sagter, ronder toon met minder hoorbare botone; die klank van 'n hele orkesstrykersgroep wat met dempers speel, het 'n gedempte karakter. Die demper verminder die trillingsamplitude van die kam en beperk sy eiefrekwensie; die gebruikte materiaal en die massa van die demper bepaal in watter mate die verskeidenheid klankkleure en die volume van die viool verminder word. Die resultaat is 'n gewild verminderde toon wat as "nasaal" of "gesluier" beskryf word. Die demper verander dus sowel die volume as die toonkleur van 'n viool. Die konvensionele Italiaanse aanduidings vir die gebruik van die demper is ''con sord.'' of ''con sordino'' ("met demper"), ''senza sord.'' ("sonder demper") en ''via sord.'' ("demper af"). Groter dempers van metaal, rubber of hout is algemeen beskikbaar en staan as ''oefendempers'' of ''hoteldempers'' bekend. Sulke dempers word gewoonlik nie by uitvoerings gebruik nie, maar om die klank van die viool in oefenruimtes soos hotelkamers te smoor. (Vir oefendoeleindes is daar ook die stomme viool, 'n viool sonder klankkas.) Sommige komponiste het oefendempers vir 'n spesiale effek gebruik, byvoorbeeld [[Luciano Berio]] aan die einde van sy ''Sequenza VIII'' vir soloviool. === Dinamika === By die linkeroor van die violis bereik die viool in ''ff'' ([[dinamika (musiek)|fortissimo]]) piekwaardes van meer as 110&nbsp;dB.<ref>''Safe and Sound''. Bundesanstalt für Arbeitsschutz und Arbeitsmedizin. Dortmund 2010, p. 24.</ref> Die dinamiese omvang van die instrument is redelik gebalanseerd. Op 6,5&nbsp;meter afstand is die klankpeil in ''pp'' ongeveer 43–45&nbsp;dB, terwyl in ''ff'' op dieselfde afstand ongeveer 73–80&nbsp;dB bereik word. === Toonsoorte === Nie alle toonsoorte is op die viool ewe goed uitvoerbaar nie. Toonsoorte waarin dikwels los snare gestryk word, is betreklik maklik om te speel. Die toonsoort beïnvloed ook die klank. In die Duitse uitgawe van die instrumentasieleer van [[Hector Berlioz]], deur [[Richard Strauss]] bewerk, staan daaroor: "Die viole skitter en speel gemakliker in die toonsoorte wat hulle die gebruik van die los snare toelaat."<ref name="Berlioz/Strauss"/> Berlioz het die toekenning van moeilikheidsgrade en klankkwaliteite aan toonsoorte wat op die viool gespeel word, tot die uiterste gevoer deur vir elke afsonderlike toonsoort aanduidings te probeer gee. In sy tabelle van 19 majeur- en 19 mineurtoonsoorte staan byvoorbeeld dat As-majeur "nie baie moeilik" is om te speel nie en "sag, gesluier, baie edel" klink; e-mineur is "maklik" om te speel en klink "skreeuend, gewoon". Sommige toonsoorte het Berlioz "byna onuitvoerbaar" genoem, enkeles selfs "onuitvoerbaar".<ref name="Berlioz/Strauss">[[Hector Berlioz]]: ''Grand traité d'instrumentation et d'orchestration modernes.'' Schonenberger, Parys 1844, hier p. 33, [https://archive.org/details/grandtraitdins1843berl archive.org].<br />Duitse uitgawe: ''Instrumentationslehre von Hector Berlioz. Ergänzt und revidiert von Richard Strauss.'' Twee bande. Edition Peters, Leipzig 1905; hier band 1, pp. 61 e.v., [https://archive.org/details/instrumentations01berl archive.org].</ref> == Pedagogiek == Vioolspel kan reeds op 'n baie vroeë kinderleeftyd aangeleer word. Pedagoë is van mening dat 'n so vroeg moontlike begin, ongeveer op die ouderdom van drie tot ses jaar, in beginsel voordelig en vir 'n suksesvolle loopbaan sterk aan te beveel is. Daarom bestaan daar talle "kindervriendelike" vioolmetodes. 'n So vroeg moontlike begin met vioolspel is 'n vaste bestanddeel van die Suzuki-metode, genoem na sy ontwikkelaar Shinichi Suzuki. Vir die vroeë begin met klein hande en kort arms bestaan daar aangepaste instrumente in breukgroottes (sien [[#Groottes|Groottes]]). As 'n belangrike pedagogiese werk geld [[Leopold Mozart]] se ''Versuch einer gründlichen Violinschule'' van 1756. Mozart se vioolmetode is een van die belangrike bronne vir die studie van die historiese uitvoeringspraktyk. Nog vroeëre leerwerke stam uit die Baroktyd; so het Daniel Merck, Michel Corrette en Francesco Geminiani hulle vir die vioolpedagogiek verdienstelik gemaak. Giuseppe Tartini het in sy ''L'arte dell'arco'', wat 50 etudes bevat, die eerste leerwerk oor die stokvoering geskryf. Georg Philipp Telemann het vir sy leerlinge die "Metodiese sonates" geskep, waarin die stadige dele boonop met barokke versiering uitgeskryf is. Moderner en sistematiese leerwerke het in die vroeë 19de eeu in Frankryk ontstaan, na die stigting van die Paryse Konservatorium. Enkele vooraanstaande outeurs van sulke werke is Pierre Rode, Pierre Baillot, Rodolphe Kreutzer, Charles-Auguste de Bériot, Jacques Féréol Mazas en in Duitsland Louis Spohr. In die 20ste eeu speel veral die publikasies van Carl Flesch en Ivan Galamian 'n uitstaande rol. == Gebruik in musiek == [[Lêer:PalacioReal Stradivarius1.jpg|duimnael|regs|Stradivari-viool in die Koninklike Paleis van Madrid]] Die viool is nou met die ontwikkeling van die Europese musiek van die nuwe tyd verbonde en is dienooreenkomstig ryk met literatuur bedeel. Hier kan net 'n kort oorsig van sy veelsydige take gegee word. === Klassieke musiek === [[Lêer:Telemann - 2violin Sonata 1-1.ogg|duimnael|regs|'n [[Sonate]] vir twee viole van die Barokkomponis Telemann. As 'n betreklik tipiese Barokvioolkomposisie sou dit oorspronklik waarskynlik met minder vibrato uitgevoer gewees het.]] [[Lêer:Meditation from Thais - Bomsori Kim.opus|duimnael|regs|Die ''Méditation'' uit Massenet se opera ''Thaïs''. Die baie legato-speelstyl, met oorvloedige gebruik van portamento, rubato en vibrato en van die hoër registers van die instrument, is tipies van die vioolspel in die laat-Romantiese tydperk.]] Sedert die [[Barok]] is die viool om verskeie redes een van die belangrikste van alle instrumente in die klassieke musiek. Die toon van die viool staan bo ander instrumente uit, wat dit geskik maak om 'n melodielyn te speel. In die hande van 'n goeie speler is die viool uiters behendig en kan dit vinnige en moeilike reekse note uitvoer. Bekende violiste sluit in [[Hilary Hahn]], [[Wolfgang Amadeus Mozart]] en, meer onlangs, TwoSet Violin en Chloe Chua. ==== Solo- en konsertwerke ==== Belangrike werke vir soloviool (sonder begeleiding) was daar in die Baroktyd by die vleet; genoem kan word die 16 Rosekranssonates van Heinrich Ignaz Franz Biber vir viool in [[scordatura]] en die ses Sonates en Partitas vir soloviool van [[Johann Sebastian Bach]]. Hier is veral met dubbelgrepe die moontlikheid ten volle benut om op een viool verskeie stemme te laat klink. In die Klassisisme en die Romantiek was hierdie genre (net soos solowerke vir ander instrumente, afgesien van [[klavier]] of [[orrel]]) minder verbreid, hoewel dit in die 24 Caprices van [[Niccolò Paganini]] 'n verdere hoogtepunt bereik het. In die 20ste eeu het dit met die Solosonate van [[Béla Bartók|Bartók]], werke van [[Igor Strawinski|Strawinski]] en veral [[Eugène Ysaÿe]] 'n nuwe verbreiding beleef. Die eerste [[concerto|instrumentale konserte]] het aanvanklik ontwikkel uit die tydelike na vore tree van die konsertmeester uit die Barokse strykorkes (sien ook concerto grosso). Gou het die eerste as sodanig verklaarde vioolkonserte ontstaan, soos dié van Giuseppe Torelli, [[Antonio Vivaldi|Vivaldi]] of Bach. Al drie groot Weense Klassici het vioolkonserte geskryf, so ook die belangrike Romantiese meesters (Paganini, Louis Spohr, [[Felix Mendelssohn|Mendelssohn Bartholdy]], [[Robert Schumann|Schumann]], [[Antonín Dvořák|Dvořák]], [[Pjotr Tsjaikofski|Tsjaikofski]], [[Henryk Wieniawski|Wieniawski]], [[Henri Vieuxtemps|Vieuxtemps]], [[Johannes Brahms|Brahms]], [[Max Bruch|Bruch]], [[Aleksander K. Glazoenof|Glazoenof]]) en baie latere komponiste soos [[Jean Sibelius|Sibelius]], [[Edward Elgar|Elgar]], Korngold, Bartók, [[Benjamin Britten|Britten]], [[Arnold Schoenberg|Schoenberg]], [[Alban Berg|Berg]], Strawinski, [[Dmitri Sjostakowitsj|Sjostakowitsj]] en [[Sergei Prokofiëf|Prokofiëf]]. Vanaf die einde van die 19de eeu is enkele werke vir soloviool met orkesbegeleiding gekomponeer wat formeel vryer was en hulle van die suiwer ''konsert''-genre wou onderskei, soos die ''Symphonie espagnole'' van Édouard Lalo, [[Maurice Ravel|Ravel]] se "sigeuner"-rapsodie ''Tzigane'', die ''Poème'' van [[Ernest Chausson|Chausson]] of ''The Lark Ascending'' van [[Ralph Vaughan Williams|Vaughan Williams]]. ==== Kamermusiek ==== Byna geen werk van die stryker- of gemengde kamermusiek kom sonder viool of viole klaar nie. Die belangrikste genres is die vioolsonate, die triosonate, die stryktrio, die klaviertrio, die [[strykkwartet]], die klavierkwartet, die strykkwintet en die stryksekstet. In baie van hierdie besettings het die viool die belangrikste melodiestem. Sy dikwels konsertante take laat dit daarby die spreekwoordelike "eerste viool" speel. 'n Strykkwartet het, soos die orkes, partye vir eerste en tweede viool, asook 'n altvioolparty en 'n basinstrument, soos die tjello of, selde, die kontrabas. ==== Orkes ==== [[Lêer:Maximilian Pilzer (IMSO pp09).jpg|duimnael|regs|Konsertmeester van die New Yorkse Filharmoniese Orkes (1917)]] Viole maak 'n groot deel van 'n [[simfonie-orkes|orkes]] uit en word gewoonlik in twee groepe verdeel, bekend as die eerste en die tweede viole. Sedert die Baroktyd is daar in die orkes (soos in die strykkwartet) twee verskillende vioolpartye, wat meestal ''koraal'' beset is, dit wil sê deur verskeie spelers. Komponiste ken die melodie dikwels aan die eerste viole toe, tipies 'n moeiliker party wat hoër posisies gebruik. Die tweede viole speel daarenteen harmonie, begeleidingspatrone of die melodie 'n oktaaf laer as die eerste viole. In 'n groot besette Romantiese [[simfonie]] speel in die algemeen 16 eerste en 14 tweede viole, soms meer. Albei groepe word gewoonlik deur een of meer stemleiers aan die voorste lessenaar gelei. Heel voor in die eerste vioolgroep sit die eerste konsertmeester, wat soms solo's moet speel en 'n besondere verantwoordelikheid vir die hele orkes draag. Die uitdrukking "die eerste viool speel", in die sin van "bepaal wat gedoen moet word", verwys na die konsertmeester van die klassieke orkesordening, wat as stemleier die toon vir die ander violiste aangegee het (net so "die tweede viool speel" in die sin van "jou na ander moet skik, 'n ondergeskikte rol speel"). === Dansmusiek === In samehang met die solistiese loopbaan van die viool in die hofmusiek van die 17de eeu het dit die toonaangewende instrument by die begeleiding van danse geword. Balletmeesters het viool gespeel en die dansmeesterviool (pochette) gebruik om geselskapsdanse in te studeer. Deur die opkoms van die burgerlike dans in die 18de eeu het baie dansorkeste ontstaan wat in die kern uit twee viole (met bas) bestaan het. Die eerste het die melodie gespeel, die tweede het ritmes en akkoorde bygevoeg. Nog op die hoogtepunt van die Weense dansmusiek in die tyd van die [[Biedermeier]], met Joseph Lanner of [[Johann Strauss I|Johann Strauss (vader)]], het hulle die kern van die dansorkeste gevorm, en baie danselemente het in die konsertmusiek weerklink. [[Johann Strauss II|Johann Strauss (seun)]] is nog as kapelmeester met sy viool afgebeeld, hoewel hy hom toenemend op dirigeer en komponeer toegespits het. === Volksmusiek === [[Lêer:Anders Zorn - Hins Anders (1904).jpg|duimnael|Die Sweedse volksvioolspeler Hins Anders Ersson, deur Anders Zorn geskilder, 1904]] [[Lêer:Fiddler from Hungary.jpg|duimnael|Vioolspeler uit Hongarye]] Soos baie ander instrumente wat in die klassieke musiek gebruik word, stam die viool van verre voorouers af wat vir volksmusiek gebruik is. Na 'n fase van intensiewe ontwikkeling in die laat [[Renaissance]], grootliks in Italië, het die viool (in volume, toon en behendigheid) soveel verbeter dat dit nie net 'n baie belangrike instrument in die kunsmusiek geword het nie, maar ook baie aantreklik vir volksmusikante was, en uiteindelik baie wyd verspreid geraak het, waar dit soms vroeëre strykinstrumente verdring het. Etnomusikoloë het sy wydverspreide gebruik in Europa, Asië en die Amerikas waargeneem. Wanneer die viool as volksinstrument gespeel word, word dit in Engels gewoonlik 'n ''fiddle'' genoem (hoewel die term ''fiddle'' informeel gebruik kan word ongeag die musiekgenre), en dit word onderskei van die historiese vedel, wat 'n voorloper van die viool is. Wêreldwyd is daar verskeie snaarinstrumente, soos die draailier en die Apache-viool, wat ook ''fiddles'' genoem word. Volksvioolmusiek verskil van die klassieke daarin dat die wysies algemeen as dansmusiek beskou word<ref name="OKHistory">{{cite web |url=http://www.okhistory.org/publications/enc/entry.php?entry=FI001|title=Fiddling|last=Harris |first=Rodger |publisher=The Encyclopedia of Oklahoma History and Culture|date=2009|website=okhistory.org|access-date=9 Februarie 2018}}</ref> en dat verskeie tegnieke gebruik word, soos bourdons, "shuffles" en versierings wat eie aan bepaalde style is. In baie volksmusiektradisies word die wysies nie neergeskryf nie, maar deur opeenvolgende geslagte musikante gememoriseer en oorgedra<ref name="OKHistory" /> in wat as die mondelinge tradisie bekend staan. Baie ''old-time''-stukke vereis kruisstemming, dit wil sê ander stemminge as die standaard GDAE. Sommige spelers van Amerikaanse volksvioolstyle (soos bluegrass of ''old-time'') laat die bokant van hul kam tot 'n effens platter kromming sny, wat tegnieke soos die "double shuffle" minder veeleisend vir die stokarm maak, aangesien dit die bewegingsomvang verminder wat nodig is om tussen dubbelgrepe op verskillende snaarpare af te wissel. Volksvioolspelers wat snare met 'n soliede staalkern gebruik, verkies moontlik 'n stertstuk met fynstemmers op al vier snare in plaas van die enkele fynstemmer op die E-snaar wat baie klassieke spelers gebruik. Die viool is in talle variante 'n tipiese instrument van die tradisionele musiek in onder andere [[Ierland]], [[Wallis]] (''ffidil''), [[Skotland]], [[Frankryk]], die Alpelande, [[Noorweë]] ([[Hardangerviool]]), [[Swede]], [[Pole]] (''skrzypce podwiązane'' in plaas van die ''mazanki'' wat in die 19de eeu gebruik is), [[Hongarye]], [[Roemenië]] (''vioară''), [[Slowakye]] (''husle''), [[Litaue]] (''smuikas''), [[Estland]] (''viiul'') en [[Griekeland]] (''violi''). === Jazz === Die vroegste verwysings na jazzuitvoerings met die viool as solo-instrument is uit die eerste dekades van die 20ste eeu gedokumenteer. Joe Venuti, een van die eerste jazzvioliste, is bekend vir sy werk met die kitaarspeler Eddie Lang in die 1920's. Sedertdien was daar baie improviserende violiste, waaronder Stéphane Grappelli, Stuff Smith, Eddie South, Regina Carter, Johnny Frigo, John Blake, Adam Taubitz, Leroy Jenkins, Didier Lockwood en Jean-Luc Ponty. Hoewel hulle nie primêr jazzvioliste is nie, het Darol Anger en Mark O'Connor 'n groot deel van hul loopbane aan jazz gewy. Die Switsers-Kubaanse violis Yilian Cañizares meng jazz met Kubaanse musiek.<ref name="NZZ">{{Cite news |url= http://www.nzz.ch/zuerich/zuercher_kultur/die-gunst-der-goetter-1.18150997 |title = Die Sängerin und Geigerin Yilian Cañizares in Moods |newspaper=Neue Zürcher Zeitung | date = 16 September 2013 | access-date = 12 Junie 2015}}</ref> Viole kom ook voor in ensembles wat orkesagtergrond vir baie jazzopnames verskaf. In die tango-orkes en in "sigeuner"-orkeste speel die viool eweneens 'n belangrike rol. In 'n [[big band]] ([[Engels]] vir "groot musiekgroep") word 'n viool selde gespeel. Deur die gebruik van 'n elektriese viool kan die viool egter goed in die big band geïntegreer word, waar dit selfs as solo-instrument bo die blaasklanke kan uitspeel. Met 'n vervormer kan die klank van die viool sterk gevarieer word, van 'n "klassieke klank" tot volledige vervorming soos by 'n elektriese kitaar. === Populêre musiek, rock en metal === [[Lêer:Lindsey Stirling.jpg|duimnael|regs|Lindsey Stirling tree by TEDx Berkeley op, 2012]] Tot minstens die 1970's het die meeste soorte populêre musiek strykersgroepe gebruik. Hulle is dwarsdeur die 1920's en vroeë 1930's uitgebreid in die populêre musiek gebruik. Met die opkoms van die swingmusiek, van 1935 tot 1945, is die strykersklank egter dikwels gebruik om die volheid van die big band-musiek aan te vul. Na die swing-era, van die laat 1940's tot die middel 1950's, het strykers in die tradisionele popmusiek begin herleef. Hierdie neiging het in die laat 1960's versnel, met 'n beduidende herlewing van die gebruik van strykers, veral in die soulmusiek. Populêre Motown-opnames van die laat 1960's en 1970's het sterk op strykers as deel van hul kenmerkende tekstuur gesteun. Met die opkoms van [[elektroniese musiek|elektronies geskepte musiek]] in die 1980's het die gebruik van viole afgeneem, aangesien gesintetiseerde strykersklanke wat deur 'n klawerbordspeler op 'n [[sintetiese klavier|sintetiseerder]] gespeel word, hul plek ingeneem het. In die oorblywende ligte musiek word die viool eerder selde as solo-instrument ingespan; elektronies voortgebragte strykerspassasies word daarenteen graag gebruik om 'n romantiese stemming te skep. Hoewel die viool baie min in die hoofstroom-[[rockmusiek]] gebruik is, het dit 'n geskiedenis in die progressiewe rock (byvoorbeeld Electric Light Orchestra, King Crimson, [[Kansas (rock-groep)|Kansas]], Gentle Giant). Aan die einde van die sestigerjare is deur die groep East of Eden vir die eerste keer 'n viool as solo-instrument in die rockmusiek ingespan (komponis: David Jack, vioolsolis: Dave Arbus). Die populariteit van crossover-musiek vanaf die laaste jare van die 20ste eeu het die viool na die arena van die populêre musiek teruggebring, met sowel elektriese as akoestiese viole wat deur populêre groepe gebruik word. Die Dave Matthews Band het die violis Boyd Tinsley. Die komplekse musiek van die Amerikaanse groep The Flock het rock, jazz, blues en ander style vermeng; hul violis Jerry Goodman, wat 'n elektries versterkte viool gespeel het, het later by die jazzrock-fusiegroep The Mahavishnu Orchestra aangesluit. Saul Davies van James, wat ook 'n kitaarspeler is, is deur die groep as violis aangewerf. Baie moderne violiste onderneem uitstappies in crossover-projekte (Nigel Kennedy, [[Anne-Sophie Mutter]]). [[Vanessa-Mae]] is bekend vir haar samesmelting van klassieke en populêre genres, wat sy "violin techno-acoustic fusion" noem; met haar sukses is sy in 2006 as die rykste vermaaklikheidskunstenaar onder 30 in die Verenigde Koninkryk aangewys.<ref>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/business/4927490.stm |title=Vanessa-Mae tops young rich list |work=BBC News Online |date=21 April 2006 |access-date=30 Oktober 2025}}</ref> Die viool is ook te vinde in groepe wat stilisties in die rigtings Middeleeuse rock, folk metal en [[folk rock]] beweeg, soos Flogging Molly, Fiddler's Green, Letzte Instanz, Volkstrott, Subway to Sally, Schandmaul en Skyclad; die gebruik van die viool spruit hier uit die agtergrond van sy gebruik in die tradisionele musiek. Die folk metal-groep Ithilien gebruik die viool uitgebreid in hul diskografie. Die progressiewe metal-groep Ne Obliviscaris het 'n violis, Tim Charles, in hul besetting.<ref>{{Cite web | url=https://www.facebook.com/NeObliviscarisBand/ | title=Ne Obliviscaris| website=[[Facebook]]}}</ref> Verder word die viool sporadies in die rock- en metalmusiek gebruik; voorbeelde daarvan is die groepe Yellowcard en Kansas uit die rock, asook Turisas, Dornenreich, Corvus Corax, Subway to Sally en My Dying Bride uit die metal. Deur die gebruik van 'n viool kry die musiek 'n eie karakter en word dit melodieser. Stylrigtings waarin die viool betreklik dikwels voorkom, as solo- sowel as ensemble-instrument, is buiten die reeds genoemde folk-crossover-style veral simfoniese rock en metal asook gothic en dark metal; by lewende optredes word soloviool en strykers om kosteredes dikwels deur sintetiseerders vervang. By Emilie Autumn domineer die viool op groot skaal; sy noem haar musiek self ''Violindustrial''. Onafhanklike kunstenaars soos Owen Pallett, The Shondes en Andrew Bird het ook tot groter belangstelling in die instrument bygedra.<ref name="ChicagoMag">{{cite web |first=Brian |last=Golden |work= Chicago Magazine | date=5 Desember 2017 |title=Andrew Bird Brings His Sweeping Symphony of Sounds to Chicago | url=http://www.chicagomag.com/Chicago-Magazine/December-2017/Andrew-Bird-Echolocations-River}}</ref> [[Indie (musiekgenre)|Indie]]-groepe het dikwels nuwe en ongewone verwerkings omhels, wat hulle meer vryheid gee om die viool te laat uitstaan as baie hoofstroomkunstenaars. Lindsey Stirling speel viool saam met elektroniese, dubstep- en trance-riffs en -ritmes, en het daarmee haar eie musiekgenre geskep.<ref name="hercampus">{{cite journal |last= Self |first= Brooke |date= 9 April 2011 |title= Lindsey Stirling—hip hop violinist |url= http://www.hercampus.com/school/byu/lindsey-stirling%E2%80%94hip-hop-violinist |journal= Her Campus |archive-url= https://web.archive.org/web/20141205163809/http://www.hercampus.com/school/byu/lindsey-stirling-hip-hop-violinist |archive-date= 2014-12-05 |url-status= live }}</ref> Eric Stanley improviseer op die viool met [[hip-hop-musiek|hip-hop]]-, pop- en klassieke elemente en instrumentale ritmes.<ref name="vh1">{{cite web |last= Tietjen |first= Alexa |url= http://www.vh1.com/music/tuner/2015-04-08/fetty-wap-trap-queen-violin-freestyle/ |archive-url= https://web.archive.org/web/20150410191820/http://www.vh1.com/music/tuner/2015-04-08/fetty-wap-trap-queen-violin-freestyle/ |url-status= dead |archive-date= 10 April 2015 |title= Get Your Life From This Violin Freestyle Of Fetty Wap's "Trap Queen" |publisher= [[VH1]] |website= vh1.com |access-date= 13 Mei 2016}}</ref><ref>{{cite web |last=Martinez |first=Marc |title=Eric Stanley: Hip Hop Violinist (onderhoud) |url=https://www.youtube.com/watch?v=H_Vew6mIV5U |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211029/H_Vew6mIV5U |archive-date=2021-10-29 |publisher=KTSP-TV, Phoenix |date=3 Oktober 2010 |work=Fox 10 News |access-date=11 Desember 2014}}</ref> Die suksesvolle [[indierock]]- en barokpop-groep [[Arcade Fire]] gebruik viole uitgebreid in hul verwerkings.<ref>{{cite news|title=Arcade Fire – 10 of the best|newspaper=[[The Guardian]]|access-date=2019-12-12|url=https://www.theguardian.com/music/2017/may/17/arcade-fire-10-of-the-best}}</ref> === Arabiese en Persiese musiek === Die viool is vir sangbegeleiding, as solo-instrument en in ensembles in die Arabiese en Persiese musiek opgeneem, waar dit naas die Arabiese ''rababah'' gebruik word. In [[Noord-Afrika]] is die viool as ''kamān'' en in [[Turkye]] as ''kemen'' bekend (vergelyk Turks ''kemençe''). In [[Iran]] kan die viool sedert die begin van die 20ste eeu die klassieke repertoire van die spieslier ''kamānče'' oorneem. === Indiese klassieke musiek === [[Lêer:Akella Mallikarjuna Sarma playing the Violin in the Indian Carnatic Style.jpg|duimnael|regs|Akella Mallikarjuna Sarma speel viool in die Indiese karnatiese styl]] [[Lêer:Ganesh and Kumaresh.jpeg|duimnael|regs|Die Suid-Indiese violiste Ganesh en Kumaresh]] Die Indiese viool, hoewel wesenlik dieselfde instrument as dié wat in die Westerse musiek gebruik word, verskil in sekere opsigte daarvan.<ref name="FirstPost">{{cite web |first=Suryasarathi |last=Bhattacharya |work= First Post | date=10 Desember 2017 |title=Violin virtuoso Dr L Subramaniam on how Indian classical music took on the world stage | url=https://www.firstpost.com/living/violin-virtuoso-dr-l-subramaniam-on-how-indian-classical-music-took-on-the-world-stage-4251501.html}}</ref> Die instrument word so gestem dat die IV- en III-snaar (G en D op 'n Westers gestemde viool) en die II- en I-snaar (A en E) sa–pa-pare (do–sol) is en dieselfde klink, maar 'n oktaaf uit mekaar, wat aan algemene scordatura- of kruisstemminge soos G₃–D₄–G₄–D₅ of A₃–E₄–A₄–E₅ herinner. Die tonika sa (do) is nie vas nie, maar word veranderlik gestem om by die sanger of leidende speler aan te pas. Die manier waarop die musikant die instrument hou, verskil ook tussen die Westerse en die Indiese musiek. In die Indiese musiek sit die musikant kruisbeen op die vloer met die regtervoet vorentoe uitgesteek. Die krul van die instrument rus op die voet, sodat die viool teen die bors gestut en skuins afwaarts gehou word. Hierdie posisie is wesenlik om goed te speel vanweë die aard van die Indiese musiek: die hand kan oor die hele toets beweeg en daar is geen vaste posisie vir die linkerhand nie, sodat dit belangrik is dat die viool in 'n stabiele, onbeweeglike posisie is. Die viool is in die klassieke musiek van Suid-Indië (die karnatiese musiek) die eerste keer deur Baluswami Dikshitar (1786–1859), 'n broer van die groot komponis Muthuswami Dikshitar, gespeel.<ref>V. V. Ramesh: [https://www.carnaticcorner.com/articles/violinists.html ''The Great Violin Maestros Of The Past.''] Pallavi's Lalgudi G. Jayaraman Sydney Concert Souvenir, November 1995.</ref> In die Suid-Indiese klassieke musiek is die viool naas die vina die belangrikste snaarinstrument. Die eerste afbeeldings van viole in Indië word in die paleis van [[Tipu Sultan]] (1750–1799) gevind, wat met Frankryk verbonde en andersins in Europese tegniek geïnteresseerd was. Bekende Suid-Indiese violiste is Kunnakudi Vaidyanathan (1935–2008), Mysore Manjunath, Ganesh en Kumaresh, en L. Subramaniam. In Noord-Indië het die [[Bengale|Bengaalse]] komponis Nidhu Babu (1741–1839) moontlik as eerste die viool vir die begeleiding van sy Akhrai-liedere in [[Kolkata]] ingespan. Die beroemdste Noord-Indiese violis was Vishnu Govind Jog (1922–2004). === Suidoos-Asië === In [[Mianmar]] het die Europese viool, wat daar ''tayaw'' genoem word, die plek ingeneem van 'n driesnarige vioolagtige instrument wat in die 19de eeu bespeel is. Die viool het in die 17de eeu saam met die Portugese die [[Maleise Argipel|Maleise Eilande]] bereik. In [[Maleisië]] word die Europese viool (''biola'') in verskeie musiekstyle gebruik, onder andere saam met die tokkelluit ''gambus'' in die begeleidingsensemble van die ''zapin''-dansvertonings. In [[Indonesië]] kom die viool (''biola'') in enkele streeksvolksmusiekstyle voor, maar dit het die spieslier ''rebab'' wat in die Javaanse [[gamelan]] gespeel word, nie vervang nie. Op die [[Filippyne]] speel die ''biyolin'', wat in die 17de eeu deur die Spanjaarde meegebring is, in sommige streke Europese melodieë in die volksmusiek. == Elektriese viole == [[Lêer:Transformation.JPG|duimnael|upright=1.2|Akoestiese en elektriese viole]] '''Elektriese viole''' het 'n [[magnetisme|magnetiese]] of [[piëso-elektrisiteit|piëso-elektriese]] opnemer wat die snaartrilling in 'n elektriese sein omskakel. 'n Kabel of draadlose sender stuur die sein na 'n versterker of 'n klankstelsel. Elektriese viole word gewoonlik as sodanig gebou, maar 'n opnemer kan ook aan 'n konvensionele akoestiese viool aangebring word. 'n Elektriese viool met 'n resonerende klankkas wat onafhanklik van die elektriese elemente 'n hoorbare klank voortbring, kan 'n ''elektro-akoestiese viool'' genoem word. Om as akoestiese viool doeltreffend te wees, behou elektro-akoestiese viole 'n groot deel van die resonerende klankkas van die viool en lyk hulle dikwels soos 'n akoestiese viool. Die klankkas kan in helder kleure afgewerk en van alternatiewe materiale in plaas van hout gemaak wees. Hierdie viole moet moontlik by 'n instrumentversterker of klankstelsel aangesluit word. Sommige tipes het 'n stil opsie wat die speler toelaat om oorfone te gebruik wat aan die viool gekoppel is. Daar is vandag ook viole sonder 'n klankkas wat slegs opnemers het en 'n oudiosein lewer wat per kabel of radio oorgedra word; die voordele is dat die musikant nie voor 'n mikrofoon hoef te staan nie en dat daar geen gevaar van terugkoppeling is wanneer die versterkte klank na die instrument terugkom nie. Die eerste spesiaalgeboude elektriese viole dateer uit 1928 en is deur Victor Pfeil, Oskar Vierling, George Eisenberg, Benjamin Miessner, George Beauchamp, Hugo Benioff en Fredray Kislingbury gemaak. Hierdie viole kan, net soos 'n elektriese kitaar, by effekeenhede ingeprop word, insluitend vervorming, wah-wah-pedaal en [[weergalming]]. Aangesien elektriese viole nie op snaarspanning en resonansie aangewese is om hul klank te versterk nie, kan hulle meer snare hê. Vyfsnarige elektriese viole is byvoorbeeld by verskeie vervaardigers beskikbaar, en 'n sewesnarige elektriese viool (met drie laer snare wat die omvang van die tjello dek) is ook beskikbaar.<ref>{{Cite web |url=http://www.jordanmusic.com/V7harcom.htm |publisher=Jordan Music |title=7String Violin Harlequin finish |access-date=2009-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090227173942/http://www.jordanmusic.com/V7harcom.htm |archive-date=2009-02-27 |url-status=dead}}</ref> Die meerderheid van die eerste elektriese violiste was musikante wat jazzfusie (byvoorbeeld Jean-Luc Ponty) en populêre musiek gespeel het. == Verwante instrumente == 'n Groter en laer klinkende bouvorm van die vioolinstrumente is die [[altviool]], ook viola genoem. Tot dieselfde familie behoort die [[tjello]], wat met die hals na bo en met die voorkant van die speler af weg gespeel word, terwyl die speler op 'n stoel sit. Die [[kontrabas]] het sowel boukundige eienskappe van die gambas, waartoe dit (as ''contrabasso da gamba'') eens gereken is, as van die vioolfamilie (''Contra-Bass-Geig''). Dit word meestal staande gespeel. Kleiner en handiger vorme van die viool word kleinviole genoem. Daartoe behoort die dansmeesterviool (pochette), die violino piccolo, die korthalsviool en die rebec. 'n Streeksvariant van 'n kleinviool is die ''złóbcoki'' wat in die Suid-Poolse Karpate gespeel word. Tot die eenvoudiger vioolvorme wat in streeksvolksmusiek gespeel word, behoort die Sorbiese viool en enkele variante van die Slowaakse ''husle''. Net in naam verwant is die Mongoolse perdekopviool. Die Strohviool is 'n vorm van die viool wat in 1899 in Londen deur Johannes Matthias Augustus Stroh ontwikkel is en sonder resonansiekas klaarkom. Die klank word in plaas daarvan met 'n hefboom onder die kam afgeneem en oor 'n membraan van geelkoper na 'n tregter van dieselfde metaal gelei. Hierdie instrument word ook fonoviool genoem, aangesien dit oorspronklik vir die gerigte klankuitstraling by [[fonograaf]]- en [[grammofoon]]opnames ontwikkel is, omdat gewone viole vir die destydse opnametegniek (nog sonder elektroniese versterkers) te sag was. In 1925 het die ingenieur Willy Tiebel van Markneukirchen die Strohviool verder ontwikkel deur 'n tweede tregter aan te bring wat na die oor van die musikant wys om die kontrole van sy spel te vergemaklik. Albei instrumente is deur die massiwiteit van die gebruikte onderdele so swaar dat hulle net met 'n ondersteunende steun onder die skroefkas gespeel kan word. 'n Historiese oefeninstrument was die plankviool wat deur Mozart genoem word. == Egtheidsbepaling == Egtheidsbepaling van 'n viool is die proses waarby die bouer en die vervaardigingsdatum van 'n viool vasgestel word. Dit kan 'n belangrike proses wees, aangesien beduidende waarde geheg kan word aan viole wat deur bepaalde bouers of op bepaalde tye en plekke gebou is. Ontleding van die ontwerp, die model, die eienskappe van die hout en die tekstuur van die lak kan gebruik word om 'n viool se egtheid te bepaal.<ref>{{Cite web |author=Smithsonian Institution |title=General Information on Violin Authentication and Appraisals |url=https://www.si.edu/spotlight/violins/appraisals |access-date=2023-05-27 |website=Smithsonian Institution |language=en}}</ref> Vervalsing en ander vorme van [[bedrog|bedrieglike]] voorstelling kan gebruik word om die waarde van 'n instrument op te blaas. == Viole in sprokies == In [[sprokie]]s kom viole betreklik dikwels voor, dikwels met die magiese uitwerking dat elkeen wat dit hoor, moet dans, of hy wil of nie: byvoorbeeld in die Grimm-sprokies ''Der wunderliche Spielmann'', ''Fundevogel'', ''Der Liebste Roland'', ''Der Jude im Dorn'' en ''Vom klugen Schneiderlein''. Die [[Roma]]-sprokie ''Die Erschaffung der Geige'' vertel hoe die viool in die wêreld gekom het. == Sien ook == {{Div col}} * [[Lys van musiekinstrumente]] * [[Altviool]] * [[Tjello]] * [[Kontrabas]] * [[Hardangerviool]] * [[Scordatura]] * [[Stradivarius]] * [[Snaarinstrument]] {{Div col end}} == Notas == {{Notas}} == Verwysings == {{Verwysings|30em}} == Literatuur == {{Refbegin|30em}} * Paul O. Apian-Bennewitz: ''Die Geige. Der Geigenbau und die Bogenverfertigung''. Simon & Wahl, Egweil 1998, {{ISBN|3-923330-34-0}} (herdruk van die uitgawe Weimar 1892). * Alberto Bachmann: ''An Encyclopedia of the Violin''. Da Capo Press, 1965/1990, {{ISBN|0-306-80004-7}}. * Sam Bardfeld: ''Latin Violin''. {{ISBN|0-9628467-7-5}}. * James Beament: ''The Violin Explained – Components, Mechanism and Sound''. Clarendon Press, 1992/1997, {{ISBN|0-19-816623-0}}. * Jennifer A. Charlton: ''Viols, Violins and Virginals''. Ashmolean Museum, 1985, {{ISBN|0-907849-44-X}}. * Chris Coetzee: ''Violin – An Easy Guide''. New Holland Publishers, 2003, {{ISBN|1-84330-332-9}}. * Lothar Cremer: ''Physik der Geige.'' Hirzel, Stuttgart 1981, {{ISBN|3-7776-0372-4}}. * Flavio Dassenno: ''Per gli occhi e 'l core. Strumenti musicali nell'arte''. 2004 ('n volledige oorsig van die Brescia-skool volgens die jongste navorsing en dokumente). * Flavio Dassenno: ''Gasparo da Salò architetto del suono''. Comune di Salò, Cremonabooks, 2009 ('n katalogus van 'n uitstalling oor die lewe en werk van die meester). * Elmar Doflein, Erich Doflein: ''Der Anfang des Geigenspiels.'' Schott, Mainz 1990. * Stefan Drees (red.): ''Lexikon der Violine.'' Laaber-Verlag, Laaber 2004, {{ISBN|3-89007-544-4}}. * George Dubourg: ''The Violin''. Robert Cocks & Co., 1854. * Franz Farga: ''Violins & Violinists''. Rockliff Publishing Corporation Ltd., 1950. * Neville H. Fletcher, Thomas Rossing: ''The Physics of Musical Instruments.'' Springer-Verlag, New York 1991, {{ISBN|0-387-96947-0}}. * Ivan Galamian: ''Principles of Violin Playing and Teaching''. Shar Products Co., 1999, {{ISBN|0-9621416-3-1}}. * Dominic Gill (red.): ''The Book of the Violin''. Phaidon, 1984, {{ISBN|0-7148-2286-8}}. * Laurent Grillet: ''Les ancêtres du violon et du violoncelle''. Parys 1901. * Wernfried Güth: ''Einführung in die Akustik der Streichinstrumente.'' Hirzel, Stuttgart/Leipzig 1995, {{ISBN|3-7776-0644-8}}. * Edward Heron-Allen: ''Violin-Making as it was, and is''. Ward Lock Limited, 1885/1994, {{ISBN|0-7063-1045-4}}. * William Henry Hill, Arthur F. Hill, Alfred Ebsworth Hill: ''Antonio Stradivari, his life and work, 1644–1737''. Dover Publications, 1902/1963, {{ISBN|0-486-20425-1}}. * Carleen M. Hutchins (red.): ''Musical Acoustics, Part I: Violin Family Components'' (Benchmark Papers in Acoustics 5). Dowden, Hutchinson & Ross, 1975, {{ISBN|0-471-42540-0}}. * Carleen M. Hutchins (red.): ''Research Papers in Violin Acoustics 1975–1993''. Twee bande. Acoustical Society of America, 1997, {{ISBN|1-56396-609-3}}. * Erik Jansson: ''Acoustics for Violin and Guitar Makers.'' [https://www.speech.kth.se/music/acviguit4/index.html speech.kth.se]. * Mark Katz: ''The Violin: A Research and Information Guide''. Routledge, 2006, {{ISBN|0-8153-3637-3}}. * Walter Kolneder: ''Das Buch der Violine. Bau, Geschichte, Spiel, Pädagogik, Komposition.'' 6de uitgawe. Atlantis Musikbuchverlag, Zürich 2002, {{ISBN|3-254-00147-8}}. * Muthuswamy Lalitha: ''Violin techniques in Western and South Indian classical music: a comparative study''. Sundeep Prakashan, 2004, {{ISBN|9788175741515}}. * Eduard Melkus: ''Die Violine. Eine Einführung in die Geschichte der Violine und des Violinspiels.'' 3de uitgawe. Schott, Mainz 2000, {{ISBN|3-7957-2359-0}}. * [[Yehudi Menuhin]]: ''The Violin''. Flammarion, 1996, {{ISBN|2-08-013623-2}}. * Yehudi Menuhin, William Primrose: ''Violine und Viola'' (= ''Yehudi Menuhins Musikführer''). Edition Bergh im Ullstein, Frankfurt am Main 1993, {{ISBN|3-7163-0175-2}}. * Otto Möckel: ''Geigenbaukunst.'' 8ste uitgawe. Nikol, Hamburg 2005, {{ISBN|3-937872-09-4}}. * [[Leopold Mozart]]: ''Versuch einer gründlichen Violinschule.'' Faksimilee. Bärenreiter, Kassel 2005, {{ISBN|3-7618-1238-8}}. * Jo Nardolillo: ''The Canon of Violin Literature''. Scarecrow Press, 2012, {{ISBN|0-8108-7793-7}}. * Hugo Pinksterboer: ''Pocket-Info Violine und Viola. Praktisch, klar und aktuell.'' Schott, Mainz 2003, {{ISBN|3-7957-5535-2}}. * Stefano Pio: ''Viol and Lute Makers of Venice 1490–1630''. Venice Research, Venesië 2012, {{ISBN|978-88-907252-0-3}}. * Stefano Pio: ''Violin and Lute Makers of Venice 1640–1760''. Venice Research, Venesië 2004, {{ISBN|978-88-907252-2-7}}. * Stefano Pio: ''Liuteri & Sonadori, Venice 1750–1870''. Venice Research, Venesië 2002, {{ISBN|978-88-907252-1-0}}. * Stewart Pollens: ''The Violin Forms of Antonio Stradivari''. Peter Biddulph, Londen 1992, {{ISBN|0-9520109-0-9}}. * Heike Prange: ''Die Violine – Bestandteile, Bau, Geschichte, Pflege, Spiel.'' 2de uitgawe. Bärenreiter, Kassel 2005, {{ISBN|3-7618-1900-5}}. * Roberto Regazzi: ''The Complete Luthier's Library. A Useful International Critical Bibliography for the Maker and the Connoisseur of Stringed and Plucked Instruments''. Florenus, Bologna 1990, {{ISBN|88-85250-01-7}}. * Theodore Rowland-Entwistle: ''The Violin''. Dover Publications, 1967/1974, {{ISBN|0-340-05992-3}}. * Karl Roy: ''The Violin: Its History and Making''. 2006, {{ISBN|978-1-4243-0838-5}}. * William Sandys, Simon Andrew Forster: ''History of the Violin''. Dover Publications, 2006, {{ISBN|0-486-45269-7}}. * David Schoenbaum: ''The Violin: A Social History of the World's Most Versatile Instrument''. W.W. Norton & Company, New York 2012, {{ISBN|9780393084405}}. Duitse vertaling: ''Die Violine. Eine Kulturgeschichte des vielseitigsten Instruments der Welt''. Bärenreiter/Metzler, Stuttgart 2015, {{ISBN|978-3-476-02558-6}}. * Robin Stowell: ''Violin Technique and Performance Practice in the Late 18th and Early 19th Centuries''. Cambridge University Press, 1985, {{ISBN|0-521-23279-1}}. * Robin Stowell: ''The Early Violin and Viola''. Cambridge University Press, 2001, {{ISBN|0-521-62555-6}}. * Patricia Strange, Allen Strange: ''The Contemporary Violin: Extended Performance Techniques''. University of California Press, 2001, {{ISBN|0-520-22409-4}}. * David Templeton: [https://web.archive.org/web/20081024062309/http://www.stringsmagazine.com/issues/Strings105/coverstory.html ''Fresh Prince: Joshua Bell on composition, hyperviolins, and the future'']. Strings magazine, Oktober 2002, nr. 105. * Marion Thede: ''The Fiddle Book''. Oak Publications, 1970, {{ISBN|0-8256-0145-2}}. * Diana Young: [http://www.media.mit.edu/~young/publications/Young_Dissertation_2007.pdf ''A Methodology for Investigation of Bowed String Performance Through Measurement of Violin Bowing Technique'']. PhD-proefskrif, M.I.T., 2007. {{Refeindig}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie|Violins}} * [https://www.br-klassik.de/video/br-klassik-die-seele-der-geige-100.html ''Die Seele der Geige.''] TV-dokumentêr van Benedikt Schulte; BR en EuroArts Music in samewerking met ARTE, 2017 (Duits). * [http://www.schleske.de/unsere-forschung/einfuehrung-geigenakustik.html Inleiding tot die vioolboukuns en die akoestiese vioolnavorsing – multimediale handboek ''Akustik der Geige''] (Duits) * [http://www.museum-markneukirchen.de/streich.htm Musikinstrumentenmuseum Markneukirchen] (Duits) * [https://www.phys.unsw.edu.au/music/violin/ Inleiding tot die vioolakoestiek en talle artikels] (Engels) * [https://www.earlyviolin.com/deutsch/home/ Rekonstruksies van vroeë viole] (Duits) * [https://www.estastrings.org.uk/ European String Teachers Association] (Engels) {{Normdata}} [[Kategorie:Snaarinstrumente]] ooq484dpthhuxa0kylanprgtsrgtf44 2965908 2965834 2026-09-09T10:04:45Z Pynappel 70858 2965908 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Instrument | name = Viool | names = [[Fiddle]] | image = Violin VL100.png | image_capt = 'n Standaard moderne viool, van bo en van die kant gesien. | background = string | hornbostel_sachs = 321.322-71 | hornbostel_sachs_desc = Saamgestelde [[kordofoon]] deur 'n [[boog (musiek)|boog]] geklink | developed = Vroeë 16de eeu | range = [[File:Range violin.svg|class=skin-invert|130px|center]] | related = *'''[[Vioolfamilie]]''' ([[altviool]], [[tjello]], [[kontrabas]]) * [[Viol]]familie (sommige historici argumenteer dat die [[kontrabas]] uit die basviol ontwikkel het) | musicians = *[[Lys van violiste]] | builders = *[[Lys van luitmakers]] | sound sample = <div style="text-align:center">[[File:Violin sounds and techniques.ogg]]<br />Opname van 'n violis wat verskillende klanke van die viool demonstreer.</div> }} [[Lêer:Violin case.jpg|duimnael|regs|'n Viool en strykstok in hul kassie]] Die '''viool''' is 'n [[snaarinstrument]] met vier snare wat hoofsaaklik met 'n strykstok bespeel word. Dit is die kleinste en dus hoogste (sopraan-) instrument wat algemeen in die vioolfamilie gebruik word, wat ook die [[altviool]], die [[tjello]] en die [[kontrabas]] insluit. Kleiner vioolagtige instrumente soos die violino piccolo en die pochette bestaan, maar word feitlik nie meer gebruik nie. Die vier snare (soms vyf){{Voetnota|Viole met ses, sewe of meer snare bestaan, maar is skaars en moet elektronies versterk word.}} word gewoonlik in reine [[kwint]]e op die note g, d¹, a¹ en e² gestem. Die klank word voortgebring deur die snare met die hare van 'n strykstok in trilling te bring ({{lang-it|coll'arco}}) of deur dit met die vingers te tokkel ({{lang-it|pizzicato}}); in besondere gevalle word die snare ook met die houtstok van die strykstok ({{lang-it|col legno}}) of met die strykstokhare geslaan ({{lang-it|battuto}}). Die hol houtklankkas dien om die geluid van die trillende snare te versterk. Die viool word deurgaans bespeel deur die instrument tussen ken en skouer te klem en met die vingers van die linkerhand die snare teen die [[ebbehout]]toets vas te druk om sodoende die snaar te verkort en die gewenste [[toonhoogte]] weer te gee. Die speler van 'n viool is 'n violis(te). Iemand wat viole bou of herstel, is 'n vioolbouer, en iemand wat strykstokke maak of herstel, 'n strykstokmaker. Die viool is 'n belangrike instrument in 'n wye verskeidenheid musiekgenres. Dit speel die prominentste rol in die tradisie van die Westerse [[klassieke musiek]], sowel in ensembles (van kamermusiek tot [[simfonie-orkes|orkeste]]) as as solo-instrument, en in alle tydperke van die musiekgeskiedenis sedert die ontstaan van die viool is belangrike werke daarvoor geskryf. Die viool is ook belangrik in baie soorte volksmusiek, insluitend countrymusiek en bluegrass, en in [[jazz]]. Elektriese viole met soliede lywe en [[piëso-elektrisiteit|piëso-elektriese]] opnemers word in sommige vorme van [[rockmusiek]] en jazzfusie gebruik, waar die opnemers by versterkers en luidsprekers ingeprop word. Die viool is in baie nie-Westerse musiekkulture opgeneem, insluitend Indiese en Iranse musiek. In [[Engels]] word die instrument dikwels ''fiddle'' genoem, veral in volksmusiek, maar ook ongeag die soort musiek wat daarop gespeel word.{{Voetnota|Die verskil tussen 'n ''fiddle'' en 'n ''violin'' lê eenvoudig in die musiekstyl waarvoor dit gebruik word. Violiste speel gewoonlik klassieke musiek, soos in orkeste en strykkwartette, terwyl ''fiddlers'' gewoonlik volksmusiek, countrymusiek en ander tradisionele musiek speel. Violiste hou die strykstok aan sy uiterste punt vas om die volle lengte te kan gebruik, terwyl sommige ''fiddlers'' dit hoër op vashou om vinnige bewegings en "spronge" te vergemaklik.}} Die viool het in die 16de eeu in [[Italië]] ontstaan, met verdere wysigings in die 18de en 19de eeu wat die instrument 'n kragtiger klank en groter draagvermoë gegee het. In Europa het dit as grondslag gedien vir die ontwikkeling van ander snaarinstrumente wat in die Westerse klassieke musiek gebruik word, soos die altviool.<ref>{{cite web|last1=Singh|first1=Jhujhar|title=Interview: Kala Ramnath|url=https://www.youtube.com/watch?v=l1SoZSosu6Y|archive-url=https://web.archive.org/web/20140603030520/http://www.youtube.com/watch?v=l1SoZSosu6Y|archive-date=2014-06-03|website=News X|publisher=YouTube|access-date=5 September 2015}}</ref><ref name="heron">{{cite book |last1=Allen |first1=Edward Heron |title=Violin-making, as it was and is: Being a Historical, Theoretical, and Practical Treatise on the Science and Art of Violin-making, for the Use of Violin Makers and Players, Amateur and Professional. Preceded by An Essay on the Violin and Its Position as a Musical Instrument |date=1914 |publisher=E. Howe}} Besoek op 5 September 2015.</ref><ref>{{cite book |last1=Choudhary |first1=S.Dhar |url=https://books.google.com/books?id=dUQWMwEACAAJ&q=history+violin+India |title=The Origin and Evolution of Violin as a Musical Instrument and Its Contribution to the Progressive Flow of Indian Classical Music: In search of the historical roots of violin |date=2010 |publisher=Ramakrisna Vedanta Math |isbn=978-9380568065 |access-date=5 September 2015}}</ref> Violiste en versamelaars stel veral die historiese instrumente op prys wat van die 16de tot die 18de eeu deur die families [[Antonio Stradivari|Stradivari]], [[Guarneri]], Guadagnini en Amati in [[Brescia]] en [[Cremona]] (Italië) en deur [[Jacob Stainer]] in [[Oostenryk]] gebou is. Volgens hul reputasie het die kwaliteit van hul klank alle pogings om dit te verklaar of na te maak, weerstaan, hoewel hierdie opvatting betwis word.<ref name="NYT-201430407">{{cite news |last=Belluck |first=Pam |date=7 April 2014 |title=A Strad? Violinists Can't Tell |url=https://www.nytimes.com/2014/04/08/science/a-strad-violinists-cant-tell.html |access-date=9 April 2014 |work=[[The New York Times]]}}</ref><ref>{{cite web |last=Joyce |first=Christopher |year=2012 |title=Double-Blind Violin Test: Can You Pick The Strad? |url=https://www.npr.org/blogs/deceptivecadence/2012/01/02/144482863/double-blind-violin-test-can-you-pick-the-strad?sc=fb&cc=fp |access-date=2012-01-02 |publisher=[[NPR]]}}</ref> Groot getalle instrumente kom van minder bekende bouers, en nog groter getalle massavervaardigde kommersiële "handelsviole" uit huisnywerhede in streke soos [[Sakse]], [[Boheme]] en Mirecourt. Baie van hierdie handelsinstrumente is destyds deur Sears, Roebuck and Co. en ander massahandelaars verkoop. Die onderdele van 'n viool word gewoonlik van verskillende soorte [[hout]] gemaak. Viole kan met snare van derm, Perlon of ander sintetiese materiaal, of van [[staal]] besnaar word. == Etimologie == Die woord ''viool'' gaan terug op die Italiaanse {{lang|it|violino}}, 'n [[verkleinwoord]] van ''[[altviool|viola]]''.<ref name="auto">{{cite web |url=http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=violin |title=Violin |website=Online Etymology Dictionary |access-date=20 Mei 2017 }}</ref> Die manlike verkleinvorm ''violino'' is sedert die vroeë 16de eeu geattesteer en het uiteindelik in Italiaans die oorhand gekry as benaming vir die instrument; die woord is in die 17de eeu uit Italiaans in Duits ontleen, waar die vroulike vorm ''Violine'' gevestig geraak het.<ref name="dwds-violine">''Violine.'' In: ''Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache'' (DWDS), [https://www.dwds.de/wb/Violine dwds.de]. Die etimologie wat daar aangegee word, is woordeliks dieselfde as die inskrywing in Wolfgang Pfeifer: ''Etymologisches Wörterbuch des Deutschen.'' 2de uitgawe. Akademie-Verlag, Berlyn 1993.</ref><ref>''Violine.'' In: Jacob Grimm, Wilhelm Grimm: ''Deutsches Wörterbuch.'' Band 26, kol. 367–368.</ref> Toe vroeë vorme van die viool ongeveer 10 tot 15 jaar na die eerste gedokumenteerde viola da gambas (1495) ontwikkel het, is hulle nog met uiteenlopende terme soos ''lira'', ''violetta'' of ''viola'' aangedui.<ref>{{cite book |last=Ravasio |first=Ugo |title=Gasparo da Salo e la liuteria bresciana |publisher=Editrice Turris Cremona |location=Brescia |year=1990}}</ref> In Engels is die woord ''violin'' in die 1570's die eerste keer gebruik.<ref name="auto"/> Die term ''viola'' kom uit Italiaans en Oud-Provensaals ''viola'', wat weer van die [[Latyn|Middeleeus-Latynse]] {{lang|la|vitula}} ('snaarinstrument') afkomstig is, moontlik van Vitula, die Romeinse godin van vreugde, of van die verwante Latynse werkwoord {{lang|la|vitulari}}, 'van vreugde uitroep'.<ref name="auto1">{{cite web |url= http://www.etymonline.com/index.php?term=viola&allowed_in_frame=0 |title=Viola |website=Online Etymology Dictionary |access-date=20 Mei 2017 }}</ref> Die verwante term ''viola da gamba'' ('basviool', 1724) beteken letterlik ''''n viola vir die been'' (om tussen die bene te hou),<ref name="auto1"/> terwyl die viool die "moderne vorm van die kleiner, Middeleeuse viola da braccio" ('armviool') is.<ref name="auto"/> Die woord ''vedel'' is verwant aan [[Oudnoors]] {{lang|non|fiðla}}, [[Middelnederlands]] {{lang|dum|vedele}}, [[Nederlands]] {{lang|nl|vedel}}, Oudhoogduits {{lang|goh|fidula}} en [[Duits]] {{lang|de|Fiedel}}; maar die herkoms bly onduidelik. Te oordeel aan die klank en betekenis, blyk die Middeleeus-Latynse ''vitula'' die waarskynlikste oorsprong te wees.<ref name="ety">{{cite web |url= http://www.etymonline.com/index.php?allowed_in_frame=0&search=fiddle |title=Fiddle |website=Online Etymology Dictionary |access-date=20 Mei 2017 }}</ref><ref>[https://etymologiebank.nl/trefwoord/vedel Etymologiebank.nl s.v. vedel]</ref> == Geskiedenis == === Voorlopers en vroeë getuienisse === [[Lêer:Palazzo costabili, sala del tesoro, affreschi del garofalo, 10.JPG|duimnael|links|Vroeë afbeelding van 'n viool in [[Ferrara]] (omstreeks 1508)]] [[Lêer:Gaudenzio Ferrari 002.jpg|duimnael|regs|Die koepel van die Madonna dei Miracoli in Saronno, Italië, met engele wat viool, altviool en tjello speel, dateer uit 1535 en is een van die vroegste afbeeldings van die vioolfamilie.]] [[Lêer:Rekonstruktion Ferrari Violine.jpg|duimnael|regs|Moderne rekonstruksie van 'n vroeë viool na Gaudenzio Ferrari]] Die vroegste snaarinstrumente is meestal getokkel (byvoorbeeld die Griekse [[lier]]). Tweesnarige strykinstrumente, wat regop gespeel en met perdehaar besnaar en gestryk is, het moontlik in die nomadiese ruiterkulture van [[Sentraal-Asië]] ontstaan, in vorme wat sterk aan die hedendaagse [[Mongolië|Mongoolse]] morin khuur en die [[Kasakstan|Kazakse]] kobyz herinner. Soortgelyke en afwykende tipes is waarskynlik langs die oos-wes-handelsroetes uit Asië na die [[Midde-Ooste]]<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=e6GcPB5v0yIC |title=The NPR Classical Music Companion: Terms and Concepts from A to Z |last=Hoffman |first=Miles |publisher=Houghton Mifflin Harcourt |year=1997 |isbn=978-0618619450}}</ref> en die [[Bisantynse Ryk]] versprei.<ref name="Grillet29">{{Cite book |last=Grillet |first=Laurent |title=Les ancêtres du violon et du violoncelle |volume=1 |year=1901 |location=Parys |page=29}}</ref><ref>Margaret J. Kartomi: ''On Concepts and Classifications of Musical Instruments.'' Chicago Studies in Ethnomusicology, University of Chicago Press, 1990.</ref> Die rebec, die vedel en die lira da braccio word algemeen as die voorouers van die viool beskou,<ref>[https://www.cambridge.org/core/books/cambridge-companion-to-the-cello/8C1492C022422732B6859906BFDF2A5C ''The Cambridge Companion to the Cello''.]</ref> hoewel verskeie bronne alternatiewe moontlikhede vir die oorsprong van die viool aanvoer, soos Noord- of Wes-Europa.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=yNc5AAAAIAAJ|title=The Precursors of the Violin Family: Records, Researches & Studies|first=Kathleen|last=Schlesinger|year=1914|page=221|publisher=W. Reeves}}</ref><ref name="auto2">{{Cite book|url=http://archive.org/details/historyofviolin00sand|title=The history of the violin, and other instruments played on with the bow from the remotest times to the present. Also, an account of the principal makers, English and foreign, with numerous illustrations|first1=William|last1=Sandys|first2=Simon Andrew|last2=Forster|year=1864|publisher=William Reeves|location=Londen|page=28}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=qRwvAQAAIAAJ|title=Catechism of musical history|first=Hugo|last=Riemann|year=1892|publisher=Augener & Company|page=27}}</ref> Die eerste vioolbouers het waarskynlik by verskeie ontwikkelings van die Bisantynse lira geleen, waaronder die vielle (ook bekend as die ''fidel'' of ''viuola'') en die ''lira da braccio''.<ref name="Grillet29"/><ref>{{Cite web |last=Arkenberg|first=Rebecca |title=Renaissance Violins |date=Oktober 2002 |publisher=[[Metropolitan Museum of Art]] |url=http://www.metmuseum.org/toah/hd/renv/hd_renv.htm |access-date=2006-09-22}}</ref> Omdat geen instrumente uit die ontstaanstyd van die vioolinstrumente behoue gebly het nie, is 'n mens vir daardie tydperk aangewese op afbeeldings in die kuns van Noord-Italië. Die vroegste skilderye met vioolinstrumente het vanaf 1508 in Ferrara ontstaan. Verdere afbeeldings tot in die 1530's word buiten Ferrara in Finalpia, Parma, [[Padua]], die omgewing van [[Milaan]] en in [[Friuli-Venezia Giulia|Friuli]] gevind.<ref name="Meucci">{{cite book |last=Meucci |first=Renato |chapter=The origins of Italian violin making |title=Un corpo alla ricerca dell'anima… |publisher=Ente Triennale Internazionale degli Strumenti ad Arco |location=Cremona |year=2005 |isbn=88-89839-00-7}}</ref> Die naaste aan die hedendaagse viool kom die afbeeldings van Gaudenzio Ferrari en sy werkswinkel vanaf 1529/30. Hy beeld verskillende groottes ('n "familie") van die nuut gevestigde boutipe uit.<ref>{{cite book |last=Boccardi |first=Sandro |chapter=Un Concerto nel Cielo di Saronno |title=Il Concerto degli Angeli |publisher=Amilcare Pizzi Editore |location=Saronno |year=1994}}</ref> Die skilderye toon 'n nuwe konstruksiebeginsel en 'n nuwe vorm. Waar Middeleeuse strykinstrumente uit massiewe houtblokke uitgewerk is, is die nuwe strykinstrumente uit verskeie, deels baie dun houtdele aanmekaar gelym. Die opbou van die klankkas in drie segmente (boonste ronding, middelronding en onderste ronding) onderskei hulle ook wesenlik van die vorme van Middeleeuse strykinstrumente. Die eerste dokumentêre vermelding van die viool dateer uit 1523, toe "les trompettes et vyollons de Verceil" (trompette en viole uit Vercelli) aan die hof van die hertog van Savoje in [[Turyn]] 'n honorarium ontvang het.<ref>Walter Kolneder: ''Das Buch der Violine: Bau, Geschichte, Spiel, Pädagogik, Komposition'', p. 266.</ref> Uiterlik vanaf 1545 is Italiaanse violiste aan die Engelse hof gedokumenteer ("Mark Antonye Gayiardell and George Decombe vialline(s)"),<ref>{{cite book |last=Holman |first=Peter |title=Four and Twenty Fiddlers: The Violin at the English Court 1540–1690 |publisher=Clarendon Press |location=Oxford |year=1993 |isbn=0-19-816592-7 |page=87}}</ref> vanaf 1555 aan die Franse hof en vanaf 1561 in München.<ref>{{cite book |last=Meucci |first=Renato |chapter=The origins of Italian violin making |title=Un corpo alla ricerca dell'anima… |publisher=Ente Triennale Internazionale degli Strumenti ad Arco |location=Cremona |year=2005 |isbn=88-89839-00-7 |page=81}}</ref> Die viool in sy huidige vorm het in die vroeë 16de eeu in Noord-Italië te voorskyn gekom. Die vroegste afbeeldings van viole as sodanig, weliswaar met drie snare, word omstreeks 1530 in Noord-Italië gesien, min of meer terselfdertyd as wat die woorde ''violino'' en ''vyollon'' in Italiaanse en Franse dokumente verskyn. Een van die vroegste uitdruklike beskrywings van die instrument, insluitend sy stemming, kom uit die ''Epitome musical'' van Jambe de Fer, wat in 1556 in [[Lyon]] gepubliseer is.<ref>{{Cite web |url=http://www.violinonline.com/historicalbackgroundoftheviolin.htm |title=Historical Background of the Violin |publisher=ViolinOnline.com |first=Robin Kay|last=Deverich|year=2006|access-date=2006-09-22}}</ref> Die viool was baie populêr, sowel onder straatmusikante as onder die adel; die Franse koning Karel IX het in 1560 by Andrea Amati 24 viole bestel.<ref>{{Cite web |url=http://www.bartruff.com/history.php |title=The History of the Violin |first=William|last=Bartruff|access-date=2006-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070208112530/http://www.bartruff.com/history.php |archive-date=2007-02-08}}</ref> Een van hierdie "adellike" instrumente, die ''Charles IX'', is die oudste viool wat behoue gebly het. Dit is tans in die Ashmolean Museum in [[Oxford]].<ref>{{cite web |title=''Charles IX'' violin |url=https://www.ashmolean.org/collections-online#/item/ash-object-350555 |website=Ashmolean Museum |publisher=Ashmolean Museum, University of Oxford |access-date=29 Augustus 2025}}</ref> Die fynste gebeeldhoude en versierde Renaissance-viool ter wêreld is dié van Gasparo da Salò (ca. 1574), wat aan aartshertog Ferdinand II van Oostenryk behoort het en later, vanaf 1841, aan die Noorse virtuoos Ole Bull, wat dit weens sy baie kragtige en mooi toon, soortgelyk aan dié van 'n Guarneri, veertig jaar lank in duisende konserte gebruik het.<ref>Dit is tans in die Vestlandske Kunstindustrimuseum in [[Bergen]], Noorweë.</ref> Die ''Messiah'' of ''Le Messie'' (ook bekend as die ''Salabue''), wat [[Antonio Stradivari]] in 1716 gebou het, is nog in ongerepte toestand. Dit is ook in die Ashmolean Museum.<ref>{{Cite web |url=http://www.cozio.com/Instrument.aspx?id=111 |title=Violin by Antonio Stradivari, 1716 (Messiah; la Messie, Salabue) |publisher=Cozio.com |access-date=2008-09-26 |archive-date=2008-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081008063952/http://www.cozio.com/Instrument.aspx?id=111 |url-status=dead}}</ref> === Italiaanse vioolbou === Andrea Amati (ca. 1505-1577) in [[Cremona]] word as die grondlegger van die Italiaanse vioolbou beskou. Uit die laat tydperk van sy werkswinkel (met sy seun Antonio as medewerker) het pragtig beskilderde viole, altviole en tjello's behoue gebly, bestellings van die Franse hof wat vanaf ongeveer 1560 gebou is.<ref>{{cite book |last=Cacciatori |first=Fausto |title=Andrea Amati Opera omnia |publisher=Ente Triennale Internazionale degli Strumenti ad Arco |location=Cremona |year=2007 |isbn=978-88-89839-13-3}}</ref> Instrumente van die vioolfamilie wat in daardie jare in Brescia vervaardig is (Gasparo da Salò), het weens hul minder sorgvuldige afwerking laer pryse behaal, maar is vandag weens hul mooi toon en hul seldsaamheid baie gesog.<ref>{{cite book |last1=Bizzarini |first1=Marco |last2=Orlandi |first2=Ugo |chapter=Ancient violinmaking and musical context in Brescia |title=Liutai in Brescia 1520–1724 |publisher=Eric Blot Edizioni |location=Cremona |year=2008 |isbn=978-88-88360-07-2}}</ref> Ook na Andrea Amati het die Italiaanse vioolbou nog minstens 200 jaar lank op die stad Cremona gekonsentreer gebly. Na sy dood het sy seuns Antonio en Girolamo die tradisie van hul vader voortgesit en ook nuwe weë bewandel. Die kleinseun Nicola was uiteindelik na die pesepidemie van 1630/32 die enigste erfgenaam van die familiekennis; hy het vakleerlinge opgelei en die beroemdste vioolbouer van die familie geword, wat met die dood van Girolamo II, Nicola se seun, tot 'n einde gekom het.<ref>{{cite book |last1=Cacciatori |first1=Fausto |last2=Chiesa |first2=Carlo |last3=Carlson |first3=Bruce |title=Il DNA degli Amati |publisher=Ente Triennale Internazionale degli Strumenti ad Arco |location=Cremona |year=2006 |isbn=88-89839-11-2}}</ref> Onder die vioolbouers wat Nicola Amati opgelei het, was Andrea Guarneri, wat die kuns weer aan sy seuns Pietro "da Mantova" en Giuseppe oorgedra het. Van laasgenoemde se twee seuns, Pietro "da Venezia" en [[Giuseppe Guarneri|Giuseppe "del Gesù"]], het die tweede die beroemdste meester van die familie geword.<ref>{{cite book |last1=Hill |first1=William H. |last2=Hill |first2=Arthur F. |last3=Hill |first3=Alfred E. |title=The Violin-Makers of the Guarneri Family |publisher=W. E. Hill and Sons |location=Buckinghamshire |year=1931}}</ref> Die beroemdste vioolbouers tussen die 16de en die 18de eeu sluit in: * Die skool van Brescia, wat in die laat 14de eeu met liras, violettas en violas begin het en in die eerste helfte van die 16de eeu op die gebied van die viool aktief was ** Die familie Dalla Corna, aktief 1510-1560 in Brescia en [[Venesië]] ** Die familie Micheli, aktief 1530-1615 in Brescia ** Die familie Inverardi, aktief 1550-1580 in Brescia ** Die familie Gasparo da Salò, aktief 1530-1615 in Brescia en Salò ** Giovanni Paolo Maggini, leerling van Gasparo da Salò, aktief 1600-1630 in Brescia ** Die familie Rogeri, aktief 1661-1721 in Brescia * Die skool van Cremona, wat in die tweede helfte van die 16de eeu met violas en violones begin het en in die tweede helfte van die 16de eeu op die gebied van die viool aktief geword het ** Die familie Amati, aktief 1550-1740 in Cremona ** Die familie [[Guarneri]], aktief 1626-1744 in Cremona en Venesië ** Die familie [[Antonio Stradivari|Stradivari]], aktief 1644-1737 in Cremona<ref>{{Cite book|title=The Oxford Dictionary of Music|last=Kennedy|first=Michael|publisher=Oxford University Press|year=2017}}</ref> ** Die familie Rugeri, aktief 1650-1740 in Cremona ** [[Carlo Bergonzi]] (1683-1747) in Cremona * Die skool van Venesië, met verskeie bouers van strykinstrumente vanaf die vroeë 16de eeu, uit meer as 140 bouers van snaarinstrumente wat tussen 1490 en 1630 geregistreer is<ref>{{cite book|last=Pio|first=Stefano|title=Viol and Lute Makers of Venice 1490–1630|year=2012|publisher=Venice Research|location=Venesië|isbn=9788890725203|pages=441|url=http://www.veniceresearch.com}}</ref> ** Die familie Linarolo, aktief 1505-1640 in Venesië ** Matteo Goffriller, bekend vir sy tjello's, aktief 1685-1742 in Venesië ** Pietro Guarneri, seun van Giuseppe Giovanni Battista Guarneri en afkomstig van Cremona, aktief 1717-1762 in Venesië ** Domenico Montagnana, aktief ongeveer 1700-1750 in Venesië ** Santo Serafin, aktief van voor 1741 tot 1776 in Venesië Sedert Andrea Amati het die vorm van die viool wesenlik nie meer verander nie. Veral [[Antonio Stradivari]] het later die groot voorbeeld vir die voorkoms en konstruksiebeginsels van feitlik alle viole geword, wat tot 'n verreikende standaardisering gelei het. Baie viole van Stradivari en ander beroemde vioolbouers van sy tyd word deur 'n uitmuntende klankkwaliteit gekenmerk en is vandag buitengewoon duur. === Vioolbou in ander lande === [[Lêer:Klein Diskant-Geige und Viola-Tenor-1594.jpg|duimnael|links|Moderne nabouings van Renaissance-viole van voor 1594 in die Dom van Freiberg]] [[Lêer:Stainer.jpg|duimnael|regs|'n Barokviool van Jacob Stainer uit 1658]] Instrumente van die vioolfamilie is gou ook in lande noord van die [[Alpe]] gebou. Musiekinstrumente wat vir versieringsdoeleindes gebou is, het in die keurvorstelike grafkapel in die Dom van Freiberg (voltooi in 1594) behoue gebly en lewer getuienis daarvan.<ref>{{cite book |last=Kunde |first=Claudia |chapter=Die Begräbniskapelle der albertinischen Wettiner im Freiberger Dom |title=Wenn Engel musizieren: Musikinstrumente von 1594 im Freiberger Dom |publisher=Janos Stekovics |location=Leipzig |year=2004 |isbn=3-89923-067-1}}</ref> Viole van bepaalde streke toon soms kleiner, individuele eienaardighede in bouwyse en versiering. Onder watter omstandighede die Tiroolse vioolbouer Jacob Stainer die ambag in Italië geleer het, is omstrede. Wat seker is, is dat die meester van Absam in die tweede helfte van die 17de eeu, onder deels ongunstige omstandighede, die beste viole noord van die Alpe gebou het. Hulle is gou teen hoër pryse verhandel as viole wat uit Italië gekom het. Stainer se model, wat self baie aan Nicola Amati te danke het, is sowel deur sy tydgenote as deur die volgende geslagte Europese vioolbouers nagevolg (onder andere in Duitsland, Engeland en Italië) en het eers met die algemene smaakverandering omstreeks 1800 sy invloed verloor.<ref>{{cite book |last=Hopfner |first=Rudolf |title=Jacob Stainer "… kayserlicher diener und geigenmacher zu Absom" |publisher=Skira |location=Milaan |year=2003 |isbn=3-85497-060-9}}</ref> === Verbouings en vernuwings === [[Lêer:Violin Vuillaume.jpg|duimnael|regs|Viool van Jean-Baptiste Vuillaume (kopie van 'n Giuseppe Guarneri del Gesù)]] Viole uit die 17de en 18de eeu word barokviole genoem. Sedert die 1950's word hulle toenemend vir die uitvoering van ou musiek ingespan. Die gebruik van die oorspronklike instrumente of van kopieë van die oorspronklike barokviole maak 'n historiese uitvoeringspraktyk moontlik wat die klankideale van die [[Barok]] nader bring. In die 18de en 19de eeu het die viool beduidende boukundige veranderinge ondergaan wat die klank beïnvloed het: veral 'n langer hals, wat skuiner na agter geplaas is as by vroeëre instrumente, swaarder snare en 'n sterker basbalk, wat 'n hoër snaarspanning as by viole met die ou mensuur moontlik gemaak het. Die meerderheid ou instrumente, insluitend baie beroemde viole van Stradivari, Guarneri, Amati en Stainer, het hierdie wysigings ondergaan en is dus in 'n beduidend ander toestand as toe hulle die hande van hul bouers verlaat het, ongetwyfeld met verskille in klank en reaksie.<ref>{{Cite web |title=Violin changes by 1800 |url=http://rperras.tripod.com/id42.htm |first=Richard |last=Perras |access-date=2006-10-29}}</ref> Danksy die langer snare, die hoër snaarspanning en die gestrekte, konkawe strykstok het die volume toegeneem en sodoende aan die steeds groter wordende konsertsale en orkeste voldoen. Kritici voer egter aan dat die gewysigde bouvorm die klank harder en minder lieflik gemaak het. In Frankryk het veral Jean-Baptiste Vuillaume beslissende stukrag gegee deur hom met die Stradivari- en Guarneri-viole besig te hou. Dit is egter in hul huidige (gewysigde) toestand dat hierdie instrumente die standaard vir volmaaktheid in vioolbou en -klank gestel het, en vioolbouers oor die hele wêreld probeer so na as moontlik aan hierdie ideaal kom. Tot vandag toe is instrumente uit die sogenaamde Goue Era van die vioolbou, veral dié van Stradivari, Guarneri del Gesù en Montagnana, die instrumente wat deur sowel versamelaars as uitvoerende kunstenaars die meeste gesog word. Die huidige rekordbedrag wat vir 'n Stradivari-viool betaal is, is £9,8 miljoen (destyds US$15,9 miljoen), toe die instrument bekend as die ''Lady Blunt'' op 20 Junie 2011 deur Tarisio Auctions op 'n aanlyn veiling verkoop is.<ref>{{cite news | title=Stradivarius violin sold for £9.8m at charity auction | url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-13852872 | work=BBC News | date=2011-06-21 | access-date=2011-06-21}}</ref> Goedkoop fabrieksviole was reeds aan die begin van die 19de eeu uit die Duitse en Franse vioolbousentrums beskikbaar. Die industriële vioolbou het sy oorsprong in 1887 in [[Nagoja]] (Japan) gehad met die stigting van ''Suzuki Violin Co. Ltd.'' deur Masakichi Suzuki (1859–1944), die vader van die vioolpedagoog Shinichi Suzuki. Sy onderneming het reeds na 'n kort aanloop meer as 1&nbsp;000 werknemers gehad en binne 'n maand tot 400 viole en 4&nbsp;000 strykstokke vervaardig. Hoewel die instrument sedert sy ontstaan nie wesenlik verander het nie, was daar dikwels pogings tot vormgewende en tegniese hervormings. So is destyds ryk versierde viole met ander ornamente gebou (byvoorbeeld met 'n mense- of leeukop in plaas van die krul), of instrumente van blik vir armer mense. Bekendheid het die Chanot-viool van 1819, die trapesiumvormige viole van Félix Savart en Johann Reiter (1908) en talle pogings van baie ander vooraanstaande vioolbouers verwerf. Die Belgiese vioolboukunstenaar Gauthier Louppe bou tans strykinstrumente in vorme wat aan Jugendstil herinner en deur besondere asimmetrieë 'n breër klankspektrum moontlik sou maak.<ref>{{cite web |url=http://home.pi.be/~tor-4879/gauthier.htm |title=Bildbericht über Louppe-Geigen |language=fr |archive-url=https://web.archive.org/web/20081112080159/http://home.pi.be/~tor-4879/gauthier.htm |archive-date=2008-11-12 |url-status=dead}}</ref> == Bou en werking == [[Lêer:Violinconsruction3.JPG|duimnael|regs|upright=1.8|Die bou van 'n viool]] [[Lêer:Violin Details.jpg|duimnael|regs|Drie kante van die klankkas: boblad, bodem en sy. Detailbeelde links: skroefkas en krul.]] [[Lêer:Violinschnitt.png|duimnael|regs|Deursnee van die klankkas van 'n viool (die kam behoort nie tot die klankkas nie)]] 'n Viool bestaan gewoonlik uit 'n boblad (die klankblad) van [[spar]]hout (veral Noorse spar), sye en 'n bodem van esdoringhout, twee eindblokke, 'n hals, 'n kam, 'n stemstok, vier snare en verskeie toebehore, opsioneel met inbegrip van 'n kenstuk, wat direk oor of links van die stertstuk vasgeklem kan word. 'n Kenmerkende eienskap van 'n vioolklankkas is sy uurglasagtige vorm en die welwing van die boblad en die bodem. Die uurglasvorm bestaan uit twee boonste rondings, twee onderste rondings en twee konkawe C-vormige middelrondings by die "middellyf", wat ruimte vir die strykstok laat. Die "stem" of klank van 'n viool hang af van sy vorm, die hout waarvan dit gemaak is, die diktegradering van sowel die boblad as die bodem, die lak wat die buitekant bedek, en die vaardigheid van die vioolbouer by al hierdie stappe. Die lak en veral die hout word met ouderdom steeds beter, wat die beperkte voorraad ou, goed geboude viole van beroemde vioolbouers baie gesog maak. === Klankkas === Die klankkas van die viool bestaan uit die boblad, die bodem en die sykrans. Saam vorm hulle 'n hol liggaam van ongeveer 35 tot 36&nbsp;cm lank wat as resonansiekas dien. ==== Boblad ==== Die boblad is die gewelfde boonste deel van sparhout waarin die twee f-gate gesny is. Dit word meestal uit twee gespieëlde dele gemaak wat in die middel aanmekaar gelym word. Daarna word die beoogde vorm met beitels en skawe uitgewerk, eers die buitenste en dan die binneste welwing.<ref>{{cite book |last=Schwabe |first=Conrad |title=Vogtland – Geige – Mensch: Aufschachteln – Schritt für Schritt = Vogtland Violins = Vogtlandské housle |location=Markneukirchen |year=2015 |isbn=978-3-00-048816-0}}</ref> Ideaal gesproke word "fynjarige" hout gebruik (waarvan die jaarringe dig en eweredig lê), wat op voedingsarme grond in hooggebergtestreke stadig gegroei het. Dit word in die eerste helfte van die winter gekap, wanneer daar so min sap as moontlik in die stam is, en daarna verskeie jare lank vir droging opgeberg, eers as stam en dan nog etlike jare in gesnyde toestand. Die voltooide boblad is onder die kam meestal 2,4 tot 3,5&nbsp;mm dik. Om die gepaste buigsaamheid te bereik, word styf hout dunner uitgewerk as sagte hout.<ref>Barbara Gschaider: ''Ratgeber Geige.'' Edition Bochinski, Bergkirchen 2008, ISBN 978-3-937841-68-7, pp. 21 e.v.</ref> ==== Bodem ==== [[Lêer:Violinboden Woelben.jpg|duimnael|regs|Die "welwing" van die bodem van 'n viool]] Die bodem word meestal van esdoringhout gemaak (baie selde van [[populier]] of wilg) en word ook gewelf uitgesteek. Dit kan uit een stuk of uit twee aanmekaar gelymde dele bestaan, wat aan die spieëlsimmetriese houtnerf herkenbaar is. Die bodem en die sye word tipies van esdoringhout met 'n bypassende gestreepte tekening gemaak, wat as "vlam" of "tierstreep" bekend staan. ==== Sye ==== Die sye is die sydele van die klankkas en word met die bodem en die boblad verlym, in seldsame gevalle ook in die bodem ingelaat. Hulle bestaan meestal uit dieselfde hout as die bodem. Randinlegsels of "are" versier die rand van die boblad en die bodem. Dit is drie smal houtstroke wat naas mekaar lê en waarvan die buitenste twee dikwels swart gekleur is. Hulle word in 'n groef gelê en vasgelym. Buiten die versiering dien hulle om die rande van die boblad en die bodem, wat oor die sykrans uitsteek, te verstewig en bied hulle 'n mate van beskerming teen krake wat by die rand ontstaan. Dit laat die boblad ook meer onafhanklik van die sykrans buig. 'n Randinlegsel wat bloot op die boblad geverf is, is gewoonlik 'n teken van 'n minderwaardige instrument. ==== Binnekant ==== [[Lêer:Soundpost end.jpg|duimnael|regs|upright=0.55|Die stemstok, deur 'n f-gat gesien]] Enkele onderdele bevind hulle binne-in die klankkas. Die basbalk is 'n lys van sparhout wat effens skuins teenoor die nerfrigting loop en onder 'n ligte voorspanning teen die binnekant van die boblad gelym word. Dit verhoog sowel die anisotropie as die styfheid van die boblad. Die basbalk loop asimmetries onder die kamvoet aan die baskant. Die stemstok (ook die "siel" of "stem" genoem) en die presiese plasing daarvan beïnvloed en reguleer die klank van die viool aansienlik. Dit is 'n silindriese staaf van sparhout (ongeveer 6&nbsp;mm in deursnee) wat tussen die boblad en die bodem ingepas, maar nie vasgelym word nie, op 'n sorgvuldig gekose plek ongeveer drie millimeter onder die kamvoet teenoor die basbalk (die diskantvoet), wat dit help ondersteun. Dit beïnvloed ook die trillingsmodusse van die boblad en die bodem van die instrument. Boonste, onderste en hoekblokke asook dun voeringstroke binne-in die klankkas dien om die sye te verstewig. Die blokke is van sparhout, die voeringstroke van spar of wilg. === Hals en toets === Die hals word in 'n trapesiumvormige uitsparing van die klankkas gelym. Dit is ongeveer 13&nbsp;cm lank en word met die toets (ongeveer 27&nbsp;cm lank) verlym, wat ongeveer 14&nbsp;cm oor die klankkas uitsteek. Die hals is gewoonlik van esdoringhout met 'n vlamtekening wat by dié van die sye en die bodem pas. Die toets word meestal van fynporige [[ebbehout]] gemaak, wat besonder hard en slytvas is en ook weens sy skoonheid verkies word. Seldener, veral by eenvoudiger instrumente, word ander houtsoorte gebruik, byvoorbeeld [[peer]]boomhout, wat swart gekleur of geverf word om die voorkoms van die edeler ebbehout na te boots. Voordat ebbehout in Europa as grondstof beskikbaar was, is alle instrumente met toetse van vrugtebome se hout toegerus. Dié het deur herstelwerk en verbouings feitlik volledig van die instrumente verdwyn. Toetse word tot 'n bepaalde dwarskromming afgewerk en het 'n klein lengtegewyse holte, wat by die laer snare iets meer uitgesproke is, veral wanneer die instrument vir derm- of sintetiese snare bedoel is. Sommige ou viole (en sommige wat oud gemaak is om te lyk) het 'n ingeënte krul, wat aan 'n lymnaat tussen die skroefkas en die hals te herken is. By baie egte ou instrumente is die hals teen 'n effens groter hoek herplaas en met ongeveer een sentimeter verleng. Die halsenting maak dit moontlik om die oorspronklike krul van 'n barokviool te behou wanneer die hals aan moderne standaarde aangepas word. === Skroefkas en krul === [[Lêer:Violin peg strings.jpg|duimnael|links|upright=0.45|Krul en skroefkas, korrek besnaar]] Aan die boonste, smal ent van die toets is 'n saal, die bosaal van die viool. Daaroor loop die snare die skroefkas in. Hier bevind hulle die vier koniese stemskroewe waarmee die snare van die instrument gestem word. Weens die meganiese belasting tydens die stem bestaan die stemskroewe altyd uit hardehout, meestal ebbehout of palissander, seldener buksboom. Die stemskroewe is tapsgewys en pas in gate in die skroefkas, waar hulle deur die wrywing van hout op hout in plek gehou word; deur tydens die draai gepaste druk langs die as van die skroef uit te oefen, kan die speler die wrywing vergroot of verklein. Die skroefkas eindig in 'n krul (selde in 'n vroue- of leeukop). Dit is fyn gesnede hout wat gewoonlik die vorm van 'n slakkehuis het, waarvandaan die naam. Die krul is saam met ander boukundige besonderhede 'n belangrike herkenningsteken by die herkomsondersoek van ou instrumente. === Kam === [[Lêer:Violin bridge 2 views.jpg|duimnael|regs|Voor- en agteraansig van 'n vioolkam]] Die kam (of brug) van fynjarige esdoringhout word tussen die boblad en die snare ingesit. Dit is 'n presies gesnyde stuk hout wat sonder bevestiging op die boblad staan en deur die spanning van die snare wat daaroor loop, in die korrekte posisie gehou word. Dit vorm die onderste ankerpunt van die trillende lengte van die snare en dra hul trillings op die klankkas oor.<ref>{{cite web |url=http://violadagamba.info/content/50/74/geigenbau/klangoptimierung |title=Helge Marsel, Geigen- und Gambenbau in Klagenfurt, Austria |date=2019-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190205094013/http://violadagamba.info/content/50/74/geigenbau/klangoptimierung |archive-date=2019-02-05 |url-status=dead |access-date=2019-02-05}}</ref> Die boonste kromming van die kam hou die snare in 'n boog op die regte hoogte bo die toets, sodat elkeen afsonderlik met die strykstok bespeel kan word. === Stertstuk === [[Lêer:Tailpieceandbridge.JPG|upright=0.7|duimnael|links|Nabyskoot van 'n stertstuk met 'n [[fleur-de-lis]]]] Die snare loop van die skroefkas oor die kam tot by die stertstuk. Dit behoort, net soos die stemskroewe, tot die speeltegnies noodsaaklike toerusting van die instrument, en daarom word om estetiese redes vir die stemskroewe en die stertstuk meestal dieselfde hout gekies. Die stertstuk anker die snare aan die onderste ronding van die viool deur middel van 'n staartdraad wat oor die ondersaal loop en om 'n eindknop van ebbehout lus (soms verwarrend die "eindpen" genoem, soos die tjello se pen), wat in 'n taps gat in die onderste blok pas. Die E-snaar het dikwels 'n fynstemmer, 'n hefboompie wat deur 'n klein skroef met die vingers gedraai word. Fynstemmers kan ook op die ander snare aangebring word, veral op studente-instrumente, en is soms in die stertstuk ingebou. Hulle stel die speler in staat om klein veranderinge aan die toonhoogte van 'n snaar te maak. === Snare === Snare is aanvanklik van skaapderm gemaak (algemeen bekend as "katderm", wat ondanks die naam nie van katte gekom het nie), of eenvoudig "derm", wat gerek, gedroog en gedraai is. In die vroeë jare van die 20ste eeu is snare van óf derm óf staal gemaak. Moderne snare kan van derm bestaan, wat met silwer- of aluminiumdraad omspin kan wees, van soliede [[staal]], gevlegte staal of verskeie sintetiese materiale soos Perlon, met verskillende metale omspin en soms met [[silwer]] geplateer. Die hoogste snaar (die ''chanterelle''), die E-snaar, is meestal onomspinde, gewone of geplateerde staaldraad. Dermsnare reageer sterker op veranderinge in temperatuur en humiditeit en is nie meer so algemeen soos vroeër nie, maar baie spelers gebruik hulle om 'n spesifieke klank te verkry, veral in die historiese uitvoeringspraktyk van [[Barokmusiek]]. Snare het gewoonlik 'n gekleurde [[sy]]omwikkeling aan albei ente, om die snaar (G-, D-, A- of E-snaar) te identifiseer en om wrywing teen die stemskroewe te bied. Snare het 'n beperkte lewensduur. Wanneer olie, vuil, korrosie en hars mettertyd ophoop, kan die massa van die snaar oor sy lengte ongelyk word. Afgesien van ooglopende dinge, soos 'n omwikkeling wat deur slytasie loskom, vervang spelers gewoonlik 'n snaar wanneer dit nie meer "suiwer" speel nie (met goeie intonasie op die flageolettone) en die gewenste toon, helderheid en intonasie verloor. Die lewensduur hang van die kwaliteit van die snaar en die speelintensiteit af. Die snare word in [[kwint]]e op die tone g – d¹ – a¹ – e² gestem. Die tabel toon die frekwensies van die snare by verskillende kamertone (sien ook [[#Stem|Stem]]). {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! rowspan="2"| Snaar ! rowspan="2"| Toon/noot ! colspan="3"| Frekwensie by 'n kamertoon (a¹) van |- ! 443 Hz ! 442 Hz ! 440 Hz |- |style="text-align:left"| '''1''' (hoogste snaar) | '''e²''' | 664,50&nbsp;Hz | 663,00&nbsp;Hz | 660,00&nbsp;Hz |- |style="text-align:left"| '''2''' | '''a¹''' | 443,00&nbsp;Hz | 442,00&nbsp;Hz | 440,00&nbsp;Hz |- |style="text-align:left"| '''3''' | '''d¹''' | 295,33&nbsp;Hz | 294,67&nbsp;Hz | 293,33&nbsp;Hz |- |style="text-align:left"| '''4''' (laagste snaar) | '''g''' | 196,89&nbsp;Hz | 196,44&nbsp;Hz | 195,56&nbsp;Hz |} === Lym en lak === Die dele van die klankkas word aanmekaar gelym, daarna die hals aan die klankkas en dan die toets aan die hals. Hiervoor word beenlym (warm lym) of huidlym gebruik in plaas van gewone wit lym, om verskeie redes. Dit is wateroplosbaar en word by 'n temperatuur van ongeveer 50 tot 60&nbsp;°C sag, sodat 'n ervare vioolbouer die instrument sonder probleme uitmekaar kan haal sonder om die hout of die lak te beskadig. Huidlym kan 'n dunner las as die meeste ander lymsoorte maak en is omkeerbaar (bros genoeg om met sorgvuldig toegepaste krag te kraak en met warm water verwyderbaar) wanneer die instrument uitmekaar gehaal moet word. Omdat vars huidlym aan ou huidlym kleef, kan by die herstel van 'n las meer van die oorspronklike hout behoue bly; moderner lymsoorte moet heeltemal skoongemaak word voordat 'n nuwe las hou, wat gewoonlik meebring dat saam met die ou lym ook 'n bietjie hout afgeskraap word. Swakker, verdunde lym word gewoonlik gebruik om die boblad aan die sye en die bosaal aan die toets te bevestig, omdat algemene herstelwerk die verwydering van hierdie dele vereis. Die lak beskerm die hout van die instrument en bewaar sy trillingseienskappe. Dit kan die klank aansienlik beïnvloed, maar nie duidelik verbeter nie. 'n Onvakkundig aangebragte lak kan die klank van 'n instrument "doodmaak", dit wil sê die trillingsvermoë van die boblad sterk beperk. === Asimmetrie === Die viool lyk op die eerste gesig simmetries, maar dit is nie so nie. 'n Regs-links-asimmetrie is die duidelikste sigbaar aan die posisie van die kenstuk en die skouersteun, maar ook aan ander kenmerke: die posisie van die basbalk en die stemstok binne-in die klankkas, die verspringende plasing van die stemskroewe in die skroefkas, die besnaring met snare van verskillende dikte en die verskillende houtnerf aan die twee kante. Die rangskikking van die snare (die dikwels gebruikte E-snaar vir hoë tone bevind hom, vanuit die violis gesien, regs) is daarop afgestem dat die regterhand van die violis die strykstok hanteer. Die taak van die linkerhand tydens die spel is om die snare te gryp. Die viool word met die onderkaak (of die ken, na gewoonte) en die sleutelbeen- of skouerstreek vasgehou. Linkshandiges speel die viool gewoonlik op dieselfde manier as regshandiges. Daar word wel ook viole vir linkshandiges gebou, waarby die snare omgekeerd gerangskik is, maar tot dusver baie min.<ref>Andrea Hayek-Schwarz: [http://www.linkehand.at/wissenh.php ''Musizieren mit links – Musizierende Linkshänder_innen''] linkehand.at, 2012.</ref> Linkshandige viole is in orkeste gewoonlik nie welkom nie. Die rede is enersyds dat violiste wat langs mekaar sit, met hul instrumente of elmboë te na aan mekaar kan kom wanneer hulle spieëlbeeldig speel. Andersyds is eenvormige bewegings binne die stemgroepe van die orkes vir die toeskouer 'n esteties oortuigende gesig, wat 'n enkele violis wat anders stryk, sou versteur.<ref>[https://www.mittelbayerische.de/region/regensburg-land-nachrichten/orchester-moegen-keine-linkshaender-21364-art820736.html ''Orchester mögen keine Linkshänder''] mittelbayerische.de, 17 Augustus 2012; sien die laaste twee paragrawe van die artikel.</ref> In 2007 het die linkshandige violis Martial Gauthier, wat met die linkerhand stryk, in Cremona 'n lesing oor linkshandige vioolspel gehou.<ref>[https://www.nmz.de/artikel/war-paganini-linkshaender ''War Paganini Linkshänder? – Gedanken über ein Tabu-Thema der Streicherpädagogik''.] In: ''neue musikzeitung.'' 7/2007; besoek op 20 Julie 2016.</ref> === Toonomvang === [[Lêer:Range violin.svg|duimnael|regs|Toonomvang van die viool]] [[Lêer:Spectrumgstring.jpg|upright=1.15|duimnael|regs|Driedimensionele spektrumdiagram van die botone van 'n viool se G-snaar (voorgrond). Die toonhoogte wat ons hoor, is die piek by ongeveer 200&nbsp;Hz.]] Die stemming g – d¹ – a¹ – e² stem ooreen met G₃, D₄, A₄ en E₅ in wetenskaplike toonhoogtenotasie. Die laagste noot van 'n normaal gestemde viool is dus G₃, die G onder die middel-C (C₄). (By seldsame geleenthede kan die laagste snaar tot 'n kwart laer, na D₃, gestem word.) Die hoogste speelbare noot is minder duidelik omskryf: E₇, die E twee oktawe bo die los snaar (wat op E₅ gestem is), kan as 'n praktiese grens vir orkesvioolpartye beskou word,<ref>Piston, Walter (1955). ''Orchestration'', p. 45.</ref> maar dit is dikwels moontlik om hoër te speel, afhangende van die lengte van die toets en die vaardigheid van die violis. Nog hoër note (tot C₈) kan voortgebring word deur die snaar tot by die einde van die toets te gryp en/of deur kunsmatige flageolettone te gebruik. === Akoestiek === [[Lêer:Bowed violin string in slow motion.gif|duimnael|regs|Die Helmholtz-hoek wat heen en weer langs die snaar beweeg<ref>{{cite web |url=https://plus.maths.org/content/why-violin-so-hard-play |title=Why is the violin so hard to play? |author=Jim Woodhouse en Paul Galluzzo |date=2004-09-01 |access-date=2025-06-22}}</ref>]] Die gewelfde vorm, die dikte van die hout en sy fisiese eienskappe bepaal die klank van 'n viool. Patrone van die [[nodus (fisika)|nodusse]] wat deur sand of glinsters op die blaaie gevorm word wanneer dié by bepaalde frekwensies in trilling gebring word, sogenaamde Chladni-patrone, word soms deur vioolbouers gebruik om hul werk te kontroleer voordat hulle die instrument saamstel.<ref>{{Cite web|url=http://www.catgutacoustical.org/people/cmh/laird3.htm|title=Carleen Maley Hutchins' Work With Saunders|publisher=Violin Society of America|last=Laird|first=Paul R.|access-date=2008-09-26}}</ref> Vanweë die oppervlakstruktuur van die perdehaar, versterk deur die aanbring van hars (kolofonium), het die strykstokbehaarsel 'n hoë kleefkrag uit statiese [[wrywing]]. Wanneer die snaar met die aangelegde strykstok gestryk word, word dit daarom aanvanklik in die strykrigting meegeneem, totdat die terugstelkrag van die snaar groter word as die statiese wrywing tussen die stokhare en die snaar: die snaar skiet teen die strykrigting terug. By die korrekte keuse van strykplek, stryksnelheid en stokdruk word die snaar aan die einde van hierdie beweging weer deur die strykstok gegryp en opnuut meegeneem (die glip-kleef-effek), sodat die snaar voortdurend aangedryf tril. Hoeveel keer per sekonde hierdie proses hom herhaal, hang af van die frekwensie van die gespeelde toon, dit wil sê van die effektiewe snaarlengte. Die uitwyking van die aangedrewe punt van die snaar beskryf met verloop van tyd 'n elliptiese baan, met die langer as ongeveer in die strykrigting georiënteer. Die snaar self het 'n baie klein werkoppervlak en versit dus slegs 'n geringe hoeveelheid lug, te min om 'n toon voort te bring wat vir die menslike oor duidelik hoorbaar is. Die klankkas werk as 'n impedansie-omsetter. Deur die oordrag van die trillings van die snaar op die klankkas word die [[amplitude]] van die trillings wel aansienlik kleiner, maar die uitstralingsoppervlak word soveel vergroot dat 'n goeie koppeling met die lug en 'n vir die oor waarneembare toon ontstaan. Hierdie omsetting volg uiters komplekse patrone. Die kam, waarop die snaar rus, word aangedryf om die snaartrilling in die strykvlak te volg. Die boblad, waarop die kam rus, kan egter net loodreg op die strykvlak tril. Dit dwing die kam tot 'n skommelbeweging waarby die twee kamvoete die twee helftes van die boblad afwisselend belas en ontlas. By so 'n wipbeweging, waar die draai-as presies in die middel van die kam lê, sou die twee helftes van die boblad egter teen mekaar werk, wat met volumeverlies en klankveranderinge gepaard sou gaan. Dit word teengewerk deur onder die regter kamvoet 'n stafie – die stemstok – vas te klem. Dié belemmer eers die regter kamvoet, waardeur die draai-as van hierdie skommelbeweging na regs verskuif en byna al die werk (dié van die lae frekwensies) deur die linker kamvoet verrig word. Om 'n beter verspreiding van die trillings wat daar afgegee word oor die boblad te bereik, word boonop aan die onderkant van die boblad onder die linker kamvoet die basbalk onder spanning vasgelym, wat die linker kamvoet veral by hoë frekwensies belemmer, dit wil sê die draai-as verskuif vir dié frekwensies na links. Afhangende van die frekwensie van die gespeelde toon is die linker (lae frekwensies) of die regter (hoë frekwensies) kamvoet aktiewer, waardeur die trillings in die een geval meer deur die boblad (ondersteun deur die basbalk), in die ander deur die boblad en (oorgedra deur die stemstok) die bodem afgegee word. By lae frekwensies tril bodem en boblad dus teen mekaar, en die ingeslote lugvolume vorm 'n breëband-holteresonator wat klankuitstraling deur die f-gate bewerkstellig. === Groottes === [[Lêer:LembeyeLembeyon.jpg|duimnael|links|'n {{Frac|1|16}}-viool en 'n volgrootte ({{Frac|4|4}}) viool]] Buiten die standaard "volgrootte" ({{Frac|4|4}}) word viole ook in sogenaamde breukgroottes van {{Frac|7|8}}, {{Frac|3|4}}, {{Frac|1|2}}, {{Frac|1|4}}, {{Frac|1|8}}, {{Frac|1|10}}, {{Frac|1|16}}, {{Frac|1|32}} en selfs {{Frac|1|64}} gebou. Hierdie kleiner instrumente word algemeen deur jong spelers gebruik wie se vingers nie lank genoeg is om die korrekte posisies op volgrootte-instrumente te bereik nie. Die regte grootte van die instrument word gewoonlik volgens die armlengte bepaal.<ref>{{cite web |url=https://www.vionoble.de/violine-viola-cello-groesse-ermitteln/ |title=Die richtige Größe ermitteln für Geige: Bratsche: Cello |website=Violinoble.de |access-date=2022-06-13}}</ref> Hoewel die breukgroottes in 'n sekere sin met die afmetings van die instrumente verband hou, is hulle nie as letterlike beskrywings van die relatiewe verhoudings bedoel nie. 'n {{Frac|3|4}}-instrument is byvoorbeeld nie driekwart van die lengte van 'n volgrootte-instrument nie. Die lengte van die klankkas (sonder die hals) van 'n volgrootte- of {{Frac|4|4}}-viool is 356&nbsp;mm, en kleiner by sommige 17de-eeuse modelle. Die klankkas van 'n {{Frac|3|4}}-viool is 335&nbsp;mm lank en dié van 'n {{Frac|1|2}}-viool 310&nbsp;mm; 'n {{Frac|3|4}}-viool is dus net omtrent 6&nbsp;% kleiner as 'n "hele" en 'n {{Frac|1|2}}-viool net omtrent 12&nbsp;%. By die viool se naaste familielid, die altviool, word die grootte as klankkaslengte in sentimeter aangegee eerder as in breukgroottes. 'n Volgrootte-altviool is gemiddeld 40&nbsp;cm, maar elke volwassene bepaal self watter grootte altviool hy of sy gebruik. Soms gebruik 'n volwassene met 'n klein liggaamsbou 'n sogenaamde {{Frac|7|8}}-viool in plaas van 'n volgrootte-instrument. Hierdie instrumente, wat soms 'n "damesviool" genoem word, is effens korter as 'n volgrootte-viool, maar is geneig om hoëkwaliteit-instrumente te wees wat 'n klank kan voortbring wat met dié van goeie volgrootte-viole vergelykbaar is. Die groottes van vyfsnarige viole kan van dié van die normale viersnarige verskil. Die instrument wat in die vioolokted met die viool ooreenstem, is die mezzoviool, wat dieselfde as 'n viool gestem word, maar 'n effens langer klankkas het. Die snare van die mezzoviool is net so lank soos dié van die standaardviool. Hierdie instrument is nie in algemene gebruik nie.<ref>{{Cite web|url=https://nvfa.org/8tet.html|title=The New Violin Family|author=The New Violin Family Association, Inc|date=2020-04-04|website=The New Violin Family}}</ref> == Toebehore == === Kenstuk en skouersteun === Die kenstuk vergemaklik dit om die instrument tussen die ken en die skouer vas te hou en verhoed boonop dat vog van die vel die lak aantas, oplos en uiteindelik die hout op daardie plek toenemend verswak. Dit bestaan meestal uit ebbehout, word met spanskroewe aan die instrument vasgeklem en bevind hom tydens die spel tussen die instrument en die ken. Die skouersteun dien om die individuele anatomie van die speler tussen die liggaam en die instrument te vereffen. Veral die lengte van die nek asook die breedte en natuurlike stand van die skouers bepaal hoe die skouersteun gevorm moet wees. Dit word telkens onmiddellik voor die spel opnuut gemonteer. Jonger spelers wat met skouersteune sukkel, gebruik soms 'n spons met 'n rek in plaas daarvan. === Strykstok === [[Lêer:Punte archi storici da violino.jpg|duimnael|regs|Koppe van drie vioolstrykstokke: (bo) 'n oorgangsmodel (F. Tourte), 'n swaanbekkop van 'n lang 18de-eeuse model, en 'n snoekkop van 'n 17de-eeuse model]] 'n Viool word gewoonlik met 'n strykstok bespeel, wat bestaan uit 'n stok met 'n lint van perdehaar wat tussen die punt (kop) en die slof aan die teenoorgestelde ente gespan is. 'n Tipiese vioolstrykstok is in die geheel ongeveer 75&nbsp;cm lank en weeg 55 tot 65&nbsp;g. Altvioolstrykstokke is ongeveer 5&nbsp;mm korter en 10&nbsp;g swaarder. Belangrik is die gewigsverdeling: die swaartepunt moet 24 tot 25&nbsp;cm van die begin van die stok af lê (sonder die skroef gemeet).<ref>Barbara Gschaider: ''Ratgeber Geige.'' Edition Bochinski, Bergkirchen 2008, ISBN 978-3-937841-68-7, p. 58.</ref> Die stok word meestal van [[Pernambuco|pernambukhout]] (ook bekend as Brasiliaanse hout) gemaak. Goeie pernambukhout het reguit gegroei met parallel lopende vesels; die stok kan besonder dun uitgewerk word en het ondanks die nodige stabiliteit die gewenste elastisiteit. Pernambukhout is dus besonder geskik vir hoëkwaliteit-strykstokke. Omdat die voorkoms van hierdie houtsoort beperk is, word dit moeiliker om goeie kwaliteite te bekom. Ander tradisionele materiale vir duurder stokke sluit slanghout in. Daarom word deesdae ook strykstokke van koolstofveselversterkte plastiek ("koolstofvesel") gebruik, op alle vlakke van vakmanskap, onder andere om by grensoorgange probleme met die [[Konvensie op Internasionale Handel in Bedreigde Spesies van Wilde Fauna en Flora|CITES]]-verdrag te vermy; baie professionele musikante beskou hul klank- en speeltegniese eienskappe egter as nie gelykwaardig nie. Goedkoop strykstokke vir studente word van minder duur houtsoorte of van veselglas gemaak; sommige veselglas-studentestokke gebruik 'n plastiekhuls as greep en omwikkeling tegelyk. Aan die onderste ent van die stok is die slof van ebbehout, [[ivoor]] of skilpaddop, meestal versier met 'n ronde perlemoerinlegsel, die sogenaamde "oog". Suiwer metaalinlegwerk as versiering kom ook voor. By die slof is 'n skroef wat die hare stywer of losser maak. Net voor die slof beskerm 'n duimkussing van [[leer (stof)|leer]] (die greep) en 'n omwikkeling die stok en bied hulle 'n stewige houvas vir die speler se hand. Tradisionele omwikkelinge is van draad (dikwels silwer of versilwer), sy of [[balein]] ("walvisbeen", nou vervang deur afwisselende stroke bruin en swart plastiek). Tussen die slof en die punt van die stok word die stokhare gespan; dit word die behaarsel genoem. Afhangende van die dikte word ongeveer 150 tot 220 hare uit die stert van hingste van bepaalde perderasse gebruik, tradisioneel van 'n skimmelperd (wat oorwegend wit hare het). Sommige goedkoper strykstokke gebruik sintetiese vesel. Deur die skroef te draai word die hare gespan, en na elke speelsessie moet die hare weer ontspan word. Die hare bring die snare deur daaroor te stryk in trilling. Daarvoor moet die hare gereeld met vaste hars (kolofonium, 'n natuurlike boomhars) behandel word om dit effens klewerig te maak, wat bereik word deur die stok herhaaldelik oor 'n harsblok te stryk. Afhangende van die gebruik en die kwaliteit van die hare moet die behaarsel na twee maande tot uiterlik na 'n jaar vernuwe word. == Stem == [[Lêer:Violin - open strings notes.PNG|regs|duimnael|Die toonhoogtes van die los snare van 'n viool. Die nootname staan onder die notebalk en hul Franse solfège-ekwivalente daarbo: G = sol; D = re; A = la; E = mi. {{audio|Violin open strings.mid|Speel}}]] Viole word gestem deur die stemskroewe in die skroefkas onder die krul te draai of deur die fynstemmerskroewe by die stertstuk te verstel. Alle viole het stemskroewe; fynstemmers is opsioneel. Die meeste fynstemmers bestaan uit 'n metaalskroef wat 'n hefboom beweeg wat aan die ent van die snaar vas is. Hulle maak baie klein toonhoogteverstellings veel makliker as die stemskroewe. Deur 'n fynstemmer kloksgewys te draai, word die toon hoër (omdat die snaar onder groter spanning is), en antikloksgewys word dit laer (omdat die snaar onder minder spanning is). Fynstemmers op al vier snare is baie nuttig by snare met 'n staalkern, en sommige spelers gebruik dit ook met sintetiese snare. Omdat moderne E-snare van staal is, word vir dié snaar byna altyd 'n fynstemmer aangebring. Fynstemmers word nie met dermsnare gebruik nie, wat meer [[Young se modulus|elasties]] is as snare met 'n staal- of sintetiese kern en nie voldoende op die baie klein bewegings van fynstemmers reageer nie. Om 'n viool te stem, word die A-snaar eers op 'n standaardtoonhoogte gestem (gewoonlik A = 440&nbsp;[[hertz|Hz]]; orkeste in Duitsland en Oostenryk stem met 'n kamertoon van 443&nbsp;Hz, in Switserland oorwegend op 442&nbsp;Hz). Wanneer die viool saam met 'n instrument met vaste toonhoogte soos 'n [[klavier]] of [[trekklavier]] speel, word dit na die ooreenstemmende noot op daardie instrument gestem en nie na enige ander stemverwysing nie. Die hobo is gewoonlik die instrument waarna orkeste met viole stem, aangesien sy klank deurdringend is en bo die ander houtblasers uit gehoor kan word. Die ander snare word dan in intervalle van reine kwinte teen mekaar gestem deur hulle paarsgewys te stryk. Vir solospel word soms 'n effens hoër stemming gebruik om die instrument 'n helderder klank te gee; omgekeerd word Barokmusiek soms met laer stemminge gespeel om die klank van die viool sagter te maak. Na die stem kan die kam van die instrument nagegaan word om te verseker dat dit reguit staan en tussen die binneste kepe van die f-gate gesentreer is; 'n skewe kam kan die klank van 'n andersins goed geboude viool aansienlik beïnvloed. Na lang gebruik kan die stemskroewe en hul gate verslyt raak, sodat die skroewe onder spanning makliker glip. 'n Glippende stemskroef laat die toonhoogte van die snaar effens daal, of, as die skroef heeltemal los raak, laat die snaar sy spanning heeltemal verloor. 'n Viool waarvan die stemskroewe glip, moet deur 'n vioolbouer of vioolhersteller herstel word. Stemskroefsmeer, gereeld gebruik, kan die intrede van sulke slytasie vertraag terwyl dit die skroewe glad laat draai. Die stemming G–D–A–E word vir die meeste vioolmusiek gebruik, insluitend klassieke musiek, jazz en volksmusiek. Ander stemminge word soms gebruik; die G-snaar kan byvoorbeeld tot A opgestem word. Die gebruik van nie-standaardstemminge in klassieke musiek staan as ''[[scordatura]]'' bekend; in sommige volksmusiekstyle word dit kruisstemming genoem. Een beroemde voorbeeld van scordatura in die klassieke musiek is [[Camille Saint-Saëns]] se ''Danse macabre'', waar die E-snaar van die soloviool na E♭ verlaag word om 'n spookagtige dissonansie aan die komposisie te verleen. Ander voorbeelde is die derde deel van ''Contrasts'' van [[Béla Bartók]], waar die E-snaar na E♭ en die G-snaar na G♯ gestem word, [[Niccolò Paganini]] se Eerste Vioolkonsert, waar al vier snare 'n halftoon hoër gestem moet word, en die Rosekranssonates van Heinrich Ignaz Franz Biber, waarin elke deel 'n ander scordatura-stemming het. In die Indiese klassieke en ligte musiek word die viool in die Suid-Indiese styl waarskynlik op D♯–A♯–D♯–A♯ gestem. Aangesien daar in die Indiese klassieke musiek geen begrip van absolute toonhoogte is nie, kan musikante enige gerieflike stemming gebruik om hierdie relatiewe intervalle tussen die snare te behou. Nog 'n algemene stemming met hierdie intervalle is B♭–F–B♭–F, wat met Sa–Pa–Sa–Pa in die Indiese karnatiese klassieke styl ooreenstem. In die Noord-Indiese Hindoestaanse styl is die stemming gewoonlik Pa–Sa–Pa–Sa in plaas van Sa–Pa–Sa–Pa, wat byvoorbeeld met F–B♭–F–B♭ kan ooreenstem. In die Iranse klassieke musiek en ligte musiek het die viool in elke ''dastgah'' 'n ander stemming;<ref>Edith Gerson-Kiwi: ''The Persian Doctrine of Dastga-Composition. A phenomenological study in the musical modes.'' Israel Music Institute, Tel Aviv 1963, p. 15.</ref> dit word waarskynlik op E–A–E–A in Dastgāh-e Esfahan gestem, in Dastgāh-e Šur op E–A–D–E en E–A–E–E, en in Dastgāh-e Māhur op E–A–D–A. In die Arabiese klassieke musiek word die A- en E-snaar 'n heeltoon verlaag, dit wil sê G–D–G–D, om die spel van Arabiese ''maqams'' te vergemaklik, veral dié met kwarttone. Hoewel die meeste viole vier snare het, is daar viole met bykomende snare, sommige met soveel as sewe. Sewe word algemeen as die maksimum aantal snare beskou wat op 'n strykinstrument prakties is; met meer as sewe snare sou dit onmoontlik wees om enige bepaalde binnesnaar afsonderlik met die strykstok te bespeel. Viole met sewe snare is baie skaars. Die ekstra snare op sulke viole is gewoonlik laer as die G-snaar en word gewoonlik (van die hoogste bygevoegde snaar na die laagste) op C, F en B♭ gestem. As die speellengte van die instrument, dit wil sê die snaarlengte van die bosaal tot die kam, gelyk is aan dié van 'n gewone volgrootte-viool (effens minder as 33&nbsp;cm), kan dit met reg 'n viool genoem word. Sommige van hierdie instrumente is ietwat langer en moet as altviole beskou word. Viole met vyf of meer snare word tipies in jazz of volksmusiek gebruik. Sommige spesiaal gemaakte instrumente het ekstra snare wat nie gestryk word nie, maar deur die trillings van die gestrykte snare meeklink. == Speeltegniek == === Houding === [[Lêer:Man Playing Violin on Bench at Park.jpg|duimnael|upright=0.75|'n Man speel viool op 'n parkbank]] Die viool word sittend of staande bespeel. Soliste (of hulle alleen, met 'n klavier of met 'n orkes speel) speel meestal staande, tensy 'n fisieke gestremdheid dit verhoed, soos in die geval van [[Itzhak Perlman]]. In die orkes en in kamermusiek word daar daarenteen gewoonlik sittend gespeel. In die 2000's en 2010's het sommige orkeste wat Barokmusiek uitvoer (soos die Freiburger Barockorchester) al hul violiste en altvioliste, solo en ensemble, staande laat speel. Die viool rus aan die linkerkant op die skouer en bors van die violis en word, afhangende van die houding of draai van die kop, deur die linkerkant van die onderkaak, soms deur die ken, op die kenstuk vasgehou en deur die linkerskouer ondersteun, dikwels met behulp van 'n skouersteun. Die kaak en die skouer moet die viool stewig genoeg vashou sodat dit stabiel bly wanneer die linkerhand van 'n hoë posisie ('n hoë noot ver op die toets) na 'n lae (nader aan die skroefkas) beweeg. In die Indiese houding word die stabiliteit van die viool verseker deur die krul wat op die sy van die voet rus. Van die linkerhand word die duim gebruik om die hals te omvat of as hulp vir bepaalde greeptegnieke. Al die ander vingers speel uitsluitlik op die snare om die gewenste tone vas te lê. Afhangende van die skool neem die linkerhand ook 'n ondersteunende of vashoufunksie van die instrument oor. Die regterhand hanteer die strykstok, waarmee die snare meestal tussen die einde van die toets en die kam gestryk word, in moderne komposisies deels ook agter die kam. Dit word die kontakpunt genoem. Vir die wisselende volume, die klankkleure, die presisie van die artikulasie, die legatospel en meer is dit beslissend met watter kombinasie van gewig, snelheid, kontakpunt (na aan die kam, na aan die toets of tussenin) en kanteling van die stokhare die snare aangeraak word. Hoewel onderwysers die wesenlike belang van 'n goeie houding beklemtoon, sowel ter wille van die kwaliteit van die spel as om die kans op oorbelastingsbeserings te verminder, verskil advies oor wat 'n goeie houding is en hoe dit bereik word in die besonderhede. Almal dring egter aan op die belang van 'n natuurlike, ontspanne posisie sonder spanning of styfheid. Wat byna universeel aanbeveel word, is om die linkerpols reguit (of baie naby daaraan) te hou sodat die vingers van die linkerhand vry kan beweeg en die kans op besering verminder word, en om albei skouers in 'n natuurlike, ontspanne posisie te hou en te vermy om enige van hulle oordrewe op te trek. Dit sou, soos enige ander onnodige spanning, die bewegingsvryheid beperk en die risiko van besering verhoog. 'n Krom houding kan goeie spel belemmer omdat dit die liggaam uit balans bring en die skouers laat optrek. Nog 'n teken van ongesonde spanning is pyn in die linkerhand, wat op te veel druk by die vashou van die viool dui. === Linkerhand en toonhoogte === [[Lêer:Violin first position fingering chart.svg|regs|upright=1.35|duimnael|Vingersettings in die eerste posisie. Hierdie diagram toon net die note van die eerste posisie; daar is hoër note buite dié wat aangedui word.]] [[Lêer:Geigengrifftabelle.svg|duimnael|regs|Greeptabel vir alle toonsoorte]] Die linkerhand bepaal die klinkende lengte van die snaar, en dus die toonhoogte, deur dit met die vingerpunte teen die toets te "gryp" (vas te druk), wat verskillende toonhoogtes voortbring. Aangesien die viool geen frette het om die snare af te stop nie, soos gebruiklik by die [[kitaar]], moet die speler presies weet waar om die vingers op die snare te plaas om met goeie intonasie (suiwer) te speel. Beginners speel los snare en die laagste posisie, naaste aan die bosaal. Studente begin dikwels met relatief maklike toonsoorte, soos A-majeur en G-majeur, en leer toonlere en eenvoudige melodieë. Deur toonlere en arpeggio's te oefen en die gehoor op te lei, "vind" die linkerhand van die violis die note uiteindelik intuïtief deur spiergeheue. Beginners maak soms gebruik van [[kleefband|kleefbandjies]] op die toets vir die korrekte plasing van die linkerhandvingers, maar laat die bandjies gewoonlik gou staan wanneer hulle vorder. Nog 'n algemene merktegniek gebruik kolletjies [[korrigeervloeistof]] op die toets, wat binne 'n paar weke se gereelde oefening afslyt. Hierdie praktyk word ongelukkig soms in plaas van voldoende gehooropleiding gebruik, sodat die plasing van die vingers deur die oog en nie deur die oor gelei word nie. Veral in die vroeë stadiums van die leerproses is die sogenaamde "klinkende tone" nuttig. Daar is nege sulke note in die eerste posisie, waar 'n gegrypte noot 'n unisoon of oktaaf met 'n ander (los) snaar klink en dié laat meeresoneer. Studente gebruik hierdie klinkende tone dikwels om die intonasie van die gegrypte noot te kontroleer deur te luister of dit met die los snaar harmonieer. Wanneer die gegrypte toonhoogte "A" op die G-snaar gespeel word, kan die violis byvoorbeeld terselfdertyd die los D-snaar speel om die intonasie van die gegrypte "A" te toets. As die "A" suiwer is, behoort die "A" en die los D-snaar 'n harmonieuse reine kwart voort te bring. Viole word in reine kwinte gestem, soos al die orkesstrykers (viool, altviool, tjello) behalwe die kontrabas, wat in reine kwarte gestem word. Elke daaropvolgende noot word gegryp op die toonhoogte wat die speler as die harmonieuste ervaar; wanneer 'n violis onbegeleid speel, "speel hy nie konsekwent in óf die getempereerde óf die natuurlike [reine] toonleer nie, maar neig in die geheel om by die Pythagorese toonleer aan te sluit."<ref>Seashore, Carl (1938). ''Psychology of Music'', p. 224. Aangehaal in Kolinski, Mieczyslaw (somer–herfs 1959). "A New Equidistant 12-Tone Temperament", p. 210, ''Journal of the American Musicological Society'', vol. 12, nr. 2/3, pp. 210–214.</ref> Wanneer violiste in 'n [[strykkwartet]] of 'n strykorkes speel, "versoet" die strykers gewoonlik hul stemming om by die toonsoort te pas waarin hulle speel. Wanneer daar saam met 'n instrument met gelykswewende stemming gespeel word, soos 'n klavier, pas vaardige violiste hul stemming by die gelykswewende stemming van die klavier aan om dissonante note te vermy. Die vingers word in die [[musieknotasie]], soos in bladmusiek en etudeboeke, konvensioneel van 1 (wysvinger) tot 4 (pinkie) genommer. Veral in leeruitgawes van vioolmusiek kan syfers bo die note aandui watter vinger gebruik moet word, met ''0'' of ''O'' vir 'n los snaar. Die diagram regs toon die rangskikking van die note wat in die eerste posisie bereik kan word. Wat nie op hierdie diagram gewys word nie, is hoe die afstande tussen die nootposisies kleiner word hoe hoër (in toonhoogte) die vingers van die bosaal af beweeg. Die balke aan die kante van die diagram stel die gebruiklike moontlikhede vir beginners se kleefbandjies voor, by die 1ste, hoë 2de, 3de en 4de vinger. ==== Posisies ==== Die plasing van die linkerhand op die toets word deur "posisies" gekenmerk. Die eerste posisie, waar die meeste beginners begin (hoewel sommige metodes in die derde posisie begin), is die posisie wat die meeste in strykmusiek gebruik word. Musiek wat vir beginnende jeugorkeste gekomponeer is, is dikwels meestal in die eerste posisie. Die laagste noot wat in hierdie posisie in standaardstemming beskikbaar is, is 'n los G₃; die hoogste noot in die eerste posisie word met die vierde vinger op die E-snaar gespeel en klink as B₅. Deur die hand op die hals op te skuif, neem die eerste vinger die plek van die tweede vinger in, wat die speler in die ''tweede posisie'' bring. Deur die eerste vinger die eerste-posisie-plek van die derde vinger te laat inneem, kom die speler in die ''derde posisie'', en so voorts. 'n Verandering van posisie, met die gepaardgaande beweging van die hand, word 'n ''posisiewisseling'' genoem, en doeltreffende posisiewisselings met behoud van suiwer intonasie en 'n gladde legato (verbonde) klank is 'n sleutelelement van die tegniek op alle vlakke. Dikwels word 'n "gidsvinger" gebruik: die laaste vinger wat 'n noot in die ou posisie gespeel het, raak tydens die wisseling voortdurend liggies aan die snaar om op sy korrekte plek in die nuwe posisie uit te kom. In elementêre wisselingsoefeninge word die "gidsvinger" dikwels hoorbaar gemaak terwyl dit op of af langs die snaar gly, sodat die speler die korrekte plasing op die gehoor kan vaslê. Buite hierdie oefeninge behoort dit selde hoorbaar te wees (tensy die speler bewustelik 'n portamento-effek om uitdrukkingsredes toepas). Tydens 'n wisseling in lae posisies beweeg die duim van die linkerhand op of af langs die hals van die instrument om in dieselfde posisie relatief tot die vingers te bly (hoewel die beweging van die duim effens voor of effens na die beweging van die vingers kan plaasvind). In sulke posisies word die duim dikwels as 'n "anker" beskou waarvan die plek bepaal in watter posisie die speler is. In baie hoë posisies kan die duim nie met die vingers meebeweeg nie, omdat die klankkas van die instrument in die pad kom. In plaas daarvan beweeg die duim om die hals van die instrument om by die punt te sit waar die hals die regterronding van die klankkas ontmoet, en bly daar terwyl die vingers tussen die hoë posisies beweeg. 'n Noot wat buite die normale omvang van 'n posisie gespeel word, sonder wisseling, word 'n ''strekking'' genoem. In die derde posisie op die A-snaar sit die hand byvoorbeeld natuurlik met die eerste vinger op D en die vierde op G of G♯. Om die eerste vinger terug na 'n C♯ te strek, of die vierde vinger op na 'n A, vorm 'n strekking. Strekkings word algemeen gebruik waar een of twee note effens buite 'n andersins stewige posisie lê, en het die voordeel dat hulle minder opvallend is as 'n wisseling of 'n snaaroorgang. Die laagste posisie op die viool word die "halwe posisie" genoem. In hierdie posisie is die eerste vinger op 'n "lae eerste-posisie"-noot, byvoorbeeld B♭ op die A-snaar, en die vierde vinger in 'n afwaartse strekking vanaf sy gewone posisie, byvoorbeeld D op die A-snaar, met die ander twee vingers na behoefte tussenin geplaas. Aangesien die posisie van die duim in die "halwe posisie" tipies dieselfde is as in die eerste posisie, kan dit beter as 'n agterwaartse strekking van die hele hand as as 'n egte posisie beskou word. Die bogrens van die viool se omvang word grootliks deur die vaardigheid van die speler bepaal, wat maklik meer as twee oktawe op 'n enkele snaar en vier oktawe op die instrument as geheel kan speel. Posisiename word meestal vir die laer posisies en in metodeboeke en etudes gebruik; om dié rede hoor 'n mens selde verwysings na iets hoër as die sewende posisie. Die hoogste posisie is prakties gesproke die 13de. Baie hoë posisies is om twee redes 'n besondere tegniese uitdaging. Eerstens word die verskil in ligging van die verskillende note in hoë posisies veel kleiner, wat die note moeiliker maak om te vind en in sommige gevalle op die gehoor te onderskei. Tweedens is die veel korter klinkende lengte van die snaar in baie hoë posisies 'n uitdaging vir die regterarm en die strykstok om die instrument doeltreffend te laat klink. Hoe fyner (en duurder) 'n instrument, hoe beter kan dit 'n goeie toon tot bo aan die toets, by die hoogste toonhoogtes op die E-snaar, volhou. Alle note (behalwe dié onder die los D) kan op meer as een snaar gespeel word. Dit is 'n standaardontwerpkenmerk van snaarinstrumente, wat egter van die klavier verskil, wat vir elk van sy 88 note net een plek het. Die noot van die los A op die viool kan byvoorbeeld as die los A gespeel word, of op die D-snaar (in die eerste tot vierde posisie) of selfs op die G-snaar (baie hoog op, in die sesde tot negende posisie). Elke snaar het 'n ander [[toonkleur]], vanweë die verskillende gewigte (diktes) van die snare en die resonansies van ander los snare. Die G-snaar word byvoorbeeld dikwels beskou as 'n baie volle, klankryke klank te hê wat besonder gepas is vir laat-Romantiese musiek. Dit word dikwels in die musiek aangedui met die merk ''sul G'' of ''IV'' ('n Romeinse syfer wat aandui dat op die vierde snaar gespeel moet word; volgens konvensie word die snare van die dunste, hoogste (I) tot die laagste (IV) genommer). Selfs sonder uitdruklike aanwysings in die partituur sal 'n gevorderde violis na eie oordeel en artistieke aanvoeling kies op watter snaar bepaalde note of passasies gespeel word. Wanneer 'n passasie op 'n lae snaar en in 'n hoër posisie gespeel word, hoewel dit op 'n hoër snaar gemakliker gespeel sou kon word, dien dit ook om 'n besondere klankkleur voort te bring. ==== Los snare ==== As 'n snaar gestryk of getokkel word sonder dat 'n vinger dit gryp, word dit 'n ''los snaar'' genoem. Dit gee 'n ander klank as 'n gegrypte snaar, aangesien die snaar by die bosaal vryer tril as onder 'n vinger. Verder is dit onmoontlik om vibrato ten volle op 'n los snaar te gebruik (hoewel 'n gedeeltelike effek verkry kan word deur 'n noot 'n oktaaf hoër op 'n aangrensende snaar te gryp en dié te laat vibreer, wat 'n element van vibrato in die botone inbring). In die klassieke tradisie gebruik violiste dikwels 'n snaaroorgang of posisiewisseling om die verandering van toonkleur wat 'n los snaar meebring, te vermy, tensy die komponis dit aandui. Dit geld veral vir die los E, wat dikwels as hard van klank beskou word. Daar is egter ook situasies waar 'n los snaar spesifiek vir artistieke effek gekies kan word. Dit kom voor in klassieke musiek wat die bourdon van 'n [[orrel]] naboots (soos J.S. Bach in sy Partita in E vir soloviool bereik het), in ''fiddle''-musiek (byvoorbeeld ''Hoedown'') of waar stappe om die los snaar te vermy musikaal onvanpas is (byvoorbeeld in Barokmusiek, waar posisiewisselings minder gebruiklik was). In vinnige passasies van toonlere of arpeggio's kan 'n los E-snaar eenvoudig gerieflikheidshalwe gebruik word as die noot nie tyd het om uit te klink en 'n harde toonkleur te ontwikkel nie. In volksmusiek, ''fiddle''-musiek en ander tradisionele musiekgenres word los snare algemeen om hul resonante toonkleur gebruik. Om 'n los snaar gelyktydig met 'n gegrypte noot op 'n aangrensende snaar te speel, lewer 'n [[doedelsak]]agtige bourdon, wat komponiste dikwels ter nabootsing van volksmusiek gebruik. Soms is die twee note identies (byvoorbeeld 'n gegrypte A op die D-snaar teen die los A-snaar), wat 'n klinkende soort ''fiddle''-klank gee. Om 'n los snaar gelyktydig met 'n identiese gegrypte noot te speel, kan ook vereis word wanneer meer volume nodig is, veral in orkesspel. Sommige klassieke vioolpartye het note waarvoor die komponis die violis vra om 'n los snaar te speel, weens die spesifieke klankkarakter wat 'n los snaar skep. ==== Dubbelgrepe, akkoorde en bourdons ==== 'n Dubbelgreep is wanneer twee afsonderlike snare deur die vingers gegryp en gelyktydig gestryk word, wat twee deurlopende tone voortbring (tipiese intervalle sluit tertse, kwarte, kwinte, sekstes en oktawe in). Dubbelgrepe kan in enige posisie aangedui word, hoewel die wydste interval wat natuurlik in een posisie as dubbelgreep gespeel kan word, 'n oktaaf is (met die wysvinger op die laer snaar en die pinkie op die hoër snaar). Nietemin word in gevorderde repertoire soms dubbelgrepe van desiemes of selfs meer vereis, wat 'n gestrekte linkerhandposisie met uitgestrekte vingers tot gevolg het. Die term "dubbelgreep" word dikwels ook gebruik vir die laat klink van 'n los snaar saam met 'n gegrypte noot, hoewel net een vinger 'n snaar gryp. Met die tegniek van die dubbelgreep kan dus tweestemmig gespeel word. Waar drie of vier gelyktydige note aangedui word, "verdeel" die violis gewoonlik die akkoord: drie- of vierstemmige akkoorde word normaalweg gearpeggieer, deur die onderste een of twee note eerste te speel en onmiddellik na die boonste een of twee note voort te gaan, waarby die natuurlike resonansie van die instrument 'n effek voortbring soortgelyk aan asof al vier note gelyktydig geklink het. In sommige omstandighede is 'n "drievoudige greep" moontlik, waar drie note oor drie snare gelyktydig klink. Die strykstok raak nie van nature drie snare tegelyk nie, maar met voldoende stoksnelheid en druk, wanneer die violis 'n drienoot-akkoord "breek", kan die stokhare tydelik oor drie snare gebuig word sodat elkeen gelyktydig klink. Dit word met 'n swaar streek bereik, tipies naby die slof en met die stok op 'n sekere afstand van die kam, en bring 'n harde, aggressiewe toon voort. Dit is so moontlik om drienoot-akkoorde van kort duur, ook verskeie ná mekaar, sonder arpeggio te speel, sodat daar werklik drie stemme gelyktydig klink. Vierstemmige spel sonder arpeggio kan net met 'n spesiaal gekonstrueerde ronde strykstok verwesenlik word. Dubbelgrepe in die orkes word soms ''divisi'' gemerk en tussen die spelers verdeel, sodat een deel van die musikante die laer noot en 'n ander deel die hoër noot speel. Dubbelgrepe (en ''divisi'') kom algemeen in orkesrepertoire voor wanneer die viole begeleiding speel en 'n ander instrument of groep die melodie speel. In sommige genres van die historiese uitvoeringspraktyk (gewoonlik van Barokmusiek en vroeër) word nóg verdeelde akkoorde nóg drievoudige grepe as gepas beskou; sommige violiste arpeggieer alle akkoorde (insluitend gewone dubbelgrepe) deur al die note of die meeste daarvan afsonderlik te speel asof hulle as 'n gebonde figuur geskryf is. Met die ontwikkeling van moderne viole het drievoudige grepe egter natuurliker geword, omdat die kam minder gekrom is. In sommige musiekstyle kan 'n aangehoue bourdon op 'n los snaar gespeel word tydens 'n passasie wat hoofsaaklik op 'n aangrensende snaar geskryf is, om 'n basiese begeleiding te bied. Dit kom meer in volkstradisies as in die klassieke musiek voor. ==== Vibrato ==== [[Lêer:MHVC-KyokoYonemoto-PaganiniCaprice24.ogv|duimnael|Kyoko Yonemoto speel [[Niccolò Paganini|Paganini]] se Caprice nr. 24 op 'n viool]] [[Lêer:Peter Bissing.png|duimnael|regs|Petrowitsch Bissing was 'n onderwyser in vibratometodiek op die viool<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=9-EqAAAAYAAJ&q=PETROWITCH+BISSING&pg=RA2-PA52|publisher=Jacobs' Band Monthly, Volume 4|page=52|year=1919|access-date=16 November 2012|title=The Violin|first=Louis|last=Eaton}}</ref> en het 'n boek met die titel ''Cultivation of the Violin Vibrato Tone'' gepubliseer.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=IwhLMgEACAAJ|title=Cultivation of the Violin Vibrato Tone|first=Petrowitsch|last=Bissing|publisher=Central States Music Publishing Company|access-date=16 November 2012}}</ref>]] Vibrato is 'n tegniek van die linkerhand en -arm waarby die toonhoogte van 'n noot subtiel in 'n polsende ritme wissel. Hoewel verskillende dele van die hand of arm by die beweging betrokke kan wees, is die resultaat 'n beweging van die vingerpunt wat 'n geringe verandering in die trillende snaarlengte meebring, wat 'n golwing in die toonhoogte veroorsaak. Die meeste violiste ossilleer onder die noot, dit wil sê laer in toonhoogte as die eintlike noot, wanneer hulle vibrato gebruik, omdat geglo word dat die waarneming die hoogste toonhoogte in 'n wisselende klank bevoordeel.<ref>{{Cite book|title=String Builder, Book 3: Teacher's Manual |last=Applebaum |first=Samuel |year=1957 |publisher=Alfred Publishing |location=New York |isbn=978-0-7579-3056-0 |page=4 }}. "Now we will discipline the shaking of the left hand in the following manner: Shake the wrist slowly and evenly in 8th notes. Start from the original position and for the second 8th note the wrist is to move backward (toward the scroll). Do this in triplets, dotted 8ths and 16ths, and 16th notes. A week or two later, the vibrato may be started on the Violin. ... The procedure will be as follows: 1. Roll the finger tip from this upright position on the note, to slightly below the pitch of this note."</ref> Vibrato doen min of niks om 'n onsuiwer noot te verbloem; met ander woorde, verkeerd toegepaste vibrato is 'n slegte plaasvervanger vir goeie intonasie. Toonlere en ander oefeninge wat op intonasie gerig is, word tipies sonder vibrato gespeel om die werk makliker en doeltreffender te maak. Musiekstudente word dikwels geleer dat vibrato veronderstel word tensy dit anders in die musiek aangedui is. Dit kan 'n struikelblok wees vir 'n klassiek opgeleide violis wat in 'n styl wil speel wat min of geen vibrato gebruik, soos Barokmusiek in historiese styl en baie tradisionele ''fiddle''-style. Vibrato kan deur 'n gepaste kombinasie van vinger-, pols- en armbewegings voortgebring word. Deur die vingerpunt van die grypende vinger liggies heen en weer te rol, ontstaan vingervibrato. Een metode, ''handvibrato'' (of ''polsvibrato''), behels dat die hand by die pols heen en weer gekantel word om die ossillasie te bewerkstellig. 'n Ander metode, ''armvibrato'', moduleer die toonhoogte deur beweging van die hele onderarm by die elmboog met 'n vaste pols. 'n Kombinasie van hierdie tegnieke stel 'n speler in staat om 'n groot verskeidenheid klankeffekte voort te bring. Die "wanneer", "waarvoor" en "hoeveel" van vibrato is artistieke kwessies van styl en smaak, waarby verskillende onderwysers, musiekskole en musiekstyle verskillende vibratostyle verkies. Oordrewe vibrato kan byvoorbeeld hinderlik word. Akoesties gesproke het die interessantheid wat vibrato aan die klank toevoeg te doen met die manier waarop die mengsel van botone<ref>{{Cite web|url=http://www.schleske.de/en/our-research/handbook-violinacoustics/vibrato-of-the-musician.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20100207150243/http://www.schleske.de/en/our-research/handbook-violinacoustics/vibrato-of-the-musician.html |url-status=dead |archive-date=7 Februarie 2010 |title=The psychoacoustic secret of vibrato |first=Martin |last=Schleske |access-date=11 Februarie 2010 |quote=Accordingly, the sound level of each harmonic will have a periodically fluctuating value due to the vibrato.}}</ref> (of toonkleur) en die rigtingpatroon van die klankuitstraling met veranderinge in toonhoogte verander. Deur die klank ritmies na verskillende dele van die vertrek te "rig",<ref>{{Cite web | last=Curtin | first=Joseph | title=Weinreich and Directional Tone Colour | url=http://www.josephcurtinstudios.com/news/strad/apr00/Gabi_strad.htm | date=April 2000 | work=Strad Magazine | access-date=23 Mei 2009 | quote=In the case of string instruments, however, not only are they strongly directional, but the pattern of their directionality changes very rapidly with frequency. If you think of that pattern at a given frequency as beacons of sound, like the quills of a porcupine, then even the slight changes in pitch created by vibrato can cause those quills to be continually undulating. | url-status=dead | archive-url=https://web.archive.org/web/20090529062722/http://josephcurtinstudios.com/news/strad/apr00/Gabi_strad.htm | archive-date=29 Mei 2009 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://knutsacoustics.com/files/weinreich,-g.-directional-tone-color-jasa-1997.pdf |title=Directional tone color |last=Weinreich |first=Gabriel |date=16 Desember 1996 |publisher=Acoustical Society of America |quote=The effect can be visualized in terms of a number of highly directional sound beacons, all of which the vibrato causes to undulate back and forth in a coherent and highly organized fashion. It is obvious that such a phenomenon will help immensely in fusing sounds of the differently directed partials into a single auditory stream; one may even speculate that it is a reason why vibrato is used so universally by violinists—as compared to wind players, from the sound of whose instruments directional tone color is generally absent.}}</ref> voeg vibrato 'n "glans" of "lewendigheid" by die klank van 'n goed geboude viool. Vibrato word grootliks aan die oordeel van die violis oorgelaat. Verskillende soorte vibrato bring verskillende stemminge in 'n stuk, en die wisselende grade en style van vibrato is dikwels kenmerke wat by bekende violiste uitstaan. ==== Vibratotriller ==== 'n Vibrato-agtige beweging kan soms gebruik word om 'n vinnige [[triller]]effek te skep. Om hierdie effek uit te voer, word die vinger bo die vinger wat die noot gryp, net effens van die snaar af geplaas (stewig teen die grypende vinger gedruk) en 'n vibratobeweging uitgevoer. Die tweede vinger raak met elke ossillasie liggies aan die snaar bo die laer vinger, sodat die toonhoogte ossilleer op 'n manier wat soos 'n mengsel van wye vibrato en 'n baie vinnige triller klink. Dit gee 'n minder duidelike oorgang tussen die hoër en die laer noot en word gewoonlik as interpretatiewe keuse toegepas. Hierdie trillertegniek werk net goed vir halftoontrillers of trillers in hoë posisies (waar die afstand tussen die note kleiner is), aangesien dit vereis dat die trillende vinger en die vinger daaronder aan mekaar raak, wat die afstand wat getrill kan word, beperk. In baie hoë posisies, waar die trilafstand kleiner as die breedte van die vinger is, kan 'n vibratotriller die enigste opsie vir trillereffekte wees. ==== Flageolettone ==== [[Lêer:Violin sounds and techniques.ogg|duimnael|regs|Vioolklanke en -tegnieke: los snare (arco en pizzicato); A-majeur-toonleer (arco en pizzicato); begin van 'n A-majeur-toonleer met vibrato; A-majeur-toonleer col legno gespeel; natuurlike flageolettone van 'n A, E en 'n A; kunsmatige flageolet van A₇; flageolet-glissando op die A-snaar]] Deur die snaar liggies met 'n vingerpunt by 'n [[nodus (fisika)|nodus]] aan te raak, sonder om die snaar heeltemal vas te druk, en die snaar dan te tokkel of te stryk, ontstaan flageolettone (harmonieke of botone). In plaas van die normale toon klink 'n hoër noot. Daardeur word die grondfrekwensie gedemp en tril net die ooreenstemmende botone (byvoorbeeld die dubbele of drievoudige frekwensie wanneer die vinger by die helfte of by 'n derde van die snaarlengte geplaas word). Daar ontstaan fluitagtige tone. Elke nodus lê by 'n heeltallige deling van die snaar, byvoorbeeld halfpad of 'n derde langs die lengte van die snaar. 'n Instrument wat goed reageer, laat talle moontlike flageoletnodusse langs die lengte van die snaar klink. Flageolettone word in die musiek óf met 'n sirkeltjie bo die noot wat die toonhoogte van die flageolet bepaal, óf met ruitvormige nootkoppe aangedui. Daar is twee soorte: ''natuurlike flageolettone'' en ''kunsmatige flageolettone'' (ook ''valse flageolettone'' genoem). Natuurlike flageolettone word op 'n los snaar gespeel. Die toonhoogte van die los snaar wanneer dit getokkel of gestryk word, word die grondfrekwensie genoem. Flageolettone word ook ''botone'' of ''deeltone'' genoem. Hulle kom voor by heeltallige veelvoude van die grondtoon, wat die eerste harmoniek genoem word. Die tweede harmoniek is die eerste botoon (die oktaaf bo die los snaar), die derde harmoniek is die tweede botoon, en so voorts. Die tweede harmoniek lê in die middel van die snaar en klink 'n oktaaf hoër as die toonhoogte van die snaar. Die derde harmoniek verdeel die snaar in derdes en klink 'n oktaaf en 'n kwint bo die grondtoon, en die vierde harmoniek verdeel die snaar in kwarte en klink twee oktawe bo die eerste. Die klank van die tweede harmoniek is die helderste van almal, omdat dit 'n gemeenskaplike nodus met al die daaropvolgende ewe harmonieke (4de, 6de, ens.) het. Die derde en die daaropvolgende onewe harmonieke is moeiliker om te speel, omdat hulle die snaar in 'n onewe aantal trillende dele verdeel en nie so baie nodusse met ander harmonieke deel nie. Kunsmatige flageolettone is moeiliker om voort te bring as natuurlike, aangesien hulle behels dat die snaar gegryp én 'n flageolet op die gegrypte noot gespeel word. Met die ''oktaafraam'' (die normale afstand tussen die eerste en die vierde vinger in enige gegewe posisie) en die vierde vinger wat die snaar 'n kwart bo die gegrypte noot net aanraak, ontstaan die vierde harmoniek, twee oktawe bo die gegrypte noot. Vingerplasing en -druk, asook stoksnelheid, -druk en kontakpunt, is almal wesenlik om die gewenste flageolet te laat klink. Boonop moet in passasies met verskillende note as valse flageolettone die afstand tussen die grypende vinger en die flageoletvinger voortdurend verander, aangesien die afstand tussen die note oor die lengte van die snaar verander. Die ''flageoletvinger'' kan die snaar ook 'n groot terts bo die vasgedrukte noot aanraak (die vyfde harmoniek), of 'n kwint hoër ('n derde harmoniek). Hierdie flageolettone word minder algemeen gebruik; in die geval van die groot terts moet sowel die gegrypte noot as die aangeraakte noot effens hoog gespeel word, anders spreek die flageolet nie so geredelik aan nie. In die geval van die kwint is die strekking groter as wat vir baie violiste gemaklik is. In die algemene repertoire word breuke kleiner as 'n sesde nie gebruik nie. Verdelings tot 'n agtste word egter soms gebruik, en met 'n goeie instrument en 'n vaardige speler is verdelings so klein as 'n twaalfde moontlik. Daar is 'n paar boeke wat uitsluitlik aan die studie van vioolflageolettone gewy is. Twee omvattende werke is Henryk Heller se sewedelige ''Theory of Harmonics'', in 1928 deur Simrock gepubliseer, en Michelangelo Abbado se vyfdelige ''Tecnica dei suoni armonici'', in 1934 deur Ricordi gepubliseer. Uitgebreide passasies in kunsmatige flageolettone kom in die virtuose vioolliteratuur voor, veral van die 19de en vroeë 20ste eeu. Twee opvallende voorbeelde hiervan is 'n hele gedeelte van Vittorio Monti se ''Csárdás'' en 'n passasie omtrent in die middel van die derde deel van [[Pjotr Tsjaikofski]] se Vioolkonsert. 'n Gedeelte van die derde deel van Paganini se Vioolkonsert nr. 1 bestaan uit dubbelgreeptertse in flageolettone. Wanneer snare verslyt, vuil en oud is, is die flageolettone moontlik nie meer suiwer in toonhoogte nie. Om dié rede vervang violiste hul snare gereeld. === Regterhand en klankkleur === Die snare kan laat klink word deur die hare van die strykstok, wat in die regterhand gehou word, daaroor te trek (''arco'') of deur hulle te tokkel (''pizzicato''), meestal met die regterhand. In sommige gevalle tokkel die violis snare met die linkerhand. Dit word gedoen om oorgange van pizzicato na arco te vergemaklik, en dit word ook in sommige virtuose vertoonstukke gebruik. Linkerhand-pizzicato word gewoonlik op los snare gedoen. Pizzicato word op al die instrumente van die vioolfamilie gebruik; die sistematiese studie van gevorderde pizzicatotegnieke is egter die verste ontwikkel in die jazzkontrabas, 'n styl waarin die instrument byna uitsluitlik getokkel word. Die regterarm, -hand en strykstok en die stoksnelheid is verantwoordelik vir toonkwaliteit, [[ritme]], [[dinamika (musiek)|dinamika]], artikulasie en die meeste (maar nie alle) veranderinge in [[toonkleur]]. Die speler trek die strykstok oor die snaar, wat die snaar laat tril en 'n aangehoue toon voortbring. Die natuurlike tekstuur van die perdehaar en die klewerigheid van die hars help die stok om die snaar te "gryp", en wanneer die stok oor die snaar getrek word, laat dit die snaar 'n toon klink. Stryk kan gebruik word om lang aangehoue note of melodieë voort te bring. In 'n strykersgroep kan 'n noot eindeloos volgehou lyk as die spelers in die groep op verskillende tye van strykrigting verander. Die strykstok kan ook gebruik word om kort, skerp nootjies te speel, soos herhaalde note, toonlere en arpeggio's, wat in baie musiekstyle 'n stuwende ritme verskaf. ==== Stryktegnieke ==== Die wesenlikste deel van die stryktegniek is die greep van die strykstok. Gewoonlik is die duim gebuig in die klein ruimte tussen die slof en die omwikkeling van die stok. Die ander vingers is ietwat eweredig oor die bokant van die stok verspreid. Die pinkie is gekrul, met die vingerpunt op die hout naas die skroef. Die viool bring harder note voort met groter stoksnelheid of meer gewig op die snaar. Die twee metodes is nie gelykwaardig nie, omdat hulle verskillende toonkleure voortbring; om op die snaar af te druk, is geneig om 'n harder, intenser klank te gee. 'n Harder klank kan ook verkry word deur die stok nader aan die kam te plaas. Die kontakpunt waar die stok die snaar kruis, beïnvloed ook die toonkleur. Om naby die kam te speel (''sul ponticello'') gee 'n intenser klank as gewoonlik en beklemtoon die hoër harmonieke, terwyl om met die stok oor die einde van die toets te speel (''sul tasto'') 'n delikate, eteriese klank gee wat die [[grondtoon]] beklemtoon. Shinichi Suzuki het die kontakpunt die "[[Fritz Kreisler|Kreisler]]-snelweg" genoem; 'n mens kan die verskillende kontakpunte as "bane" op die snelweg beskou. Die klankkleur kan dus deur die manier van stokvoering verreikend beïnvloed word: deur die mees uiteenlopende stryksnelhede by 'n baie veranderlike stokdruk, maar ook deur die plek van die stryk (nader aan die kam of nader aan die toets). Verskillende maniere van aanslag met die strykstok bring verskillende artikulasies voort. Daar is baie stryktegnieke wat elke speelstyl moontlik maak. Baie onderwysers, spelers en orkeste bestee baie tyd aan die ontwikkeling van tegnieke en die skep van 'n eenvormige tegniek binne die groep. Hierdie tegnieke sluit in legato-stryk ('n gladde, verbonde, aangehoue klank wat vir melodieë geskik is), ''collé'' en 'n verskeidenheid strykwyses wat korter note voortbring, waaronder ricochet, ''sautillé'', ''martelé'', ''spiccato'' en staccato. ==== Pizzicato ==== 'n Noot wat in die geskrewe musiek ''pizz.'' (afkorting vir ''pizzicato'') gemerk is, moet gespeel word deur die snaar met 'n vinger van die regterhand te tokkel in plaas van te stryk. (Die wysvinger word hier die meeste gebruik.) Soms word in orkespartye of virtuose solomusiek waar die stokhand besig is (of vir vertoon-effek) ''linkerhand-pizzicato'' aangedui met 'n + (plusteken) onder of bo die noot. By linkerhand-pizzicato word twee vingers op die snaar geplaas; die een (gewoonlik die wys- of middelvinger) word op die korrekte noot geplaas, en die ander (gewoonlik die ring- of pinkvinger) bo die noot. Die hoër vinger tokkel dan die snaar terwyl die laer een bly lê, wat die korrekte toonhoogte voortbring. Deur die krag van die tokkel te vergroot, kan die volume van die noot verhoog word. Pizzicato word in orkeswerke en in solo-vertoonstukke gebruik. In orkespartye moet violiste dikwels baie vinnig van arco na pizzicato oorskakel, en omgekeerd. ==== Col legno ==== 'n Aanduiding ''col legno'' ([[Italiaans]] vir "met die hout") in die geskrewe musiek vereis dat die snaar of snare met die stok van die strykstok geslaan word in plaas van dat die hare van die stok oor die snare getrek word. Hierdie stryktegniek word betreklik selde gebruik en lewer 'n gedempte, perkussiewe klank. Die spookagtige kwaliteit van 'n vioolgroep wat ''col legno'' speel, word in sommige simfoniese stukke benut, veral in die "Heksedans" van die laaste deel van [[Hector Berlioz]] se ''Symphonie fantastique''. Saint-Saëns se simfoniese gedig ''Danse macabre'' laat die strykersgroep die ''col legno''-tegniek gebruik om die klank van dansende geraamtes na te boots. "Mars" uit Gustav Holst se ''The Planets'' gebruik ''col legno'' om 'n herhaalde ritme in 5/4-tydmaat te speel. [[Benjamin Britten]] se ''The Young Person's Guide to the Orchestra'' vereis dit in die "[[slaginstrument|Perkussie]]"-variasie. [[Dmitri Sjostakowitsj]] gebruik dit in sy Veertiende Simfonie in die deel "In die Santé-gevangenis". Sommige violiste maak egter beswaar teen hierdie speelwyse, omdat dit die afwerking kan beskadig en die waarde van 'n goeie strykstok kan verminder, maar die meeste van hulle maak 'n kompromie deur minstens vir die duur van die betrokke passasie 'n goedkoop strykstok te gebruik. ==== Détaché, martelé en tremolo ==== ''Détaché'' is 'n gladde en egalige streek waarby die stoksnelheid en -gewig van die begin van die streek tot die einde dieselfde bly.<ref>{{Cite journal|last=Fischer|first=Simon|date=1999|title=Detache|journal=Strad|volume=110|pages=638|via=Music Index}}</ref> ''Martelé'', letterlik "gehamer", is 'n sterk geaksentueerde effek wat voortgebring word deur elke streek kragtig en plotseling los te laat. Martelé kan in enige deel van die stok gespeel word en word in die geskrewe musiek soms met 'n pylpunt aangedui. Tremolo is die baie vinnige herhaling (tipies van 'n enkele noot, maar soms van meer note), gewoonlik by die punt van die stok gespeel. Tremolo word met drie kort, skuins strepies deur die steel van die noot aangedui en word dikwels as klankeffek in orkesmusiek gebruik, veral in die Romantiese tydperk (1800–1910) en in operamusiek. ==== Demper ==== [[Lêer:Two mutes.jpg|duimnael|links|'n Geïmproviseerde wasgoedpen-demper en 'n rubber-oefendemper]] Deur 'n klein toestelletjie van metaal, rubber, leer of hout, 'n ''demper'' of ''sordino'', op die kam van die viool te plaas of daarteen aan te skuif (na gelang van die konstruksie), verkry 'n mens 'n sagter, ronder toon met minder hoorbare botone; die klank van 'n hele orkesstrykersgroep wat met dempers speel, het 'n gedempte karakter. Die demper verminder die trillingsamplitude van die kam en beperk sy eiefrekwensie; die gebruikte materiaal en die massa van die demper bepaal in watter mate die verskeidenheid klankkleure en die volume van die viool verminder word. Die resultaat is 'n gewild verminderde toon wat as "nasaal" of "gesluier" beskryf word. Die demper verander dus sowel die volume as die toonkleur van 'n viool. Die konvensionele Italiaanse aanduidings vir die gebruik van die demper is ''con sord.'' of ''con sordino'' ("met demper"), ''senza sord.'' ("sonder demper") en ''via sord.'' ("demper af"). Groter dempers van metaal, rubber of hout is algemeen beskikbaar en staan as ''oefendempers'' of ''hoteldempers'' bekend. Sulke dempers word gewoonlik nie by uitvoerings gebruik nie, maar om die klank van die viool in oefenruimtes soos hotelkamers te smoor. (Vir oefendoeleindes is daar ook die stomme viool, 'n viool sonder klankkas.) Sommige komponiste het oefendempers vir 'n spesiale effek gebruik, byvoorbeeld [[Luciano Berio]] aan die einde van sy ''Sequenza VIII'' vir soloviool. === Dinamika === By die linkeroor van die violis bereik die viool in ''ff'' ([[dinamika (musiek)|fortissimo]]) piekwaardes van meer as 110&nbsp;dB.<ref>''Safe and Sound''. Bundesanstalt für Arbeitsschutz und Arbeitsmedizin. Dortmund 2010, p. 24.</ref> Die dinamiese omvang van die instrument is redelik gebalanseerd. Op 6,5&nbsp;meter afstand is die klankpeil in ''pp'' ongeveer 43–45&nbsp;dB, terwyl in ''ff'' op dieselfde afstand ongeveer 73–80&nbsp;dB bereik word. === Toonsoorte === Nie alle toonsoorte is op die viool ewe goed uitvoerbaar nie. Toonsoorte waarin dikwels los snare gestryk word, is betreklik maklik om te speel. Die toonsoort beïnvloed ook die klank. In die Duitse uitgawe van die instrumentasieleer van [[Hector Berlioz]], deur [[Richard Strauss]] bewerk, staan daaroor: "Die viole skitter en speel gemakliker in die toonsoorte wat hulle die gebruik van die los snare toelaat."<ref name="Berlioz/Strauss"/> Berlioz het die toekenning van moeilikheidsgrade en klankkwaliteite aan toonsoorte wat op die viool gespeel word, tot die uiterste gevoer deur vir elke afsonderlike toonsoort aanduidings te probeer gee. In sy tabelle van 19 majeur- en 19 mineurtoonsoorte staan byvoorbeeld dat As-majeur "nie baie moeilik" is om te speel nie en "sag, gesluier, baie edel" klink; e-mineur is "maklik" om te speel en klink "skreeuend, gewoon". Sommige toonsoorte het Berlioz "byna onuitvoerbaar" genoem, enkeles selfs "onuitvoerbaar".<ref name="Berlioz/Strauss">[[Hector Berlioz]]: ''Grand traité d'instrumentation et d'orchestration modernes.'' Schonenberger, Parys 1844, hier p. 33, [https://archive.org/details/grandtraitdins1843berl archive.org].<br />Duitse uitgawe: ''Instrumentationslehre von Hector Berlioz. Ergänzt und revidiert von Richard Strauss.'' Twee bande. Edition Peters, Leipzig 1905; hier band 1, pp. 61 e.v., [https://archive.org/details/instrumentations01berl archive.org].</ref> == Pedagogiek == Vioolspel kan reeds op 'n baie vroeë kinderleeftyd aangeleer word. Pedagoë is van mening dat 'n so vroeg moontlike begin, ongeveer op die ouderdom van drie tot ses jaar, in beginsel voordelig en vir 'n suksesvolle loopbaan sterk aan te beveel is. Daarom bestaan daar talle "kindervriendelike" vioolmetodes. 'n So vroeg moontlike begin met vioolspel is 'n vaste bestanddeel van die Suzuki-metode, genoem na sy ontwikkelaar Shinichi Suzuki. Vir die vroeë begin met klein hande en kort arms bestaan daar aangepaste instrumente in breukgroottes (sien [[#Groottes|Groottes]]). As 'n belangrike pedagogiese werk geld [[Leopold Mozart]] se ''Versuch einer gründlichen Violinschule'' van 1756. Mozart se vioolmetode is een van die belangrike bronne vir die studie van die historiese uitvoeringspraktyk. Nog vroeëre leerwerke stam uit die Baroktyd; so het Daniel Merck, Michel Corrette en Francesco Geminiani hulle vir die vioolpedagogiek verdienstelik gemaak. Giuseppe Tartini het in sy ''L'arte dell'arco'', wat 50 etudes bevat, die eerste leerwerk oor die stokvoering geskryf. Georg Philipp Telemann het vir sy leerlinge die "Metodiese sonates" geskep, waarin die stadige dele boonop met barokke versiering uitgeskryf is. Moderner en sistematiese leerwerke het in die vroeë 19de eeu in Frankryk ontstaan, na die stigting van die Paryse Konservatorium. Enkele vooraanstaande outeurs van sulke werke is Pierre Rode, Pierre Baillot, Rodolphe Kreutzer, Charles-Auguste de Bériot, Jacques Féréol Mazas en in Duitsland Louis Spohr. In die 20ste eeu speel veral die publikasies van Carl Flesch en Ivan Galamian 'n uitstaande rol. == Gebruik in musiek == [[Lêer:PalacioReal Stradivarius1.jpg|duimnael|regs|Stradivari-viool in die Koninklike Paleis van Madrid]] Die viool is nou met die ontwikkeling van die Europese musiek van die nuwe tyd verbonde en is dienooreenkomstig ryk met literatuur bedeel. Hier kan net 'n kort oorsig van sy veelsydige take gegee word. === Klassieke musiek === [[Lêer:Telemann - 2violin Sonata 1-1.ogg|duimnael|regs|'n [[Sonate]] vir twee viole van die Barokkomponis Telemann. As 'n betreklik tipiese Barokvioolkomposisie sou dit oorspronklik waarskynlik met minder vibrato uitgevoer gewees het.]] [[Lêer:Meditation from Thais - Bomsori Kim.opus|duimnael|regs|Die ''Méditation'' uit Massenet se opera ''Thaïs''. Die baie legato-speelstyl, met oorvloedige gebruik van portamento, rubato en vibrato en van die hoër registers van die instrument, is tipies van die vioolspel in die laat-Romantiese tydperk.]] Sedert die [[Barok]] is die viool om verskeie redes een van die belangrikste van alle instrumente in die klassieke musiek. Die toon van die viool staan bo ander instrumente uit, wat dit geskik maak om 'n melodielyn te speel. In die hande van 'n goeie speler is die viool uiters behendig en kan dit vinnige en moeilike reekse note uitvoer. Bekende violiste sluit in [[Hilary Hahn]], [[Wolfgang Amadeus Mozart]] en, meer onlangs, TwoSet Violin en Chloe Chua. ==== Solo- en konsertwerke ==== Belangrike werke vir soloviool (sonder begeleiding) was daar in die Baroktyd by die vleet; genoem kan word die 16 Rosekranssonates van Heinrich Ignaz Franz Biber vir viool in [[scordatura]] en die ses Sonates en Partitas vir soloviool van [[Johann Sebastian Bach]]. Hier is veral met dubbelgrepe die moontlikheid ten volle benut om op een viool verskeie stemme te laat klink. In die Klassisisme en die Romantiek was hierdie genre (net soos solowerke vir ander instrumente, afgesien van [[klavier]] of [[orrel]]) minder verbreid, hoewel dit in die 24 Caprices van [[Niccolò Paganini]] 'n verdere hoogtepunt bereik het. In die 20ste eeu het dit met die Solosonate van [[Béla Bartók|Bartók]], werke van [[Igor Strawinski|Strawinski]] en veral [[Eugène Ysaÿe]] 'n nuwe verbreiding beleef. Die eerste [[concerto|instrumentale konserte]] het aanvanklik ontwikkel uit die tydelike na vore tree van die konsertmeester uit die Barokse strykorkes (sien ook concerto grosso). Gou het die eerste as sodanig verklaarde vioolkonserte ontstaan, soos dié van Giuseppe Torelli, [[Antonio Vivaldi|Vivaldi]] of Bach. Al drie groot Weense Klassici het vioolkonserte geskryf, so ook die belangrike Romantiese meesters (Paganini, Louis Spohr, [[Felix Mendelssohn|Mendelssohn Bartholdy]], [[Robert Schumann|Schumann]], [[Antonín Dvořák|Dvořák]], [[Pjotr Tsjaikofski|Tsjaikofski]], [[Henryk Wieniawski|Wieniawski]], [[Henri Vieuxtemps|Vieuxtemps]], [[Johannes Brahms|Brahms]], [[Max Bruch|Bruch]], [[Aleksander K. Glazoenof|Glazoenof]]) en baie latere komponiste soos [[Jean Sibelius|Sibelius]], [[Edward Elgar|Elgar]], Korngold, Bartók, [[Benjamin Britten|Britten]], [[Arnold Schoenberg|Schoenberg]], [[Alban Berg|Berg]], Strawinski, [[Dmitri Sjostakowitsj|Sjostakowitsj]] en [[Sergei Prokofiëf|Prokofiëf]]. Vanaf die einde van die 19de eeu is enkele werke vir soloviool met orkesbegeleiding gekomponeer wat formeel vryer was en hulle van die suiwer ''konsert''-genre wou onderskei, soos die ''Symphonie espagnole'' van Édouard Lalo, [[Maurice Ravel|Ravel]] se "sigeuner"-rapsodie ''Tzigane'', die ''Poème'' van [[Ernest Chausson|Chausson]] of ''The Lark Ascending'' van [[Ralph Vaughan Williams|Vaughan Williams]]. ==== Kamermusiek ==== Byna geen werk van die stryker- of gemengde kamermusiek kom sonder viool of viole klaar nie. Die belangrikste genres is die vioolsonate, die triosonate, die stryktrio, die klaviertrio, die [[strykkwartet]], die klavierkwartet, die strykkwintet en die stryksekstet. In baie van hierdie besettings het die viool die belangrikste melodiestem. Sy dikwels konsertante take laat dit daarby die spreekwoordelike "eerste viool" speel. 'n Strykkwartet het, soos die orkes, partye vir eerste en tweede viool, asook 'n altvioolparty en 'n basinstrument, soos die tjello of, selde, die kontrabas. ==== Orkes ==== [[Lêer:Maximilian Pilzer (IMSO pp09).jpg|duimnael|regs|Konsertmeester van die New Yorkse Filharmoniese Orkes (1917)]] Viole maak 'n groot deel van 'n [[simfonie-orkes|orkes]] uit en word gewoonlik in twee groepe verdeel, bekend as die eerste en die tweede viole. Sedert die Baroktyd is daar in die orkes (soos in die strykkwartet) twee verskillende vioolpartye, wat meestal ''koraal'' beset is, dit wil sê deur verskeie spelers. Komponiste ken die melodie dikwels aan die eerste viole toe, tipies 'n moeiliker party wat hoër posisies gebruik. Die tweede viole speel daarenteen harmonie, begeleidingspatrone of die melodie 'n oktaaf laer as die eerste viole. In 'n groot besette Romantiese [[simfonie]] speel in die algemeen 16 eerste en 14 tweede viole, soms meer. Albei groepe word gewoonlik deur een of meer stemleiers aan die voorste lessenaar gelei. Heel voor in die eerste vioolgroep sit die eerste konsertmeester, wat soms solo's moet speel en 'n besondere verantwoordelikheid vir die hele orkes draag. Die uitdrukking "die eerste viool speel", in die sin van "bepaal wat gedoen moet word", verwys na die konsertmeester van die klassieke orkesordening, wat as stemleier die toon vir die ander violiste aangegee het (net so "die tweede viool speel" in die sin van "jou na ander moet skik, 'n ondergeskikte rol speel"). === Dansmusiek === In samehang met die solistiese loopbaan van die viool in die hofmusiek van die 17de eeu het dit die toonaangewende instrument by die begeleiding van danse geword. Balletmeesters het viool gespeel en die dansmeesterviool (pochette) gebruik om geselskapsdanse in te studeer. Deur die opkoms van die burgerlike dans in die 18de eeu het baie dansorkeste ontstaan wat in die kern uit twee viole (met bas) bestaan het. Die eerste het die melodie gespeel, die tweede het ritmes en akkoorde bygevoeg. Nog op die hoogtepunt van die Weense dansmusiek in die tyd van die [[Biedermeier]], met Joseph Lanner of [[Johann Strauss I|Johann Strauss (vader)]], het hulle die kern van die dansorkeste gevorm, en baie danselemente het in die konsertmusiek weerklink. [[Johann Strauss II|Johann Strauss (seun)]] is nog as kapelmeester met sy viool afgebeeld, hoewel hy hom toenemend op dirigeer en komponeer toegespits het. === Volksmusiek === [[Lêer:Anders Zorn - Hins Anders (1904).jpg|duimnael|Die Sweedse volksvioolspeler Hins Anders Ersson, deur Anders Zorn geskilder, 1904]] [[Lêer:Fiddler from Hungary.jpg|duimnael|Vioolspeler uit Hongarye]] Soos baie ander instrumente wat in die klassieke musiek gebruik word, stam die viool van verre voorouers af wat vir volksmusiek gebruik is. Na 'n fase van intensiewe ontwikkeling in die laat [[Renaissance]], grootliks in Italië, het die viool (in volume, toon en behendigheid) soveel verbeter dat dit nie net 'n baie belangrike instrument in die kunsmusiek geword het nie, maar ook baie aantreklik vir volksmusikante was, en uiteindelik baie wyd verspreid geraak het, waar dit soms vroeëre strykinstrumente verdring het. Etnomusikoloë het sy wydverspreide gebruik in Europa, Asië en die Amerikas waargeneem. Wanneer die viool as volksinstrument gespeel word, word dit in Engels gewoonlik 'n ''fiddle'' genoem (hoewel die term ''fiddle'' informeel gebruik kan word ongeag die musiekgenre), en dit word onderskei van die historiese vedel, wat 'n voorloper van die viool is. Wêreldwyd is daar verskeie snaarinstrumente, soos die draailier en die Apache-viool, wat ook ''fiddles'' genoem word. Volksvioolmusiek verskil van die klassieke daarin dat die wysies algemeen as dansmusiek beskou word<ref name="OKHistory">{{cite web |url=http://www.okhistory.org/publications/enc/entry.php?entry=FI001|title=Fiddling|last=Harris |first=Rodger |publisher=The Encyclopedia of Oklahoma History and Culture|date=2009|website=okhistory.org|access-date=9 Februarie 2018}}</ref> en dat verskeie tegnieke gebruik word, soos bourdons, "shuffles" en versierings wat eie aan bepaalde style is. In baie volksmusiektradisies word die wysies nie neergeskryf nie, maar deur opeenvolgende geslagte musikante gememoriseer en oorgedra<ref name="OKHistory" /> in wat as die mondelinge tradisie bekend staan. Baie ''old-time''-stukke vereis kruisstemming, dit wil sê ander stemminge as die standaard GDAE. Sommige spelers van Amerikaanse volksvioolstyle (soos bluegrass of ''old-time'') laat die bokant van hul kam tot 'n effens platter kromming sny, wat tegnieke soos die "double shuffle" minder veeleisend vir die stokarm maak, aangesien dit die bewegingsomvang verminder wat nodig is om tussen dubbelgrepe op verskillende snaarpare af te wissel. Volksvioolspelers wat snare met 'n soliede staalkern gebruik, verkies moontlik 'n stertstuk met fynstemmers op al vier snare in plaas van die enkele fynstemmer op die E-snaar wat baie klassieke spelers gebruik. Die viool is in talle variante 'n tipiese instrument van die tradisionele musiek in onder andere [[Ierland]], [[Wallis]] (''ffidil''), [[Skotland]], [[Frankryk]], die Alpelande, [[Noorweë]] ([[Hardangerviool]]), [[Swede]], [[Pole]] (''skrzypce podwiązane'' in plaas van die ''mazanki'' wat in die 19de eeu gebruik is), [[Hongarye]], [[Roemenië]] (''vioară''), [[Slowakye]] (''husle''), [[Litaue]] (''smuikas''), [[Estland]] (''viiul'') en [[Griekeland]] (''violi''). === Jazz === Die vroegste verwysings na jazzuitvoerings met die viool as solo-instrument is uit die eerste dekades van die 20ste eeu gedokumenteer. Joe Venuti, een van die eerste jazzvioliste, is bekend vir sy werk met die kitaarspeler Eddie Lang in die 1920's. Sedertdien was daar baie improviserende violiste, waaronder Stéphane Grappelli, Stuff Smith, Eddie South, Regina Carter, Johnny Frigo, John Blake, Adam Taubitz, Leroy Jenkins, Didier Lockwood en Jean-Luc Ponty. Hoewel hulle nie primêr jazzvioliste is nie, het Darol Anger en Mark O'Connor 'n groot deel van hul loopbane aan jazz gewy. Die Switsers-Kubaanse violis Yilian Cañizares meng jazz met Kubaanse musiek.<ref name="NZZ">{{Cite news |url= http://www.nzz.ch/zuerich/zuercher_kultur/die-gunst-der-goetter-1.18150997 |title = Die Sängerin und Geigerin Yilian Cañizares in Moods |newspaper=Neue Zürcher Zeitung | date = 16 September 2013 | access-date = 12 Junie 2015}}</ref> Viole kom ook voor in ensembles wat orkesagtergrond vir baie jazzopnames verskaf. In die tango-orkes en in "sigeuner"-orkeste speel die viool eweneens 'n belangrike rol. In 'n [[big band]] ([[Engels]] vir "groot musiekgroep") word 'n viool selde gespeel. Deur die gebruik van 'n elektriese viool kan die viool egter goed in die big band geïntegreer word, waar dit selfs as solo-instrument bo die blaasklanke kan uitspeel. Met 'n vervormer kan die klank van die viool sterk gevarieer word, van 'n "klassieke klank" tot volledige vervorming soos by 'n elektriese kitaar. === Populêre musiek, rock en metal === [[Lêer:Lindsey Stirling.jpg|duimnael|regs|Lindsey Stirling tree by TEDx Berkeley op, 2012]] Tot minstens die 1970's het die meeste soorte populêre musiek strykersgroepe gebruik. Hulle is dwarsdeur die 1920's en vroeë 1930's uitgebreid in die populêre musiek gebruik. Met die opkoms van die swingmusiek, van 1935 tot 1945, is die strykersklank egter dikwels gebruik om die volheid van die big band-musiek aan te vul. Na die swing-era, van die laat 1940's tot die middel 1950's, het strykers in die tradisionele popmusiek begin herleef. Hierdie neiging het in die laat 1960's versnel, met 'n beduidende herlewing van die gebruik van strykers, veral in die soulmusiek. Populêre Motown-opnames van die laat 1960's en 1970's het sterk op strykers as deel van hul kenmerkende tekstuur gesteun. Met die opkoms van [[elektroniese musiek|elektronies geskepte musiek]] in die 1980's het die gebruik van viole afgeneem, aangesien gesintetiseerde strykersklanke wat deur 'n klawerbordspeler op 'n [[sintetiese klavier|sintetiseerder]] gespeel word, hul plek ingeneem het. In die oorblywende ligte musiek word die viool eerder selde as solo-instrument ingespan; elektronies voortgebragte strykerspassasies word daarenteen graag gebruik om 'n romantiese stemming te skep. Hoewel die viool baie min in die hoofstroom-[[rockmusiek]] gebruik is, het dit 'n geskiedenis in die progressiewe rock (byvoorbeeld Electric Light Orchestra, King Crimson, [[Kansas (rock-groep)|Kansas]], Gentle Giant). Aan die einde van die sestigerjare is deur die groep East of Eden vir die eerste keer 'n viool as solo-instrument in die rockmusiek ingespan (komponis: David Jack, vioolsolis: Dave Arbus). Die populariteit van crossover-musiek vanaf die laaste jare van die 20ste eeu het die viool na die arena van die populêre musiek teruggebring, met sowel elektriese as akoestiese viole wat deur populêre groepe gebruik word. Die Dave Matthews Band het die violis Boyd Tinsley. Die komplekse musiek van die Amerikaanse groep The Flock het rock, jazz, blues en ander style vermeng; hul violis Jerry Goodman, wat 'n elektries versterkte viool gespeel het, het later by die jazzrock-fusiegroep The Mahavishnu Orchestra aangesluit. Saul Davies van James, wat ook 'n kitaarspeler is, is deur die groep as violis aangewerf. Baie moderne violiste onderneem uitstappies in crossover-projekte (Nigel Kennedy, [[Anne-Sophie Mutter]]). [[Vanessa-Mae]] is bekend vir haar samesmelting van klassieke en populêre genres, wat sy "violin techno-acoustic fusion" noem; met haar sukses is sy in 2006 as die rykste vermaaklikheidskunstenaar onder 30 in die Verenigde Koninkryk aangewys.<ref>{{cite news |url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/business/4927490.stm |title=Vanessa-Mae tops young rich list |work=BBC News Online |date=21 April 2006 |access-date=30 Oktober 2025}}</ref> Die viool is ook te vinde in groepe wat stilisties in die rigtings Middeleeuse rock, folk metal en [[folk rock]] beweeg, soos Flogging Molly, Fiddler's Green, Letzte Instanz, Volkstrott, Subway to Sally, Schandmaul en Skyclad; die gebruik van die viool spruit hier uit die agtergrond van sy gebruik in die tradisionele musiek. Die folk metal-groep Ithilien gebruik die viool uitgebreid in hul diskografie. Die progressiewe metal-groep Ne Obliviscaris het 'n violis, Tim Charles, in hul besetting.<ref>{{Cite web | url=https://www.facebook.com/NeObliviscarisBand/ | title=Ne Obliviscaris| website=[[Facebook]]}}</ref> Verder word die viool sporadies in die rock- en metalmusiek gebruik; voorbeelde daarvan is die groepe Yellowcard en Kansas uit die rock, asook Turisas, Dornenreich, Corvus Corax, Subway to Sally en My Dying Bride uit die metal. Deur die gebruik van 'n viool kry die musiek 'n eie karakter en word dit melodieser. Stylrigtings waarin die viool betreklik dikwels voorkom, as solo- sowel as ensemble-instrument, is buiten die reeds genoemde folk-crossover-style veral simfoniese rock en metal asook gothic en dark metal; by lewende optredes word soloviool en strykers om kosteredes dikwels deur sintetiseerders vervang. By Emilie Autumn domineer die viool op groot skaal; sy noem haar musiek self ''Violindustrial''. Onafhanklike kunstenaars soos Owen Pallett, The Shondes en Andrew Bird het ook tot groter belangstelling in die instrument bygedra.<ref name="ChicagoMag">{{cite web |first=Brian |last=Golden |work= Chicago Magazine | date=5 Desember 2017 |title=Andrew Bird Brings His Sweeping Symphony of Sounds to Chicago | url=http://www.chicagomag.com/Chicago-Magazine/December-2017/Andrew-Bird-Echolocations-River}}</ref> [[Indie (musiekgenre)|Indie]]-groepe het dikwels nuwe en ongewone verwerkings omhels, wat hulle meer vryheid gee om die viool te laat uitstaan as baie hoofstroomkunstenaars. Lindsey Stirling speel viool saam met elektroniese, dubstep- en trance-riffs en -ritmes, en het daarmee haar eie musiekgenre geskep.<ref name="hercampus">{{cite journal |last= Self |first= Brooke |date= 9 April 2011 |title= Lindsey Stirling—hip hop violinist |url= http://www.hercampus.com/school/byu/lindsey-stirling%E2%80%94hip-hop-violinist |journal= Her Campus |archive-url= https://web.archive.org/web/20141205163809/http://www.hercampus.com/school/byu/lindsey-stirling-hip-hop-violinist |archive-date= 2014-12-05 |url-status= live }}</ref> Eric Stanley improviseer op die viool met [[hip-hop-musiek|hip-hop]]-, pop- en klassieke elemente en instrumentale ritmes.<ref name="vh1">{{cite web |last= Tietjen |first= Alexa |url= http://www.vh1.com/music/tuner/2015-04-08/fetty-wap-trap-queen-violin-freestyle/ |archive-url= https://web.archive.org/web/20150410191820/http://www.vh1.com/music/tuner/2015-04-08/fetty-wap-trap-queen-violin-freestyle/ |url-status= dead |archive-date= 10 April 2015 |title= Get Your Life From This Violin Freestyle Of Fetty Wap's "Trap Queen" |publisher= [[VH1]] |website= vh1.com |access-date= 13 Mei 2016}}</ref><ref>{{cite web |last=Martinez |first=Marc |title=Eric Stanley: Hip Hop Violinist (onderhoud) |url=https://www.youtube.com/watch?v=H_Vew6mIV5U |archive-url=https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211029/H_Vew6mIV5U |archive-date=2021-10-29 |publisher=KTSP-TV, Phoenix |date=3 Oktober 2010 |work=Fox 10 News |access-date=11 Desember 2014}}</ref> Die suksesvolle [[indierock]]- en barokpop-groep [[Arcade Fire]] gebruik viole uitgebreid in hul verwerkings.<ref>{{cite news|title=Arcade Fire – 10 of the best|newspaper=[[The Guardian]]|access-date=2019-12-12|url=https://www.theguardian.com/music/2017/may/17/arcade-fire-10-of-the-best}}</ref> === Arabiese en Persiese musiek === Die viool is vir sangbegeleiding, as solo-instrument en in ensembles in die Arabiese en Persiese musiek opgeneem, waar dit naas die Arabiese ''rababah'' gebruik word. In [[Noord-Afrika]] is die viool as ''kamān'' en in [[Turkye]] as ''kemen'' bekend (vergelyk Turks ''kemençe''). In [[Iran]] kan die viool sedert die begin van die 20ste eeu die klassieke repertoire van die spieslier ''kamānče'' oorneem. === Indiese klassieke musiek === [[Lêer:Akella Mallikarjuna Sarma playing the Violin in the Indian Carnatic Style.jpg|duimnael|regs|Akella Mallikarjuna Sarma speel viool in die Indiese karnatiese styl]] [[Lêer:Ganesh and Kumaresh.jpeg|duimnael|regs|Die Suid-Indiese violiste Ganesh en Kumaresh]] Die Indiese viool, hoewel wesenlik dieselfde instrument as dié wat in die Westerse musiek gebruik word, verskil in sekere opsigte daarvan.<ref name="FirstPost">{{cite web |first=Suryasarathi |last=Bhattacharya |work= First Post | date=10 Desember 2017 |title=Violin virtuoso Dr L Subramaniam on how Indian classical music took on the world stage | url=https://www.firstpost.com/living/violin-virtuoso-dr-l-subramaniam-on-how-indian-classical-music-took-on-the-world-stage-4251501.html}}</ref> Die instrument word so gestem dat die IV- en III-snaar (G en D op 'n Westers gestemde viool) en die II- en I-snaar (A en E) sa–pa-pare (do–sol) is en dieselfde klink, maar 'n oktaaf uit mekaar, wat aan algemene scordatura- of kruisstemminge soos G₃–D₄–G₄–D₅ of A₃–E₄–A₄–E₅ herinner. Die tonika sa (do) is nie vas nie, maar word veranderlik gestem om by die sanger of leidende speler aan te pas. Die manier waarop die musikant die instrument hou, verskil ook tussen die Westerse en die Indiese musiek. In die Indiese musiek sit die musikant kruisbeen op die vloer met die regtervoet vorentoe uitgesteek. Die krul van die instrument rus op die voet, sodat die viool teen die bors gestut en skuins afwaarts gehou word. Hierdie posisie is wesenlik om goed te speel vanweë die aard van die Indiese musiek: die hand kan oor die hele toets beweeg en daar is geen vaste posisie vir die linkerhand nie, sodat dit belangrik is dat die viool in 'n stabiele, onbeweeglike posisie is. Die viool is in die klassieke musiek van Suid-Indië (die karnatiese musiek) die eerste keer deur Baluswami Dikshitar (1786–1859), 'n broer van die groot komponis Muthuswami Dikshitar, gespeel.<ref>V. V. Ramesh: [https://www.carnaticcorner.com/articles/violinists.html ''The Great Violin Maestros Of The Past.''] Pallavi's Lalgudi G. Jayaraman Sydney Concert Souvenir, November 1995.</ref> In die Suid-Indiese klassieke musiek is die viool naas die vina die belangrikste snaarinstrument. Die eerste afbeeldings van viole in Indië word in die paleis van [[Tipu Sultan]] (1750–1799) gevind, wat met Frankryk verbonde en andersins in Europese tegniek geïnteresseerd was. Bekende Suid-Indiese violiste is Kunnakudi Vaidyanathan (1935–2008), Mysore Manjunath, Ganesh en Kumaresh, en L. Subramaniam. In Noord-Indië het die [[Bengale|Bengaalse]] komponis Nidhu Babu (1741–1839) moontlik as eerste die viool vir die begeleiding van sy Akhrai-liedere in [[Kolkata]] ingespan. Die beroemdste Noord-Indiese violis was Vishnu Govind Jog (1922–2004). === Suidoos-Asië === In [[Mianmar]] het die Europese viool, wat daar ''tayaw'' genoem word, die plek ingeneem van 'n driesnarige vioolagtige instrument wat in die 19de eeu bespeel is. Die viool het in die 17de eeu saam met die Portugese die [[Maleise Argipel|Maleise Eilande]] bereik. In [[Maleisië]] word die Europese viool (''biola'') in verskeie musiekstyle gebruik, onder andere saam met die tokkelluit ''gambus'' in die begeleidingsensemble van die ''zapin''-dansvertonings. In [[Indonesië]] kom die viool (''biola'') in enkele streeksvolksmusiekstyle voor, maar dit het die spieslier ''rebab'' wat in die Javaanse [[gamelan]] gespeel word, nie vervang nie. Op die [[Filippyne]] speel die ''biyolin'', wat in die 17de eeu deur die Spanjaarde meegebring is, in sommige streke Europese melodieë in die volksmusiek. == Elektriese viole == [[Lêer:Transformation.JPG|duimnael|upright=1.2|Akoestiese en elektriese viole]] '''Elektriese viole''' het 'n [[magnetisme|magnetiese]] of [[piëso-elektrisiteit|piëso-elektriese]] opnemer wat die snaartrilling in 'n elektriese sein omskakel. 'n Kabel of draadlose sender stuur die sein na 'n versterker of 'n klankstelsel. Elektriese viole word gewoonlik as sodanig gebou, maar 'n opnemer kan ook aan 'n konvensionele akoestiese viool aangebring word. 'n Elektriese viool met 'n resonerende klankkas wat onafhanklik van die elektriese elemente 'n hoorbare klank voortbring, kan 'n ''elektro-akoestiese viool'' genoem word. Om as akoestiese viool doeltreffend te wees, behou elektro-akoestiese viole 'n groot deel van die resonerende klankkas van die viool en lyk hulle dikwels soos 'n akoestiese viool. Die klankkas kan in helder kleure afgewerk en van alternatiewe materiale in plaas van hout gemaak wees. Hierdie viole moet moontlik by 'n instrumentversterker of klankstelsel aangesluit word. Sommige tipes het 'n stil opsie wat die speler toelaat om oorfone te gebruik wat aan die viool gekoppel is. Daar is vandag ook viole sonder 'n klankkas wat slegs opnemers het en 'n oudiosein lewer wat per kabel of radio oorgedra word; die voordele is dat die musikant nie voor 'n mikrofoon hoef te staan nie en dat daar geen gevaar van terugkoppeling is wanneer die versterkte klank na die instrument terugkom nie. Die eerste spesiaalgeboude elektriese viole dateer uit 1928 en is deur Victor Pfeil, Oskar Vierling, George Eisenberg, Benjamin Miessner, George Beauchamp, Hugo Benioff en Fredray Kislingbury gemaak. Hierdie viole kan, net soos 'n elektriese kitaar, by effekeenhede ingeprop word, insluitend vervorming, wah-wah-pedaal en [[weergalming]]. Aangesien elektriese viole nie op snaarspanning en resonansie aangewese is om hul klank te versterk nie, kan hulle meer snare hê. Vyfsnarige elektriese viole is byvoorbeeld by verskeie vervaardigers beskikbaar, en 'n sewesnarige elektriese viool (met drie laer snare wat die omvang van die tjello dek) is ook beskikbaar.<ref>{{Cite web |url=http://www.jordanmusic.com/V7harcom.htm |publisher=Jordan Music |title=7String Violin Harlequin finish |access-date=2009-02-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090227173942/http://www.jordanmusic.com/V7harcom.htm |archive-date=2009-02-27 |url-status=dead}}</ref> Die meerderheid van die eerste elektriese violiste was musikante wat jazzfusie (byvoorbeeld Jean-Luc Ponty) en populêre musiek gespeel het. == Verwante instrumente == 'n Groter en laer klinkende bouvorm van die vioolinstrumente is die [[altviool]], ook viola genoem. Tot dieselfde familie behoort die [[tjello]], wat met die hals na bo en met die voorkant van die speler af weg gespeel word, terwyl die speler op 'n stoel sit. Die [[kontrabas]] het sowel boukundige eienskappe van die gambas, waartoe dit (as ''contrabasso da gamba'') eens gereken is, as van die vioolfamilie (''Contra-Bass-Geig''). Dit word meestal staande gespeel. Kleiner en handiger vorme van die viool word kleinviole genoem. Daartoe behoort die dansmeesterviool (pochette), die violino piccolo, die korthalsviool en die rebec. 'n Streeksvariant van 'n kleinviool is die ''złóbcoki'' wat in die Suid-Poolse Karpate gespeel word. Tot die eenvoudiger vioolvorme wat in streeksvolksmusiek gespeel word, behoort die Sorbiese viool en enkele variante van die Slowaakse ''husle''. Net in naam verwant is die Mongoolse perdekopviool. Die Strohviool is 'n vorm van die viool wat in 1899 in Londen deur Johannes Matthias Augustus Stroh ontwikkel is en sonder resonansiekas klaarkom. Die klank word in plaas daarvan met 'n hefboom onder die kam afgeneem en oor 'n membraan van geelkoper na 'n tregter van dieselfde metaal gelei. Hierdie instrument word ook fonoviool genoem, aangesien dit oorspronklik vir die gerigte klankuitstraling by [[fonograaf]]- en [[grammofoon]]opnames ontwikkel is, omdat gewone viole vir die destydse opnametegniek (nog sonder elektroniese versterkers) te sag was. In 1925 het die ingenieur Willy Tiebel van Markneukirchen die Strohviool verder ontwikkel deur 'n tweede tregter aan te bring wat na die oor van die musikant wys om die kontrole van sy spel te vergemaklik. Albei instrumente is deur die massiwiteit van die gebruikte onderdele so swaar dat hulle net met 'n ondersteunende steun onder die skroefkas gespeel kan word. 'n Historiese oefeninstrument was die plankviool wat deur Mozart genoem word. == Egtheidsbepaling == Egtheidsbepaling van 'n viool is die proses waarby die bouer en die vervaardigingsdatum van 'n viool vasgestel word. Dit kan 'n belangrike proses wees, aangesien beduidende waarde geheg kan word aan viole wat deur bepaalde bouers of op bepaalde tye en plekke gebou is. Ontleding van die ontwerp, die model, die eienskappe van die hout en die tekstuur van die lak kan gebruik word om 'n viool se egtheid te bepaal.<ref>{{Cite web |author=Smithsonian Institution |title=General Information on Violin Authentication and Appraisals |url=https://www.si.edu/spotlight/violins/appraisals |access-date=2023-05-27 |website=Smithsonian Institution |language=en}}</ref> Vervalsing en ander vorme van [[bedrog|bedrieglike]] voorstelling kan gebruik word om die waarde van 'n instrument op te blaas. == Viole in sprokies == In [[sprokie]]s kom viole betreklik dikwels voor, dikwels met die magiese uitwerking dat elkeen wat dit hoor, moet dans, of hy wil of nie: byvoorbeeld in die Grimm-sprokies ''Der wunderliche Spielmann'', ''Fundevogel'', ''Der Liebste Roland'', ''Der Jude im Dorn'' en ''Vom klugen Schneiderlein''. Die [[Roma]]-sprokie ''Die Erschaffung der Geige'' vertel hoe die viool in die wêreld gekom het. == Sien ook == {{Div col}} * [[Lys van musiekinstrumente]] * [[Altviool]] * [[Tjello]] * [[Kontrabas]] * [[Hardangerviool]] * [[Scordatura]] * [[Stradivarius]] * [[Snaarinstrument]] {{Div col end}} == Notas == {{Notas}} == Verwysings == {{Verwysings|30em}} == Literatuur == {{Refbegin|30em}} * Paul O. Apian-Bennewitz: ''Die Geige. Der Geigenbau und die Bogenverfertigung''. Simon & Wahl, Egweil 1998, {{ISBN|3-923330-34-0}} (herdruk van die uitgawe Weimar 1892). * Alberto Bachmann: ''An Encyclopedia of the Violin''. Da Capo Press, 1965/1990, {{ISBN|0-306-80004-7}}. * Sam Bardfeld: ''Latin Violin''. {{ISBN|0-9628467-7-5}}. * James Beament: ''The Violin Explained – Components, Mechanism and Sound''. Clarendon Press, 1992/1997, {{ISBN|0-19-816623-0}}. * Jennifer A. Charlton: ''Viols, Violins and Virginals''. Ashmolean Museum, 1985, {{ISBN|0-907849-44-X}}. * Chris Coetzee: ''Violin – An Easy Guide''. New Holland Publishers, 2003, {{ISBN|1-84330-332-9}}. * Lothar Cremer: ''Physik der Geige.'' Hirzel, Stuttgart 1981, {{ISBN|3-7776-0372-4}}. * Flavio Dassenno: ''Per gli occhi e 'l core. Strumenti musicali nell'arte''. 2004 ('n volledige oorsig van die Brescia-skool volgens die jongste navorsing en dokumente). * Flavio Dassenno: ''Gasparo da Salò architetto del suono''. Comune di Salò, Cremonabooks, 2009 ('n katalogus van 'n uitstalling oor die lewe en werk van die meester). * Elmar Doflein, Erich Doflein: ''Der Anfang des Geigenspiels.'' Schott, Mainz 1990. * Stefan Drees (red.): ''Lexikon der Violine.'' Laaber-Verlag, Laaber 2004, {{ISBN|3-89007-544-4}}. * George Dubourg: ''The Violin''. Robert Cocks & Co., 1854. * Franz Farga: ''Violins & Violinists''. Rockliff Publishing Corporation Ltd., 1950. * Neville H. Fletcher, Thomas Rossing: ''The Physics of Musical Instruments.'' Springer-Verlag, New York 1991, {{ISBN|0-387-96947-0}}. * Ivan Galamian: ''Principles of Violin Playing and Teaching''. Shar Products Co., 1999, {{ISBN|0-9621416-3-1}}. * Dominic Gill (red.): ''The Book of the Violin''. Phaidon, 1984, {{ISBN|0-7148-2286-8}}. * Laurent Grillet: ''Les ancêtres du violon et du violoncelle''. Parys 1901. * Wernfried Güth: ''Einführung in die Akustik der Streichinstrumente.'' Hirzel, Stuttgart/Leipzig 1995, {{ISBN|3-7776-0644-8}}. * Edward Heron-Allen: ''Violin-Making as it was, and is''. Ward Lock Limited, 1885/1994, {{ISBN|0-7063-1045-4}}. * William Henry Hill, Arthur F. Hill, Alfred Ebsworth Hill: ''Antonio Stradivari, his life and work, 1644–1737''. Dover Publications, 1902/1963, {{ISBN|0-486-20425-1}}. * Carleen M. Hutchins (red.): ''Musical Acoustics, Part I: Violin Family Components'' (Benchmark Papers in Acoustics 5). Dowden, Hutchinson & Ross, 1975, {{ISBN|0-471-42540-0}}. * Carleen M. Hutchins (red.): ''Research Papers in Violin Acoustics 1975–1993''. Twee bande. Acoustical Society of America, 1997, {{ISBN|1-56396-609-3}}. * Erik Jansson: ''Acoustics for Violin and Guitar Makers.'' [https://www.speech.kth.se/music/acviguit4/index.html speech.kth.se]. * Mark Katz: ''The Violin: A Research and Information Guide''. Routledge, 2006, {{ISBN|0-8153-3637-3}}. * Walter Kolneder: ''Das Buch der Violine. Bau, Geschichte, Spiel, Pädagogik, Komposition.'' 6de uitgawe. Atlantis Musikbuchverlag, Zürich 2002, {{ISBN|3-254-00147-8}}. * Muthuswamy Lalitha: ''Violin techniques in Western and South Indian classical music: a comparative study''. Sundeep Prakashan, 2004, {{ISBN|9788175741515}}. * Eduard Melkus: ''Die Violine. Eine Einführung in die Geschichte der Violine und des Violinspiels.'' 3de uitgawe. Schott, Mainz 2000, {{ISBN|3-7957-2359-0}}. * [[Yehudi Menuhin]]: ''The Violin''. Flammarion, 1996, {{ISBN|2-08-013623-2}}. * Yehudi Menuhin, William Primrose: ''Violine und Viola'' (= ''Yehudi Menuhins Musikführer''). Edition Bergh im Ullstein, Frankfurt am Main 1993, {{ISBN|3-7163-0175-2}}. * Otto Möckel: ''Geigenbaukunst.'' 8ste uitgawe. Nikol, Hamburg 2005, {{ISBN|3-937872-09-4}}. * [[Leopold Mozart]]: ''Versuch einer gründlichen Violinschule.'' Faksimilee. Bärenreiter, Kassel 2005, {{ISBN|3-7618-1238-8}}. * Jo Nardolillo: ''The Canon of Violin Literature''. Scarecrow Press, 2012, {{ISBN|0-8108-7793-7}}. * Hugo Pinksterboer: ''Pocket-Info Violine und Viola. Praktisch, klar und aktuell.'' Schott, Mainz 2003, {{ISBN|3-7957-5535-2}}. * Stefano Pio: ''Viol and Lute Makers of Venice 1490–1630''. Venice Research, Venesië 2012, {{ISBN|978-88-907252-0-3}}. * Stefano Pio: ''Violin and Lute Makers of Venice 1640–1760''. Venice Research, Venesië 2004, {{ISBN|978-88-907252-2-7}}. * Stefano Pio: ''Liuteri & Sonadori, Venice 1750–1870''. Venice Research, Venesië 2002, {{ISBN|978-88-907252-1-0}}. * Stewart Pollens: ''The Violin Forms of Antonio Stradivari''. Peter Biddulph, Londen 1992, {{ISBN|0-9520109-0-9}}. * Heike Prange: ''Die Violine – Bestandteile, Bau, Geschichte, Pflege, Spiel.'' 2de uitgawe. Bärenreiter, Kassel 2005, {{ISBN|3-7618-1900-5}}. * Roberto Regazzi: ''The Complete Luthier's Library. A Useful International Critical Bibliography for the Maker and the Connoisseur of Stringed and Plucked Instruments''. Florenus, Bologna 1990, {{ISBN|88-85250-01-7}}. * Theodore Rowland-Entwistle: ''The Violin''. Dover Publications, 1967/1974, {{ISBN|0-340-05992-3}}. * Karl Roy: ''The Violin: Its History and Making''. 2006, {{ISBN|978-1-4243-0838-5}}. * William Sandys, Simon Andrew Forster: ''History of the Violin''. Dover Publications, 2006, {{ISBN|0-486-45269-7}}. * David Schoenbaum: ''The Violin: A Social History of the World's Most Versatile Instrument''. W.W. Norton & Company, New York 2012, {{ISBN|9780393084405}}. Duitse vertaling: ''Die Violine. Eine Kulturgeschichte des vielseitigsten Instruments der Welt''. Bärenreiter/Metzler, Stuttgart 2015, {{ISBN|978-3-476-02558-6}}. * Robin Stowell: ''Violin Technique and Performance Practice in the Late 18th and Early 19th Centuries''. Cambridge University Press, 1985, {{ISBN|0-521-23279-1}}. * Robin Stowell: ''The Early Violin and Viola''. Cambridge University Press, 2001, {{ISBN|0-521-62555-6}}. * Patricia Strange, Allen Strange: ''The Contemporary Violin: Extended Performance Techniques''. University of California Press, 2001, {{ISBN|0-520-22409-4}}. * David Templeton: [https://web.archive.org/web/20081024062309/http://www.stringsmagazine.com/issues/Strings105/coverstory.html ''Fresh Prince: Joshua Bell on composition, hyperviolins, and the future'']. Strings magazine, Oktober 2002, nr. 105. * Marion Thede: ''The Fiddle Book''. Oak Publications, 1970, {{ISBN|0-8256-0145-2}}. * Diana Young: [http://www.media.mit.edu/~young/publications/Young_Dissertation_2007.pdf ''A Methodology for Investigation of Bowed String Performance Through Measurement of Violin Bowing Technique'']. PhD-proefskrif, M.I.T., 2007. {{Refeindig}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie|Violins}} * [https://www.br-klassik.de/video/br-klassik-die-seele-der-geige-100.html ''Die Seele der Geige.''] TV-dokumentêr van Benedikt Schulte; BR en EuroArts Music in samewerking met ARTE, 2017 (Duits). * [http://www.schleske.de/unsere-forschung/einfuehrung-geigenakustik.html Inleiding tot die vioolboukuns en die akoestiese vioolnavorsing – multimediale handboek ''Akustik der Geige''] (Duits) * [http://www.museum-markneukirchen.de/streich.htm Musikinstrumentenmuseum Markneukirchen] (Duits) * [https://www.phys.unsw.edu.au/music/violin/ Inleiding tot die vioolakoestiek en talle artikels] (Engels) * [https://www.earlyviolin.com/deutsch/home/ Rekonstruksies van vroeë viole] (Duits) * [https://www.estastrings.org.uk/ European String Teachers Association] (Engels) {{Normdata}} [[Kategorie:Snaarinstrumente]] hqetl99lfbpm2kyhmtbugmyhqj4ob0g 0 40699 2965822 2963841 2026-09-08T23:45:23Z CommonsDelinker 1161 "Stade_Félix_Houphouët-Boigny_réhabilité_04.jpg" is verwyder omdat dit in Commons deur [[c:User:Infrogmation|Infrogmation]] verwyder is omrede: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Stade Félix Houphouët-Boigny réhabilité 04.jpg|]] 2965822 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rugbyspan | land = Ivoorkus | beeld = Kenteken van die Ivoriaanse nasionale rugbyspan.png | unie = [[Ivoriaanse Rugbyfederasie]] (FIR) | bynaam = ''Les éléphants'' (“Die olifante”) | embleem = die [[Afrika-olifant]] | stadion = [[Stade Félix Houphouët-Boigny]], [[Abidjan]] | kapasiteit = 50&nbsp;000 | kaptein = [[Dov Kosse]] | afrigter = {{vlagikoon|Ivoorkus}} [[Edgar Babou]]<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.sport-ivoire.ci/rugby-côte-divoire/les-eléphants-ont-un-nouveau-sélectionneur |title=Les Eléphants ont un nouveau sélectionneur |publisher=Sport Ivoire |author=Patrick Guitey |date=12 Maart 2018 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> <small>(sedert 2018)</small> | patroon_la1 = | patroon_b1 = | patroon_ra1 = | patroon_sh1 = | patroon_so1 = | linkerarm1 = ff8000 | liggaam1 = ff8000 | regterarm1 = ff8000 | broek1 = ffffff | kouse1 = 008040 | patroon_la2 = | patroon_b2 = | patroon_ra2 = | patroon_sh2 = | patroon_so2 = | linkerarm2 = FFFFFF | liggaam2 = FFFFFF | regterarm2 = FFFFFF | broek2 = ff8000 | kouse2 = ff8000 | statistiek = Statistiek | toetse = 5 spelers (8 elk)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=matches;team=63;template=results;type=player |title=Most matches |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> | toppuntebehaler = [[Athanase Dali]] (31)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=points;team=63;template=results;type=player |title=Most points |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> | meestedrieë = [[Aboubakar Camara]] (3)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=tries;team=63;template=results;type=player |title=Most tries |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> | jongstespeler = | eerste = {{ZIMru}} 22–9 {{CIVru-r}}<br />([[Harare]], [[Zimbabwe]]; 5 Mei 1990) | grootwen = {{CIVru}} 83–3 [[Mauritius nasionale rugbyspan|Mauritius]] {{vlagikoon|Mauritius}}<br />([[Yamoussoukro]], [[Ivoorkus]]; 26 Junie 2013) | grootverloor = {{CIVru}} 0–89 {{SCOru-r}}<br />([[Rustenburg]], [[Suid-Afrika]]; 26 Mei 1995) | Wêreldbekerverskynings = 1/11 | jaar = 1995 | beste = Laaste in groep [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] | url = | unieurl = }} Die '''Ivoriaanse nasionale rugbyspan''' ([[Frans]]: ''Équipe de Côte d'Ivoire de rugby à XV'') is die nasionale [[rugby]]span wat [[Ivoorkus]] (Côte d’Ivoire) in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Hulle dra die bynaam ''Les Éléphants'' (“die olifante”), genoem na die [[Afrika-olifant]] (''Loxodonta africana''), Ivoorkus se wapendier. Rugby word in Ivoorkus geadministreer deur die [[Ivoriaanse Rugbyfederasie]] (''Fédération ivoirienne de rugby'', FIR) wat in 1961 gestig is. Ivoorkus word deur [[Wêreldrugby]] as ’n vlak drie-span erken. Die Ivoriaanse rugbyspan is tans (Junie 2026) 69ste op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Saam met [[Keniaanse nasionale rugbyspan|Kenia]] en [[Zimbabwiese nasionale rugbyspan|Zimbabwe]] is Ivoorkus tradisioneel een van die sterker nasionale [[Afrika]]rugbyspanne na die [[Suid-Afrika]]anse [[Springbokke]] en die [[Namibië|Namibiese]] [[Namibiese nasionale rugbyspan|''Welwitschias'']]. Rugby in Ivoorkus dateer uit die [[Franse koloniale ryk|Franse koloniale tydperk]] en word sedertdien sterk deur die voormalige koloniale mag beïnvloed. Ivoorkus het in 1990 sy eerste toetswedstryd teen [[Zimbabwiese nasionale rugbyspan|Zimbabwe]] gespeel. Die span het tydens die Afrikabeker nog geen titel ingepalm nie en een keer in die vierde plek geëindig. Hulle kon vir een [[rugbywêreldbeker]]toernooi kwalifiseer, maar hulle het tydens die [[Rugbywêreldbeker 1995|1995-toernooi]] al hul groepwedstryde verloor. Die Ivoriaanse span speel tradisioneel in oranje truie met wit broeke en groen sokkies – wat aan die kleure van die [[vlag van Ivoorkus]] ontleen is. == Beheerliggaam == {{Hoofartikel|Ivoriaanse Rugbyfederasie}} Die beheerliggaam vir rugby in Ivoorkus is die Ivoriaanse Rugbyfederasie (Frans: ''Fédération ivoirienne de rugby'', FIR). Die FIR is in 1961 gestig en het in 1988 ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.<ref name="Wêreldrugby">{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/africa/ivory-coast |title=Ivory Coast |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Daarbenewens was die Ivoriaanse Rugbyfederasie ’n stigterslid van die Konfederasie van Afrikarugby (Engels: ''Confederation of African Rugby''; Frans: ''Confédération africaine de rugby''; nou [[Rugby Afrika]], RA) wat in 1986 in [[Tunis]] deur agt beheerliggame gestig is.<ref name="Rugby Afrika">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyafrique.com/unions/ |title=Rugby Africa Unions |publisher=[[Rugby Afrika]] |date=2020 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Die Nasionale Rugbykampioenskap in Ivoorkus (''Championnat National de Rugby a XV'') word in twee afdelings tussen altesaam 20 spanne met promosie en relegasie beslis. Die eerste afdeling Ivoorse Rugbyliga (''Ligue ivoire rugby'', LIR) word tussen agt spanne beslis en die tweede afdeling Rugbyskool (''École de rugby'') tussen twaalf spanne.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.sportencommun.org/wp-content/uploads/2020/09/bilan-moral-2019.pdf |title=Bilan moral de la saison sportive 2018–2019 |publisher=[[Ivoriaanse Rugbyfederasie]] |accessdate=6 Desember 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206020951/https://www.sportencommun.org/wp-content/uploads/2020/09/bilan-moral-2019.pdf |archive-date=6 Desember 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die meeste spelers van die Ivoriaanse nasionale span speel in dié liga. Van die ander spelers is veral in [[Frankryk]] op professionele vlak aktief. Naas die amptelike nasionale span roep die Ivoriaanse Rugbyfederasie ook ander keurspanne byeen. Net soos ander rugbylande beskik Ivoorkus oor ’n o/20-nasionale span wat aan die [[Wêreldrugby o/20-trofee]] deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/trophy |title=World Rugby U20 Trophy |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. == Geskiedenis == === Invoering en vestiging van rugby === Aan die begin van die 20ste eeu het [[Frankryk|Franse]] setlaars rugby na die destydse kolonie Frans-Wes-Afrika saamgebring. Die eerste gedokumenteerde wedstryd is net ná die einde van die [[Tweede Wêreldoorlog]] beslis en in 1946 deur Mme André Benois tussen setlaars gereël. Vir die wedstryd is ’n geïmproviseerde bal, gemaak uit die buis van ’n motorband, gebruik.<ref>{{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |url=https://archive.org/details/gameforhooligans0000rich |publisher=Mainstream Publishing |location=Edinburg |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5 |pages=[https://archive.org/details/gameforhooligans0000rich/page/164 164]}}</ref> Franse [[skoolmeester]]s, wat in die land gewerk het, het die sport verder ontwikkel.<ref name="richards237">{{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |url=https://archive.org/details/gameforhooligans0000rich |publisher=Mainstream Publishing |location=Edinburg |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5 |pages=237}}</ref> As ’n voormalige Franse kolonie is die ontwikkeling van die spel veral deur Frankryk beïnvloed en talle spelers soos [[Max Brito]] het daar gespeel. Hoewel die Ivooriaanse rugby se oorspronge dateer uit die 1960’s en vroeër, het dié sport eers in die 1980’s ’n aansienlike ontwikkeling ondergaan, nadat die Franse amptenaar Jean-François Turon die sport by die [[Universiteit van Félix Houphouët-Boigny|Universiteit van Abidjan]] gevestig het. Hierby is hy ondersteun deur François Dali, wat as “vader van Ivooriaanse rugby” beskou word; sy seun [[Athanase Dali]] was in die 1990’s [[Kaptein (sport)|kaptein]] van die nasionale span.<ref name="Bath69">{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |url=https://archive.org/details/rugby0000rich |publisher=Seven Oaks |year=1997 |isbn=1-86200-013-1 |pages=[https://archive.org/details/rugby0000rich/page/69 69]}}</ref> Die [[Ivoriaanse Rugbyfederasie]] (''Fédération Ivoirienne de Rugby'', FIR) is in 1961 gestig.<ref name="Wêreldrugby" /><ref name="Rugby Afrika" /> In 1978 het hulle by die ''Fédération internationale de rugby amateur'' (FIRA; nou [[Rugby Europa]], RE) aangesluit en was tot in 1999 ’n lid, toe dié vastelandse beheerliggaam hom op Europa toegespits het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyeurope.eu/about-us |title=About us |publisher=[[Rugby Europa]] |accessdate=17 Januarie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210117181647/https://www.rugbyeurope.eu/about-us |archive-date=17 Januarie 2021}}</ref> In Januarie 1986 was die Ivoriaanse beheerliggaam in [[Tunis]] een van die stigterslede van die vastelandse beheerliggaam Konfederasie van Afrikarugby (Engels: ''Confederation of African Rugby''; Frans: ''Confédération africaine de rugby''; nou [[Rugby Afrika]], RA). Die ander stigterslede was [[Keniaanse Rugbyunie|Kenia]], Madagaskar, Marokko, Senegal, Seychelle, Tanzanië en Tunisië.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyafrique.com/about-us/ |title=About us |publisher=[[Rugby Afrika]] |accessdate=5 Desember 2024}}</ref> In dieselfde jaar het Ivoriaanse verteenwoordigers aan die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) se eeufees deelgeneem.<ref>{{en}} {{cite book |author=Nigel Starmer-Smith |title=Rugby – A Way of Life, An Illustrated History of Rugby |url=https://archive.org/details/rugbywayoflifeil0000unse |publisher=Lennard Books |year=1986 |ISBN=0-7126-2662-X |pages=[https://archive.org/details/rugbywayoflifeil0000unse/page/186 186]}}</ref> In 1985 het die IRVR, wat destyds baie eksklusief was en slegs agt lede gehad het, op die invoering van die [[rugbywêreldbeker]]toernooi besluit. Vir die eerste [[Rugbywêreldbeker 1987]] het die IRVR nege spanne vir deelname genooi, maar Ivoorkus het geen uitnodiging ontvang nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1987-rugby-world-cup/the-world-cup-is-born |title=1987 Rugby World Cup: The long road to the cup |publisher=New Zealand History |date=2021 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> In 1988 het die Ivoriaanse Rugbyfederasie by die IRVR aangesluit.<ref name="Wêreldrugby" /> Tydens die [[Rugbywêreldbeker 1991]]-kwalifisering het Ivoorkus sy eerste toetswedstryd gespeel teen [[Zimbabwiese nasionale rugbyspan|Zimbabwe]], maar hulle is met 9–22 verslaan.<ref name="Bath69" /> Nadat hulle ook in die ander twee wedstryde deur Tunisië en Marokko geklop is, het hulle die hooftoernooi misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/171?Stagione=1991 |title=1991 Rugby World Cup – African qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> === Eerste rugbywêreldbekerdeelname === Tydens die [[Rugbywêreldbeker 1995]]-Afrikakwalifisering se eerste rondte kon die Ivoriane beide Tunisië (met 19–16) en Marokko (met 15–3) klop, waarmee hulle die tweede rondte gehaal het. Daar het die span met ’n nederlaag teen Marokko (met 9–17) asook oorwinnings oor Namibië (met 13–12) en Zimbabwe (met 17–10) weggestap. Die gunsteling Namibië het vir die wedstryd teen Ivoorkus sleutelspelers laat rus en die prys daarvoor betaal. Ná twee oorwinnings het Ivoorkus vir die eerste keer die hooftoernooi gehaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/171?Stagione=1995 |title=1995 Rugby World Cup – African qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Daarmee was hulle die eerste Franstalige Afrikaland en ook die eerste buite die [[Suid-Afrika]]anse invloedsfeer wat vir dié toernooi kon kwalifiseer.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.rfi.fr/fr/hebdo/20150703-sports-rugby-cote-ivoire-pas-transforme-essai-coupe-monde-1995-max-brito |title=Vingt ans après, le rugby ivoirien n'a toujours pas transformé l'essai |publisher=[[Radio France Internationale]] |author=David Kalfa |date=3 Julie 2015 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Aangesien die span in teenstelling met dié van [[Suider-Afrika]] geheel en al uit “swart” spelers bestaan het, is dit as ’n positiewe teken vir Afrikarugby geag.<ref name="Bath69" /> Die hoofafrigter [[Claude Ezoua]] het aangevoer, dat hulle aan die wêreld wou wys dat rugby in Afrika uit meer bestaan as slegs Suid-Afrika. Alhoewel die helfte van die Ivoriaanse span by Franse klubs gespeel het, was 25 van die 26 spelers Ivoriane, waarvan die meeste uit Abidjan se hawedistrik. Net so was agt van die tien Ivoriaanse rugbyklubs in die hawe en voormalige hoofstad gesetel.<ref name="richards237" /> Tydens die Rugbywêreldbeker 1995 is die Ivoriane in Groep D saam met [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]], [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] en [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] geloot. In hul eerste wedstryd het hulle te staan gekom teen die Skotte onder hul kaptein [[Gavin Hastings]], wat vier [[Drie (sport)|drieë]] kon druk, twee strafskoppe aangeteken en nege van die 13 Skotse drieë verdoel het. Daarmee het hy ook die meeste punte in dié tyd deur ’n enkele speler in ’n wêreldbekerwedstryd aangeteken. Die 0–89-nederlaag is ook die ergste in die Ivoriaanse beheerliggaam se geskiedenis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thetimes.com/uk/scotland/article/gavin-hastings-i-broke-world-records-i-just-wasnt-good-at-retaining-them-58zkgwmj0 |title=Gavin Hastings: I broke world records, I just wasn’t good at retaining them |publisher=[[The Times]] |author=Alasdair Reid |date=26 Mei 2020 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Dié nederlaag het die groeiende gap tussen die vorste rugbylande met hul meer en meer intensief opgeleide spelers en die spanne wat fisies of weens ’n gebrek aan hulpbronne terugval gewys.<ref name="richards241">{{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |url=https://archive.org/details/gameforhooligans0000rich |publisher=Mainstream Publishing |location=Edinburg |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5 |pages=241}}</ref> In die tweede wedstryd het hulle te staan gekom teen Frankryk, dié land, waar die meeste spelers van die Ivoriaanse nasionale span gespeel het, waaronder hul kaptein [[Djakaria Sanoko]] vir die tweede span van [[Biarritz Olympique]].<ref name=":0">{{fr}} {{cite web |url=https://www.lerugbynistere.fr/news/du-bonheur-a-la-peur-la-seule-et-unique-coupe-du-monde-de-la-cote-divoire-video-3003201227.php |title=Du bonheur au drame, la seule et unique Coupe du monde de la Côte d'Ivoire &#91;VIDÉO&#93; |publisher=Le Rugbynistère |author=Clément Suman |date=30 Maart 2020 |accessdate=28 Junie 2026}} {{dooie skakel}}</ref> ''Les Éléphants'' het verrassend goed treed gehou en kon ondanks die nederlaag twee drieë druk teen die latere semifinalis, eers [[Abubacar Camara]] in die eerste helfte met die eerste drie in die beheerliggaam se geskiedenis tydens ’n wêreldbekerwedstryd en later die [[vleuel]] [[Aboubacar Soulama]] in die tweede helfte. Ivoorkus is uiteindelik met 54–18 geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.ruck.co.uk/winless-world-cups-the-6-sides-to-never-win-a-rugby-world-cup-match/ |title=“Winless World Cups” – The 6 Sides To NEVER Win a Rugby World Cup Match |publisher=Ruck |author=Tom Sansom |date=14 Julie 2023 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> In hulle laaste groepwedstryd het die Ivoriane Tonga ontmoet. Die Tongaanse het met 29–11 geseëvier en daarmee Ivoorkus ná drie nederlae in drie wedstryde uit die toernooi geskakel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1995/overview |title=Rugby World Cup 1995: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> ’n Tragiese ongeluk van die Ivoriaanse speler Max Brito het die wedstryd oorskadu: In die derde speelminuut het hy ná ’n duikslag op die grond geval, ’n aantal spelers het op hom beland en hy het bewusteloos bly lê.<ref name="Bath69" /><ref name="richards241" /> Hy is dadelik na ’n hospitaal geneem waar sy lewe gered is. Hy het egter van die nek af verlam gebly en was sedertdien aan ’n rolstoel gekluister.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.the42.ie/tragic-tale-max-brito-ivorian-paralysed-1995-world-cup-2332744-Sep2015/ |title=The tragic tale of Max Brito – the Ivorian player paralysed at the 1995 Rugby World Cup |publisher=The 42 |date=17 September 2015 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Brito is in Desember 2022 dood sonder dat hy van die ongeluk kon herstel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/max-brito-who-was-paralysed-at-the-1995-rugby-world-cup-has-died/ |title=Max Brito, who was paralysed at the 1995 Rugby World Cup, has died |publisher=Rugbypass |date=20 Desember 2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> === Misgelope toernooie === [[Lêer:Ivory Coast rugby union team in 2008.jpg|duimnael|Die Ivoriaanse nasionale span op Stade Felix Houphouet-Boigny voor hul [[Rugbywêreldbeker 2011]]-kwalifisering teen Zambië op 21 Julie 2008]] Ná Max Brito se ernstige ongeluk het byna ’n hele generasie ophou rugby speel, waarna die Ivoriaanse rugby aan die einde van die 1990’s in ’n krisis was. Die nasionale span het homself vir drie jaar aan alle internasionale toernooie onttrek en eers weer in September 1998 vir die [[Rugbywêreldbeker 1999]]-kwalifisering teruggekeer. Ivoorkus se prestasie was swak, toe hulle al hul drie wedstryde teen [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] (met 10–22), [[Zimbabwiese nasionale rugbyspan|Zimbabwe]] (met 0–32) en [[Marokkaanse nasionale rugbyspan|Marokko]] (met 3–6) tydens ’n toernooi in [[Casablanca]], [[Marokko]], verloor het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/171?Stagione=1999 |title=1999 Rugby World Cup – African qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Ná Ivoorkus se terugkeer op internasionale vlak het naas Kenia, Namibië en Zimbabwe ook Marokko en Tunisië hulle as ernstige mededingers in beide die Afrikabeker en die rugbywêreldbekerkwalifisering gevestig. Albei Noord-Afrikaanse spanne het ná die [[Europese Rugbykampioenskap]] se herstrukturering die vastelandse kampioenskap toegetree. Net soos in die geval van die Ivoriane het die rugby van die Marokkane en Tunisiërs georiënteer aan dié van die voormalige koloniale mag Frankryk. Ivoorkus het egter agtergebly in die vastelandse kampioenskap, nie net weens die herstrukturering van die internasionale spel nie, maar ook weens die professionalisering van rugby, aangesien die land nie oor ’n professionele liga beskik nie. In 2000 is die eerste Afrikabeker beslis, maar Ivoorkus het nie aan dié toernooi deelgeneem nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2000 |title=2000 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Een jaar later het die Olifante aan die Afrikabeker 2001 deelgeneem, maar albei wedstryde teen Marokko verloor: met 11–18 tuis en met 18–20 weg. Hulle het teen [[Tunisiese nasionale rugbyspan|Tunisië]] in ’n 11–11 gelykop weg gespeel en ’n 46–0-oorwinning tuis aangeteken. Met hul tweede plek in die groep het hulle die eindstryd misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2001 |title=2001 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Tydens die Afrikabeker 2002, wat ook as [[Rugbywêreldbeker 2003]]-kwalifisering gedien het, is Ivoorkus ná twee nederlae teen Tunisië (met 8–13) en Marokko (met 21–23) uitgeskakel.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2002 |title=2002 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Tydens die Afrikabeker 2003 het hulle ’n naelskraapse nederlaag teen Marokko (met 16–18) gely, terwyl die span die wedstryd teen Tunisië weens dié teenstander se onttrekking gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2003 |title=2003 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Een jaar later het hulle ná oorwinnings oor Tunisië (met 8–3) en Kameroen (met 17–10), asook ’n nederlaag teen Marokko tweede in hulle groep geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2004 |title=2004 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Tydens die Afrikabeker 2005 is die wedstryd teen Namibië weens die onttrekking van Ivoorkus as ’n nederlaag geag, terwyl hulle deur Madagaskar (met 30–10) verneder is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2005 |title=2005 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> In 2005 het hulle die [[Rugbywêreldbeker 2007]]-kwalifisering met twee oorwinnings oor [[Senegalese nasionale rugbyspan|Senegal]] (met 20–6) en [[Zimbabwiese nasionale rugbyspan|Zimbabwe]] (met 33–3) belowend afgeskop. Die Afrikabeker 2006 was ook deel van die 2007-kwalifisering, maar hulle het gemengde resultate opgelewer teen Marokko – ’n 9–9-gelykop tuis en ’n 7–23-nederlaag weg – en Uganda – met ’n 7–32-nederlaag weg en ’n 18–7-oorwinning tuis – waarmee hulle uitgeskakel is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2006 |title=2006 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Die Afrikabeker 2007 het Ivoorkus ná naelskraapse oorwinnings oor Senegal (met 12–10) en Tunisië (met 22–19) en ’n naelskraapse nederlaag in die halfeinstryd teen Madagaskar (met 25–32) met nog ’n naelskraapse nederlaag in die uitspeelwedstryd teen Kenia (met 17–20) in die vierde plek afgesluit, hul beste toernooiprestasie in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2007 |title=2007 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Die Afrikabeker 2008/09 het as die [[Rugbywêreldbeker 2011]]-Afrikakwalifisering gedien en die span het ná oorwinnings oor Zambië (met 32–9) en Marokko (met 21–9) die halfeindstryd gehaal. Hulle het toe teen Namibië te staan gekom en in ’n 13–13-gelykop in [[Abidjan]] gespeel, maar in [[Windhoek]] met 14–54 vasgeval, en daarmee die toernooi weereens misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2008%2F09 |title=2008/09 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Tydens die Afrikabeker 2010 het hulle in die halfeindstryd ’n nederlaag teen Marokko (met 3–60) en in die uitspeelwedstryd ’n nederlaag teen Senegal gely (met 6–21).<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2010 |title=2010 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> In die daaropvolgende jaar moes Ivoorkus weens finansiële beperkings hulleself onttrek.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/68?Stagione=2011 |title=2011 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> In die Afrikabeker 2012, wat gelyktydig as die eerste rondte van die [[Rugbywêreldbeker 2015]]-Afrikakwalifisering geag is, is Ivoorkus in die groepfase uitgeskakel, nadat hulle as naaswenner in ’n vyf-span-groep geëindig het. Elke span het slegs twee wedstryde elk gespeel, dus het Ivoorkus ondanks twee oorwinnings ná Botswana geëindig, wat ook albei sy wedstryde kon wen en die volgende rondte gehaal het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/69?Stagione=2012 |title=2012 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Die daaropvolgende toernooi het Ivoorkus sy groep gewen ná maklike oorwinnings oor Zambië (met 77–3) en Mauritius (met 83–3), asook ’n naelskraapse oorwinning oor Marokko (met 18–15).<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/69?Stagione=2013 |title=2013 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> In 2014 kon die span in die halfeindstryd Uganda klop (met 22–19) en het die afdelingeindstryd gehaal, waar hulle egter deur Tunisië verslaan is (met 26–6).<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/68?Stagione=2014 |title=2014 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Een jaar later het hulle in die Afdeling 1B nederlae gely teen Uganda (met 11–40) en Madagaskar (met 26–30), voordat hulle ’n naelskraapse oorwinning oor Senegal kon behaal (met 22–19), waarmee die span nie na Afdeling 1A gepromoveer is nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/68?Stagione=2015 |title=2015 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Ook in 2015 is die beheerliggaam se finansiële bestuur as “ondeursigtig en misluk” beskou, waarvolgens die nasionale kampioenskap gestaak is. Gevolglik het Wêreldrugby sy subsidies aan die Ivoriaanse beheerliggaam opgeskort.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.rfi.fr/fr/hebdo/20150703-sports-rugby-cote-ivoire-pas-transforme-essai-coupe-monde-1995-max-brito |title=Vingt ans après, le rugby ivoirien n'a toujours pas transformé l'essai |publisher=[[Radio France Internationale]] |author=David Kalfa |date=3 Julie 2015 |accessdate=5 Desember 2024}}</ref> In 2016 het die span sy afdeling tweede afgesluit ná Tunisië en daarmee in die [[Rugbywêreldbeker 2019]]-kwalifisering die daaropvolgende rondte gehaal, wat op 8 Julie 2017 in die Afrikasilwerbeker teen Marokko in Casablanca beslis is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/68?Stagione=2016 |title=2016 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Daar het hulle egter met 3–8 vasgeval en kon sodoende nie tot die Goue beker vir die laaste rondte van die kwalifisering vorder nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/68?Stagione=2017 |title=2017 Rugby Africa Silver Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Die Ivoriane het daarmee aangebly in die Silwerbeker wat hulle in 2018 met ’n oorwinning oor Senegal (met 25–21) en ’n nederlaag teen Algerië (met 13–23) in die tweede plek afgesluit het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/68?Stagione=2018 |title=2018 Rugby Africa Silver Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> In 2020 het die beheerliggaam sy rugbyakademieprojek geloods wat geïnspireer is deur die [[Franse Rugbyfederasie]] se Nasionale Rugbysentrum en genoem is na Max Brito.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/577470/ivory-coast-rugby-project |title=How Ivory Coast is emulating success in a bid to create a new generation of rugby talent |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=5 Augustus 2020 |accessdate=16 Mei 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210516082538/https://www.world.rugby/news/577470 |archive-date=16 Mei 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Nadat die toernooi twee keer vanweë die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] gekanselleer is, het die Ivoriane wel deelgeneem aan die Afrikabeker 2021/22, wat by uitsteek oor twee jaar gestrek het. Die eerste rondte, wat in 2021 in Grand-Bassam beslis is, het met ’n verrassende oorwinning oor Namibië (met 24–13) en ’n naelskraapse nederlaag teen Madagaskar (met 19–24) afgeskop, waarmee die Ivoriane die uitklopfase gehaal het. Om epidemiologiese redes is dit in Julie 2022 in die Franse stede [[Marseille]] en [[Aix-en-Provence]] beslis. Hulle het egter in die kwarteindstryd teen Zimbabwe vasgeval (met 11–38) en sodoende ook versuim om vir die [[Rugbywêreldbeker 2023]] te kwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/731445/qualifier-africa-one-rugby-world-cup-france-2023 |title=Namibia win Rugby Africa Cup to secure place at Rugby World Cup 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=10 Julie 2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Die span het die uitspelwedstryd om die vyfde plek gehaal, maar naelskraaps met 17–18 teen Uganda vasgeval.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/68?Stagione=2021%2F22 |title=2021/22 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Tydens die Afrikabeker 2024 is die Ivoriane in die kwarteineindstryd met 12–32 deur die Algeryne uitgeskakel.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2024 |title=2024 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Die span het uiteindelik die uitspeelwedstryd om die sewende plek gehaal en Burkina Faso met 23–10 geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/947785/zimbabwe-win-rugby-africa-mens-cup-2024 |titel=Zimbabwe win Rugby Africa Men's Cup 2024 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=29 Julie 2024 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Die Afrikabeker 2025 was deel van die [[Rugbywêreldbeker 2027]]-kwalifisering, maar Ivoorkus het weer in die kwarteindrondte teen Algerië vasgeval (met 6–41) en hulle is toe in die uitspeelwedstryd om die sewende plek deur die gasheer Uganda geklop (met 37–17). Daarmee is die Ivoriane uit Afdeling 1A gerelegeer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/1001963/zimbabwe-namibia-rugby-africa-cup-final-2025 |title=Zimbabwe hold on to book first Rugby World Cup spot since 1991 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=19 Julie 2025 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> == Kleure, embleem en bynaam == [[Lêer:Elephants at Amboseli national park against Mount Kilimanjaro.jpg|duimnael|Die [[Afrika-olifant]], embleem van die Ivoriaanse nasionale rugbyspan]] Ivoorkus speel tradisioneel in ’n oranje trui met wit broeke en groen sokkies, die kleure van die [[Vlag van Ivoorkus|nasionale vlag]]. Hul alternatiewe trui is wit met oranje broeke en oranje sokkies. Die huidige truiverskaffer is die Franse sportuitruster [[world flair]] en die truiborg is die Franse handelsmaatskappy [[Touton]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://touton.com/images/resources/Reports/20240924-TOUTON-DPEF-2024-EN-WEB_BD_PAP.pdf |title=Sustainability Report 2023–24 |publisher=[[Touton]] |accessdate=7 Desember 2024}}</ref> Die beheerliggaam se kenteken verskyn op die regterbors, die truiverskaffer se kenteken links en die borgkenteken in die middel. Die [[Ivoriaanse Rugbyfederasie]] se kenteken, wat ook op die trui verskyn, toon ’n rugbyspeler met doelpale op die agtergrond en ’n [[Afrika-olifant]], Ivoorkus se wapendier. Die nasionale span se bynaam is ''Les éléphants'' (“die olifante”). == Tuisstadion == Ivoorkus se tuisstadion is die [[Stade Félix Houphouët-Boigny]] in die hawestad [[Abidjan]] met ’n kapasiteit van sowat 50&nbsp;000. Dit is in besit van die Ivoriaanse regering, wat dit aan die rugbyunie beskikbaar stel vir gebruik. Hier word amper al die nasionale span se tuiswedstryde, die meeste wedstryde tydens die nasionale rugbykampioenskap en ander rugbybyeenkomste aangebied. Die hoofgebruiker is die [[Ivoriaanse nasionale sokkerspan]]. Ná die aanbieding van die [[Afrikanasiesbeker]] 2024 is daar belowe om van die sokkerstadions ook vir rugby beskikbaar te stel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.dw.com/en/rugby-in-africa-much-more-than-the-springboks/a-66042836 |title=Rugby in Africa: Much more than the Springboks |publisher=[[Deutsche Welle]] |author=Jonathan Harding |date=28 Junie 2023 |accessdate=18 Februarie 2025}}</ref> == Toetswedstryde == Ivoorkus het 37 van sy 85 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 43,53%. Ivoorkus se statistieke in toetswedstryde teen alle lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen Junie 2026):<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=63;template=results;type=team;view=opposition |title=International Rugby Union Statistics – Ivory Coast |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> {| class="sortable wikitable" ! Teenstander ! Gespeel ! Gewen ! Verloor ! Gelykop ! % Gewen |- bgcolor="#d0ffd0" align="center" |- | {{ALGru}} || 4 || 0 || 4 || 0 || 0,00 |- | {{BOTru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{BFAru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{FRAru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{ru-rt|Ghana}} || 3 || 2 || 1 || 0 || 66,67 |- | {{CMRru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{KENru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{MADru}} || 4 || 0 || 4 || 0 || 0,00 |- | {{ru-rt|Mali}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{MARru}} || 15 || 3 || 11 || 1 || 20,00 |- | {{MAUru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{NAMru}} || 6 || 2 || 3 || 1 || 33,33 |- | {{NIGru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{ru-rt|Rwanda}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{SENru}} || 11 || 6 || 5 || 0 || 54,54 |- | {{SCOru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{SUIru}} || 2 || 0 || 1 || 1 || 0,00 |- | {{TGAru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{TUNru}} || 11 || 6 || 4 || 1 || 54,54 |- | {{UGAru}} || 6 || 2 || 4 || 0 || 33,33 |- | {{ZAMru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{ZIMru}} || 5 || 2 || 3 || 0 || 40,00 |- | align="left" |'''Algeheel''' || '''85''' || '''37''' || '''44''' || '''4''' || '''43,53''' |} == Rekords == === Wêreldbekerrekord === Ivoorkus het tot dusver vir een [[rugbywêreldbeker]]toernooi gekwalifiseer. Hulle is tydens die [[Rugbywêreldbeker 1995|1995-toernooi]] egter sonder ’n oorwinning in die groepfase uitgeskakel. {| class="wikitable" ! Jaar !! Uitslag |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || Nie genooi nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}} |} === Afrikabeker === Ivoorkus neem sedert 2001 aan die tweejaarlikse Afrikabeker deel. Hulle het sedertdien nog nie ’n toernooi gewen nie en een keer in die vierde plek geëindig. === Ander toetswedstryde === Vanweë sy laat vestiging in 1990 het Ivoorkus gedurende die amateurtydperk min toere volgens die ou tradisie onderneem, aangesien dit teen die jaar 2000 tot ’n einde gekom het. Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die Noordelike Halfrond tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se [[midjaarrugbytoetsreeks]] vertrek Europese spanne na Ivoorkus en gedurende Novembermaand se [[eindjaarrugbytoetsreeks]] reis die Ivoriane na Europa. In teenstelling met die meeste ander rugbylande speel Ivoorkus nie vir enige trofee teen sy teenstanders nie. == Spelers == === Huidige span === Die volgende spelers het die Ivoriaanse span gevorm tydens die Afrikabeker 2021/22:<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://rugby.ci/les-25-elephants-pour-la-rac-2021/ |title=Les 25 éléphants pour la RAC 2021 |publisher=[[Ivoriaanse Rugbyfederasie]] |date=1 Julie 2021 |accessdate=20 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210920072342/https://rugby.ci/les-25-elephants-pour-la-rac-2021/ |archive-date=20 September 2021}}</ref> {| | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Agterspelers ''(arrières)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub |- | [[Isaac Coulibaly]] || [[Skrumskakel]] || [[US Seynoise]] |- | [[Firmin Douho]] || Skrumskakel || [[RC Yopougon]] |- | [[Alexandre Pilati]] || Skrumskakel || [[US Dax]] |- | [[Ezer Kosse]] || [[Losskakel]] || [[C’ Chartres Rugby]] |- | [[Alexandre Lagarde]] || Losskakel || [[US Tyrosse]] |- | [[Christian Eba]] || [[Senter]] || Société omnisports de l’Armée |- | [[Yann Lohore]] || Senter || [[Palavas Lunel Rugby]] |- | [[Andy Serele]] || Senter || [[Stade métropolitain]] |- | [[Ange Taho]] || Senter || [[Oyonnax Rugby]] |- | [[Soualio Bakayoko]] || [[Vleuel]] || [[C’ Chartres Rugby]] |- | [[Issa Bassono]] || Vleuel || [[Treichville Biafra Olympique]] |- | [[Anthony Bazin]] || Vleuel || [[CS Vienne]] |- | [[Fabien Coublucq]] || Vleuel || [[US Orthez]] |- | [[Ben Yacouba Dembele]] || Vleuel || [[Pessac Rugby|Pessac]] |- | [[Oscar Lasme]] || Vleuel || [[CS Vienne]] |- | [[James Zié]] || Vleuel || [[C’ Chartres Rugby]] |- | [[Benjamin Maurice]] || [[Heelagter]] || [[RC Yopougon]] |- | [[Yannis Dit Robaglia]] || Heelagter || [[RC Massy]] |} | | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Voorspelers ''(avants)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub |- | [[Mohamed Barro]] || [[Haker]] || [[Ta Rugby Club Koumassi]] |- | [[Elias Coulibaly]] || Haker || [[Stade Français (Rugby Union)|Stade Français]] |- | [[Ismaël Martin]] || Haker || [[US Bressane]] |- | [[Welcome Bigger Bladi]] || [[Stut]] || [[SC Mazamet]] |- | [[Kevin Brou]] || Stut || [[Stade Dijonnais]] |- | [[Youssouf Dosso]] || Stut || [[AAS Sarcelles]] |- | [[Emmanuel Gbapo]] || Stut || [[Aviron Gruissanais]] |- | [[Tiedie Koné]] || Stut || [[Treichville Biafra Olympique]] |- | [[Marvin Pivert]] || Stut || [[CA Périgueux]] |- | [[Quentin Poupeau]] || Stut || [[Saint-Médard RC]] |- | [[Christian Sahin]] || Stut || [[RC Le Mans]] |- | [[Hamed Diarra]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[US Tours]] |- | [[Firmin Doué]] || Slot || [[RC Yopougon]] |- | [[Jean-Philippe Gori]] || Slot || [[RC Pays de Roquefort]] |- | [[Evrard Dion Oulai]] || Slot || [[RC Massy]] |- | [[Paul Diallo Dit Peres]] || [[Losvoorspeler]] || [[C’ Chartres Rugby]] |- | [[Ouambourou Dosso]] || Losvoorspeler || [[Stade Domontois]] |- | [[Mohamed Fofana]] || Losvoorspeler || [[AAS Sarcelles]] |- | [[Dov Kosse]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || Losvoorspeler || [[UA Gujan Mestras]] |- | [[Eric M’Bra]] || Losvoorspeler || [[Stade Pontellois]] |- | [[Bakary Meité]] || Losvoorspeler || [[US Carcassonne]] |- | [[Eugène N’Zi]] || Losvoorspeler || [[Aviron Gruissanais]] |- | [[Louison N’Zoko]] || Losvoorspeler || [[Winners Stars Port Bouet]] |} |} === Bekende spelers === Tot dusver is geen voormalige Ivoriaanse speler in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem nie. === Spelerstatistieke === Vervolgens die belangrikste statistieke van Ivoorkus se spelers. Die spelers wat met <nowiki>*</nowiki> gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter. <small>(Korrek teen Junie 2026)</small> {| | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=63;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[Ernest Bley]] || 1993–1995 || 8 |- | {{0}}2 || [[Toussaint Djehi]] || 1993–1995 || 8 |- | {{0}}3 || [[Ismaila Lassissi]] || 1993–1995 || 8 |- | {{0}}4 || [[Lucien Niakou]] || 1993–1995 || 8 |- | {{0}}5 || [[Jean-Baptiste Sathiq]] || 1993–1995 || 8 |- | {{0}}6 || [[Aboubakar Camara]] || 1993–1995 || 7 |- | {{0}}7 || [[Athanase Dali]] || 1993–1995 || 7 |- | {{0}}8 || [[Amidou Koné]] || 1993–1995 || 7 |- | {{0}}9 || [[Alfred Okou]] || 1993–1995 || 7 |- | 10 || [[Ble Aka]] || 1993–1995 || 6 |} <!-- | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde as kaptein<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?captain=1;class=1;filter=advanced;orderby=matches;team=63;template=results;type=player |titel=Total matches played as captain (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || || || |- | {{0}}2 || || || |- | {{0}}3 || || || |- | {{0}}4 || || || |- | {{0}}5 || || || |- | {{0}}6 || || || |- | {{0}}7 || || || |- | {{0}}8 || || || |- | {{0}}9 || || || |- | 10 || || || |} --> |} {| | {| class="wikitable" |+ Meeste punte aangeteken<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=63;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Punte |- | {{0}}1 || [[Athanase Dali]] || 1993–1995 || 31 |- | {{0}}2 || [[Aboubakar Camara]] || 1993–1995 || 15 |- | {{0}}3 || [[Aboubacar Soulama]] || 1994–1995 || 13 |- | {{0}}4 || [[Victor Kouassi]] || 1993–1995 || {{0}}8 |- | {{0}}5 || [[Paulin Bouazo]] || 1993–1995 || {{0}}5 |- | {{0}}6 || [[G. Kouassi]] || 1993–1993 || {{0}}5 |- | {{0}}7 || [[Célestin N’Gabala]] || 1994–1995 || {{0}}5 |- | {{0}}8 || [[Lucien Niakou]] || 1993–1993 || {{0}}5 |- | {{0}}9 || [[Alfred Okou]] || 1993–1995 || {{0}}5 |- | 10 || [[Jean-Baptiste Sathiq]] || 1993–1995 || {{0}}5 |} | valign="top" | {| class="wikitable" |+ Meeste drieë gedruk<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=63;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Drieë |- | {{0}}1 || [[Aboubakar Camara]] || 1993–1995 || 3 |- | {{0}}2 || [[Paulin Bouazo]] || 1993–1995 || 1 |- | {{0}}3 || [[Célestin N’Gabala]] || 1994–1995 || 1 |- | {{0}}4 || [[Lucien Niakou]] || 1993–1995 || 1 |- | {{0}}5 || [[Alfred Okou]] || 1993–1995 || 1 |- | {{0}}6 || [[Jean-Baptiste Sathiq]] || 1993–1995 || 1 |- | {{0}}7 || [[Aboubacar Soulama]] || 1994–1995 || 1 |- | {{0}}8 || [[S. Swatson]] || 1994–1994 || 1 |} |} == Afrigters == Die volgende persone het al as hoofafrigters van die Ivoriaanse nasionale rugbyspan gedien: {| class="wikitable sortable" ! Naam !! Tydperk |- | {{vlagikoon|Ivoorkus}} Claude Ezoua || 1993–1995 |- | {{vlagikoon|Ivoorkus}} Éric Daniel || 2000’s–2012 |- | {{vlagikoon|Ivoorkus}} André Adopo || 2012–2018 |- | {{vlagikoon|Ivoorkus}} Edgar Babou || sedert 2018 |} == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} * [[Ivoriaanse nasionale sokkerspan]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |url=https://archive.org/details/gameforhooligans0000rich |publisher=Mainstream Publishing |location=Edinburg |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5}} * {{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |url=https://archive.org/details/rugby0000rich |publisher=Seven Oaks |year=1997 |isbn=1-86200-013-1}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Ivory Coast national rugby union team|Ivoriaanse nasionale rugbyspan}} * {{fr}} [https://rugby.ci/ Amptelike webwerf van die Ivoriaanse Rugbyfederasie] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20211018040718/https://rugby.ci/ |date=18 Oktober 2021}} * {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/africa/ivory-coast Ivoorkus by Wêreldrugby] * {{fr}} [https://www.sport-ivoire.ci/ Sportportaal Ivoorkus] {{Nasionale rugbyspanne}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Rugby in Ivoorkus]] [[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Afrika]] 0cq0z3d15k0m9gq67cgvn5ogg9l7vww 2965876 2965822 2026-09-09T09:00:04Z SpesBona 2720 /* Tuisstadion */ + Prent 2965876 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rugbyspan | land = Ivoorkus | beeld = Kenteken van die Ivoriaanse nasionale rugbyspan.png | unie = [[Ivoriaanse Rugbyfederasie]] (FIR) | bynaam = ''Les éléphants'' (“Die olifante”) | embleem = die [[Afrika-olifant]] | stadion = [[Stade Félix Houphouët-Boigny]], [[Abidjan]] | kapasiteit = 50&nbsp;000 | kaptein = [[Dov Kosse]] | afrigter = {{vlagikoon|Ivoorkus}} [[Edgar Babou]]<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.sport-ivoire.ci/rugby-côte-divoire/les-eléphants-ont-un-nouveau-sélectionneur |title=Les Eléphants ont un nouveau sélectionneur |publisher=Sport Ivoire |author=Patrick Guitey |date=12 Maart 2018 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> <small>(sedert 2018)</small> | patroon_la1 = | patroon_b1 = | patroon_ra1 = | patroon_sh1 = | patroon_so1 = | linkerarm1 = ff8000 | liggaam1 = ff8000 | regterarm1 = ff8000 | broek1 = ffffff | kouse1 = 008040 | patroon_la2 = | patroon_b2 = | patroon_ra2 = | patroon_sh2 = | patroon_so2 = | linkerarm2 = FFFFFF | liggaam2 = FFFFFF | regterarm2 = FFFFFF | broek2 = ff8000 | kouse2 = ff8000 | statistiek = Statistiek | toetse = 5 spelers (8 elk)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=matches;team=63;template=results;type=player |title=Most matches |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> | toppuntebehaler = [[Athanase Dali]] (31)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=points;team=63;template=results;type=player |title=Most points |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> | meestedrieë = [[Aboubakar Camara]] (3)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;orderby=tries;team=63;template=results;type=player |title=Most tries |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> | jongstespeler = | eerste = {{ZIMru}} 22–9 {{CIVru-r}}<br />([[Harare]], [[Zimbabwe]]; 5 Mei 1990) | grootwen = {{CIVru}} 83–3 [[Mauritius nasionale rugbyspan|Mauritius]] {{vlagikoon|Mauritius}}<br />([[Yamoussoukro]], [[Ivoorkus]]; 26 Junie 2013) | grootverloor = {{CIVru}} 0–89 {{SCOru-r}}<br />([[Rustenburg]], [[Suid-Afrika]]; 26 Mei 1995) | Wêreldbekerverskynings = 1/11 | jaar = 1995 | beste = Laaste in groep [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] | url = | unieurl = }} Die '''Ivoriaanse nasionale rugbyspan''' ([[Frans]]: ''Équipe de Côte d'Ivoire de rugby à XV'') is die nasionale [[rugby]]span wat [[Ivoorkus]] (Côte d’Ivoire) in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Hulle dra die bynaam ''Les Éléphants'' (“die olifante”), genoem na die [[Afrika-olifant]] (''Loxodonta africana''), Ivoorkus se wapendier. Rugby word in Ivoorkus geadministreer deur die [[Ivoriaanse Rugbyfederasie]] (''Fédération ivoirienne de rugby'', FIR) wat in 1961 gestig is. Ivoorkus word deur [[Wêreldrugby]] as ’n vlak drie-span erken. Die Ivoriaanse rugbyspan is tans (Junie 2026) 69ste op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/rankings |title=Women’s and Men’s Rankings |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Saam met [[Keniaanse nasionale rugbyspan|Kenia]] en [[Zimbabwiese nasionale rugbyspan|Zimbabwe]] is Ivoorkus tradisioneel een van die sterker nasionale [[Afrika]]rugbyspanne na die [[Suid-Afrika]]anse [[Springbokke]] en die [[Namibië|Namibiese]] [[Namibiese nasionale rugbyspan|''Welwitschias'']]. Rugby in Ivoorkus dateer uit die [[Franse koloniale ryk|Franse koloniale tydperk]] en word sedertdien sterk deur die voormalige koloniale mag beïnvloed. Ivoorkus het in 1990 sy eerste toetswedstryd teen [[Zimbabwiese nasionale rugbyspan|Zimbabwe]] gespeel. Die span het tydens die Afrikabeker nog geen titel ingepalm nie en een keer in die vierde plek geëindig. Hulle kon vir een [[rugbywêreldbeker]]toernooi kwalifiseer, maar hulle het tydens die [[Rugbywêreldbeker 1995|1995-toernooi]] al hul groepwedstryde verloor. Die Ivoriaanse span speel tradisioneel in oranje truie met wit broeke en groen sokkies – wat aan die kleure van die [[vlag van Ivoorkus]] ontleen is. == Beheerliggaam == {{Hoofartikel|Ivoriaanse Rugbyfederasie}} Die beheerliggaam vir rugby in Ivoorkus is die Ivoriaanse Rugbyfederasie (Frans: ''Fédération ivoirienne de rugby'', FIR). Die FIR is in 1961 gestig en het in 1988 ’n volle lid van die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) geword.<ref name="Wêreldrugby">{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/organisation/membership/africa/ivory-coast |title=Ivory Coast |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Daarbenewens was die Ivoriaanse Rugbyfederasie ’n stigterslid van die Konfederasie van Afrikarugby (Engels: ''Confederation of African Rugby''; Frans: ''Confédération africaine de rugby''; nou [[Rugby Afrika]], RA) wat in 1986 in [[Tunis]] deur agt beheerliggame gestig is.<ref name="Rugby Afrika">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyafrique.com/unions/ |title=Rugby Africa Unions |publisher=[[Rugby Afrika]] |date=2020 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Die Nasionale Rugbykampioenskap in Ivoorkus (''Championnat National de Rugby a XV'') word in twee afdelings tussen altesaam 20 spanne met promosie en relegasie beslis. Die eerste afdeling Ivoorse Rugbyliga (''Ligue ivoire rugby'', LIR) word tussen agt spanne beslis en die tweede afdeling Rugbyskool (''École de rugby'') tussen twaalf spanne.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.sportencommun.org/wp-content/uploads/2020/09/bilan-moral-2019.pdf |title=Bilan moral de la saison sportive 2018–2019 |publisher=[[Ivoriaanse Rugbyfederasie]] |accessdate=6 Desember 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241206020951/https://www.sportencommun.org/wp-content/uploads/2020/09/bilan-moral-2019.pdf |archive-date=6 Desember 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Die meeste spelers van die Ivoriaanse nasionale span speel in dié liga. Van die ander spelers is veral in [[Frankryk]] op professionele vlak aktief. Naas die amptelike nasionale span roep die Ivoriaanse Rugbyfederasie ook ander keurspanne byeen. Net soos ander rugbylande beskik Ivoorkus oor ’n o/20-nasionale span wat aan die [[Wêreldrugby o/20-trofee]] deelneem.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/tournaments/u20/trophy |title=World Rugby U20 Trophy |publisher=[[Wêreldrugby]] |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. == Geskiedenis == === Invoering en vestiging van rugby === Aan die begin van die 20ste eeu het [[Frankryk|Franse]] setlaars rugby na die destydse kolonie Frans-Wes-Afrika saamgebring. Die eerste gedokumenteerde wedstryd is net ná die einde van die [[Tweede Wêreldoorlog]] beslis en in 1946 deur Mme André Benois tussen setlaars gereël. Vir die wedstryd is ’n geïmproviseerde bal, gemaak uit die buis van ’n motorband, gebruik.<ref>{{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |url=https://archive.org/details/gameforhooligans0000rich |publisher=Mainstream Publishing |location=Edinburg |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5 |pages=[https://archive.org/details/gameforhooligans0000rich/page/164 164]}}</ref> Franse [[skoolmeester]]s, wat in die land gewerk het, het die sport verder ontwikkel.<ref name="richards237">{{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |url=https://archive.org/details/gameforhooligans0000rich |publisher=Mainstream Publishing |location=Edinburg |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5 |pages=237}}</ref> As ’n voormalige Franse kolonie is die ontwikkeling van die spel veral deur Frankryk beïnvloed en talle spelers soos [[Max Brito]] het daar gespeel. Hoewel die Ivooriaanse rugby se oorspronge dateer uit die 1960’s en vroeër, het dié sport eers in die 1980’s ’n aansienlike ontwikkeling ondergaan, nadat die Franse amptenaar Jean-François Turon die sport by die [[Universiteit van Félix Houphouët-Boigny|Universiteit van Abidjan]] gevestig het. Hierby is hy ondersteun deur François Dali, wat as “vader van Ivooriaanse rugby” beskou word; sy seun [[Athanase Dali]] was in die 1990’s [[Kaptein (sport)|kaptein]] van die nasionale span.<ref name="Bath69">{{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |url=https://archive.org/details/rugby0000rich |publisher=Seven Oaks |year=1997 |isbn=1-86200-013-1 |pages=[https://archive.org/details/rugby0000rich/page/69 69]}}</ref> Die [[Ivoriaanse Rugbyfederasie]] (''Fédération Ivoirienne de Rugby'', FIR) is in 1961 gestig.<ref name="Wêreldrugby" /><ref name="Rugby Afrika" /> In 1978 het hulle by die ''Fédération internationale de rugby amateur'' (FIRA; nou [[Rugby Europa]], RE) aangesluit en was tot in 1999 ’n lid, toe dié vastelandse beheerliggaam hom op Europa toegespits het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyeurope.eu/about-us |title=About us |publisher=[[Rugby Europa]] |accessdate=17 Januarie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210117181647/https://www.rugbyeurope.eu/about-us |archive-date=17 Januarie 2021}}</ref> In Januarie 1986 was die Ivoriaanse beheerliggaam in [[Tunis]] een van die stigterslede van die vastelandse beheerliggaam Konfederasie van Afrikarugby (Engels: ''Confederation of African Rugby''; Frans: ''Confédération africaine de rugby''; nou [[Rugby Afrika]], RA). Die ander stigterslede was [[Keniaanse Rugbyunie|Kenia]], Madagaskar, Marokko, Senegal, Seychelle, Tanzanië en Tunisië.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyafrique.com/about-us/ |title=About us |publisher=[[Rugby Afrika]] |accessdate=5 Desember 2024}}</ref> In dieselfde jaar het Ivoriaanse verteenwoordigers aan die Internasionale Rugbyvoetbalraad (IRVR; nou [[Wêreldrugby]]) se eeufees deelgeneem.<ref>{{en}} {{cite book |author=Nigel Starmer-Smith |title=Rugby – A Way of Life, An Illustrated History of Rugby |url=https://archive.org/details/rugbywayoflifeil0000unse |publisher=Lennard Books |year=1986 |ISBN=0-7126-2662-X |pages=[https://archive.org/details/rugbywayoflifeil0000unse/page/186 186]}}</ref> In 1985 het die IRVR, wat destyds baie eksklusief was en slegs agt lede gehad het, op die invoering van die [[rugbywêreldbeker]]toernooi besluit. Vir die eerste [[Rugbywêreldbeker 1987]] het die IRVR nege spanne vir deelname genooi, maar Ivoorkus het geen uitnodiging ontvang nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://nzhistory.govt.nz/culture/1987-rugby-world-cup/the-world-cup-is-born |title=1987 Rugby World Cup: The long road to the cup |publisher=New Zealand History |date=2021 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> In 1988 het die Ivoriaanse Rugbyfederasie by die IRVR aangesluit.<ref name="Wêreldrugby" /> Tydens die [[Rugbywêreldbeker 1991]]-kwalifisering het Ivoorkus sy eerste toetswedstryd gespeel teen [[Zimbabwiese nasionale rugbyspan|Zimbabwe]], maar hulle is met 9–22 verslaan.<ref name="Bath69" /> Nadat hulle ook in die ander twee wedstryde deur Tunisië en Marokko geklop is, het hulle die hooftoernooi misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/171?Stagione=1991 |title=1991 Rugby World Cup – African qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> === Eerste rugbywêreldbekerdeelname === Tydens die [[Rugbywêreldbeker 1995]]-Afrikakwalifisering se eerste rondte kon die Ivoriane beide Tunisië (met 19–16) en Marokko (met 15–3) klop, waarmee hulle die tweede rondte gehaal het. Daar het die span met ’n nederlaag teen Marokko (met 9–17) asook oorwinnings oor Namibië (met 13–12) en Zimbabwe (met 17–10) weggestap. Die gunsteling Namibië het vir die wedstryd teen Ivoorkus sleutelspelers laat rus en die prys daarvoor betaal. Ná twee oorwinnings het Ivoorkus vir die eerste keer die hooftoernooi gehaal.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/171?Stagione=1995 |title=1995 Rugby World Cup – African qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Daarmee was hulle die eerste Franstalige Afrikaland en ook die eerste buite die [[Suid-Afrika]]anse invloedsfeer wat vir dié toernooi kon kwalifiseer.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.rfi.fr/fr/hebdo/20150703-sports-rugby-cote-ivoire-pas-transforme-essai-coupe-monde-1995-max-brito |title=Vingt ans après, le rugby ivoirien n'a toujours pas transformé l'essai |publisher=[[Radio France Internationale]] |author=David Kalfa |date=3 Julie 2015 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Aangesien die span in teenstelling met dié van [[Suider-Afrika]] geheel en al uit “swart” spelers bestaan het, is dit as ’n positiewe teken vir Afrikarugby geag.<ref name="Bath69" /> Die hoofafrigter [[Claude Ezoua]] het aangevoer, dat hulle aan die wêreld wou wys dat rugby in Afrika uit meer bestaan as slegs Suid-Afrika. Alhoewel die helfte van die Ivoriaanse span by Franse klubs gespeel het, was 25 van die 26 spelers Ivoriane, waarvan die meeste uit Abidjan se hawedistrik. Net so was agt van die tien Ivoriaanse rugbyklubs in die hawe en voormalige hoofstad gesetel.<ref name="richards237" /> Tydens die Rugbywêreldbeker 1995 is die Ivoriane in Groep D saam met [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]], [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]] en [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] geloot. In hul eerste wedstryd het hulle te staan gekom teen die Skotte onder hul kaptein [[Gavin Hastings]], wat vier [[Drie (sport)|drieë]] kon druk, twee strafskoppe aangeteken en nege van die 13 Skotse drieë verdoel het. Daarmee het hy ook die meeste punte in dié tyd deur ’n enkele speler in ’n wêreldbekerwedstryd aangeteken. Die 0–89-nederlaag is ook die ergste in die Ivoriaanse beheerliggaam se geskiedenis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thetimes.com/uk/scotland/article/gavin-hastings-i-broke-world-records-i-just-wasnt-good-at-retaining-them-58zkgwmj0 |title=Gavin Hastings: I broke world records, I just wasn’t good at retaining them |publisher=[[The Times]] |author=Alasdair Reid |date=26 Mei 2020 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Dié nederlaag het die groeiende gap tussen die vorste rugbylande met hul meer en meer intensief opgeleide spelers en die spanne wat fisies of weens ’n gebrek aan hulpbronne terugval gewys.<ref name="richards241">{{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |url=https://archive.org/details/gameforhooligans0000rich |publisher=Mainstream Publishing |location=Edinburg |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5 |pages=241}}</ref> In die tweede wedstryd het hulle te staan gekom teen Frankryk, dié land, waar die meeste spelers van die Ivoriaanse nasionale span gespeel het, waaronder hul kaptein [[Djakaria Sanoko]] vir die tweede span van [[Biarritz Olympique]].<ref name=":0">{{fr}} {{cite web |url=https://www.lerugbynistere.fr/news/du-bonheur-a-la-peur-la-seule-et-unique-coupe-du-monde-de-la-cote-divoire-video-3003201227.php |title=Du bonheur au drame, la seule et unique Coupe du monde de la Côte d'Ivoire &#91;VIDÉO&#93; |publisher=Le Rugbynistère |author=Clément Suman |date=30 Maart 2020 |accessdate=28 Junie 2026}} {{dooie skakel}}</ref> ''Les Éléphants'' het verrassend goed treed gehou en kon ondanks die nederlaag twee drieë druk teen die latere semifinalis, eers [[Abubacar Camara]] in die eerste helfte met die eerste drie in die beheerliggaam se geskiedenis tydens ’n wêreldbekerwedstryd en later die [[vleuel]] [[Aboubacar Soulama]] in die tweede helfte. Ivoorkus is uiteindelik met 54–18 geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.ruck.co.uk/winless-world-cups-the-6-sides-to-never-win-a-rugby-world-cup-match/ |title=“Winless World Cups” – The 6 Sides To NEVER Win a Rugby World Cup Match |publisher=Ruck |author=Tom Sansom |date=14 Julie 2023 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> In hulle laaste groepwedstryd het die Ivoriane Tonga ontmoet. Die Tongaanse het met 29–11 geseëvier en daarmee Ivoorkus ná drie nederlae in drie wedstryde uit die toernooi geskakel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2019/archive/1995/overview |title=Rugby World Cup 1995: Overview |publisher=rugbyworldcup.com |date=2019 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> ’n Tragiese ongeluk van die Ivoriaanse speler Max Brito het die wedstryd oorskadu: In die derde speelminuut het hy ná ’n duikslag op die grond geval, ’n aantal spelers het op hom beland en hy het bewusteloos bly lê.<ref name="Bath69" /><ref name="richards241" /> Hy is dadelik na ’n hospitaal geneem waar sy lewe gered is. Hy het egter van die nek af verlam gebly en was sedertdien aan ’n rolstoel gekluister.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.the42.ie/tragic-tale-max-brito-ivorian-paralysed-1995-world-cup-2332744-Sep2015/ |title=The tragic tale of Max Brito – the Ivorian player paralysed at the 1995 Rugby World Cup |publisher=The 42 |date=17 September 2015 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Brito is in Desember 2022 dood sonder dat hy van die ongeluk kon herstel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/max-brito-who-was-paralysed-at-the-1995-rugby-world-cup-has-died/ |title=Max Brito, who was paralysed at the 1995 Rugby World Cup, has died |publisher=Rugbypass |date=20 Desember 2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> === Misgelope toernooie === [[Lêer:Ivory Coast rugby union team in 2008.jpg|duimnael|Die Ivoriaanse nasionale span op Stade Felix Houphouet-Boigny voor hul [[Rugbywêreldbeker 2011]]-kwalifisering teen Zambië op 21 Julie 2008]] Ná Max Brito se ernstige ongeluk het byna ’n hele generasie ophou rugby speel, waarna die Ivoriaanse rugby aan die einde van die 1990’s in ’n krisis was. Die nasionale span het homself vir drie jaar aan alle internasionale toernooie onttrek en eers weer in September 1998 vir die [[Rugbywêreldbeker 1999]]-kwalifisering teruggekeer. Ivoorkus se prestasie was swak, toe hulle al hul drie wedstryde teen [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] (met 10–22), [[Zimbabwiese nasionale rugbyspan|Zimbabwe]] (met 0–32) en [[Marokkaanse nasionale rugbyspan|Marokko]] (met 3–6) tydens ’n toernooi in [[Casablanca]], [[Marokko]], verloor het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/171?Stagione=1999 |title=1999 Rugby World Cup – African qualifiers |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Ná Ivoorkus se terugkeer op internasionale vlak het naas Kenia, Namibië en Zimbabwe ook Marokko en Tunisië hulle as ernstige mededingers in beide die Afrikabeker en die rugbywêreldbekerkwalifisering gevestig. Albei Noord-Afrikaanse spanne het ná die [[Europese Rugbykampioenskap]] se herstrukturering die vastelandse kampioenskap toegetree. Net soos in die geval van die Ivoriane het die rugby van die Marokkane en Tunisiërs georiënteer aan dié van die voormalige koloniale mag Frankryk. Ivoorkus het egter agtergebly in die vastelandse kampioenskap, nie net weens die herstrukturering van die internasionale spel nie, maar ook weens die professionalisering van rugby, aangesien die land nie oor ’n professionele liga beskik nie. In 2000 is die eerste Afrikabeker beslis, maar Ivoorkus het nie aan dié toernooi deelgeneem nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2000 |title=2000 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Een jaar later het die Olifante aan die Afrikabeker 2001 deelgeneem, maar albei wedstryde teen Marokko verloor: met 11–18 tuis en met 18–20 weg. Hulle het teen [[Tunisiese nasionale rugbyspan|Tunisië]] in ’n 11–11 gelykop weg gespeel en ’n 46–0-oorwinning tuis aangeteken. Met hul tweede plek in die groep het hulle die eindstryd misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2001 |title=2001 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Tydens die Afrikabeker 2002, wat ook as [[Rugbywêreldbeker 2003]]-kwalifisering gedien het, is Ivoorkus ná twee nederlae teen Tunisië (met 8–13) en Marokko (met 21–23) uitgeskakel.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2002 |title=2002 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Tydens die Afrikabeker 2003 het hulle ’n naelskraapse nederlaag teen Marokko (met 16–18) gely, terwyl die span die wedstryd teen Tunisië weens dié teenstander se onttrekking gewen het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2003 |title=2003 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Een jaar later het hulle ná oorwinnings oor Tunisië (met 8–3) en Kameroen (met 17–10), asook ’n nederlaag teen Marokko tweede in hulle groep geëindig.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2004 |title=2004 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Tydens die Afrikabeker 2005 is die wedstryd teen Namibië weens die onttrekking van Ivoorkus as ’n nederlaag geag, terwyl hulle deur Madagaskar (met 30–10) verneder is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2005 |title=2005 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> In 2005 het hulle die [[Rugbywêreldbeker 2007]]-kwalifisering met twee oorwinnings oor [[Senegalese nasionale rugbyspan|Senegal]] (met 20–6) en [[Zimbabwiese nasionale rugbyspan|Zimbabwe]] (met 33–3) belowend afgeskop. Die Afrikabeker 2006 was ook deel van die 2007-kwalifisering, maar hulle het gemengde resultate opgelewer teen Marokko – ’n 9–9-gelykop tuis en ’n 7–23-nederlaag weg – en Uganda – met ’n 7–32-nederlaag weg en ’n 18–7-oorwinning tuis – waarmee hulle uitgeskakel is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2006 |title=2006 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Die Afrikabeker 2007 het Ivoorkus ná naelskraapse oorwinnings oor Senegal (met 12–10) en Tunisië (met 22–19) en ’n naelskraapse nederlaag in die halfeinstryd teen Madagaskar (met 25–32) met nog ’n naelskraapse nederlaag in die uitspeelwedstryd teen Kenia (met 17–20) in die vierde plek afgesluit, hul beste toernooiprestasie in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2007 |title=2007 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Die Afrikabeker 2008/09 het as die [[Rugbywêreldbeker 2011]]-Afrikakwalifisering gedien en die span het ná oorwinnings oor Zambië (met 32–9) en Marokko (met 21–9) die halfeindstryd gehaal. Hulle het toe teen Namibië te staan gekom en in ’n 13–13-gelykop in [[Abidjan]] gespeel, maar in [[Windhoek]] met 14–54 vasgeval, en daarmee die toernooi weereens misgeloop.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2008%2F09 |title=2008/09 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Tydens die Afrikabeker 2010 het hulle in die halfeindstryd ’n nederlaag teen Marokko (met 3–60) en in die uitspeelwedstryd ’n nederlaag teen Senegal gely (met 6–21).<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2010 |title=2010 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> In die daaropvolgende jaar moes Ivoorkus weens finansiële beperkings hulleself onttrek.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/68?Stagione=2011 |title=2011 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> In die Afrikabeker 2012, wat gelyktydig as die eerste rondte van die [[Rugbywêreldbeker 2015]]-Afrikakwalifisering geag is, is Ivoorkus in die groepfase uitgeskakel, nadat hulle as naaswenner in ’n vyf-span-groep geëindig het. Elke span het slegs twee wedstryde elk gespeel, dus het Ivoorkus ondanks twee oorwinnings ná Botswana geëindig, wat ook albei sy wedstryde kon wen en die volgende rondte gehaal het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/69?Stagione=2012 |title=2012 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Die daaropvolgende toernooi het Ivoorkus sy groep gewen ná maklike oorwinnings oor Zambië (met 77–3) en Mauritius (met 83–3), asook ’n naelskraapse oorwinning oor Marokko (met 18–15).<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/69?Stagione=2013 |title=2013 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> In 2014 kon die span in die halfeindstryd Uganda klop (met 22–19) en het die afdelingeindstryd gehaal, waar hulle egter deur Tunisië verslaan is (met 26–6).<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/68?Stagione=2014 |title=2014 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Een jaar later het hulle in die Afdeling 1B nederlae gely teen Uganda (met 11–40) en Madagaskar (met 26–30), voordat hulle ’n naelskraapse oorwinning oor Senegal kon behaal (met 22–19), waarmee die span nie na Afdeling 1A gepromoveer is nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/68?Stagione=2015 |title=2015 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Ook in 2015 is die beheerliggaam se finansiële bestuur as “ondeursigtig en misluk” beskou, waarvolgens die nasionale kampioenskap gestaak is. Gevolglik het Wêreldrugby sy subsidies aan die Ivoriaanse beheerliggaam opgeskort.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.rfi.fr/fr/hebdo/20150703-sports-rugby-cote-ivoire-pas-transforme-essai-coupe-monde-1995-max-brito |title=Vingt ans après, le rugby ivoirien n'a toujours pas transformé l'essai |publisher=[[Radio France Internationale]] |author=David Kalfa |date=3 Julie 2015 |accessdate=5 Desember 2024}}</ref> In 2016 het die span sy afdeling tweede afgesluit ná Tunisië en daarmee in die [[Rugbywêreldbeker 2019]]-kwalifisering die daaropvolgende rondte gehaal, wat op 8 Julie 2017 in die Afrikasilwerbeker teen Marokko in Casablanca beslis is.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/68?Stagione=2016 |title=2016 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Daar het hulle egter met 3–8 vasgeval en kon sodoende nie tot die Goue beker vir die laaste rondte van die kwalifisering vorder nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/68?Stagione=2017 |title=2017 Rugby Africa Silver Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Die Ivoriane het daarmee aangebly in die Silwerbeker wat hulle in 2018 met ’n oorwinning oor Senegal (met 25–21) en ’n nederlaag teen Algerië (met 13–23) in die tweede plek afgesluit het.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/68?Stagione=2018 |title=2018 Rugby Africa Silver Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> In 2020 het die beheerliggaam sy rugbyakademieprojek geloods wat geïnspireer is deur die [[Franse Rugbyfederasie]] se Nasionale Rugbysentrum en genoem is na Max Brito.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/577470/ivory-coast-rugby-project |title=How Ivory Coast is emulating success in a bid to create a new generation of rugby talent |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=5 Augustus 2020 |accessdate=16 Mei 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210516082538/https://www.world.rugby/news/577470 |archive-date=16 Mei 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Nadat die toernooi twee keer vanweë die wêreldwye [[Covid-19-pandemie]] gekanselleer is, het die Ivoriane wel deelgeneem aan die Afrikabeker 2021/22, wat by uitsteek oor twee jaar gestrek het. Die eerste rondte, wat in 2021 in Grand-Bassam beslis is, het met ’n verrassende oorwinning oor Namibië (met 24–13) en ’n naelskraapse nederlaag teen Madagaskar (met 19–24) afgeskop, waarmee die Ivoriane die uitklopfase gehaal het. Om epidemiologiese redes is dit in Julie 2022 in die Franse stede [[Marseille]] en [[Aix-en-Provence]] beslis. Hulle het egter in die kwarteindstryd teen Zimbabwe vasgeval (met 11–38) en sodoende ook versuim om vir die [[Rugbywêreldbeker 2023]] te kwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/731445/qualifier-africa-one-rugby-world-cup-france-2023 |title=Namibia win Rugby Africa Cup to secure place at Rugby World Cup 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=10 Julie 2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Die span het die uitspelwedstryd om die vyfde plek gehaal, maar naelskraaps met 17–18 teen Uganda vasgeval.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/68?Stagione=2021%2F22 |title=2021/22 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Tydens die Afrikabeker 2024 is die Ivoriane in die kwarteineindstryd met 12–32 deur die Algeryne uitgeskakel.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyarchive.net/compseasons/47?Stagione=2024 |title=2024 Rugby Africa Cup |publisher=rugbyarchive.net |date=2022 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Die span het uiteindelik die uitspeelwedstryd om die sewende plek gehaal en Burkina Faso met 23–10 geklop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/947785/zimbabwe-win-rugby-africa-mens-cup-2024 |titel=Zimbabwe win Rugby Africa Men's Cup 2024 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=29 Julie 2024 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> Die Afrikabeker 2025 was deel van die [[Rugbywêreldbeker 2027]]-kwalifisering, maar Ivoorkus het weer in die kwarteindrondte teen Algerië vasgeval (met 6–41) en hulle is toe in die uitspeelwedstryd om die sewende plek deur die gasheer Uganda geklop (met 37–17). Daarmee is die Ivoriane uit Afdeling 1A gerelegeer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/1001963/zimbabwe-namibia-rugby-africa-cup-final-2025 |title=Zimbabwe hold on to book first Rugby World Cup spot since 1991 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=19 Julie 2025 |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> == Kleure, embleem en bynaam == [[Lêer:Elephants at Amboseli national park against Mount Kilimanjaro.jpg|duimnael|Die [[Afrika-olifant]], embleem van die Ivoriaanse nasionale rugbyspan]] Ivoorkus speel tradisioneel in ’n oranje trui met wit broeke en groen sokkies, die kleure van die [[Vlag van Ivoorkus|nasionale vlag]]. Hul alternatiewe trui is wit met oranje broeke en oranje sokkies. Die huidige truiverskaffer is die Franse sportuitruster [[world flair]] en die truiborg is die Franse handelsmaatskappy [[Touton]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://touton.com/images/resources/Reports/20240924-TOUTON-DPEF-2024-EN-WEB_BD_PAP.pdf |title=Sustainability Report 2023–24 |publisher=[[Touton]] |accessdate=7 Desember 2024}}</ref> Die beheerliggaam se kenteken verskyn op die regterbors, die truiverskaffer se kenteken links en die borgkenteken in die middel. Die [[Ivoriaanse Rugbyfederasie]] se kenteken, wat ook op die trui verskyn, toon ’n rugbyspeler met doelpale op die agtergrond en ’n [[Afrika-olifant]], Ivoorkus se wapendier. Die nasionale span se bynaam is ''Les éléphants'' (“die olifante”). == Tuisstadion == [[Lêer:StadeFHB.jpg|duimnael|Die veeldoelige Stade Félix Houphouët-Boigny in [[Abidjan]], tuiste van die Ivoriaanse rugbyspan]] Ivoorkus se tuisstadion is die [[Stade Félix Houphouët-Boigny]] in die hawestad [[Abidjan]] met ’n kapasiteit van sowat 50&nbsp;000. Dit is in besit van die Ivoriaanse regering, wat dit aan die rugbyunie beskikbaar stel vir gebruik. Hier word amper al die nasionale span se tuiswedstryde, die meeste wedstryde tydens die nasionale rugbykampioenskap en ander rugbybyeenkomste aangebied. Die hoofgebruiker is die [[Ivoriaanse nasionale sokkerspan]]. Ná die aanbieding van die [[Afrikanasiesbeker]] 2024 is daar belowe om van die sokkerstadions ook vir rugby beskikbaar te stel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.dw.com/en/rugby-in-africa-much-more-than-the-springboks/a-66042836 |title=Rugby in Africa: Much more than the Springboks |publisher=[[Deutsche Welle]] |author=Jonathan Harding |date=28 Junie 2023 |accessdate=18 Februarie 2025}}</ref> == Toetswedstryde == Ivoorkus het 37 van sy 85 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 43,53%. Ivoorkus se statistieke in toetswedstryde teen alle lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek teen Junie 2026):<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=63;template=results;type=team;view=opposition |title=International Rugby Union Statistics – Ivory Coast |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> {| class="sortable wikitable" ! Teenstander ! Gespeel ! Gewen ! Verloor ! Gelykop ! % Gewen |- bgcolor="#d0ffd0" align="center" |- | {{ALGru}} || 4 || 0 || 4 || 0 || 0,00 |- | {{BOTru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{BFAru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{FRAru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{ru-rt|Ghana}} || 3 || 2 || 1 || 0 || 66,67 |- | {{CMRru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{KENru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{MADru}} || 4 || 0 || 4 || 0 || 0,00 |- | {{ru-rt|Mali}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{MARru}} || 15 || 3 || 11 || 1 || 20,00 |- | {{MAUru}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{NAMru}} || 6 || 2 || 3 || 1 || 33,33 |- | {{NIGru}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{ru-rt|Rwanda}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{SENru}} || 11 || 6 || 5 || 0 || 54,54 |- | {{SCOru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{SUIru}} || 2 || 0 || 1 || 1 || 0,00 |- | {{TGAru}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0,00 |- | {{TUNru}} || 11 || 6 || 4 || 1 || 54,54 |- | {{UGAru}} || 6 || 2 || 4 || 0 || 33,33 |- | {{ZAMru}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 100,00 |- | {{ZIMru}} || 5 || 2 || 3 || 0 || 40,00 |- | align="left" |'''Algeheel''' || '''85''' || '''37''' || '''44''' || '''4''' || '''43,53''' |} == Rekords == === Wêreldbekerrekord === Ivoorkus het tot dusver vir een [[rugbywêreldbeker]]toernooi gekwalifiseer. Hulle is tydens die [[Rugbywêreldbeker 1995|1995-toernooi]] egter sonder ’n oorwinning in die groepfase uitgeskakel. {| class="wikitable" ! Jaar !! Uitslag |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1987|1987]] || Nie genooi nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]] || Groepfase |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2023|2023]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] || Nie gekwalifiseer nie |- | align=center | [[Rugbywêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}} |} === Afrikabeker === Ivoorkus neem sedert 2001 aan die tweejaarlikse Afrikabeker deel. Hulle het sedertdien nog nie ’n toernooi gewen nie en een keer in die vierde plek geëindig. === Ander toetswedstryde === Vanweë sy laat vestiging in 1990 het Ivoorkus gedurende die amateurtydperk min toere volgens die ou tradisie onderneem, aangesien dit teen die jaar 2000 tot ’n einde gekom het. Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die Noordelike Halfrond tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se [[midjaarrugbytoetsreeks]] vertrek Europese spanne na Ivoorkus en gedurende Novembermaand se [[eindjaarrugbytoetsreeks]] reis die Ivoriane na Europa. In teenstelling met die meeste ander rugbylande speel Ivoorkus nie vir enige trofee teen sy teenstanders nie. == Spelers == === Huidige span === Die volgende spelers het die Ivoriaanse span gevorm tydens die Afrikabeker 2021/22:<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://rugby.ci/les-25-elephants-pour-la-rac-2021/ |title=Les 25 éléphants pour la RAC 2021 |publisher=[[Ivoriaanse Rugbyfederasie]] |date=1 Julie 2021 |accessdate=20 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210920072342/https://rugby.ci/les-25-elephants-pour-la-rac-2021/ |archive-date=20 September 2021}}</ref> {| | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Agterspelers ''(arrières)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub |- | [[Isaac Coulibaly]] || [[Skrumskakel]] || [[US Seynoise]] |- | [[Firmin Douho]] || Skrumskakel || [[RC Yopougon]] |- | [[Alexandre Pilati]] || Skrumskakel || [[US Dax]] |- | [[Ezer Kosse]] || [[Losskakel]] || [[C’ Chartres Rugby]] |- | [[Alexandre Lagarde]] || Losskakel || [[US Tyrosse]] |- | [[Christian Eba]] || [[Senter]] || Société omnisports de l’Armée |- | [[Yann Lohore]] || Senter || [[Palavas Lunel Rugby]] |- | [[Andy Serele]] || Senter || [[Stade métropolitain]] |- | [[Ange Taho]] || Senter || [[Oyonnax Rugby]] |- | [[Soualio Bakayoko]] || [[Vleuel]] || [[C’ Chartres Rugby]] |- | [[Issa Bassono]] || Vleuel || [[Treichville Biafra Olympique]] |- | [[Anthony Bazin]] || Vleuel || [[CS Vienne]] |- | [[Fabien Coublucq]] || Vleuel || [[US Orthez]] |- | [[Ben Yacouba Dembele]] || Vleuel || [[Pessac Rugby|Pessac]] |- | [[Oscar Lasme]] || Vleuel || [[CS Vienne]] |- | [[James Zié]] || Vleuel || [[C’ Chartres Rugby]] |- | [[Benjamin Maurice]] || [[Heelagter]] || [[RC Yopougon]] |- | [[Yannis Dit Robaglia]] || Heelagter || [[RC Massy]] |} | | valign="top"| {| class="wikitable" |+ Voorspelers ''(avants)'' |- ! Speler !! Posisie !! Klub |- | [[Mohamed Barro]] || [[Haker]] || [[Ta Rugby Club Koumassi]] |- | [[Elias Coulibaly]] || Haker || [[Stade Français (Rugby Union)|Stade Français]] |- | [[Ismaël Martin]] || Haker || [[US Bressane]] |- | [[Welcome Bigger Bladi]] || [[Stut]] || [[SC Mazamet]] |- | [[Kevin Brou]] || Stut || [[Stade Dijonnais]] |- | [[Youssouf Dosso]] || Stut || [[AAS Sarcelles]] |- | [[Emmanuel Gbapo]] || Stut || [[Aviron Gruissanais]] |- | [[Tiedie Koné]] || Stut || [[Treichville Biafra Olympique]] |- | [[Marvin Pivert]] || Stut || [[CA Périgueux]] |- | [[Quentin Poupeau]] || Stut || [[Saint-Médard RC]] |- | [[Christian Sahin]] || Stut || [[RC Le Mans]] |- | [[Hamed Diarra]] || [[Slot (rugby)|Slot]] || [[US Tours]] |- | [[Firmin Doué]] || Slot || [[RC Yopougon]] |- | [[Jean-Philippe Gori]] || Slot || [[RC Pays de Roquefort]] |- | [[Evrard Dion Oulai]] || Slot || [[RC Massy]] |- | [[Paul Diallo Dit Peres]] || [[Losvoorspeler]] || [[C’ Chartres Rugby]] |- | [[Ouambourou Dosso]] || Losvoorspeler || [[Stade Domontois]] |- | [[Mohamed Fofana]] || Losvoorspeler || [[AAS Sarcelles]] |- | [[Dov Kosse]] [[Lêer:Captain sports.svg|15px|Kaptein]] || Losvoorspeler || [[UA Gujan Mestras]] |- | [[Eric M’Bra]] || Losvoorspeler || [[Stade Pontellois]] |- | [[Bakary Meité]] || Losvoorspeler || [[US Carcassonne]] |- | [[Eugène N’Zi]] || Losvoorspeler || [[Aviron Gruissanais]] |- | [[Louison N’Zoko]] || Losvoorspeler || [[Winners Stars Port Bouet]] |} |} === Bekende spelers === Tot dusver is geen voormalige Ivoriaanse speler in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem nie. === Spelerstatistieke === Vervolgens die belangrikste statistieke van Ivoorkus se spelers. Die spelers wat met <nowiki>*</nowiki> gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter. <small>(Korrek teen Junie 2026)</small> {| | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;team=63;template=results;type=player |title=Total matches played (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || [[Ernest Bley]] || 1993–1995 || 8 |- | {{0}}2 || [[Toussaint Djehi]] || 1993–1995 || 8 |- | {{0}}3 || [[Ismaila Lassissi]] || 1993–1995 || 8 |- | {{0}}4 || [[Lucien Niakou]] || 1993–1995 || 8 |- | {{0}}5 || [[Jean-Baptiste Sathiq]] || 1993–1995 || 8 |- | {{0}}6 || [[Aboubakar Camara]] || 1993–1995 || 7 |- | {{0}}7 || [[Athanase Dali]] || 1993–1995 || 7 |- | {{0}}8 || [[Amidou Koné]] || 1993–1995 || 7 |- | {{0}}9 || [[Alfred Okou]] || 1993–1995 || 7 |- | 10 || [[Ble Aka]] || 1993–1995 || 6 |} <!-- | {| class="wikitable" |+ Meeste toetswedstryde as kaptein<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?captain=1;class=1;filter=advanced;orderby=matches;team=63;template=results;type=player |titel=Total matches played as captain (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Toetswedstryde |- | {{0}}1 || || || |- | {{0}}2 || || || |- | {{0}}3 || || || |- | {{0}}4 || || || |- | {{0}}5 || || || |- | {{0}}6 || || || |- | {{0}}7 || || || |- | {{0}}8 || || || |- | {{0}}9 || || || |- | 10 || || || |} --> |} {| | {| class="wikitable" |+ Meeste punte aangeteken<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=points;team=63;template=results;type=player |title=Total points scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Punte |- | {{0}}1 || [[Athanase Dali]] || 1993–1995 || 31 |- | {{0}}2 || [[Aboubakar Camara]] || 1993–1995 || 15 |- | {{0}}3 || [[Aboubacar Soulama]] || 1994–1995 || 13 |- | {{0}}4 || [[Victor Kouassi]] || 1993–1995 || {{0}}8 |- | {{0}}5 || [[Paulin Bouazo]] || 1993–1995 || {{0}}5 |- | {{0}}6 || [[G. Kouassi]] || 1993–1993 || {{0}}5 |- | {{0}}7 || [[Célestin N’Gabala]] || 1994–1995 || {{0}}5 |- | {{0}}8 || [[Lucien Niakou]] || 1993–1993 || {{0}}5 |- | {{0}}9 || [[Alfred Okou]] || 1993–1995 || {{0}}5 |- | 10 || [[Jean-Baptiste Sathiq]] || 1993–1995 || {{0}}5 |} | valign="top" | {| class="wikitable" |+ Meeste drieë gedruk<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.espnscrum.com/statsguru/rugby/stats/index.html?class=1;filter=advanced;orderby=tries;team=63;template=results;type=player |title=Total tries scored (descending) |publisher=ESPNscrum |accessdate=28 Junie 2026}}</ref> |- ! style="width:50px"| Rang !! style="width:175px"| Naam !! style="width:100px"| Tydperk !! style="width:75px"| Drieë |- | {{0}}1 || [[Aboubakar Camara]] || 1993–1995 || 3 |- | {{0}}2 || [[Paulin Bouazo]] || 1993–1995 || 1 |- | {{0}}3 || [[Célestin N’Gabala]] || 1994–1995 || 1 |- | {{0}}4 || [[Lucien Niakou]] || 1993–1995 || 1 |- | {{0}}5 || [[Alfred Okou]] || 1993–1995 || 1 |- | {{0}}6 || [[Jean-Baptiste Sathiq]] || 1993–1995 || 1 |- | {{0}}7 || [[Aboubacar Soulama]] || 1994–1995 || 1 |- | {{0}}8 || [[S. Swatson]] || 1994–1994 || 1 |} |} == Afrigters == Die volgende persone het al as hoofafrigters van die Ivoriaanse nasionale rugbyspan gedien: {| class="wikitable sortable" ! Naam !! Tydperk |- | {{vlagikoon|Ivoorkus}} Claude Ezoua || 1993–1995 |- | {{vlagikoon|Ivoorkus}} Éric Daniel || 2000’s–2012 |- | {{vlagikoon|Ivoorkus}} André Adopo || 2012–2018 |- | {{vlagikoon|Ivoorkus}} Edgar Babou || sedert 2018 |} == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} * [[Ivoriaanse nasionale sokkerspan]] == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Bronnelys == * {{en}} {{cite book |author=Huw Richards |title=A Game for Hooligans: The History of Rugby Union |url=https://archive.org/details/gameforhooligans0000rich |publisher=Mainstream Publishing |location=Edinburg |year=2007 |isbn=978-1-84596-255-5}} * {{en}} {{cite book |author=Richard Bath |title=The Complete Book of Rugby |url=https://archive.org/details/rugby0000rich |publisher=Seven Oaks |year=1997 |isbn=1-86200-013-1}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Ivory Coast national rugby union team|Ivoriaanse nasionale rugbyspan}} * {{fr}} [https://rugby.ci/ Amptelike webwerf van die Ivoriaanse Rugbyfederasie] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20211018040718/https://rugby.ci/ |date=18 Oktober 2021}} * {{en}} [https://www.world.rugby/organisation/membership/africa/ivory-coast Ivoorkus by Wêreldrugby] * {{fr}} [https://www.sport-ivoire.ci/ Sportportaal Ivoorkus] {{Nasionale rugbyspanne}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Rugby in Ivoorkus]] [[Kategorie:Nasionale rugbyspanne van Afrika]] b6qc8tuetb0s6jhn5uqzuao98nqyjmk 0 44847 2965777 2965202 2026-09-08T14:34:24Z Stephan1000000 111471 177 2965777 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|''Futurama''}} {{Inligtingskas Televisiereeks | reeksnaam = Futurama | beeld = [[Lêer:Futurama 1999 logo.svg|200px]] | onderskrif = Logo van ''Futurama'' | reeksnaam_2 = | genre = Sitkom<br />volwasse animasie<br />[[wetenskapfiksie]] | formaat = | skepper = [[Matt Groening]] | ontwikkelaar = Matt Groening<br />[[David X. Cohen]] | skrywer = | regisseur = | kreatiewe regisseur = | aanbieder = | rolverdeling = | beoordelaars = | stemme = [[Billy West]]<br />[[Katey Sagal]]<br />[[John DiMaggio]]<br />[[Lauren Tom]]<br />[[Phil LaMarr]]<br />[[Tress MacNeille]]<br />[[Maurice LaMarche]]<br />[[David Herman]] | verteller = | temamusiekkomponis = [[Christopher Tyng]] | openingstema = ''Theme from Futurama'' | afsluitingstema = | komponis = | oorsprongsland = {{vlagland|Verenigde State}} | taal = [[Engels]] | aantal_seisoene = 11 | aantal_episodes = 177 | episodelys = | uitvoerende_vervaardiger = Matt Groening<br />David X. Cohen<br />[[Ken Keeler]] | vervaardiger = [[Lee Supercinski]]<br />[[Claudia Katz]] | redigeerder = Paul D. Calder | lokasie = | kinematografie = | kamera = | looptydperk = 22 minute | maatskappy = [[The Curiosity Company]]<br />[[20th Century Fox Television]] | verspreider = [[20th Television]] | netwerk = [[Fox Uitsaaikorperasie|Fox]] <small>(1999–2003)</small><br />[[Comedy Central]] <small>(2008–2013)</small> | beeldformaat = 480i (4:3 SDTV) <small>(1999–2003)</small><br />1080i (16:9 HDTV) <small>(2010–2013)</small> | klankformaat = Dolby Surround <small>(1999–2003)</small><br />Dolby Digital 5.1 <small>(2008–2013)</small> | eerste_lopie = 28 Maart 1999 – 4 September 2013 | eerste_uitsending = | laaste_uitsending = | status = | voorafgegaan_deur = | opgevolg_deur = | verwant = ''[[The Simpsons]]'' | webwerf = http://www.comedycentral.com/shows/futurama/index.jhtml | produksiewebwerf = }} '''''Futurama''''' is 'n [[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] [[televisie]]-[[animasie]]reeks wat deur [[Matt Groening]] en [[David X. Cohen]] geskep is en sedert 1998 saam met [[Ken Keeler]] in [[Suid-Korea]] en die VSA geproduseer word. [[Lêer:Matt Groening.jpg|duimnael|links|140px|Die skepper Matt Groening]] [[Lêer:Futurama flag of Earth.svg|duimnael|links|160px|Die ''Vlag van die Aarde'' soortgelyk aan die [[vlag van die Verenigde State]]]] [[Lêer:Futurama Planet Express.svg|duimnael|links|160px|Logo van die [[maatskappy]] ''Planet Express'', die werkgewer van die hoofkarakters]] [[Lêer:Alien decoder Futurama.svg|duimnael|links|160px|Die [[Latynse alfabet|Latynse]] en sommige uitheemse alfabette]] Futurama het 7 seisoene met 121+ episodes sedert die eerste uitsending in [[1999]] en 4 [[DVD]]-[[rolprent]]e. Futurama speel af in [[New York Stad|Nieu-New York]] in die [[31ste eeu]]. Daar is ook 'n ''Futurama Comic'', wat deur ''Bongo Comics'' gepubliseer word. Die 4 rolprente is ''Futurama: Bender’s Big Score'' (2007), ''Futurama: The Beast with a Billion Backs'' (2008), ''Futurama: Bender’s Game'' (2008) en ''Futurama: Into the Wild Green Yonder'' (2009). == Hoofkarakters == * Philip J. Fry * Turanga Leela * Bender Bieger Rodriguez * Professor Hubert J. Farnsworth * Dr. John Zoidberg * Hermes Conrad * Amy Wong == Medekarakters == * Zapp Brannigan * Kif Kroker * Nibbler * Mom * Sal * Scruffy == Sien ook == * [[The Simpsons]] == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn}} * {{en}} {{IMDb-titel|id=0149460}} * {{en}} [http://www.comedycentral.com/shows/futurama/index.jhtml Amptelike tuisblad] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100120041323/http://www.comedycentral.com/shows/futurama/index.jhtml |date=20 Januarie 2010 }} {{Saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Amerikaanse televisiereekse]] [[Kategorie:Animasie]] jrwjduf1ghfljeswm12pufehbpca1xm 0 47257 2965835 1779097 2026-09-09T00:55:20Z Pynappel 70858 2965835 wikitext text/x-wiki {{Infobox instrument | name = Viola | names = {{langx|fr|link=no|alto}}; {{langx|de|link=no|Bratsche}}; {{langx|pt|link=no|Viola d'arco}} | alt = | image = Bratsche.jpg | caption = Altviool, van voor en van die kant gesien | background = string | hornbostel_sachs = 321.322–71 | hornbostel_sachs_desc = Saamgestelde [[kordofoon]] deur 'n [[boog (musiek)|boog]] geklink | developed = ca. 13de eeu | range = [[File:Range viola.png|135px|center]] | related = *'''[[Vioolfamilie]]''' ([[viool]], [[tjello]], [[kontrabas]]) | articles = | sound sample = {{Listen|type=music |filename=Bach - Cello Suite No. 5 - 1. Prelude.ogg |title=Tjellosuite 5, BWV 1011&nbsp;– 1.&nbsp;Prelude |description=Prelude van Bach se [[Tjellosuites (Bach)#Suite nr. 5 in C-mineur, BWV 1011|Vyfde tjellosuite]], op 'n altviool deur Elias Goldstein uitgevoer}} }} Die '''altviool''' is 'n strykinstrument en die oudste lid van die vioolfamilie. Dit het in ongeveer 1530 ontstaan. Hierdie familie sluit ook die [[viool]] en [[tjello]] in. == Die instrument == Die altviool is ietwat groter as die viool en 'n mens kry gewoonlik drie groottes: 15", 16" en 17". Die mees algemene grootte is die 16" altviool. Waar 'n standaardviool 35&nbsp;cm lank is, wissel die grootte van die altviool na gelang van die speler se voorkeur en handgrootte. Professionele spelers verkies soms die groter altviole om 'n dieper en meer resonante klank voort te bring. Die altviool het, soos meeste ander strykinstrumente, vier snare en soos die tjello is dit in die volgende volgorde van laagste tot hoogste gestem: c-g-d'-a'. Die altviool speel 'n belangrike rol in die standaard simfonieorkes, asook in die stryktrio, [[strykkwartet]] en ander kamermusiekkombinasies. In die orkes kan die altviool enkele rolle vervul. Dit kan solopassasies speel, die tjello's se basstem ondersteun, as harmoniese aanvulling of as teenstem dien. In elke geval moet die altviolis presies weet hoe om die toon van die instrument aan te pas. == Repertorium == Verskillende komponiste het altviool gespeel, waaronder [[Johann Sebastian Bach|Bach]], [[Beethoven]], [[Mozart]], [[Joseph Haydn]], Mendelssohn, Paganini, Dvořák, [[Benjamin Britten|Britten]] en Hindemith. Weinig musiek is aanvanklik vir die altviool geskryf, aangesien dit slegs as 'n aanvullende instrument beskou is. Later het dit egter verander en het veel meer komponiste daarvoor begin skryf. In die Barok is noemenswaardige werke dié van Telemann (''Altvioolkonsert in G majeur'') en [[J.S. Bach]] (''Brandenburgkonsert no. 6''). In die Klassieke tydperk het die repertorium vinnig uitgebrei. Karl Stamitz, Hoffmeister, Dittersdorf, Pleyel, Vanhal en Rolla het almal indrukwekkende werke vir die instrument geskryf. Mozart, self 'n altvioolspeler, het twee baanbrekende werke vir die instrument geskryf, eerstens die ''Kegelstatt Trio'' vir altviool, klarinet en klavier en tweedens die ''Sinfonia Concertante'' vir viool en altviool saam met orkes. Sy duo's vir viool en altviool het ook tot die repertorium bygedra. In die 19e eeu het Carl Maria von Weber en [[Johann Nepomuk Hummel]] vir die altviool geskryf (concertantes). Paganini het [[Hector Berlioz]] om 'n altvioolkonsert gevra, maar was nie tevrede met die eindresultaat nie: ''Harold en Italie''. Volgens Paganini was dit nie konsertagtig genoeg nie, maar eerder 'n [[simfonie]] waar die altviool 'n belangrike rol speel. Brahms het sy Opus 120 klarinetsonates self vir die altviool verwerk (met oorreding van Joseph Joachim) en Schumann het ook enkele werke vir die kombinasie klarinet en altviool geskryf. Vir dieselfde kombinasie het [[Max Bruch]] 'n volwaardige konsert vir sy seun geskryf. Die 20ste eeu het 'n verandering vir die altvioolrepertorium teweeggebring. Vele komponiste het groot en belangrike werke vir die instrument geskryf. [[Dmitri Sjostakowitsj|Sjostakowitsj]], Hindemith, Britten, Milhaud, Reger, Martinu en Bártók was van dié komponiste. Virtuose spelers het ook in hierdie tyd na vore getree (daarom die meer uitdagende werke) waaronder Lionel Tertis, Paul Hindemith en William Primrose. == Uitvoering == Dit het lank geneem vir spelers en komponiste om die komplekse klank van die altviool te ontdek. Sekere tekortkominge van die instrument, soos die feit dat dit moeilik uitstaan bo die oorweldigende klank van 'n orkes of vleuelklavier, veroorsaak dat die gewildheid daarvan nie by dié van die viool en tjello kom nie. Daar is egter 'n uniekheid aan die instrument se klank en vermoëns wat dit nie net onmisbaar in die orkes maak nie, maar ook bydrae tot die voortbrenging van die mooiste, melankoliese klanke. == Sien ook == * [[Lys van musiekinstrumente]] {{Normdata}} [[Kategorie:Snaarinstrumente]] 9iprb3nejclxeq7s9npyle3zn8az8d1 2965839 2965835 2026-09-09T01:12:06Z Pynappel 70858 2965839 wikitext text/x-wiki {{Infobox instrument | name = Viola | names = {{langx|fr|link=no|alto}}; {{langx|de|link=no|Bratsche}}; {{langx|pt|link=no|Viola d'arco}} | alt = | image = Bratsche.jpg | caption = Altviool, van voor en van die kant gesien | background = string | hornbostel_sachs = 321.322–71 | hornbostel_sachs_desc = Saamgestelde [[kordofoon]] deur 'n [[boog (musiek)|boog]] geklink | developed = ca. 13de eeu | range = [[File:Range viola.png|135px|center]] | related = *'''[[Vioolfamilie]]''' ([[viool]], [[tjello]], [[kontrabas]]) | articles = | sound sample = {{Listen|type=music |filename=Bach - Cello Suite No. 5 - 1. Prelude.ogg |title=Tjellosuite 5, BWV 1011&nbsp;– 1.&nbsp;Prelude |description=Prelude van Bach se [[Tjellosuites (Bach)#Suite nr. 5 in C-mineur, BWV 1011|Vyfde tjellosuite]], op 'n altviool deur Elias Goldstein uitgevoer}} }} Die '''altviool''' of '''viola'''<ref>{{cite book |last=Human |first=Koos |title=[[Die A tot Z van klassieke musiek]] |date=1 Junie 2005 |publisher=[[Human & Rousseau]] |language=Afrikaans |isbn=9780798145138}}</ref> is 'n strykinstrument en die oudste lid van die vioolfamilie. Dit het in ongeveer 1530 ontstaan. Hierdie familie sluit ook die [[viool]] en [[tjello]] in. == Die instrument == Die altviool is ietwat groter as die viool en 'n mens kry gewoonlik drie groottes: 15", 16" en 17". Die mees algemene grootte is die 16" altviool. Waar 'n standaardviool 35&nbsp;cm lank is, wissel die grootte van die altviool na gelang van die speler se voorkeur en handgrootte. Professionele spelers verkies soms die groter altviole om 'n dieper en meer resonante klank voort te bring. Die altviool het, soos meeste ander strykinstrumente, vier snare en soos die tjello is dit in die volgende volgorde van laagste tot hoogste gestem: c-g-d'-a'. Die altviool speel 'n belangrike rol in die standaard simfonieorkes, asook in die stryktrio, [[strykkwartet]] en ander kamermusiekkombinasies. In die orkes kan die altviool enkele rolle vervul. Dit kan solopassasies speel, die tjello's se basstem ondersteun, as harmoniese aanvulling of as teenstem dien. In elke geval moet die altviolis presies weet hoe om die toon van die instrument aan te pas. == Repertorium == Verskillende komponiste het altviool gespeel, waaronder [[Johann Sebastian Bach|Bach]], [[Beethoven]], [[Mozart]], [[Joseph Haydn]], Mendelssohn, Paganini, Dvořák, [[Benjamin Britten|Britten]] en Hindemith. Weinig musiek is aanvanklik vir die altviool geskryf, aangesien dit slegs as 'n aanvullende instrument beskou is. Later het dit egter verander en het veel meer komponiste daarvoor begin skryf. In die Barok is noemenswaardige werke dié van Telemann (''Altvioolkonsert in G majeur'') en [[J.S. Bach]] (''Brandenburgkonsert no. 6''). In die Klassieke tydperk het die repertorium vinnig uitgebrei. Karl Stamitz, Hoffmeister, Dittersdorf, Pleyel, Vanhal en Rolla het almal indrukwekkende werke vir die instrument geskryf. Mozart, self 'n altvioolspeler, het twee baanbrekende werke vir die instrument geskryf, eerstens die ''Kegelstatt Trio'' vir altviool, klarinet en klavier en tweedens die ''Sinfonia Concertante'' vir viool en altviool saam met orkes. Sy duo's vir viool en altviool het ook tot die repertorium bygedra. In die 19e eeu het Carl Maria von Weber en [[Johann Nepomuk Hummel]] vir die altviool geskryf (concertantes). Paganini het [[Hector Berlioz]] om 'n altvioolkonsert gevra, maar was nie tevrede met die eindresultaat nie: ''Harold en Italie''. Volgens Paganini was dit nie konsertagtig genoeg nie, maar eerder 'n [[simfonie]] waar die altviool 'n belangrike rol speel. Brahms het sy Opus 120 klarinetsonates self vir die altviool verwerk (met oorreding van Joseph Joachim) en Schumann het ook enkele werke vir die kombinasie klarinet en altviool geskryf. Vir dieselfde kombinasie het [[Max Bruch]] 'n volwaardige konsert vir sy seun geskryf. Die 20ste eeu het 'n verandering vir die altvioolrepertorium teweeggebring. Vele komponiste het groot en belangrike werke vir die instrument geskryf. [[Dmitri Sjostakowitsj|Sjostakowitsj]], Hindemith, Britten, Milhaud, Reger, Martinu en Bártók was van dié komponiste. Virtuose spelers het ook in hierdie tyd na vore getree (daarom die meer uitdagende werke) waaronder Lionel Tertis, Paul Hindemith en William Primrose. == Uitvoering == Dit het lank geneem vir spelers en komponiste om die komplekse klank van die altviool te ontdek. Sekere tekortkominge van die instrument, soos die feit dat dit moeilik uitstaan bo die oorweldigende klank van 'n orkes of vleuelklavier, veroorsaak dat die gewildheid daarvan nie by dié van die viool en tjello kom nie. Daar is egter 'n uniekheid aan die instrument se klank en vermoëns wat dit nie net onmisbaar in die orkes maak nie, maar ook bydrae tot die voortbrenging van die mooiste, melankoliese klanke. == Verwysings == {{Verwysings}} == Sien ook == * [[Lys van musiekinstrumente]] {{Normdata}} [[Kategorie:Snaarinstrumente]] a47xolqaoqjp9ad65qyppb30at5zhxc 2965840 2965839 2026-09-09T01:12:57Z Pynappel 70858 2965840 wikitext text/x-wiki {{Infobox instrument | name = Altviool | names = Viola | alt = | image = Bratsche.jpg | caption = Altviool, van voor en van die kant gesien | background = string | hornbostel_sachs = 321.322–71 | hornbostel_sachs_desc = Saamgestelde [[kordofoon]] deur 'n [[boog (musiek)|boog]] geklink | developed = ca. 13de eeu | range = [[File:Range viola.png|135px|center]] | related = *'''[[Vioolfamilie]]''' ([[viool]], [[tjello]], [[kontrabas]]) | articles = | sound sample = {{Listen|type=music |filename=Bach - Cello Suite No. 5 - 1. Prelude.ogg |title=Tjellosuite 5, BWV 1011&nbsp;– 1.&nbsp;Prelude |description=Prelude van Bach se [[Tjellosuites (Bach)#Suite nr. 5 in C-mineur, BWV 1011|Vyfde tjellosuite]], op 'n altviool deur Elias Goldstein uitgevoer}} }} Die '''altviool''' of '''viola'''<ref>{{cite book |last=Human |first=Koos |title=[[Die A tot Z van klassieke musiek]] |date=1 Junie 2005 |publisher=[[Human & Rousseau]] |language=Afrikaans |isbn=9780798145138}}</ref> is 'n strykinstrument en die oudste lid van die vioolfamilie. Dit het in ongeveer 1530 ontstaan. Hierdie familie sluit ook die [[viool]] en [[tjello]] in. == Die instrument == Die altviool is ietwat groter as die viool en 'n mens kry gewoonlik drie groottes: 15", 16" en 17". Die mees algemene grootte is die 16" altviool. Waar 'n standaardviool 35&nbsp;cm lank is, wissel die grootte van die altviool na gelang van die speler se voorkeur en handgrootte. Professionele spelers verkies soms die groter altviole om 'n dieper en meer resonante klank voort te bring. Die altviool het, soos meeste ander strykinstrumente, vier snare en soos die tjello is dit in die volgende volgorde van laagste tot hoogste gestem: c-g-d'-a'. Die altviool speel 'n belangrike rol in die standaard simfonieorkes, asook in die stryktrio, [[strykkwartet]] en ander kamermusiekkombinasies. In die orkes kan die altviool enkele rolle vervul. Dit kan solopassasies speel, die tjello's se basstem ondersteun, as harmoniese aanvulling of as teenstem dien. In elke geval moet die altviolis presies weet hoe om die toon van die instrument aan te pas. == Repertorium == Verskillende komponiste het altviool gespeel, waaronder [[Johann Sebastian Bach|Bach]], [[Beethoven]], [[Mozart]], [[Joseph Haydn]], Mendelssohn, Paganini, Dvořák, [[Benjamin Britten|Britten]] en Hindemith. Weinig musiek is aanvanklik vir die altviool geskryf, aangesien dit slegs as 'n aanvullende instrument beskou is. Later het dit egter verander en het veel meer komponiste daarvoor begin skryf. In die Barok is noemenswaardige werke dié van Telemann (''Altvioolkonsert in G majeur'') en [[J.S. Bach]] (''Brandenburgkonsert no. 6''). In die Klassieke tydperk het die repertorium vinnig uitgebrei. Karl Stamitz, Hoffmeister, Dittersdorf, Pleyel, Vanhal en Rolla het almal indrukwekkende werke vir die instrument geskryf. Mozart, self 'n altvioolspeler, het twee baanbrekende werke vir die instrument geskryf, eerstens die ''Kegelstatt Trio'' vir altviool, klarinet en klavier en tweedens die ''Sinfonia Concertante'' vir viool en altviool saam met orkes. Sy duo's vir viool en altviool het ook tot die repertorium bygedra. In die 19e eeu het Carl Maria von Weber en [[Johann Nepomuk Hummel]] vir die altviool geskryf (concertantes). Paganini het [[Hector Berlioz]] om 'n altvioolkonsert gevra, maar was nie tevrede met die eindresultaat nie: ''Harold en Italie''. Volgens Paganini was dit nie konsertagtig genoeg nie, maar eerder 'n [[simfonie]] waar die altviool 'n belangrike rol speel. Brahms het sy Opus 120 klarinetsonates self vir die altviool verwerk (met oorreding van Joseph Joachim) en Schumann het ook enkele werke vir die kombinasie klarinet en altviool geskryf. Vir dieselfde kombinasie het [[Max Bruch]] 'n volwaardige konsert vir sy seun geskryf. Die 20ste eeu het 'n verandering vir die altvioolrepertorium teweeggebring. Vele komponiste het groot en belangrike werke vir die instrument geskryf. [[Dmitri Sjostakowitsj|Sjostakowitsj]], Hindemith, Britten, Milhaud, Reger, Martinu en Bártók was van dié komponiste. Virtuose spelers het ook in hierdie tyd na vore getree (daarom die meer uitdagende werke) waaronder Lionel Tertis, Paul Hindemith en William Primrose. == Uitvoering == Dit het lank geneem vir spelers en komponiste om die komplekse klank van die altviool te ontdek. Sekere tekortkominge van die instrument, soos die feit dat dit moeilik uitstaan bo die oorweldigende klank van 'n orkes of vleuelklavier, veroorsaak dat die gewildheid daarvan nie by dié van die viool en tjello kom nie. Daar is egter 'n uniekheid aan die instrument se klank en vermoëns wat dit nie net onmisbaar in die orkes maak nie, maar ook bydrae tot die voortbrenging van die mooiste, melankoliese klanke. == Verwysings == {{Verwysings}} == Sien ook == * [[Lys van musiekinstrumente]] {{Normdata}} [[Kategorie:Snaarinstrumente]] esz5oncrt39ns3ogg9xx6funwdwjphd 0 63106 2965797 2853489 2026-09-08T15:45:46Z Антивандал-эхо 211267 /* Toekennings */ 2965797 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Ampsbekleër | naam = Leonid Brezjnef | beeld = Leonid Brezjnev, leider van de Sovjet-Unie, Bestanddeelnr 925-6564.jpg | beeldonderskrif = Leonid Brezjnef in 1972. | orde = Algemene Sekretaris van die Kommunistiese Party van die Sowjetunie | termynaanvang = [[14 Oktober]] [[1964]] | termyneinde = [[10 November]] [[1982]] | vise = | voorganger = [[Nikita Chroesjtsjof]] | opvolger = [[Joeri Andropof]] | geboortedatum = [[19 Desember]] [[1906]] | geboorteplek = Dnjeprodsersjinsk, [[Russiese Ryk]] | sterftedatum = [[10 November]] [[1982]] | sterfteplek = [[Moskou]], [[Russiese Sosialistiese Federale Sowjetrepubliek|RSFS]], [[Sowjetunie]] | party = Kommunistiese Party van die Sowjetunie | orde2 = 1ste Voorsitter van die Opperste Sowjet van die Sowjetunie | termynaanvang2 = [[16 Junie]] [[1977]] | termyneinde2 = [[10 November]] [[1982]] | voorganger2 = [[Nikolai Podgorni]] | opvolger2 = [[Joeri Andropof]] | termynaanvang3 = [[7 Mei]] [[1960]] | termyneinde3 = [[15 Julie]] [[1964]] | voorganger3 = [[Kliment Worosjilof]] | opvolger3 = [[Anastas Mikojan]] | orde4 = 1ste Voorsitter van die Buro van die Sentrale Komitee van die Russiese SFSR | termynaanvang4 = [[16 November]] [[1964]] | termyneinde4 = [[8 April]] [[1966]] | vise4 = [[Andrei Kirilenko]] | voorganger4 = [[Nikita Chroesjtsjof]] | opvolger4 = Geen — pos afgeskaf | orde5 = Volwaardige lid van die Politburo | termynaanvang5 = [[22 Junie]] [[1963]] | termyneinde5 = [[10 November]] [[1982]] | termynaanvang6 = [[27 Februarie]] [[1956]] | termyneinde6 = [[16 Junie]] [[1960]] | termynaanvang7 = [[16 Oktober]] [[1952]] | termyneinde7 = [[5 Maart]] [[1953]] | orde8 = Lid van die Sekretariaat | termynaanvang8 = [[29 Junie]] [[1957]] | termyneinde8 = [[10 November]] [[1982]] | orde9 = Kandidaat-lid van die Politburo | termynaanvang9 = [[27 Februarie]] [[1956]] | termyneinde9 = [[29 Junie]] [[1957]] | termynaanvang10 = [[16 Oktober]] [[1952]] | termyneinde10 = [[5 Maart]] [[1953]] | eggenoot = Wiktoria Brezjnewa | professie = Metallurgiese ingenieur<br />staatsamptenaar | kinders = Galina Brezjnewa<br />Joeri Brezjnef | alma_mater = | religie = Ateïs | handtekening = Leonid Brezhnev Signature.svg | militer = Militêre Diens | lojaliteit = [[Sowjetunie]] | tak = [[Rooi Leër]] | diensjare = 1941–1946 | rang = Generaal-majoor<br />Maarskalk | eenheid = Sowjet-troepe | oorloe = [[Tweede Wêreldoorlog]] | toekennings = {{Held van die Sowjetunie}} (4) {{Orde van Lenin}} (8) }} '''Leonid Iljitsj Brezjnef''' ([[Russies]]: Леонид Ильич Брежнев; [[Oekraïens]]: Леонід Ілліч Брежнєв; [[19 Desember]] [[1906]] – [[10 November]] [[1982]]) was ’n politikus van die [[Sowjetunie]] en sekretaris-generaal van die land se Kommunistiese Party. Hy was ná [[Nikita Chroesjtsjof]], van [[1964]] tot 1982, leier van die Sowjetunie.<ref name="HAT Taal-en-feitegids">HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}</ref> == Vroeë jare == Brezjnef was Russies, maar is in die [[Oekraïne]] gebore. Hy het hom in [[metallurgie]] bekwaam, asook in ideologiese teorie. Hy het vinnig opgang gemaak in die partyhiëragie. Tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] het hy ’n generaal in die weermag geword. == Leier == [[Lêer:Leonid Brezhnev by Edmund S. Valtan ppmsc.07952.jpg|duimnael|links|180px|’n Spotprent van Brezjnef uit 1968.]] Tydens Chroesjtsjof se bewind het Brezjnef taamlik op die agtergrond gebly. Toe dit tydens die [[Kubaanse missielkrisis]] duidelik word dat Chroesjtsjof besig is om sy steun onder die topbestuur van die party te verloor, het Brezjnef sy kans waargeneem en na vore getree as ’n sterk leier. Tydens sy bewind het hy gestreef na die konsolidasie van die Sowjet-mag in die binne- en buiteland, hoewel hy nie baie aandag aan die ekonomiese basis van die land gegee het nie. Hy het wel die groot olie- en gasvoorrade van Wes-[[Siberië]] laat ontgin. Die weermag is ook in sy tyd versterk en die lande se ruimtevaartprogram uitgebrei. Brezjnef se bewering dat die Sowjetunie die reg het om in te gryp wanneer ’n [[Sosialisme|sosialistiese]] land deur [[kapitalisme]] bedreig word, het bekend geword as die [[Brezjnef-leerstelling]]. In ’n poging om die [[wapenwedloop]] te verslap, het die Sowjetunie en die [[VSA]] ’n reeks verdrae gesluit, maar agter die skerms het die Sowjetunie voortdurend gestreef na meer invloed in [[Afrika]], die [[Midde-Ooste]] en [[Asië]]. In 1979 het die Sowjetunie sy buurland [[Afganistan]] binnegeval toe dit lyk of die land ná ’n bewindsoorname uit die Sowjet-invloedsfeer sou ontsnap. Hy het ook die Oos-[[Europa|Europese]] lande agter die sogenaamde [[Ystergordyn]] in ’n stewige greep gehou, soos blyk uit die hardhandige onderdrukking van die [[Praagse lente]] in 1968 in [[Tsjeggo-Slowakye]]. Op sy bevel het die Kommunistiese Party in [[Pole]] ook dié land se oproep om meer vryheid onderdruk. === Hoogtepunt === In die 1970's het Brezjnef en die Sowjetunie ’n hoogtepunt bereik wat invloed en prestige betref, veral toe Amerika minder gewild geword het weens die [[Watergate-skandaal]] en die [[Viëtnam-oorlog]]. President [[Jimmy Carter]] het van 1976 af gestreef na groter ontwapening en meer [[détente]], maar hy het min erkenning daarvoor gekry in die res van die wêreld. Van die [[SALT II]]-verdrag het ook nie veel gekom nadat die Sowjetunie Afganistan binnegeval het nie. In die Derde Wêreld het die Sowjetunie op vele plekke invloed gehad by rewolusionêre bevrydingsbewegings, selfs op Amerika se drumpel in Midde- en Suid-Amerika. === Laaste jare === Brezjnef se laaste jare was ’n tyd van stagnasie. Hy het min in die openbaar verskyn, selfs by belangrike geleenthede waar hy verwag is. Intussen het die Brezjnef-familie hulself verryk. Kort voor Brezjnef se dood al is sy skoonseun [[Joeri Michailowitsj Tsjoerbanof]] in hegtenis geneem vir grootskaalse korrupsie en bedrog. Die diktator was teen daardie tyd nie meer in staat om in te gryp nie. Brezjnef is in 1982 dood en is opgevolg deur [[Joeri Andropof]]. == Toekennings == Brezjnef was ’n ydel man. Hy het daarvan gehou om vereer te word en medaljes te ontvang. Op amptelike foto's dra hy 57 medaljes. Op van hulle het hy waarskynlik geen reg gehad nie, soos die kosbare, diamantversierde ster van die [[Orde van die Oorwinning]], ’n medalje wat ná die [[Tweede Wêreldoorlog]] aan die elf groot maarskalke en ’n generaal toegeken is. Brezjnef het egter geen groot bydrae gelewer tot die oorwinning oor [[Duitsland]] nie. Die toekenning, en ’n paar ander, is ná sy dood teruggetrek.{{fact}} == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * [http://alsos.wlu.edu/qsearch.aspx?browse=people/Brezhnev,+Leonid Bibliografie Brezjnef van die Alsos Digital Library for Nuclear Issues] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100804021102/http://alsos.wlu.edu/qsearch.aspx?browse=people%2FBrezhnev%2C+Leonid |date= 4 Augustus 2010 }} * [http://www.archive.org/details/OurSoursePeaceandSocialism ''Our Course: Peace and Socialism'' Versameling van Brezjnef se 1973-toesprake] * {{Commons-kategorie inlyn|Leonid Brezhnev|Leonid Brezjnef}} * [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:nl:Leonid Brezjnev|Nederlandse Wikipedia]]</small> {{Leiers SuRu}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Brezjnef, Leonid}} [[Kategorie:Russe in die Tweede Wêreldoorlog]] [[Kategorie:Russiese militariste]] [[Kategorie:Russiese politici]] [[Kategorie:Kommuniste]] [[Kategorie:Maarskalke]] [[Kategorie:Sowjetse staatshoofde]] [[Kategorie:Geboortes in 1906]] [[Kategorie:Sterftes in 1982]] dqrml4c57apltr4ny44hogg6jgkn4b5 0 65641 2965758 2686992 2026-09-08T12:52:56Z Sobaka 328 /* Kasteel */ skakel 2965758 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Rust en Vreugd.jpg|duimnael|regs|270px|[[Rust en Vreugd]], waarin 'n deel van die versameling bewaar word.]] Die '''William Fehr-versameling''' is 'n groot versameling [[Africana|Afrikana]] wat in die [[Kasteel die Goeie Hoop]] en in [[Rust en Vreugd]] in [[Kaapstad]] besigtig kan word. Dit is van besondere kultuur-historiese waarde vir [[Suid-Afrika]]. == Versamelingsdoel == Fehr se versamingsdoel was eerstens die historiese belang van die item vir Suid-Afrika en tweedens die artistieke meriete. Met die gevolg dat daar baie skilderye is deur onbekende kunstenaars. Die 650 skilderye in Rust en Vreugd is van 155 kunstenaars. Die onderwerpe wat Fehr versamel het, is meestal uitbeeldings van die daaglikse lewe aan die Kaap, straattonele, [[Kaap die Goeie Hoop]], [[St. Helena]], die platteland, [[diamant]]myne, [[Kaapstad]], die oostelike deel van die [[Kaapkolonie]], [[Transkei]], Natal, [[Vrystaat]] en die binneland tot die [[Zambezirivier]]. == Kasteel == Tydens die [[Van Riebeeckfees]] in 1952 is 'n deel van [[William Fehr]] se versameling in die Kasteel uitgestal. In 1964 is hierdie versameling deur die staat gekoop omdat besef is dat dit van nasionale belang is. Dit het uit olieverfskilderye bestaan en het seeskappe en uitbeeldings van [[Tafelbaai]] en [[Tafelberg]] as motiewe gehad. Die kunstenaars was o.a. [[Thomas Bowler]], [[Frederick Timpson I'Ons]], [[W.H.F.L. Langschmidt]], en [[John Thomas Baines]]. Buiten artikels bekend in 17de tot 19de eeuse Kaapse huishoudings was daar Chinese en Japanse porselein, insluitende verskeie items met die [[VOC]] se monogram. Daar is elegante dog eenvoudige antieke Kaapse meubels van [[Stinkhout|stink]]- en [[geelhout]] uit die 18de eeu. Items van Kaapse [[silwer]], glas, [[brons]] en [[koper]] illustreer die leefwyse van die tyd. 'n Olieverfskildery van 127&nbsp;cm by 96&nbsp;cm deur I'Ons beeld 'n groep [[1820-Setlaars|Britse Setlaars]] aan die [[Groot-Visrivier]] uit. == Rust en Vreugd == In [[Rust en Vreugd]] word, op die versameling van die Johannesburgse Africana Museum na, die beste versameling Africana in die land bewaar. Toe die huis Rust en Vreugd beskikbaar raak vir 'n kunsgalery, het Fehr besluit om sy waardevolle versameling afdrukke en tekeninge aan die Suid-Afrikaanse volk te skenk. Die huis met sy 6 groot kamers vol piktorale Afrikana is in 1965 as museum geopen. Die oudste skildery is deur Wouter Schouten (1638–1704). Dit is 'n klein waterverskildery van Tafelberg. Schouten was nooit in Suid-Afrika nie en sy prent is gebaseer op verhale. Gevolglik het ons 'n romantiese voorstellling – Tafelberg te hoog, Leeukop te groot en die mense lyk meer na Rooihuide as na Khoi of San. Verskeie skilderye is deur vroeë besoekers aan die Kaap. William Hodges was die amptenaar-skilder op die skip ''Resolution'' saam met kapt. [[James Cook]] op sy tweede reis om die wêreld. Ander skilderye toon die belangrikste sosiale, politieke en ekonomiese gebeure van die 19de eeu soos byvoorbeeld die besoek van die Amerikaanse skip die ''[[CSS Alabama|Alabama]]'' en die diamantmyne by [[Kimberley]]. [[Thomas Bowler]] word verteenwoordig deur 28 skilderye, waarvan een uit 1864 hoe hy Kaappunt sien vanaf see. H.C. De Meillon het 22 tekeninge gelewer. Van die reisiger en skrywer [[William Cornwallis Harris]] is hier twee waterverfkilderye. Ethel Dixie (1876–1973) se skilderye van blomme en [[Edmund Caldwell]] (1851–1923) se skilderye van Afrika-diere is in die versameling opgeneem. Landkaarte deur die vroeë kartograwe [[Willem Blaeu]], [[Nicolaes Visscher]] en [[Henricus Hondius]] word uitgestal. == Fotogalery == Enkele van die werke: <gallery> Lêer:Aernout Smit Table Bay, 1683 William Fehr Collection Cape Town.jpg| ''Tafelbaai, 1683'', Aernout Smit (1683) Lêer:Anonymous The Noord-Nieuwland in Table Bay, 1762.jpg|''Die Noord-Nieuwland in Tafelbaai, 1762'', Anoniem ([[floruit|fl.]] 18de eeu) (1762) Lêer:Robert Dodd English ships in Table Bay 1787.jpg| ''Engelse skepe in Tafelbaai, 1787'', Robert Dodd (1787) Lêer:Samuel Scott Table Bay, c. 1730 William Fehr Collection.jpg| ''Tafelbaai'', Samuel Scott (ca. 1730) Lêer:W.H.F.L. Langschmidt 001.jpg|''Kantien-toneel gedurende die grensoorloë'', W.H.F.L. Langschmidt (ca.1850) </gallery> == Bibliografie == * Fransen, Hans: Guide to the museums of Southern Africa. Kaapstad: South African Museums Association, 1978. * Green, Eldred: Rust en Vreugd and its pictures. Lantern, April 1979, Jaargang 28, nr. 2. * The Fehr Collection. Lantern, Maart 1958, Jaargang 7, nr. 3. [[Kategorie:Kunsversamelings]] 3c3cv9txtjwmvpdeh6amwdqn98hwqjs 0 73205 2965874 2958530 2026-09-09T08:57:25Z Oesjaar 7467 /* Bewind */ Spelfout 2965874 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas2 |naam = Nikephoros II |kleur = #FFCC33 |titel = ''Keiser van die Bisantynse Ryk'' |beeld = Nikiphoros Phokas.jpg |beeld_wydte = 180px |beeld_onderskrif = |beeld2 = |beeld2_wydte = |beeld2_onderskrif = |opskrif1 = Bewind |1 = [[16 Augustus]] [[963]] – 10–11 Desember [[969]] |opskrif2 = Volle naam |2 = Nikephoros Phokas |opskrif3 = Dinastie |3 = [[Masedoniese Dinastie|Masedoniese]] |opskrif4 = Gebore |4 = Omstreeks [[912]] |opskrif5 = Oorlede |5 = 10–11 Desember [[969]] |opskrif6 = Voorganger |6 = [[Romanos II van Bisantium|Romanos II]] |opskrif7 = Opvolger |7 = [[Johannes I Tzimiskes|Johannes Tzimiskes]] |opskrif8 = |8 = |opskrif9 = Eggenote |9 = Onbekend <br />Theophano |opskrif10 = |10 = |opskrif11 = |11 = |opskrif12 = |12 = |opskrif13 = Vader |13 = Bardas Phokas |opskrif14 = |14 = |opskrif15 = |15 = }} '''Nikephoros&nbsp;II Phokas''' ([[Grieks]]: Νικηφόρος Β΄ Φωκᾶς; omstreeks 912 – 10/11 Desember 969) was die [[Bisantynse Ryk|Bisantynse]] keiser van 963 tot met sy dood in 969. Sy militêre prestasies het bygedra tot die oplewing van die Bisantynse Ryk in die [[10de eeu]]. == Vroeë lewe == Nikephoros Phokas is omstreeks 912 gebore as lid van ’n [[Kappadosië|Kappadosiese]] familie wat verskeie vername generaals opgelewer het, onder andere sy pa, Bardas Phokas, sy broer Leo Phokas en oupa Nikephoros Phokas. [[Lêer:Capture of Berroia by the Byzantines.png|duimnael|280px|links|Nikephoros en sy soldate val Aleppo binne.]] Nikephoros het op ’n jong ouderdom by die leër aangesluit. In 945 is hy aangestel as militêre goewerneur van die streek Anatolikon onder keiser [[Konstantyn VII]]. Toe sy pa, Bardas, in 953 in ’n veldslag gewond is, is Nikephoros bevorder tot opperbevelvoerder aan die oostelike grens. In die oorlog teen die [[Abbasidiese Kalifaat]] in 954 is hy verslaan. Hy het in die jare daarna, van 957 af, egter oorwinnings behaal in [[Sirië]]. Nadat [[Romanos II]] in 959 keiser geword het, is Nikephoros en sy jonger broer Leo in bevel geplaas van die oostelike en westelike leërs onderskeidelik. In 960 is Nikephoros met ’n vloot van duisende bote gestuur om [[Kreta]] van die [[Moslems]] te herower. Ná ’n moeilike veldtog en die nege maande lange beleg van Chandax het Nikephoros in 961 Bisantynse beheer oor die hele eiland herstel. Daarna is Nikephoros na die oosgrens gestuur, waar die emir van [[Aleppo]] gereeld die Bisantynse [[Anatolië]] binnegeval het. Nikephoros het Cilicia en selfs Aleppo in 962 bevry en die emir se paleis geplunder. Intussen is sy vrou, Stephano, oorlede en Nikephoros het ’n eed van kuisheid afgelê. Dit sou later probleme veroorsaak. == Bewind == Op 15 Maart 963 is keiser Romanos&nbsp;II skielik dood op 26 jarige ouderdom. Daar word vermoed dat óf sy wilde lewe hom ingehaal het óf sy vrou, Theophano, hom vergiftig het. Theophano het haar teen dié tyd reeds bewys as ’n intelligente en ambisieuse vrou. Sy sou later ’n reputasie van onverskrokkenheid kry om haar doeleindes te bereik. Romanos het sy seuns, [[Basilius II]] and [[Konstantyn VIII]], reeds as medekeisers gekroon, maar hulle was maar vyf en drie jaar oud en Theophano is dus ná sy dood as regent aangewys. Sy is egter nie toegelaat om alleen te regeer nie. Nikephoros is op 2 Julie 963 as keiser aangewys en hy is met Theophano getroud. Tydens sy bewind het hy nog verskeie oorloë gevoer. Van 964 tot 966 het hy en sy leër [[Mesopotamië]] en Sirië weer oorgeneem, terwyl Niketas Chalkoutzes [[Siprus]] herower het.<ref name="Treadgold948">W. Treadgold, ''A History of the Byzantine State and Society'', 948</ref> Aan die noordelike front het hy in 967 ’n oorlog begin teen [[Bulgarye]], aan wie die Bisantyne belasting moes betaal. Nikephoros het die belasting opgehef en grootprins [[Swjatoslaf I van Kiëf]] betaal om Bulgarye aan te val. Die aanval was so geslaag dat Nikephoros eindelik die verbond met Bulgarye hernu en sy Kiëfse bondgenoot die rug toegekeer het. In die weste was hy minder suksesvol. ’n Ekspedisie teen die Arabiere het misluk en hy moes [[Sisilië]] afstaan. In 967 moes hy vrede met hulle sluit en homself verdedig teen hul gemeeskaplike vyand, [[Otto I, Heilige Romeinse keiser|Otto I]], wat homself tot keiser van die [[Wes-Romeinse Ryk]] verklaar en beslag gelê het op Bisantynse besttings in [[Italië]]. Ná ’n paar aanvanklike suksesse, is die Bisantynse generaals teruggedryf tot aan die suidkus. == Sluipmoord == Theophano het intussen Nikephoros se nefie, generaal [[Johannes Tzimiskes]], as minnaar geneem. Hulle het in die geheim ontmoet en Nikephoros se dood beplan. Ander is later by die sameswering betrek. Een aand het die samesweerders die paleis binnegegaan en Nikephoros onthoof. Hy is in die Kerk van die Heilige Apostels begrawe; ’n inskripsie aan die kant van sy graf lees: "Jy het almal oorwin buiten ’n vrou." (Ώ πλην γυναικός τα δ' άλλα Νικηφόρος.)<ref>Πολύευκτος, ο Πατριάρχης που ασκούσε πολιτική. (Β' Μέρος): https://archive.is/20121218102732/parratiritis.blogspot.gr/2011/10/blog-post_25.html</ref> == Familie == Nikephoros en sy eerste vrou, wie se naam onbekend is, het ’n seun, Bardas Phokas, gehad wat voor 969 dood is. Hy en Theophano het geen kinders gehad nie. == Verwysings == {{Verwysings}} == Bronne == * {{cite book |title=The Oxford Dictionary of Byzantium |url=https://archive.org/details/oxforddictionary0003unse_i2k1 |location= |publisher=Oxford University Press |year=1991 }} * {{1911}} * {{cite book |last=Norwich |first=John Julius |title=Byzantium: The Apogee |url=https://archive.org/details/byzantiumapogee00norw |year=1991 |publisher=Alfred A. Knopf |location=New York |isbn=0-394-53779-3 }} * {{cite book |first=George T. |last=Dennis |title=Three Byzantine Military Treatises |location=Washington, DC |publisher=Dumbarton Oaks |year=2008 |isbn=978-0-88402-339-5 }} * {{cite journal | title = The Byzantine Conquest of Cilicia and the Hamdanids of Aleppo, 959–965 | first = William | last = Garrood | journal = Anatolian Studies | volume = 58 | year = 2008 | pages = 127–140 | publisher = British Institute at Ankara | url = http://www.jstor.org/stable/20455416 | issn = 00661546}} * Taxiarchis Kolias, " Nicephorus II Focas 963-969, The Military Leader Emperor and his reforms ", Vasilopoulos Stefanos D., Athene 1993, {{ISBN|9607100654}} {{ISBN|9789607100658}}, (Worldcat, Biblionet). == Eksterne skakels == * [https://web.archive.org/web/20021002125015/http://members.fortunecity.com/fstav1/emperors/niceph.html ’n Profiel van Nikephoros II] {{Commons-kategorie inlyn|Nicephorus II}} * [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Nikephoros II Phokas|Engelse Wikipedia]] {{Bisantynse keisers}} {{Normdata}} [[Kategorie:Bisantynse keisers]] [[Kategorie:Geboortes in 912]] [[Kategorie:Sterftes in 969]] p9uvtlosecafjk50894wm1jr8zf96oz 0 73810 2965761 2964850 2026-09-08T12:55:08Z Sobaka 328 /* Laaste dekade */ skakels 2965761 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Outeur | naam = Johannes Meintjes | bynaam = | beeld = Johannes Meintjes.jpg | beeldbeskrywing = Johannes Meintjes in 1947, toe hy sowat 24 jaar oud was. | onderskrif = Johannes Meintjes | geboortenaam = Johannes Petrus Meintjes | geboortedatum = [[19 Mei]] [[1923]] | geboorteplek = [[Riversdal]] | dood_datum = {{SDEO|1923|5|19|1980|7|7}} | sterfteplek = [[Molteno, Oos-Kaap]] | ouers = Ernest Frederick Meintjes en Valerie Keyter | titel = | nasionaliteit = Suid-Afrikaner | beroep = Kunsskilder en skrywer | bekend = | salaris = | termyn = | voorganger = | opvolger = | eerbewyse = | genre = | bekende_werke = | party = | godsdiens = | huweliksmaat = Ronell Rossouw | kinders = Geen | webblad = [http://www.johannes-meintjes.co.za/ Johannes Meintjes] | handtekening = Johannes Meintjes handtekening.jpg }} '''Johannes Meintjes''' ([[Riversdal]], [[19 Mei]] [[1923]]<ref>{{cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2008/05/18/BG/11/geskied-336.html |title=Verjaardae |publisher=[[Die Burger]] |accessdate=4 Maart 2013 |date=19 Mei 2008 }}</ref> – [[Molteno, Oos-Kaap|Molteno]], [[Suid-Afrika]], [[7 Julie]] [[1980]]) was ’n Suid-Afrikaanse kunsskilder, beeldhouer, amateur-geskiedkundige, skrywer en dramaturg. Meintjes het reeds voor sy 22ste verjaardag bekend geword. Die aantreklike en aangename, maar intense, broeiende jong kunstenaar het die soort openbare ophemeling of heldeverering geniet wat later jare net die jong ikone van die musiek- of rolprentwêreld beskore sou wees.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.absolutart.co.za/masters/johannes-petrus-meintjies |title=Meintjes, Johannes Petrus (1923–1980) |publisher=Absolutart.co.za |accessdate=6 Maart 2013 }}</ref> In ’n resensie van John Coetzee se ''The Message'' in 1990 skryf Marina le Roux van Johannes Meintjes hy was “byna die ideale bibliotekaris: kundige vakman, kunstenaar, onvermoeide navorser en onderhoudende skrywer, veral oor die Suid-Afrikaanse geskiedenis”.<ref>{{af}} {{cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1991/02/26/9/5.html |title=Meitje, die aantreklike heldin |publisher=[[Die Burger]] |date=26 Februarie 1991 |accessdate=4 Maart 2013 |last=Le Roux |first=Marina |archive-date= 2 Januarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160102170151/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1991/02/26/9/5.html |url-status=dead }}</ref> Maar dit was by uitstek as kunsskilder dat hy hom vroeg reeds onderskei het toe hy feitlik oornag roem verwerf. Volgens die kunskenner en skrywer [[Esmé Berman]] was so iets ongekend in die Suid-Afrikaanse kultuurgeskiedenis.<ref name="VolksbladSmith">{{af}} {{cite web |url=http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/05/28/11/6.html |title=Johannes Meintjes: Molteno se James Dean |date=28 Mei 2003 |publisher=[[Volksblad]] |last=Smith |first=Charles |access-date= 4 Maart 2013 |archive-date= 2 Januarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160102170236/http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2003/05/28/11/6.html |url-status=dead }}</ref> Vanweë sy voorkoms en sy nonkonformisme word hy soms beskryf as “Molteno se [[James Dean]]”.<ref name="VolksbladSmith" /> Helena Theron, ook in ''[[Die Burger]]'', sê hy was “merkwaardig” as kunstenaar sowel as letterkundige.<ref>{{af}} {{cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1994/04/13/5/12.html |title=Meintjes bly boei |publisher=[[Die Burger|Die Burger, Oos-Kaap]] |date=13 April 1994 |last=Theron |first=Helena |accessdate=6 Maart 2013 |archive-date= 2 Januarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160102170147/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1994/04/13/5/12.html |url-status=dead }}</ref> Hoewel hy nie in dieselfde asem as groot Suid-Afrikaanse kunsskilders soos [[Irma Stern|Stern]], [[Maggie Laubser|Laubser]] of [[Pierneef]] genoem word nie, word hy beslis as ’n voorste Suid-Afrikaanse skilder van die 20ste eeu beskou. Die hoogste prys wat ’n skildery van Meintjes tot dusver (middel 2014) op ’n veiling behaal het, was R668&nbsp;400 vir sy ''Swazi Landscape'' op ’n veiling deur Strauss & Co in die Vineyard-hotel, [[Kaapstad]], vroeg in Oktober 2012.<ref>{{af}}] {{cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2012/10/12/SK/4/veilstrauss.html |title=Resessie plaas geensins ’n demper op kunsveiling nie |publisher=Die Burger |date=12 Oktober 2012 |accessdate=4 Maart 2013 |last=Myburgh |first=Adele |archive-date= 2 Januarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160102165957/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2012/10/12/SK/4/veilstrauss.html |url-status=dead }}</ref> In sy kort leeftyd van net oor die 57 jaar is meer as 1&nbsp;400 koerantberigte en tydskrifartikels oor hom geskryf. Hy het sowat 1&nbsp;340 skilderye geskilder, tientalle beeldhouwerke geskep asook honderde sketse, grafiese werke en waterverfskilderye. Sy gepubliseerde werke tel 35, terwyl hy ook tallose ongepubliseerde manuskripte nagelaat het, waarvan talle verlore geraak het.<ref>{{en}} [http://www.art-archives-southafrica.ch/PDFs/JM_CVweb.pdf Art Archives South Africa].</ref> == Kinderjare == [[Lêer:Meintjes kinders.jpg|duimnael|200px|Johannes Meintjes se vader, Ernest, sit op dié foto van 1896 van die Meintjes-kinders van Grootzeekoegat, distrik [[Molteno, Oos-Kaap|Molteno]]. Staande is Katie, Pieter, Johnny, Cornelis en Faan.]] [[Lêer:Johannes Meintjes 13 jaar oud 1936.jpg|duimnael|links|190px|Johannes Meintjes as 13-jarige, waarskynlik afgeneem op [[Riversdal]] omdat die gesin eers in 1938 [[Kaapstad|Kaap]] toe verhuis het.]] [[Lêer:Johannes Meintjes Grootzeekoegat 1955.jpg|duimnael|230px|Die eertydse opstal op die plaas Grootzeekoegat, waarskynlik die oudste in die distrik [[Molteno, Oos-Kaap|Molteno]], waar Meintjes sy eerste vyf lewensjare deurgebring het. Hy het in 1949 hierheen verhuis, dit later laat vergroot en die res van sy lewe merendeels hier deurgebring. Sy vrou het nog enkele jare ná sy dood in 1980 hier gewoon, maar eindelik het dit uit die Meintjes-familie se besit gegaan, algaande verval en teen 2012 is dit gesloop.]] Johannes Meintjes het reeds op ’n baie vroeë ouderdom begin skets, waarskynlik al tydens die eerste vyf sorgelose jare op die familieplaas, Grootzeekoegat, in die distrik Molteno in Noordoos-Kaapland.<ref>{{en}} [http://goo.gl/maps/iIa9g Die ligging van die eertydse plaasopstal op Google Maps]. URL besoek op 4 Junie 2013.</ref> Hier was sy vader, Ernest Frederick Meintjes (1893–1928), skaapboer. Wanneer hy nie met sy tekeninge besig was nie, het hy saam met sy vader veld toe gegaan, in die skaapkrale gespeel of saam met sy vader op sy perd gery. Sy moeder, Valerie Keyter, spruit uit een van die mees verfynde families van Wes-Kaapland en is ’n nasaat van die bekende ds. [[Meent Borcherds]], aanvanklik van 1785 tot 1786 leraar van die [[NG gemeente Kaapstad]] en vanaf 1786 leraar op [[Stellenbosch]], maar ook 'n skrywer en amateurkomponis wat beskryf is as 'n ontwikkelde en belese man met 'n digterlike gevoel, literêre talent, 'n historiese sin en 'n lewendige gees.<ref>{{af}} [[S.P. Engelbrecht|Engelbrecht, prof. dr. S.P.]] 1952. ''Die Kaapse predikante van die sewentiende en agtiende eeu''. Kaapstad, Pretoria: H.A.U.M.-J.H. de Bussy.</ref> Van vaderskant bevind Meintjes se voorgeslagte hulle reeds byna drie en ’n half eeue in Suid-Afrika. Meintjes se vader is skielik op 35-jarige leeftyd oorlede. Volgens Pieter Marincowitz is "dit begryplik dat dit vir die seun die verlies was van 'n vader wat in hoofsaak die held was, en as sodanig was dit 'n groot slag".<ref>{{af}} Marincowitz, Pieter in: 1948. ''Liriese Werk / Lyrical Work: Johannes Meintjes.'' Cape Town: The Anreith Press.</ref> Mev. Meintjes het noodgedwonge met haar vier kinders, drie seuns en 'n dogter, na haar tuisdorp, [[Riversdal]], verhuis waar Johannes ook vyf jaar tevore gebore is omdat sy moeder telkens vir ’n bevalling daarheen gegaan het. Hier sou hy tot sy vyftiende jaar in 'n een van die oudste huise op die dorp woon, in latere jare die De Doornkraal Boutique Hotel.<ref>{{en}} [http://www.greenwoodguides.com/south-africa/accommodation.aspx?page=138 Greenwoodguides.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111123145156/http://www.greenwoodguides.com/south-africa/accommodation.aspx?page=138 |date=23 November 2011 }}. URL besoek op 3 Junie 2013.</ref> Op Riversdal het hy hom al hoe meer in teken- en skilderwerk verdiep, veral in studies van mense. Terselfdertyd was skoolgaan vir die jong Meintjes buitengewoon onaangenaam omdat dit inbreuk gemaak het op sy tekenwerk waarin hy merkwaardig bedrewe geword het. Die skool het ook inbreuk gemaak op 'n suiwer verbeeldingswêreld wat sy geloof en vertroue geword het, 'n eensame en private wêreld, maar slegs eensaam weens sy groot skugterheid, as gevolg waarvan hy nie maklik vriende gemaak het nie. Die bejaarde kunsskilder [[Jan Volschenk]] het toe nog gelewe (hy is in 1936 oorlede) en die jong knaap het dikwels by die oubaas se ateljee ingeloer. Volschenk was toe reeds baie oud, met ’n spierwit kop. Johannes het graag na hom en sy landskappe sit en kyk, maar Volschenk is oorlede toe die seun nog baie jonk was. "My eie werk het ek vir almal gewys wat daarna wou kyk,” het Meintjes in 1963 aan die tydskrif ''Lantern'' vertel. “Tot my verbasing moes ek ontdek dat ek beter as my onderwyseres kon teken. Ek het my werk op die kunsafdeling van die jaarlikse landbouskou begin uitstal en feitlik al die pryse verower, ’n prestasie wat my in staat gestel het om my eerste olieverf te koop.” In mnr. Viljoen het hy ’n goeie kunsonderwyser gehad van wie hy baie kon leer en wat hom deurgaans aangemoedig het. Toe hy vyftien was, het hy met olieverf begin werk, al sukkelend omdat hy tot in daardie stadium hoofsaaklik met waterverf en potlood gewerk het, en met sy twee jongste sussies as onwillige modelle. Mev. Meintjes het in 1938 besluit om met haar kinders - ’n seun en drie dogters – na [[Kaapstad]] te verhuis. Hier het die jong Johannes se lewe ingrypend verander. Kaapstad sou ook jare daarna sy woonplek bly. Mnr. H.A. Rust, later Suid-Afrika se ambassadeur in [[Nederland]], was destyds skoolhoof van die [[Hoërskool Jan van Riebeeck]] in [[Tamboerskloof]], en hy het spesiaal gereël dat Meintjes kuns as skoolvak kon neem. Die paar skoliere aan wie dié vergunning gemaak is, het kunsklasse van Florence Zerffi in haar ateljee in [[Wynberg]] ontvang. Sy was ’n kunstenares van naam, weduwee van die briljante impressionis [[Strat Caldecott]], en ’n baie bekwame dog strenge onderwyseres. So het Meintjes se eerste akademiese onderrig op 15-jarige ouderdom begin. Zerffi het sy talent uitgeken, want sy het aangebied om hom kosteloos ekstra klasse te gee wat niks met die skoolwerk te doen sou hê nie. Sy het sy vordering krities gevolg. Van haar het Meintjes later gesê: “Zerffi was ’n ongenadige onderwyseres, maar deeglik soos min en ek het baie van haar geleer. Haar goeie smaak, vurige opvattings, skerp kritiese sin en wye belesenheid sou my blywend beïnvloed, hoewel haar werk my koud gelaat het." == Invloed van Maggie Laubser == [[Lêer:Johannes Meintjes Young Lovers 1949.jpg|duimnael|links|240px|“Young Lovers”, 1949. Volgens ’n berig op [[26 Julie]] [[1952]] in die ''Evening Post'' (’n destydse middagblad in [[Port Elizabeth]]) het ’n jong paartjie dié werk, wat sommige mense destyds as “pornografies” beskryf het, vir 60 ghienies (een [[ghienie]] was £1&nbsp;1s.) gekoop.]] [[Lêer:Maggie Laubser Self Portrait 1928.jpg|duimnael|200px|Selfportret van [[Maggie Laubser]] (1928). Meintjes het gesê sy het hom teruggelei tot die bron van haar werk, die Duitse Ekspressionisme, wat hom gehelp het om sy eie styl te vind.]] Meintjes vertel in dieselfde onderhoud met ''Lantern'' van sy ontdekking van [[Irma Stern]] en [[Maggie Laubser]]: “Instinktief het ek geweet dat dit die rigting was waarin ek moes werk. Irma Stern se kleurgevoel en Maggie Laubser se komposisie het ’n nuwe wêreld vir my oopgesluit – die Ekspressionisme, waarvan ek toe nog maar min geweet het. Ek het geleer hoe om met olieverf te werk en een na die ander doek voltooi – wild en koorsig. Zerffi het haar bes gedoen om my in toom te hou en te dissiplineer. Aan haar kritiek het ek soveel waarde geheg dat ek elke stuk wat sy goedgekeur het, dadelik geraam het.” Hy het hom veral aangetrokke tot Maggie Laubser se werk gevoel en was sowat 17 jaar oud toe hy ’n bewonderaarsbrief aan haar geskryf het. Uiteindelik het hulle ontmoet aan die huis van die kunsskilder [[Cecil Higgs]] op [[Stellenbosch]]. Dit was die begin van ’n groot vriendskap. Meintjes het sy hart en siel in die stryd gewerp om erkenning vir Laubser te verkry. Mettertyd het hy baie oor haar geskryf, artikels en ’n boek (toe hy maar 19 was) en radiopraatjies. (Dié boek het die hoogste prys vir 'n werk deur Meintjes behaal toe dit in 2010 op 'n veiling vir R11&nbsp;200 van die hand gesit is.<ref>{{en}} [http://www.johannes-meintjes.co.za/index.html www.johannes-meintjes.co.za].</ref>) Meintjes het gesê dit het daartoe gelei dat mense verkeerdelik gedink het sy werk is deur haar beïnvloed, maar dat hy eintlik teruggegaan het na haar bron, die Duitse Ekspressionisme. Dit het hom sy eie styl help vind en sou, volgens ’n skrywer in ''[[Die Burger]]'', hom “in staat stel om ’n persoonlike simboliek te ontwikkel om uiting aan sy psigo-seksuele fantasieë te gee”.<ref>{{af}} {{cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2007/01/12/WB/2/SedoosKuns.html |title=Visuele kunste skitter op fees |publisher=[[Die Burger]] |date=12 Januarie 2007 |accessdate=4 Maart 2013 }}</ref> == Eerste jare ná skool == [[Lêer:Johannes Meintjes selfportret 1951.jpg|duimnael|links|230px|’n Selfportret uit 1951, toe hy 26 of 27 was.]] Nadat hy die matriek-eksamen afgelê het, was dit ’n probleem om te weet wat om te doen omdat hy eintlik net wou skilder. Destyds was daar min goeie kunsskole en Meintjes se kunstenaarsvriende het hom aangeraai om hom voorlopig liewer aan sy tweede liefde te wy, naamlik die letterkunde. Hy het na die [[Universiteit van Kaapstad]] gegaan met Afrikaans-Nederlands en Engels as hoofvakke en hom as letterkunde-student onderskei. Tog het hy intensief met sy skilderwerk voortgegaan, in so ’n mate dat hy later sou sê hy weet nie hoe hy ooit sy graad behaal het nie. Tydens sy studie aan die U.K. het hy sy werk vir tallose gesiene kunstenaars in Kaapstad gaan wys, onder wie [[Lippy Lipshitz]], [[Ruth Prowse]], [[Charles Peers]], [[Gregoire Boonzaier]], [[Jean Welz]], Nerine Desmond, [[Freida Lock]] en [[Mary Ellen (May) Hillhouse|May Hillhouse]]. Zerffi se invloed het geleidelik begin afneem, Maggie Laubser s’n het toegeneem, nie wat styl en onderwerp betref nie, maar werkmetode. Nietemin sou hy later sê: “(D)ie een van wie ek die meeste geleer het, was May Hillhouse”. Hillhouse was destyds ere-sekretaresse van die K-klub en Meintjes het gemeen dat hy die jongste lid was wat die klub nog ooit gehad het. Sy was ’n aantreklike, donker vrou met ’n diepgaande tegniese kennis van die skilderkuns. Soos in die geval van Zerffi, het May Hillhouse se werk hom “koud gelaat”, maar hy het geglo hy het die meeste van almal by haar geleer. Sy het jare lank elke skildery gesien wat hy gemaak het en elkeen deeglik gekritiseer. Daar was ook Cecil Higgs van wie hy baie aangaande verfhantering en tekstuurwaarde geleer het. == Na Johannesburg == Op 20-jarige ouderdom het hy die graad B.A. behaal. Hy was onwillig om sy literêre studie voort te sit, want ’n doktorsgraad in die letterkunde sou maar min betekenis vir ’n kunsskilder hê. Die probleem was om ’n verdienste te vind en tog met skilderwerk voort te gaan. Gerrit Bakker, wat destyds by ’n Kaapstadse boekhandel werksaam was, het besluit om sy eie boekhandel in [[Johannesburg]] te begin en het Meintjes gevra om sy assistent te word. Dit was ’n tydelike uitkoms en vir die eerste keer in sy lewe beland Meintjes in Johannesburg waar hy gou die kunskenners en kunstenaars van die Noorde leer ken het: Anton Hendriks, Elsa Dziomba, [[Alexis Preller]], [[Walter Battiss]] en baie ander. Sommige van hulle het sy vriende geword, veral Preller. Die ou Gainsborough-galery, destyds in die Lennon-gebou in Pritchardstraat, was destyds die bymekaarkomplek van die avant garde. Johannes Meintjes het dié galery bespreek vir sy eerste tentoonstelling in Augustus daardie jaar (1944). == Eerste treë as beroepskilder == [[Lêer:Johannes Meintjes Maggie Laubser.jpg|duimnael|links|180px|Meintjes het ’n monografie oor Maggie Laubser geskryf toe hy 19 of 20 was. Dit het in 1944 by HAUM verskyn, sy eerste gepubliseerde boek. 'n Eksemplaar daarvan is in 2014 vir R5 550 op [[Bidorbuy|Bidorbuy.co.za]] verkoop.<ref>[http://www.bidorbuy.co.za/item/158202168/Maggie_Laubser_Johannes_Meintjes_1944.html Birdorbuy.co.za]</ref>]] [[Lêer:Johannes Meintjes Young man with Jug 1959.jpg|duimnael|200px|“Young man with jug”, 1959.]] Hy het die boekhandel verlaat en na [[Kaapstad]] teruggekeer om hom op sy tentoonstelling voor te berei, vasbeslote om sy bestaan as beroepskunsskilder te regverdig. Sy familie het hierdie waaghalsige besluit ondersteun, blykbaar met die wete dat daar geen keer meer aan hom was nie. Platsak en met sy hele toekoms op die spel, is hy met sy skilderye terug na Johannesburg vir die opening van die tentoonstelling. Hy was toe een-en-twintig. Die tentoonstelling het groot opspraak verwek en Meintjes oornag feitlik landswye bekendheid besorg. Artikels oor sy werk het in verskeie tydskrifte en blaaie verskyn en honderde belangstellendes het die uitstalling bygewoon. Gideon Horn het in ''[[Die Transvaler]]'' na hom verwys as “’n jong kunstenaar . . . wat hom aan ’n mens openbaar as moontlik die belowendste onder die jongeres. Van die opvallendste kenmerke van sy werk is sy besondere beheer van kleure, sy tegniese vaardigheid, die selfstandigheid van gees wat daaruit spreek . . .” In die tydskrif ''Forward'', soos aangehaal in die brosjure vir 'n tentoonstelling van Meintjes se skilderye van 29 Mei tot 10 Junie 1945 in die Argus-galery in Burgstraat, Kaapstad, het Ronald Morris verklaar: "Mr. Meintjes has achieved a 'mature expression of immaturity'. He has a dynamic and dramatic sense of colour and composition, combined with a tenderness that is almost feminine, but never effeminate; he is expressionistic but intelligible; versatile because he is sensitive to mood, atmosphere, phantasy and character, and not because he wants to create an impression. In most of his work there is poetry, the loneliness and the longing of youth. Meintjes' métier is not the mask or the puppet, but the vitality of life and the phantasies of the mind and the spirit ...” Daar was aanvallende kritiek ook, maar dit het Meintjes verwag en in elk geval was dit baie minder en minder neerhalend as wat die skilders wat hy die meeste bewonder het, moes verduur. Gelukkig het hy genoeg werke verkoop om byna ’n jaar lank onafhanklik te kon lewe. == Eie ateljee in Kaapstad == [[Lêer:Johannes Meintjes Buitengracht ateljee.jpg|duimnael|230px|links|Meintjes in die ateljee in Kaapstad wat hy gehuur het van die latere vrou van [[Gregoire Boonzaier]], Marie Gravett.]] [[Lêer:Johannes Meintjes ateljee.png|duimnael|190px|Een van Meintjes se beeldhouwerke in sy ateljee in Kaapstad kort voor 1950.]] Terug in Kaapstad het hy ’n ateljee gehuur van Marie Gravett, wat later getroud is met die kunstenaar [[Gregoire Boonzaier]], en hom gereedgemaak vir sy eerste tentoonstelling daar. Meintjes het later gesê die Kaapse kritici was meer konserwatief as hul eweknieë in Johannesburg; tog het hulle sy werk goed ontvang. Prebble Rayner het geskryf (koerant onbekend): “Johannes Meintjes … is an ardent young painter of considerable promise, tackling his fellowman as subject-matter. There is apparent in his work a deep-seated awareness of individual character …” David Gamble (koerant eweneens onbekend): “Mr. Meintjes is a strong and direct painter with a pronounced sense of drama, together with a most interesting feeling for colour and a sensitive appreciation of personality. A strong vein of fantasy is another of his qualities.” Magda Sauer (waarskynlik ''[[Die Burger]]''): “Hy is een van die talentvolste jong skilders. Ten spyte van sy jeug het hy al ’n styl van sy eie ontwikkel. Hy het ’n sterk en dramatiese gevoel vir kleure en ’n goeie en oorspronklike gevoel vir komposisie.” In ''Trek'' het Prebble Rayner verder verklaar: “I am no Nostradamic sooth-sayer, but I have every faith in the future of Johannes Meintjes.” Geldelik was hierdie tentoonstelling so suksesvol dat Meintjes nou sy groot begeerte kon verwesenlik, naamlik om sy studie oorsee voort te sit. == Verdere studie oorsee == [[Lêer:Johannes Meintjes 1947 uitstalling.jpg|duimnael|230px|Meintjes tydens ’n uitstalling van sy werk in 1947, waarskynlik sy tweede uitstalling in [[Kaapstad]].]] Die [[Tweede Wêreldoorlog]] het pas ten einde geloop en intussen was hy deeltyds kunsonderwyser aan die [[Hoërskool Jan van Riebeeck]] en [[SACS]]. Ná ’n tweede tentoonstelling in Johannesburg teen die einde van 1945 is hy nog in dieselfde jaar aan boord van die ''Aquitania'', ’n troepeskip met seweduisend mense aan boord, na [[Southampton]]. In [[Londen]] het hy sowat agtien maande studeer en diep gedrink aan die Europese kultuur. Een van sy doelwitte met dié besoek was om regstreeks kennis te maak met die werk wat hy vroeër slegs in afbeeldings kon ken. Op sy soektog deur die galerye het hy Rembrandt, El Greco en die Vlaamse Primitiewe sowel as Henry Moore, Picasso en Graham Sutherland van die grootste betekenis vir hom gevind. Deeltydse radiowerk as omroeper en vertaler die Afrika-diens van die British Broadcasting Corporation (saam met [[Arnold van Wyk]]) het hom aan die lewe gehou. Intussen het belangstelling in sy werk steeds toegeneem en met sy terugkeer na Suid-Afrika in 1947 het sy tweede tentoonstelling in Kaapstad buitengewone sukses gehad. Almal het groot vordering in Meintjes se werk gesien en het hul dankbaarheid uitgespreek dat hy hom nie te veel deur buitelanders laat beïnvloed het nie. Hy is beskryf as ’n “pionier” en ’n “Voortrekker” in die nuwe tradisie van die Suid-Afrikaanse skilderkuns. == Terug in die Moederstad == [[Lêer:Johannes Meintjes Kunsklas.jpg|links|220px|duimnael|Johannes Meintjes bied in die jare veertig 'n kunsklas aan die Kaapse Tegniese Kollege aan.]] [[Lêer:Johannes Meintjes Guitarist on the Beach 1956.jpg|duimnael|230px|“Guitarist on the Beach”, 1956.]] In Kaapstad het hy ’n ateljee in ’n ou [[Kaaps-Hollandse Styl|Kaaps-Hollandse huis]] gehuur en verskeie tentoonstellings elders gehou. Hy het die tekenklasse van gekleurde studente aan die Kaapse Tegniese Kollege behartig en heelwat uitsaaiwerk gedoen, insluitende die eerste kunsprogram vir die jeug wat ooit in die land uitgesaai is. In hierdie tyd het hy ook drama aan die Kaapse Tegniese Kollege en die [[Worcester]]se Dramaskool doseer. Hy het onder meer vir die Eoan-groep dekorstelle geskilder en kostuums ontwerp. Intussen het hy ook begin skryf en talle artikels, essays en kortverhale uit sy pen het verskyn. Sy eerste boek, ’n monogram oor Maggie Laubser, geskryf toe hy pas 19 of 20 was, het in 1944 verskyn. Volgens die tydskrif ''Lantern'' was dit een van die besversorgde boeke wat ooit in die land gedruk is en was dit skaars 20 jaar ná publikasie reeds gesogte Africana. In 1947 het ’n bundel kortverhale, ''Kamerade'', deur homself geïllustreer gevolg en waarvan net 500 gedruk is,<ref name="wri">{{en}} [http://www.johannes-meintjes.co.za/writing.html Samevatting van Johannes Meintjes se skryfwerk op Johannes-Meintjes.co.za]. URL besoek op 20 Junie 2013.</ref> en in 1948 ’n boek oor sy liriese skilderye, ''Liriese Werk / Lyrical Work''. == Na die familieplaas by Molteno == [[Lêer:Grootzeekoegat 1955.jpg|links|duimnael|230px|Grootzeekoegat in die jare vyftig, kort nadat Meintjes heeltyds daar gaan woon het.]] [[Lêer:Johannes Meintjes 1950.jpg|duimnael|200px|Meintjes, soos hy gelyk het toe hy terug na Grootzeekoegat verhuis het.]] [[Lêer:Johannes Meintjes Ongetiteld.jpg|duimnael|links|230px|“Ongetiteld” (1954).]] [[Lêer:Johannes Meintjes Portret van 'n jong man.jpg|duimnael|200px|"Portret van Chris van den Berg" (1957).]] In 1949 het Meintjes Kaapstad verlaat en hom op die familieplaas, Grootzeekoegat, gevestig. Hier het hy begin Kaapse koloniale meubels versamel, asook Africana-boeke, porseleinware en koper. In sy versameling het hy kunswerke van [[Thomas Bowler|Bowler]], [[Samuel Daniell]] en Harris gehad, en hy was ook ’n ywerige versamelaar van ou afdrukke, kaarte en etse. Daar het hy vyf jaar in feitlik eensame afsondering deurgebring, hoewel hy glo nooit afgesonder gevoel het nie, en die plaas slegs verlaat om sy werk in verskeie sentra ten toon te stel en ook kort besoeke gebring aan die Staatsargief en die Africana-biblioteke in Johannesburg en Pretoria vir navorsingsdoeleindes tot 1954 of 1955, toe hy weer na Johannesburg teruggekeer het. In dié tyd het sy boek oor [[Anton Anreith]], Suid-Afrika se eerste beeldhouer, verskyn, asook ’n toneelstuk (in medewerking met [[Uys Krige]]) wat die letterkundige prys van die Nasionale Adviesraad van die destydse Afdeling Volwassene-onderwys verower het. ''Die Blanke Stilte'', 'n toneelstuk in drie bedrywe, was een van die bekroonde stukke in die 300-jarige Van Riebeeck-herdenkingstoneelwedstryd wat deur die Nasionale Adviserende Raad van Onderwys vir Volwassenes gereël is. Erika Terblanche skryf: "Hertzog Venter het geskryf dat daar in hierdie drama nie ’n hoofkarakter in die normale sin van die woord is nie. In die drama word die spanning wat in ’n organies verbonde groep mense voorkom, uitgebeeld: die Vorster-gesin van die plaas Zevenfontijn en enkele vriende. "Hierdie spanning word deur twee faktore veroorsaak: die neerdrukkende, 'deprimerende' invloed van ’n genie en sterk persoonlikheid op dié wat hom omring, en die stabiliserende uitwerking van die geslagstradisie en familiegrond op die nageslag. Vir Venter is dit ’n 'allesins lesenswaardige drama'; ook met die eise van die toneel is terdeë rekening gehou, maar volgens hom sou dit by opvoering hoë eise aan die regie, die spelers en die gehoor stel vanweë die aard van die dialoog en die dekor.".<ref name="terb">{{af}} [http://www.litnet.co.za/Article/johannes-meintjes-1923-1980 Essay oor Johannes Meintjes deur Erika Terblanche op Litnet.co.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130101172417/http://www.litnet.co.za/Article/johannes-meintjes-1923-1980 |date= 1 Januarie 2013 }}. URL besoek op 20 Junie 2013</ref> Vroeg in die jare vyftig het hy ook ’n kunstentoonstelling op ’n lesingstoer deur die [[Vrystaat]] geneem. In 1954, toe hy sy vyf jaar lange afsondering beëindig, keer hy terug na die [[Johannesburg|Goudstad]] en hou uitstallings daar en in [[Pretoria]]. In dié tyd woed ’n openbare debat tussen hom en Laurence van der Post oor die Afrikaner se houding jeens Suid-Afrika se ander bevolkingsgroepe. In 1955 ontmoet hy die Brits-Suid-Afrikaanse skrywer William Plomer, met wie hy lewenslank bevriend sou bly. Meintjes verdeel nou sy tyd tussen Johannesburg en die plaas naby Molteno, met gereelde tentoonstellings in al die groot stede. In 1955 het daar nog twee boeke van hom verskyn, een oor sy plaasondervindings, ''Frontier Family'', en ’n roman, ''Storm(s)vlei'', wat die eerste prys in ’n wedstryd wat deur die Stadsraad van [[Pretoria]] gereël is ter viering van die stad se honderdste bestaansjaar, verower het. Daarna verskyn ook sy ''Complex Canvas'', met veertig van sy tekeninge en daarna ''Dagboek 1'', aantekeninge uit sy joernaal (wat Meintjes 20 jaar vantevore begin hou het) wat ’n boeiende prentjie van die kunslewe in Suid-Afrika skets. ''Dagboek 2'' en ''Dagboek 3'' het later gevolg. Meintjes stal deur die loop van 1956 uit in Kaapstad, Pretoria en Johannesburg. Hy skilder die Britse aktrise dame Sybil Thorndike (1882–1976) op haar versoek en dié skildery ontketen ’n storm in die Suid-Afrikaanse pers. 1957 bring sy gebruiklike uitstallings, nou in Bloemfontein, Johannesburg en op Heidelberg (waarskynlik [[Gauteng]]). Kunskenners beskryf Meintjes in dié jare as die Suid-Afrikaanse Cézanne, Gauguin of Chagall. Die volgende jaar kom uitstallings in Pretoria en Johannesburg weer aan die beurt asook ’n besoek aan Europa waartydens hy studeer in [[Londen]], [[Amsterdam]] en [[Parys]]. == Verdere werk tydens die sestigerjare == [[Lêer:Eetkamer Grootzeekoegat 1951.jpg|200px|duimnael|links|Die eetkamer in die ou opstal op Grootzeekoegat in 1951, twee jaar nadat Meintjes hierheen verhuis het.]] ’n Besonderse projek wat Meintjes aangepak het in 1960, was die bewaring van die foto’s van die dorpsfotograaf [[Ambrose Lomax]]. Vyftig jaar nadat Lomax, die apteker, uit Molteno weg is, is sy negatiewe in sy ou apteek gekry. Meintjes het dit laat ontwikkel en ’n besonderse boek met ’n aantal van die foto’s – baie daarvan is voor en tydens die [[Tweede Vryheidsoorlog|Anglo-Boereoorlog]] geneem – in 1964 uitgegee.<ref name="VolksbladSmith" /><ref>{{af}} [http://www.nmmu.ac.za/onseangeltjie/aucamp04.htm '' 'n Sprekende gelykenis – vir Paul Alberts'' deur Hennie Aucamp].</ref> In 1963 volg nog uitstalling in [[Pretoria]], [[Johannesburg]] en Kaapstad asook ’n uitstalling van sy werk in die [[Verenigde State van Amerika|VSA]]. Die pers verwys na Meintjes as die “Goue Seun” van die Suid-Afrikaanse kunstoneel. Op letterkundige gebied verskyn sy roman “Gister en vandag” en “Jeugjare”. Die volgende jaar kom uitstallings op [[Molteno, Oos-Kaap|Molteno]], in [[Johannesburg]] en [[Washington]] aan die beurt asook ’n groepsuitstalling saam met onder meer George Boys, Gordon Vorster, Cecily Sash en Dirk Meerkotter op uitnodiging van die Rembrandt-kunsstigting. In 1964 verskyn nie minder nie as drie boeke uit sy pen: die roman “Mallemeule”, “Manor House” en “Portret van ’n Suid-Afrikaanse Dorp deur [[Ambrose Lomax|A Lomax]]: Molteno 1894 – 1909”, oor die apteker en fotograaf wat op Molteno gewoon het tydens die opbloei wat teweeggebring is deur ontdekking van [[steenkool]] in die Stormbergreeks. == Heeltydse terugkeer na Grootzeekoegat == [[Lêer:Johannes Meintjes Ronell Meintjes 1961.jpg|duimnael|190px|Mev. Ronell Meintjes, née Rossouw, soos deur haar man in 1961 geskilder.]] [[Lêer:Johannes Meintjes Straatmusikante.jpg|duimnael|links|200px|“Straatmusikante” (1945) is deel van die permanente uitstalling in die [[Hester Rupert-kunsmuseum]] op [[Graaff-Reinet]]. Meintjes was een van die kunstenaars wie se werk uitgestal is tydens die opening van dié museum in 1966 nadat [[Anton Rupert]] die geskiedkundige gebou waarin dit gehuisves word, die jaar vantevore van sloping gered het.]] In 1965 ontvang Meintjes ’n letterkundeprys van PEN en gaan woon heeltyds op die familieplaas, Zeekoegat, saam met sy vrou, Ronell Rossouw (gebore [[9 Februarie]] [[1932]]), met wie hy op [[25 Maart]] [[1960]] getroud is. Sy is drie jaar vantevore van haar eerste man, Michael Schönberg, geskei en het ’n dogter, Lynn, gehad wat by Ronell se ouers in [[Parow]] gewoon het.<ref name="VolksbladSmith" /> Ronell het by die munisipaliteit op Molteno gewerk in die tyd toe sy en Meintjes getroud is. Nadat Lynn st. 8 geslaag het, het sy in die apteek op Molteno begin werk. Sy het later by haar pa, Schönberg, in Johannesburg gaan woon. Johannes en Ronell het nie kinders gehad nie, al was sy grootste oorweging om met haar te trou omdat hy 'n erfgenaam wou hê wat kon verseker Grootzeekoegat bly in die Meintjes-familie. Ronell was wel swanger, maar het die baba verloor.<ref name="terb" /> Hy hou weer uitstallings in [[Kaapstad]] en [[Pretoria]] en publiseer die biografie van [[Olive Schreiner]], ''Olive Schreiner Portrait of a South African Woman''. Die voorsitter van die South African English Academy beskryf dit as die “beste studie tot dusver oor Olive Schreiner”.<ref>{{cite web |url=http://www.johannes-meintjes.co.za/biography.html |title=Johannes Meintjes: opsommende biografie |format=html |publisher=johannes-meintjes.co.za |access-date=3 Maart 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191102120516/http://www.johannes-meintjes.co.za/biography.html |archive-date= 2 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> ’n Tweede boek, “The Silent Conspiracy” verskyn in 1965. Ook hou hy ’n groepsuitstalling saam met onder meer [[Lukas Sithole]], [[Christo Coetzee]], [[Maggie Laubser]], [[Armando Baldinelli]] en [[Maud Sumner]]. In 1966 volg solo-uitstallings in Johannesburg en op Molteno asook deelname aan die Republiekfees-uitstalling (die Republiek van Suid-Afrika was toe vyf jaar oud) in Pretoria en die opening van die Hester Rupert-kunsmuseum op [[Graaff-Reinet]] in ’n gebou wat [[Anton Rupert]] in 1965 gered het toe dit bekend word dat ’n petroleummaatskappy dit wou sloop vir die oprigting van ’n vulstasie.<ref>{{cite web |url=http://www.rupertartmuseum.co.za/ |title=Die Hester Rupert Kunsmuseum |format=html |access-date=3 Maart 2013 |publisher=ruperartmuseum.co.za |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009115510/https://www.rupertartmuseum.co.za/ |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In dieselfde jaar verskyn die opdrag-biografie oor genl. [[Koos de la Rey]], “De la Rey Lion of the West” (in Engels), wat as ’n vervolgverhaal in ''[[The Star]]'' verskyn. In 1967 volg die publikasie, ook as ’n vervolgverhaal, van die biografie oor genl. De la Rey in ’n Afrikaanse koerant. Meintjes word nou aangestel as erekurator van die George Vice-gedenkmuseum op Molteno en hou uitstallings in Kaapstad en Johannesburg. In 1969 volg nog uitstalling in Johannesburg en op Molteno en verskyn sy biografie van genl. [[Gideon Scheepers]], ''Sword in the Sand Gideon Scheepers'', asook ’n Engelse biografie van pres. [[Marthinus Theunis Steyn|M.T. Steyn]], wat in 1970 in Afrikaans sou verskyn as ''Steyn Vader van sy volk'', en ’n boek oor die [[Slag van Stormberg]], ''Stormberg A Lost Opportunity''. Die jaar daarna kom ’n biografie van genl. [[Louis Botha]] aan die beurt, wat gunstig ontvang word, ook deur oorsese media. Die boek oor pres. Steyn word oor die radio uitgesaai en in dieselfde jaar verskyn ''The Round Table in South Africa''. == Laaste dekade == [[Lêer:NG kerk Molteno 2021.jpg|duimnael|255px|Meintjes is op Woensdag 9 Julie 1980 om 14:30 vanuit die [[NG gemeente Molteno|NG kerk op Molteno]] begrawe,<ref>{{en}} [http://www.johannes-meintjes.co.za/archives.html Berig in die Cape Argus]. URL besoek op 4 Junie 2013.</ref> 12 maande voor die gemeente se honderdjarige bestaan waarvoor hy toe reeds 'n gedenkboek geskryf het.]] [[Lêer:George Vice Biblioteek Molteno.jpg|duimnael|255px|Meintjes was tot sy dood bibliotekaris van die George Vice-biblioteek op Molteno en erekurator van die plaaslike museum.]] Meintjes se eerste uitstalling van die jare sewentig was in [[Johannesburg]]. Ook in 1971 verskyn nog ’n biografie van ’n held van die [[Anglo-Boereoorlog]], dié keer genl. [[Piet Joubert]]: ''The Commandant General PJ Joubert'' asook ''Sandile – The Fall of the Xhosa Nation'', die eerste groot biografie oor 'n swart leier in Suid-Afrika,<ref>{{en}} [http://www.cdbooks-r-us.com/freebies/jmessay.pdf 'n Opstel oor Johannes Meintjes deur Kobus Opperman]. URL besoek op 7 Junie 2013.</ref> en die bundel kortverhale en essays ''Siembamba''. Oor ''Sandile'' het Meintjes self gesê: "This is the first full-length study of a Xhosa prince or chief. The Xhosas are resident in the eastern part of the Cape Province of South Africa, and their history is studded with a galaxy of remarkable men of royal blood. These were the first black people to come into contact with the white man in Southern Africa. Of the chiefs I have chosen Sandile for various reasons. His life-span covers the glory of Xhosa nationhood, the more important wars with the British Colonial Government, the national suicide of the Xhosas and the tragedy of his personal story. Thanks too to the artists [[Frederick Timpson I'Ons]] and [[John Thomas Baines|Thomas Baines]], we have more portraits of Sandile than of any other chief." In 1972 hou hy weer ’n uitstalling in [[Kaapstad]] en verskyn die tweede aflewering van sy outobiografie, ''Dagboek 2''. Hy vier in 1973 sy vyftigste verjaardag met ’n uitstalling in Johannesburg en word aangestel as uitvoerende lid van die [[Burgersdorp]]se museum. Die enigste boek uit sy pen in daardie jaar was ''The Voortrekkers'', wat later voorgeskryf is aan die [[Universiteit van Oxford]]. Die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] benoem hom in 1974 as ’n lid. Hy hou uitstallings in Kaapstad en op Molteno en publiseer ’n biografie oor pres. [[Paul Kruger]] asook ’n gedenkboek ter viering van sy tuisdorp se eeufeesviering, ''Dorp van drome: Molteno 1874–1974'', in opdrag van die dorp se munisipaliteit. In 1975 kom nog ’n opdragwerk, ''Sasol:1950 – 1975'' (wat in Afrikaans sowel as Engels uitgegee is), aan die beurt en publiseer hy ''Dagboek 3'', wat die laaste van die drie dele van sy outobiografie sou wees. Ook in dié jaar stal hy uit in [[Bloemfontein]] en [[Johannesburg]]. Kort op die hake van die boek oor [[Sasol]], volg in 1976 ’n uitstalling van Meintjes se kunswerke op [[Sasolburg]]. Sy ''The Anglo Boer War 1899–1902: A Pictorial History'' verskyn tegelykertyd in Afrikaans en Engels en is later in Duits en Nederlands vertaal. In dieselfde jaar verskyn ook oor die driejarige oorlog ''The Great War: [[Arthur Conan Doyle]] 1''. In 1977 volg nog ’n uitstalling op Molteno, maar ook op [[Stellenbosch]] en in [[Bellville]], en verskyn ''With Bobs and Kruger: Frederic William Unger 2'', die laaste boek van hom wat in sy leeftyd sou verskyn. ’n Solo-uitstalling op [[Lichtenburg]] in 1978 word gevolg deur ’n prestige-groepsuitstalling in die destydse [[Rhodesië]] se vernaamste stede, [[Harare|Salisbury]] en [[Bulawayo]] asook in Johannesburg saam met Geoffrey Armstrong, Armando Baldinelli, Maud Sumner, Gordon Vorster, [[Walter Battiss]] en Rhona Stern. In sy twee laaste lewensjare, 1979 en 1980, stal hy net by die destydse Universiteit van Natal in [[Pietermaritzburg]], op [[Ficksburg]] en by die [[Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit|Universiteit van Port Elizabeth]] uit. Hy voltooi ook die manuskrip van ’n gedenkbundel oor die 100ste bestaansjaar van die [[NG gemeente Molteno]], ''Eeu van Genade: NG Kerk Molteno 1881–1981'' (wat in 1981 verskyn het), die kerk waaruit hy begrawe is. Sulke opdragwerke was dikwels sy vernaamste inkomste. Sy werkywer het blykbaar nooit afgeneem nie, ten spyte van moeilike omstandighede, want twee dae voor sy dood in die hartjie van die ysige Noordoos-Kaapse winter skryf hy in sy dagboek: “My werkproduksie is baie deur Ronell se siekte gestrem, want ek moes regstaan vir alles. Die koue het ook nie gehelp nie. Ek voel heeltemal lam.” Op [[7 Julie]] [[1980]] skryf sy in haar man se dagboek: “Maandag 7 Julie 1980. Johannes vanoggend oorlede.” Ronell Meintjes is op [[26 Junie]] [[1996]] in 'n hospitaal in [[Port Elizabeth]] oorlede nadat sy die laaste jare van haar lewe op [[Graaff-Reinet]] gewoon het waar sy 'n tyd lank kuratrise was van die Hester Rupert-kunsmuseum, wat enkele van haar man se werke besit.<ref>{{en}} [http://www.rupertartmuseum.co.za/gallery.htm Galery van die Hester Rupert-kunsmuseum.]</ref> Sy is op [[1 Julie]] langs haar man in die Molteno-begraafplaas ter ruste gelê. Die skilderye, beeldhouwerke en kosbare boeke uit sy omvattende Africana-versameling wat sy ná haar man se afsterwe aan die Hoërskool Molteno geskenk het, word vandag nog in die Meintjies-kamer uitgestal.<ref>{{af}} [http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1996/07/02/9/15.html ''Persoonlik''], ''[[Die Burger]]'', [[2 Julie]] [[1996]].</ref><ref name="sun">{{af}} [http://blogs.sun.ac.za/nuus/2010/07/12/johannes-meintjes-by-die-sasol-kunsmuseum/ Inleiding tot 'n uitstalling in 2010 van sy werk in die Sasol-kunsmuseum van die Universiteit Stellenbosch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304212804/http://blogs.sun.ac.za/nuus/2010/07/12/johannes-meintjes-by-die-sasol-kunsmuseum/ |date= 4 Maart 2016 }}. URL besoek op 8 Junie 2013.</ref> Van sy manuskripte word in die [[Thomas Pringle]]-versameling van die [[National English Literary Museum]] in [[Grahamstad]] bewaar, terwyl sy vrou ook werke aan die [[Sasol-kunsmuseum]] van die [[Universiteit Stellenbosch]] nagelaat het.<ref name="sun" /> == Ná sy dood == [[Lêer:Grafsteen Johannes Meintjes.jpg|duimnael|190px|Johannes Meintjes en Ronell (née Rossouw) se grafsteen in [[Molteno, Oos-Kaap|Molteno]] se begraafplaas.]] In 1982 is 'n TV-opname op veral Grootzeekoegat gemaak oor die lewe en werk van Johannes Meintjes. Op 16 Januarie 1983 het 'n artikel deur Madelein van Biljon met kleurfoto's daarby in die ''Sunday Times Magazine'' verskyn oor Grootzeekoegat onder die opskrif "Ashes to Ashes". Van Biljon skryf: "The old house survived pestilence and three Border Wars. But the fear is that the next few months may destroy it." In die artikel het Ronell Meintjes gesê dis onprakties om alleen daar te woon en dat die koste om dit bewoonbaar te hou, voortdurend aan die toeneem was, maar dat sy haar nie daartoe kon bring om dit te verkoop nie. "When I go," sê sy in die artikel, "it will be a ruin within a year or two." Toe reeds het die plafon in die vertrek waarin sy sit en gesels het, begin insak en daar was klammigheid en krake in die mure. In 1983 het die [[Universiteit van die Vrystaat|Vrystaatse Universiteit]] 'n gedenkuitstalling in [[Bloemfontein]] gehou en in 1986 is die Johannes Meintjes-kamer in die Hoërskool Molteno deur W.A. de Klerk geopen as 'n permanente uitstalling van Meintjes se belangrikste werk. In 1990 volg 'n prestige-gedenkuitstalling (huldetentoonstelling) van 7 Junie tot 6 Julie in [[Johannesburg]] by die destydse Randse Afrikaanse Universiteit. Dit het tien jaar ná sy dood plaasgevind en was die eerste keer sedert 1973 dat Meintjes se olieverfskilderye in Johannesburg vertoon is. Dié uitstalling is geopen deur dr. Hermien McCaul-Dommisse, wat ook Meintjes se eerste uitstalling in Augustus 1944 geopen het. == Kritiese beskouing van sy skilderkuns == === Menings oor sy skilderkuns tot 1963 === [[Lêer:Johannes Meintjes 1955 Broers.jpg|duimnael|links|190px|“Broers” (1955).]] [[Lêer:Johannes Meintjes Swazi Landscape.jpg|duimnael|200px|“Swazi Landscape” het die hoogste prys op veiling van enige van Meintjes se skilderye behaal toe dit in Oktober 2012 vir R668&nbsp;400 verkoop is.<ref>{{cite web |url=http://www.johannes-meintjes.co.za/images/index_strauss_and_company_new_record_johannes_meintjes.jpg |title=Besonderhede by Johannes-meintjes |access-date=4 Maart 2013 |publisher=johannes-meintjes.co.za |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20171003223110/http://johannes-meintjes.co.za/images/index_strauss_and_company_new_record_johannes_meintjes.jpg |archive-date=3 Oktober 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Sy weduwee, Ronell, het dit in 1990, tien jaar ná sy dood, verkoop en gesê Meintjes wou hê dit moes in ’n museum se besit kom.<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.artfact.com/auction-lot/johannes-petrus-meintjes-south-african-1923-1980-550-c-c35d3b13ac |publisher=Artfact.com |accessdate=4 Maart 2013 |title=Lot 550 – Johannes Petrus Meintjes Suid-Afrikaner 1923–1980 }}</ref>]] [[Lêer:Johannes Meintjes Koerantverkoper 1955.jpg|duimnael|links|190px|“Koerantverkoper” (1955).]] Uittreksels wat hy in 1963 aan die tydskrif ''Lantern'' uitgelig het omdat dit vir hom “pertinent” was, is onder meer: * “The actual product of his brush lives and moves in an inter-realm between the world of fact and fiction. His point of departure, however, is the inner world: an idea rather than external event engenders the spark of his creation.” (''Trek'', 1947.) * “Mr. Meintjes is essentially an imaginative painter and a colourist. The fact that a great part of his work is done from memory explains the curious sameness of feature and pose.” (''[[Cape Argus]]'', 1947.) * “Hier is ’n kunstenaar met ’n vonk van eie aard; wat nie alleen weet hoe om te teken nie. maar ook hoe om ’n sterk emosionele aanlokking uit te druk.” (''[[Die Burger]]'', 1948.) * “Meintjes werk soos ’n liriese digter: in elke werk gee hy net homself, en deur homself die groot, somber wêre1d.” ([[Bartho Smit]], 1949.) * “There is no doubt that this young artist has genius. Already one can pick out his portrait studies at any exhibition. (They) are as distinctive as Rosetti’s faces.” (I.J.M., Bloemfontein, 1949.) * “(He) is one of those who . . . have a chosen a pathway through an apparently barren landscape, away from the easy forms and subjects of conventional art expression.” (Ruth Prowse, 1950.) * “Hier geld die innerlike van die kunstenaar as uitgangspunt van sy uitbeelding. Hiertoe gebruik hy kleur- en vormsimbole, ontleen aan die sigbare werklikheid, maar geheel en al vervorm en verkleur en losgemaak uit hul realiteitsverband. Mens sou dus die werk van Meintjes kan karakteriseer as innerlike selfportretering.” (''[[Die Volksblad]]'', 1950.) * “Uit hierdie rustelose, dinamiese jong temperament sal nog veel van verrykende waarde en skoonheid vir ons skilderkuns kom. Johannes Meintjes staan met ’n oop en ontvanklike gemoed teenoor die lewe: Hierin lê sy groeikrag en hierdeur gee die lewe hom genoeg aan besieling om met albei hande aan te gryp.” (S. Ignatius Mocke, 1953.) * “Die man wat diep loer in die werkinge van die siel en oor wie se integriteit daar nooit getwyfel kan word nie – dit is Meintjes. Sy kleur, sy lyn, sy sin vir die mistiese (romanties-ekspressionisties) en sy kennis van die mens se anatomie gee hom ’n hoë plek in die Suid-Afrikaanse kuns.” (''[[Die Transvaler]]''. 1956.) * “In Meintjes’ work there is always a sense of the mysterious, whether expressed through these sombre, unpopulated landscapes or through the expression of a guitar player, a lonely boy, a lonely bather beneath the sickle moon, or simply through the relaxation of a sleeper in the sun. There is poetry in this painting.” (''[[Pretoria News]]'', 1958.) * “Die interessantste kwaliteit in Meintjes se werk is dat sy surrealisme ’n onmiskenbare Suid-Afrikaanse atmosfeer weerspieël.” (Anna Vorster, 1959.) * “Sy skilderye stel ’n fyngevoelige, digterlike en ietwat na binne skouende kunstenaar aan ons voor. Hy is ’n kunstenaar wat sy dromerige wêreld met sielvolle, melankoliese oë bevolk en eindeloos soek na die raaisel van die lewe. Hul rusteloosheid word verhoog deur die leegheid van agtergronde wat deur vreemde samestelling van kleure uitgebeeld is en ’n mistieke atmosfeer – iets byna metafisies – skep. Indien Meintjes daarin kan slaag om deur die ‘plafon’ te breek, kan hy een van Suid-Afrika se leidende kunstenaars op die gebied van ’n besondere, fyn romantiese tradisie word. Hy kan vir ons word wat Chagall vir die Franse geword het.” (''[[Die Transvaler]]'', [[14 Julie]] [[1961]].) * “Meintjes remains a very interesting painter. A sentimentalist and a romantic he is, and where this has spoiled his work he has been justly criticized. But such criticism often overlooks an important aspect of his work, perhaps the most important, and that is its particular poetical intensity. Now all artists have their dream worIds. Some are exclusive and others can be shared: Meintjes’s dream world, his world of things remembered, is hardly less personal than anyone else’s. But such is the intensity with which it is recalled, such is the frankness of the terms in which it is stated that we are compelled to enter it.” (Neville Dubow, ''[[Cape Argus]]'', [[31 Oktober]] [[1961]].) * “In die welige skilderkuns van Johannes Meintjes vind ons die voortdurende eienskappe van warm aarde, blou lug, eksotiese vorme, e.s.m. Sy arbeiders, vroue en kinders wat hulle in die wêreld beweeg met ’n soort afgetrokkenheid wat boei – byna soos wesens wat hul moeilike weg deur die lewe baan, maar daardeur ongeskonde bly. ’n Mens word byna gehipnotiseer deur die uitdrukking in daardie wye oë en sprakelose lippe. Min kunstenaars besit die durf en oortuiging van Johannes Meintjes in sy voorstellinge. Met ’n soort bevredigende ongeërgheid skilder hy die sinlik-aardse. Daar is ’n oorheersende van beskutting en beskerming – die aarde wat die eensames nader trek en teen haar boesem druk; die rustende arbeider wat moeg sy arms en bene oor die warm grond uitstrek, of met sy kop op die skoot van ’n vrou rus; die enkelinge of groepe figure wat feitlik deel uitmaak van die landskap wat hulle omhul.” (Carl Büchner, ''[[Die Burger]]'', [[23 Oktober]] [[1962]].) * “If art is, among other things, a process of revealing the world as seen by one particular man, if it is an interchange of the values of things as they are for the values an artist puts upon them, then Meintjes is one of the most communicative painters we have.” (Neville Dubow, ''[[Cape Argus]]'', [[17 Oktober]] [[1962]].) === Menings oor sy skilderkuns in later jare === [[Lêer:Johannes Meintjes 1953.jpg|duimnael|210px|Johannes Meintjes, 1953.]] [[Lêer:Johannes Meintjes Slapende Jong Man 1959.jpg|duimnael|links|210px|"Slapende Jong Man", (1959).]] * "Meintjies se skilderye het ’n melankolie wat by ’n adolessente verlange aansluit. Sy vroeë werk sluit straattonele in, maar dit is veral sy portrette van jong mans, wat ’n spieëlbeeld vorm van homself, wat die aandag getrek het. Hierdie portrette word gekenmerk deur mans met swaar ooglede wat nie direk na die kyker staan nie, maar wat ’n gevoel gee dat die figure teruggetrek is in ’n private droomwêreld. Slanke, sensitiewe hande is dikwels deel van die studies. In hierdie introspektiewe wêreld van Meintjies het hy later toevoegings van persoonlike simbole gemaak in die vorm van romantiese voëls en blomme. Baie van hierdie metafore bly obskuur en privaat. Daar is ook trekke na die surrealisme, en sy studies van ruiters in die nag op wit perde dra Freudiaanse beelde en ’n flirtasie met die fantasie van die dood. Hoewel Meintjies se werk in die invloed van die Ekspressionisme staan, het hy dit nooit heeltemal sy eie gemaak nie. Hy het nooit heeltemal ontsnap uit die oppervlakkige simbolisme van sy jeugstyl nie." (Amanda Botha, Litnet.co.za<ref>{{af}} [http://www.argief.litnet.co.za/cgi-bin/giga.cgi?cmd=print_article&news_id=30839&cause_id=1270 Litnet.co.za]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} URL besoek op 2 Junie 2013.</ref>) * "Johannes Meintjes … is one of the more articulate South Africans of his generation. A prolific painter, he is also a fluent author in both English and Afrikaans. With unresting curiosity about South African national and regional history, he seems blessedly free from political or racial bias, and when he writes of nations or persons in conflict is alert to what is good or bad on both sides." (Sir William Plomer, ''London Sunday Times'', Junie 1970<ref>{{af}} [http://www.litnet.co.za/Article/johannes-meintjes-1923-1980 Litnet.co.za. URL besoek op 3 Junie 2013.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130101172417/http://www.litnet.co.za/Article/johannes-meintjes-1923-1980 |date= 1 Januarie 2013 }}</ref>) * "The years have not dimmed the... vibrant approach and outlook. His exotic paintings, even still lifes, are the stuff of dreams. His compositions show his particular timeless territory..." (Richard Cheales, ''[[The Star]]'', 1973<ref>{{en}} [http://www.cdbooks-r-us.com/freebies/jmessay.pdf Uit 'n essay oor Meintjes deur Kobus Opperman.]</ref>) * "For nearly 40 years Johannes Meintjes has enriched the South African art scene with his personalised work which have the inherent quality of good art – the artist's genuine feelings and moods can be felt in each brush or palette stroke ..." (Yvonne Steynberg, ''[[Evening Post]]'', 1980<ref>{{en}} [http://www.art-archives-southafrica.ch/PDFs/JM_RAU_exhibitionaddress.pdf Art Archives South Africa]. URL besoek op 3 Junie 2013.</ref>) * "In 1961 met die Republiekwording, word Meintjes se droomlandskappe ’n refleksie van hierdie tydperk van geïdealiseerde positiwiteit. Meintjes handhaaf egter hierdie gestileerde naïwiteit tot aan die einde van sy loopbaan sodat (veral sy later werke) soms die gevaar loop om in sentimentaliteit te verval. Die jukstaponering van beelde skep ’n droomagtige gevoel van vreemdheid, maar anders as in die werke van die Europese surrealiste, wat deur absurditeit die kapitalistiese wêreld op sy kop wou keer, maak Meintjes van hierdie visuele tegnieke gebruik as ’n vorm van ontvlugting van heersende realiteite. In die sewentigerjare, met geskiedkundige gebeure soos Sharpeville, skep hy helderkleurige fantasieë wat doelbewus nie-konsepsueel of sosiaal-polities is nie." (Laetitia Pople, ''[[Die Burger]]'', 2010<ref>{{af}} [http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2010/08/05/SK/8/Meintjes.html ''Droomkuns van Meintjes in Eikestad''.]</ref>) * "Meintjes word deur sommige kunshistorici as een van Suid-Afrika se groot kunstenaars beskou, terwyl ander dit afkraak as naïewe kuns wat na slordigheid neig. Die talle uitstallings wat al daarvan gehou is en ook die veilingshuise hier en oorsee wat ywerig meeding om sy werk op te veil wanneer dit aangebied word, bewys dat kunsliefhebbers en versamelaars gaande is oor sy werk." (Martiens van Bart, ''[[Die Burger]]'', 2012<ref name="skaap">{{af}} [http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2012/06/15/SK/1/VEILINGSHOOFBERIG16.html ''Skildery van skaapwagter haal R133 680''.]</ref>) == Sy kunstenaarsvisie en nalatenskap == [[Lêer:Johannes Meintjes Sebastiaan 1945.jpg|duimnael|190px|links|“Sebastiaan” (ook bekend as “Jong man met lelies”, 1945). In sy dagboekinskrywing van [[17 April]] [[1945]] skryf Meintjes, toe 21 jaar oud, oor dié skildery: “My groot nuwe werk, Sebastiaan, is nou voltooi. Iemand het daarvoor geposeer, maar dit lyk soos 'n selfportret.” Die onderwerp van die skildery se blik is afwaarts en inwaarts, behep met die self en sy sintuie.<ref>{{cite web |url=http://stevenson.info/exhibitions/dec2004/item5.htm |title=Johannes Meintjes (Suid-Afrikaner 1923–1980) |publisher=Stevenson.info |last=Stevenson |first=Michael |access-date=6 Maart 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305145657/http://stevenson.info/exhibitions/dec2004/item5.htm |archive-date=5 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref>]] [[Lêer:Johannes Meintjes Sebastiaan.jpg|duimnael|170px|Die buiteblad van die versverhaal “Sebastiaan” deur Pieter Marincowitz met illustrasies deur Meintjes. Net honderd van dié boekies is gedruk en vandag is dit byna onverkrygbaar.<ref name="wri" />]] In 1963 het Meintjes self sy credo opgesom toe hy sê: “[[Gertrude Stein]] het eens verklaar dat ’n kunstenaar nie kritiek nie maar waardering nodig het. Dis in ’n groot mate waar. Hy moet deurgaans getrou bly aan sy visie, aan sy eie idioom, al sê wie ook wat, sy integriteit behou, geestelik ontwikkel en werk vanuit sy hart. Dis wat ek nog gedoen het, en hopelik sal doen tot die dag van my dood.” 'n Ander keer het hy gesê: "My visie het sy oorsprong in die bodem van Afrika en ek het daaraan 'n persoonlike stempel gegee wat moontlik eendag in die hart en verbeelding van 'n ander generasie ’n reaksie mag vind."<ref>{{af}} [http://blogs.sun.ac.za/nuus/2010/07/12/johannes-meintjes-by-die-sasol-kunsmuseum/ 'n Inleiding tot die uitstalling van 18 Julie tot 28 Augustus 2010 in die Sasol-kunsmuseum van die Universiteit Stellenbosch.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304212804/http://blogs.sun.ac.za/nuus/2010/07/12/johannes-meintjes-by-die-sasol-kunsmuseum/ |date= 4 Maart 2016 }} URL besoek op 8 Junie 2013.</ref> Skilderwerke van Johannes Meintjes is vroeg reeds deur baie instellings en bekende versamelaars dwarsdeur Suid-Afrika en ook in die buiteland aangeskaf. In 1963 het hy gesê: “Wanneer ek kyk na die massa materiaal wat in die afgelope sestien jaar oor my werk geskryf is, staan mens verbaas dat daar nog soveel uiteenlopende menings daaroor kan bestaan. Die bewonderaars en die vyande wat ek aan die begin gehad het, het ek vandag nog; daar is net meer van hulle.” Meintjes het in sy leeftyd meer as 1&nbsp;336 olieverfskilderye gemaak,<ref name="skaap" /> tientalle beeldhouwerke geskep asook honderde sketse, temperas, grafiese werke en waterverfskilderye. Uit sy pen het 35 boeke verskyn en ook nog talle ongepubliseerde manuskripte. Tydens sy leeftyd is meer as 1 400 koerantberigte en tydskrifartikels oor hom geskryf. Ná sy dood is sy belangrikste manuskripte, briewe, dagboeke ensovoorts aan die National English Literary Museum in [[Grahamstad]] geskenk waar dit in die Johannes Meintjes-gedenkkamer gehuisves sou word. Volgens die digter [[Johann de Lange]], in ’n referaat oor “gay bevryding” tydens ’n literatuurseminaar in [[Port Elizabeth]] in 1990, bied Meintjes se skryfwerk van die vroegste voorbeelde in die Afrikaanse letterkunde “van die hantering van die gay tema”, wat “aanvanklik báie verskuild en omsigtig” was. De Lange het gesê: “Op die gebied van die prosa was daar byvoorbeeld heel vroeg reeds die sterk versweë, soms sentimentele hantering daarvan in die romans en verhale van Johannes Meintjes.”<ref>{{af}} {{cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1990/03/21/6/6.html |title=Die erotiese terroriste van die letterkunde |publisher=[[Die Burger]] |date=21 Maart 1990 }}</ref> Ook in sy kunswerk kom die homoërotiese vroeg ter sprake (dermate dat hy ná sy dood as 'n "baanbreker gay kunstenaar" beskryf is<ref>[http://www.iart.co.za/all-images-archive/ In 'n bespreking oor 'n skildery van Jan du Toit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101010011133/http://www.iart.co.za/all-images-archive/ |date=10 Oktober 2010 }}.</ref> en 'n werk van hom in 1993 opgeneem is in "The invisible ghetto: Lesbian and gay writing from South Africa"<ref>{{af}} [http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1993/06/4/1/10.html ''Deurbraak vir SA skrywers''], ''[[Beeld]]'', [[4 Junie]] [[1993]].</ref>) in byvoorbeeld sy sketse vir die versverhaal "Sebastiaan" van Pieter Marincowitz, ’n bundel wat slegs in ’n oplaag van ’n honderd gedruk is en nou byna onverkrygbaar is.<ref>[http://www.johannes-meintjes.co.za/booksforsale.html Boeke te koop by Johannes-Meintjes.co.za].</ref> Prof. [[John Kannemeyer]] skryf in 1998 in ''[[Die Burger]]'': “Vir sy digterlike waarde hoef ’n mens dié verwarde versverhaal, indien jy dit ’n verhaal sou kan noem, nie te lees nie. Wat ’n mens boei, is die illustrasies van week manlike figure deur Johannes Meintjes en die enkele momente in die gedig waarin vir die eerste keer ná [[I.D. du Plessis]] se “Vreemde liefde” van ’n homoërotiese tendens in Afrikaans sprake is. Dis jammer dat Marincowitz, wat in die sewentigerjare deur [[selfmoord|selfdood]] aan sy einde gekom het, dié tendens nie beter kon verwoord nie.”<ref>{{af}} {{cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1998/07/01/9/3.html |title=Sekel en simbaal was die hoogtepunt |publisher=[[Die Burger]] |date=1 Julie 1998 |accessdate=4 Maart 2013 |last=Kannemeyer |first=John |authorlink=John Kannemeyer}}</ref> Tien jaar ná sy dood het die koerantredakteur [[Tertius Myburgh]] van Meintjes gesê: “Johannes was something of a Renaissance man. First of all, artist. Then author, historian, activist and even sort-of farmer. Above all, he was a thoughtful, loving and loveable human being who thought very deeply about the human condition.”<ref>{{af}} [http://www.cdbooks-r-us.com/freebies/jmessay.pdf Uit ’n opstel oor Meintjes deur Kobus Opperman]</ref> In 'n buurt van die Kaapse township [[Mitchells Plain]] waarin strate die name van Suid-Afrikaanse kunstenaars dra, is 'n straat ook na Johannes Meintjes genoem, weliswaar verkeerd gespel as "Meintjies".<ref>{{en}} [http://goo.gl/maps/zm5Gl 'n Naambordjie in die straat op Google Maps].</ref> == Bibliografie == [[Lêer:Johannes Meintjes - Kamerade.jpg|duimnael|160px|Stofomslag van ''Kamerade'', 'n kortverhaalbundel van 1947.]] [[Lêer:Johannes Meintjes Stormvlei.jpg|duimnael|160px|Sy roman ''Stormvlei'' het in 1955 verskyn.]] [[Lêer:Johannes Meintjes Dagboek 1 1941 - 1947.jpg|duimnael|160px|In 1961 verskyn die eerste deel van Meintjes se dagboek (1941–1947).]] [[Lêer:Johannes Meintjes - Liriese Werk.jpg|duimnael|160px|Die buiteblad van ''Liriese Werk / Lyrical Work'', uitgegee in 1948. Dié boek bevat 'n inleiding en 50 afbeeldings van Meintjes se werk, meesal in wit en swart. Die kleurafbeelding voorop die boek is van ''Vleiwesens'' (1945).]] [[Lêer:Johannes Meintjes - Eeu van Genade.jpg|duimnael|160px|Meintjes se laaste werk, ''Eeu van Genade'' ter viering van die [[NG gemeente Molteno]] se honderdjarige bestaan, het 'n jaar ná sy dood verskyn, hoewel hy reeds in sy sterfjaar die eksemplaar daarvan waarvan die voorblad hier te sien is, aan sy vrou, Ronell, geskenk en haar naam voorin geskryf het met die datum 22 Julie 1981 daarby.]] [[Lêer:Molteno Dorp van drome.jpg|duimnael|160px|Voorblad van ''Dorp van Drome: Die Geskiedenis van Molteno 1874–1974'', Meintjes se opdragwerk vir die honderdste bestaansjaar van sy tuisdorp.]] Johannes Meintjes se wye belangstellingsveld het neerslag gevind in die uiteenlopende onderwerpe waaroor hy geskryf het, veral die vaderlandse geskiedenis. Hier is ’n volledige lys van sy gepubliseerde werke:<ref>{{cite web |url=http://www.johannes-meintjes.co.za/booksforsale.html |title=Boeke te koop |access-date=3 Maart 2013 |format=html |publisher=johannes-meintjes.co.za |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191102091904/http://johannes-meintjes.co.za/booksforsale.html |archive-date= 2 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.esaach.org.za/index.php?title=Johannes_Meintjes&redirect=no |title=Johannes Meintjes |publisher=Esaach.org.za |access-date=6 Maart 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160412122324/http://esaach.org.za/index.php?title=Johannes_Meintjes |archive-date=12 April 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> === Ander === # '''Meintjes – Liriese Werk / Lyrical Works'''. Biografie. 1948. 77 pp, Anreith Press, Kaapstad. Teks deur Pieter Marincowitz, illustrasies deur Johannes Meintjes. # '''Sebastiaan'''. Gedig. 1948. 38 pp. Teks deur Pieter Marincowitz, illustrasies deur Johannes Meintjes. Drukoplaag: 100. # '''Complex Canvass: A South African Approach'''. Geografies. 1960. 47 pp. Opgedra aan Beyers Botha. Afrikaanse Pers-Boekhandel, Johannesburg / Kaapstad. === Biografie === # '''Maggie Laubser'''. Monografie. 1944. 47 pp. Opgedra aan Gerrit Bakker. HAUM. Kaapstad. # '''Anton Anreith. Sculptor 1754–1822'''. Monografie. 1951. 62 pp. Opgedra aan: John Rothman. Juta and Co Ltd, Kaapstad / Johannesburg. Drukoplaag: 1 000. # '''Olive Schreiner: Portrait of a South African Woman'''. Biografie. 1965. 195 pp. Opgedra aan sy suster Ernestine Keyser. Hugh Keartland Publishers, Johannesburg. # '''De la Rey – Lion of the West'''. Biografie. 1964. 432 pp. Opgedra aan die nagedagtenis van sy vader, Ernest Frederick Meintjes (1893–1928). Hugh Keartland Publishers, Johannesburg. # '''President Steyn: A Biography'''. Biografie. 1969. 272 pp. Nasionale Boekhandel, Kaapstad. # '''General Louis Botha: A Biography'''. 1970. 332 pp. Opgedra aan die nagedagtenis van kol. Polly de la Rey-Morkel (1887–1967). Cassel, London. # '''Vader van Sy Volk: ’n Lewenskets van President MT Steyn'''. Biografie. 1970. 82 pp. Opgedra aan Beyers Botha. Tafelberg-uitgewers, Kaapstad. # '''The Commandant-General (The Life and Times of Petrus Jacobus Joubert of the South African Republic: 1831–1900)'''. Biografie. 1971. 220 pp. Opgedra aan die nagedagtenis van sy vrou, Ronell Meintjes. Tafelberg-uitgewers, Kaapstad. # '''[[Sandile]]: The Fall of the Xhosa Nation'''. Biografie. 1971. 312 pp. Opgedra aan William Plomer. TV Bulpin, Kaapstad. # '''President Paul Kruger: A Biography'''. Biografie. 1974. 295 pp. Opgedra aan sy moeder, ook gebore op 10 Oktober, ter viering van haar 80ste verjaardag. Cassel, Londen === Geskiedenis === # '''Portret van ’n Suid-Afrikaanse dorp, deur [[Ambrose Lomax]]: Molteno 1894–1909'''. Geskiedkundig. 1964. 127 pp. Opgedra aan Edmund Walsh. Bamboesberg-Uitgewers, Molteno. Drukoplaag: 500. # '''Stormberg: A Lost Opportunity (The Anglo Boer War in the North-Eastern Cape Colony, 1899–1902)'''. Geskiedenis. 1969. 209 pp. Opgedra aan Evan Robertson. Nasionale Boekhandel, Kaapstad. # '''Sword in the Sand: The Life and Death of [[Gideon Scheepers]]'''. Biografie. 1969. 242 pp. Opgedra aan John McIntosh. Tafelberg-uitgewers, Kaapstad. # '''The Voortrekkers: The Story of the Great Trek and the Making of South Africa'''. Geskiedenis. 1973. 287 pp. Opgedra aan die nagedagtenis van sy oupa Johannes Petrus Meintjes (1843–1919). Cassel, Londen. (Sagtebanduitgawe deur Corgi in 1975. 333 pp.) # '''The Great Boer War. By Arthur Conan Doyle (First Edition London 1902)'''. Anglo-Boer War Reprint Library selected and introduced by Johannes Meintjes. Herdruk deur C. Struik. 1976. 769 pp. Drukoplaag: 1&nbsp;000. # '''The Anglo-Boer War 1899–1902 A Pictorial History'''. Geskiedenis. 1976. 192 pp. Struik, Kaapstad. # '''Die Anglo-Boere Oorlog in Beeld 1899–1902'''. Geskiedenis. 1976. Struik, Kaapstad. # '''With ‘Bobs’ And Kruger – Experiences And Observations Of An American War Correspondent In The Field With Both Armies'''. By Frederic William Unger (First Edition 1901). Anglo-Boer War Reprint Library selected and introduced by Johannes Meintjes. Herdruk deur C. Struik (Pty) Ltd in 1977. 412 pp. Drukoplaag: 1&nbsp;000. # '''De Boerenoorlog in Beeld 1899–1902'''. Geskiedenis. 1978. 192. Fibula – Van Dishoeck, Haarlem. # '''Der Burenkrieg 1899–1902'''. Geskiedenis. 1979. 190 pp. Wells, München. Verlag Wessermühl. === Opdragwerke === # '''Round Table in South Africa: 1948–1969'''. Opdragwerk. 1970. 184 pp (manuskrip). Opgedra aan David Smith. The National Association of Round Tables in South Africa. # '''Dorp van Drome: Die Geskiedenis van Molteno 1874–1974'''. Opdragwerk. 1974. 173 pp. Munisipaliteit Molteno. # '''Sasol: 1950–1975'''. Opdragwerk. 1975. 174 pp. Tafelberg-uitgewers, Kaapstad. (Afsonderlike uitgawes in Afrikaans en Engels.) # '''Eeu van Genade: NG Kerk van Molteno: 1881–1981'''. Opdragwerk. 1981. 83 pp. Kerkraad: NG gemeente Molteno. === Outobiografie === # '''Frontier Family'''. Outobiografies. 1955. 166 pp (verkorte weergawe, oorspronklik 188 pp.). Opgedra aan sy drie susters: Ena, Marie en Ernestine. Central News Agency (Ltd), Johannesburg. Illustrasies deur Johannes Meintjes. # '''Die Dagboek van Johannes Meintjes – Deel 1'''. Outobiografies. 1961. 192 pp. Opgedra aan die nagedagtenis van sy vader, Ernest Frederick Meintjes (1893–1928). Bamboesberg-Uitgewers, Molteno. Drukoplaag: 1&nbsp;000. # (Die) '''Jeugjare''' (van Johannes Meintjes). Outobiografies. 1963. 181 pp. Opgedra aan sy moeder, Valerie Elizabeth Julia Meintjes, gebore Keyter. Bamboesberg-Uitgewers, Molteno. # '''Die Dagboek van Johannes Meintjes – Deel 2'''. Outobiografie. 1972. 220 pp. Opgedra aan die nagedagtenis van sy oupa Johannes Petrus Meintjes (1843–1919). Bamboesberg-Uitgewers, Molteno. Drukoplaag: 1&nbsp;000. # '''Die Dagboek van Johannes Meintjes – Deel 3'''. Outobiografie. 1975. 209 pp. Opgedra aan die nagedagtenis van sy ouma Wilhelmina Maria Elizabeth Keyter (1856–1930). Bamboesberg-Uitgewers, Molteno. Drukoplaag: 1&nbsp;000. # '''London Diaries''' === Prosa, drama === # '''Kamerade. Kortverhale, sketse en essays'''. 1947. 126 pp. Anton Anreith Publishers, Kaapstad. Illustrasies deur Johannes Meintjes. Drukoplaag: 500. # '''Die Blanke Stilte: ’n Toneelstuk in drie dele'''. 1952. 50 pp. Opgedra aan Hilda Kriseman. Holloway Books (Pty) Ltd, Pretoria. # '''Storm(s)vlei'''. Roman. 1955. 195 pp. Opgedra aan Michael Tonkin. Afrikaanse Pers-Boekhandel, Johannesburg. # '''Die Soekendes'''. Toneelstuk. 1958. 41 pp. Opgedra aan Norman de la Hunt. Afrikaanse Pers-Boekhandel, Johannesburg / Kaapstad. # '''Die Singende Reën'''. Roman. 1962. 119 pp. Opgedra aan sy vrou, Ronell Meintjes. Bamboesberg-Uitgewers, Molteno. # '''Gister is Vandag'''. Roman. 1963. 184 pp. Opgedra aan Koos Quinton. Afrikaanse Pers-Boekhandel, Johannesburg / Kaapstad. # '''Mallemeule'''. Roman. 1964. 155 bladsye. Opgedra aan Hannes van Rooij. Afrikaanse Pers-Boekhandel, Johannesburg. # '''Manor House'''. Roman. 1964. 280 pp. Opgedra aan sy vrou, Ronell Meintjes. Delacorte Press, New York. # '''The Silent Conspiracy'''. Roman. 1964. 269 pp. Opgedra aan sy vrou, Ronell Meintjes. Michael Joseph, London. # '''Siembamba: ’n Versameling Verhale, Essays en Sketse'''. 1971. 89 pp. Opgedra aan die nagedagtenis van Ken Swart. Afrikaanse Pers-Boekhandel, Johannesburg. == Bronne == * “Johannes Meintjes – Veelsydige kunstenaar” in: Wood, Vivian C. (red.). “Lantern. Tydskrif vir kennis en kultuur.” Jaargang XII, No. 3. Maart 1963. Pretoria: Die S.A. Vereniging vir die Bevordering van Kennis en Kultuur. * [[S.P. Engelbrecht|Engelbrecht, prof. dr. S.P.]] 1952. ''Die Kaapse predikante van die sewentiende en agtiende eeu.'' Kaapstad, Pretoria: H.A.U.M.-J.H. de Bussy. * Marincowitz, Pieter. 1948. ''Liriese Werk / Lyrical Work: Johannes Meintjes.'' Cape Town: The Anreith Press. == Verwysings == <div style="font-size:90%;"> {{Verwysings|3}} </div> == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie}} * {{en}} [http://www.art-archives-southafrica.ch/PDFs/JM_bookdustcovers.pdf 'n Bibliografie met foto's van stofomslae of voorblaaie van al Johannes Meintjes se gepubliseerde skryfwerk]. URL besoek op 20 Maart 2015. * {{en}} [http://www.cdbooks-r-us.com/freebies/jmessay.pdf ’n Essay oor Meintjes deur Kobus Opperman]. URL besoek op 20 Maart 2015. * {{af}} [http://www.litnet.co.za/Article/johannes-meintjes-1923-1980 Deeglike biografie oor Meintjes op Litnet deur Erika Terblanche] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130101172417/http://www.litnet.co.za/Article/johannes-meintjes-1923-1980 |date= 1 Januarie 2013 }}. URL besoek op 20 Maart 2015. * {{af}} [http://www.argief.litnet.co.za/cgi-bin/giga.cgi?cmd=print_article&news_id=70727&cause_id=1270 ’n Beskouing op Litnet oor selfportrette, onder meer dié van Johannes Meintjes]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. URL besoek op 20 Maart 2015. * {{af}} [http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2003/06/02/DB/6LDN/01.html “Skaars boeke oor verlede nou op CD”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160102170007/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2003/06/02/DB/6LDN/01.html |date= 2 Januarie 2016 }}, ''[[Die Burger]]'', [[2 Junie]] [[2003]]. URL besoek op 20 Maart 2015. * {{en}} [http://kaganof.com/kagablog/2010/07/19/johannes-meintjes-to-the-end-of-the-night/ ’n Artikel deur dr. Jean-Pierre de la Porte, navorsingsdirekteur van die Instituut vir die Bevordering van Argitektuur en Infrastruktuur, Januarie 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100725042104/http://kaganof.com/kagablog/2010/07/19/johannes-meintjes-to-the-end-of-the-night/ |date=25 Julie 2010 }}. URL besoek op 20 Maart 2015. * {{en}} [http://blog.antiquarianauctions.co.za/2012/11/antiquarian-auction-23-review_26.html 'n Beskrywing van 'n veiling van seldsame dokumente en boeke uit Meintjes se privaat versameling] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130724044016/http://blog.antiquarianauctions.co.za/2012/11/antiquarian-auction-23-review_26.html |date=24 Julie 2013 }}. URL besoek op 20 Maart 2015. * {{en}} [http://www.bidorbuy.co.za/item/100768466/LOT_OF_JOHANNES_MEINTJES_PERSONAL_EFFECTS_BOOKS_LETTERS_PHOTOS_MANUSCRIPT_TYPESCRIPT_ETC.html Een van die laaste versamelings van Meintjes se persoonlike besittings verkoop einde Mei 2013 op Bid or Buy vir R10 000]. URL besoek op 20 Maart 2015. * {{en}} [http://www.art-archives-southafrica.ch/Photoalbum_Meintjes/ Album van 50 skilderye van Meintjes in privaat besit]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. URL besoek op 20 Maart 2015. * {{en}} [http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=1752984 'n Foto van Johannes en Ronell Meintjese grafsteen in Molteno se begraafplaas]. URL besoek op 20 Maart 2015. * {{en}} [http://www.safarinow.com/go/OlivesCottageMolteno#!prettyPhoto Johannes Meintjes se dorpshuis op Molteno is nou die Olive's Cottage-B&O]. URL besoek op 20 Maart 2015. * {{en}} [http://www.swelco.co.za/Index.cfm?fuseaction=sales.lots&SaleID=2472&Session=5&ItemID=61057 Stephan Welz & Co. verkoop al drie Meintjes se dagboeke teen R7 500]. URL besoek op 20 Maart 2015. * {{en}} [http://www.straussart.co.za/artists/view/johannes-petrus-meintjes 'n Oorsig van alle Meintjes-werke deur Stepgan Welz & Co. verkoop.] URL besoek op 27 Junie 2013. * {{en}} [http://artvalue.co.za/meintjes-johannes-petrus/ 'n Opsomming van Meintjes se lewensloop op Artvalue.co.za] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121120000455/http://artvalue.co.za/meintjes-johannes-petrus/ |date=20 November 2012 }}. URL besoek op 20 Maart 2015. * {{en}} [http://www.stephanwelzandco.co.za/Index.cfm?fuseaction=news.start&ID=1109517 ''R27 million auction, second highest ever in Cape Town''], Stephan Welz verkoop duurste Meintjes-skildery op veiling. URL besoek op 30 September 2013. * {{en}} [http://www.straussart.co.za/artists/view/johannes-petrus-meintjes Besonderhede oor jongste verkope van Meintjes se werk op Strauss Art se webtuiste]. URL besoek op 20 Maart 2015. {{Voorbladster}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Meintjes, Johannes}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skilders]] [[Kategorie:Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Geboortes in 1923]] [[Kategorie:Sterftes in 1980]] [[Kategorie:Afrikaners]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse kunstenaars]] [[Kategorie:Alumni van Hoërskool Jan van Riebeeck]] sa7iuadlyxzcay5pjqowkt8crj1covv 0 87981 2965847 2603180 2026-09-09T05:22:16Z InternetArchiveBot 131157 Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2965847 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | name = Richardsbaai-lughawe | nativename = | nativename-a = | nativename-r = | image = | image-width = | caption = | IATA = RCB | ICAO = FARB | type = Openbaar | owner = [[uMhlathuze Plaaslike Munisipaliteit]] | operator = | city-served = | location = [[Richardsbaai]], [[Suid-Afrika]] | elevation-f = 109 | elevation-m = 33 | coordinates = {{Coord|28|44|27|S|32|05|31|E|type:airport}} | latd = 28 | latm = 44 | lats = 27 | latNS = S | longd= 32 | longm= 05 | longs= 31 | longEW= E | coordinates_type = | coordinates_region = ZA-ZN | coordinates_notitle = | image_map = | image_mapsize = | image_map_alt = | image_map_caption = | pushpin_map = KwaZulu-Natal | pushpin_label_position = | pushpin_label = '''RCB''' | pushpin_map_alt = | pushpin_mapsize = | pushpin_image = | pushpin_map_caption = Ligging in KwaZulu-Natal | website = | metric-elev = yes | metric-rwy = yes | r1-number = 05/23 | r1-length-f = 4,265 | r1-length-m = 1,300 | r1-surface = Teer | stat-year = | stat1-header = | stat1-data = | stat2-header = | stat2-data = | footnotes = }} '''Richardsbaai-lughawe''' ([[IATA-kode]]: RCB, [[ICAO]]: FARB) is 'n lughawe in [[Richardsbaai]], [[Suid-Afrika]]. Dit word onafhanklik bestuur en is nie deel van die netwerk van groter lughawens wat deur die Airports Company South Africa (ACSA) bestuur word nie. Die lughawe word bestuur deur Indiza Airport Management, en is tans onder leiding van bestuurder Heila Trollip. Die lughawe is ook die tuiste van die enigste lugvaartonderhoudsmaatskappy in die Noord-Natal, Alton Aero Engineering. [[South African Express]] het die enigste geskeduleerde vlugte van en na Richardsbaai onderneem, met 'n vloot Bombardier Q Series-vliegtuie. Teen laat 2011, na baie spekulasie, is bevestig dat die lughawe 'n groot opgradering sou ondergaan wat die lughawe se status tot internasionaal sou verhoog het. Die uitbreidingsprojek is egter uitgestel hangende 'n antwoord van die plaaslike dorp Mandlanzini, oor die kwessie van informele inwoners wat hulle in die pad van die beoogde aanloopbaanuitbreiding gevestig het. Die opgradering kom op 'n kritieke tyd, met South African Express se uitfasering van die Bombardier Q300-vliegtuie. Die vloot sal vervang word met die nuwe Q400-reeks vliegtuie, wat nie huidig in staat is om uit Richardsbaai-lughawe te bedryf nie, as gevolg van die beperkinge van die aanloopbaan en portaalinfrastruktuur. == Geskeduleerde dienste == * [[South African Express]] — [[O.R. Tambo Internasionale Lughawe]], [[Johannesburg]] * [[Airlink]] — O.R. Tambo Internasionale Lughawe, Johannesburg == Verkeersvolume == {| class="toccolours sortable" border="1" cellpadding="5" style="border-collapse:collapse" |+ '''Jaarlikse passasiersverkeer <ref>http://www.kzntopbusiness.co.za/site/parastatals{{Dooie skakel|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ! Jaar || Passasiers || % verandering |- ! 2011 | 83&nbsp;069 || {{decrease}}10,2% |- ! 2012 | 80&nbsp;978 || {{decrease}}2,5% |- ! 2013 | 77&nbsp;401 || {{decrease}}4,4% |} == Verwysings == {{Verwysings}} {{Lugvaart-saadjie}} {{Passasierslughawens van Suid-Afrika}} {{en-vertaal|Richards Bay Airport}} [[Kategorie:Lughawens in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Richardsbaai]] q7m4mn2jvzjjiwr4vv01u2u26lk6e71 0 90436 2965868 2925838 2026-09-09T08:55:43Z Oesjaar 7467 Verbeter 2965868 wikitext text/x-wiki [[Lêer:CASTLE LINE RoyalMailService (1893).jpg|duimnael|Advertensie van die Union-Castle-Redery]] Die '''Union-Castle-Redery''' is in 1900 gestig na die samesmelting van die [[Union-Redery]] met die [[Castle-Redery]]. Aanvanklik is die firma deur Donald Currie & Co bestuur maar later is die beheer oorgeneem deur die ''Royal Mail Steam Packet Company'' waarvan sir Owen Phillips aan die hoof was. Hierdie reëling het in 1932 tot 'n einde gekom toe die Union-Castle Mail Steamship Company sy onafhanklikheid hervat het. In 1956 is die beheer deur die Cayvier, Irvine-groep oorgeneem. In 1965 is verskeie groot skepe aan [[Safmarine]] verkoop. ==Lees ook== *[[Holland-Afrika Lyn]] *[[Norddeutscher Lloyd]] *[[Woermann-lyn]] == Bron == * ''[[Ensiklopedie van Suidelike Afrika]]'', [[Eric Rosenthal]], 1967. == Eksterne skakels == * {{Commonskat-inlyn|Union-Castle Line}} [[Kategorie:Britse rederye]] [[Kategorie:Geskiedenis van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Rederye]] m34me0j4ybnyf8f1ip2upejdjyxhizv 0 92733 2965760 2365093 2026-09-08T12:53:50Z Sobaka 328 /* Suid-Afrikaanse skilders */ korreksie 2965760 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Kunsgalery | Beeld = Harry Stratford Caldecott (South African 1886-1929) The Outing.jpeg | Beeldonderskrif = "Die Uitstappie" in die William Humphreys-kunsgalery | Vorige naam = | Ander name = | Stad of dorp = [[Kimberley]] | Land = {{RSA}} | Openingsjaar = 1952 | Geopen deur = | Tipe kunsgalery = Staatsgefinansierde nasionale erfenis met 'n kunsversameling wat wissel van 17de-eeuse [[Nederland]]se meesters en [[Europa|Europese]] kunswerke tot kontemporêre Suid-Afrikaanse kuns | Webtuiste = [http://www.whag.co.za/ ''William Humphreys Art Gallery, Kimberley''] }} Die '''William Humphreys-kunsgalery''' in [[Kimberley]] is een van die belangrikste kunsmuseums in [[Suid-Afrika]]. Sedert sy opening in 1952 het dit tot 'n kultuursentrum vir die [[Noord-Kaap]] ontwikkel. == Gebou == Hierdie museum is genoem na die vernaamste skenker van die kunswerke in die museum. Dit vorm deel van die Burgersentrum in Cullinansingel in Kimberley, is op 5 Desember 1952 deur [[Harry Oppenheimer]] geopen en sedertdien is die museumgebou enkele kere vergroot weens die toename in die versameling. Aan die noordekant van die gebou staan 'n standbeeld van [[koningin Victoria]]. == Skenkers == In 1944 het die politikus en kunsversamelaar William Humphreys 'n groot deel van sy persoonlike versameling van skilderye deur Hollandse en Vlaamse meesters sowel as skilderye deur Britte en Franse, antieke meubels en ander kunsitems aan die stad Kimberley geskenk. Dit is saamgevoeg met die kunsversameling van die Kimberley Athenaeum. Later is die versameling vergroot met die toevoeging van die Max Greenberg-bemaking, Humphreys-leenversameling, Meyer-versameling, [[Lawson-versameling]] en die [[Timlin-versameling]]. Verder was daar verskeie kleiner skenkings deur enkelinge, soos Harry Oppenheimer. == Vlaamse en Hollandse skool == Alhoewel die galery bekend is vir sy versameling Suid-Afrikaanse skilderye, lê sy werklike aantrekkingskrag by kunskenners wêreldwyd in die goeie versameling skilderye van die 16de en 17de eeuse meesters. Dit vergelyk goed met die [[Michaelis-versameling]]. Van die vroegste werke is landskappe deur Jan Breughel (1568–1625). Ook is daar landskap skilderye deur Antonie Waterloo (1610–76), Jan Wijnants (1615-c1679), Jan Both (1618–52) en Philip Wouwerman (1619–68). Veral Karel du Jardin (1622–78) se “Beeste en 'n ruïne in 'n landskap” en 'n rivier toneel deur Jan van Goyen (1596–1656) is bekend. Onder die stillewes staan die skilderye van Cornelis de Heem (1631–95), Jan van Zoon (1650–1723) en Jan van Huysum (1682–1749) uit. Ander bekende skilderye is “Die houtkappers” deur Adam Pijnacker (1622–73), “Vegtende katte” deur Frans Snijders (1579–1657), “Interieur” deur Egbert van der Poel (1621–1664), “Portret van 'n man” deur Caeser van Everdingen (1606–78), “Portret van 'n vrou” deur Gonzales Coques (1614–84), “Vryers in 'n tuin” deur Dirk Hals (1591–1656), “Vrou te perd” deur Eglor van der Neer (1635–1703) en “Ruspouse tydens die vlugtog na Egipte” deur Gerard Dou (1613–75). == Franse skool == Hierdie versameling is beperk. Dit sluit werke in van Jean-Baptiste Greuze (1725–1805) en Gaspard Poussin (1594–1665). Die skildery “Wrak van die driemaster” is deur Eugène Isabey (1767–1855). == Italiaanse skilders == Die bekendste kunstenaars in die groep is Andrea del Sarto (1486–1530), Emma Ciardi (1879–1933) en Salvator Rosa (1615–73). == Britse skilders == Skilderye in die afdeling is “Mrs Irvine” deur Henry Raeburn (1756–1823), “Lord Eldin” deur Andrew Geddes (1783–1844), “Baba word gebad” deur William Orpen (1878–1931) en 'n selfportret van David Wilkie (1785–1841). Verder is hier werke te sien van Peter Lely (1618–80), William Etty (1675–1734), William Hogarth (1697–1764) en George Romney (1734–1802). == Suid-Afrikaanse skilders == Al die bekende Suid-Afrikaanse kunstenaars is in die galery verteenwoordig. Die belangrikste werk is van [[Alexis Preller]] (1911–75). [[Irma Stern]] (1894–1966) het drie portrette en 'n stillewe in die galery. Van die oudste kunstenaars wie se werk hier voorkom, is [[Thomas Bowler]] (1812–69) en [[Frederick Timpson I'Ons]] (1802–1887). Van Bowler is te sien “Tafelberg en Tafelbaai”. Onder [[Frans Oerder]] (1867–1944) se sewe skilderye is daar “Lesende meisie” en “ 'n Seun”. “Hoëveld, Transvaal” is deur [[Pierneef]] (1886–1957). Ander bekende skilderye is “De Beers-myn (Groot Gat)” deur [[Gwelo Goodman]] (1871–1939), “Bak met 'n bos gemengde blomme” deur Wolf Kibel (1903–38), “Die terugkeer van die Rajah” en “Die boodskapper van die dood” deur J.H. Amschewitz, “Skip in Durban se hawe” deur Clement Senèque, “Ou kerk, Tulbagh” en Victoria-waterval” deur [[Gwelo Goodman]], “Poel in die Komatirivier” deur [[Rosamund Everard-Steenkamp]] (1907–1945) en “Rotslandskap” deur Stefan Ampenberger (1908–83). == Ander kunswerke == Die omstrede naakbeelde deur [[Moses Kottler]] (1896–1977) word hier gehuisves. Ook beelde deur [[Anton van Wouw]] (1862–1945) is te sien. 'n Moderne beeld is [[Sydney Kumalo]] se “Sittende vrou”. 'n Opvallende moderne keramiekwerk is “Tamfuti” deur Bonnie Ntshalintshali. Ander interessanthede is Franse meubels uit die 18de eeu, voorbeelde van Suid-Afrikaanse meubels in stink- en geelhout, Dresden- en Meissenporselein en Kaapse silwer uit die 19de eeu deur Johannes Casparus Lotter. Teenswoordig lê die museum klem in die opbou van sy versameling op skilderye, beelde, grafiese kuns, keramiek en tradisionele kuns deur Suid-Afrikaanse kunstenaars. 'n Besondere omvangryke biblioteek van kunsboeke is hier beskikbaar. == Bibliografie == * Fransen, Hans: Guide to the museums of Southern Africa. Kaapstad: Southern African Museum Association, 19788. * Holloway, Rosemary: A short history of the William Humphreys Art Gallery. Lantern,tydskrif vir kennis en kultuur, jaargang 33, nr. 3, Julie 1984. * Kros, Neville: The William Humphreys Art Gallery Kimberley. Lantern, tydskrif vir kennis en kultur, jaargang 10, nr. 1, September 1960. {{Koördinate|28|44|37|S|24|46|08|E|region:ZA-NC_type:landmark|aansig=titel}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geboue en strukture in Kimberley]] [[Kategorie:Kunsmuseums en galerye van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Kunsversamelings]] j5mppjja0xuvprmryvz7hcuoskwqhul 0 95789 2965884 2942636 2026-09-09T09:28:42Z Oesjaar 7467 Spelfout 2965884 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Wetenskaplike | naam = Edward Jenner | beeld = Edward Jenner by James Northcote.jpg | breedte = 220 | beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | beeldonderskrif = Portret van Edward Jenner deur James Northcote | geboortenaam = | geboortedatum = [[17 Mei]] [[1749]] | geboorteplek = [[Berkeley]], [[Gloucestershire]], [[Engeland]] | sterftedatum = {{SDEO|1749|5|17|1823|1|26}} | sterfteplek = Berkeley, Gloucestershire, Engeland | plek van graf = | blyplek = {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} | burgerskap = | nasionaliteit = | vakgebied = [[Medisyne]]/[[sjirurgie]], natuurlike geskiedenis | werkplek = | alma mater = St George's, Universiteit van Londen<br />Universiteit van Sint Andrews | doktorale promotor = | akademiese adviseurs = [[John Hunter]] | doktorale studente = | ander studente = | bekend vir = [[Entstof]] teen [[pokke]] | beïnvloed deur = | invloed op = | toekennings = | handtekening = | webblad = | voetnotas = }} '''Edward Jenner''' ([[17 Mei]] [[1749]] – [[26 Januarie]] [[1823]]) was 'n Britse dokter wat 'n [[entstof]] teen [[pokke]] ontwikkel het. Hy is gebore in [[Berkeley]], [[Gloucestershire]], [[Engeland]]. Op die ouderdom van agt was hy in hok geplaas nadat hy ingeënt was met pokke saam met ander kinders; dit was die gewoonte van die tyd. Hy het hier gebly totdat die siekte sy gang gegaan het. Op die ouderdom van twaalf was hy vlot in [[Latyn]] en kon 'n bietjie Grieks verstaan. Hy word die assistent van Mnr. Ludlow, 'n dokter in Sodbury. Hier het hy op die storie afgekom dat mense wat met koeipokke besmet raak nie kinderpokkies kan kry nie. Nadat hy sy vakleerlingskap voltooi het, gaan hy na [[Londen]] in 1770 waar hy onder die toesig van John Hunter werk. Hy leer by Hunter die wetenskaplike benardering tot probleem oplossing aan. Hy het ook [[anatomie]] bestudeer by Hunter se anatomieskool. Hy doen ook diens in die St. Georges hospitaal. Op die versoek van sir Joseph Banks, kollekteer hy al die monsters wat kapt. [[James Cook]] terug gebring het op die skip ''Endeavor'' vanaf sy ontdekkingstog in [[Australasië]]. Hy keer terug na Berkeley in 1773 waar hy 'n reputasie opbou as 'n dokter en naturalis. Hy dien 'n dokument by die ''[[Royal Society]]'' in wat handel oor die [[koekoek]] in 1778. Die dokument handel oor die koekoek se gewoonte om die stiefouers se eiers uit die nes te gooi sodra hulle uitgebroei het. Uit erkenning van sy werk word hy toegelaat as ''fellow'' van die ''Royal Society'' in 1779. In 1778 trou hy met Katherine Kingscote en koop 'n huis genaamd ''The Chantry'' in Berkeley. Sy vrou se gesondheid was egter nie goed nie en gevolglik bring hulle die somers deur by ''Cheltenham Spa''. Nadat hy amptelik sy doktersgraad ontvang het van St. Andrews Universiteit, bou hy 'n groot praktyk op. Jenner bestudeer die koeipokke verskynsel vir 'n aantal jare. Op 14 Mei 1796 spuit hy 'n seun met, James Phipps opsetlik in met die virus. Die seun ontwikkel koeipokke soos normaalweg en ses weke later het Jenner hom ingespuit met pokke. Maar die pokkevirus ontwikkel nie en Phipps kom niks oor nie. Hy doen nog soortgelyke eksperimente en Jenner publiseer sy resultate as ''An Inquiry into the Cause of the Variole Vaccine, a Disease Discovered in Some of the Western Countries of England, particularly Gloucesterhire, and Known by the name of the Cowpox''. As gevolg van sy werk word hy ontvang deur koning [[George III van die Verenigde Koninkryk|George III]], koningin Charlotte, die [[Prins van Wallis]] en deur die Graaf van York. Laasgenoemde maak [[inenting]] verpligtend in die Britse Leër en die Graaf van Clarence (later koning [[William IV van die Verenigde Koninkryk]]) maak dit verpligtend in die [[Britse Vloot]]. Die Britse parlement maak aam hom 'n toekenning van £10,000 in 1801 en £20&nbsp;000 in 1807. Verskeie toekennings volg daarna. Hierna word die praktyk van inenting wêreldwyd in gebruik geneem. Dit is in [[Noord-Amerika]] bekendgestel deur dokter John Coakley Lettsom. == Vroeëre metodes van immunisasie == Reeds lank voor Jenner se tyd het die mense opgelet dat as 'n mens 'n aanval van die gevreesde pokke oorleef, hy dit nooit 'n tweede keer kry nie. Hulle het tot die gevolgtrekking gekom dat, aangesien pasiënte herstel, die siekte wel in ʼn ligte graad kon bestaan. Hulle het dus geredeneer dat dit raadsaam is om aan te steek by mense wat die siekte in 'n ligte graad het; iemand wat die siekte een keer gehad het, sou dit nie 'n tweede keer kry nie en sou dus vir die res van sy lewe daarteen immuun wees. Die Chinese het hierdie manier van immunisering reeds in die [[6de eeu|6de eeu n.C]]. gebruik. Hulle het hul kinders toegedraai in die klere van mense wat aan 'n ligte graad van die siekte gely het. In Europa is die algemene metode van immunisasie ''inokulasie'' genoem. Dit het daaruit bestaan dat dokters van die limf van die sweertjies aan 'n persoon wat aan pokke ly, afgetrek het, ʼn naald daarin gesteek het en dan die arm van hul pasiënt daarmee geprik het. Lady Mary Wortly Montagu, die eggenote van die Engelse ambassadeur in [[Turkye]], het vroeg in die [[18de eeu]] die idee van inenting na [[Engeland]] gebring. Lady Mary, wie se skoonheid deur pokke geruïneer is, het in Turkye gesien hoe vrouens hul kinders inent deur hulle die ligte graad van die siekte te gee, waarvan hulle feitlik altyd herstel het. Sy het haar sesjarige seun ook laat inent, en het vol entoesiasme vir hierdie nuwe behandeling na Engeland teruggekeer. Maar die dokters het gou besef dat inenting teen pokke ook sy gevare gehad het. Die siekte wat op die inenting gevolg het, was nie altyd lig nie, en in baie gevalle was dit selfs noodlottig; minstens vier uit elke 300 mense wat ingeënt is, het aan die siekte gesterf.   == Die verspreiding van inenting == In Mei [[1801]] het Jenner aangekondig dat minstens 100 000 mense in [[Groot-Brittanje|Brittanje]] reeds ingeënt was. In [[Londen]], waar voorheen elke jaar sowat 20 000 mense aan pokke gesterf het, het meer as die helfte minder mense nou aan die siekte gesterf. Voorrade entstof is ook na oorsese lande gestuur. In [[Wene|Wenen]], in [[Berlyn]], in [[Indië]] en in Amerika het dokters begin om mense teen pokke in te ent. Pres. Jefferson van die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] en sy hele familie het hulle laat inent, en duisende mense het hul voorbeeld gevolg. Sowat 20 jaar nadat die eerste mense teen pokke ingeënt is, het gevalle van pokke voorgekom onder mense wat reeds teen die siekte ingeënt was. Hierdie gevalle het nie by kinders, wat voorheen die algemeenste slagoffers van die siekte was, voorgekom nie, maar by jong mense wat in hul jeug teen die siekte ingeënt is. Die dokters het nou besef dat die entstof nie lewenslange immuniteit teen die siekte gee nie, maar dat die krag daarvan met verloop van tyd afneem. Herinenting is dus nodig indien blywende [[Immuunstelsel|immuniteit]] teen die siekte verlang word. == Bron == * KENNIS, 1980, {{ISBN|0798410824X}}, volume 2, bl. 292, 293 * ''Collier's Encyclopedia'', Crowell-Collier Educational Corporation, Volume 13, Bladsy 537, 1971. == Eksterne skakels == * {{Commonskat-inlyn|Edward Jenner}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Jenner, Edward}} [[Kategorie:Engelse geneeskundiges]] [[Kategorie:Geboortes in 1749]] [[Kategorie:Sterftes in 1823]] [[Kategorie:Engelse bioloë]] [[Kategorie:Fellow of the Royal Society]] ivghvch5r5avsuogyn8mce6zvtfen4p 0 100632 2965858 2740375 2026-09-09T08:11:32Z ~2026-48881-09 214221 ZZZZZ 2965858 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Maatskappy |naam = McDonald's Corporation |kenteken = [[Lêer:McDonald's Golden Arches.svg|180px]] |tipe = Openbare maatskappy |stigting = 15 Mei 1940 in San Bernardino, [[Kalifornië]];<br />McDonald's Corporation, 15 April 1955 in Des Plaines, [[Illinois]] |ligging_stad = Oak Brook, [[Illinois]] |ligging_land = [[Verenigde State van Amerika]] |ligging = |liggings = 36&nbsp;000<ref>{{cite web |url=http://www.aboutmcdonalds.com/mcd/our_company.html |title=Corporate FAQ |author=McDonald's publication |publisher=McDonald's Corporation |access-date=14 Junie 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820151200/http://www.aboutmcdonalds.com/mcd/our_company.html |archive-date=20 Augustus 2016 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> |sleutelpersone = Andrew J. McKenna <small>(Voorsitter)</small><br />Steve Easterbrook <small>(President en hoofuitvoerende beampte)</small> |gebied_bedien = Wêreldwyd |industrie = [[Restaurant]]e |produkte = Kitskos<br />([[hamburger]]s • [[hoendervleis|hoender]] • [[slaptjips]] • [[koeldrank]] • [[koffie]] • [[melkskommel]]s • slaaie • nageregte • [[ontbyt]]) |dienste = |inkomste = $&nbsp;28,1057&nbsp;miljard (2013)<ref name='xbrlus_1'>{{cite web |url=http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/63908/000006390814000019/0000063908-14-000019-index.htm |title=MCDONALDS CORP 2013 Annual Report Form (10-K) |publisher=United States Securities and Exchange Commission |format=XBRL |date=24 Februarie 2014 |access-date=14 Junie 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191030165732/https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/63908/000006390814000019/0000063908-14-000019-index.htm |archive-date=30 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><br />$&nbsp;27,567 miljard (2012)<ref name='xbrlus_1'/> |bedryfsinkomste = $&nbsp;8,7643 miljard (2013)<ref name='xbrlus_1'/><br />$&nbsp;8,6046 miljard (2012)<ref name='xbrlus_1'/> |netto_inkomste = $&nbsp;5,5859 miljard (2013)<ref name='xbrlus_1'/><br />$&nbsp;5,4648 miljard (2012)<ref name='xbrlus_1'/> |getal_werknemers = 420&nbsp;000 (2014)<ref>{{cite web |url=http://yahoo.brand.edgar-online.com/displayfilinginfo.aspx?FilingID=10510072-813-338640 |title=McDONALD’S CORPORATION 10-K SEC Filing for the fiscal year ended December 31, 2014 |author=McDonald Corporation |access-date=14 Junie 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304193141/http://yahoo.brand.edgar-online.com/displayfilinginfo.aspx?FilingID=10510072-813-338640 |archive-date=4 Maart 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> |ouer = |afdelings = |dogtermaatskappye = |slagspreuk = ''I’m Lovin’ It'' |tuisblad = [http://www.aboutmcdonalds.com/ aboutmcdonalds.com] |ontbind = |voetnotas = |intl = }} [[Lêer:McDonaldsWorldLocations.svg|duimnael|links|300px|McDonald's-restaurante wêreldwyd]] '''McDonald's Corporation''' is die wêreld se grootste ketting van [[hamburger]]- en kitskos[[restaurant]]e. Die hoofkantoor van die firma – rashid ALIII\ Plaza genoem – is geleë in Oak Brook, 'n voorstad van [[Chicago]] in die [[Verenigde State]]. Hier is ook die "Hamburger University", die opleidingsentrum van McDonald's. Die maatskappy is deur die sakeman Ray Kroć uitgebou nadat hy in 1955 die regte oorgeneem het van 'n klein hamburgerketting wat gelei was deur Dick en Mac McDonald. 'n McDonald's-restaurant word bestuur deur 'n konsessienemer, 'n filiaal, of die maatskappy self. Die inkomste van die maatskappy kom uit die huur, kopiereg en fooie wat betaal word deur die konsessiehouers, en die verkope in selftoegeruste restaurante. McDonald's bedien hoofsaaklik hamburgers, [[kaasburger]]s, [[hoendervleis|hoender]], [[slaptjips|skyfies]], ontbytgeregte, [[koeldrank]], [[melkskommel]]s en nageregte. In reaksie op kritiek oor sy vervelige spyskaart, verkoop die maatskappy nou ook slaaie, garnale, gevoudes en [[vrugte]]. Die totale aantal bestellings by McDonald's beloop 68 miljoen per dag, versprei oor meer as 36&nbsp;000 takke in 119 lande. Op 11 November 2015 het McDonald's hul 20ste jaar in [[Suid-Afrika]] met 234 takke gevier. <gallery mode=packed heights="100px" perrow="3"> Lêer:McDonald's Sandton.jpg|McDonald's in [[Sandton]] Lêer:Big Mac hamburger.jpg|'n Big Mac-burger Lêer:McDonalds-Chicken-McNuggets.jpg|Chicken Mcnuggets Lêer:McDonalds-French-Fries-Plate.jpg|McDonald's se [[slaptjips]] </gallery> == Sien ook == * [[Lys van vername restaurante in Suid-Afrika]] == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == * {{Commonskat-inlyn|McDonald's}} * {{en}} [http://www.aboutmcdonalds.com/ Amptelike webwerf] {{Normdata}} [[Kategorie:Amerikaanse maatskappye]] [[Kategorie:Kitskosrestaurante]] 5ykkkwvj8gjkrzebs00vfjrk9mftujb 2965859 2965858 2026-09-09T08:13:29Z Sobaka 328 Rol weergawe [[Special:Diff/2965858|2965858]] deur [[Special:Contributions/~2026-48881-09|~2026-48881-09]] ([[User talk:~2026-48881-09|bespreek]]) terug. 2965859 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Maatskappy |naam = McDonald's Corporation |kenteken = [[Lêer:McDonald's Golden Arches.svg|180px]] |tipe = Openbare maatskappy |stigting = 15 Mei 1940 in San Bernardino, [[Kalifornië]];<br />McDonald's Corporation, 15 April 1955 in Des Plaines, [[Illinois]] |ligging_stad = Oak Brook, [[Illinois]] |ligging_land = [[Verenigde State van Amerika]] |ligging = |liggings = 36&nbsp;000<ref>{{cite web |url=http://www.aboutmcdonalds.com/mcd/our_company.html |title=Corporate FAQ |author=McDonald's publication |publisher=McDonald's Corporation |access-date=14 Junie 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820151200/http://www.aboutmcdonalds.com/mcd/our_company.html |archive-date=20 Augustus 2016 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> |sleutelpersone = Andrew J. McKenna <small>(Voorsitter)</small><br />Steve Easterbrook <small>(President en hoofuitvoerende beampte)</small> |gebied_bedien = Wêreldwyd |industrie = [[Restaurant]]e |produkte = Kitskos<br />([[hamburger]]s • [[hoendervleis|hoender]] • [[slaptjips]] • [[koeldrank]] • [[koffie]] • [[melkskommel]]s • slaaie • nageregte • [[ontbyt]]) |dienste = |inkomste = $&nbsp;28,1057&nbsp;miljard (2013)<ref name='xbrlus_1'>{{cite web |url=http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/63908/000006390814000019/0000063908-14-000019-index.htm |title=MCDONALDS CORP 2013 Annual Report Form (10-K) |publisher=United States Securities and Exchange Commission |format=XBRL |date=24 Februarie 2014 |access-date=14 Junie 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191030165732/https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/63908/000006390814000019/0000063908-14-000019-index.htm |archive-date=30 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><br />$&nbsp;27,567 miljard (2012)<ref name='xbrlus_1'/> |bedryfsinkomste = $&nbsp;8,7643 miljard (2013)<ref name='xbrlus_1'/><br />$&nbsp;8,6046 miljard (2012)<ref name='xbrlus_1'/> |netto_inkomste = $&nbsp;5,5859 miljard (2013)<ref name='xbrlus_1'/><br />$&nbsp;5,4648 miljard (2012)<ref name='xbrlus_1'/> |getal_werknemers = 420&nbsp;000 (2014)<ref>{{cite web |url=http://yahoo.brand.edgar-online.com/displayfilinginfo.aspx?FilingID=10510072-813-338640 |title=McDONALD’S CORPORATION 10-K SEC Filing for the fiscal year ended December 31, 2014 |author=McDonald Corporation |access-date=14 Junie 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304193141/http://yahoo.brand.edgar-online.com/displayfilinginfo.aspx?FilingID=10510072-813-338640 |archive-date=4 Maart 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> |ouer = |afdelings = |dogtermaatskappye = |slagspreuk = ''I’m Lovin’ It'' |tuisblad = [http://www.aboutmcdonalds.com/ aboutmcdonalds.com] |ontbind = |voetnotas = |intl = }} [[Lêer:McDonaldsWorldLocations.svg|duimnael|links|300px|McDonald's-restaurante wêreldwyd]] '''McDonald's Corporation''' is die wêreld se grootste ketting van [[hamburger]]- en kitskos[[restaurant]]e. Die hoofkantoor van die firma – McDonald's Plaza genoem – is geleë in Oak Brook, 'n voorstad van [[Chicago]] in die [[Verenigde State]]. Hier is ook die "Hamburger University", die opleidingsentrum van McDonald's. Die maatskappy is deur die sakeman Ray Kroć uitgebou nadat hy in 1955 die regte oorgeneem het van 'n klein hamburgerketting wat gelei was deur Dick en Mac McDonald. 'n McDonald's-restaurant word bestuur deur 'n konsessienemer, 'n filiaal, of die maatskappy self. Die inkomste van die maatskappy kom uit die huur, kopiereg en fooie wat betaal word deur die konsessiehouers, en die verkope in selftoegeruste restaurante. McDonald's bedien hoofsaaklik hamburgers, [[kaasburger]]s, [[hoendervleis|hoender]], [[slaptjips|skyfies]], ontbytgeregte, [[koeldrank]], [[melkskommel]]s en nageregte. In reaksie op kritiek oor sy vervelige spyskaart, verkoop die maatskappy nou ook slaaie, garnale, gevoudes en [[vrugte]]. Die totale aantal bestellings by McDonald's beloop 68 miljoen per dag, versprei oor meer as 36&nbsp;000 takke in 119 lande. Op 11 November 2015 het McDonald's hul 20ste jaar in [[Suid-Afrika]] met 234 takke gevier. <gallery mode=packed heights="100px" perrow="3"> Lêer:McDonald's Sandton.jpg|McDonald's in [[Sandton]] Lêer:Big Mac hamburger.jpg|'n Big Mac-burger Lêer:McDonalds-Chicken-McNuggets.jpg|Chicken Mcnuggets Lêer:McDonalds-French-Fries-Plate.jpg|McDonald's se [[slaptjips]] </gallery> == Sien ook == * [[Lys van vername restaurante in Suid-Afrika]] == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == * {{Commonskat-inlyn|McDonald's}} * {{en}} [http://www.aboutmcdonalds.com/ Amptelike webwerf] {{Normdata}} [[Kategorie:Amerikaanse maatskappye]] [[Kategorie:Kitskosrestaurante]] cnh6ylkvum1f59bodp9lgtuvdk8iwvq 0 101960 2965862 2958009 2026-09-09T08:20:42Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2965862 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Monarg |naam = Sargon van Akkad |titel = Koning van Akkad, Kisj, Lagasj, Umma en Uruk, opperheer van Sumer, Elam, Mari en Jarmut |beeld = [[Beeld:Sargon of Akkad on his victory stele.jpg|200px|thumb|senter|Sargon van Akkad op sy [[Stele|oorwinningstele]], met sy titel links voor hom gegraveer.]] |dinastie = [[Akkadiese Ryk|Huis van Sargon]] |bewind = c. 2334-2279 v.C. |volle naam = ''Šarru-kin'' ("die ware/wettige koning") |andertitels = |geboortedatum = Onbekende datum |geboorteplek = Azupiranu |doop = |sterftedatum = 2279 v.C. |sterfteplek = [[Akkad]], [[Mesopotamië]] |opvolgertipe = |opvolger = [[Rimush]] |eggenoot = Tashlultum |kinders = [[Enheduanna]], [[Rimush]], [[Manishtushu]], Ibarum, Abaish-Takal }} '''Sargon van Akkad''', ook bekend as '''Sargon die Grote''' ([[Akkadies]]: Šarru-kīnu, "die ware/wettige koning"),<ref>Chavalas 2006</ref> was ’n Semitiese [[Akkadiese Ryk|Akkadiese]] keiser wat bekend is vir sy verowering van [[Sumer]]iese stadstate in die 24ste en 23ste eeu&nbsp;v.C. Hy was die stigter van die dinastie van Akkad en het in die tweede laaste kwart van die 3de millennium&nbsp;v.C. regeer. Volgens [[wigskrif]]bronne was hy die skinker van koning [[Ur-Zababa]] van [[Kisj]]. Hy het die koning volgens latere bronne vermoedelik vermoor en sy bewind oorgeneem voordat hy probeer het om die hele [[Mesopotamië]] te verower. Hy is aanvanklik "Sargon&nbsp;I" genoem, maar latere rekords het getoon daar was ook ’n [[Assirië|Assiriese]] koning met die naam Sargon (na wie gewoonlik as "Sargon I" verwys word).<ref name=Bromiley>{{cite book|last=Bromiley|first=Geoffrey|title=The international standard Bible encyclopedia|publisher=William B Eerdmans|isbn=978-0-8028-3784-4|url=http://books.google.co.uk/books?id=6OJvO2jMCr8C&pg=PA337&dq=%22sargon+of+akkad%22+%22sargon+I%22+confused&hl=en&ei=wE1ATf-ZOpeShAef18SxCA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CC8Q6AEwAA#v=onepage&q=%22sargon%20of%20akkad%22%20%22sargon%20I%22%20confused&f=false|date=31 Desember 1996|edition=Revised}}</ref> Daar word geglo dat Sargon se ryk groot dele van Mesopotamië ingesluit het wat onder meer dele van die hedendaagse [[Iran]], [[Klein-Asië]] en [[Sirië]] was. Sy hoofstad was die nuwe, maar tot nog toe onontdekte [[Akkad]], wat hy volgens die ''Sumeriese koningslys'' óf laat bou óf laat restoureer het.<ref>Kramer 1963: 60–61</ref> Hy word soms beskou as die eerste persoon in die bekende geskiedenis wat ’n multi-etniese, sentraal regeerde ryk geskep het, hoewel dié eer ook die Sumeriese [[Lugal-zage-si]] kan toekom. Sy dinastie het [[Mesopotamië]] sowat een en ’n half eeu lank beheer.<ref>Van de Mieroop 2006: 63</ref> Sargon kom as 'n legendariese figuur voor in die [[Nieu-Assiriese Ryk|Nieu-Assiriese]] [[letterkunde]] van die 8ste tot 7de eeu&nbsp;v.C. Tablette met fragmente van 'n ''Sargon-geboortelegende'' is ook in die [[Biblioteek van Assurbanipal]] ontdek.<ref name=westenholz>{{cite journal |first=Joan Goodnick |last=Westenholz |title=Review of ''The Sargon Legend: A Study of the Akkadian Text and the Tale of the Hero Who Was Exposed at Birth.'' Deur Brian Lewis |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-near-eastern-studies_1984-01_43_1/page/73 |journal=Journal of Near Eastern Studies |volume=43 |issue=1 |pages=73–79 |date=January 1984 |jstor=545065 |doi=10.1086/373065 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://sites.google.com/site/collesseum/sargon |title=The Empire of Sargon |author=Brian Edric Colless |access-date=25 May 2013}}</ref><ref>{{cite book |title=Chronicles concerning early Babylonian kings |author=King, L. W. |year=1907 |pages=87–96 |url=https://archive.org/stream/chroniclesconcer02king#page/86/mode/2up|publisher=London, Luzac and co. }}</ref> ==Naam== [[Beeld:Sargon of Akkad (name) on his victory stele.jpg|thumb|links|upright=1.1|"Koning Sargon" ({{wigskrif|𒊬𒊒𒄀 𒈗}} ''Šar-ru-gi lugal'') op die oorwinningstele van Sargon.<ref name="Victory stele of Sargon">{{cite web |title=Victory stele of Sargon |url=https://cdli.ucla.edu/search/archival_view.php?ObjectID=P215559 |website=cdli.ucla.edu}}</ref><ref name="AOA"/><ref name="LN93-94">{{cite journal |last1=Nigro |first1=Lorenzo |title=The Two Steles of Sargon: Iconology and Visual Propaganda at the Beginning of Royal Akkadian Relief |journal=Iraq |volume=60 |date=1998 |publisher=British Institute for the Study of Iraq |pages=93–94 |doi=10.2307/4200454 |jstor=4200454 |hdl=11573/109737 |s2cid=193050892 }}</ref>]] Die [[Akkadies]]e naam word gewoonlik geskryf as ''Šarru-ukīn'' of ''Šarru-kēn''. Die [[wigskrif]]spelling is onderskeidelik LUGAL-''ú-kin'', ''šar-ru-gen''₆, ''šar-ru-ki-in'' of ''šar-ru-um-ki-in''.<ref>{{Cite web|url=http://etcsl.orinst.ox.ac.uk/cgi-bin/etcsl.cgi?searchword=l=car-ru-um-ki-in+t=RN&charenc=gcirc|title=ETCSLsearch|website=etcsl.orinst.ox.ac.uk}}</ref> Op tablette uit die [[Eerste Babiloniese dinastie|Ou Babilonië]] wat oor legendes van Sargon handel, word sy naam geskryf as <small>{{wigskrif|𒊬𒊒𒌝𒄀𒅔}}</small> (''Šar-ru-um-ki-in'').<ref name="The Sumerian Sargon Legend">{{cite journal |last1=Cooper |first1=Jerrold S. |last2=Heimpel |first2=Wolfgang |title=The Sumerian Sargon Legend |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-the-american-oriental-society_january-march-1983_103_1/page/67 |journal=Journal of the American Oriental Society |date=1983 |volume=103 |issue=1 |pages=67–82 |doi=10.2307/601860 |jstor=601860 |issn=0003-0279}}</ref> In Laat Assiriese verwysings word die naam gewoonlik LUGAL-GI.NA of LUGAL-GIN gespel, nes dié van die Nieu-Assiriese koning [[Sargon II]].<ref name=Frahm>Eckart Frahm, [http://www.ucl.ac.uk/sargon/downloads/frahm_nabu2005_44.pdf "Observations on the Name and Age of Sargon II and on Some Patterns of Assyrian Royal Onomastics"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220928070711/https://www.ucl.ac.uk/sargon/downloads/frahm_nabu2005_44.pdf |date=28 September 2022 }}, ''NABU'' 2005.2, 46&ndash;50.</ref> Die spelling "Sargon" kom van die enkele verwysing na die naam in die [[Ou Testament]], in [[Jesaja]] 20:1. Die eerste element van die naam is ''šarru'', die Akkadiese woord vir "koning". Die tweede element is afgelei van die [[werkwoord]] ''kīnum'' "om te vestig, bevestig".<ref>Strong's Concordance [https://www.blueletterbible.org/lang/lexicon/lexicon.cfm?Strongs=H3559&t=KJV H3559] "to be erect (i.e. stand perpendicular); hence (causatively) to set up, in a great variety of applications, whether literal (establish, fix, prepare, apply), or figurative (appoint, render sure, proper or prosperous)"</ref> 'n Moontlike vertolking van die naam ''Šarru-ukīn'' is "die koning het (stabiliteit) gevestig" of "hy [die god] het die koning bevestig". Daar word gedebatteer of dit 'n aangenome troonnaam of 'n geboortenaam is.<ref>Lewis 1984: 277–292</ref><ref>Sallaberger & Westenholz 1999: 34</ref> ==Chronologie== [[Beeld:Empire akkad.svg|thumb|260px|'n Kaart van die omvang van die Akkadiese Ryk gedurende die bewind van Sargon se kleinseun, [[Naram-Sin van Akkad|Naram-Sin]].]] Primêre bronne wat na Sargon verwys, is skaars. Die belangrikste verwysings na hom min of meer uit sy tyd is die verskillende weergawes van die ''Sumeriese koningslys''. Hier word Sargon genoem as die seun van 'n tuinier en as die voormalige skinker van Ur-Zababa van Kisj. Hy het die koningskap van [[Uruk]] by [[Lugal-zage-si]] afgeneem en teruggekeer na sy eie stad, Akkad. Die ''Weidnerkroniek'' sê Sargon het direk ná Ur-Zababa regeer en noem Lugal-zage-si glad nie.<ref>Drews, Robert. “Sargon, Cyrus and Mesopotamian Folk History.” Journal of Near Eastern Studies, vol. 33, no. 4, 1974, pp. 387–93</ref> Verskillende weergawes van die koningslys gee die lengte van sy bewind aan as óf 40 óf 54-56 jaar.<ref> [http://etcsl.orinst.ox.ac.uk/cgi-bin/etcsl.cgi?text=t.2.1.1&display=Crit&charenc=gcirc&lineid=t211.p16#t211.p16 Electronic Text Corpus of the Sumerian Language]</ref> Talle fragmente met verwysings na Sargon is ook bekend.<ref name="CDLI-Found Texts">{{cite web |title=CDLI-Found Texts |url=https://cdli.ucla.edu/search/search_results.php?SearchMode=Text&requestFrom=Search&DatesReferenced=sargon. |website=cdli.ucla.edu}}</ref> In moderne tye sal sy bewind aangedui word as omstreeks 2334-2279&nbsp;v.C. Sy opvolgers tot met die [[Goeteërs|Goetese]] oorwinning van [[Sumer]] is ook bekend as die Sargondinastie en hulle bewind as die Sargontydperk van Mesopotamiese geskiedenis.<ref>Mari A. Gough, [http://www.rosetta.bham.ac.uk/Issue_01/Gough.htm "Historical Perception in the Sargonic Literary Tradition: the Implications of Copied Texts"] , ''Rosetta'' 1 (2006), 1&ndash;9. Douglas R. Frayne, "The Sargonic and Gutian Periods (2334–2113)", University of Toronto Press, 1993.</ref> Volgens Foster (1982) is Sargon se bewindstydperk van 55 jaar 'n verkeerde vertolking van die oorspronklike 37 jaar. 'n Ouer weergawe van die koningslys gee sy bewind aan as 40 jaar.<ref>Rebecca Hasselbach, ''Sargonic Akkadian: A Historical and Comparative Study of the Syllabic Texts'' (2005), [https://books.google.com/books?id=eiHXt0yIWiIC&pg=PA5 p. 5 (fn 28)].</ref> Thorkild Jacobsen dui aan die betekenis van die woord "tuinier" as Sargon se pa is onseker.<ref>Jacobsen 1939: 111</ref> Ur-Zababa en Lugal-zage-si word albei as konings gelys, maar word geskei deur verskeie heersers van Kisj, wat dalk net [[goewerneur]]s of [[vasal]]heersers onder die Akkadiese Ryk was.<ref>{{Cite web|url=https://www.historyfiles.co.uk/KingListsMiddEast/MesopotamiaKish.htm|title=Kingdoms of Mesopotamia – Kish / Kic|website=www.historyfiles.co.uk}}</ref> Die bewering dat Sargon die oorspronklike stigter van Akkad was, word ook in twyfel getrek nadat 'n inskripsie ontdek is waarin die plek en datum verwys na die bewind van Enshakushanna, wat feitlik vir seker voor Sargon regeer het.<ref>Van de Mieroop 1999: 74–75</ref> In die ''Weidnerkroniek'' (ABC 19:51) word beweer Sargon het "Babilon voor Akkad gebou".<ref>Grayson 1975: 19:51</ref><ref name="Livius">[https://www.livius.org/cg-cm/chronicles/abc20/kings.html#1 Chronicle of Early Kings at Livius.org.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190416080119/https://www.livius.org/cg-cm/chronicles/abc20/kings.html#1 |date=16 April 2019 }} Translation adapted from Grayson 1975 and Glassner 2004</ref> Ook volgens die ''Kroniek van Vroeë Konings'' (ABC 20:18-19) het Sargon Babilon gebou en toe Akkad.<ref name="Livius" /><ref>Grayson 1975: 20:18–19</ref> Van de Mieroop stel voor albei kronieke verwys na die veel latere koning Sargon II van die Nieu-Assiriese Ryk.<ref>Stephanie Dalley, Babylon as a Name for Other Cities Including Nineveh, in [http://oi.uchicago.edu/pdf/saoc62.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120730041524/http://oi.uchicago.edu/pdf/saoc62.pdf |date=30 Julie 2012 }} Proceedings of the 51st Rencontre Assyriologique Internationale, Oriental Institute SAOC 62, pp.&nbsp;25–33, 2005</ref> ==Geskiedenis== {{beeldgroep2|perrow = 2|total_width=500 | image1 = Sargon of Akkad and dignitaries.jpg | caption1 = Die oorwinningstele van Sargon wat 'n optog lei. | image2 = Sharrugi Lugal.jpg | caption2 = "Koning Sargon". | footer = 'n Fragment van Sargon se stele wys Sargon met 'n koninklike bolla en 'n koniklike mantel oor sy linkerskouer, gevolg deur 'n dienskneg met 'n sambreel (middel) en 'n optog van hoogwaardigheidsbekleërs met wapens.<ref name="AOA">{{cite book |last1=Foster |first1=Benjamin R. |title=The Age of Agade: Inventing Empire in Ancient Mesopotamia |date=2015 |publisher=Routledge |isbn=978-1317415527 |page=3 |url=https://books.google.com/books?id=O680CwAAQBAJ&pg=PA3 |language=en}}</ref><ref name="LN">{{cite journal |last1=Nigro |first1=Lorenzo |title=The Two Steles of Sargon: Iconology and Visual Propaganda at the Beginning of Royal Akkadian Relief |journal=Iraq |volume=60 |date=1998 |publisher=British Institute for the Study of Iraq |page=92 |doi=10.2307/4200454 |jstor=4200454 |hdl=11573/109737 |s2cid=193050892 }}</ref> Sargon se naam in wigskrif ({{wigskrif|𒊬𒊒𒄀 𒈗}} ''Šar-ru-gi lugal'' "Koning Sargon")<ref name="Victory stele of Sargon"/> verskyn dofweg voor sy gesig.<ref name="AOA"/><ref name="LN93-94"/> }} ===Taal en teks op rekords=== Dit lyk of Sargon die gebruik van [[Akkadies]] in inskripsies aangemoedig het. Hy noem homself dikwels "koning van Akkad" eerste, nadat hy blykbaar die stad Akkad gestig het. Dit lyk of hy in die een of ander stadium beheer van [[Kisj]] oorgeneem het en later 'n groot deel van [[Mesopotamië]], want hy verwys na homself as "Koning van Akkad, meester van [[Isjtar|Inanna]], koning van Kisj, gesalfde van [[Anoe]], koning van die land Mesopotamië, [[Ensi|goewerneur]] (''ensi'') van [[Enlil]]".<ref>Paul-Alain Beaulieu, ''The Pantheon of Uruk During the Neo-Babylonian Period'', Brill (2003), [https://books.google.com/books?id=v-WRJhvfudIC&pg=PA106 p. 106].</ref> Tydens Sargon se bewind is [[Semitiese taalfamilie|Oos-Semities]] gestandaardiseer en aangepas vir gebruik saam met die vorm van wigskrif wat voorheen in [[Sumeries]] gebruik is om te vorm wat nou as Akkadies bekend is. 'n Styl van [[kalligrafie]] is ontwikkel waarin teks op [[Tablet|kleitablette]] en [[silinderseël]]s tussen mitologiese en rituele tonele gerangskik is.<ref name="Britannica">''Britannica''</ref> ===Jaarname=== Terwyl verskeie afskrifte van die ''Sumeriese koningslys'' en latere Babiloniese kronieke bestaan waarvolgens Sargon 'n bewindstydperk van tussen 34 en 56 jaar het, is gedateerde dokumente vir net vier verskillende jaarname van sy bewind ontdek. Die name van dié vier jaar beskryf sy veldtogte teen Elam, Mari, Simurrum en Uru'a.<ref>{{Cite web|url=https://cdli.ucla.edu/tools/yearnames/HTML/T2K1.htm|title=T2K1.htm|website=cdli.ucla.edu|access-date=20 May 2019|archive-date=18 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220318005700/https://cdli.ucla.edu/tools/yearnames/HTML/T2K1.htm|url-status=dead}}</ref> ===Nippurinskripsie=== [[Beeld:Prisoners on the victory stele of an Akkadian king circa 2300 BCE Louvre Museum Sb 3.jpg|thumb|200px|Gevangenes wat deur 'n soldaat begelei word, op 'n oorwinningstele van Sargon, omstreeks 2300&nbsp;v.C.<ref>{{cite book |last1=Potts |first1=D. T. |title=The Archaeology of Elam: Formation and Transformation of an Ancient Iranian State |date=1999 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0521564960 |page=104 |url=https://books.google.com/books?id=mc4cfzkRVj4C&pg=PA104 |language=en}}</ref> Waarskynlik van die einde van Sargon se bewind.<ref>{{cite journal |last1=McKeon |first1=John F. X. |title=An Akkadian Victory Stele |journal=Boston Museum Bulletin |date=1970 |volume=68 |issue=354 |page=235 |jstor=4171539 |issn=0006-7997}}</ref> Die haarstyl van die gevangenes (krullerig bo en kort aan die kante) is tipies van Sumeriërs.<ref>{{cite journal |last1=Nigro |first1=Lorenzo |title=The Two Steles of Sargon: Iconology and Visual Propaganda at the Beginning of Royal Akkadian Relief |journal=Iraq |volume=60 |date=1998 |publisher=British Institute for the Study of Iraq |pages=85–102 |doi=10.2307/4200454 |jstor=4200454 |hdl=11573/109737 |s2cid=193050892 }}</ref> ([[Louvre]])]] Onder die belangrikste bronne vir Sargon se bewind is 'n tablet van die Ou Babiloniese tydperk wat in die 1890's by [[Nippur]] ontdek is deur 'n ekspedisie van die Universiteit van Pennsilvanië. Die tablet is 'n afskrif van die inskripsies op die voetstuk van die standbeeld wat Sargon in die tempel van Enlil laat oprig het.<ref>Samuel Noah Kramer, ''The Sumerians: Their History, Culture, and Character'', University of Chicago Press (1963), [https://books.google.com/books?id=iY9xp4pLp88C&pg=PA59 59f]</ref> ====Oorwinning van Sumer==== In die inskripsie beskyf Sargon hom as Sargon, koning van Akkad, meester van Inanna, koning van Kisj, gesalfde van Anoe, koning van die land Mesopotamië, ''ensi'' van Enlil". Dit vier die oorwinning van [[Uruk]] en die onderwerping van [[Lugal-zage-si]], wat Sargon "in 'n halsband na die poort van Enlil" gebring het.<ref name="Nippur_inscription">Mario Liverani, ''The Ancient Near East: History'', Routledge (2013), [https://books.google.com/books?id=0d1JAgAAQBAJ&pg=PA143 p. 143]. Kramer 1963 [https://books.google.com/books?id=iY9xp4pLp88C&pg=PA324 p. 324]. Kuhrt, Amélie, ''The Ancient Near East: c. 3000–330 B.C.'', Routledge 1996 {{ISBN|978-0-415-16763-5}}, p. 49 [https://books.google.com/books?id=V_sfMzRPTgoC&dq=battle+sargon+Uruk&pg=PA49]</ref> Sargon het [[Ur]] en E-Ninmar daarna verower en die gebied tussen [[Lagasj]] en die see "verwoes", waarna hy Umma verower en verwoes het.<ref name="Frayne10"/><ref name="Frayne10">{{cite book |last1=Frayne |first1=Douglas |title=Sargonic and Gutian Periods |pages=10–12 |url=https://www.academia.edu/29704423 |language=en}}</ref> Sargon het die inwoners van die gebiede wat hy verower het, toegelaat om hulle plaaslike leiers en tradisies te behou. Hulle moes egter gehoorsaam aan hom wees en heffings betaal in ruil vir hulle veiligheid. Die mense was lojaal aan Sargon vanweë sy beleide, wat tot die handhawing van vrede gelei het. Hy het Akkadies as die ampstaal van die regering aangewys en vaste mates en gewigte ingestel.<ref>{{Cite web |title=1.5 Sargon Conquers Mesopotamia |url=https://mts.cengage.com/course/HRTCF6AZTT23CUQA8808/edition/student/activity/DMLT9CKUEZY5A0C70006 |url-status=live |access-date=February 16, 2023 |website=NGLSync}}</ref> ====Verowering van Bo-Mesopotamië en Elam==== Nadat hy hom onderwerp het aan die god Dagon van die [[Levant]] het Sargon gebiede van Bo-Mesopotamië en die Levant ingeneem, tot by die "Seder- en die Silwerberg", waarna hy van die "boonste see" ([[Middellandse See]]) tot die "onderste see" ([[Persiese Golf]]) regeer het.<ref>A.H.Sayce, review of G. Contenau, ''Les Tablettes de Kerkouk'' (1926), ''Antiquity'' 1.4 (December 1927), 503ff</ref> Sargon beweer ook in sy inskripsie hy is "Sargon, koning van die wêreld, veroweraar van Elam en Parahshum", die twee belangriste state oos van Sumer.<ref name="DF22">{{cite book |last1=Frayne |first1=Douglas |title=Sargonic and Gutian Periods |page=22 |url=https://www.academia.edu/29704423 |language=en}}</ref> Hy noem ook verskeie heersers van die ooste wat hy oorwin het, soos Luh-uh-ish-an, seun van Hishibrasini, koning van Elam, generaal van Parahshum".<ref name="DF22"/> Sargon het oor altesaam 34 stede geseëvier. Skepe van oral het in sy hoofstad, Akkad, voor anker gelê.<ref name="SCHO">{{cite web |title=MS 2814 – The Schoyen Collection |url=https://www.schoyencollection.com/history-collection-introduction/sumerian-history-collection/cuneiform-indus-valley-ms-2814 |website=www.schoyencollection.com |language=en-gb |access-date= 9 Julie 2023 |archive-date=11 Junie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160611034953/https://www.schoyencollection.com/history-collection-introduction/sumerian-history-collection/cuneiform-indus-valley-ms-2814 |url-status=dead }}</ref> Hy het 'n leër van 5&nbsp;400 man gehad wat "daagliks voor hom brood geëet het".<ref name="Nippur_inscription"/> ===Sargon-epos=== [[Beeld:Cylinder seal of the scribe Kalki (photograph).jpg|thumb|links|240px|'n Silinderseël van die [[skriba]] Kalki. Dit wys prins Ubil-Eshtar, moontlik Sargon se broer, saam met amptenare en 'n skriba regs wat 'n tablet vashou. Die inskripsie lui: "Ūbil-Aštar, broer van die koning: KAL-KI die skriba is sy dienskneg."<ref name="LN93-94"/><ref>{{cite web |title=CDLI-Archival View |url=https://cdli.ucla.edu/search/archival_view.php?ObjectID=P216421 |website=cdli.ucla.edu}}</ref>]] 'n Groep van vier Babiloniese tekste, wat die "Sargon-epos" of ''Res Gestae Sargonis'' genoem word, beskryf Sargon as 'n militêre bevelvoerder wat die raad van baie van sy ondergeskiktes vra voordat hy op veldtogte gaan. Die verhaal van "Sargon, die oorwinnende held" speel af in Sargon se hof, in 'n krisissituasie. Sargon spreek sy vegters toe en prys die deug van heroïsme, en 'n howeling hou 'n toespraak oor die glorie wat die kampioen van 'n leër kry. Dit gaan oor 'n veldtog van Sargon na die verre land ''Uta-raspashtim'' en sluit 'n vertelling in oor die "son wat donker word" en die verowering van die land "Simurrum". Daarna praat Sargon en lys hy sy oorwinnings.<ref>Joan Goodnick Westenholz, ''Legends of the Kings of Akkade: The Texts'' Eisenbrauns, 1997, [https://books.google.com/books?id=izhhWQEJkrQC&pg=PA59 p. 59].</ref> [[Beeld:Akkadian official in the retinue of Sargon of Akkad, holding an axe.jpg|thumb|160px|'n Akkadiese amptenaar met 'n byl in Sargon se gevolg.]] Die verhaal "Koning van Gevegte" gaan oor Sargon se veldtog teen die [[Anatolië|Anatoliese]] stad Purushanda om sy handelaars te beskerm. Weergawes van die verhaal in beide [[Hetiete|Hetities]] en Akkadies is ontdek. Van die Hetitiese weergawe het ses fragmente bewaar gebly en die Akkadiese weergawe is bekend uit verskeie manuskripte wat by [[Amarna]], [[Assur]] en [[Ninevé]] ontdek is.<ref>Joan Goodnick Westenholz, ''Legends of the Kings of Akkade: The Texts'' Eisenbrauns, 1997, [https://books.google.com/books?id=izhhWQEJkrQC&pg=PA102 p. 102].</ref> Die verhaal is tydrekenkundig onjuis en beeld Sargon in 'n 19de-eeuse milieu uit.<ref name="Old Akkadian">{{cite book|title=The ancient Near East: historical sources in translation|url=https://archive.org/details/ancientneareasth0000unse|chapter=Old Akkadian Period Texts|author1=Studevent-Hickman, Benjamin|author2=Morgan, Christopher|editor=Chavalas, Mark William|pages=[https://archive.org/details/ancientneareasth0000unse/page/24 24]–27|publisher=Wiley-Blackwell|year=2006|isbn=978-0-631-23580-4}}</ref> Dieselfde teks noem dat Sargon die See van die Weste ([[Middellandse See]]) oorgesteek en in "Kuppara" geëindig het, wat sommige skrywers vertolk as die Akkadiese woord vir Keftiu of Kaftor (die inwoners word Kaftorane genoem in [[Genesis]] 10:14), 'n antieke plek wat gewoonlik met [[Kreta]] of [[Siprus]] verbind word.<ref>Wainright, G.A. "Asiatic Keftiu." ''American Journal of Archaeology''. Vol. 56, No. 4 (October 1952), pp.&nbsp;196–212; Strange, John. "Caphtor/Keftiu: A New Investigation." ''Journal of the American Oriental Society'', Vol. 102, No. 2 (April–June 1982), pp.&nbsp;395–396; Vandersleyen, Claude. "Keftiu: A Cautionary Note." ''Oxford Journal of Archaeology''. Vol. 22 Issue 2 p. 209 (2003).</ref> Hongersnood en oorlog bedreig Sargon se ryk tydens die laaste jare van sy bewind. Die "Kroniek van Vroeë Konings" berig dat opstande in dié tyd uitgebreek het. {{quote|Toe hy oud was, het al die lande teen hom in opstand gekom, en hulle het hom in Akkad beleër; en Sargon het teen hulle geveg en hulle verslaan. Daarna het hy die land Subartu verslaan; en hy het hulle besittings na Akkad gebring. Maar weens die boosheid wat hy gepleeg het, was die god [[Mardoek]] kwaad en hy het sy volk met 'n hongersnood verwoes. Van die opkoms van die son tot die ondergang van die son het hulle hom teengestaan en hom geen rus gegun nie.<ref>Botsforth 1912: 27–28</ref> [verkort]}} ===''Kroniek van Vroeë Konings''=== [[Beeld:Prisoner exiting a cage, on an Akkadian Empire victory stele circa 2300 BCE, Louvre Museum.jpg|thumb|160px|'n Gevangene in 'n hok, moontlik Lugal-zage-si van Uruk, wat deur Sargon met 'n swaard oor die kop geslaan word.<ref>{{cite journal |last1=Nigro |first1=Lorenzo |title=The Two Steles of Sargon: Iconology and Visual Propaganda at the Beginning of Royal Akkadian Relief |journal=Iraq |volume=60 |date=1998 |publisher=British Institute for the Study of Iraq |pages=85–102 |jstor=4200454 |doi=10.2307/4200454 |hdl=11573/109737 |s2cid=193050892 }}</ref> Akkadian Empire victory stele circa 2300 BC. Louvre Museum.]] Kort nadat hy Sumer verower het, het Sargon op 'n reeks veldtogte vertrek om die hele [[Vrugbare Halfmaan]] te onderwerp. Volgens die ''Kroniek van Vroeë Konings'', 'n latere Babiloniese geskiedkundige geskrif, het Sargon nie 'n teenstander of 'n gelyke gehad nie. Hy het die lande van die weste verower, standbeelde daar opgerig en buit oor die waters vervoer. Hy het in samewerking met die volke van die lande regeer.<ref name="Livius"/> In die ooste het Sargon vier leiers van Elam verslaan en hulle stede verwoes. Die goewerneurs, onderkonings en konings het vasals van Akkad geword.<ref>{{cite book |last1=Gershevitch |first1=I. |title=The Cambridge History of Iran |date=1985 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-20091-2 |page=8 |url=https://books.google.com/books?id=BBbyr932QdYC&pg=PA8 |language=en}}</ref> ==Legendes van Sargon se geboorte== Sargon het die onderwerp geword van [[legende]]s wat sy opkoms en nederige oorsprong beskryf, asook sy verowering van Mesopotamië in latere Assiriese en Babiloniese letterkunde. Benewens dié sekondêre en deels legendariese weergawes, is daar baie inskripsies deur Sargon self, hoewel die meeste daarvan net bekend is uit veel latere afskrifte.<ref>Gwendolyn Leick, ''Who's Who in the Ancient Near East'', Routledge (2002), [https://books.google.com/books?id=nAGFAgAAQBAJ&pg=PA141 p. 141].</ref> Die [[Louvre]] het fragmente van twee [[Stele|oorwinningsteles]] van Sargon wat by [[Susa]] gekry is (waarheen hulle waarskynlik in die 12de eeu&nbsp;v.C. van Mesopotamië af vervoer is).<ref>Lorenzo Nigro, "The Two Steles of Sargon: Iconology and Visual Propaganda at the Beginning of Royal Akkadian Relief" ''Iraq'' LX (1998); [http://cartelen.louvre.fr/cartelen/visite?srv=car_not_frame&idNotice=11951 Louvre Sb1] (''Stèle de victoire de Sargon, roi d'Akkad, Apportée à Suse, Iran, en butin de guerre au XIIe siècle avant J.-C. Fouilles, J. de Morgan).</ref> ===Sumeriese legende=== Die Sumeriese ''Sargonlegende'' bevat 'n legendariese weergawe van Sargon se magsopkoms. Dit is 'n ouer weergawe van die voorheen bekende Assiriese legende wat in 1974 by [[Nippur]] ontdek en in 1983 die eerste keer geredigeer is.<ref>Cooper, J.S., en Heimpel, W., "The Sumerian Sargon Legend", ''Journal of the American Oriental Society'' 103 (1983), 67–82. Joan Goodnick Westenholz, ''Legends of the Kings of Akkade: The Texts'' (1997), [https://books.google.com/books?id=izhhWQEJkrQC&pg=PA12 p. 12].</ref> Die fragmente is onvolledig, maar dié wat bewaar gebly het, noem La'ibum as Sargon se vader. Ná 'n gaping spring die teks na Ur-Zababa, koning van Kisj, wat ná 'n droom wakker word; die inhoud van die droom word nie in die oorblywende deel van die tablet onthul nie. Om onbekende redes stel Ur-Zababa vir Sargon as sy skinker aan. Kort hierna nooi die koning Sargon na sy kamers om met hom sy droom te bespreek. Die droom gaan oor die godin Inanna wat Ur-Zababa in 'n rivier van bloed verdrink.<ref>{{cite web|url=https://etcsl.orinst.ox.ac.uk/cgi-bin/etcsl.cgi?text=t.2.1.4#|title=Sargon and Ur-Zababa |website=ETCSL}}</ref> Ur-Zababa is baie bang en gee opdrag dat Sargon vermoor word deur Beliš-tikal, die hoofsmit. Inanna verhoed dit en beveel Sargon om by die poorte te stop omdat hy "met bloed besmet is". Toe Sargon na Ur-Zababa terugkeer, word die koning weer bang en besluit hy om Sargon na koning Lugal-zage-si van Uruk te stuur met 'n boodskap op 'n kleitablet waarin dié gevra word om Sargon te vermoor.<ref>[http://etcsl.orinst.ox.ac.uk/section2/tr214.htm "The Sargon Legend." ''The Electronic Text Corpus of Sumerian Literature.''] Oxford University, 2006</ref> Die legende eindig hier; in die res van die teks word waarskynlik beskryf hoe Sargon koning geword het.<ref>Cooper & Heimpel 1983: 67–82</ref> [[Beeld:2015-12 Birth Sargon of Akkad Louvre-AO 7673.jpg|thumb|220px|Die storie van Sargon se geboorte, vroeë 2de millennium&nbsp;v.C.<ref name="The Sumerian Sargon Legend"/>]] Die deel van die vertolking van die koning se droom toon ooreenkomste met die Bybelse verhaal van [[Josef]], en die deel van die brief met die doodsvonnis stem ooreen met die Griekse storie van [[Poseidon]] se seun Bellerofon en die Bybelse verhaal van [[Uria]].<ref>Cynthia C. Polsley, "Views of Epic Transmission in Sargonic Tradition and the Bellerophon Saga" (2012). Bendt Alster, "A Note on the Uriah Letter in the Sumerian Sargon Legend", ''Zeitschrift für Assyriologie und Vorderasiatische Archäologie'' 77.2 (1987).</ref> ===Geboortelegende=== [[Beeld:The story of the greatest nations; a comprehensive history, extending from the earliest times to the present, founded on the most modern authorities, and including chronological summaries and (14783163205).jpg|thumb|220px|'n Illustrasie uit die Assiriese Sargonlegende (1913): Die jong tuinier Sargon word besoek deur [[Isjtar]], "omring deur 'n wolk duiwe".]] 'n Nieu-Assiriese teks uit die 7de eeu&nbsp;v.C. wat voorgee dit is Sargon se outobiografie, beweer die koning was die buite-egtelike kind van 'n priesteres. Net die eerste twee kolomme van die fragmente van drie tablette het bewaar gebly. Die eerste fragmente is omstreeks 1850 ontdek.<ref>Joan Goodnick Westenholz, ''Legends of the Kings of Akkade: The Texts'' (1997), [https://books.google.com/books?id=izhhWQEJkrQC&pg=PA33 33&ndash;49].</ref> Sargon se geboorte word so beskryf: {{quote|My moeder was 'n hoëpriesteres; my vader het ek nie geken nie. My vader se broers was lief vir die heuwels. My stad is Azupiranu, wat aan die oewers van die [[Eufraat]] geleë is. My moeder die hoëpriesteres het my in die geheim gedra. Sy het my in 'n mandjie van biesies gesit waarvan die deksel met teer verseël is. Sy het my in die rivier gegooi. Die rivier het my na Akki die watertapper gedra. Akki die wapertapper het my as sy seun aangeneem en my grootgemaak. Akki die watertapper het my as sy tuinier aangestel. Terwyl ek 'n tuinier was, het Isjtar vir my haar liefde betoon, en vier en ... jaar lank was ek koning.}} In sy boek van 1909 ''The Myth of the Birth of the Hero'' noem die psigoanalis Otto Rank ooreenkomste tussen die geboortelegende van Sargon en ander soortgelyke legendes, soos dié van [[Moses]] en [[Oidipus]].<ref>{{cite book | title=The myth of the birth of the hero: a psychological interpretation of mythology | author=Otto Rank | year=1914 | url=https://archive.org/details/mythofbirthofher1914rank | others=Vertalers: drr. F. Robbins en Smith Ely Jelliffe| publisher=New York : The Journal of nervous and mental disease publishing company }}</ref> Ook Brian Lewis het die legende deeglik bestudeer en dit vergelyk met ander geboortemotiewe in Europese en Asiatiese volksverhale. Hy bespreek 'n moontlike argetipiese vorm, en skenk spesiale aandag aan die verhale van Sargon en Moses.<ref name=westenholz/> Ook Joseph Campbell het baie sulke vergelykings getref.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=Joseph |title=The Masks of God, Vol. 3: Occidental Mythology |year=1964 |page=127}}</ref> Sargon is ook een van die baie voorstelle vir die identiteit van of inspirasie vir die Bybelse [[Nimrod]]. Ewing William (1910) het Sargon voorgestel gebaseer op sy vereniging van die Babiloniërs en die Nieu-Assiriese geboortelegende.<ref>{{cite book | last=Ewing | first=William | year=1910 | title=The Temple Dictionary of the Bible | page=514 | url=https://archive.org/stream/templedictionary00ewin#page/514/mode/2up| publisher=London, J.M. Dent & sons ; New York, E.P. Dutton }}</ref> Yigal Levin (2002) het voorgestel Nimrod is 'n versameling van vehale oor Sargon en sy kleinseun, [[Naram-Sin van Akkad|Naram-Sin]], en dat die naam "Nimrod" van laasgenoemde afgelei is.<ref>{{cite journal | first=Yigal | last=Levin | title=Nimrod the Mighty, King of Kish, King of Sumer and Akkad | url=https://archive.org/details/vetus-testamentum_2002_52_3/page/350 | journal=Vetus Testamentum | volume=52 | issue=3 | year=2002 | pages=350–356 | doi=10.1163/156853302760197494}}</ref> ==Familie== [[Beeld:Akkadkings.jpg|thumb|260px|Die stamboom van Sargon van Akkad.]] Die naam van Sargon se hoofvrou, koningin Tashlultum, en dié van 'n paar van sy kinders is bekend.<ref>{{Cite book |title=Women, Crime, and Punishment in Ancient Law and Society: The ancient Near East |author=Tetlow, Elisabeth Meier |url=https://books.google.com/books?id=ONkJ_Rj1SS8C&q=Tashlultum&pg=PA245 |publisher=Continuum International Publishing Group |isbn=978-0-8264-1628-5 |year=2004 |access-date=29 July 2011}}</ref><ref>{{Cite book |title=Mesopotamia and the ancient Near East |author=Michael Roaf |url=https://books.google.com/books?id=SapVAAAAYAAJ&q=Tashlultum |publisher=Stonehenge Press |isbn=978-0-86706-681-4 |year=1992 |access-date=29 July 2011}}</ref> Sy dogter [[Enheduanna]] was 'n hoëpriesteres van die maangod in Ur en het rituele gesange gekomponeer.<ref>Schomp 2005: 81</ref> Baie van haar werke, insluitende haar ''Verheerliking van Inanna'', is eeue daarna nog gebruik.<ref>Schomp 2005: 81; Kramer 1981: 351; Hallo, W. and J. J. A. Van Dijk. ''The Exaltation of Inanna''. Yale Univ. Press, 1968.</ref> Sargon is opgevolg deur sy seun [[Rimush]]; daarna het nog 'n seun, [[Manishtushu]], koning geword. Manishtushu is deur sy eie seun, [[Naram-Sin van Akkad|Naram-Sin]], opgevolg. Nog twee van Sargon se seuns, Shu-Enlil (Ibarum) en Ilaba'is-takal (Abaish-Takal), se name is bekend.<ref>Frayne 1993: 3637</ref> ==Nalatenskap== [[Beeld:Enheduanna, daughter of Sargon of Akkad.jpg|thumb|links|150px|Enheduanna, dogter van Sargon.<ref>{{cite web |title=CDLI-Archival View |url=https://cdli.ucla.edu/search/archival_view.php?ObjectID=P217331 |website=cdli.ucla.edu}}</ref>]] Sargon van Akkad word soms die eerste mens in die aangetekende geskiedenis genoem wat oor 'n ryk regeer het (in die sin van die sentrale regering van 'n veelvolkige gebied),<ref>{{cite news |last1=Rattini |first1=Kristin Baird |title=Meet the world's first emperor |url=https://www.nationalgeographic.com/culture/people/reference/king-sargon-akkad/ |date=18 June 2019}}</ref><ref>{{cite news |last1=Ersek |first1=Vasile |title=How Did the World's First Empire Collapse? |url=https://www.realclearscience.com/articles/2019/01/07/how_did_the_worlds_first_empire_collapse_110850.html |publisher=RealClearScience |date=7 January 2019}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Vitkus |first1=Saul N. |title=Sargon Unseated |journal=The Biblical Archaeologist |date=September 1976 |volume=39 |issue=3 |pages=114–117 |doi=10.2307/3209401 |jstor=3209401|s2cid=224791289 }}</ref> hoewel vroeëre Sumeriese heerers soos [[Lugal-zage-si]] 'n soortgelyke aanspraak kan hê.<ref>{{cite journal |last1=Postgate |first1=J. N. |title=In Search of the First Empires |url=https://archive.org/details/sim_bulletin-of-the-american-schools-of-oriental-research_1994-02_293/page/1 |journal=Bulletin of the American Schools of Oriental Research |date=February 1994 |volume=293 |issue=293 |pages=1–6 |doi=10.2307/1357273 |jstor=1357273|s2cid=155687135 }}</ref> Sy bewind lui ook die geskiedenis van [[Semitiese taalfamilie|Semitiese]] ryke in die [[antieke Nabye Ooste]] in wat tot amper 15 eeue geduur het, tot met die [[Achaemenidiese Ryk|Achaemenidiese]] verowering sedert 539&nbsp;v.C. Vir sowat twee millenniums ná sy dood is Sargon deur Mesopotamiese konings as 'n rolmodel beskou. Die Assiriese en Babiloniese konings wat hulle ryke in Mesopotamië gevestig het, het hulleself beskou as die erfgename van Sargon se ryk. Sargon het dalk wel die idee van "ryk" gevestig soos wat dit in die latere Assiriese tydperk bestaan het; in die Nieu-Assiriese ''Sargonteks'', wat in die [[eerste persoon]] geskryf is, daag Sargon latere heersers uit om "oor die swarthaarvolk" (dus die inheemse bevolking van Mesopotamië) te heers soos wat hy gedoen het.<ref>Barton 310, soos gemoderniseer by [http://www.fordham.edu/halsall/ancient/2300sargon1.html J. S. Arkenberg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131222175834/http://www.fordham.edu/halsall/ancient/2300sargon1.html |date=22 Desember 2013 }}</ref> Sargon het dieselfde naam gehad as twee latere Mesopotamiese konings. Sargon&nbsp;I was 'n koning in die Ou-Assiriese tydperk en is waarskynlik na Sargon van Akkad genoem. [[Sargon&nbsp;II]] was 'n [[Nieu-Assiriese Ryk|Nieu-Assiriese]] koning wat na Sargon van Akkad genoem is; dit is dié koning wie se naam in die Bybel voorkom as Sargon ([[Jesaja]] 20:1). Die [[Nieu-Babiloniese Ryk|Nieu-Babiloniese]] koning Nabonidus het groot belangstelling getoon in die geskiedenis van die dinastie van Sargon en het selfs uitgrawings laat doen van Sargon en sy opvolgers se paleise.<ref>Oates, John. ''Babylon''. Londen: Thames and Hudson, 1979, p. 162.</ref> ==In moderne kultuur== *Die [[Rolprent|fantasiefliek]] ''The Scorpion King: Rise of a Warrior'' (2008) beeld Sargon van Akkad uit as 'n moorddadige weermagbevelvoerder wat [[swartmagie]] gebruik.<ref name="the-scorpion-king">{{cite web|url=http://www.the-scorpion-king.com/|title=The Scorpion King 2: Rise of a Warrior synopsis|access-date=27 July 2009|publisher=The Scorpion King|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20040903223307/http://www.the-scorpion-king.com/|archive-date=3 September 2004}}</ref> *Die 20ste episode van die tweede seisoen van ''Star Trek: The Original Series'', "Return to Tomorrow", bevat 'n antieke, telepatiese [[Buiteaardse lewe|buiteaardse wese]] met die naam Sargon wat eens oor 'n groot ryk regeer het. *Die Amerikaanse rockgroep They Might Be Giants verwys na Sargon van Akkad in die nommer "The Mesopotamians" op hulle album van 2007 The Else; hulle noem ook [[Hammurabi]], [[Assurbanipal]] en [[Gilgamesj]]. *Carl Benjamin, 'n Britse, verregse YouTuber en politieke kommentator, gebruik die aanlyn skuilnaam "Sargon of Akkad" op sy [[YouTube]]-kanaal. *Die uitbreidingspak ''Return of Rome'' vir die videospeletjie ''Age of Empires II: Definitive Edition'' bevat 'n veldtog met die naam "Sargon of Akkad", wat sy oorwinning van Sumer en die opkoms van die Akkadiese Ryk uitbeeld. [[Beeld:Sargon of Akkad (1936).jpg|thumb|450px|senter|Die sogenaamde "Masker van Sargon" in 1936, ná restourasie. Op die bronsborsbeeld is die gevlegte hare en koninklike bolla uit dié tydperk veral duidelik. Dit word nou beskou as waarskynliker 'n beeld van Sargon se kleinseun, Naram-Sin.<ref>{{cite journal |last1=McKeon |first1=John F. X. |title=An Akkadian Victory Stele |journal=Boston Museum Bulletin |date=1970 |volume=68 |issue=354 |page=237 |jstor=4171539 |issn=0006-7997}}</ref>]] ==Sien ook== *[[Mesopotamië]] *[[Akkadiese Ryk]] == Verwysings == {{Verwysings|2}} ===Aangehaalde bronne=== {{refbegin|2}} *{{cite book|last=Chavalas|first=Mark William|title=The ancient Near East: historical sources in translation|date=29 Jun 2006|publisher=Wiley-Blackwell|isbn=978-0-631-23580-4|url=http://books.google.com/?id=4tUCnNLGw4UC&pg=PA23&dq=Sargon++++legitimate++chavalas#v=onepage&q&f=false|page=23}} *Kramer, S. Noah. ''The Sumerians: Their History, Culture and Character'', Chicago, 1963. *Van de Mieroop, Marc. ''A History of the Ancient Near East: ca. 3000–323&nbsp;BC.'' Blackwell, 2006, {{ISBN|978-1-4051-4911-2}}. *Van de Mieroop, Marc., ''Cuneiform Texts and the Writing of History'', Routledge, 1999. *{{citation |last1=Sallaberger |first1=Walther |last2=Westenholz |first2=Aage |title=Mesopotamien. Akkade-Zeit und Ur III-Zeit |series=Orbis Biblicus et Orientalis |volume=160/3 |year=1999 |publisher=Vandenhoeck & Ruprecht |location=Göttingen |isbn=978-3-525-53325-3 }} *Grayson, Albert Kirk. ''Assyrian and Babylonian Chronicles''. J. J. Augustin, 1975; Eisenbrauns, 2000. *Jacobsen, Thorkild, ''The Sumerian King List'', Assyriological Studies, No. 11, Chicago: Oriental Institute, 1939. {{refend}} ==Skakels== {{CommonsKategorie-inlyn|Sargon of Akkad}} {{vertaaluit| taalafk = en | il = Sargon of Akkad}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Akkadiese konings]] [[Kategorie:Sterftes in die 23ste eeu v.C.]] jyqmy6ts2t46gqy8tab00nifqg65dr4 0 102875 2965793 2965126 2026-09-08T15:03:04Z Balenda 83524 /* 2020 − hede */ ITA 2965793 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Lando Norris drives the McLaren MCL36 during the 2022 British Grand Prix..jpg|duimnael|regs|260px|Lando Norris bestuur die McLaren MCL36 in die [[2022 Britse Grand Prix]]]] [[Lêer:Sergio Pèrez 2013 Malaysia FP2.jpg|duimnael|regs|260px|Sergio Perez in 2013 in [[2013 Maleisiese Grand Prix|Maleisië]]]] '''McLaren Racing Limited''' is 'n [[Brittanje|Britse]] [[motorsport]]span met 'n lang geskiedenis sedert 1963. Hulle neem aan [[Formule Een]]wêreldkampioenskapsrenne deel en gebruik sedert 2021 [[Mercedes-Benz]] se E Performance-enjins in hulle renmotors, nadat hulle in 2018 en 2019 [[Renault F1|Renault se F1-enjins]] gebruik het. Die span het tot in November 2017 [[Honda Racing F1|Honda-enjins]] gebruik, maar was ontevrede met dié se werkverrigting en wedrenbetroubaarheid. Die span se renjaers vir die [[2018 Formule Een-seisoen]] was [[Fernando Alonso]] en [[Stoffel Vandoorne]], en in [[2019 Formule Een-seisoen|2019]] het die span twee nuwelinge, naamlik [[Carlos Sainz jr.]] en [[Lando Norris]], ingespan. In [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] vervang [[Daniel Ricciardo]] vir Sainz wat na [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] verskuif het. Sedert [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] tot tans is die span se gereelde renjaers Lando Norris en [[Oscar Piastri]], wat beide meeding om die wêreldbestuurderskroon. Span McLaren is reeds by die [[2025 Singapoerse Grand Prix]] as die vervaardigerswêreldkampioen vir 2025 gekroon. == Volledige F1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} === 1966 − 1969 === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Jaar ! Onderstel ! Enjin ! Bande ! Bestuurders ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! Punte ! Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! rowspan="2"| [[1966]] | rowspan="2"| McLaren<br />M2B | rowspan="2"| [[Ford Motor Company|Ford]] 3.0 [[V8-enjin|V8]]<br />Scuderia<br />Serenissima 3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="2"| Firestone | | [[1966 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1966 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1966 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1966 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1966 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1966 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1966 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1966 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | [[1966 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] | | | |rowspan=2| '''2'''<br />'''1''' |rowspan=2| '''9''' |- |align="left"| {{NZ-VLAG}} Bruce McLaren |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffff"| <small>DNS</small> | |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#ffffff"| <small>DNS</small> | | |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="2"| [[1967]] | rowspan="2"| McLaren<br />M4B | rowspan="2"| [[British Racing Motors|BRM]] 2.0 [[V8-enjin|V8]]<br />[[British Racing Motors|BRM]] 3.0 V12 | rowspan="2"| {{Goodyear}} | | [[1967 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1967 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1967 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1967 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1967 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1967 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1967 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1967 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1967 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1967 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | [[1967 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] | |rowspan=2| '''3''' |rowspan=2| '''10''' |- |align="left"| {{NZ-VLAG}} Bruce McLaren | |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | | | |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1968]] | rowspan="3"| McLaren<br />M7A | rowspan="3"| [[British Racing Motors|BRM]] 3.0 [[V12-enjin|V12]]<br />[[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]]<br/>3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1968 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1968 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1968 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1968 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1968 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1968 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1968 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1968 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1968 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1968 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1968 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | [[1968 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] |rowspan=3 bgcolor="#dfdfdf"| '''49''' |rowspan=3 bgcolor="#dfdfdf"| '''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{NZ-VLAG}} Bruce McLaren | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 8 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |- |align="left"| {{NZ-VLAG}} Denny Hulme |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="4"| [[1969]] | rowspan="4"| McLaren<br />M7A | rowspan="4"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth|Cosworth DFV]]<br />3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="4"| {{Goodyear}} | | [[1969 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1969 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1969 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1969 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1969 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1969 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1969 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1969 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1969 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1969 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | [[1969 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] | |rowspan=4| '''38''' |rowspan=4| '''5''' |- |align="left"| {{NZ-VLAG}} Bruce McLaren |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffffff"| <small>DNS</small> |bgcolor="#ffffff"| <small>DNS</small> | |- |align="left"| {{NZ-VLAG}} Denny Hulme |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 8 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| 1 | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} Derek Bell | | | | | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | | | | | |} === 1970 − 1979 === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" ! Jaar ! Onderstel ! Enjin ! Bande ! Bestuurders ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! Punte ! Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! rowspan="5"| [[1970]] | rowspan="5"| McLaren<br />M7D<br />M14A<br />M14D | rowspan="5"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]] 3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="5"| {{Goodyear}} | | [[1970 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1970 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1970 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1970 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1970 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1970 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1970 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1970 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1970 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1970 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1970 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1970 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | [[1970 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] | | | | |rowspan=5| '''35^''' |rowspan=5| '''5''' |- |align="left"| {{NZ-VLAG}} Bruce McLaren |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | | | | | | | | | | | | | |- |align="left"| {{NZ-VLAG}} Denny Hulme |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 4 | | |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 | | | | |- |align="left"| {{US-VLAG}} Peter Gethin | | | | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 10 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | | | |- |align="left"| {{US-VLAG}} Dan Gurney | | | | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | | | | | | | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="4"| [[1971]] | rowspan="4"| McLaren<br />M14A<br />M19A | rowspan="4"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]]<br />3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="4"| {{Goodyear}} | | [[1971 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1971 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1971 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1971 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1971 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1971 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1971 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1971 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1971 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1971 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1971 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | | | | | | |rowspan=4| '''10^''' |rowspan=4| '''6''' |- |align="left"| {{NZ-VLAG}} Denny Hulme |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | |bgcolor="#dfffdf"| 4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | | | | | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} Peter Gethin |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 8 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | | | | | | | | | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} Jackie Oliver | | | | | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 7 | | | | | | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="5"| [[1972]] | rowspan="5"| McLaren<br />M19A<br />M19C | rowspan="5"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]]<br />3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="5"| {{Goodyear}} | | [[1972 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1972 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1972 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1972 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1972 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1972 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1972 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1972 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1972 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1972 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1972 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1972 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | | | | | |rowspan=5 bgcolor="#ffdf9f"| '''47''' |rowspan=5 bgcolor="#ffdf9f"| '''{{brons}}''' |- |align="left"| {{NZ-VLAG}} Denny Hulme |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 | | | | | |- |align="left"| {{US-VLAG}} Peter Revson |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 5 | |bgcolor="#cfcfff"| 7 | |bgcolor="#ffdf9f"| 3 | |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#cfcfff"| 18 | | | | | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} Brian Redman | | | |bgcolor="#dfffdf"| 5 | |bgcolor="#cfcfff"| 9 | |bgcolor="#dfffdf"| 5 | | | | | | | | | |- |align="left"| [[Beeld:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] [[Jody Scheckter]] | | | | | | | | | | | |bgcolor="#cfcfff"| 9 | | | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="5"| [[1973]] | rowspan="5"| McLaren<br />M19C<br />M23 | rowspan="5"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]] 3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="5"| {{Goodyear}} | | [[1973 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1973 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1973 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1973 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1973 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1973 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1973 Sweedse Grand Prix|SWE]] | [[1973 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1973 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1973 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1973 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1973 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1973 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1973 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1973 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | | |rowspan=5 bgcolor="#ffdf9f"| '''58''' |rowspan=5 bgcolor="#ffdf9f"| '''{{brons}}''' |- |align="left"| {{NZ-VLAG}} Denny Hulme |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffdf9f"| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| 5{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#cfcfff"| 8{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 8 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 4 | | |- |align="left"| {{US-VLAG}} Peter Revson |bgcolor="#cfcfff"| 8 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#cfcfff"| 7 | |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfffdf"| 5 | | |- |align="left"| [[Beeld:Flag of South Africa 1928-1994.svg|20px]] [[Jody Scheckter]] | | |bgcolor="#cfcfff"| 9 | | | | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffff"| <small>DNS</small> | | | | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | |- |align="left"| {{BE-VLAG}} [[Jacky Ickx]] | | | | | | | | | | |bgcolor="#ffdf9f"| 3 | | | | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="6"| [[1974]] | rowspan="6"| McLaren<br />M23 | rowspan="6"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]] 3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="6"| {{Goodyear}} | | [[1974 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1974 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1974 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1974 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1974 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1974 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1974 Sweedse Grand Prix|SWE]] | [[1974 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1974 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1974 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1974 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1974 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1974 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1974 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1974 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | | |rowspan=6 bgcolor="#ffffbf"| '''73''' |rowspan=6 bgcolor="#ffffbf"| '''{{goud}}''' |- |align="left"| {{BR-VLAG}} [[Emerson Fittipaldi]] |bgcolor="#cfcfff"| 10 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| 4 | | |- |align="left"| {{NZ-VLAG}} Denny Hulme |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} Mike Hailwood |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 15 | | | | | | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} David Hobbs | | | | | | | | | | | |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 9 | | | | |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]] | | | | | | | | | | | | | |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 7 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1975]] | rowspan="3"| McLaren<br />M23 | rowspan="3"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]] 3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1975 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1975 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1975 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1975 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1975 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1975 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1975 Sweedse Grand Prix|SWE]] | [[1975 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1975 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1975 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1975 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1975 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1975 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1975 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | | | |rowspan=3 bgcolor="#ffdf9f"| '''53''' |rowspan=3 bgcolor="#ffdf9f"| '''{{brons}}''' |- |align="left"| {{BR-VLAG}} [[Emerson Fittipaldi]] |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffff"| <small>DNS</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 8 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} | | | |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]] |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| 3 | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1976]] | rowspan="3"| McLaren<br />M23<br />M26 | rowspan="3"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]] 3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1976 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1976 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1976 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]] | [[1976 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1976 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1976 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1976 Sweedse Grand Prix|SWE]] | [[1976 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1976 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1976 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1976 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1976 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1976 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1976 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1976 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | [[1976 Japannese Grand Prix|JPN]] | |rowspan=3 bgcolor="#dfdfdf"| '''74''' |rowspan=3 bgcolor="#dfdfdf"| '''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[James Hunt]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#000000" style="color: white"| <small>DSQ</small> |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"| 4{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3 | |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]] |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="5"| [[1977]] | rowspan="5"| McLaren<br />M23<br />M26 | rowspan="5"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]] 3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="5"| {{Goodyear}} | | [[1977 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1977 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1977 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1977 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]] | [[1977 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1977 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1977 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1977 Sweedse Grand Prix|SWE]] | [[1977 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1977 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1977 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1977 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1977 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1977 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1977 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | [[1977 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1977 Japannese Grand Prix|JPN]] |rowspan=5 bgcolor="#ffdf9f"| '''60''' |rowspan=5 bgcolor="#ffdf9f"| '''{{brons}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[James Hunt]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfffdf"| 4{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| 1 |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Jochen Mass]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |- |align="left"| {{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve]] | | | | | | | | | |bgcolor="#cfcfff"| 11 | | | | | | | |- |align="left"| {{IT-VLAG}} Bruno Giacomelli | | | | | | | | | | | | | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="4"| [[1978]] | rowspan="4"| McLaren<br />M26 | rowspan="4"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]] 3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="4"| {{Goodyear}} | | [[1978 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1978 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1978 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1978 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]] | [[1978 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1978 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1978 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1978 Sweedse Grand Prix|SWE]] | [[1978 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1978 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1978 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1978 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1978 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1978 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1978 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | [[1978 Kanadese Grand Prix|KAN]] | |rowspan=4| '''15''' |rowspan=4| '''8''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[James Hunt]] |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 8 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 10 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | |- |align="left"| {{FR-VLAG}} [[Patrick Tambay]] |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 7 | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 8 | |- |align="left"| {{IT-VLAG}} Bruno Giacomelli | | | | | |bgcolor="#cfcfff"| 8 | | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 7 | | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 14 | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1979]] | rowspan="3"| McLaren<br />M26<br />M28<br />M28B<br />M28C<br />M29 | rowspan="3"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]]<br />3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1979 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1979 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1979 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1979 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]] | [[1979 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1979 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1979 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1979 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1979 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1979 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1979 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1979 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1979 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1979 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1979 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | | |rowspan=3| '''15''' |rowspan=3| '''7''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[John Watson]] |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#cfcfff"| 8 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 6 | | |- |align="left"| {{FR-VLAG}} Patrick Tambay |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 10 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#ffcfcf"| <small>DNQ</small> |bgcolor="#ffcfcf"| <small>DNQ</small> |bgcolor="#cfcfff"| 10 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 10 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | | |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Onderstel ! Enjin ! Bande ! Bestuurders ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! Punte ! Plek |} === 1980 − 1989 === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" ! Jaar ! Onderstel ! Enjin ! Bande ! Bestuurders ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! Punte ! Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1980]] | rowspan="3"| McLaren<br />M29B<br />M29C<br />M30 | rowspan="3"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]] 3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1980 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1980 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1980 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1980 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]] | [[1980 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1980 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1980 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1980 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1980 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1980 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1980 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1980 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1980 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1980 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | | |rowspan=3| '''11''' |rowspan=3| '''9''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[John Watson]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFCFCF"| <small>DNQ</small> |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 8 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| NC | | |- |align="left"| {{FR-VLAG}} [[Alain Prost]] |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffffff"| <small>DNS</small> | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffff"| <small>DNS</small> | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1981]] | rowspan="3"| McLaren<br />M29C<br />M29F<br />MP4 | rowspan="3"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]]<br />3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="3"| {{Michelin}} | | [[1981 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]] | [[1981 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1981 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1981 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1981 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1981 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1981 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1981 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1981 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1981 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1981 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1981 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1981 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1981 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1981 Las Vegas Grand Prix|LV]] | |rowspan=3| '''28''' |rowspan=3| '''6''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[John Watson]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 8 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 10 |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#cfcfff"| 7 | |- |align="left"| {{IT-VLAG}} [[Andrea de Cesaris]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 8 | <small>DNS</small> |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 12 | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1982]] | rowspan="3"| McLaren<br />MP4B | rowspan="3"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]]<br />3.0 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="3"| {{Michelin}} | | [[1982 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1982 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1982 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]] | [[1982 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1982 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1982 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1982 Verenigde State Oos Grand Prix|DET]] | [[1982 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1982 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1982 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1982 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1982 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1982 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1982 Switserse Grand Prix|SWI]] | [[1982 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1982 Las Vegas Grand Prix|LV]] |rowspan=3 bgcolor="#dfdfdf"| '''69''' |rowspan=3 bgcolor="#dfdfdf"| '''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]] |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} | |bgcolor="#000000" style="color: white"| <small>DSQ</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#cfcfff"| 8 |<small>DNS</small> |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[John Watson]] |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 6 | |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1983]] | rowspan="3"| McLaren<br />MP4/1C<br />MP4/1E | rowspan="3"| [[Ford Motor Company|Ford]] [[Cosworth |Cosworth DFV]]<br />3.0 [[V-motor|V8]]<br />TAG 1.5 [[V6-enjin|V6 turbo]] | rowspan="3"| {{Michelin}} | | [[1983 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1983 Verenigde State Wes Grand Prix|VSW]] | [[1983 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1983 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1983 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1983 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1983 Verenigde State Oos Grand Prix|DET]] | [[1983 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1983 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1983 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1983 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1983 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1983 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1983 Europese Grand Prix|EUR]] | [[1983 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | |rowspan=3| '''34''' |rowspan=3| '''5''' |- |align="left"| {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]] |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFCFCF"| <small>DNQ</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#000000" style="color:#ffffff;"| <small>DSQ</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#CFCFFF"| 11 | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[John Watson]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#FFCFCF"| <small>DNQ</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#000000" style="color:#ffffff;"| <small>DSQ</small> | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1984]] | rowspan="3"| McLaren<br />MP4/2 | rowspan="3"| TAG 1.5 [[V6-enjin|V6 turbo]] | rowspan="3"| {{Michelin}} | | [[1984 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1984 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1984 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1984 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1984 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1984 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1984 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1984 Verenigde State Oos Grand Prix|DET]] | [[1984 Dallas Grand Prix|DAL]] | [[1984 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1984 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1984 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1984 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1984 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1984 Europese Grand Prix|EUR]] | [[1984 Portugese Grand Prix|POR]] | rowspan="3" bgcolor="#FFFFBF"|'''143{{breuk|1|2}}''' | rowspan="3" bgcolor="#FFFFBF"|'''{{goud}}''' |- |align="left"| {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |- |align="left"| {{FR-VLAG}} [[Alain Prost]] |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#CFCFFF"| 7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="4"| [[1985]] | rowspan="4"| McLaren<br />MP4/2B | rowspan="4"| TAG 1.5 [[V6-enjin|V6 turbo]] | rowspan="4"| {{Goodyear}} | | [[1985 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1985 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1985 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1985 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1985 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1985 Verenigde State Oos Grand Prix|DET]] | [[1985 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1985 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1985 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1985 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1985 Nederlandse Grand Prix|NED]] | [[1985 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1985 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1985 Europese Grand Prix|EUR]] | [[1985 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1985 Australiese Grand Prix|AUS]] | rowspan="4" bgcolor="#FFFFBF"|'''90''' | rowspan="4" bgcolor="#FFFFBF"|'''{{goud}}''' |- |align="left"| {{AT-VLAG}} [[Niki Lauda]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffffff"| <small>DNS</small> | |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[John Watson]] | | | | | | | | | | | | | |bgcolor="#CFCFFF"| 7 | | |- |align="left"| {{FR-VLAG}} [[Alain Prost]] |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#ffdf9f"| 3{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1986]] | rowspan="3"| McLaren<br />MP4/2C | rowspan="3"| TAG 1.5 [[V6-enjin|V6 turbo]] | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1986 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1986 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1986 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1986 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1986 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1986 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1986 Verenigde State Oos Grand Prix|DET]] | [[1986 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1986 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1986 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1986 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1986 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1986 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1986 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1986 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] | [[1986 Australiese Grand Prix|AUS]] | rowspan="3" bgcolor="#dfdfdf"|'''96''' | rowspan="3" bgcolor="#dfdfdf"|'''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{FR-VLAG}} [[Alain Prost]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#DFFFDF"| 6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#000000" style="color:#ffffff;"| <small>DSQ</small> |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Keke Rosberg]] |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 5{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1987]] | rowspan="3"| McLaren<br />MP4/3 | rowspan="3"| TAG 1.5 [[V6-enjin|V6 turbo]] | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1987 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1987 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1987 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1987 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1987 Verenigde State Oos Grand Prix|DET]] | [[1987 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1987 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1987 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1987 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1987 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1987 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1987 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1987 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1987 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] | [[1987 Japannese Grand Prix|JPN]] | [[1987 Australiese Grand Prix|AUS]] | rowspan="3" bgcolor="#dfdfdf"|'''76''' | rowspan="3" bgcolor="#dfdfdf"|'''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{FR-VLAG}} [[Alain Prost]] |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#CFCFFF"| 7 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#CFCFFF"| 15 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#CFCFFF"| 7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |- |align="left"| {{SE-VLAG}} [[Stefan Johansson]] |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#CFCFFF"| 7 |bgcolor="#CFCFFF"| 8 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#CFCFFF"| 7 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1988]] | rowspan="3"| McLaren<br />MP4/4 | rowspan="3"| [[Honda]] RA168E 1.5 [[V6-enjin|V6 turbo]] | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1988 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1988 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1988 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1988 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] | [[1988 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1988 Verenigde State Oos Grand Prix|DET]] | [[1988 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1988 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1988 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1988 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1988 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1988 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1988 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1988 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1988 Japannese Grand Prix|JPN]] | [[1988 Australiese Grand Prix|AUS]] | rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''199''' | rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''{{goud}}''' |- |align="left"| {{FR-VLAG}} [[Alain Prost]] | bgcolor="#FFFFBF"| 1 | bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} | bgcolor="#FFFFBF"| 1 | bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} | bgcolor="#DFDFDF"| 2 | bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} | bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} | bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | bgcolor="#DFDFDF"| 2 | bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} | bgcolor="#DFDFDF"| 2 | bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> | bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} | bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} | bgcolor="#DFDFDF"| 2 | bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |- |align="left"| {{BR-VLAG}} [[Ayrton Senna]] | bgcolor="#000000" style="color:white"| <small>DSQ</small>{{Pictogram poleposition}} | bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} | bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} | bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram poleposition}} | bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} | bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} | bgcolor="#DFDFDF"| 2 | bgcolor="#FFFFBF"| 1 | bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} | bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} | bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} | bgcolor="#CFCFFF"| 10{{Pictogram poleposition}} | bgcolor="#DFFFDF"| 6 | bgcolor="#DFFFDF"| 4{{Pictogram poleposition}} | bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} | bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram poleposition}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1989]] | rowspan="3"| McLaren<br />MP4/5 | rowspan="3"| [[Honda]] RA109E 3.5 V10 | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1989 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1989 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1989 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1989 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] | [[1989 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | [[1989 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1989 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1989 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1989 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1989 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1989 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1989 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1989 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1989 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1989 Japannese Grand Prix|JPN]] | [[1989 Australiese Grand Prix|AUS]] |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''141''' |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''{{goud}}''' |- |align="left"| {{BR-VLAG}} [[Ayrton Senna]] |bgcolor="#cfcfff"| 11{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#cfcfff"| 7 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#000000" style="color: white"| <small>DSQ</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |- |align="left"| {{FR-VLAG}} [[Alain Prost]] |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfdfdf"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small>{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| <small>DNF</small> |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Onderstel ! Enjin ! Bande ! Bestuurders ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! Punte ! Plek |} === 1990 − 1999 === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" ! Jaar ! Onderstel ! Enjin ! Bande ! Bestuurders ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! Punte ! Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1990 Formule Een-seisoen|1990]] | rowspan="3"| McLaren<br />MP4/5B | rowspan="3"| [[Honda]] RA100E 3.5 V10 | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1990 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | [[1990 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1990 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1990 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1990 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1990 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] | [[1990 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1990 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1990 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1990 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1990 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1990 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1990 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1990 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1990 Japannese Grand Prix|JPN]] | [[1990 Australiese Grand Prix|AUS]] | |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''121''' |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''{{goud}}''' |- |align="left"| {{BR-VLAG}} [[Ayrton Senna]] |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#ffdf9f"|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#cfcfff"|20 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} | |- |align="left"| {{AT-VLAG}} [[Gerhard Berger]] |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#dfffdf"|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#cfcfff"|14 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#cfcfff"|16 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|4 | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1991 Formule Een-seisoen|1991]] | rowspan="3"| McLaren MP4/6 | rowspan="3"| [[Honda]] RA121E 3.5 V12 | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1991 Verenigde State Grand Prix|VSA]] | [[1991 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1991 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1991 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1991 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1991 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] | [[1991 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1991 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1991 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1991 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1991 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1991 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1991 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1991 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1991 Japannese Grand Prix|JPN]] | [[1991 Australiese Grand Prix|AUS]] | |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''139''' |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''{{goud}}''' |- |align="left"| {{BR-VLAG}} [[Ayrton Senna]] |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#cfcfff"|7 |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} | |- |align="left"| {{AT-VLAG}} [[Gerhard Berger]] |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"|3{{Pictogram vinnigste ronde}} | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1992 Formule Een-seisoen|1992]] | rowspan="3"| McLaren MP4/6B<br />MP4/7A | rowspan="3"| [[Honda]] RA122E 3.5 V12<br />[[Honda]] RA122E/B 3.5 V12 | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1992 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1992 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] | [[1992 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1992 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1992 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1992 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1992 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1992 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1992 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1992 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1992 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1992 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1992 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1992 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1992 Japannese Grand Prix|JPN]] | [[1992 Australiese Grand Prix|AUS]] | |rowspan="3" bgcolor="#dfdfdf"|'''99''' |rowspan="3" bgcolor="#dfdfdf"|'''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{BR-VLAG}} [[Ayrton Senna]] |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"|9 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#ffdf9f"|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> | |- |align="left"| {{AT-VLAG}} [[Gerhard Berger]] |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#dfffdf"|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#ffffbf"|1 | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="4"| [[1993 Formule Een-seisoen|1993]] | rowspan="4"| McLaren MP4/8 | rowspan="4"| [[Ford Motor Company|Ford]] HBE7 3.5 [[V8-enjin|V8]] | rowspan="4"| {{Goodyear}} | | [[1993 Suid-Afrikaanse Grand Prix|RSA]] | [[1993 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1993 Europese Grand Prix|EUR]] | [[1993 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1993 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1993 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1993 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1993 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1993 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1993 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1993 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1993 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1993 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1993 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1993 Japannese Grand Prix|JPN]] | [[1993 Australiese Grand Prix|AUS]] | |rowspan="4" bgcolor="#dfdfdf"|'''84''' |rowspan="4" bgcolor="#dfdfdf"|'''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{US-VLAG}} Michael Andretti |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#cfcfff"|8 |bgcolor="#cfcfff"|14 |bgcolor="#dfffdf"|6 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"|8 |bgcolor="#ffdf9f"|3 | | | | |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Mika Häkkinen]] | | | | | | | | | | | | | |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> | |- |align="left"| {{BR-VLAG}} [[Ayrton Senna]] |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#cfcfff"|18 |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} | |- |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1994 Formule Een-seisoen|1994]] | rowspan="3"| McLaren MP4/9 | rowspan="3"| [[Peugeot]] A6 3.5 V10 | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1994 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1994 Pasifiese Grand Prix|PAS]] | [[1994 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1994 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1994 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1994 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1994 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1994 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1994 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1994 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1994 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1994 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1994 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1994 Europese Grand Prix|EUR]] | [[1994 Japannese Grand Prix|JPN]] | [[1994 Australiese Grand Prix|AUS]] | |rowspan="3" bgcolor=""|'''42''' |rowspan="3" bgcolor=""|'''4''' |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Mika Häkkinen]] |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> | |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#cfcfff"|7 |bgcolor="#cfcfff"|12 | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Martin Brundle]] |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"|8 |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#cfcfff"|11 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#dfffdf"|6 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="4"| [[1995 Formule Een-seisoen|1995]] | rowspan="4"| McLaren MP4/10<br />MP4/10B<br />MP4/10C | rowspan="4"| [[Mercedes-Benz]] <br /> FO 110 3.0 V10 | rowspan="4"| {{Goodyear}} | | [[1995 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1995 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1995 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1995 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1995 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1995 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1995 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1995 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1995 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1995 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1995 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1995 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1995 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1995 Europese Grand Prix|EUR]] | [[1995 Pasifiese Grand Prix|PAS]] | [[1995 Japannese Grand Prix|JPN]] | [[1995 Australiese Grand Prix|AUS]] |rowspan="4" bgcolor=""|'''30''' |rowspan="4" bgcolor=""|'''4''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Mark Blundell]] |bgcolor="#dfffdf"|6 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> | | |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"|11 |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#cfcfff"|9 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"|9 |bgcolor="#cfcfff"|7 |bgcolor="#dfffdf"|4 |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Nigel Mansell]] | | |bgcolor="#cfcfff"|10 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> | | | | | | | | | | | | | |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Mika Häkkinen]] |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"|7 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"|8 | |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#ffffff"|<small>DNS</small> |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1996 Formule Een-seisoen|1996]] | rowspan="3"| McLaren MP4/11 | rowspan="3"| [[Mercedes-Benz]] <br />FO 110 3.0 V10 | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1996 Australiese Grand Prix|AUS]] | [[1996 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1996 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1996 Europese Grand Prix|EUR]] | [[1996 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1996 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1996 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1996 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1996 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1996 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1996 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1996 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1996 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1996 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1996 Portugese Grand Prix|POR]] | [[1996 Japannese Grand Prix|JPN]] | |rowspan="3" bgcolor=""|'''49''' |rowspan="3" bgcolor=""|'''4''' |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Mika Häkkinen]] |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"|8 |bgcolor="#cfcfff"|8 |bgcolor="#dfffdf"|6 |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[David Coulthard]] |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"|7 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#dfffdf"|6 |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"|13 |bgcolor="#cfcfff"|8 | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1997 Formule Een-seisoen|1997]] | rowspan="3"| McLaren MP4/12 | rowspan="3"| [[Mercedes-Benz]] <br />FO110E 3.0 V10 <br />FO110F 3.0 V10 | rowspan="3"| {{Goodyear}} | | [[1997 Australiese Grand Prix|AUS]] | [[1997 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1997 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1997 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1997 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1997 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1997 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1997 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1997 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1997 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1997 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1997 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1997 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1997 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1997 Luxemburgse Grand Prix|LUX]] | [[1997 Japannese Grand Prix|JPN]] | [[1997 Europese Grand Prix|EUR]] |rowspan="3"|'''63''' |rowspan="3"|'''4''' |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Mika Häkkinen]] |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#dfffdf"|6 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"|7 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#000000" style="color: white"|<small>DSQ</small> |bgcolor="#cfcfff"|9{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#ffffbf"|1 |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[David Coulthard]] |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#cfcfff"|10 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|6 |bgcolor="#cfcfff"|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#cfcfff"|7 |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#cfcfff"|10 |bgcolor="#dfdfdf"|2 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1998 Formule Een-seisoen|1998]] | rowspan="3"| McLaren MP4/13 | rowspan="3"| [[Mercedes-Benz]] <br />FO110G 3.0 V10 | rowspan="3"| {{Bridgestone}} | | [[1998 Australiese Grand Prix|AUS]] | [[1998 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1998 Argentynse Grand Prix|ARG]] | [[1998 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1998 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1998 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1998 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1998 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1998 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1998 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1998 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1998 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1998 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1998 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1998 Luxemburgse Grand Prix|LUX]] | [[1998 Japannese Grand Prix|JPN]] | |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''156''' |rowspan="3" bgcolor="#ffffbf"|'''{{goud}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[David Coulthard]] |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#dfffdf"|6{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#cfcfff"|7 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffdf9f"|3 | |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Mika Häkkinen]] |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"|6{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"|1 | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[1999 Formule Een-seisoen|1999]] | rowspan="3"| McLaren MP4/14 | rowspan="3"| [[Mercedes-Benz]] <br />FO110H 3.0 V10 | rowspan="3"| {{Bridgestone}} | | [[1999 Australiese Grand Prix|AUS]] | [[1999 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] | [[1999 San Marino Grand Prix|SMR]] | [[1999 Monaco Grand Prix|MON]] | [[1999 Spaanse Grand Prix|SPA]] | [[1999 Kanadese Grand Prix|KAN]] | [[1999 Franse Grand Prix|FRA]] | [[1999 Britse Grand Prix|GBR]] | [[1999 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] | [[1999 Duitse Grand Prix|DUI]] | [[1999 Hongaarse Grand Prix|HON]] | [[1999 Belgiese Grand Prix|BEL]] | [[1999 Italiaanse Grand Prix|ITA]] | [[1999 Europese Grand Prix|EUR]] | [[1999 Maleisiese Grand Prix|MAL]] | [[1999 Japannese Grand Prix|JPN]] | |rowspan="3" bgcolor="#DFDFDF"|'''124''' |rowspan="3" bgcolor="#DFDFDF"|'''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Mika Häkkinen]] |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"|3{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#ffdf9f"|3{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffffbf"|1 | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[David Coulthard]] |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#cfcfff"|7 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#dfffdf"|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> | |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Onderstel ! Enjin ! Bande ! Bestuurders ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! Punte ! Plek |} === 2000 − 2009 === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:75%;" |- ! Jaar ! Onderstel<br/>en bande ! Enjin ! Bestuurders ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! Punte ! Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[2000 Formule Een-seisoen|2000]] | rowspan="3"| MP4/15<br/><br/>{{Bridgestone}} | rowspan="3"| [[Mercedes-Benz]] <br /> FO110J 3.0 V10 | | [[2000 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2000 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2000 San Marino Grand Prix|SAN]] <br /> {{IT-VLAG}} | [[2000 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{GB-VLAG}} | [[2000 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{ES-VLAG}} | [[2000 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2000 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{MC-VLAG}} | [[2000 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{CA-VLAG}} | [[2000 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{FR-VLAG}} | [[2000 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2000 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2000 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2000 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2000 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2000 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2000 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2000 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{MY-VLAG}} | | |rowspan="3" bgcolor="#DFDFDF"|'''152''' |rowspan="3" bgcolor="#DFDFDF"|'''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Mika Häkkinen]] |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#dfffdf"|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"|4{{Pictogram vinnigste ronde}} | | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[David Coulthard]] |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#000000" style="color: white;"|<small>DSQ</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#ffdf9f"|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#cfcfff"|7 |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#dfdfdf"|2 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[2001 Formule Een-seisoen|2001]] | rowspan="3"| MP4-16<br/><br/>{{Bridgestone}} | rowspan="3"| [[Mercedes-Benz]] <br /> FO110K 3.0 V10 | | [[2001 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2001 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{MY-VLAG}} | [[2001 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2001 San Marino Grand Prix|SMR]] <br /> {{IT-VLAG}} | [[2001 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{ES-VLAG}} | [[2001 Oostenrykse Grand Prix|0OS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2001 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{MC-VLAG}} | [[2001 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{CA-VLAG}} | [[2001 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2001 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{FR-VLAG}} | [[2001 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{GB-VLAG}} | [[2001 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2001 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2001 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2001 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2001 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2001 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | | |rowspan="3" bgcolor="#DFDFDF"|'''102''' |rowspan="3" bgcolor="#DFDFDF"|'''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Mika Häkkinen]] |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"| 6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#cfcfff"|9 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#dfffdf"|6 |bgcolor=""|<small>DNS</small> |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#dfffdf"|5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"|4 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#dfffdf"|4 | | |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[David Coulthard]] |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffffbf"|1 |bgcolor="#dfdfdf"|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#dfffdf"|5 |bgcolor="#ffffbf"|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"|5{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#dfffdf"|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#dfdfdf"|2 |bgcolor="#efcfff"|<small>DNF</small> |bgcolor="#ffdf9f"|3 |bgcolor="#ffdf9f"|3 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[2002 Formule Een-seisoen|2002]] | rowspan="3"| MP4-17<br/><br/>{{Michelin}} | rowspan="3"| [[Mercedes-Benz]] <br /> FO110M 3.0 V10 | | [[2002 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2002 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{MY-VLAG}} | [[2002 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2002 San Marino Grand Prix|SMR]] <br /> {{IT-VLAG}} | [[2002 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{ES-VLAG}} | [[2002 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2002 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{MC-VLAG}} | [[2002 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{CA-VLAG}} | [[2002 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2002 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{GB-VLAG}} | [[2002 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{FR-VLAG}} | [[2002 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2002 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2002 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2002 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2002 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2002 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | | |rowspan="3" bgcolor="#FFDF9F"|'''65''' |rowspan="3" bgcolor="#FFDF9F"|'''{{brons}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[David Coulthard]] |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#FFDF9F"| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#CFCFFF"| 7 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> | | |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Kimi Räikkönen]] |bgcolor="#FFDF9F"| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#CFCFFF"| 12 |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"|<small>DNF</small> |bgcolor="#FFDF9F"| 3 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[2003 Formule Een-seisoen|2003]] | rowspan="3"| MP4-17D<br/><br/>{{Michelin}} | rowspan="3"| [[Mercedes-Benz]] <br /> FO110M 3.0 V10 <br /> FO110P 3.0 V10 | | [[2003 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2003 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{MY-VLAG}} | [[2003 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2003 San Marino Grand Prix|SMR]] <br /> {{IT-VLAG}} | [[2003 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{ES-VLAG}} | [[2003 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2003 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{MC-VLAG}} | [[2003 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{CA-VLAG}} | [[2003 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2003 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{FR-VLAG}} | [[2003 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{GB-VLAG}} | [[2003 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2003 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2003 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2003 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2003 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | | | |rowspan="3" bgcolor="#FFDF9F"|'''142''' |rowspan="3" bgcolor="#FFDF9F"|'''{{brons}}''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[David Coulthard]] |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#CFCFFF"| 15 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFDF9F"| 3 | | | |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Kimi Räikkönen]] |bgcolor="#FFDF9F"| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition|p=1|f=1}} |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFDFDF"| 2 | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="3"| [[2004 Formule Een-seisoen|2004]] | rowspan="3"| MP4-19<br />MP4-19B<br/>{{Michelin}} | rowspan="3"| [[Mercedes-Benz]] <br /> FO 110Q 3.0 V10 | | [[2004 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2004 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{MY-VLAG}} | [[2004 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2004 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2004 San Marino Grand Prix|SMR]] <br /> {{IT-VLAG}} | [[2004 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{ES-VLAG}} | [[2004 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{MC-VLAG}} | [[2004 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2004 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{CA-VLAG}} | [[2004 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2004 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{FR-VLAG}} | [[2004 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{GB-VLAG}} | [[2004 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2004 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2004 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2004 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{vlagikoon|CHN}} | [[2004 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2004 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | |rowspan="3" bgcolor=""|'''69''' |rowspan="3" bgcolor=""|'''5''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[David Coulthard]] |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#CFCFFF"| 12 |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#CFCFFF"| 11 | |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Kimi Räikkönen]] |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#CFCFFF"| 11 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small>{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! rowspan="5"| [[2005 Formule Een-seisoen|2005]] | rowspan="5"| MP4-20<br/><br/>{{Michelin}} | rowspan="5"| [[Mercedes-Benz]] <br /> FO 110R 3.0 V10 | | [[2005 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2005 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{MY-VLAG}} | [[2005 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{BH-VLAG}} | [[2005 San Marino Grand Prix|SMR]] <br /> {{vlagikoon|SMR}} | [[2005 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{ES-VLAG}} | [[2005 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{MC-VLAG}} | [[2005 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{EU-VLAG}} | [[2005 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{CA-VLAG}} | [[2005 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{US-VLAG}} | [[2005 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{FR-VLAG}} | [[2005 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{GB-VLAG}} | [[2005 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{DE-VLAG}} | [[2005 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{HU-VLAG}} | [[2005 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /> {{TR-VLAG}} | [[2005 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{IT-VLAG}} | [[2005 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{BE-VLAG}} | [[2005 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{BR-VLAG}} | [[2005 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{JP-VLAG}} | [[2005 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} |rowspan="5" bgcolor="#DFDFDF"|'''182''' |rowspan="5" bgcolor="#DFDFDF"|'''{{silwer}}''' |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Kimi Räikkönen]] |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#CFCFFF"| 9{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#CFCFFF"| 11 |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor=""| <small>DNS</small> |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor="#FFDF9F"| 3{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDF"| 4{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram snelste ronde}} |- |align="left"| {{CO-VLAG}} [[Juan Pablo Montoya]] |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 | | |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#000000"| <span style="color:white;"><small>DSQ</small></span> |bgcolor=""| <small>DNS</small> |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFDF9F"| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#CFCFFF"| 14{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |- |align="left"| {{ES-VLAG}} [[Pedro de la Rosa]] | | |bgcolor="#DFFFDF"| 5{{Pictogram snelste ronde}} | | | | | | | | | | | | | | | | |- |align="left"| {{AT-VLAG}} [[Alexander Wurz|A. Wurz]] | | | |bgcolor="#FFDF9F"| 3 | | | | | | | | | | | | | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="4"| [[2006 Formule Een-seisoen|2006]] |rowspan="4"| McLaren MP4-21<br/><br/>{{Michelin}} |rowspan="4"| [[Mercedes-Benz|Mercedes<br />-Benz]]<br />FO 108S<br />2.4 [[V8-enjin|V8]] | | [[2006 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{BH-VLAG}} | [[2006 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{MY-VLAG}} | [[2006 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2006 San Marino Grand Prix|SMR]] <br /> {{vlagikoon|SMR}} | [[2006 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2006 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{ES-VLAG}} | [[2006 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{MC-VLAG}} | [[2006 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{GB-VLAG}} | [[2006 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{CA-VLAG}} | [[2006 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2006 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{FR-VLAG}} | [[2006 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{DE-VLAG}} | [[2006 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2006 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2006 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2006 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2006 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2006 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | |rowspan="4" bgcolor="#FFDF9F"|'''110''' |rowspan="4" bgcolor="#FFDF9F"|'''{{brons}}''' |- |align="left"| {{FI-VLAG}} [[Kimi Räikkönen]] |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#FFDF9F"| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#FFDF9F"| 3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 | |- |align="left"| {{CO-VLAG}} [[Juan Pablo Montoya]] |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> | | | | | | | | |- |align="left"| {{ES-VLAG}} [[Pedro de la Rosa]] | | | | | | | | | | |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#EFCFFF"| <small>DNF</small> |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#CFCFFF"| 11 |bgcolor="#DFFFDF"| 8 | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2007 Formule Een-seisoen|2007]] |rowspan="3"| McLaren MP4-22<br/><br/>{{Bridgestone}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes<br />-Benz]]<br />FO 108T<br />2.4 [[V8-enjin|V8]] | | [[2007 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{AU-VLAG}} | [[2007 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{MY-VLAG}} | [[2007 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{BH-VLAG}} | [[2007 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{ES-VLAG}} | [[2007 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{MC-VLAG}} | [[2007 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{CA-VLAG}} | [[2007 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2007 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{FR-VLAG}} | [[2007 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{GB-VLAG}} | [[2007 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2007 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2007 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2007 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2007 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2007 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2007 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2007 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | | |rowspan="3" bgcolor="#000000"| {{Kleur|white|'''0'''}} |rowspan="3" bgcolor="#000000"| {{Kleur|white|'''<small>Uitge-<br />sluit</small>'''}} |- |align="left"|{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#DFFFDF"| 7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#EFCFFF"| DNF |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 | | |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#FFDF9F"| 3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#EFCFFF"| DNF{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDF"| 7 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2008 Formule Een-seisoen|2008]] |rowspan="3"| McLaren MP4-23<br/><br/>{{Bridgestone}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes<br />-Benz]]<br />FO108T<br />2.4 [[V8-enjin|V8]] | | [[2008 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2008 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2008 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2008 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2008 Turkse Grand Prix|TUR]]<br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2008 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2008 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2008 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{vlagikoon|FRA}} | [[2008 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2008 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2008 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2008 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2008 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2008 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2008 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2008 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2008 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2008 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | |rowspan="3" bgcolor="#DFDFDF"|'''151''' |rowspan="3" bgcolor="#DFDFDF"|'''{{silwer}}''' |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#CFCFFF"| 13 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#EFCFFF"| DNF{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDF"| 5{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#FFDF9F"| 3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#CFCFFF"| 12{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor="#DFFFDF"| 5 | |- |align="left"|{{FI-VLAG}} [[Heikki Kovalainen]] |bgcolor="#DFFFDF"| 5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#DFFFDF"| 5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#EFCFFF"| DNF |bgcolor="#CFCFFF"| 12 |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#DFFFDF"| 5{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#DFDFDF"| 2 |bgcolor="#CFCFFF"| 10 |bgcolor="#EFCFFF"| DNF |bgcolor="#EFCFFF"| DNF |bgcolor="#DFFFDF"| 7 | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2009 Formule Een-seisoen|2009]] |rowspan="3"| McLaren MP4-24<br/><br/>{{Bridgestone}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes<br />-Benz]]<br />FO 108W<br />2.4 [[V8-enjin|V8]] | | [[2009 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2009 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2009 Chinese Grand Prix|CHN]]<br /> {{vlagikoon|CHN}} | [[2009 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2009 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2009 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2009 Turkse Grand Prix|TUR]]<br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2009 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2009 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2009 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2009 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2009 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2009 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2009 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2009 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2009 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2009 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> {{vlagikoon|UAE}} | | |rowspan="3" bgcolor="#FFDF9F"| '''71''' |rowspan="3" bgcolor="#FFDF9F"| '''{{brons}}''' |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor="#000000"| {{Kleur|white|DSQ}} |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#CFCFFF"| 9 |bgcolor="#CFCFFF"| 12 |bgcolor="#CFCFFF"| 13 |bgcolor="#CFCFFF"| 16 |bgcolor="#CFCFFF"| 18 |bgcolor="#FFFFBF"| 1 |bgcolor="#DFDFDF"| 2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#EFCFFF"| DNF |bgcolor="#CFCFFF"| 12{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#FFFFBF"| 1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#FFDF9F"| 3 |bgcolor="#EFCFFF"| DNF{{Pictogram poleposition}} | | |- |align="left"|{{FI-VLAG}} [[Heikki Kovalainen]] |bgcolor="#EFCFFF"| DNF |bgcolor="#EFCFFF"| DNF |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#CFCFFF"| 12 |bgcolor="#EFCFFF"| DNF |bgcolor="#EFCFFF"| DNF |bgcolor="#CFCFFF"| 14 |bgcolor="#EFCFFF"| DNF |bgcolor="#DFFFDF"| 8 |bgcolor="#DFFFDF"| 5 |bgcolor="#DFFFDF"| 4 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFFFDF"| 6 |bgcolor="#DFFFDF"| 7 |bgcolor="#CFCFFF"| 11 |bgcolor="#CFCFFF"| 12 |bgcolor="#CFCFFF"| 11 | | |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Onderstel<br/>en bande ! Enjin ! Bestuurders ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! Punte ! Plek |} === 2010 − 2019 === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:75%;" |- ! Jaar ! Onderstel<br/>en bande ! Enjin ! Bestuurders ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! Punte ! Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2010 Formule Een-seisoen|2010]] |rowspan="3"| McLaren MP4-25<br/><br/>{{Bridgestone}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes<br />-Benz]]<br />FO 108X<br />2.4 [[V8-enjin|V8]] | | [[2010 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2010 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2010 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2010 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2010 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2010 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2010 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2010 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2010 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2010 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2010 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2010 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2010 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2010 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2010 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2010 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2010 Koreaanse Grand Prix|KOR]] <br /> {{vlagikoon|KOR}} | [[2010 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2010 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br />[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" bgcolor="#DFDFDF"|'''454''' |rowspan="3" bgcolor="#DFDFDF"|'''{{silwer}}''' |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Jenson Button]] |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 | | |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2011 Formule Een-seisoen|2011]] |rowspan="3"| McLaren MP4-26<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes<br />-Benz]]<br />FO 108Y<br />2.4 [[V8-enjin|V8]] | | [[2011 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2011 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2011 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2011 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2011 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2011 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2011 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2011 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2011 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2011 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2011 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2011 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2011 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2011 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2011 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2011 Koreaanse Grand Prix|KOR]] <br /> {{vlagikoon|KOR}} | [[2011 Indiese Grand Prix|IND]] <br /> {{vlagikoon|IND}} | [[2011 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | [[2011 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | | |rowspan="3" bgcolor="#dfdfdf"| '''497 ''' |rowspan="3" bgcolor="#dfdfdf"| '''{{silwer}} ''' |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| DNF | | |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Jenson Button]] |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2012 Formule Een-seisoen|2012]] |rowspan="3"| McLaren MP4-27<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes<br />-Benz]]<br />FO 108Z<br />2.4 [[V8-enjin|V8]] | | [[2012 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2012 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2012 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2012 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2012 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2012 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2012 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2012 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|EUR}} | [[2012 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2012 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2012 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2012 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2012 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2012 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2012 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2012 Koreaanse Grand Prix|KOR]] <br /> {{vlagikoon|KOR}} | [[2012 Indiese Grand Prix|IND]] <br /> {{vlagikoon|IND}} | [[2012 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | [[2012 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2012 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | |rowspan="3" bgcolor="#FFDF9F"| '''378''' |rowspan="3" bgcolor="#FFDF9F"| {{brons}} |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Jenson Button]] |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#cfcfff"| 18 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffffbf"| 1 | |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#cfcfff"| 19 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#ffffbf"| 1 |bgcolor="#efcfff"| DNF | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2013 Formule Een-seisoen|2013]] |rowspan="3"| McLaren MP4-28<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes<br />-Benz]]<br />FO 108F<br />2.4 [[V8-enjin|V8]] | | [[2013 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2013 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2013 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2013 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2013 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2013 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2013 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2013 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2013 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2013 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2013 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2013 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2013 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2013 Koreaanse Grand Prix|KOR]] <br /> {{vlagikoon|KOR}} | [[2013 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2013 Indiese Grand Prix|IND]] <br /> {{vlagikoon|IND}} | [[2013 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | [[2013 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2013 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | | |rowspan="3"| '''122''' |rowspan="3"| '''5''' |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Jenson Button]] |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 4 | | |- |align="left"|{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 20 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 6 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2014 Formule Een-seisoen|2014]] |rowspan="3"| McLaren MP4-29<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes<br />-Benz]]<br />PU106A Hybrid<br />1.6 [[V6-enjin|V6 turbo]] | | [[2014 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2014 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2014 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2014 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2014 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2014 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2014 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2014 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2014 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2014 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2014 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2014 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2014 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2014 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2014 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2014 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2014 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2014 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2014 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br />[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3"| '''181''' |rowspan="3"| '''5''' |- |align="left"|{{DK-VLAG}} [[Kevin Magnussen]] |bgcolor="#dfdfdf"| 2 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 11 | | |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Jenson Button]] |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#dfffdf"| 5 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="4"| [[2015 Formule Een-seisoen|2015]] |rowspan="4"| McLaren MP4-30<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="4"| [[Honda Racing F1|Honda]] RA615H<br />1.6 [[V6-enjin|V6 turbo]] | | [[2015 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2015 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2015 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2015 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2015 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2015 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2015 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2015 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2015 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2015 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2015 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2015 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2015 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2015 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2015 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2015 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2015 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2015 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2015 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="4"| '''27''' |rowspan="4"| '''9''' |- |align="left"|{{DK-VLAG}} [[Kevin Magnussen]] |bgcolor="#ffffff"| DNS | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |- |align="left"|{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] | |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 18 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 17 | | |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Jenson Button]] |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#ffffff"| DNS |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 12 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="4"| [[2016 Formule Een-seisoen|2016]] |rowspan="4"| McLaren MP4-31<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="4"| [[Honda Racing F1|Honda]] RA616H<br />1.6 [[V6-enjin|V6 turbo]] | | [[2016 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2016 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2016 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2016 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2016 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2016 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2016 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2016 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2016 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2016 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2016 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2016 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2016 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2016 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2016 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2016 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2016 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2016 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2016 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2016 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2016 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan="4"| '''76''' |rowspan="4"| '''6''' |- |align="left"|{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor="#efcfff"| DNF | |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 18 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 14{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |- |align="left"|{{BE-VLAG}} [[Stoffel Vandoorne]] | |bgcolor="#dfffdf"| 10 | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Jenson Button]] |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 18 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#efcfff"| DNF |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2017 Formule Een-seisoen|2017]] |rowspan="3"| McLaren MCL32<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Honda Racing F1|Honda]] RA617H<br />1.6 [[V6-enjin|V6 turbo]] | |[[2017 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} |[[2017 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{vlagikoon|CHN}} |[[2017 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} |[[2017 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} |[[2017 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} |[[2017 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} |[[2017 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} |[[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} |[[2017 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} |[[2017 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} |[[2017 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} |[[2017 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} |[[2017 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} |[[2017 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} |[[2017 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} |[[2017 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} |[[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} |[[2017 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} |[[2017 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} |[[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | |rowspan="3" |'''30''' |rowspan="3" |'''9''' |- |align="left"|{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#ffffff"| DNS |bgcolor="#cfcfff"| 12 |ND |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 9 | |- |align="left"|{{BE-VLAG}} [[Stoffel Vandoorne]] |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#ffffff"| DNS |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 12 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2018 Formule Een-seisoen|2018]] |rowspan="3"| McLaren MCL33<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Renault F1|Renault]] R.E.18<br />1.6 [[V6-enjin|V6 turbo]] | | [[2018 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2018 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2018 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{vlagikoon|CHN}} | [[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2018 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2018 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2018 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2018 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{vlagikoon|FRA}} | [[2018 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2018 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2018 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2018 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2018 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2018 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2018 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2018 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2018 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2018 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2018 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2018 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2018 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan="3"| '''62''' |rowspan="3"| '''6''' |- |align="left"|{{vlagikoon|ESP}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |- |align="left"|{{vlagikoon|BEL}} [[Stoffel Vandoorne]] |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2019 Formule Een-seisoen|2019]] |rowspan="3"| McLaren MCL34<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Renault F1|Renault]] E.Tech19<br />1.6 [[V6-enjin|V6 turbo]] | | [[2019 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2019 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2019 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{vlagikoon|CHN}} | [[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2019 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2019 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2019 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2019 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{vlagikoon|FRA}} | [[2019 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2019 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2019 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2019 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2019 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2019 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2019 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2019 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2019 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2019 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2019 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br />[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan="3"| '''145''' |rowspan="3"| '''4''' |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 18 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 11† |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |- |align="left"|{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 19 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#ffdf9f"| 3 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Onderstel<br/>en bande ! Enjin ! Bestuurders ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! Punte ! Plek |} === 2020 − hede === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:75%;" |- !Jaar !Onderstel<br/>en bande !Enjin !Renjaers !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Punte !Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2020 Formule Een-seisoen|2020]] |rowspan="3"| MCL35<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Renault F1|Renault]] E.Tech20<br />1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>{{AT-VLAG}} | [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br/>[[Lêer:Flag of Steiermark.svg|20px]] | [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>{{HU-VLAG}} | [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>{{GB-VLAG}} | [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]<br/>[[Lêer:F1 70 Logo retraced.svg|20px|border|F1 70 Logo]] | [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{ES-VLAG}} | [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>{{BE-VLAG}} | [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>{{IT-VLAG}} | [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]<br/>{{IT-VLAG}} | [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]<br/>{{RU-VLAG}} | [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]<br/>{{DE-VLAG}} | [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]<br/>{{PT-VLAG}} | [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]<br/>{{vlagikoon|TUR}} | [[2020 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{vlagikoon|BHR}} | [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]]<br/>{{vlagikoon|BHR}} | [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | | | | | | |rowspan="3" bgcolor="#FFDF9F"|'''202''' |rowspan="3" bgcolor="#FFDF9F"|'''{{brons}}''' |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=ffdf9f| 3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=cfcfff| 13 |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=dfffdf| 9 |bgcolor=dfffdf| 10 |bgcolor=dfffdf| 7 |bgcolor=dfffdf| 4 |bgcolor=dfffdf| 6 |bgcolor=cfcfff| 15 |bgcolor=efcfff| <small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| 13 |bgcolor=dfffdf| 8 |bgcolor=dfffdf| 8{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| 4 |bgcolor=dfffdf| 10 |bgcolor=dfffdf| 5 | | | | | | | |- |align="left"|{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=dfffdf| 9{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| 9 |bgcolor=cfcfff| 13 |bgcolor=cfcfff| 13 |bgcolor=dfffdf| 6 |bgcolor=ffffff| <small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf| 2 |bgcolor=efcfff| <small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| <small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=dfffdf| 6 |bgcolor=dfffdf| 7 |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=dfffdf| 4 |bgcolor=dfffdf| 6 | | | | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] |rowspan="3"| MCL35M<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] M12 E Performance<br />1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2021 Emilia Romagna Grand Prix|EMI]] <br /> [[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br/>{{PT-VLAG}} | [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2021 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{vlagikoon|FRA}} | [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] <br /> [[Lêer:Flag of Steiermark.svg|20px]] | [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]]‡ <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br /> {{vlagikoon|NED}} | [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br /> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br /> {{vlagikoon|QAT}} | [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] <br /> {{vlagikoon|SAU}} | [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" bgcolor=efefef|'''275''' |rowspan="3" bgcolor=efefef|'''4''' |- |align="left"|{{AU-VLAG}} [[Daniel Ricciardo]] |bgcolor=dfffdf| 7 |bgcolor=dfffdf| 6 |bgcolor=dfffdf| 9 |bgcolor=dfffdf| 6 |bgcolor=cfcfff| 12 |bgcolor=dfffdf| 9 |bgcolor=dfffdf| 6 |bgcolor=cfcfff| 13 |bgcolor=dfffdf| 7 |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=cfcfff| 11 |bgcolor=dfffdf| 4 |bgcolor=cfcfff| 11 |bgcolor=ffffbf| 1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| 4 |bgcolor=cfcfff| 13 |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=cfcfff| 12 |bgcolor=efcfff| <small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| 12 |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=cfcfff| 12 | | |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=dfffdf| 4 |bgcolor=ffdf9f| 3 |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=dfffdf| 8 |bgcolor=ffdf9f| 3 |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=ffdf9f| 3 |bgcolor=dfffdf| 4 |bgcolor=efcfff| <small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| 14 |bgcolor=dfffdf| 10 |bgcolor=dfdfdf| 2 |bgcolor=dfffdf| 7{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf| 7 |bgcolor=dfffdf| 8 |bgcolor=dfffdf| 10 |bgcolor=dfffdf| 10 |bgcolor=dfffdf| 9 |bgcolor=dfffdf| 10 |bgcolor=dfffdf| 7 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] |rowspan="3"| MCL36<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] M13 E Performance<br />1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/> [[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br/> {{vlagikoon|FRA}} | [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" bgcolor=efefef|'''159''' |rowspan="3" bgcolor=efefef|'''5''' |- |align="left"|{{AU-VLAG}} [[Daniel Ricciardo]] |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''18 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 | | |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''5'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|^'''7'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] |rowspan="3"| MCL60<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] M14 E Performance<br />1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''302''' |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''4''' |- |align="left"| {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''2'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 | | |- |align="left"|{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|6 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |rowspan="3"| [[McLaren MCL38|MCL38]]<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] M15 E Performance<br />1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{vlagikoon|BHR}} | [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />{{vlagikoon|SAU}} | [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{vlagikoon|AUS}} | [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{vlagikoon|JPN}} | [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{vlagikoon|CHN}} | [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br />[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{vlagikoon|MON}} | [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{vlagikoon|CAN}} | [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{vlagikoon|ESP}} | [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{vlagikoon|AUT}} | [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{vlagikoon|GBR}} | [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{vlagikoon|HUN}} | [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{vlagikoon|BEL}} | [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{vlagikoon|NED}} | [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />{{vlagikoon|ITA}} | [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{vlagikoon|AZE}} | [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{vlagikoon|SIN}} | [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{vlagikoon|VSA}} | [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />{{vlagikoon|MEX}} | [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />{{vlagikoon|QAT}} | [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan=3 bgcolor=ffffbf| '''666''' |rowspan=3 bgcolor=ffffbf| '''{{Goud}}''' |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|^'''3'''20^† |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|^'''1'''6{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''10{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |- |align="left"|{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''8 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''13{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfdfdf|^'''2'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfffdf|10 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |rowspan="3"| MCL39<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] M16 E Performance<br />1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/> {{vlagikoon|CHN}} | [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan=3 bgcolor=ffffbf| '''833''' |rowspan=3 bgcolor=ffffbf| '''{{Goud}}''' |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfdfdf|^'''8'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|18 ^'''†''' |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=dfdfdf|^'''3'''2 |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''1'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=000000 style=color:white|{{Pictogram poleposition}}<br/><small>DSQ</small> |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |- |align="left"|{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffbf|^'''2'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|v=1|p=1}} |bgcolor=ffffbf|1 |bgcolor=ffffbf|^'''2'''1 |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|v=1|p=1}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|^'''2'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|v=1|p=1}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=000000 style=color:white| <small>DSQ</small> |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram poleposition|p=1|f=1}} |bgcolor=dfdfdf|2 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* |rowspan="3"| MCL40<br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] M17 E Performance<br/>1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t h]] | | [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/> {{vlagikoon|CHN}} | [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/> [[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{MY-VLAG}} | [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''263*''' |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''3*''' |- |align="left"|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align="left"|{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] |bgcolor=|<small>DNS</small> |bgcolor=|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Onderstel<br />en bande ! Enjin ! Renjaers !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 ! Punte ! Plek |}</div> * ^'''†''' Die renjaer haal nie die einde nie, maar word wel geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die renafstand voltooi het. * ‡ Halwe punte is in België toegeken in 2021 omdat daar minder as 75% van die wedren afgelê is weens hewige reën. * '''*''' Seisoen nog aan die gang. == Galery == <gallery mode="packed" heights="120"> Lêer:ProstAlain McLarenMP4-2B 1985.jpg|[[Alain Prost]] in die McLaren MP4-2B (1985) Lêer:Ayrton Senna 1988 Canada.jpg|[[Ayrton Senna]] in 1988 in [[Kanadese Grand Prix|Kanada]] Lêer:Mika Hakkinen 1999 Canada.jpg|[[Mika Häkkinen]] wen die [[1999 Kanadese Grand Prix]] Lêer:Fernando Alonso 2007 2.jpg|[[Fernando Alonso]] in die [[2007 Maleisiese Grand Prix]] Lêer:Lewis hamilton - 2008 Melb GP.jpg|[[Lewis Hamilton]] in [[2008 Australiese Grand Prix|Melborne]], 2008 Lêer:Hamilton McLaren MP4-24.jpg|Hamilton in die McLaren MP4-24 Lêer:McLaren duo 2015 Malaysia Race.jpg|[[Fernando Alonso|Alonso]] gevolg deur [[Jenson Button|Button]] in die [[2015 Maleisiese Grand Prix]] Lêer:Stoffel_Vandoorne_2017_Catalonia_test_(27_Feb-2_Mar)_Day_4.jpg|[[Stoffel Vandoorne]] in die McLaren MCL32 (2017) </gallery> == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie}} * {{official website|https://www.mclaren.com/racing/}} [[Kategorie:Formule Een Wêreldvervaardigerskampioene]] [[Kategorie:Formule Een-vervaardigers]] ek8otoqpgidbz43jqjnkkjyw5r2y1fg 0 104331 2965788 2958897 2026-09-08T14:58:19Z Balenda 83524 /* Formule 1-uitslae */ ITA 2965788 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Valtteri Bottas | image = Valtteri Bottas at the 2026 Adelaide Motorsport Festival (028A7556).jpg | caption = Bottas in 2026 | nationality = {{vlagikoon|FIN}} Fin | birth_date = {{GDEO|1989|8|28|df=y}} | birth_place = Nastola, [[Finland]] | Old Team = [[WilliamsF1|Williams Martini Racing]]<br/>[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]<br/>[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo-Ferrari]]<br/>[[Sauber Motorsport|Kick Sauber]]-[[Ferrari]] | 2025 Team = [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes]] (''reserwejaer'') | 2026 Team = [[Cadillac F1-span|Cadillac]] | Car number = 77 | Races = {{F1stat|BOT|entries}} ({{F1stat|BOT|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|BOT|wins}} | Podiums = {{F1stat|BOT|podiums}} | Points = {{F1stat|BOT|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|BOT|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|BOT|fastestlaps}} | First race = [[2013 Australiese Grand Prix]] | First win = [[2017 Russiese Grand Prix]] | Last win = [[2021 Turkse Grand Prix]] | Last race = {{laaste F1GP}} | Last season = 2024 | Last position = 22ste (0 punte) }} '''Valtteri Viktor Bottas''' (Nastola, [[28 Augustus]] [[1989]])<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/drivers/valtteri-bottas.html|title=Valtteri Bottas|website=Formula1.com|access-date=27 Desember 2019|archive-date=24 Desember 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191224033649/https://www.formula1.com/en/drivers/valtteri-bottas.html|url-status=dead}}</ref> is 'n [[Finland|Finse]] professionele motorrenjaer wat vir die [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo-Ferrarispan]] in [[Formule Een]] Grands Prix jaag. Hy was van 2013 tot 2016 lid van die Williams F1-span, en het in 2017 by die [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]-span aangesluit, en het van 2017 tot 2021 tien Grands Prix vir hul gewen.<ref>{{cite web|url= https://www.theguardian.com/sport/2017/apr/30/valtteri-bottas-vettel-hamilton-f1-russia-gp|title= Valtteri Bottas stuns Vettel and Hamilton to win F1’s Russian GP|date=1 Mei 2017|work=Guardian|accessdate=3 Mei 2017}}</ref> Bottas is in 2011 as kampioen gekroon in die GP3-reeks vir die Lotus ART-span deur sy spanmaat James Calado en die Nederlander Nigel Melker te verslaan. Hy woon tans in [[Monaco]]. == Formule 1 == Bottas was die reserwejaer vir die [[Williams F1]]-span in die Formule 1-seisoen in 2010.<ref>{{nl}} [https://web.archive.org/web/20100131013723/http://f3.gpupdate.net/nl/f3-euroseries-nieuws/226919/bottas-ingelijfd-als-nieuwe-testcoureur-williams/ Bottas ingelijfd als nieuwe testcoureur Williams]</ref> Hy het sy eerste vrye oefening tydens die [[2012 Maleisiese Grand Prix]] onderneem. Hy het in 2012 altesaam 15 oefensessies op Vrydae voltooi, deur elke keer die plek van die renjaer [[Bruno Senna]] oor te neem. Op 28 November 2012 is aangekondig dat Bottas in 2013 die renjaer vir die Williams-span sou word. [[Pastor Maldonado]], wat sedert 2011 by Williams was, het sy spanmaat geword.<ref>{{nl}} [http://www.gpupdate.net/nl/f1-nieuws/288039/williams-bevestigt-bottas-en-maldonado/ Williams bevestigt Bottas en Maldonado]</ref> In sy sewende weden in Kanada het Bottas vir 'n groot verrassing gesorg deur met die onmededingende Williams in die derde plek agter Sebastian Vettel en Lewis Hamilton te kwalifiseer. In die wedren het hy egter slegs veertiende kon eindig, 'n rondte agter die wenner Vettel. In die [[2013 Verenigde State Grand Prix]] het Bottas weer in die top tien gekwalifiseer, hy kon nou sy posisie op agtste plek behou en verdien daarmee sy eerste punte in Formule Een. [[Lêer:Valtteri Bottas 2015 Malaysia FP3.jpg|duimnael|links|300px|Bottas tydens die [[2015 Maleisiese Grand Prix]]]] === Williams === ====2014 - 2016==== In 2014 het Bottas met nommer 77 begin ry. Hy het hierdie nommer gekies omdat dit ooreenstem met sy naam (Val77eri Bo77as). Met Felipe Massa het hy ook 'n nuwe spanmaat gekry. Tydens die [[2014 Oostenrykse Grand Prix]] het Bottas sy eerste podiumplek in Formule 1 behaal, nadat hy tweede agter sy spanmaat Felipe Massa was. Hy kon 'n lang ruk [[Lewis Hamilton]] se vinniger Mercedes terughou, maar moes hom uiteindelik laat verbykom. By die volgende wedren in Brittanje was Bottas terug op die podium met 'n tweede plek agter Hamilton, toe hy van plek veertien af moes begin het. Hy was ook op die podium in die Grands Prix van Duitsland, België, Rusland en Abu Dhabi. Met 186 punte eindig hy in die vierde plek in die kampioenskap. In 2015 was die Williams minder mededingend as in die vorige jaar, maar Bottas het daarin geslaag om twee podiumplekke in die Grands Prix van Kanada en Meksiko te haal. Hy eindig vyfde met 136 punte.In 2016 was Williams se motor weer minder mededingend as in die vorige seisoen. Bottas kon eers op die podium eindig in die Kanadese Grand Prix. Met 85 punte het hy op die finale punteleer in die agtste plek geëindig. === Mercedes === ==== 2017 ==== [[Lêer:Valtteri Bottas (35871616600).jpg|duimnael|Bottas in sy debuutren vir Mercedes]] In 2017 het Bottas hom by die Mercedes-span aangesluit om die wêreldkampioen Nico Rosberg, wat uit motorsport getree het, se plek in te neem. By die [[2017 Bahreinse Grand Prix|Grand Prix van Bahrein]] verower hy die eerste keer 'n voorste wegspringplek in sy Formule 1-loopbaan. Hy kon dit egter nie versilwer nie, maar in die daaropvolgende [[2017 Russiese Grand Prix|wedren in Rusland]] het hy sy eerste Formule 1-wedren gewen, nadat hy in die eerste rondte die Ferrari's van [[Sebastian Vettel]] en [[Kimi Räikkönen]] verbygesteek het, wat hom die vyfde Finn gemaak het om 'n Grand Prix te wen. Hy het van die derde plek in die volgende ren in [[2017 Spaanse Grand Prix|Spanje]] met 'n enjinprobleem onttrek, nadat hy 'n botsing met Verstappen en Räikkönen in die eerste rondte oorleef het. Mercedes was in [[2017 Monaco Grand Prix|Monaco]] van die pas af en het gesukkel om hitte in die bande op te wek. Desondanks het Bottas in die 3de plek gekwalifiseer, minder as 'n tiende sekonde weg van die voorwegspringtyd, terwyl sy spanmaat, Lewis Hamilton, slegs 14de kon kwalifiseer. Bottas eindig 4de in die wedren. Bottas eindig 2de in [[2017 Kanadese Grand Prix|Kanada]], agter spanmaat Hamilton, gevolg deur 'n inhaalren in [[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjan]] vir 2de, nadat hy in die laaste plek was na 'n botsing met Räikkönen in die eerste rondte. Hy gebruik die veelvuldige veiligheidsmotors en rooi vlagperiode om die bondel in te haal, en die daaropvolgende chaos en drama voor hom het hom in staat gestel om op die laaste oomblik [[Lance Stroll]] in te haal vir 2de plek. Bottas het in die volgende ren in [[2017 Oostenrykse Grand Prix|Oostenryk]] eerste weggespring en 'n sege beklink, terwyl hy Sebastian Vettel se aanvallende Ferrari teen die einde van die wedren moes afweer. Nadat hy die volgende ren in [[2017 Britse Grand Prix|Brittanje]] in die 9de plek weggespring het, na 'n vyfplek-straf vir 'n nuwe ratkas, skuif hy deur die veld op na die tweede plek agter Hamilton, deels weens 'n laat pap band aan Kimi Räikkönen se Ferrari. In [[2017 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] het hy 3de gekwalifiseer en 3de geëindig, met Hamilton wat hom op die laaste draai van die laaste rondte kans gegee het nadat hy Hamilton laat deurgaan het om die Ferrari's aan te val. Na die somervakansie het Bottas 'n 5de plek in [[2017 Belgiese Grand Prix|België]] behaal, hy is deur Ricciardo en Räikkönen verbygesteek na die veiligheidsmotor, terwyl sy spanmaat Lewis Hamilton die ren gewen het. Hy het tweede in [[2017 Italiaanse Grand Prix|Italië]] geëindig. In [[2017 Singapoerse Grand Prix|Singapoer]] het hy die ren in die 3de plek voltooi na 'n botsing van vier motors in die eerste rondte wat voor hom plaasgevind het. Daarna eindig hy op die podium vir die volgende drie wedrenne, terwyl Hamilton twee oorwinnings en 'n 2de plek behaal, en Mercedes hul vierde agtereenvolgende vervaardigerskampioenskapstitel in die VSA verower. In [[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi]] behaal hy sy eerste "grand slam": hy spring voor weg en wen die wedren met die vinnigste rondtetyd. ==== 2018 ==== [[Lêer:Valtteri Bottas-Test Days Circuit Barcelona (3).jpg|duimnael|links|Bottas toets vir Mercedes in 2018]] [[Lêer:2018 Chinese Grand Prix FP3 Valtteri Bottas (39860983280).jpg|duimnael|Bottas by die [[2018 Chinese Grand Prix]]]] Op 13 September 2017 het Mercedes aangekondig dat Bottas weer in die 2018-seisoen vir hulle sou jaag.<ref>{{en}} {{cite web|title=Silver Arrows and Valtteri Bottas together in 2018|url=https://www.mercedesamgf1.com/en/mercedes-amg-f1/silver-arrows-and-valtteri-bottas-together-in-2018|website=Mercedes F1 team|access-date=13 September 2017|archive-date= 4 Oktober 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201004133443/https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-valtteri-bottas-signs-new-deal-to-drive-for-mercedes-in-2021.5kdl5Krly4Y3Z1l6dCVJjy.html|url-status=dead}}</ref> Bottas het goed gevaar in [[2018 Bahreinse Grand Prix|Bahrein]] deur sy motor derde op die wegspringrooster te plaas, agter die Ferrari's van Vettel en Räikkönen, maar voor Hamilton wat vierde gekwalifiseer het. Met die ren se wegspring kon Bottas Räikkönen verbygesteek. Aan die einde van die ren het Vettel se bande vinnig begin slyt, en Bottas het die gaping binne 'n sekonde na Vettel toegemaak en uiteindelik tweede geëindig, met Hamilton net 'n paar sekondes agter hom. Bottas het sy spanmaat weer uitoorlê om in die derde plek op die rooster weg te spring, aangesien die Ferrari's die voorry weer in die [[2018 Chinese Grand Prix|Chinese Grand Prix]] uitgesluit het. Hy het weer aan die begin op Räikkönen toegesak, nadat sy mede-Fin deur Vettel wyd gedruk is, en het na tweede plek opgeskuif. Daarna slaag hy om Vettel verby te steek tydens die eerste kuipefase en neem die voortou met 'n skuif aan die buitekant van Räikkönen (wat toe nog nie by die kuipe aangedoen het nie) in die eerste draai. Toe die [[Toro Rosso]]'s van [[Brendon Hartley]] en [[Pierre Gasly]] egter bots en 'n veiligheidsmotorperiode afdwing, was Bottas en Vettel reeds verby die ingang van die kuipe en kon hulle nie vir nuwe bande stop nie. Albei die Red Bulls het die vinniger sagte bande aangesit. Ricciardo het van die sesde plek af deur die veld gekom en 'n waaghalsige verbysteek op Bottas uitgevoer met slegs agt rondtes om te gaan. Bottas eindig tweede in die ren en bly derde in die kampioenskap, en 14 punte agter Vettel, die voorloper. By die volgende ren, in [[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|Bakoe]], het Bottas weer derde gekwalifiseer, agter Vettel en Hamilton. Hy was in die eerste periode van die ren derde, maar toe Hamilton en Vettel kuipe toe is vir nuwe bande, het Bottas die voortou geërf. Hy het vir nog 15 rondtes voor gebly totdat die Red Bulls gebots het en die veiligheidsmotor ontplooi is. Toe die veiligheidsmotor binnekom, met minder as 'n handvol rondtes om te gaan, het Vettel probeer om Bottas in draai 1 verby te steek, wyd gehardloop en gevolglik tot die vyfde plek geval. Met nog net twee rondtes oor, het Bottas oor 'n stuk rommel gery, en 'n pap regteragterband opgedoen wat hom uit die wedren laat val en aan Hamilton die oorwinning besorg het. Dit het beteken dat Bottas tot die vierde plek in die kampioenskap teruggeval het, 30 punte agter Hamilton in die eerste plek. Voor die [[2018 Duitse Grand Prix|Duitse Grand Prix]] het Bottas 'n nuwe kontrak met Mercedes vir die 2019-seisoen geteken met 'n opsie vir die 2020-seisoen.<ref>{{cite news |title=Valtteri Bottas signs new Mercedes contract to keep him alongside Lewis Hamilton for 2019 and beyond |url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2018/07/20/valtteri-bottas-signs-new-mercedes-contract-keep-alongside-lewis/ |work=The Daily Telegraph |date=20 Julie 2018|access-date=20 Julie 2018}}</ref> Teen die einde van die seisoen het Bottas die eerste Mercedes-jaer geword wat 'n seisoen sonder 'n oorwinning voltooi het sedert Michael Schumacher in 2012. Met sewe tweede plekke het hy ook 'n nuwe rekord opgestel vir die meeste tweede plekke in 'n seisoen sonder om 'n oorwinning te behaal.<ref>{{cite news |title=Hamilton signs off title-winning campaign with dominant Abu Dhabi victory |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.hamilton-signs-off-championship-winning-campaign-with-dominant-abu-dhabi-win.2G7UhAGiVOMQkmooauiI4Y.html |access-date=25 November 2018 |publisher=Formula1.com |date=25 November 2018}}</ref> ==== 2019 ==== [[Lêer:F1 Azerbaijan Grand Prix 2019 podium.jpg|duimnael|regs|Bottas op die podium nadat hy die [[2019 Azerbeidjanse Grand Prix]] gewen het]] Bottas het weer geteken om saam met die wêreldkampioen Lewis Hamilton vir die 2019-seisoen vir Mercedes te jaag. In die eerste rennaweek van die jaar in [[2019 Australiese Grand Prix|Australië]], het Bottas in die tweede vinnigste tyd agter Hamilton gekwalifiseer. Op Sondag, 17 Maart, wedrendag, het hy Hamilton verbygesteek in draai 1 en hy het die posisie die hele wedren behou na 'n paar uitstekende maneuvers. Hy het ook die vinnigste rondte van die ren aangeteken en dus die ekstra punt verwerf wat toegeken is aan die bestuurder wat die vinnigste renrondte aanteken, volgens die 2019-regulasies. Hy het voortgegaan om met meer as 20 sekondes te wen na sy naaste mededinger en spanmaat Lewis Hamilton.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2019/mar/17/valtteri-bottas-leads-from-first-turn-to-win-australian-grand-prix |title =Valtteri Bottas dominates Australian Grand Prix to win Formula One opener|date=17 March 2019|work=Guardian|access-date=20 March 2019}}</ref> In [[2019 Bahreinse Grand Prix|Bahrein]] het hy 2de geëindig na sy spanmaat vir nog 'n een-twee. In die volgende wedren in China, Formule 1 se 1 000ste wedren, het hy vir die eerste keer sedert Rusland 2018 paal ingeneem. Sy spanmaat kon hom by die wegspring verbysteek en het die hele wedren voorgebly om te wen. Bottas het intussen 2de geëindig om Mercedes hul derde een-twee in 'n ry vir 2019 te gee. In [[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjan]] het hy sy tweede agtereenvolgende voorwegspringposisie ingeneem, 'n voorry-uitsluiting saam met sy spanmaat Hamilton verseker, en het daarna sy posisie op die rooster omskep in die vyfde renoorwinning van sy loopbaan en sy tweede van 2019. Hamilton het tweede geëindig, wat dit Mercedes se vierde agtereenvolgende een-twee maak.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2019/apr/28/valtteri-bottas-wins-azerbaijan-grand-prix-lewis-hamilton|title =Valtteri Bottas wins Azerbaijan Grand Prix with Lewis Hamilton second|date=28 April 2019|work=Guardian|access-date=30 April 2019}}</ref> In [[2019 Spaanse Grand Prix|Spanje]] het hy nog 'n voorwegspringposisie behaal en nog 'n voorry-uitsluiting saam met sy spanmaat verseker. Bottas het voortgegaan om tweede agter Hamilton te eindig, wat dit die span se vyfde een-twee namekaar gemaak het. [[Lêer:FIA F1 Austria 2019 Nr. 77 Bottas 1.jpg|duimnael|Bottas by die [[2019 Oostenrykse Grand Prix]]]] In die volgende wedren, die [[2019 Monaco Grand Prix|Monaco Grand Prix]], het Bottas tweede gekwalifiseer agter spanmaat Hamilton, wat sy lopie van drie agtereenvolgende voorwegspringposisies, beginende met China, verbreek het. Hy het uiteindelik derde geëindig, agter [[Sebastian Vettel]] en voor Red Bull se [[Max Verstappen]], wat 'n straf van vyf sekondes gekry het vir 'n onveilige wegtrek in die kuipelaan, in Bottas in. Hierdie was die eerste wedren in 2019 wat nie 'n Mercedes 1–2 op die podium gesien het nie. Die wedren het Hamilton sy voorsprong oor Bottas in die bestuurderskampioenkap tot 17 punte gerek.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/results.html/2019/drivers.html|title=2019 Driver Standings|work=Formula 1|archive-url=https://web.archive.org/web/20190526191916/https://www.formula1.com/en/results.html/2019/drivers.html|archive-date=26 May 2019|access-date=31 May 2019}}</ref> Aan die einde van die somervakansie voor die [[2019 Belgiese Grand Prix|Belgiese Grand Prix]], is Bottas bevestig om weer in 2020 vir Mercedes te ry, nadat die span besluit het om nie die reserwejaer [[Esteban Ocon]] te bevorder nie. Bottas het sy eerste oorwinning in dertien wedrenne by die [[2019 Japannese Grand Prix|Japannese Grand Prix]] behaal. In [[2019 Meksikaanse Grand Prix|Meksiko]] het hy aan die einde van die finale kwalifiserende sessie swaar neergestort, voordat hy uiteindelik die wedren in die 3de plek geëindig het. Bottas het sy sewende loopbaanoorwinning by die volgende wedren in die [[2019 Verenigde State Grand Prix|Verenigde State]] behaal. Ten spyte van sy oorwinning het hierdie wedren die einde van Bottas se 2019-kampioenskap-hoop gesien, aangesien spanmaat Hamilton 2de geëindig het om die Wêreldjaerkampioenskap-titel te verower. Bottas het 'n enjinonderbreking in [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|Brasilië]] gehad wat tot sy tweede uittrede van die seisoen gelei het, en het die seisoen afgesluit met 'n 4de plek in [[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi]]. Bottas het die 2019-seisoen in die 2de plek in die kampioenskap afgesluit met 326 punte, die suksesvolste seisoen van sy loopbaan tot nog toe. Hy het vier oorwinnings, vyftien podiumplekke, vyf paalposisies en drie vinnigste rondtes aangeteken. ==== 2020 en 2021 ==== Bottas het in [[2020 Formule Een-seisoen|2020]] steeds vir Mercedes AMG meegeding, nadat hy ingestem het tot 'n verlenging van een jaar van sy kontrak gedurende die 2019-seisoen.<ref>{{Cite web|title=Valtteri Bottas to stay at Mercedes for 2020 F1 season alongside Lewis Hamilton|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.mercedes-retain-bottas-alongside-hamilton.LSNMCDW5zVT4brPY4pOEY.html|website=www.formula1.com|language=en|access-date=29 May 2020}}</ref> Hy het die vinnigste tyd in voorseisoense toetse op die [[Circuit de Barcelona-Catalunya]] opgestel. Bottas het tydens die [[2020 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix]], wat die seisoen geopen het, voor gekwalifiseer en die wedren van begin tot einde gelei.<ref>{{Cite web|url=https://www.planetf1.com/news/qualifying-report-austria-2020/|title=Qualy: Valtteri Bottas spins off but still takes pole|date=4 July 2020}}</ref> Voor die [[2020 Stiermarkse Grand Prix|Stiermarkse Grand Prix]] het dit aan die lig gekom dat Bottas en sy span Mercedes deur die FIA ondersoek word vir die moontlike oortreding van COVID-19-veiligheidsprotokolle nadat hy na Monaco teruggekeer het. Bottas het in nat toestande vierde gekwalifiseer vir die Stiermarkse Grand Prix en het tweede in die wedren agter Hamilton geëindig, wat sy kampioenskapvoorsprong tot ses punte verminder het.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/53382391|title=Hamilton takes dominant Styrian GP win|work=BBC Sport |access-date=14 July 2020}}</ref> Bottas het tweede agter Hamilton by die [[2020 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Pri]] gekwalifiseer, maar het 'n swak wegspring gemaak en vier plekke by die eerste draai verloor. Hy kon teen die einde van die Grand Prix na die derde plek herstel, maar het sy kampioenskapvoorsprong aan Hamilton afgestaan.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.hamilton-romps-to-eighth-hungarian-grand-prix-win-as-verstappen-recovers-to.4eMNXqckIGAaCyfw1Qtg3x.html|title=Hamilton romps to eighth Hungarian Grand Prix win, as Verstappen recovers to second|website=formula1.com|date=19 July 2020}}</ref> Bottas het weer tweede agter Hamilton by die [[2020 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] gekwalifiseer. Hy het vir die grootste deel van die wedren kort op Hamilton se hakke gevolg, maar in die laaste rondtes teruggeval voordat hy 'n pap band opgedoen het met vier rondtes oor. Hy het by die kuipe aangedoen vir 'n bandruil en het uiteindelik die eindstreep in die 11de plek oorgesteek.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/2020-british-grand-prix-race-report-hamilton-holds-on-after-final-lap-blowout|title=2020 British Grand Prix race report: Hamilton holds on after final lap blowout|website=motorsportmagazine.com|first=Chris|last=Medland|date=2 August 2020|access-date=21 November 2020}}</ref> Bottas het die volgende week se [[70ste Herdenking Grand Prix]] die beste kwalifiseringsplek behaal, maar bandekwessies vir die Mercedes-motors het [[Max Verstappen]] toegelaat om albei verby te steek en die wedren te wen. Bottas het in die laaste rondtes tot die derde plek agter Hamilton geval. Hierdie uitslag het veroorsaak dat Bottas tot die derde plek in die jaerskampioenskap teruggesak het.<ref>{{cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/2020-70th-anniversary-race-report-verstappen-breaks-mercedes-dominance|title=2020 F1 70th Anniversary GP report: Verstappen win to spark title challenge?|website=motorsportmagazine.com|first=Chris|last=Medland|date=9 August 2020|access-date=21 November 2020}}</ref> Bottas het tweede vir die [[2020 Spaanse Grand Prix|Spaanse Grand Prix]] gekwalifiseer, maar het posisies aan die begin verloor en derde geëindig agter Verstappen. By die Belgiese Grand Prix het hy tweede gekwalifiseer en die posisie tydens die wedren beklee. Hy het weer tweede vir die Italiaanse Grand Prix gekwalifiseer, maar het in die openingsrondtes tot die sesde plek geval en sou eers tot vyfde by die wenstreep herstel. Verstappen se uitval uit die wedren het Bottas in staat gestel om die tweede plek in die jaerskampioenskap te herwin, 47 punte agter Hamilton. By die [[2020 Toskaanse Grand Prix|Toskaanse Grand Prix]] het Bottas in die eerste rondte die voortou geneem by Hamilton. Die wedren was in die sewende rondte met 'n rooi vlag gestop ná 'n veelmotorongeluk, en Bottas het kort ná die herbegin die voorsprong van die wedren aan Hamilton afgestaan en uiteindelik tweede geëindig. Hy het derde agter Hamilton en Verstappen vir die [[2020 Russiese Grand Prix|Russiese Grand Prix]] gekwalifiseer, maar het voordeel getrek uit strawwe wat aan Hamilton uitgereik is vir voorren-oefenoortredings om eerste die wenstreep oor te steek en die negende Grand Prix-oorwinning van sy loopbaan te behaal. Bottas het paalposisie ingeneem vir die [[2020 Eifelse Grand Prix|Eifelse Grand Prix]] by die Nürburgring, maar is ná sy wiele gesluit het in draai 1 deur Hamilton ingehaal vir die voortou, en het later verder agter geraak nadat Hamilton tydens 'n virtuele veiligheidsmotorperiode 'n kuipestop kon maak. Kort daarna het Bottas oor 'n kragverlies gekla en hy is gedwing om uit die wedren te onttrek, wat Hamilton se kampioenskapvoorsprong tot 69 punte vergroot het. Bottas het tweede geëindig in beide die [[2020 Portugese Grand Prix|Portugese]] en [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|Emilia Romagna Grands Prix]]. Hy het by laasgenoemde die voorposisie ingeneem, maar in die vroeë rondtes skade van puin opgedoen en tot derde teruggeval voordat Verstappen met 'n pap band uitgeval het. Bottas het ook sy kontrak met Mercedes tot [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] verleng, sy laaste jaar vir dié span.<ref>{{Cite web|last=Galloway|first=James|date=6 August 2020|title=Bottas signs extension with Mercedes for the 2021 F1 season|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12043604/valtteri-bottas-extends-mercedes-contract-for-2021-f1-season|access-date=6 August 2020|website=Sky Sports}}</ref> === Alfa Romeo === ==== 2022 - 2024 ==== [[Lêer:Valtteri Bottas 2022 Emilia Romagna Grand Prix.jpg|duimnael|Bottas by die [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix]]]] Bottas was sedert 2022 onder kontrak by [[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo-Ferrari]] op 'n meerjarige ooreenkoms (in 2024 Kick-Sauber).<ref>{{Cite web|date=6 September 2021|title=Alfa Romeo announce Valtteri Bottas to join the team in 2022 on multi-year deal|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-alfa-romeo-announce-valtteri-bottas-to-join-the-team-in-2022-on.6Ezs9zhh2jV1ceMcHs3e4S.html|url-status=live|access-date=6 September 2021|website=Formula1.com|language=en}}</ref> Sy spanmaat was die Chinees [[Zhou Guanyu]].<ref>{{Cite web|date=16 November 2021|title=Alfa Romeo announce Guanyu Zhou as Valtteri Bottas's team mate for 2022|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-alfa-romeo-announce-guanyu-zhou-as-valtteri-bottass-team-mate-for.3FGtpRMOhG1qZ4Qinr8ky6.html|url-status=live|access-date=16 November 2021|website=Formula1}}</ref> === Mercedes-reserwejaer === ====2025==== In [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] keer Bottas terug na [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] as reserwejaer vir sy ou span. === Cadillac === ==== 2026 ==== Bottas het 'n kontrak om in 2026 vir [[Cadillac F1-span|Cadillac]] te jaag. == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="font-size: 80%; text-align: center" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ![[2012 Formule Een-seisoen|2012]] |[[Williams Grand Prix Engineering|Williams F1]] |[[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] FW34 |[[Renault]] RS27-2012 2.4 [[V8-enjin|V8]] |[[2012 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{0}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2012 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2012 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2012 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2012 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|TD}} |[[2012 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{0}} |[[2012 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{0}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2012 Europese Grand Prix|EUR]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2012 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2012 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2012 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2012 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2012 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|TD}} |[[2012 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{0}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2012 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2012 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2012 Indiese Grand Prix|IND]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2012 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|TD}} |[[2012 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{0}} |style="background:#F1F8FF;"| [[2012 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|TD}} | | | | !&nbsp;– !&nbsp;– |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2013 Formule Een-seisoen|2013]] |[[Williams Grand Prix Engineering|Williams F1-span]] |[[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] FW35 |[[Renault]] RS27-2013 2.4 [[V8-enjin|V8]] |style="background:#CFCFFF;"|[[2013 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|14}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2013 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />{{small|11}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2013 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|13}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2013 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|14}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2013 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|16}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2013 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|12}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2013 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|14}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2013 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|12}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2013 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|16}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2013 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2013 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|15}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2013 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|15}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2013 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|13}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2013 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br />{{small|12}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2013 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|17}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2013 Indiese Grand Prix|IND]]<br />{{small|16}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2013 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|15}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2013 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|8}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2013 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|DNF}} | | | | | !17 !4 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2014 Formule Een-seisoen|2014]] |[[Williams Grand Prix Engineering|Williams Martini Racing]] |[[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] FW36 |Mercedes PU106A Hybrid 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|5}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|5}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2014 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|7}} |style="background:#FFDF9F;"|[[2014 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|3}} |style="background:#DFDFDF;"|[[2014 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|2}} |style="background:#DFDFDF;"|[[2014 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|2}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|8}} |style="background:#FFDF9F;"|[[2014 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|3}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|4}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2014 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|11}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|6}} |style="background:#FFDF9F;"|[[2014 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|3}}{{Pictogram vinnigste ronde}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|5}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|10}} |style="background:#FFDF9F;"|[[2014 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|3}} | | | | | !4 !186 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2015 Formule Een-seisoen|2015]] |[[Williams Grand Prix Engineering|Williams Martini Racing]] |[[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] FW37 |Mercedes-AMG PU106B Hybrid 1.6 |style="background:#ffffff;"|[[2015 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|DNS}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2015 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />{{small|5}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2015 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2015 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|4}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2015 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|4}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2015 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|14}} |style="background:#FFDF9F;"|[[2015 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|3}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2015 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|5}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2015 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|5}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2015 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|13}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2015 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2015 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|4}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2015 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|5}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2015 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|5}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2015 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|12^†}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2015 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#FFDF9F;"|[[2015 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|3}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2015 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|5}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2015 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|13}} | | | | | !5 !136 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2016 Formule Een-seisoen|2016]] |[[Williams Grand Prix Engineering|Williams Martini Racing]] |[[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] FW38 |Mercedes-AMG PU106C Hybrid 1.6 |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|10}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|4}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|5}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2016 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|12}} |style="background:#FFDF9F;"|[[2016 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|3}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Europese Grand Prix|EUR]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|9}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2016 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|14}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|6}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2016 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />{{small|5}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|10}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2016 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|16}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|8}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2016 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|11}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2016 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|DNF}} | | | ! 8 ! 85 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2017 Formule Een-seisoen|2017]] |[[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes-AMG F1 W08 EQ Power+ |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] M08 EQ Power+ 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |style="background:#FFDF9F;"|[[2017 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />3 |style="background:#DFFFDF;"|[[2017 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />6 |style="background:#FFDF9F;"|[[2017 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />3{{Pictogram poleposition}} |style="background:#ffffbf;"|[[2017 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />1 |style="background:#EFCFFF;"|[[2017 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /><small>DNF</small> |style="background:#DFFFDF;"|[[2017 Monaco Grand Prix|MON]]<br />4 |style="background:#DFDFDF;"|[[2017 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />2 |style="background:#DFDFDF;"|[[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />2 |style="background:#ffffbf;"|[[2017 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |style="background:#DFDFDF;"|[[2017 Britse Grand Prix|GBR]]<br />2 |style="background:#FFDF9F;"|[[2017 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />3 |style="background:#DFFFDF;"|[[2017 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />5 |style="background:#DFDFDF;"|[[2017 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />2 |style="background:#FFDF9F;"|[[2017 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />3 |style="background:#DFFFDF;"|[[2017 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />5 |style="background:#DFFFDF;"|[[2017 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />4{{Pictogram vinnigste ronde}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />5 |style="background:#DFDFDF;"|[[2017 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />2 |style="background:#DFDFDF;"|[[2017 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |style="background:#ffffbf;"|[[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} | | | | !style="background:#FFDF9F;"| {{brons}} !style="background:#FFDF9F;"| 305 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2018 Formule Een-seisoen|2018]] |[[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes-AMG F1 W09 EQ Power+ |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] M09 EQ Power+ 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />8 |style="background:#DFDFDF;"| [[2018 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} |style="background:#DFDFDF;"| [[2018 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />2 |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />14^†{{Pictogram vinnigste ronde}} |style="background:#DFDFDF;"| [[2018 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />2 |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Monaco Grand Prix|MON]]<br />5 |style="background:#DFDFDF;"| [[2018 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />2 |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Franse Grand Prix|FRA]]<br />7{{Pictogram vinnigste ronde}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2018 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Britse Grand Prix|GBR]]<br />4 |style="background:#DFDFDF;"| [[2018 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />2 |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />5 |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />4{{Pictogram vinnigste ronde}} |style="background:#FFDF9F;"| [[2018 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />3 |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />4 |style="background:#DFDFDF;"| [[2018 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |style="background:#DFDFDF;"| [[2018 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />2 |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />5 |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />5{{Pictogram vinnigste ronde}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />5{{Pictogram vinnigste ronde}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />5 | | | ! 5 ! 247 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2019 Formule Een-seisoen|2019]] |[[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes-AMG F1 W10 EQ Power+ |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] M10 EQ Power+ 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |style="background:#FFFFBF;"| [[2019 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |style="background:#DFDFDF;"| [[2019 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />2 |style="background:#DFDFDF;"| [[2019 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |style="background:#FFFFBF;"| [[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |style="background:#DFDFDF;"| [[2019 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |style="background:#FFDF9F;"| [[2019 Monaco Grand Prix|MON]]<br />3 |style="background:#DFFFDF;"| [[2019 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />4{{Pictogram vinnigste ronde}} |style="background:#DFDFDF;"| [[2019 Franse Grand Prix|FRA]]<br />2 |style="background:#FFDF9F;"| [[2019 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />3 |style="background:#DFDFDF;"| [[2019 Britse Grand Prix|GBR]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2019 Duitse Grand Prix|DUI]]<br /><small>DNF</small> |style="background:#DFFFDF;"| [[2019 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />8 |style="background:#FFDF9F;"| [[2019 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />3 |style="background:#DFDFDF;"| [[2019 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />2 |style="background:#DFFFDF;"| [[2019 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />5 |style="background:#DFDFDF;"| [[2019 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />2 |style="background:#FFFFBF;"| [[2019 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />1 |style="background:#FFDF9F;"| [[2019 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />3 |style="background:#FFFFBF;"| [[2019 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><small>DNF</small>{{Pictogram vinnigste ronde}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />4 | | | !style="background:#DFDFDF;"| {{silwer}} !style="background:#DFDFDF;"| 326 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2020 Formule Een-seisoen|2020]] |[[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes-AMG F1 W11 EQ Performance |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] M11 EQ Performance 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=ffffbf| [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf| [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br />2 |bgcolor=ffdf9f| [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />3 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]<br />11 |bgcolor=ffdf9f| [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]<br />3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffdf9f| [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf| [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />5 |bgcolor=dfdfdf| [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]<br />2 |bgcolor=ffffbf| [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff| [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfdfdf| [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]<br />2 |bgcolor=dfdfdf| [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />2 |bgcolor=cfcfff| [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />14 |bgcolor=dfffdf| [[2020 Bahreinse Grand Prix|BAH]]<br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]]<br />8 |bgcolor=dfdfdf| [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />2 | | | | | | | !style="background:#DFDFDF;"| {{silwer}} !style="background:#DFDFDF;"| 223 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2021 Formule Een-seisoen|2021]] |[[Mercedes AMG Petronas F1-span]] |Mercedes-AMG F1 W12 E Performance |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] M12 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=ffdf9f| [[2021 Bahreinse Grand Prix|BAH]]<br />3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff| [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f| [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br />3{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffdf9f| [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />3 |bgcolor=efcfff| [[2021 Monaco Grand Prix|MON]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br />12 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] <br />4 |bgcolor=ffdf9f| [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] <br />3 |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br />2 |bgcolor=ffdf9f| [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] <br/><small>^{'''*''' 3}3</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]]‡ <br />12 |bgcolor=ffdf9f| [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br />3 |bgcolor=ffdf9f| [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br />5 |bgcolor=ffffbf| [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf| [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br />6 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br />15{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffdf9f| [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br/>'''*'''¹3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff| [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f| [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] <br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br />6 | | !style="background:#FFDF9F;"| {{brons}} !style="background:#FFDF9F;"| 226 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2022 Formule Een-seisoen|2022]] |[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo Racing]] |[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] C42 |[[Ferrari]] 066/7 [[V6-enjin|V6]] |bgcolor=dfffdf| [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>6 |bgcolor=efcfff| [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>⁷&nbsp;5 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>7 |bgcolor=efcfff| [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>¹⁰11 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>20 |bgcolor=efcfff| [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>15 |bgcolor=efcfff| [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>15 | | |bgcolor=efefef| '''10''' |bgcolor=efefef| '''49''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2023 Formule Een-seisoen|2023]] |[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo Racing]] |[[Alfa Romeo (Formule 1)|Alfa Romeo]] C43 |[[Ferrari]] 066/10 [[V6-enjin|V6]] |bgcolor=dfffdf| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>19 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>14 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/>10 |bgcolor=efcfff| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>15 |bgcolor=efcfff| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>19 | | |bgcolor=efefef| '''15''' |bgcolor=efefef| '''10''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |[[Sauber Motorsport|Kick Sauber]] |Kick Sauber C44 |[[Ferrari]] 066/12 1.6 [[V6-enjin|V6]] |bgcolor=cfcfff| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>19 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>14 |bgcolor=efcfff| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>19 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>11 |bgcolor=efcfff| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efefef| '''22''' |bgcolor=efefef| '''0''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* |[[Cadillac F1-span|Cadillac]] |MAC-26 |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 067/6 1.6 [[V6-enjin|V6 t h]] |bgcolor=efcfff| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>19 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>16 |bgcolor=efcfff| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>18 |bgcolor=efcfff| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/>19 |bgcolor=| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|BOT|seasonposition}}'''* |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|BOT|seasonpoints}}'''* |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} * '''*'''¹ Wenner van die snelkwalifisering. * '''*'''³ Derde in die snelkwalifisering. * ^'''†''' Kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het. * ‡ Halwe punte is in België toegeken in 2021 omdat daar minder as 75% van die wedren afgelê is weens hewige reën. * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Bottas, Valtteri}} [[Kategorie:Finse renjaers]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 1989]] [[Kategorie:Lewende mense]] p1qlli1l5vib9uq10jjab7cqr370vg2 0 104333 2965789 2958909 2026-09-08T14:58:39Z Balenda 83524 /* Formule 1-uitslae */ ITA 2965789 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Sergio Pérez | image = Sergio Pérez 2019 (cropped).jpg | caption = Pérez in 2019 | nationality = {{vlagikoon|MEX}} Meksikaner | birth_date = {{GDEO|1990|1|26|df=y}} | birth_place = [[Guadalajara]], [[Jalisco]], [[Meksiko]] | death_date = | Old Team = [[Sauber]], [[McLaren]], [[Racing Point F1-span|Force India/Racing Point]],<ref>{{cite web |title=Sergio Perez confirmed for 2019 with Racing Point Force India |url=http://www.forceindiaf1.com/news/sergio-perez-confirmed-2019-racing-point-force-india |publisher=Racing Point Force India |access-date=18 Oktober 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190224051511/http://www.forceindiaf1.com/news/sergio-perez-confirmed-2019-racing-point-force-india |archive-date=24 Februarie 2019 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> [[Red Bull Racing|Red Bull]] | 2025 Team = ''Geen kontrak nie'' | 2026 Team = [[Cadillac F1-span|Cadillac]] | Car number = 11 | Races = {{F1stat|PER|entries}} ({{F1stat|PER|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|PER|wins}} | Podiums = {{F1stat|PER|podiums}} | Points = {{F1stat|PER|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|PER|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|PER|fastestlaps}} | First race = [[2011 Australiese Grand Prix]] | First win = [[2020 Sakhir Grand Prix]] | Last win = [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|2023 Azerbeidjanse GP]] | Last race = {{laaste F1GP}} | Last season = 2024 | Last position = 8ste (152 punte) }} '''Sergio Michel Pérez Mendoza''' ({{IFA-es|ˈseɾxjo ˈpeɾes|lang|SergioPérezPronunciation.ogg}}; gebore 26 Januarie 1990),<ref name="Sergio Perez Profile">{{Cite web|url=https://www.espn.com/racing/f1/story/_/id/30791634/how-sergio-perez-rode-lifelong-sponsorship-formula-one-success|title=ESPN/How Sergio Perez rode his lifelong sponsorship to Formula One success|date=28 January 2021|website=ESPN|publisher=ESPN|access-date=24 October 2021}}</ref> met die bynaam '''"Checo"''',<ref>{{Cite web|url=https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/sergio-perez/|title=McLaren Racing - Heritage - Sergio Pérez|website=www.mclaren.com|language=en|access-date=4 December 2020|archive-date= 4 Desember 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204165527/https://www.mclaren.com/racing/heritage/driver/sergio-perez/|url-status=dead}}</ref> is 'n [[Meksiko|Meksikaanse]] professionele motorrenjaer wat sedert 2021 vir [[Red Bull Racing]] in [[Formule Een]] Grands Prix jaag. Hy het voorheen vir [[Sauber Motorsport|Sauber]], [[McLaren]], [[Force India]] en [[Racing Point F1-span|Racing Point]] deelgeneem. Hy het sy eerste Formule Een Grand Prix by die [[2020 Sakhir Grand Prix]] in Bahrein gewen, en die rekord verbeter vir die aantal wegspronge voor 'n renoorwinning op 190.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.sakhir-gp-facts-and-stats-mexico-gets-a-second-and-very-popular-f1-winner.5Q5HulZqarl3Ip8eU0BEKL.html|title=Sakhir GP Facts & Stats: Sergio Perez breaks record for longest wait for first F1 win {{!}} Formula 1®|website=www.formula1.com|language=en|access-date=8 December 2020}}</ref> Sy eerste voorwegsprong was by die [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix]]. == Formule 1-loopbaan == [[Lêer:Sergio_Perez_2011_Malaysia_FP1.jpg|links|duimnael|260px|Pérez jaag vir [[Sauber Motorsport|Sauber]] by die [[2011 Maleisiese Grand Prix]]]] Pérez was tot 2012 'n lid van die Ferrari-bestuurdersakademie. Hy het sy Formule Een-debuut in die [[2011 Formule Een-seisoen|2011-seisoen]] vir Sauber gemaak. Hy het sy eerste Formule Een-podium by die [[2012 Maleisiese Grand Prix]] vir Sauber behaal. Weens sy jong ouderdom en prestasie is daar na hom verwys as "die Meksikaanse [[Wonderkind]]".<ref>{{Cite web|url=http://www.automedia.com/Blog/post/Motorsports-Monday-Hamilton-On-Top-In-Hungary-Spa-24-NASCAR-At-Indy.aspx|title=Motorsports Monday: Hamilton On Top In Hungary, Spa 24, NASCAR At Indy|last=ZumMallen|first=Ryan|publisher=autoMedia.com|access-date=23 September 2012|archive-date= 1 Augustus 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120801073328/http://www.automedia.com/Blog/post/Motorsports-Monday-Hamilton-On-Top-In-Hungary-Spa-24-NASCAR-At-Indy.aspx|url-status=dead}}</ref> Pérez het vir die [[2013 Formule Een-seisoen|2013-seisoen]] by McLaren aangesluit, maar die span het nie 'n enkele podiumplek behaal nie. Daarna, vir die [[2014 Formule Een-seisoen|2014-seisoen]], het die span besluit om Pérez met [[Kevin Magnussen]] te vervang. Force India het Pérez vir die 2014-seisoen met 'n €15 miljoenkontrak beloon. Hy het by Force India gebly toe die span in 2018 onder administrasie gegaan het en hervorm is as die Racing Point-span vir 2019. In 2019 het Racing Point 'n verlenging van drie jaar met Pérez onderteken.<ref name="Racing Point 2020">{{Cite web|url=https://www.racingpointf1.com/news/2019-sportpesa-racing-point-f1-team-sergio-perez-announcement|title=Checo Announced!|publisher=SportPesa Racing|archive-url=https://web.archive.org/web/20190830161228/https://www.racingpointf1.com/news/2019-sportpesa-racing-point-f1-team-sergio-perez-announcement|archive-date=30 August 2019|access-date=30 August 2019}}</ref> In September 2020 het Racing Point aangekondig dat Pérez die span aan die einde van die seisoen sou verlaat, aangesien [[Sebastian Vettel]], 'n viermalige F1-wêreldkampioen, onderteken is om hom te vervang. In Desember het Pérez vir die 2021-seisoen by [[Red Bull Racing]] geteken, na sy eerste Formule Een-oorwinning by die [[2020 Sakhir Grand Prix]]; Verstappen se spanmaat, [[Alexander Albon]], is afgegradeer tot toets- en reserwejaer by Red Bull.<ref name="A">{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/perez-red-bull-verstappen-2021/4929130/?ic_source=home-page-widget&ic_medium=widget&ic_campaign=widget-1|title=Sergio Perez replaces Albon at Red Bull for 2021 season|last=Smith|first=Luke|date=18 December 2020|website=Autosport.com|access-date=4 March 2021}}</ref> Pérez het toe die [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix]] vir die span gewen en die tweede Formule 1 Grand Prix-oorwinning van sy loopbaan verseker. Pérez het sy eerste Formule Een-voorwegspringposisie by die [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix]] behaal, op sy 215ste renwegsprong in Formule 1; daarmee breek hy die rekord vir die meeste wedrenne voor 'n eerste voorposisie en word ook die eerste Meksikaanse jaer wat 'n voorposisie in F1 behaal het.<ref>{{Cite news |last=Thurston |first=Emma |date=26 March 2022 |title=Saudi Arabian GP: Sergio Perez on 'unbelievable lap'; Christian Horner praises staggering team effort |work=Sky Sports |url=https://www.skysports.com/f1/news/12040/12575819/saudi-arabian-gp-sergio-perez-on-unbelievable-lap-christian-horner-praises-staggering-team-effort |access-date=27 March 2022 |archive-date=4 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220604020041/https://www.skysports.com/f1/news/12040/12575819/saudi-arabian-gp-sergio-perez-on-unbelievable-lap-christian-horner-praises-staggering-team-effort |url-status=live }}</ref> Hy het die wedren gelei tot op rondte 16, toe hy 'n kuipestop moes maak nadat hy onder druk gekom het van 'n potensiële onderslag van Leclerc in die 2de plek. 'n Botsing van [[Nicholas Latifi]] op dieselfde rondte het beteken dat die veiligheidsmotor uitgebring is, wat Leclerc, Verstappen en Sainz in staat gestel het om 'n kuipestop te maak en sy posisie te behou, wat Perez tot die 4de plek laat terugsak het, waar hy die ren sou voltooi. By die [[2022 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]] het Pérez derde gekwalifiseer. Hy het 'n posisie met die wegspring aan [[Lewis Hamilton]] verloor omdat hy ingeboks was, maar het die posisie teruggekry in rondte 10. Hy het sy kuipestop vir harde bande in rondte 21 gemaak. Pérez kon hierna [[Fernando Alonso]] en [[George Russell]] verbysteek. Op rondte 39 het sy spanmaat [[Max Verstappen]] weens meganiese probleme onttrek, en Pérez het toe tweede agter Charles Leclerc gehardloop, wat hy tot aan die einde behou het. Pérez het die sestiende podium van sy loopbaan verwer en sy sesde met [[Red Bull Racing]]. In die volgende ronde, die [[Emilia-Romagna Grand Prix]], het Pérez 7de gekwalifiseer aangesien hy weens rooi vlae nie 'n verteenwoordigende tyd in K3 kon opstel nie, maar het egter tot 3de in die naelren herstel. Hy het in die openingsrondte van die wedren tot 2de gevorder, nadat hy Charles Leclerc van die lyn af geklop het. Deur die grootste deel van die wedren het Pérez suksesvol verhoed dat Leclerc hom weer verbysteek. Nadat Leclerc getol het, het Pérez in die 2de plek gebly, agter sy spanmaat Max Verstappen. Dit het Red Bull hul eerste 1-2 podium sedert die [[2016 Maleisiese Grand Prix]] besorg. By die [[2022 Spaanse Grand Prix|Spaanse Grand Prix]] het Pérez 5de gekwalifiseer, omdat hy nie die motor in FP1 bestuur het nie, waar hy deur Jüri Vips vervang is.<ref>{{Cite web |date=21 May 2022 |title='Very costly' FP1 absence at root of 'on edge' Perez qualifying |url=https://the-race.com/formula-1/very-costly-fp1-absence-at-root-of-on-edge-perez-qualifying/ |access-date=23 May 2022 |website=The Race |archive-date=23 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220523110653/https://the-race.com/formula-1/very-costly-fp1-absence-at-root-of-on-edge-perez-qualifying/ |url-status=live }}</ref> Hy het Carlos Sainz Jr. met die wegspring verbygesteek en was later met George Russell in stryd om die derde plek. Pérez kon Russell nie verbysteek nie en daarom het hy Verstappen laat deurgaan, wat ook nie vir Russell kon verbysteek nie weens 'n probleem met sy DRS. Op die 31ste rondte, nadat hy nie deur die span toegelaat is om met Verstappen om te ruil nie, het Pérez Russell op die medium bande verbygesteek toe sy spanmaat ingeval het en die voortou geneem het van die wedren, terwyl Charles Leclerc vroeër uitgeval het. Pérez het Verstappen weer in rondte 49 deurgelaat, wat op 'n drie-stop was in vergelyking met Pérez se twee. Pérez het in die tweede plek geëindig, agter Verstappen, wat Red Bull nog 'n 1-2-uitslag besorg het.<ref>{{Cite web|title=2022 Spanish Grand Prix report and highlights: Verstappen leads Red Bull 1-2 after Leclerc retires from rollercoaster Spanish Grand Prix|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-leads-red-bull-1-2-after-leclerc-retires-from-rollercoaster.2QWiiblgiZzKNW3auDtyut.html|access-date=23 May 2022|website=formula1.|archive-date=22 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220522193240/https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-leads-red-bull-1-2-after-leclerc-retires-from-rollercoaster.2QWiiblgiZzKNW3auDtyut.html|url-status=live}}</ref> Pérez was aanvanklik ontevrede met die spanbevele ondanks die feit dat hy tevrede was met die uitslag, en het gesê: "Ek is beslis hier om te wen en ek dink as ek op die driestop was, moes ek die wedren gewen het."<ref>{{Cite web|title=Perez says Red Bull momentum 'couldn't be any better' as he reveals plans to discuss team orders rules|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.perez-says-red-bull-momentum-couldnt-be-any-better-as-he-reveals-plans-to.5i9DcGnvLVKQcT0gEJYLp.html|access-date=23 May 2022|website=formula1|archive-date=23 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220523101004/https://www.formula1.com/en/latest/article.perez-says-red-bull-momentum-couldnt-be-any-better-as-he-reveals-plans-to.5i9DcGnvLVKQcT0gEJYLp.html|url-status=live}}</ref> By die [[2022 Monaco Grand Prix|Monaco Grand Prix]] het Pérez derde gekwalifiseer en in die Portier-draai gebots op sy laaste poging.<ref>{{cite web|last=Wellens|first=Megan|date=28 May 2022|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12622965/monaco-gp-sergio-perez-very-sorry-for-crash-and-fears-damage-carlos-sainz-i-couldnt-avoid-him|title=Monaco GP: Sergio Perez 'very sorry' for crash and fears damage {{!}} Carlos Sainz: I couldn't avoid him|website=Sky Sports|access-date=29 May 2022|archive-date=28 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220528182358/https://www.skysports.com/f1/news/12433/12622965/monaco-gp-sergio-perez-very-sorry-for-crash-and-fears-damage-carlos-sainz-i-couldnt-avoid-him|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|last1=Cobb|first1=Haydn|last2=Kalinauckas|first2=Alex|date=28 May 2022|url=https://www.motorsport.com/f1/news/sainz-blind-corner-made-perez-monaco-crash-inevitable/10312644/|title=Sainz: Blind corner made Perez Monaco crash inevitable|website=Motrosport|access-date=29 May 2022|archive-date=28 May 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220528175158/https://www.motorsport.com/f1/news/sainz-blind-corner-made-perez-monaco-crash-inevitable/10312644/|url-status=live}}</ref> Die wedren het in nat toestande begin met almal op die vol nat bande. Op die 17de rondte het Pérez vanaf die derde plek op tussenbande ingeryg, en later die voortou geneem op die 22de rondte nadat Sainz 'n kuipestop moes maak. Pérez het dieselfde rondte vir die gladde harde bande afgelê, en het steeds voorgeloop ná 'n goeie uitloop. Ná ’n rooi vlag het Pérez die wedren op mediumbande hervat. Sy bande het vinnig geslyt en beide Ferrari-motors asook sy spanmaat was reg agter hom, maar kon nie verbysteek nie. Die wedren het die drie-uur limiet bereik, en Pérez het vasgeklou om die derde ren van sy Formule Een-loopbaan te wen..<ref>{{Cite web|title=2022 Monaco Grand Prix report and highlights: Perez wins a captivating wet-dry Monaco Grand Prix as Leclerc falls from pole to P4|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.perez-wins-a-captivating-wet-dry-monaco-grand-prix-as-leclerc-falls-from.6yHJvJE5nHmj4X5loFpxnn.html|access-date=30 May 2022|website=formula1|archive-date=10 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220610191143/https://www.formula1.com/en/latest/article.perez-wins-a-captivating-wet-dry-monaco-grand-prix-as-leclerc-falls-from.6yHJvJE5nHmj4X5loFpxnn.html|url-status=live}}</ref> Pérez het 2de gekwalifiseer vir die [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjanse Grand Prix]], 2 tiendes agter Charles Leclerc. In die wedren het hy Leclerc aan die wegspring gespring en 'n gaping van 2,5 sekondes opgebou, wat hy gehandhaaf het totdat sy spanmaat Max Verstappen hom in die 14de rondte verbygesteek het nadat die bevel "geen bakleiery" aan Pérez uitgereik is as Verstappen hom sou probeer verbysteek. Pérez kon nie tred hou met Verstappen nie, wat dit toegeskryf het aan bandagteruitgang. Hy het 2de na Verstappen geëindig, met Leclerc wat uitgeval het. Pérez het die 20ste podium van sy Formule Een-loopbaan behaal.<ref>{{Cite web|title=2022 Azerbaijan Grand Prix race report and highlights: Verstappen cruises to Azerbaijan Grand Prix win as both Leclerc and Sainz retire|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-leads-red-bull-1-2-as-both-leclerc-and-sainz-retire-in-azerbaijan.Hfh10Nl59OKh2MNOIvhcy.html|access-date=12 June 2022|website=formula1|archive-date=12 June 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220612142109/https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-leads-red-bull-1-2-as-both-leclerc-and-sainz-retire-in-azerbaijan.Hfh10Nl59OKh2MNOIvhcy.html|url-status=live}}</ref> Pérez het tweede vir die [[2022 Singapoerse Grand Prix|Singapoerse Grand Prix]] gekwalifiseer agter Charles Leclerc. Hy het Leclerc aan die wegspring verbygesteek en elke rondte voorgeloop. Die wedren is verkort tot 59 rondtes as gevolg van die 3 uur tydsbeperking as gevolg van veiligheidsmotors en 'n uur lange vertraging. Hy het met 7,5 sekondes voor Leclerc gewen. Hy is aangewys as "Bestuurder van die Dag" by dieselfde Grand Prix.<ref>{{Cite web |last=Sharan |first=Rahul |date=3 July 2022 |title=F1 Driver of the Day – British GP 2022 |url=https://www.total-motorsport.com/f1-driver-of-the-day-british-gp-2022/ |access-date=9 July 2022 |website=Total Motorsport |archive-date=5 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220705223451/https://www.total-motorsport.com/f1-driver-of-the-day-british-gp-2022/ |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|title=Perez enjoys 'epic' final laps at Silverstone after recovering from last to P2|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.perez-enjoys-epic-final-laps-at-silverstone-after-recovering-from-last-to-p2.1DzVVgW7DBbAxx80y43Plg.html|access-date=9 July 2022|website=formula1|archive-date=5 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220705191353/https://www.formula1.com/en/latest/article.perez-enjoys-epic-final-laps-at-silverstone-after-recovering-from-last-to-p2.1DzVVgW7DBbAxx80y43Plg.html|url-status=live}}</ref> By die [[2022 Japannese Grand Prix|Japannese Grand Prix]] het Pérez vierde gekwalifiseer. In die wedren het Carlos Sainz Jr. ná 'n ongeluk uitgetree, wat beteken dat Pérez die grootste deel van die wedren derde gehardloop het. Op die laaste rondte het hy druk op die tweede plek geplaas. Leclerc het oor die Casio-driehoek gesny en Pérez gekeer om 'n verbysteek te maak. Leclerc is met 5 sekondes gestraf, wat Pérez tot tweede in die wedren bevorder het, wat Red Bull hul vyfde 1-2-uitslag van die seisoen gegee het.<ref>{{Cite web |title=2022 Belgian Grand Prix race report and highlights: Verstappen cruises to Belgian Grand Prix victory from P14 as Perez completes Red Bull 1-2 {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-cruises-to-belgian-grand-prix-victory-from-p15-as-perez-completes.2J5xxc79o1DGvziQOegt7i.html |access-date=2022-09-18 |website=www.formula1.com |language=en |archive-date=29 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220829080749/https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-cruises-to-belgian-grand-prix-victory-from-p15-as-perez-completes.2J5xxc79o1DGvziQOegt7i.html |url-status=live }}</ref> Die straftyd het ook beteken dat sy spanmaat Max Verstappen die jaar se kampioenskap gewen het.<ref>{{Cite web |last=Berlo |first=Bryan van |date=2022-08-27 |title=Christian Horner after Belgian GP qualifying: 'Max has been absolutely on fire' |url=https://news.verstappen.com/en/article/4863/ |access-date=2022-09-18 |website=verstappen.com |language=en |archive-date=20 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220920171638/https://news.verstappen.com/en/article/4863/ |url-status=live }}</ref> By sy tuisren in [[2022 Meksikostad Grand Prix|Meksiko]] het Pérez vierde gekwalifiseer en George Russell verbygesteek om weer in die derde plek op die podium te eindig, agter [[Lewis Hamilton]] en spanmaat Verstappen.<ref>{{Cite web |title=Verstappen makes F1 history as he beats Hamilton to victory in Mexico for 14th win of the season {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-makes-f1-history-as-he-beats-hamilton-to-victory-in-mexico-for.4qmUztrXDuHN4HsmRFFm2m.html |access-date=2022-11-21 |website=www.formula1.com |language=en |archive-date=18 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221118190951/https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-makes-f1-history-as-he-beats-hamilton-to-victory-in-mexico-for.4qmUztrXDuHN4HsmRFFm2m.html |url-status=live }}</ref> Tydens die volgende rondte in [[2022 São Paulo Grand Prix|São Paulo]] het Pérez onder moeilike omstandighede negende gekwalifiseer, maar tydens die naelren tot vyfde plek verbeter. In die wedren kon hy die meeste van die tyd derde lê, maar is uitgevang deur 'n veiligheidsmotor met homself op medium bande vergeleke met almal anders se sagte bande. Met 'n reeds- stadige motor het Pérez teruggesak na die sesde plek. Hy het spanmaat Verstappen laat verbykom met die verstandhouding dat Verstappen Pérez sou laat verbykom as hy geen plekke kon verbeter nie, weens Pérez se stryd met Leclerc om die tweede plek in die jaerskampioenskap. Verstappen het Pérez egter nie laat deurkom nie, wat Pérez diep teleurgesteld gelaat het, maar hierna het hy sê "dis gedane sake."<ref>{{Cite web |title=2022 Sao Paulo Grand Prix report and highlights: Russell takes maiden victory as Hamilton backs up Mercedes 1-2 in Sao Paulo {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-takes-maiden-victory-as-hamilton-backs-up-mercedes-1-2-in-sao-paulo.212mwanKmfKE9cGauTgjL6.html |access-date=2022-11-21 |website=www.formula1.com |language=en |archive-date=13 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221113201459/https://www.formula1.com/en/latest/article.russell-takes-maiden-victory-as-hamilton-backs-up-mercedes-1-2-in-sao-paulo.212mwanKmfKE9cGauTgjL6.html |url-status=live }}</ref> By die eindronde in [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi]] was Pérez en Leclerc gelykop met 280 punte vir die tweede plek. In die kwalifisering het Pérez 'n sleep van sy spanmaat op sy laaste vinnige rondte ontvang en tweede gekwalifiseer, voor Leclerc. Tydens die wedren het Pérez oorgeskakel na 'n tweestop-kuipstop-strategie, terwyl hy oorkant Leclerc in die kuipe aangedoen het. Hy het tyd verloor om teen Sebastian Vettel en Fernando Alonso te veg, aangesien hy wyd geloop het by die kruiswisselaar terwyl hy probeer verbysteek het. Hy het later dieselfde fout begaan terwyl hy Lewis Hamilton verbygesteek het en weer tyd verloor. Uiteindelik is hy teruggehou deur Pierre Gasly, wat in 'n stryd van sy eie gewikkel was, en het nie vinnig die posisie afgestaan nie. Uiteindelik het Pérez 1,4 sekondes agter Leclerc in die derde plek geëindig, wat beteken het dat hy derde geëindig het in die 2022-bestuurderspunte.<ref>{{Cite web |title=2022 Abu Dhabi Grand Prix report and highlights: Verstappen cruises to victory in Abu Dhabi as Leclerc seals P2 in standings over Perez {{!}} Formula 1® |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-cruises-to-victory-in-abu-dhabi-as-leclerc-seals-p2-in-standings.5XRTCWAEVIywQW8ven8CrH.html |access-date=2022-11-21 |website=www.formula1.com |language=en |archive-date=21 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221121042138/https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-cruises-to-victory-in-abu-dhabi-as-leclerc-seals-p2-in-standings.5XRTCWAEVIywQW8ven8CrH.html |url-status=live }}</ref> Pérez het 'n kontrak om in 2026 vir [[Cadillac F1-span|Cadillac]] te jaag. ==Formule 1-uitslae== {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:80%" |- !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ![[2011 Formule Een-seisoen|2011]] |[[Sauber|Sauber F1-span]] |[[Sauber]] C30 |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 056 2.4 [[V8-enjin|V8]] |style="background:#000000; color:white"|[[2011 Australiese Grand Prix|<span style="color:white;">AUS</span>]]<br />{{small|DSQ}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2011 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2011 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|17}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2011 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />{{small|14}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2011 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|9}} |style="background:#ffffff;"| [[2011 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|DNS}} |style="background:#F1F8FF;"| [[2011 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|oefen}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2011 Europese Grand Prix|EUR]]<br />{{small|11}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2011 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|7}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2011 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|11}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2011 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|15}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2011 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2011 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2011 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|10}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2011 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|8}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2011 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br />{{small|16}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2011 Indiese Grand Prix|IND]]<br />{{small|10}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2011 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|11}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2011 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|13}} | | | | | ! 16 ! 14 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2012 Formule Een-seisoen|2012]] |[[Sauber|Sauber F1-span]] |[[Sauber]] C31 |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 056 2.4 [[V8-enjin|V8]] |style="background:#DFFFDF;"| [[2012 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFDFDF;"| [[2012 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />{{small|2}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2012 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|11}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2012 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|11}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2012 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2012 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|11}}{{Pictogram vinnigste ronde}} |style="background:#ffdf9f;"| [[2012 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|3}} |style="background:#dfffdf;"| [[2012 Europese Grand Prix|EUR]]<br />{{small|9}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2012 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2012 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|6}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2012 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|14}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2012 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFDFDF;"| [[2012 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|2}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2012 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|10}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2012 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2012 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br />{{small|11}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2012 Indiese Grand Prix|IND]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2012 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|15}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2012 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|11}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2012 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|DNF}} | | | | ! 10 ! 66 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2013 Formule Een-seisoen|2013]] |[[McLaren|Vodafone McLaren Mercedes]] |[[McLaren]] MP4-28 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] FO 108Z 2.4 [[V8-enjin|V8]] |style="background:#CFCFFF;"| [[2013 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|11}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2013 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />{{small|9}}{{Pictogram vinnigste ronde}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2013 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|11}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2013 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2013 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|9}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2013 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|16^†}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2013 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|11}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2013 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|20^†}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2013 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2013 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|9}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2013 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|11}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2013 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|12}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2013 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2013 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br />{{small|10}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2013 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|15}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2013 Indiese Grand Prix|IND]]<br />{{small|5}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2013 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2013 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2013 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|6}} | | | | | ! 11 ! 49 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2014 Formule Een-seisoen|2014]] |[[Force India|Sahara Force India F1-span]] |[[Force India]] VJM07 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] PU106A Hybrid 1.6 [[V6-enjin|V6 turbo]] |style="background:#DFFFDF;"| [[2014 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|10}} |style="background:#FFFFFF;"| [[2014 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />{{small|DNS}} |style="background:#FFDF9F;"| [[2014 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|3}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2014 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2014 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|9}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2014 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2014 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|11^†}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2014 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|6}}{{Pictogram vinnigste ronde}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2014 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|11}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2014 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|10}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2014 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2014 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2014 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2014 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2014 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|10}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2014 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|10}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2014 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2014 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|15}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2014 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|7}} | | | | | ! 10 ! 59 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2015 Formule Een-seisoen|2015]] |[[Force India|Sahara Force India F1]] |[[Force India]] VJM08 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] PU106B Hybrid 1.6 [[V6-enjin|V6 Turbo]] |style="background:#DFFFDF;"| [[2015 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|10}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2015 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />{{small|13}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2015 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|11}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2015 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|8}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2015 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|13}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2015 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|7}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2015 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|11}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2015 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2015 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|9}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2015 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2015 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|5}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2015 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2015 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|7}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2015 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|12}} |style="background:#FFDF9F;"| [[2015 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|3}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2015 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|5}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2015 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|8}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2015 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|12}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2015 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|5}} | | | | | !9 !78 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2016 Formule Een-seisoen|2016]] |[[Force India|Sahara Force India F1]] |[[Force India]] VJM09 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] PU106C Hybrid 1.6 [[V6-enjin|V6 Turbo]] |style="background:#CFCFFF;"| [[2016 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|13}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2016 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|16}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2016 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|11}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2016 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2016 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|7}} |style="background:#FFDF9F;"| [[2016 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|3}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2016 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|10}} |style="background:#FFDF9F;"| [[2016 Europese Grand Prix|EUR]]<br />{{small|3}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2016 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|17^†}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2016 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|6}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2016 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|11}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2016 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|10}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2016 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|5}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2016 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2016 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2016 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2016 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2016 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2016 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|10}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2016 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|4}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2016 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|8}} | | | ! 7 ! 101 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2017 Formule Een-seisoen|2017]] |[[Force India|Sahara Force India F1]] |[[Force India]] VJM10 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] M08 EQ Power+ 1.6 [[V6-enjin|V6 Turbo]] |style="background:#DFFFDF"|[[2017 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF"|[[2017 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF"|[[2017 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF"|[[2017 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF"|[[2017 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|4}} |style="background:#CFCFFF"|[[2017 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|13}}{{Pictogram vinnigste ronde}} |style="background:#DFFFDF"|[[2017 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|5}} |style="background:#EFCFFF"|[[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF"|[[2017 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF"|[[2017 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF"|[[2017 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|8}} |style="background:#CFCFFF"|[[2017 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|17^†}} |style="background:#DFFFDF"|[[2017 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF"|[[2017 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|5}} |style="background:#DFFFDF"|[[2017 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF"|[[2017 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF"|[[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF"|[[2017 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF"|[[2017 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF"|[[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|7}} | | | | !7 !100 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="2" | [[2018 Formule Een-seisoen|2018]] |[[Force India|Sahara Force India F1]] |rowspan="2" | [[Force India]] VJM11 |rowspan="2" | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] M09 EQ Power+ 1.6 [[V6-enjin|V6 Turbo]] |style="background:#CFCFFF"| [[2018 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|11}} |style="background:#CFCFFF"| [[2018 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|16}} |style="background:#CFCFFF"| [[2018 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|12}} |style="background:#FFDF9F"| [[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{small|3}} |style="background:#DFFFDF"| [[2018 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|9}} |style="background:#CFCFFF"| [[2018 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|12}} |style="background:#CFCFFF"| [[2018 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|14}} |style="background:#EFCFFF"| [[2018 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF"| [[2018 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF"| [[2018 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|10}} |style="background:#DFFFDF"| [[2018 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|7}} |style="background:#CFCFFF"| [[2018 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|14}} | | | | | | | | | | | | !rowspan="2" | 8 !rowspan="2" | 62 |- |[[Racing Point F1-span|Racing Point Force India F1]] | | | | | | | | | | | | |style="background:#DFFFDF"|[[2018 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|5}} |style="background:#DFFFDF"|[[2018 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|7}} |style="background:#CFCFFF"|[[2018 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|16}} |style="background:#DFFFDF"|[[2018 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|10}} |style="background:#DFFFDF"|[[2018 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF"|[[2018 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|8}} |style="background:#EFCFFF"|[[2018 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF"|[[2018 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|10}} |style="background:#DFFFDF"|[[2018 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|8}} | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2019 Formule Een-seisoen|2019]] |SportPesa Racing Point F1-span |[[Racing Point F1-span|Racing Point]] RP19 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] M10 EQ Power+ 1.6 [[V6-enjin|V6 Turbo]] |style="background:#CFCFFF"|[[2019 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|13}} |style="background:#DFFFDF"|[[2019 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|10}} |style="background:#DFFFDF"|[[2019 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF"|[[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{small|6}} |style="background:#CFCFFF"|[[2019 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|15}} |style="background:#CFCFFF"|[[2019 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|12}} |style="background:#CFCFFF"|[[2019 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|12}} |style="background:#CFCFFF"|[[2019 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|12}} |style="background:#CFCFFF"|[[2019 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|11}} |style="background:#CFCFFF"|[[2019 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|17}} |style="background:#EFCFFF"|[[2019 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF"|[[2019 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|11}} |style="background:#DFFFDF"|[[2019 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF"|[[2019 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|7}} |style="background:#EFCFFF"|[[2019 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF"|[[2019 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF"|[[2019 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF"|[[2019 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF"|[[2019 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|10}} |style="background:#DFFFDF"|[[2019 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF"|[[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|7}} | | | ! 10 ! 52 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2020 Formule Een-seisoen|2020]] |BWT [[Racing Point F1-span]] |[[Racing Point F1-span|Racing Point]] RP20 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] M11 EQ Performance 1.6 [[V6-enjin|V6 turbo]] |bgcolor=dfffdf| [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br /><small>6</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br /><small>6</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>7</small> |bgcolor=white | [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>Onttrek</small> |bgcolor=white | [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]] |bgcolor=dfffdf| [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /><small>5</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>10</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>10</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]<br /><small>5</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]<br /><small>4</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]<br /><small>4</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]<br /><small>7</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br /><small>6</small> |bgcolor=dfdfdf| [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]<br /><small>2</small> |bgcolor=cfcfff| [[2020 Bahreinse Grand Prix|BAH]]<br /><small>18</small> |bgcolor=ffffbf| [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]]<br /><small>1</small> |bgcolor=efcfff| [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br /><small>DNF</small> | | | | | | | ! 4 ! 125 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2021 Formule Een-seisoen|2021]] |[[Red Bull Racing|Red Bull Racing Honda]] |[[Red Bull Racing|Red Bull]] RB16B |[[Honda]] RA621H [[V6-enjin|V6]] |bgcolor=dfffdf| [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />5 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Monaco Grand Prix|MON]]<br />4 |bgcolor=ffffbf| [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />1 |bgcolor=ffdf9f| [[2021 Franse Grand Prix|FRA]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />6 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Britse Grand Prix|GBR]]<br />16{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff| [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br />19 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />5 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br />9 |bgcolor=ffdf9f| [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br />3 |bgcolor=ffdf9f| [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br />3 |bgcolor=ffdf9f| [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br />4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br />4 |bgcolor=efcfff| [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br />15 ^† | | |bgcolor=efefef|'''4''' |bgcolor=efefef|'''190''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2022 Formule Een-seisoen|2022]] |[[Red Bull Racing]] |[[Red Bull Racing|Red Bull]] RB18 |[[Red Bull Powertrains|Red Bull RBPTH001]] 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=cfcfff| [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />18 ^† |bgcolor=dfffdf| [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>4{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>2 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>^'''3'''2 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>4 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>1 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff| [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>2 |bgcolor=efcfff| [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>^'''5'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>5 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>2 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>1 |bgcolor=dfdfdf| [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>2 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>4 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf| [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>^'''5''' 7 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>3 | | |bgcolor=ffdf9f| {{brons}} |bgcolor=ffdf9f| '''305''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2023 Formule Een-seisoen|2023]] |[[Red Bull Racing]] |[[Red Bull Racing|Red Bull]] RB19 |[[Honda]] [[Red Bull Powertrains|RBPTH001]] 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>2 |bgcolor=ffffbf| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>^'''1''' 1 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>16 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>6 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>3 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>^DNF2 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>4 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>2 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>8 |bgcolor=efcfff| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>4 |bgcolor=efcfff| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>4 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>4 | | |bgcolor="dfdfdf"|'''{{Silwer}}''' |bgcolor="dfdfdf"|'''285''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |[[Red Bull Racing|Oracle Red Bull Racing]] |[[Red Bull Racing|Red Bull]] RB20 |[[Honda]] [[Red Bull Powertrains|RBPTH002]] 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>2 |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>2 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>5 |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>2 |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>8 |bgcolor=efcfff| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>^'''8'''7 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>17 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>17{{smallsup|†}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>^'''8'''11 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>10 |bgcolor=efcfff| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efefef| 8 |bgcolor=efefef| 152 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* |[[Cadillac F1-span|Cadillac]] |MAC-26 |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 067/6 1.6 [[V6-enjin|V6 t h]] |bgcolor=cfcfff| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>20 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>16 |bgcolor=efcfff| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>{{small|DNF}} |bgcolor=cfcfff| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/>14 |bgcolor=efcfff| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>14 |bgcolor=efcfff| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>{{small|DNF}} |bgcolor=efcfff| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>{{small|DNF}} |bgcolor=cfcfff| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/>18 |bgcolor=| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|PER|seasonposition}}'''* |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|PER|seasonpoints}}'''* |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} * {{smallsup|†}} Kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het. * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{DEFAULTSORT:Perez, Sergio}} [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Meksikaanse renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 1990]] [[Kategorie:Lewende mense]] av3wyacqgdybhazwt9554jcfldyqjwl 0 104442 2965785 2962647 2026-09-08T14:55:51Z Balenda 83524 /* Formule 1-uitslae */ ITA 2965785 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Nico Hülkenberg | image = Nico Hulkenberg 2016 Malaysia.jpg | caption = Hülkenberg by die 2016 Maleisiese Grand Prix | nationality = {{vlagikoon|Duitsland}} [[Duitsers|Duitser]] | birth_name = Nicolas Hülkenberg | birth_date = {{GDEO|1987|8|19|df=y}} | birth_place = Emmerich am Rhein, [[Wes-Duitsland]] | Old Team = [[Force India]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<ref name="Force India return">{{cite news |title=Nico Hülkenberg returns to Sahara Force India with multi-year deal |url=http://www.forceindiaf1.com/news/detail/general/nico-hulkenberg-returns-to-sahara-force-india-with-multi-year-deal |work=Sahara Force India F1 Team |publisher=Sahara Force India F1 Team |date=3 Desember 2013 |access-date=3 Desember 2013 |archive-date= 8 Januarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140108012154/http://www.forceindiaf1.com/news/detail/general/nico-hulkenberg-returns-to-sahara-force-india-with-multi-year-deal |url-status=dead }}</ref><br />[[Renault F1]]<ref>{{cite news |title=Nico Hülkenberg joins Renault Sport Formula One Team |url=https://www.renaultsport.com/Nico-Hulkenberg-joins-Renault-Sport-Formula-One-Team.html |publisher=Renault Sport F1 |access-date=14 Oktober 2016 |language=en |archive-date=14 Oktober 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161014205703/http://www.renaultsport.com/Nico-Hulkenberg-joins-Renault-Sport-Formula-One-Team.html |url-status=dead }}</ref><br />[[Aston Martin F1]], [[Haas F1-span|Haas (2024)]] | 2025 Team = [[Sauber|Kick Sauber]] | 2026 Team = [[Audi F1-span|Audi]] | Car number = 27 | Years = 2010–tans | Races = {{F1stat|HUL|entries}} ({{F1stat|HUL|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|HUL|wins}} | Podiums = {{F1stat|HUL|podiums}} | Points = {{F1stat|HUL|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|HUL|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|HUL|fastestlaps}} | First race = [[2010 Bahreinse Grand Prix]] | First win = | Last win = | Last race = {{Laaste F1GP‎}} | Last season = 2025 | Last position = 11de (51 punte) }} [[Lêer:Nico_Hulkenberg_070615_b.jpg|duimnael|links|Nico Hülkenberg tydens die [[2015 Kanadese Grand Prix]].]] '''Nico Hülkenberg''' ([[Duits]]e uitspraak: [Niko hʏlkənbɛɐ̯k], gebore [[19 Augustus]] [[1987]]) is 'n [[Duitsers|Duitse]] professionele renjaer wat van 2017 tot 2019 vir die [[Renault F1]]-span gejaag het, en hierna vir [[Haas F1-span|Haas (2024)]] en [[Sauber|Kick Sauber (2025)]] meegeding het. In [[2026 Formule Een-seisoen|2026]] sluit hy aan by die [[Audi F1-span]]. In 2015 het hy ook aan twee rondtes van die 2015 Wêreldbeker-FIA-uithoukampioenskapseisoen vir [[Porsche]] deelgeneem, en wen die 2015 Le Mans 24-uur in sy eerste poging. Hy was die 2009-kampioen in die GP2-reeks, en is 'n vorige kampioen van beide die Formule 3 Euro-reeks en A1 Grand Prix, as deel van A1-span Duitsland. Hy is een van ses jaers sedert 2005 wat die GP2-reeks/Formule 2-kampioenskap in sy debuutseisoen gewen het, die ander is [[Lewis Hamilton]], [[Nico Rosberg]], [[Charles Leclerc]], [[George Russell]] en [[Oscar Piastri]]. == Vroeë loopbaan == Hülkenberg het sy knortjordebuut in 1997 gemaak, op die ouderdom van 10. In 2002 was hy Duitse Junior Kartingkampioen en die volgende jaar het hy die Duitse Kartingkampioenskap gewen.<ref name="meethulkenberg">{{cite web| url=http://www.f1fanatic.co.uk/2007/08/16/meet-the-rookies-nico-hulkenberg/ |title=Meet the rookies: Nico Hülkenberg |publisher=F1Fanatic.co.uk |year=2007 |access-date=16 August 2007}}</ref> Hülkenberg is voorheen deur Willi Weber bestuur, die jarelange bestuurder van [[Michael Schumacher]]. Weber het voorspel dat Hülkenberg teen 2008 gereed sou wees vir Formule Een. Hy het Hülkenberg ook as 'n "ongelooflike talent" geprys en gesê hy herinner hom aan Schumacher as 'n jong jaer. Hy het ook gesê dat hy hom die bynaam "The Hulk" gegee het, na die fiktiewe superheld, met verwysing na Hülkenberg wat sy persoonlikheid verander het terwyl hy aan die stuur was.<ref name = "hulkenberg-weber">{{cite web |title=Weber: he's the next Schumi! |work=Overdrive |date=5 December 2006 | url=http://www.odmotoring.com/index.php?display=racing&id=125 |access-date=5 December 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927194823/http://www.odmotoring.com/index.php?display=racing&id=125 |archive-date=27 September 2007 |url-status=dead }}</ref> == Formule Een-loopbaan == Sedert Maart 2022 hou Hülkenberg die rekord vir die meeste Formule Een-loopbaanrenne sonder 'n podiumplek, 'n rekord wat hy gebreek het toe hy nie in sy 129ste ren (die [[2017 Singapoerse Grand Prix]]) kon klaarmaak nie en sodoende [[Adrian Sutil]] se vorige rekord van 128 gebreek het; Hülkenberg se rekord staan op {{F1stat|HUL|starts}} Grands Prix.<ref>{{Cite news|url=http://en.f1i.com/images/280178-hulk-clinches-new-historic-f1-record.html|title=Nico Hulkenberg does it - clinches new historic F1 record!|date=18 September 2017|work=F1i.com|access-date=20 September 2017|language=en-GB|archive-date=20 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170920093148/http://en.f1i.com/images/280178-hulk-clinches-new-historic-f1-record.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.statsf1.com/en/statistiques/pilote/gp/sans-podium.aspx|title=Statistics Drivers - Grands Prix - Without podium|website=www.statsf1.com|access-date=23 March 2023}}</ref> Sedert Julie 2022 hou hy ook die rekord vir die meeste loopbaanpunte sonder 'n enkele renoorwinning, die rekord is behaal nadat die vorige houer, [[Carlos Sainz jr.]], die [[2022 Britse Grand Prix]] gewen het.<ref>{{cite web | url=https://www.statsf1.com/en/statistiques/pilote/point/sans-victoire.aspx | title=Statistics Drivers - Points - Without win • STATS F1 }}</ref> Hülkenberg het in 2010 vir die [[Williams Grand Prix Engineering|Williams-span]] in Formule Een gejaag. Ten spyte daarvan dat hy die eerste voorwegspringplek vir Williams in meer as vyf jaar behaal het, is hy nie vir 2011 behou nie en het hy by [[Force India]] aangesluit as 'n toets- en reserwejaer. Hy is vir die 2012-seisoen bevorder tot 'n rensitplek by die span, en het by [[Paul di Resta]] aangesluit.<ref name="FI2012">{{cite news|url=http://www.formula1.com/news/headlines/2011/12/12903.html|title=Hulkenberg joins Di Resta in Force India's 2012 line-up|date=16 December 2011|access-date=16 December 2011|publisher=Formula One}}</ref><ref>{{cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/hulkenberg-expects-a-good-show-in-monaco-gp/260012-5-24.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20120524172951/http://ibnlive.in.com/news/hulkenberg-expects-a-good-show-in-monaco-gp/260012-5-24.html |url-status=dead |archive-date=24 May 2012 |title=Hulkenberg expects Force India to deliver in Monaco GP |date= 21 May 2012}}</ref> In 2013 het hy vir die Sauber-span gery,<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/0/formula1/20152082|title=Sauber sign Nico Hulkenberg for 2013 Formula 1 season|publisher=[[BBC Sport]]|date=31 October 2012|access-date=15 December 2014}}</ref> met die Mexikaanse jaer [[Esteban Gutiérrez]] as sy spanmaat.<ref>{{cite news|url=http://www.formula1.com/news/headlines/2012/11/14097.html|title=Gutierrez lands 2013 race drive with Sauber|publisher=Formula One|date=23 November 2012|access-date=15 December 2014}}</ref> Hülkenberg het teruggekeer na Force India vir die 2014-seisoen.<ref name="Formula1.com">{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.ocon-secures-f1-return-with-renault-for-2020-replacing-hulkenberg.2yPUvnr19arALf4J0QULFL.html|title=Ocon to Renault for 2020: Ocon secures F1 return with Renault for 2020 in place of Hulkenberg|access-date=18 September 2019}}</ref> In Oktober 2016 is bevestig dat hy vir 2017 na [[Renault F1|Renault]] sou oorskakel. Hy is vir die [[2020 Formule Een-seisoen]] deur [[Esteban Ocon]] vervang.<refname="Formula1.com" /> Hy het in 2020 na Formule Een teruggekeer en vir Racing Point in drie wedrenne gery.<ref>{{Cite web|url=https://www.letstalkmotorsport.com/2020/nico-hulkenberg-will-replace-sergio-perez/|title=Nico Hülkenberg will replace Sergio Perez|date=31 July 2020|access-date=31 July 2020|archive-date=31 Julie 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200731125221/https://www.letstalkmotorsport.com/2020/nico-hulkenberg-will-replace-sergio-perez/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/hulkenberg-silverstone-perez-covid-positive/4850976/?ic_source=home-page-widget&ic_medium=widget&ic_campaign=widget-6|last=Cooper|first=Adam|access-date=11 October 2020|date=7 August 2020|website=motorsport.com|title=Hulkenberg to replace Perez at Silverstone}}</ref><ref name="ReferenceA">{{Cite web|date=10 October 2020|title=Super sub Hulkenberg to replace unwell Stroll for remainder of Eifel GP weekend|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-super-sub-hulkenberg-drafted-in-to-replace-unwell-stroll-eifel.1wem3IoVVPhHijg8h3f041.html|access-date=10 October 2020|website=Formula1.com}}</ref> Hy het toe weer teruggekeer om [[Sebastian Vettel]] by Aston Martin by die eerste twee wedrenne van die [[2022 Formule Een-seisoen|2022-seisoen]] te vervang, ná Vettel se positiewe [[Covid-19-pandemie|COVID-19-toets]]. Hy het as 'n voltydse jaer vir die [[2023 Formule Een-seisoen|2023-seisoen]] teruggekeer na die [[Haas F1-span]]. == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" |- !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ![[2010 Formule Een-seisoen|2010]] |[[Williams Grand Prix Engineering|AT&T Williams]] |[[Williams Grand Prix Engineering|Williams]] FW32 |[[Cosworth]] CA2010 2.4 [[V8-enjin|V8]] |style="background:#CFCFFF;"|[[2010 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|14}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2010 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2010 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />{{small|10}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2010 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|15}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2010 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|16}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2010 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2010 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />{{small|17}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2010 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|13}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2010 Europese Grand Prix|EUR]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2010 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|10}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2010 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|13}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2010 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|6}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2010 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|14}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2010 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2010 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|10}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2010 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2010 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br />{{small|10}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2010 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|8}} {{Pictogram poleposition}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2010 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|16}} | | | | | |bgcolor=efefef|'''14''' |bgcolor=efefef|'''22''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2011 Formule Een-seisoen|2011]] |[[Force India]] |[[Force India]] VJM04 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] FO 108Y 2.4 [[V8-enjin|V8]] |style="background:#F1F8FF;"|[[2011 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2011 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2011 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2011 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2011 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|TD}} |[[2011 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{0}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2011 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2011 Europese Grand Prix|EUR]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2011 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2011 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2011 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2011 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2011 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|TD}} |[[2011 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{0}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2011 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|TD}} |[[2011 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br />{{0}} |[[2011 Indiese Grand Prix|IND]]<br />{{0}} |[[2011 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{0}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2011 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|TD}} | | | | | |bgcolor=efefef|'''–''' |bgcolor=efefef|'''–''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2012 Formule Een-seisoen|2012]] |[[Force India|Sahara Force India F1]] |Force India VJM05 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] FO 108Z 2.4 [[V8-enjin|V8]] |style="background:#EFCFFF;"|[[2012 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2012 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />{{small|9}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2012 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|15}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2012 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|12}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2012 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|10}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2012 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|8}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2012 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|12}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2012 Europese Grand Prix|EUR]]<br />{{small|5}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2012 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|12}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2012 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|9}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2012 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|11}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2012 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|4}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2012 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|21}}^† |style="background:#CFCFFF;"|[[2012 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|14}} {{Pictogram vinnigste ronde}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2012 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2012 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2012 Indiese Grand Prix|IND]]<br />{{small|8}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2012 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2012 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2012 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|5}} | | | | |bgcolor=efefef|'''11''' |bgcolor=efefef|'''63''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2013 Formule Een-seisoen|2013]] |[[Sauber]] |[[Sauber]] C32 |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 056 2.4 [[V8-enjin|V8]] |style="background:#FFFFFF;"|[[2013 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|DNS}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2013 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2013 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|10}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2013 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|12}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2013 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|15}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2013 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|11}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2013 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2013 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|10}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2013 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|10}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2013 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|11}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2013 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|13}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2013 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|5}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2013 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2013 Koreaanse Grand Prix|KOR]]<br />{{small|4}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2013 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|6}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2013 Indiese Grand Prix|IND]]<br />{{small|19}}^† |style="background:#CFCFFF;"|[[2013 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|14}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2013 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2013 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|8}} | | | | | |bgcolor=efefef|'''10''' |bgcolor=efefef|'''51''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2014 Formule Een-seisoen|2014]] |[[Force India|Sahara Force India F1]] |Force India VJM07 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] PU106A Hibried [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />{{small|5}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|5}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|10}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|5}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|5}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|7}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2014 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|10}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2014 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|12}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|8}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2014 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|12}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2014 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2014 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|6}} | | | | | |bgcolor=efefef|'''9''' |bgcolor=efefef|'''96''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2015 Formule Een-seisoen|2015]] |[[Force India|Sahara Force India F1]] |Force India VJM08 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] PU106B Hibried [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |style="background:#DFFFDF;"|[[2015 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|7}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2015 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />{{small|14}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2015 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2015 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|13}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2015 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|15}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2015 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|11}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2015 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2015 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2015 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|7}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2015 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#FFFFFF;"|[[2015 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|DNS}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2015 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|7}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2015 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2015 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|6}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2015 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2015 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2015 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2015 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2015 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|7}} | | | | | |bgcolor=efefef|'''10''' |bgcolor=efefef|'''58''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2016 Formule Een-seisoen|2016]] |[[Force India|Sahara Force India F1]] |Force India VJM09 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]] PU106C Hibried [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|7}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2016 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|15}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2016 Chinese Grand Prix|CHN]]<br /><small>15</small>{{Pictogram vinnigste ronde}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2016 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2016 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Europese Grand Prix|EUR]]<br />{{small|9}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2016 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|19}}^† |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|10}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|4}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|10}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2016 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|8}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2016 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2016 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|7}} | | | |bgcolor=efefef|'''9''' |bgcolor=efefef|'''72''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2017 Formule Een-seisoen|2017]] |[[Renault F1-span|Renault Sport]] |[[Renault]] R.S.17 |[[Renault]] R.E.17 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |style="background:#CFCFFF;"|[[2017 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|11}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2017 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|12}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2017 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2017 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2017 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|6}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2017 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2017 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|8}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2017 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|13}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2017 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|6}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2017 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|17}}^† |style="background:#DFFFDF;"|[[2017 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|6}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2017 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|13}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2017 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2017 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />{{small|16}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2017 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2017 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|Ret}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2017 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|10}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|6}} | | | | |bgcolor=efefef|'''10''' |bgcolor=efefef|'''43''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2018 Formule Een-seisoen|2018]] |[[Renault F1-span|Renault Sport F1]] |[[Renault]] R.S.18 |[[Renault]] R.E.16 1.8 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|6}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2018 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|9}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2018 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|5}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|12}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2018 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|13}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|10}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|12}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2018 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|6}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2018 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2018 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|DNF}} | | | |bgcolor=efefef|'''7''' |bgcolor=efefef|'''69''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2019 Formule Een-seisoen|2019]] |[[Renault F1-span|Renault]] |[[Renault]] R.S.19 |[[Renault]] E-Tech 19 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |bgcolor=dfffdf| [[2019 Australiese Grand Prix|AUS]]<br /><small>7</small> |bgcolor=cfcfff| [[2019 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br /><small>17^†</small> |bgcolor=efcfff| [[2019 Chinese Grand Prix|CHN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br /><small>14</small> |bgcolor=cfcfff| [[2019 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /><small>13</small> |bgcolor=cfcfff| [[2019 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>13</small> |bgcolor=dfffdf| [[2019 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /><small>7</small> |bgcolor=dfffdf| [[2019 Franse Grand Prix|FRA]]<br /><small>8</small> |bgcolor=cfcfff| [[2019 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br /><small>13</small> |bgcolor=dfffdf| [[2019 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>10</small> |bgcolor=efcfff| [[2019 Duitse Grand Prix|DUI]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2019 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>12</small> |bgcolor=dfffdf| [[2019 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>8</small> |bgcolor=dfffdf| [[2019 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>5</small> |bgcolor=dfffdf| [[2019 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br /><small>9</small> |bgcolor=dfffdf| [[2019 Russiese Grand Prix|RUS]]<br /><small>10</small> |bgcolor=000000" style="color: #ffffff"| [[2019 Japannese Grand Prix|<span style="color:white;">JPN</span>]]<br/><small>DSQ</small> |bgcolor=dfffdf| [[2019 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br /><small>10</small> |bgcolor=dfffdf| [[2019 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br /><small>9</small> |bgcolor=cfcfff| [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br /><small>15</small> |bgcolor=cfcfff| [[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br /><small>12</small> | | | |bgcolor=efefef|'''14''' |bgcolor=efefef|'''37''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2020 Formule Een-seisoen|2020]] |BWT [[Racing Point F1-span|Racing Point]] |Racing Point<br/> RP-20 |BWT-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />[[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |bgcolor=| [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf| [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]<br />7 |bgcolor=| [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{0}} |bgcolor=dfffdf| [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]<br />8 |bgcolor=| [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2020 Bahreinse Grand Prix|BAH]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{0}} | | | | | | | |bgcolor=efefef|'''15''' |bgcolor=efefef|'''10''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2022 Formule Een-seisoen|2022]] |[[Aston Martin F1]] |Aston Martin<br/>AMR22 |[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br/>M13 E Performance |bgcolor=dfffdf| [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>17 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>12 |bgcolor=| [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | | |bgcolor=efefef|'''22''' |bgcolor=efefef|'''0''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2023 Formule Een-seisoen|2023]] |[[Haas F1-span|Haas]] |[[Haas F1-span|Haas]]<br/> VF-23 |[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 066/10 1.6 [[V6-enjin|V6]] |bgcolor=cfcfff| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>15 |bgcolor=efcfff| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>19 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>15 | | |bgcolor=efefef| '''16''' |bgcolor=efefef| '''9''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |[[Haas F1-span|Haas]] |[[Haas F1-span|Haas]] <br/>VF-24 |[[Scuderia Ferrari|Ferrari 066/10]] 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |bgcolor=cfcfff| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>16 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>^'''7'''11 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>11 |bgcolor=efcfff| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>6 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>^'''8'''8 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>9 |bgcolor=000000" style="color: #ffffff"| [[2024 São Paulo Grand Prix|<span style="color:white;">SAP</span>]]<br/><small>DSQ</small> |bgcolor=dfffdf| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>8 |bgcolor=efcfff| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>8 |bgcolor=efefef|'''11''' |bgcolor=efefef|'''41''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |[[Sauber|Kick Sauber]] |[[Sauber]] C45 |Ferrari 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |bgcolor=dfffdf| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>16 |bgcolor=000000" style="color: #ffffff"| [[2025 Bahreinse Grand Prix|<span style="color:white;">BAH</span>]]<br/><small>DSQ</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>16 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>9 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>3 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>14 |bgcolor=ffffff| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/><small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>20 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>8 |bgcolor=efcfff| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>7 |bgcolor=efcfff| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>9 |bgcolor=efefef|'''11''' |bgcolor=efefef|'''51''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! [[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* | [[Audi F1-span|Audi Revolut F1-span]] | [[Audi]]<br/>R26 | Audi AFR 26 Hybrid 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=ffffff| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/><small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>11 |bgcolor=efcfff| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>13 |bgcolor=efcfff| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>12 |bgcolor=efcfff| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>13 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/>12 |bgcolor=| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|HUL|seasonposition}}*''' |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|HUL|seasonpoints}}*''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} * ^'''†''' Kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het. * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Hulkenberg, Nico}} [[Kategorie:Duitse renjaers]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 1987]] [[Kategorie:Lewende mense]] 95aqh9x1wprne8118pydf07gcuozt7z 0 107184 2965900 2912088 2026-09-09T09:57:21Z AFM 21229 /* Administratief */ 2965900 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Alana Bailey - verskaf.jpg|alt=Alana Bailey|duimnael|Foto: Verskaf deur Alana Bailey]] '''Alana Bailey''' (*21 September 1965–) is 'n [[Suid-Afrika]]anse [[skrywer|skryfster]], historiese navorser en adjunk-uitvoerende hoof van [[AfriForum]] en [[Kraal Uitgewers]]. == Lewe en werk == Alana Bailey is op 21 September 1965 in [[Krugersdorp]] gebore,<ref>LitNet: http://www.litnet.co.za/author/alana-bailey/</ref> waar sy skoolgaan en in 1983 aan die [[Hoërskool Monument]] matrikuleer. Daarna studeer sy aan die [[Universiteit van Pretoria]] en verwerf in 1986 'n B.A.-graad met Afrikaans-Nederlandse [[Kultuurgeskiedenis]] en Engels as hoofvakke. In 1988 behaal sy 'n B.A. Honneurs-graad in Kultuurgeskiedenis en in 1993 'n M.A.-graad in Historiese en Erfenisstudies, beide grade met lof. Vanaf 1987 tot 1989 is sy werksaam as historiese navorser by die [[Nasionale Kultuurhistoriese en Opelugmuseum]] (NASKO), waarna sy in 1989 by die [[Maatskappy vir Immigrasie]] (MVI) aansluit as migrasie-adviseur. Hierdie betrekking beklee sy tot 2005, wanneer MVI saamsmelt met [[AfriForum]], die vakbond [[Solidariteit]] se burgerregte-inisiatief. Sedertdien is sy by AfriForum werksaam as adjunk-uitvoerende hoof verantwoordelik vir internasionale skakeling, taal, erfenis en kultuur. Deeltyds doen sy navorsing oor haar spesialisvelde, naamlik Suid-Afrikaanse kultuurgeskiedenis en internasionale migrasie. == Skryfwerk == Haar skryfwerk sluit in fiksie, historiese publikasies, resensies, navorsingstukke en vertaalwerk. Sy ontvang in 2007 die [[Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging|ATKV]] Kinderboektoekenning vir graad 1-3 en in 2009 die [[Tienie Hollowaymedalje vir Kleuterliteratuur|Tienie Hollowaymedalje]] vir ''Prinses van die Afrikavlaktes''<ref>Storiewerf: http://www.storiewerf.co.za/cvs/cv_alanabaily.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140913115656/http://www.storiewerf.co.za/cvs/cv_alanabaily.htm |date=13 September 2014 }}</ref> en die illustrasies in die boek (deur Emily Bornhoff) word in 2007 met die Katrine Harries-toekenning bekroon. Die illustrasies is dan ook 'n komplementêre bron van inligting, wat nie net kommentaar lewer op die verhaal nie, maar belangrike inligting deurgee wat nie deur die teks genoem word nie. Die verhaal verplaas die tradisionele Europese sprokie na [[Afrika]], hoewel dit nie die tradisionele “altyd en gelukkig saambly” einde het nie. Dit is uniek van [[Afrika]] en weerspieël die werklikhede van die kontinent, terwyl dit ook kommentaar lewer oor die algemene menslike toestand. == Publikasies == === Administratief === * Jaarverslae:  [[Maatskappy vir Europese Immigrasie]] (Pretoria Streekkantoor), 1990 tot 2005 [15 verslae]. * Verskeie maandelikse en kwartaallikse nuusbriewe, asook kwartaallikse brosjures vir die Maatskappy vir Immigrasie, 1991 tot 2005. === Artikels === * Hoe lyk dit met 'n potjie trik-trak?, ''Museum Memo'' 15(2), Junie 1987, pp. 17-19. * Brief van A.G. Visser vanaf Steytlerville as kultuurhistoriese bron, ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kultuur- en Kunsgeskiedenis'' 1(4), Desember 1987, pp. 281-288  [mede-skrywer]. * Dias se karveel span weer seile, ''Museum Memo'' 16(2), Junie 1988, pp. 18-21. * Die blaasbalk – 'n staatmaker windmaker, ''Museum Memo'' 16(2), Junie 1988, pp. 31-33. * Die Willem Prinsloo-Landboumuseum se verband met die Groot Trek, ''De Oude Emigrant'' (5),  1988-08-08, pp. 19; 31. * Trekkervermaak, ''De Oude Emigrant'' (5), 1988-08-08, p. 23. * Willem Prinsloo en die Groot Trek, ''Museum Memo'' 16(3), Augustus 1988, p. 25. * Willem Petrus Prinsloo – 'n kleurryke Transvaalse pionier, ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kultuur- en Kunsgeskiedenis'' 2(4), Oktober 1988, pp. 260-267. * Speletjies en vermaak van die Trekkers, ''Museum Memo'' 16(4), November 1988, pp. 22-23. * Willem Prinsloo – Dorslandtrekker, ''Tydskrif vir Volkskunde en Volkstaal'' 44(3), November 1988,   pp. 26-34  [mede-skrywer]. * Die Nasionale Dieretuin van Suid-Afrika (1899–1919):  Sosiale bymekaarkomplek in Pretoria, ''Museum Memo'' 17(4), November 1989, pp. 15-18. * Die Dorslandtrekker, Willem Prinsloo, ''Museum Memo'' 17(4), November 1989, pp. 19-20. * Samuel Silverthorne Bailey (1778–1864) – a doctor loved by rich and poor, ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kultuurgeskiedenis'' 4(1), Januarie 1990, pp. 1-7. * Die Afrikaanse raaiselskat, ''Tydskrif vir Volkskunde en Volkstaal'' 50(1), Junie 1994, pp. 33-42. * Afrikaans uit vreemde monde, ''Die Taalgenoot'' 66(4), April 1997, pp. 10-11. * Die Boodskap aan immigrant en emigrant, ''Die Gereformeerde Vroueblad'' 52(12), Mei 1998, pp. 12-13. * Geloftefees:  Toe en nou, ''Handhaaf'' 2(3), November 1998, pp. 9-12. * Die Kom Huistoe-Veldtog, ''Zuid-Afrika'' 80(9/10), September/Oktober 2003, p. 105. === Kreatiewe skryfwerk === * The Manuscript, ''Inclinations'' (2), 1986, pp. 11-14  [kortverhaal]. * Communication, ''Inclinations'' (3), 1987, pp. 10-14  [kortverhaal]. * Onse grondgoed, onse sielsgoed, ''Huisgenoot'', 16 Desember 2004, pp. 108-115  [kortverhaal]. * Die prinses van die Afrika-vlaktes / The princess of the Africa savannah, [kortverhaal – wen tweede prys in die ATKV / Antwerpen Kinderverhaalwedstryd in 2004 en in druk by Lapa Uitgewers]. === Monografieë === * ''Die Groot Trek Gedenkdagboek 1838–1988'', P.G. Nel (red.), Pretoria, 1987  [verskeie bydraes]. * ''Op Trek'', J.C. Pretorius (red.), Pretoria, 1988  [mede-skrywer]. * ''Kaapse binnenshuise [sic] speletjies 1652–1806'', Pretoria, 1991. * ''The military fortifications of Pretoria 1880–1902.  A study in historical archaeology'', A.C. van Vollenhoven, Pretoria, 1999  [slegs uit Afrikaans in Engels vertaal]. === Ongepubliseerde skripsies en navorsingsverslae === * ''Kultuurhistoriese navorsingsmetodiek soos geïmplimenteer in 'n studie van Kaapse binneshuise speletjies (1652–1806)'', BA(Hons)-skripsie, Universiteit van Pretoria, Pretoria, 1989. * ''Geskiedenis van die Departement Menslike Hulpbronbestuur (1970s tot 2000)'', Verslag in opdrag van die Departement Menslike Hulpbronbestuur, Universiteit van Pretoria, Pretoria, 2000. * ''Geloftedagvierings in Suid-Afrika, 1910 tot 1994'', Verslag in opdrag van die Voortrekkermuseum, Pietermaritzburg, Pretoria, 2002. * ''Die Gelofte van 16 Desember 1838:  Die herdenking en betekenis daarvan, 1838 tot 1910, MA-verhandeling'', Universiteit van Pretoria, Pretoria, 2002. === Referate === * ''Egodokumente as bron oor die daaglikse lewe tydens die Groot Trek'', Nasionale kongres van die Suid-Afrikaanse Vereniging vir Kultuurgeskiedenis, Bloemfontein, 1988-10-28. * ''Kaapse binneshuise speletjies (1652–1806)'', Transvaalse Streekkonferensie van die Suid-Afrikaanse Vereniging vir Kultuurgeskiedenis, Pretoria, 1990-03-02. * ''Die Maatskappy vir Europese Immigrasie en immigrante uit Duitssprekende lande'', Nasionale kongres van die Suid-Afrikaanse Vereniging vir Kultuurgeskiedenis, Genadendal, 1992-08-28. * ''Die Afrikaanse raaiselskat'', Nasionale kongres van die Genootskap vir Afrikaanse Volkskunde, Pretoria, 1993-07-03. * ''Immigrasie en seevaart na die Kaap, 1652–1997'', Nasionale kongres van die Suid-Afrikaanse Vereniging vir Kultuurgeskiedenis, Vereeniging, 1997-09-25. * ''Die kultuurhistoriese betekenis van herdenkings van die Gelofte van 16 Desember 1838'', Nasionale kongres van die Suid-Afrikaanse Vereniging vir Kultuurgeskiedenis, Hermanus, 2004-10-01. === Resensies van publikasies === * ''Town furniture of the Cape'' – M. Baraitser & A. Obholzer '''in''' ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kultuur- en Kunsgeskiedenis'' 1(4), Desember 1987, pp. 349-350. * ''The English farmhouse and cottage'' – M. Barley '''in''' ''Historia'' 35(1), Mei 1990, pp. 100-101. * ''The reminiscences of Amelia de Henningsen (Notre Mère)'' – M. Young (ed.) '''in''' ''Historia'' 35(2), November 1990, pp. 133-135. * ''The reminiscences of Amelia de Henningsen (Notre Mère)'' – M. Young (ed.) '''in''' ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kultuurgeskiedenis'' 4(4), Desember 1990, pp. 289-290. * ''Huis onder die bessieboom'' – E. Marais '''in''' ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kultuurgeskiedenis'' 5(3), Julie 1991, p. 131. * ''In the footsteps of Lady Anne Barnard'' – J. Burman '''in''' ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kultuurgeskiedenis'' 6(1), Januarie 1992, pp. 54-55. * ''Kannalandse kameë'' – S. van Waart '''in''' ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kultuurgeskiedenis'' 6(2), April 1992, pp. 86-87. * ''We have done with pleading.  The women’s 1913 anti-pass campaign'' – J. Wells '''in''' ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kultuurgeskiedenis'' 7(2), Februarie 1993, pp. 39-40. * ''Die toubrug'' – E. Murray-Theron '''in''' ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kultuurgeskiedenis'' 7(2), Februarie 1993, pp. 41-42. * ''The Humphrey John Talbot collection in Cape Town'' – M. Olivier '''in''' ''Historia'' 38(1), Mei 1993, p. 100. * ''Briewe uit die Tuin van Eden'' – S. van Waart '''in''' ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kultuurgeskiedenis'' 9(1 & 2), 1995, pp. 201-202. * ''Tien blou krale en drie lemoene – Kinderjare op Nauhoho'' – H. Maritz '''in''' ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kultuurgeskiedenis'' 11(2), November 1997, pp. 128-129. * ''Dogter van Sion.  Machtelt Smit en die agtiende-eeuse samelewing aan die Kaap, 1749–1799'' – K. Schoeman '''in''' ''Tydskrif vir Volkskunde en Volkstaal'' 54(1), Junie 1998, pp. 55-56. * ''The Von Veltheim File'' – V. Rosenberg '''in''' ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kultuurgeskiedenis'' 12(2), November 1998, p. 125. * ''Migration processes, systems and policies – with special emphasis on South African international migration'' – B.B. Haldenwang & ''Who goes there?  Perspectives on clandestine migration and illegal aliens in southern'' [sic] ''Africa'' – A. Minnaar and M. Hough (eds.) '''in''' ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kultuurgeskiedenis'' 12(2), November 1998, pp. 128-129. * ''Rogues, rebels and runaways.  Eighteenth-century Cape characters'' – N. Penn '''in''' ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kultuurgeskiedenis'' 13(2), November 1999, pp. 173-174. * ''Early white travellers in the [[Transgariep]], 1819–1840'' – K. Schoeman (ed.) '''in''' ''Historia'' 50(1), Mei 2005, pp. 213-215. * ''Johanna Brandt en die kritieke jare in die Transvaal 1899–1908 –'' R. van der Merwe '''in''' ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Kultuurgeskiedenis'' 19(2), November 2005, pp. 215-217. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Bailey, Alana}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skrywers]] [[Kategorie:Geboortes in 1965]] s36c1spfnjw6ytd7pojl4v9xhnqur1v 0 111629 2965780 2965122 2026-09-08T14:51:22Z Aliwal2012 39067 /* 2020 – hede */ 2965780 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Grosjean_Barcelona_testing_2016.jpg|duimnael|380px|[[Romain Grosjean]] toets 'n renmotor van Haas in [[2016]] by die [[Barcelona-Catalunya-renbaan]].]] Die '''Haas F1-span''' behels die [[Formule Een]]wedrenbedrywighede van die Haas-firma. Die span se ontwikkeling- en fabriekswerke is in Kannapolis in [[VSA|Amerika]] gesetel, maar hulle het fasiliteite vir wedrenvoorbereiding in Banbury, [[Verenigde Koninkryk]] asook [[Maranello]], [[Italië]]. Haas F1 Racing het in 2016 as 'n selfstandige span begin deelgeneem aan Formule Eenwedrenne. [[Ferrari]] verskaf en ondersteun tans die span met spesiaalontwerpte en doelgeboude renmotorenjins. ==Jaers== Op 29 September en 31 Oktober 2015 is aangekondig dat [[Romain Grosjean]] die span se eerste<ref>{{Cite web |url=https://nl.motorsport.com/f1/news/officieel-grosjean-racet-volgend-jaar-voor-haas-f1/3376597/ |title=Officieel: Grosjean racet volgend jaar voor Haas F1 |author=Erwin Jaeggi |language=Nederlands|work=Motorsport.com |date=29 September 2015 |access-date=4 September 2021}}</ref> en [[Esteban Gutiérrez]] die span se tweede renjaer<ref>{{Cite web |url=https://nl.motorsport.com/f1/news/officieel-gutierrez-teamgenoot-grosjean-bij-haas/3376909/ |language=Nederlands |title=Officieel: Gutierrez teamgenoot Grosjean bij Haas |author=Rahied Ishaak |work=Motorsport.com |date=31 Oktober 2015 |access-date=4 September 2021}}</ref> in die 2016-seisoen sal wees. Ondanks goeie voorbereiding van hul renmotors, het die span se jaers weinig sukses behaal, en hul eindig in die agtste plek met 29 kampioenskapspunte in 2016. Aan die einde van 2020 is beide Grosjean en [[Kevin Magnussen]] se kontrakte nie hernu nie. Die span het met twee nuwelinge in 2021 begin, [[Mick Schumacher]], seun van die sewemalige F1-wêreldkampioen [[Michael Schumacher]] en die [[Rusland|Rus]] [[Nikita Mazepin]], wie se vader se maatskappye ook borgskap aan die span verskaf het. Mazepin is in 2022 in die span vervang deur [[Kevin Magnussen]], weens politieke redes (die [[Russiese inval in Oekraïne, 2022]]). Sedert die [[2023 Formule Een-seisoen|2023-seisoen]] is [[Nico Hülkenberg]] as bestuurder gekontrakteer nadat die jong Schumacher nie goeie resultate in die Grand Prix-wedrenne kon lewer nie, en ook by 'n paar geleenthede sy Haas-renmotor verwoes het. == Renuitslae == [[Lêer:Antonio Giovinazzi 2017 Malaysia FP1.jpg|duimnael|450px|[[Antonio Giovinazzi]] toetsbestuur 'n Haas tydens die [[2017 Maleisiese Grand Prix]].]] {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} === 2016 – 2019 === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:80%;" |- ! Jaar ! Onderstel <br/>en bande ! Enjin ! Renjaers ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! Punte ! Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2016 Formule Een-seisoen|2016]] |rowspan="3"| VF-16<br />{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Ferrari]] 059/5<br />1.6 [[V6-enjin|V6 turbo]] | | [[2016 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2016 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2016 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{CN-VLAG}} | [[2016 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2016 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2016 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}} | [[2016 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2016 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2016 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2016 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2016 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2016 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2016 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2016 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2016 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2016 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} | [[2016 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2016 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2016 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2016 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2016 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''29''' |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''8''' |- |align="left"| {{vlagikoon|FRA}} [[Romain Grosjean]] |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#cfcfff"| 19 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#FFFFFF"| DNS |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#CFCFFF"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#CFCFFF"| 20 |bgcolor="#FFFFFF"| DNS |bgcolor="#cfcfff"| 11 |- |align="left"| {{vlagikoon|MEX}} [[Esteban Gutiérrez]] |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#CFCFFF"| 20 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#CFCFFF"| 19 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 12 |- |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2017 Formule Een-seisoen|2017]] |rowspan="3"| VF-17<br />{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 062<br />1.6 [[V6-enjin|V6 turbo]] | |[[2017 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} |[[2017 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{vlagikoon|CHN}} |[[2017 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} |[[2017 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} |[[2017 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} |[[2017 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} |[[2017 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} |[[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} |[[2017 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} |[[2017 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} |[[2017 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} |[[2017 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} |[[2017 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} |[[2017 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} |[[2017 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}} |[[2017 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} |[[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} |[[2017 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} |[[2017 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} |[[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | |rowspan="3" bgcolor=efefef|'''47''' |rowspan="3" bgcolor=efefef|'''8''' |- |align="left"| {{vlagikoon|FRA}} [[Romain Grosjean]] |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 11 | |- |align="left"|{{vlagikoon|DEN}} [[Kevin Magnussen]] |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 13 | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"|[[2018 Formule Een-seisoen|2018]] |rowspan="3"| VF-18 <br />{{Pirelli}} |rowspan="3"|[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 062 EVO<br /> 1.6 [[V6-enjin|V6 Turbo]] | | [[2018 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2018 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2018 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{vlagikoon|CHN}} | [[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2018 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2018 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2018 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2018 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{vlagikoon|FRA}} | [[2018 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2018 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2018 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2018 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2018 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2018 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2018 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2018 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2018 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2018 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2018 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2018 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2018 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan="3" bgcolor=efefef|'''93''' |rowspan="3" bgcolor=efefef|'''5''' |- |align="left"| {{vlagikoon|FRA}} [[Romain Grosjean]] |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 4 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#000000" style="color:white"| DSQ |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |- |align="left"|{{vlagikoon|DEN}} [[Kevin Magnussen]] |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#dfffdf"| 5 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 18{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#000000" style="color:white"| DSQ |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"|[[2019 Formule Een-seisoen|2019]] |rowspan="3"| VF-19 <br />{{Pirelli}} |rowspan="3"|[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 064<br /> 1.6 [[V6-enjin|V6 turbo]] | | [[2019 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}} | [[2019 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2019 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{vlagikoon|CHN}} | [[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2019 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2019 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2019 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}} | [[2019 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{vlagikoon|FRA}} | [[2019 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2019 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2019 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}} | [[2019 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2019 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2019 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2019 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}} | [[2019 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2019 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}} | [[2019 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2019 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}} | [[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''28''' |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''9''' |- |align="left"| {{FR-VLAG}} [[Romain Grosjean]] |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |- |align="left"| {{DK-VLAG}} [[Kevin Magnussen]] |bgcolor="#dfffdf"| 6 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#dfffdf"| 7 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#cfcfff"| 19 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#dfffdf"| 8 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| ''17'' |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 18 |bgcolor="#cfcfff"| 11 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |- |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Onderstel <br/>en bande ! Enjin ! Renjaers ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! Punte ! Plek |} === 2020 – hede === {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:80%;" |- !Jaar !Onderstel <br/>en bande !Enjin !Renjaers !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Punte !Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="4"| [[2020 Formule Een-seisoen|2020]] |rowspan="4"| VF-20 <br />{{Pirelli}} |rowspan="4"| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 065<br /> 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>{{AT-VLAG}} | [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br/>[[Lêer:Flag of Steiermark.svg|20px]] | [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>{{HU-VLAG}} | [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>{{GB-VLAG}} | [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]<br/>[[Lêer:F1 70 Logo retraced.svg|28px]] | [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{ES-VLAG}} | [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>{{BE-VLAG}} | [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>{{IT-VLAG}} | [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]<br/>[[Beeld:Flag of Tuscany.svg|20px]] | [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]<br/>{{RU-VLAG}} | [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]<br/>{{DE-VLAG}} | [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]<br/>{{PT-VLAG}} | [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]<br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2020 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | | | | | | |rowspan="4" bgcolor=efefef| '''3''' |rowspan="4" bgcolor=efefef| '''9''' |- |align="left"| {{FR-VLAG}} [[Romain Grosjean]] |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#cfcfff"| 19 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#dfffdf"| 9 |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#cfcfff"| 14 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF | | | | | | | | | |- |align="left"| {{BR-VLAG}} Pietro Fittipaldi | | | | | | | | | | | | | | | |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#cfcfff"| 19 | | | | | | | |- |align="left"| {{DK-VLAG}} [[Kevin Magnussen]] |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#dfffdf"| 10 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 12 |bgcolor="#cfcfff"| 13 |bgcolor="#cfcfff"| 16 |bgcolor="#efcfff"| DNF |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#cfcfff"| 17 |bgcolor="#cfcfff"| 15 |bgcolor="#cfcfff"| 17 | | | | | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] |rowspan="3"| VF-21 <br />{{Pirelli}} |rowspan=3|[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 065/6<br/> 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br/>{{vlagikoon|POR}} | [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2021 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{vlagikoon|FRA}} | [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] <br /> [[Lêer:Flag of Steiermark.svg|20px]] | [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]]‡ <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br /> {{vlagikoon|NED}} | [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br /> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br /> {{vlagikoon|QAT}} | [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] <br /> {{vlagikoon|SAU}} | [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''0''' |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''10''' |- |align="left"| {{vlagikoon|RUS}} [[Nikita Mazepin]] |bgcolor=efcfff| DNF |bgcolor=cfcfff| 17 |bgcolor=cfcfff| 19 |bgcolor=cfcfff| 19 |bgcolor=cfcfff| 17 |bgcolor=cfcfff| 14 |bgcolor=cfcfff| 20 |bgcolor=cfcfff| 18 |bgcolor=cfcfff| 19 |bgcolor=cfcfff| 17 |bgcolor=efcfff| DNF |bgcolor=cfcfff| 17 |bgcolor=efcfff| DNF |bgcolor=efcfff| DNF |bgcolor=cfcfff| 18 |bgcolor=cfcfff| 20 |bgcolor=cfcfff| 17 |bgcolor=cfcfff| 18 |bgcolor=cfcfff| 17 |bgcolor=cfcfff| 18 |bgcolor=efcfff| DNF |bgcolor=ffffff| DNS | | |- |align="left"| {{vlagikoon|GER}} [[Mick Schumacher]] |bgcolor=cfcfff| 16 |bgcolor=cfcfff| 16 |bgcolor=cfcfff| 17 |bgcolor=cfcfff| 18 |bgcolor=cfcfff| 18 |bgcolor=cfcfff| 13 |bgcolor=cfcfff| 19 |bgcolor=cfcfff| 16 |bgcolor=cfcfff| 18 |bgcolor=cfcfff| 18 |bgcolor=cfcfff| 12 |bgcolor=cfcfff| 16 |bgcolor=cfcfff| 18 |bgcolor=cfcfff| 15 |bgcolor=efcfff| DNF |bgcolor=cfcfff| 19 |bgcolor=cfcfff| 16 |bgcolor=efcfff| DNF |bgcolor=cfcfff| 18 |bgcolor=cfcfff| 16 |bgcolor=efcfff| DNF |bgcolor=cfcfff| 14 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] |rowspan="3"| VF-22<br />{{Pirelli}} |rowspan=3|[[Ferrari]] 066/7<br />1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/> [[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br/> {{vlagikoon|FRA}} | [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''37''' |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''8''' |- |align="left"| {{vlagikoon|DEN}} [[Kevin Magnussen]] |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|^'''8''' 9 |bgcolor=cfcfff|16† |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|^'''7''' 8 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 | | |- |align="left"| {{vlagikoon|GER}} [[Mick Schumacher]] |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|^'''10'''17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''9'''6 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] |rowspan="3"| VF-23<br />{{Pirelli}} |rowspan=3|[[Ferrari]] 066/10<br />1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''12''' |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''10''' |- |align="left"| {{vlagikoon|DEN}} [[Kevin Magnussen]] |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|17† |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|19† |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|20 | | |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|15 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="4"| [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |rowspan="4"| VF-24<br />{{Pirelli}} |rowspan="4"|[[Ferrari]] 066/12<br />1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{vlagikoon|BHR}} | [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />{{vlagikoon|SAU}} | [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{vlagikoon|AUS}} | [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{vlagikoon|JPN}} | [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{vlagikoon|CHN}} | [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br />[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{vlagikoon|MON}} | [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{vlagikoon|CAN}} | [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{vlagikoon|ESP}} | [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{vlagikoon|AUT}} | [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{vlagikoon|GBR}} | [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{vlagikoon|HUN}} | [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{vlagikoon|BEL}} | [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{vlagikoon|NED}} | [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />{{vlagikoon|ITA}} | [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{vlagikoon|AZE}} | [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{vlagikoon|SIN}} | [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{vlagikoon|VSA}} | [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />{{vlagikoon|MEX}} | [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />{{vlagikoon|QAT}} | [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan=4 bgcolor=efefef| '''58''' |rowspan=4 bgcolor=efefef| '''7''' |- |align="left"| {{vlagikoon|DEN}} [[Kevin Magnussen]] |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|19† |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=|<small>WD</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16 |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=000000 style="color:white"|<small>DSQ</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |- |align=left|{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=f0f8ff|<small>Toets</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=f0f8ff|<small>Toets</small> |bgcolor=| |bgcolor=f0f8ff|<small>Toets</small> |bgcolor=f0f8ff|<small>Toets</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan=3| [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |rowspan=3| VF-25<br />{{Pirelli}} |rowspan=3|[[Ferrari]] 066/15<br />1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/> {{vlagikoon|CHN}} | [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan=3 bgcolor=efefef|'''79''' |rowspan=3 bgcolor=efefef|'''8''' |- |align=left|{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|^'''5'''15 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|7 |- |align=left|{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2026 Formule Een-seisoen|2026]] |rowspan=3| VF-26<br />{{Pirelli}} |rowspan=3|[[Ferrari]] 067/6 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/> {{vlagikoon|CHN}} | [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/> [[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{MY-VLAG}} | [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''21*''' |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''7*''' |- |align=left|{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=left|{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 ^† |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !Jaar !Onderstel<br/>en bande !Enjin !Renjaers !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Punte !Plek |} * ‡ Halwe punte is in België toegeken in 2021 omdat daar minder as 75% van die wedren afgelê is weens hewige reën. * ^'''†''' Renjaer haal nie die eindstreep nie, maar word wel geklassifiseer, omdat hy meer as 90% van die renafstand afgelê het. * '''*''' Seisoen nog aan die gang. ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Formule Een-vervaardigers]] f7n8wwj46zaooo9ysefp8fagouqypi0 0 112296 2965759 2864997 2026-09-08T12:53:09Z Aliwal2012 39067 Algemene poleerwerk. Daar roep die vrou in die vleiskombuis! 2965759 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Vegan friendly icon.svg|duimnael|regs|Die simbool wat wyd gebruik word om 'n veganvriendelike produk aan te dui.]] '''Veganisme '''is die uitsluiting van die gebruik van diereprodukte, veral in die dieet, en 'n gepaardgaande filosofie wat die kommoditeitstatus van diere verwerp.<ref>For veganism and animals as commodities:</ref> 'n Volgeling van óf die dieet of die filosofie is bekend as 'n ''veganis'' (<small>uitgespreek</small> '''''<span class="smallcaps">VEE</span>'''-gən''). Onderskeid word soms getref tussen die verskillende kategorieë van veganisme. ''Dieetveganiste'' (soms word na hul verwys as streng [[vegetariër]]s of volgelinge van 'n plant-gebaseerde dieet) vermy die verbruik van diereprodukte, nie net vleis nie maar ook [[Eier (voedsel)|eiers]], [[suiwelproduk]]te, en ander dierlike stowwe. Dieetveganiste is dikwels meer gefokus op die gesondheidsaspekte van onverwerkte voedsel en verbruik, as sodanig, heuning of dra klere wat diereprodukte insluit (byvoorbeeld leer of wol).<ref>{{cite web |url=http://ucdintegrativemedicine.com/2015/02/the-great-vegan-vs-plant-based-debate/#gs.o0WPXYI |title=The Great Vegan vs. Plant-Based Debate – UC Davis Integrative Medicine |website=UC Davis Integrative Medicine |access-date=14 April 2016 |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20170224121417/http://ucdintegrativemedicine.com/2015/02/the-great-vegan-vs-plant-based-debate/ |archive-date=24 Februarie 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die term ''etiese veganis'' is dikwels van toepassing op diegene wat nie net 'n vegetariese dieet volg nie, maar die filosofie na ander gebiede van hul lewens uitbrei en hul verset teen die gebruik van diereprodukte vir enige doel.{{Refn|Laura Wright, 2015: "[The Vegan Society] definition simplifies the concept of veganism in that it assumes that all vegans choose to be vegan for ethical reasons, which may be the case for the majority, but there are other reasons, including health and religious mandates, people choose to be vegan. Veganism exists as a dietary and lifestyle choice with regard to what one consumes, but making this choice also constitutes participation in the identity category of 'vegan'."<ref>Laura Wright, ''The Vegan Studies Project: Food, Animals, and Gender in the Age of Terror'', University of Georgia Press, 2015, p.&nbsp;2.</ref>{{pb}} Brenda Davis, Vesanto Melina, 2013: "There are degrees of veganism. A ''pure vegetarian'' or ''dietary vegan'' is someone who consumes a vegan diet but doesn't lead a vegan lifestyle. Pure vegetarians may use animal products, support the use of animals in research, wear leather clothing, or have no objection to the exploitation of animals for entertainment. They are mostly motivated by personal health concerns rather than by ethical objections. Some may adopt a more vegan lifestyle as they are exposed to vegan philosophy."<ref name=Davis2013p3>Brenda Davis, Vesanto Melina, ''Becoming Vegan: Express Edition'', Book Publishing Company, 2013, p.&nbsp;3.</ref>{{pb}} Laura H. Kahn, Michael S. Bruner, 2012: "A vegetarian is a person who abstains from eating NHA [non-human animal] flesh of any kind. A vegan goes further, abstaining from eating anything made from NHA. Thus, a vegan does not consume eggs and dairy foods. Going beyond dietary veganism, 'lifestyle' vegans also refrain from using leather, wool or any NHA-derived ingredient."<ref>Laura H. Kahn, Michael S. Bruner, "Politics on Your Plate: Building and Burning Bridges across Organics, Vegetarian, and Vegan Discourse," in Joshua Frye (ed.), ''The Rhetoric of Food: Discourse, Materiality, and Power'', Routledge, 2012, p.&nbsp;46.</ref>{{pb}} [[Gary Francione]], [[Robert Garner]], 2010: "Although veganism may represent a matter of diet or lifestyle for some, ethical veganism is a profound moral and political commitment to abolition on the individual level and extends not only to matters of food but also to the wearing or using of animal products."<ref>[[Gary Francione]], [[Robert Garner]], ''The Animal Rights Debate: Abolition Or Regulation?'', Columbia University Press, 2010, p.&nbsp;[https://books.google.com/books?id=BwK-ZrHeapoC&pg=PA62 62].</ref>{{pb}} Vegetarian and vegan diets may be referred to as ''plant-based'' and vegan diets as ''entirely plant-based''.<ref>Philip J. Tuso, et al., [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3662288/ "Nutritional Update for Physicians: Plant-Based Diets"], ''The Permanente Journal'', 17(2), Spring 2013, pp.&nbsp;61–66. {{DOI|10.7812/TPP/12-085}} {{PMID|23704846}}{{pb}} Debra K. Moser, Barbara Riegel, ''Cardiac Nursing'', Elsevier Health Sciences, 2008, p.&nbsp;158.</ref>|group=n|name=ethicaldietary}} 'n Ander term is ''omgewingsveganis'' wat verwys na die vermyding van dierlike produkte op die veronderstelling dat die oes van diere of industriële boerdery van diere die omgewing beskadig en onvolhoubaar is.<ref name="environmental">Michael Shapiro, [http://www.guardian.co.uk/environment/2010/sep/21/sea-shepherd-paul-watson-whales "Sea Shepherd's Paul Watson: 'You don't watch whales die and hold signs and do nothing'"], ''The Guardian'', 21 September 2010.</ref> Die term '''vegan''' is in 1944 geskep deur Donald Watson as mede-stigter van die "Vegan Society" in Engeland. Die aanvanklike betekenis was "nie-suiwel vegetariër" en later "the doctrine that man should live without exploiting animals".<ref>Donald Watson, [http://issuu.com/vegan_society/docs/the_vegan_news_1944 ''Vegan News''], No. 1, November 1944, p.&nbsp;2; Leslie Cross, [http://www.ivu.org/history/world-forum/1951vegan.html "Veganism Defined"], ''The Vegetarian World Forum'', 5(1), Spring 1951.</ref> Belangstelling het toegeneem in veganisme tydens die 2010's; '''vegan''' winkels is geopen, en veganistiese opsies is beskikbaar in meer supermarkte en [[Restaurant|restaurante]] in baie lande.<ref name="moremainstream">{{cite web |url=http://www.vilt.be/veganisme-wordt-mainstream |title=Veganisme wordt mainstream |publisher=Vlaams infocentrum land- en tuinbouw |date=9 Februarie 2016 |access-date=10 Maart 2016 |language=nl |archive-url=https://web.archive.org/web/20200601040515/https://www.vilt.be/veganisme-wordt-mainstream |archive-date=1 Junie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> 'n Veganistiese dieet is geneig om hoër te wees in voedselvesel, magnesium, foliensuur, vitamien C, vitamien E, yster en fito-chemikalieë. Dit is laer in energie, versadigde vet, cholesterol, langketting omega-3 vetsure, vitamien D, kalsium, sink en vitamien B₁₂.{{Refn|Winston J. Craig, ''[[The American Journal of Clinical Nutrition]]'', 2009: "Vegan diets are usually higher in dietary fiber, magnesium, folic acid, vitamins C and E, iron, and phytochemicals, and they tend to be lower in calories, saturated fat and cholesterol, long-chain n–3 (omega-3) fatty acids, vitamin D, calcium, zinc, and vitamin B-12.&nbsp;... A vegan diet appears to be useful for increasing the intake of protective nutrients and phytochemicals and for minimizing the intake of dietary factors implicated in several chronic diseases."<ref name=CraigMay2009>Winston J. Craig, [http://ajcn.nutrition.org/content/89/5/1627S.full.pdf "Health effects of vegan diets"], ''[[The American Journal of Clinical Nutrition]]'', 89(5), May 2009 (pp.&nbsp;1627S–1633S), p.&nbsp;1627S. {{DOI|10.3945/ajcn.2009.26736N}} {{PMID|19279075}}</ref>|group=n|name=Craigvegandiets}} 'n Goed-beplande veganistiese dieet kan die risiko verlaag ten opsigte van sommige chroniese siektetoestande, insluitend hartsiektes,<ref name="disease">Note: several sources use the word ''vegetarian'' to refer to a vegan or entirely plant-based diet:</ref> en dit word as geskik aanvaar vir alle fases van die lewensiklus deur die ''American Academy of Nutrition and Dietetics'', die ''Australian National Health and Medical Research Council'', en ook ''Dietitians of Canada''.<ref name="dietitians">[http://www.andjrnl.org/article/S0002-8223%2809%2900700-7/fulltext "Position of the American Dietetic Association: vegetarian diets"], ''Journal of the American Dietetic Association'', 109(7), July 2009, pp.&nbsp;1266–1282: "It is the position of the American Dietetic Association that appropriately planned vegetarian diets, including total vegetarian or vegan diets, are healthful, nutritionally adequate, and may provide health benefits in the prevention and treatment of certain diseases.</ref> Aangesien onbesmette plantvoedsel nie vitamien [[Vitamien B12|B₁₂]] voorsien nie (dit word geproduseer deur mikro-organismes soos bakterieë), is navorsers dit eens dat veganiste kos moet eet wat met vitamien B₁₂verryk is of dat hul 'n aanvulling moet gebruik.<ref name=B12extra>Roman Pawlak, et al. (Nutrition Reviews, 2013): "The main finding of this review is that vegetarians develop B12 depletion or deficiency regardless of demographic characteristics, place of residency, age, or type of vegetarian diet. Vegetarians should thus take preventive measures to ensure adequate intake of this vitamin, including regular consumption of supplements containing B12</ref> == In die hoofstroom (2010's) == [[Lêer:Vegetarianism and veganism page views, Wikipedia.jpg|alt=chart|duimnael|Belangstelling in veganisme in die 2010's word weerspieël in die toenemende webblad besigtiging  vir die onderwerp op Wikipedia.<ref name="pageviews">[http://www.boell.de/sites/default/files/meat_atlas2014.pdf ''Meat Atlas''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140111043541/http://www.boell.de/sites/default/files/meat_atlas2014.pdf |date=11 Januarie 2014 }}, Heinrich Böll Foundation, Friends of the Earth Europe, 2014, p.&nbsp;57; Mona Chalabi, [http://www.theguardian.com/news/datablog/2014/jan/09/meat-atlas-latin-america-soybean-empire-food "Meat atlas shows Latin America has become a soybean empire"], ''The Guardian'', 9 January 2014.</ref>]] Die veganistiese dieet het meer hoofstroom geword in die 2010's.<ref name="moremainstream" /> Kettingrestaurante merk veganiese items op hul spyskaarte en supermarkte verbeter hul verskeidenheid van veganiesverwerkte voedsel.<ref>Rynn Berry, "Veganism," ''The Oxford Companion to American Food and Drink'', Oxford University Press, 2007, pp.&nbsp;[https://books.google.com/books?id=AoWlCmNDA3QC&pg=PA604 604–605].</ref> Die globale nagemaakte vleismark het toegeneem met 18 persent tussen 2005 en 2010,<ref name="Burt19May2012">Kate Burt, [http://www.independent.co.uk/life-style/food-and-drink/features/is-this-the-end-of-meat-7765871.html "Is this the end of meat?"]</ref> en in die VSA met agt persent tussen 2012 en 2015 tot $553 miljoen per jaar.<ref name="Shah8Jan2016">Allie Shah, [http://www.startribune.com/nation-s-first-vegan-butcher-shop-to-open-in-minneapolis-jan-23/364641531/ "Nation's first vegan butcher shop to open in Minneapolis Jan. 23"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180313000004/http://www.startribune.com/nation-s-first-vegan-butcher-shop-to-open-in-minneapolis-jan-23/364641531/ |date=13 Maart 2018 }}, ''Star Tribune'', 8 January 2016.</ref> In die Verenigde Koninkryk het die plantmelkmark met 155 persent gestyg in twee jaar – van 36 miljoen liter in 2011 tot 92 miljoen liter in 2013.<ref name="Khomani8Feb2015">Nadia Khomami, [http://www.theguardian.com/lifeandstyle/2015/feb/08/veganism-celebrities-baftas-beyonce-health-animal-welfare "From Beyoncé to the Baftas, vegan culture gets star status"], ''The Guardian'', 8 February 2015.</ref> Die Europese Parlement omskryf die betekenis van veganies vir voedseletikette in 2010, en dit is van krag sedert 2015.<ref>[http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=TA&reference=P7-TA-2010-0222&language=EN&ring=A7-2010-0109 "European Parliament legislative resolution of 16 June 2010"], European Parliament: "The term 'vegan' shall not be applied to foods that are, or are made from or with the aid of, animals or animal products, including products from living animals."</ref><ref>[http://www.boell.de/sites/default/files/meat_atlas2014.pdf ''Meat Atlas''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140111043541/http://www.boell.de/sites/default/files/meat_atlas2014.pdf |date=11 Januarie 2014 }}, Heinrich Böll Foundation, Friends of the Earth Europe, 2014, p.&nbsp;57; Mona Chalabi, [http://www.theguardian.com/news/datablog/2014/jan/09/meat-atlas-latin-america-soybean-empire-food "Meat atlas shows Latin America has become a soybean empire"], ''The Guardian'', 9 January 2014.</ref> == Dierlike produkte == === Vermyding === [[Lêer:Veganz, Schivelbeiner Straße 34, Berlin, June 2012.jpg|alt=photograph|duimnael|Die nagemaakte vleisafdeling in [[Veganz]], 'n ''vegan'' supermark in Berlyn]] Vegans eet nie [[rooivleis]], [[Varkvleis|vark]], [[pluimvee]], wildsvleis of [[Seekos|vis]], [[Eier (voedsel)|eiers]], [[suiwelproduk]]te of enige ander dierprodukte nie, byvoorbeeld gelatien. Dieetveganiste mag dierlike produkte in klere (soos leer, wol en sy) en toiletware gebruik.<ref>Francione and Garner 2010, p.&nbsp;[https://books.google.com/books?id=BwK-ZrHeapoC&pg=PA257 257].</ref> Etiese veganiste verwerp die kommodifisering van diere.<ref>Francione and Garner 2010, p.&nbsp;[https://books.google.com/books?id=BwK-ZrHeapoC&pg=PA62 62].</ref> Die British Vegan Society sal 'n produk slegs sertifiseer as daar geen diere betrokke is sover as wat dit prakties moontlik is nie, insluitend die toetsing van diere.<ref>[https://web.archive.org/web/20100207022227/http://vegansociety.com/Lifestyle-And-Nutrition/Food/Criteria-for-Vegan-Food.aspx "Criteria for Vegan food"], [http://www.vegansociety.com/User-Hubpages/Businesses/Trademark/Trademark-Standards.aspx "Trademark Standards"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100104151356/http://vegansociety.com/User-Hubpages/Businesses/Trademark/Trademark-Standards.aspx |date= 4 Januarie 2010 }}, Vegan Society; [http://www.americanvegan.org/vegan.htm "What is Vegan?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180317065205/http://www.americanvegan.org/vegan.htm |date=17 Maart 2018 }}</ref> Die filosoof Gary Steiner argumenteer dat dit nie moontlik is om geheel en al ''vegan'' te wees nie, omdat dierlike gebruik en produkte onlosmaaklik deel is van die menslike samelewing.<ref>Gary Steiner, ''Animals and the Limits of Postmodernism'', Columbia University Press, 2013, pp.&nbsp;127–128.</ref> Dierlike produkte se algemene gebruik sluit in albumien, allantoïen, [[byewas]], [[bloed]], kaseïen, gelatien, [[keratien]], melksuur, retinol en wei. Sommige van hierdie is chemiese verbindings wat verkry kan word van dierprodukte, van plante of van petrochemikalieë. Allantoïen, melksuur en retinol byvoorbeeld, kan veganies wees. Hierdie produkte en hul oorsprong is nie altyd ingesluit in die lys van bestanddele nie.<ref>[http://www.veganpeace.com/ingredients/ingredients.htm "Animal ingredients and products"], Vegan Peace; David L. Meeker (ed.</ref> Etiese veganiste sal nie kledingstukke koop wat van dierlike oorsprong is nie of skoonheidsmiddels gebruik wat dierlike produkte bevat nie. Hulle vermy sekere entstowwe soos die griepentstof omdat dit in hoendereiers gekweek word.<ref>[http://www.cdc.gov/flu/protect/vaccine/qa_flublok-vaccine.htm "Flublok Seasonal Influenza (Flu) Vaccine"], Centers for Disease Control and Prevention.</ref> Sommige ''vegan'' klere, veral alternatiewe vir leer, word gemaak van petroleum-gebaseerde produkte, wat lei tot kritiek as gevolg van die omgewingskade wat aangerig word tydens petroproduksie.<ref>Stepaniak 2000, pp.&nbsp;[https://books.google.com/books?id=6Ia5eZIlgLUC&pg=PA20 20], [https://books.google.com/books?id=6Ia5eZIlgLUC&pg=PA115 115–118], [https://books.google.com/books?id=6Ia5eZIlgLUC&pg=PA154 154] (p.&nbsp;[https://books.google.com/books?id=6Ia5eZIlgLUC&pg=PA116 116] for environmental damage and petroleum-based products).</ref> Sommige vegetariërs argumenteer dat die beperkings van 'n veganistiese lewenstyl onprakties is en dat 'n vegetariese leefstyl 'n beter mikpunt is.<ref name="Ruby 2012">{{Cite journal|last=Ruby|first=Matthew B.|title=Vegetarianism. A blossoming field of study|journal=Appetite|publisher=Elsevier|volume=58|issue=1|year=2012|pages=141–150|url=http://foodethics.univie.ac.at/fileadmin/user_upload/p_foodethik/Ruby__Matthew_2012._Research_Review_Vegetarianism._A_blossoming_field_of_study.pdf|doi=10.1016/j.appet.2011.09.019|accessdate=2016-02-23}}</ref><ref name="Zamir 2004">{{Cite journal|last=Zamir|first=Tzachi|title=Veganism|journal=Journal of Social Philosophy|publisher=Wiley-Blackwell|volume=35|issue=3|year=2004|pages=367–379|url=http://dx.doi.org/10.1111/j.1467-9833.2004.00238.x|doi=10.1111/j.1467-9833.2004.00238.x|accessdate=2016-02-23}}</ref> === Eiers, suiwelprodukte, heuning en sy === Die vernaamste verskil tussen 'n veganistiese en vegetariese dieet is dat veganiste eiers en suiwelprodukte uitsluit. Etiese veganiste gaan van die veronderstelling uit dat die produksie van hierdie produkte lyding van diere en voortydige dood veroorsaak. In eierproduksie word die meeste manlike kuikens doodgemaak omdat hulle nie eiers lê nie.<ref name="egg">S. Aerts, et al., "Culling of day-old chicks: opening the debates of Moria?" in Kate Millar, Pru Hobson West, Brigitte Nerlich (eds.</ref> Om melk te verkry uit melkbeeste, word koeie dragtig gemaak om laktasie te veroorsaak; hulle word swanger en lakterend gehou vir drie tot sewe jaar, waarna hul geslag word. Vroulike kalwers word geskei van hul moeders binne 24 uur na geboorte en met melkvervanger gevoed om die koei se melk vir menslike verbruik te behou. Manlike kalwers word geslag by geboorte, gestuur vir kalfsvleisproduksie of grootgemaak vir beesvleis.<ref name="milk">Lori Gruen, ''Ethics and Animals'', Cambridge University Press, 2011, pp.&nbsp;85–86; Erik Marcus, ''Veganism: The New Ethics of Eating'', McBooks Press, 2000, pp.&nbsp;[https://books.google.com/books?id=ONYfgAGyvPQC&pg=PA128 128–129].</ref> Vegangroepe verskil oor insekprodukte en sommige groepe beskou heuning, sy en ander insekprodukte nie as geskik vir veganiese gebruik nie.<ref>Daniel Engber, [http://www.slate.com/articles/life/food/2008/07/the_great_vegan_honey_debate.html "The Great Vegan Honey Debate: Is honey the dairy of the insect world?"]</ref><ref>[http://vegansociety.com/uploadedFiles/User_Hubpages/Education/Education_Resources/Honey.pdf "Honey: Ain't so sweet for the bees"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100104220525/http://vegansociety.com/uploadedFiles/User_Hubpages/Education/Education_Resources/Honey.pdf |date= 4 Januarie 2010 }}, Vegan Society, accessed 16 December 2012; [http://www.americanvegan.org/vegan.htm "What is Vegan?"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180317065205/http://www.americanvegan.org/vegan.htm |date=17 Maart 2018 }}</ref> <ref>[http://vegan.org/?s=honey "Is honey vegan?"]</ref> Agave nektar is 'n gewilde veganiese alternatief vir heuning.<ref>Chloe Coscarelli, ''Chloe's Kitchen'', Simon and Schuster, 2012, p.&nbsp;[https://books.google.com/books?id=grRQZ7yHvq4C&pg=PA9 9].</ref> == Veganistiese dieet == === Veganistiese voedselgroepe === Sedert 1991 het die Physicians Committee for Responsible Medicine (PCRM) 'n geen-cholesterol, lae-vet vegetariese dieet aanbeveel wat gebaseer is op wat hulle noem die "Nuwe Vier Voedselgroepe": vrugte, peulplante, graan en groente. Peulgewasse sluit ertjies, [[Boontjie|bone]], lensies en grondboontjies in.<ref name="foodgroups">[http://www.pcrm.org/health/diets/vsk/vegetarian-starter-kit-new-four-food-groups "The New Four Food Groups"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160715132950/http://www.pcrm.org/health/diets/vsk/vegetarian-starter-kit-new-four-food-groups |date=15 Julie 2016 }}, Physicians Committee for Responsible Medicine, accessed 16 January 2013.</ref> Die Nuwe Vier voedselgroepe is geskep as 'n alternatief vir die Vier Voedselgroepe – vleis, melk, groente en vrugte, grane en brood – aanbeveel deur die Verenigde State se Departement van Landbou (USDA) vanaf 1956 tot 1992.<ref>Marian Burros, [http://www.nytimes.com/1991/04/10/garden/eating-well-rethink-4-food-groups-doctors-tell-us.html "Eating Well; Rethink 4 Food Groups, Doctors Tell U.S."], ''The New York Times'', 10 April 1991.</ref> In 1992 het die USDA dit vervang met die voedselpiramide en in 2011 met MyPlate, wat in ooreenstemming is met 'n vegandieet.<ref name="MyPlate">{{cite web |publisher=United States Department of Agriculture |title=What Foods Are in the Protein Foods Group? |url=http://www.choosemyplate.gov/food-groups/protein-foods.html |date=23 Februarie 2015 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150813203848/http://choosemyplate.gov/food-groups/protein-foods.html |archive-date=13 Augustus 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In die Verenigde Koninkryk beveel die National Health Service die Eatwell Plate aan.<ref name="Eatwell">[http://www.nhs.uk/Livewell/Goodfood/Pages/eatwell-plate.aspx "The eatwell plate"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120912135800/http://www.nhs.uk/Livewell/Goodfood/Pages/eatwell-plate.aspx |date=12 September 2012 }}, National Health Service; [http://www.nhs.uk/Livewell/Vegetarianhealth/Pages/Vegandiets.aspx "The vegan diet"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180322135951/https://www.nhs.uk/Livewell/Vegetarianhealth/Pages/Vegandiets.aspx |date=22 Maart 2018 }}, National Health Service.</ref> === Gesondheidsvoordele === Veganisme blyk voordele in te hou vir gesondheid, insluitend 'n verlaagde risiko van tipe 2-diabetes, [[Hipertensie|hoë bloeddruk]], [[Obesiteit|vetsug]] en hartsiektes.<ref name="disease">Note: several sources use the word ''vegetarian'' to refer to a vegan or entirely plant-based diet:</ref> Daar is bewyse dat 'n vegetariese dieet massaverlies steun en meer effektief is as 'n vegetariese of nie-vegetariese dieet, veral oor die korttermyn.<ref>Ru-Yi Huang, et al., [http://link.springer.com/article/10.1007/s11606-015-3390-7/fulltext.html "Vegetarian Diets and Weight Reduction: a Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials"], ''Journal of General Internal Medicine'', 3390, 3 July 2015. {{DOI|10.1007/s11606-015-3390-7}} {{PMID|26138004}}</ref> Studies deur Adventists het voorgestel dat veganiste 'n verlaagde risiko kan hê vir die meeste [[kanker]]s, maar wel 'n groter risiko vir urienwegkanker.<ref>Lap Tai Le, Joan Sabaté, [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4073139/ "Beyond Meatless, the Health Effects of Vegan Diets: Findings from the Adventist Cohorts"], ''Nutrients'', 6(6), June 2014, pp.&nbsp;2131–2147. {{DOI|10.3390/nu6062131}} {{PMID|24871675}}</ref> Volgens die dieetkundige, Winston Craig, in die'' American Journal of Clinical Nutrition'' 2009, {{Refn|group=n|name=Craigvegandiets}} is veganiste geneig om maerder te wees met laer cholesterol en laer bloeddruk. Faktore wat verband hou met 'n streng vegetariese dieet wat beskou kan word as kanker-beskermend, sluit in 'n verhoogde inname van vrugte en groente; afwesigheid van vleis; bronne van veganproteïen, insluitend sojaproteïen; en 'n tipies laer liggaamsmassa-indeks (BMI).<ref name="CraigMay2009" /> Die uitskakeling van alle dierlike produkte verhoog die risiko van tekorte aan vitamien B₁₂ en D, proteïene en omega-3 vetsure. Craig het veganiste aangeraai om verrykte kos of aanvullings in te neem, en het gewaarsku dat yster en sink problematies mag wees as gevolg van beperkte bio-beskikbaarheid. Daar is ook 'n risiko van lae beenmineraaldigtheid sonder aanvullings.<ref name="CraigMay2009" /> === Rou veganisme === '''Rou veganisme''' is 'n dieet wat die konsepte van veganisme en die rou kosneiging kombineer. Dit sluit al die voedsel en produkte van dierlike oorsprong uit, sowel as kos wat by 'n temperatuur bo 48&nbsp;°C (118&nbsp;°F) gaargemaak is. == Filosofie == === Etiese veganisme === [[Lêer:Gary Francione 2 cropped.jpg|alt=photograph|links|duimnael|Gary Francione, diereregteprofessor,]] Etiese veganisme is gekant teen die aanname dat mense superieur is teenoor diere en gevolglik diere kan uitbuit (spesiesisme). Vertakkings binne die diereregteteorie sluit in 'n deontologiese (regte) benadering en konsekwensialistiese (nuttigheid) benadering, sowel as beskerming wat verbeterde omstandighede nastreef vir diere, en afskaffing wat poog om 'n einde te bring aan menslike eienaarskap van diere.<ref>Francione and Garner 2010, pp.&nbsp;[https://books.google.com/books?id=BwK-ZrHeapoC&pg=PA71 71–72].</ref><ref name="Francione2013p150">Gary Francione, ''Animals as Persons'', Columbia University Press, 2013, p.&nbsp;150; Erik Marcus [http://www.abolitionistapproach.com/media/pdf/francione-marcus-debate.pdf "Erik Marcus Debates Professor Francione on Abolition vs.]</ref> Regsprofessor, Gary Francione, 'n regte-teoretikus en prominente afskaffer, argumenteer dat alle voelende wesens die reg het om nie as eiendom behandel te word nie; dat die aanneming van veganisme as basislyn moet dien vir enigiemand wat glo dat diere 'n inherente morele waarde het.<ref>Francione and Garner 2010, p.&nbsp;[https://books.google.com/books?id=BwK-ZrHeapoC&pg=PA62 62ff].</ref>{{Refn|[[Gary Francione]], 2009: "We all believe it's wrong to inflict unnecessary suffering and death on animals.&nbsp;... So now the next question becomes "what do we mean by necessity?" Well, whatever it means, whatever abstract meaning it has, if it has any meaning whatsoever, its minimal meaning has to be that it's wrong to inflict suffering and death on animals for reasons of pleasure, amusement or convenience&nbsp;... Okay. Problem is 99.9999999 percent of our animal use can only be justified by reasons of pleasure, amusement or convenience. It's gotta go."<ref>Eric Prescott, [http://vimeo.com/23001319 "I'm Vegan: Gary Francione], Vimeo, 2009, from 13:53 mins.</ref>|group=n}} === Omgewingsveganisme === Die omgewingsveganis fokus op [[Natuurbewaring|bewaring]] en verwerp die gebruik van dierlike produkte op die veronderstelling dat visvang, jag, boerdery en veral fabrieksboerdery, nie volhoubaar is vir die omgewing nie.<ref name="environmental"/> Sowat 30 persent van die planeet se oppervlak word gewy aan die lewendehawe-sektor. In die Verenigde State van Amerika word tien miljard landdiere elke jaar doodgemaak vir menslike verbruik, en in 2005 is 48 miljard voëls wêreldwyd gedood.<ref name="Matheny2003">Gaverick Matheny, "Least Harm: A Defense of Vegetarianism from Steven Davis's Omnivorous Proposal," ''Journal of Agricultural and Environmental Ethics'', 16(5), 2003, pp.&nbsp;505–511 ([http://www.veganoutreach.org/enewsletter/matheny.html courtesy link] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080915192233/http://www.veganoutreach.org/enewsletter/matheny.html |date=15 September 2008 }}).</ref><ref>Henning Steinfeld, et al., [http://www.fao.org/docrep/010/a0701e/a0701e00.htm ''Livestock's Long Shadow''], Food and Agriculture Organization, United Nations, 2006, p.&nbsp;132.</ref> 'n 2006 VN-verslag, ''Livestock's Long Shadow'', word tot die gevolgtrekking gekom dat veeboerdery (meestal met beeste, hoenders en varke) die lug, grond, water, [[biodiversiteit]] en [[klimaatsverandering]] affekteer.<ref>[http://www.fao.org/docrep/010/a0701e/a0701e00.htm Steinfeld et al. 2006], pp.&nbsp;3, 74.</ref> === Notas === {{Verwysings|26em|group=n}} == Verwysings == {{Verwysings|26em}} {{Plantmelk}} {{Normdata}} [[Kategorie:Veganisme]] [[Kategorie:Toegepaste etiek]] pqhplj4l6554nbnlprjlkv9usi239vw 6 113081 2965902 2924754 2026-09-09T09:59:39Z JMK 649 weergawe 2965902 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing={{en|1=Ds. Pieter Bos van die [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] (met die hoed) en mede-[[Boerekrygsgevangenes]] op [[Ceylon]]}} |bron=Argief van die GKSA |datum=Omstreeks 1901 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Ds Pieter Bos (met die hoed), 'n Gereformeerde predikant, as krygsgevangene op Ceylon, valskleur-KI-herskepping.jpg|85px|KI-konsep]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{Kopiereg-erkenning}} [[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Boerebannelinge]] ay62n6fw6vr6a7my9je3ke11ezmzxee 0 113980 2965776 2928613 2026-09-08T14:27:34Z Aliwal2012 39067 /* Formule 1-uitslae */ 2965776 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Esteban Ocon | image = Esteban Ocon 2017 Malaysia 1.jpg | imagesize = | caption = Ocon in 2017 | nationality = {{vlagikoon|FRA}} Fransman | birth_date = {{Geboortedatum en ouderdom|1996|09|17|df=y}} | birth_place = Évreux, [[Frankryk]] | Years = 2012–hede | Old Team = [[Manor F1-span|Manor Racing]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />[[Lotus F1-span|Lotus]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />[[Force India]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<br />[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Renault]] | 2026 Team = [[Haas F1-span|Haas]]<ref name="contract"/> | Car number = 31 | Races = {{F1stat|OCO|entries}} ({{F1stat|OCO|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|OCO|wins}} | Podiums = {{F1stat|OCO|podiums}} | Points = {{F1stat|OCO|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|OCO|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|OCO|fastestlaps}} | First race = [[2016 Belgiese Grand Prix]] | First win = [[2021 Hongaarse Grand Prix]] | Last win = | Last race = {{Laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 15 (38 punte) }} '''Esteban Ocon''' (Évreux, [[17 September]] [[1996]]) is 'n [[Frankryk|Franse]] Formule 1-renjaer wat tans vir die [[Haas F1-span|Haasrenspan]] deelneem. Hy word in 2014 as kampioen van die Europese Formule 3-kampioenskap gekroon en in 2015 as die GP3-kampioen. Halfpad deur die [[2016 Formule Een-seisoen]] maak hy sy debuut as bestuurder vir die Manor F1-span, tydens die [[2016 Belgiese Grand Prix|Belgiese Grand Prix]]. Hy was in 2019 onder kontrak by die [[Mercedes AMG Petronas F1-span]] as toetsbestuurder en reserwejaer tot sy skuif na Renault vir 2020. Hy het sy eerste Formule Een-podium by die 2020 Sakhir Grand Prix en eerste oorwinning by die [[2021 Hongaarse Grand Prix]] behaal. Ten spyte daarvan dat hy nie 'n wedren of 'n podium in 2022 gewen het nie, het hy sy beste posisie op die jaers se punteleer in die agtste plek verseker met 92 punte, 11 punte voor spanmaat [[Fernando Alonso]], wat Alpine gehelp het om die vierde plek in die vervaardigerskampioenskap te verseker. Ocon het die volgende jaar sy derde podium by die [[2023 Monaco Grand Prix]] behaal, al het hy die seisoen in die twaalfde plek op die punteleer afgesluit met 58 punte. Hy sal Alpine ná die 2024-seisoen verlaat. [[Lêer:2014 F3 HockenheimringII Esteban Ocon by 2eight 8SC1548.jpg|duimnael|links|350px|Esteban Ocon in F3 op die [[Hockenheimring]] in 2014]] == Formule 1-loopbaan == Ocon se eerste ervaring van 'n Formule Een-motor was op 22 Oktober 2014 toe hy die Lotus E20 by Circuit Ricardo Tormo bestuur het as deel van 'n tweedaagse toets vir [[Lotus F1-span]].<ref>{{cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/esteban-ocon-completes-lotus-f1-test/457880/|title=Esteban Ocon completes Lotus F1 test|website=motorsport.com|date=23 October 2014|access-date=6 January 2020|archive-date=10 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220210030815/https://www.motorsport.com/f1/news/esteban-ocon-completes-lotus-f1-test/457880/|url-status=live}}</ref> 'n Week later het hy 'n toets in die Ferrari F10 by die Fiorano-renbaan voltooi as 'n prys vir sy FIA Formule 3 Europese titel.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/headlines/2014/10/Ferrari-impressed-by-Ocon-after-Fiorano-test.html|title=Ferrari impressed by Ocon after Fiorano test|website=formula1.com|date=30 October 2014|accessdate=7 August 2023|archive-date=7 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230807074922/https://www.formula1.com/en/latest/headlines/2014/10/Ferrari-impressed-by-Ocon-after-Fiorano-test.html|url-status=live}}</ref> In November het hy sy Grand Prix-naweek-debuut vir Lotus gemaak tydens die eerste oefensessie by die [[2014 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grand Prix]].<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/results.html/2014/races/916/abu-dhabi/practice-1.html|title=2014 Formula 1 Etihad Airways Abu Dhabi Grand Prix – Practice 1|website=formula1.com|date=21 November 2014|access-date=6 January 2020|archive-date=22 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190622154701/https://www.formula1.com/en/results.html/2014/races/916/abu-dhabi/practice-1.html|url-status=live}}</ref> In Mei 2015 is Ocon deur [[Force India]] opgeroep om by die na-rentoets in Barcelona te ry, nadat [[Pascal Wehrlein]] gedwing is om te onttrek weens siekte.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/headlines/2015/5/ocon-to-get-force-india-test-outing-on-wednesday.html|title=Ocon to get Force India test outing on Wednesday|website=formula1.com|date=12 May 2015|access-date=6 January 2020|archive-date=11 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200811043906/https://www.formula1.com/en/latest/headlines/2015/5/ocon-to-get-force-india-test-outing-on-wednesday.html|url-status=live}}</ref> Voordat hy met die GP3-titel bekroon is, is aangekondig dat Ocon by die Mercedes Junior-span sou aansluit. In Februarie 2016 is aangekondig dat Ocon ook as reserwejaer vir die [[Renault F1|Renault Sport F1-span]] vir die 2016-seisoen sal optree.<ref>{{cite web|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/122669|title=Esteban Ocon set to get Renault Formula 1 reserve role for 2016|last=Parkes|first=Ian|work=Autosport|date=2 February 2016|access-date=2 February 2016|archive-date=18 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161018134301/http://www.autosport.com/news/report.php/id/122669|url-status=live}}</ref> Hy het Vrydag se oefensessies tydens vier Grands Prix vir die span deelgeneem. === Alpine (2021–2024) === ==== 2021: Eerste oorwinning ==== [[Lêer:FIA F1 Austria 2021 Nr. 31 Ocon.jpg|duimnael|Ocon by die [[2021 Oostenrykse Grand Prix]]]] Renault herloods as die [[Alpine F1-span]] vir die [[2021 Formule Een-seisoen|2021-seisoen]]. Die span het die tweemalige wêreldkampioen [[Fernando Alonso]] as spanlid van Ocon onderteken nadat [[Daniel Ricciardo]] na [[McLaren]] vertrek het.<ref>{{Cite web|title=Fernando Alonso to make sensational return to F1 with Renault in 2021|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.fernando-alonso-to-make-sensational-return-to-f1-with-renault-in-2021.70HoQCymKIElIDzHFXkaBB.html|access-date=20 September 2020|website=Formula 1|language=en|archive-date=2 October 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201002160207/https://www.formula1.com/en/latest/article.fernando-alonso-to-make-sensational-return-to-f1-with-renault-in-2021.70HoQCymKIElIDzHFXkaBB.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=McLaren Racing - Daniel Ricciardo to drive for McLaren from 2021|url=https://www.mclaren.com/racing/team/daniel-ricciardo-drive-mclaren-2021/|access-date=20 September 2020|website=www.mclaren.com|language=en|archive-date=25 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200925100451/https://www.mclaren.com/racing/team/daniel-ricciardo-drive-mclaren-2021/|url-status=live}}</ref> In die span se eerste wedren as Alpine, die [[2021 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]], word Ocon van agter gestamp deur [[Sebastian Vettel]] in sy [[Aston Martin F1|Aston Martin]]. Ocon het die wedren dertiende geëindig en Vettel het later om verskoning gevra vir die voorval.<ref>{{Cite web|title=Ocon confirms Vettel apologised for collision|url=https://www.msn.com/en-gb/sport/formula1/ocon-confirms-vettel-apologised-for-collision/ar-BB1f5ZEt|access-date=29 April 2021|website=www.msn.com|language=en|archive-date=29 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429082942/https://www.msn.com/en-gb/sport/formula1/ocon-confirms-vettel-apologised-for-collision/ar-BB1f5ZEt|url-status=live}}</ref> Ocon is negende geklassifiseer tydens die [[2021 Emilia Romagna Grand Prix]] voor Alonso in tiende plek.<ref>{{Cite web|title=Esteban Ocon 'maximised' Alpine's potential in Imola qualifying|url=https://www.formula1.com/en/video/2021/4/Esteban_Ocon_%27maximised%27_Alpine%27s_potential_in_Imola_qualifying.html|access-date=29 April 2021|website=Formula 1|language=en|archive-date=29 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210429082942/https://www.formula1.com/en/video/2021/4/Esteban_Ocon_%27maximised%27_Alpine%27s_potential_in_Imola_qualifying.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Raikkonen loses points after post-race penalty at Imola|url=https://www.motorsport.com/f1/news/raikkonen-loses-points-after-post-race-imola-penalty/6334393/|access-date=29 April 2021|website=Motorsport.com|date=18 April 2021 |language=en|archive-date=25 May 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525021858/https://www.motorsport.com/f1/news/raikkonen-loses-points-after-post-race-imola-penalty/6334393/|url-status=live}}</ref> Sy eerste onttrekking van die 2021-seisoen was by die [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjanse Grand Prix]] met 'n geblaasde turboaanjaer.<ref>{{Cite web|last=Collantine|first=Keith|date=8 June 2021|title=2021 Azerbaijan Grand Prix F1 Star Performers|url=https://www.racefans.net/2021/06/08/2021-azerbaijan-grand-prix-star-performers/|access-date=21 February 2022|website=RaceFans|language=en|archive-date=21 February 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220221102830/https://www.racefans.net/2021/06/08/2021-azerbaijan-grand-prix-star-performers/|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|title=Formula 1 Azerbaijan Grand Prix 2021 - Race Result|url=https://www.formula1.com/en/results.html/2021/races/1068/azerbaijan/race-result.html|access-date=29 May 2023|website=Formula 1|language=en|archive-date=29 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210329084450/https://www.formula1.com/en/results.html/2021/races/1068/azerbaijan/race-result.html|url-status=live}}</ref> Hy het gesukkel met erge bandslytasie en eindig veertiende by die [[2021 Franse Grand Prix|Franse Grand Prix]],<ref>{{Cite news |url= https://www.reuters.com/article/uk-motor-f1-france-analysis-idINKCN2DW0MC |title= Motor racing-Team by team analysis of the French Grand Prix |date= 20 June 2021 |access-date= 29 June 2021 |work= [[Reuters]] |last1= Baldwin |first1= Alan |last2= Osmond |first2= Ed |archive-date= 29 July 2021 |archive-url= https://web.archive.org/web/20210729150318/https://www.reuters.com/article/uk-motor-f1-france-analysis-idINKCN2DW0MC |url-status= live }}</ref> het sewentiende gekwalifiseer vir beide die [[2021 Stiermarkse Grand Prix|Stiermarkse]] en [[2021 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grands Prix]] en het uit laasgenoemde geval na 'n eerste rondte botsing met [[Antonio Giovinazzi]].<ref>{{Cite web|title=Ocon relieved 'painful' Red Bull Ring double is over after Austrian GP Lap 1 exit extends point-less streak|date=5 July 2021|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.ocon-relieved-painful-red-bull-ring-double-is-over-after-austrian-gp-lap-1.2IOBOamvi1uKuKSr28VWI8.html|access-date=29 May 2023|website=Formula 1|language=en|archive-date=28 May 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230528193034/https://www.formula1.com/en/latest/article.ocon-relieved-painful-red-bull-ring-double-is-over-after-austrian-gp-lap-1.2IOBOamvi1uKuKSr28VWI8.html|url-status=live}}</ref> Voor die Franse Grand Prix is ​​aangekondig dat Ocon 'n kontrakverlenging met Alpine onderteken het wat tot die einde van 2024 strek.<ref>{{Cite web|date=16 June 2021|title=Esteban Ocon signs bumper three-year contract extension with Alpine|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-esteban-ocon-signs-bumper-three-year-contract-extension-with-alpine.5nWR2pWD1COJzdyB73g8NM.html|url-status=live|access-date=18 June 2021|website=Formula1|language=en|archive-date=16 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210616145008/https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-esteban-ocon-signs-bumper-three-year-contract-extension-with-alpine.5nWR2pWD1COJzdyB73g8NM.html}}</ref> === Haas (2025 – hede) === Ocon het vanaf 2025 'n meerjarige ooreenkoms met [[Haas F1-span|Haas]] gesluit, saam met die nuweling [[Oliver Bearman]].<ref name="contract">{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cv2gzp0v0z7o |title=Haas sign Alpine's Ocon for 2025 season |date=25 July 2024 |work=[[BBC Sport]] |publisher=[[BBC]] |access-date=22 March 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240829182841/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cv2gzp0v0z7o |archive-date=29 August 2024 |url-status=live}}</ref> Nadat Haas aan die begin van die seisoen gesukkel het vir prestasie by die [[2025 Australiese Grand Prix]],<ref>{{Cite web |url=https://www.autosport.com/f1/news/inside-the-aero-problems-that-will-keep-haas-near-the-back-of-the-f1-field/10705192/ |title=Inside the aero problems that will keep Haas near the back of the F1 field |last1=Boxall-Legge |first1=Jake |last2=Karpov |first2=Oleg |date=20 March 2025 |website=Autosport |publisher=Motorsport Network |access-date=26 March 2025 |issn=0269-946X |archive-url=https://web.archive.org/web/20250322221329/https://www.autosport.com/f1/news/inside-the-aero-problems-that-will-keep-haas-near-the-back-of-the-f1-field/10705192/ |archive-date=22 March 2025 |url-status=live}}</ref> het hy vyfde geëindig by die [[2025 Chinese Grand Prix|Chinese Grand Prix]] na diskwalifikasie van beide Ferrari-jaers, en sy eerste punte in die VF-25 behaal.<ref>{{Cite web |url=https://www.autosport.com/f1/news/leclerc-hamilton-and-gasly-disqualified-from-chinese-gp/10706422/ |title=Leclerc, Hamilton and Gasly disqualified from Chinese GP |last=Cleeren |first=Filip |date=23 March 2025 |website=Autosport |publisher=Motorsport Network |access-date=23 March 2025 |issn=0269-946X |archive-url=https://web.archive.org/web/20250323122436/https://www.autosport.com/f1/news/leclerc-hamilton-and-gasly-disqualified-from-chinese-gp/10706422/ |archive-date=23 March 2025 |url-status=live}}</ref> == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size: 85%; margin-bottom: 10px;" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! rowspan="2" | [[2016 Formule Een-seisoen|2016]] | [[Renault F1|Renault Sport F1]] | [[Renault F1|Renault]] RS16 | [[Renault]] RE16 [[V6-enjin|V6 turbo]] | [[2016 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}}<br/>{{0}} | [[2016 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}}<br/>{{0}} | [[2016 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{vlagikoon|CHN}}<br/>{{0}} | [[2016 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}}<br/>{{0}} | [[2016 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}}<br />{{Small|Toets}} | [[2016 Monaco Grand Prix|MON]] <br />{{vlagikoon|MON}}<br/>{{0}} | [[2016 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}}<br/>{{0}} | [[2016 Europese Grand Prix|EUR]] <br /> {{vlagikoon|AZE}}<br/>{{0}} | [[2016 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}}<br/>{{0}} | [[2016 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}}<br />{{Small|Toets}} | [[2016 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}}<br />{{Small|Toets}} | [[2016 Duitse Grand Prix|DUI]] <br /> {{vlagikoon|GER}}<br />{{Small|Toets}} | | | | | | | | | | | | ! rowspan="2" | 24 ! rowspan="2" | 0 |- | [[Manor F1-span|Manor Racing]] | [[Manor F1-span|Manor]] MRT05 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] PU106C<br />Hybrid 1.6 [[V6-enjin|V6 t]] | | | | | | | | | | | | | bgcolor="#cfcfff" | [[2016 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}}<br />16 | bgcolor="#cfcfff" | [[2016 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}}<br />18 | bgcolor="#cfcfff" | [[2016 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}}<br />18 | bgcolor="#cfcfff" | [[2016 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}}<br />16 | bgcolor="#cfcfff" | [[2016 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}}<br />21 | bgcolor="#cfcfff" | [[2016 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}}<br />18 | bgcolor="#cfcfff" | [[2016 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}}<br />21 | bgcolor="#cfcfff" | [[2016 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}}<br />12 | bgcolor="#cfcfff" | [[2016 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> {{vlagikoon|UAE}}<br />13 | | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2017 Formule Een-seisoen|2017]] | [[Force India|Sahara Force India F1]] | [[Force India]] VJM10 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] M08 EQ Power+ [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2017 Australiese Grand Prix|AUS]] <br /> {{vlagikoon|AUS}}<br /><small>10</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Chinese Grand Prix|CHN]] <br /> {{vlagikoon|CHN}}<br /><small>10</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}}<br /><small>10</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}}<br /><small>7</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}}<br /><small>5</small> |bgcolor=cfcfff| [[2017 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}}<br /><small>12</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Kanadese Grand Prix|KAN]] <br /> {{vlagikoon|CAN}}<br /><small>6</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}}<br /><small>6</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}}<br /><small>8</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}}<br /><small>8</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}}<br /><small>9</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}}<br /><small>9</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}}<br /><small>6</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Singapoerse Grand Prix|SIN]] <br /> {{vlagikoon|SIN}}<br /><small>10</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Maleisiese Grand Prix|MAL]] <br /> {{vlagikoon|MYS}}<br /><small>10</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Japannese Grand Prix|JPN]] <br /> {{vlagikoon|JPN}}<br /><small>6</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}}<br /><small>6</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Meksikaanse Grand Prix|MEX]] <br /> {{vlagikoon|MEX}}<br /><small>5</small> |bgcolor=efcfff| [[2017 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]] <br /> {{vlagikoon|BRA}}<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> {{vlagikoon|UAE}}<br /><small>8</small> | | | | ! 8 ! 87 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2018 Formule Een-seisoen|2018]] | [[Force India|Force India/<br/>Racing Point]] | [[Force India]] VJM11 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] M08 EQ Power+ [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |style="background:#CFCFFF"| [[2018 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|12}} |style="background:#DFFFDF"| [[2018 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|10}} |style="background:#CFCFFF"| [[2018 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|11}} |style="background:#EFCFFF"| [[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#EFCFFF"| [[2018 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF"| [[2018 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF"| [[2018 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|9}} |style="background:#EFCFFF"| [[2018 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF"| [[2018 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF"| [[2018 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF"| [[2018 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|8}} |style="background:#CFCFFF"| [[2018 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|13}} |style="background:#DFFFDF"| [[2018 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|6}} |style="background:#DFFFDF"| [[2018 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|6}} |style="background:#EFCFFF"| [[2018 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF"| [[2018 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF"| [[2018 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|9}} |bgcolor="#000000" style="color: #ffffff"|[[2018 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/><small>DSQ</small> |style="background:#CFCFFF"| [[2018 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|11}} |style="background:#CFCFFF"| [[2018 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|14}} |style="background:#EFCFFF"| [[2018 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|DNF}} | | | ! 12 ! 49 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2020 Formule Een-seisoen|2020]] | [[Renault F1-span|Renault]] | [[Renault F1-span|Renault]] R.S.20 | [[Renault]] E-Tech 20 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br /><small>8</small> |bgcolor=efcfff| [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>14</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>6</small> |bgcolor=dfffdf| [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]<br /><small>8</small> |bgcolor=cfcfff| [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /><small>13</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>5</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>8</small> |bgcolor=efcfff| [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]<br /><small>7</small> |bgcolor=efcfff| [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]<br /><small>8</small> |bgcolor=efcfff| [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]<br /><small>11</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Bahreinse Grand Prix|BAH]]<br /><small>9</small> |bgcolor=dfdfdf| [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]]<br /><small>2</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br /><small>9</small> | | | | | | | ! 12 ! 62 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] | [[Alpine F1-span|Alpine]] | Alpine A521 | [[Renault]] E-Tech 20B [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=cfcfff| [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /><small>13</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/><small>9</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br/><small>7</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /><small>9</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Monaco Grand Prix|MON]] <br /><small>9</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] <br /><small>14</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] <br /><small>14</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] <br /><small>9</small> |bgcolor=ffffbf| [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /><small>1</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /><small>7 ‡</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br /><small>9</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /><small>10</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /><small>14</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /><small>10</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br /><small>13</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br /><small>8</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br /><small>5</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] <br /><small>4</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /><small>9</small> | | ! 11 ! 74 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] | [[Alpine F1-span|Alpine]] | Alpine A522 | [[Renault]] E-Tech RE22 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>14 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>6 |bgcolor=efcfff| [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>^'''6'''5 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>11 |bgcolor=efcfff| [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>4 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>^'''6''' 8 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>8 | | ! 7 ! 92 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] | [[Alpine F1-span|Alpine]] | Alpine A523 | [[Renault]] E-Tech RE23 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=efcfff| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>14^† |bgcolor=cfcfff| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>15 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>9 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>14 |bgcolor=efcfff| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>10 |bgcolor=efcfff| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>7 |bgcolor=efcfff| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>4 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>12 | | |bgcolor=efefef|'''12''' |bgcolor=efefef|'''58''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |[[Alpine F1-span|Alpine]] |Alpine A524 |Renault E-Tech RE24 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=cfcfff| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>14 |bgcolor=efcfff| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>18 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>18{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>13 |bgcolor=dfdfdf| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>2 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>17 |bgcolor=efcfff| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} |bgcolor=efefef|'''14''' |bgcolor=efefef|'''23''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |[[Haas F1-span|Haas]] |Haas VF-25 |[[Ferrari]] 066/15<br />1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=efcfff| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>13 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>5 |bgcolor=efcfff| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>18 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>12 |bgcolor=efcfff| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>16 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>^'''5'''15 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>16 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>15 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>15 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>7 |bgcolor=efefef|'''15''' |bgcolor=efefef|'''38''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2026 Formule Een-seisoen|2026]] |[[Haas F1-span|Haas]] |[[Haas F1-span|Haas]] <br/>VF-26 |Ferrari 067/6 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=cfcfff| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>14 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>16 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>16 |bgcolor=efcfff| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>16 |bgcolor=| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|OCO|seasonposition}}'''* |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|OCO|seasonpoints}}'''* |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} * ^'''†''' Jaer kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het. * ‡ Halwe punte is in België toegeken in 2021 omdat daar minder as 75% van die wedren afgelê is weens hewige reën. * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{DEFAULTSORT:Ocon, Esteban}} [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Franse renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 1996]] [[Kategorie:Lewende mense]] t7cshlor8mdxk6le0i5mkdyq0ndminz 6 116379 2965872 2923555 2026-09-09T08:56:52Z JMK 649 weergawe 2965872 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing={{af|1=Ds. [[S.J. du Toit]] en sy vrou se portret in die [[Gereformeerde kerk Strydenburg]] se konsistorie}} |bron=Foto van foto |datum=Omstreeks 1905 en 30 September 2008 |daarsteller=Morné van Rooyen |outeur=Oospronklike onbekend; foto van foto: Gustav Opperman |ander_weergawes= [[Lêer:Ds SJ du Toit en sy tweede gade (Anna Francina) se portret in die Gereformeerde kerk Strydenburg se konsistorie, valskleur-KI-herskepping.jpg|85px|KI-konsep]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-SA}} [[Kategorie:Stephanus Jacobus du Toit]] 70g5k6ddn05pgbl7ox7i22bg6leixjf 0 117416 2965842 2832994 2026-09-09T01:57:02Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2965842 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Maatskappy-en | name = Pick n Pay Stores Ltd. | logo = [[Lêer:Pick n Pay.JPG|260px]] | type = Publieke maatskappy | traded_as = {{JSE|PIK}} | successor = | foundation = 1967<ref>[http://www.picknpay.co.za/picknpay/content/en/about-us-introduction Pick n Pay website, About Us]</ref> | founder = | location = [[Kenilworth]], [[Kaapstad]], [[Suid-Afrika]] | locations = | area_served = | key_people = Gareth Ackerman<br />(Nie-uitvoerende voorsitter)<br />Pieter Boone: (HUB)<br />Lerena Olivier: (HFB) | industry = Kleinhandel | products = | production = | services = | revenue = {{wins}} R93.0 miljard <small>(''Finjaar 2021'')</small><ref>[http://www.picknpay.co.za/picknpay/content/en/news?oid=13692&sn=Detail&pid=10563 Pick n Pay Stores Ltd year-end results], 21 April 2010</ref> | operating_income = {{wins}} R15.25 miljard (2018) | net_income = {{verlies}} R967.11 miljoen (2021) | assets = {{wins}} R37.8 miljard (2021) | equity = {{wins}} R4.02 miljard (2018) | owner = | num_employees = 90&nbsp;000<ref>[http://www.linkedin.com/companies/pick-%27n-pay Pick 'n Pay LinkedIn Profile]</ref> | parent = | divisions = | subsid = | homepage = [http://www.picknpay.co.za picknpay.co.za] | footnotes = | intl = }} '''Pick n Pay''' is die tweede grootste supermarkkettingwinkelgroep in [[Suid-Afrika]], gestig in 1967. Daar is ook takke in ander streke van Suider-Afrika, soos [[Botswana]], [[Mosambiek]], [[Zambië]], [[Zimbabwe]], [[Lesotho]], en [[Mauritius]]; en daar is beplan om nog een te open in [[Malawi]]. Vanaf 1 Julie 2025, is daar nie meer takke in Namibië nie.<ref>{{Cite web |title=Model returns to replace Pick n Pay {{!}} Namibia Economist |url=https://economist.com.na/96259/retail/model-returns-to-replace-pick-n-pay/ |access-date=2025-08-24 |language=en-GB |archive-date=2025-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250406231212/https://economist.com.na/96259/retail/model-returns-to-replace-pick-n-pay/ |url-status=dead }}</ref> Die stigter van die ketting was Jack Goldin, wat in Obeliai Litaue gebore is, maar na Suid-Afrika gevlug het toe die Nazi's sy dorp binnegeval het. [[Raymond Ackerman]] het aanvanklik drie Pick n Pay supermarkte (in [[Kaapstad]]) van Goldin gekoop, en die groep oor dekades reusagtig uitgebrei. Hy het as uitvoerende voorsitter gedien tot en met sy aftrede in 2010. Sy oudste seun, Gareth, is die huidige voorsitter.<ref>http://allafrica.com/stories/201003110609.html</ref> Ander supermarkkettings in Suid-Afrika wat deel vorm van die Pick n Paygroep is die Score supermarkte en Boxer. Pick n Pay is egter tans besig met die omskakeling van Score supermarkte na Pick n Pay franchises. Hierdie inisiatief vorm die kern van Pick n Pay se ekonomiese bemagtigingskema. As gevolg van 'n afname in wins, het die maatskappy sy werkersvakbonde in Julie 2011 ingelig dat hy 3&nbsp;137 van sy 36&nbsp;673 personeellede sou aflê.<ref>[http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=webport_news&tkr=MCD:US,PFE:US,WMT:US&tkr2=WMT:US&sid=aAbRFf11bMPM Pick n Pay to Slash Jobs as Profit Drops]</ref> == Herposisionering == Die Pick n Pay-merk, wat grootliks onveranderd gebly het sedert die 1970's, is in November 2007 herontwerp. Die maatskappy het aangekondig dat 'n merktransformasie sou plaasvind in die vorm van 'n handelsmerkherontwerp, nuwe uniforms, advertensieveldtogte, en die slagspreuk "Geïnspireer deur Jou". Hierdie herposisionering van die ikoniese Pick n Pay merk het gelei tot die verdwyning van die apostroof wat voor die "n" verskyn het. == Winkelsoorte == * Pick n Pay Supermarkte * Pick n Pay Familie * Pick n Pay Liquor * Pick n Pay Clothing * Pick n Pay Hyper * Pick n Pay Express * Pick n Pay Pharmacy (ingesluit in sommige supermarkte en hipermarkte) * Pick n Pay Mini Market * Pick n Pay Mini-winkels == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse maatskappye]] [[Kategorie:Winkels]] ip048svn5ah8znfboebuyechx4kncpx 0 118415 2965844 2943040 2026-09-09T03:30:16Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2965844 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Persoon | naam = Prins Andrew Romanoff | bynaam = | beeld = Андрей Андреевич.jpg | beeldbeskrywing = | onderskrif = | geboortenaam = Andrew Andreevich Romanov | geboortedatum = {{Geboortedatum|1923|1|21}} | geboorteplek = [[Londen]], [[Engeland]] | sterfdatum = {{SDEO|1923|1|21|2021|11|28}} | sterfteplek = [[Kalifornië]], [[VSA]] | ouers = Prins Andrei Aleksandrowitsj van Rusland en Elisabetha Ruffo | titel = Prins van Rusland <br />([[Huis van Romanof|Huis van Holstein-Gottorp-Romanof]]) | beroep = Kunstenaar, skrywer | ander = | bekend = Hoof van die Huis van Romanof (betwis) | salaris = | termyn = 31 Desember 2016 – 2021 | voorganger = [[Prins Dmitri Romanof]] | opvolger = [[Prins Alexis Romanov]] | eerbewyse = | huweliksmaat = Elena Dourneva <br />Kathleen Norris <br />Inez von Bachelin }} Prins '''Andrew Romanoff''' (gebore as Andrew Andreevich Romanov; [[Afrikaans]]e transliterasie: Andrei Andrejewitsj Romanof; [[21 Januarie]] [[1923]] – [[28 November]] [[2021]])<ref>{{Cite web |url=http://imperialhouse.ru/rus/allnews/news/2021/2021-11-29-vechnaya-pamyat-skonchalsya-a-a-romanov-1923-2021.html |title=Скончался А. А. Романов (1923—2021) / Сайт Российского Императорского Дома, 29.11.2021 |access-date=2023-06-27 |archive-date=2021-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211223071728/http://imperialhouse.ru/rus/allnews/news/2021/2021-11-29-vechnaya-pamyat-skonchalsya-a-a-romanov-1923-2021.html |url-status=dead }}</ref><ref name=":0">{{Cite news|last=Allen|first=Ike|date=December 8, 2021|title=Prince Andrew Romanoff, 1923—2021|work=Point Reyes Light|url=https://www.ptreyeslight.com/news/prince-andrew-romanoff-1923-2021/|access-date=January 3, 2022}}</ref> was ’n Russies-Amerikaanse kunstenaar en skrywer. Hy was ’n kleinneef van [[Rusland]] se laaste [[Tsaar|keiser]], [[Nikolaas II van Rusland|Nikolaas II]], en 'n agter-agter-kleinseun in die manlike lyn van [[Nikolaas I van Rusland|tsaar Nikolaas I]]. Sedert [[prins Dmitri Romanof]] se dood op 31 Desember 2016 was hy ’n aanspraakmaker op die hoofskap van die [[Huis van Romanof]] en president van die Romanof-familievereniging. Hy is ná sy dood opgevolg deur sy seun, [[prins Alexis Romanov]], ook bekend as Alex Romanoff. == Biografie == [[Beeld:Andrey Romanov, Arkady Volozh.jpg|links|thumb|Prins Andrew Romanoff (middel) saam met die Russiese miljardêr Arkadi Wolozj (regs).]] Romanoff is in [[Londen]], [[Engeland]], gebore as seun van prins Andrei Aleksandrowitsj van Rusland en sy eerste vrou, Elisabetha Sasso-Ruffo.<ref>{{cite book|title=Almanach de Gotha|date=1944|publisher=Justus Perthes|location=Gotha|page=113}}</ref> Hy was die hoof van die familie van sy oupagrootjie, [[Aleksander III van Rusland|tsaar Aleksander III]]. Hy was die oudste lewende kleinseun in die manlike lyn van [[groothertog Aleksander Michailowitsj van Rusland]] en sy vrou, groothertogin Ksenia Aleksandrowna, die oudste suster van Nikolaas II;<ref name=Lundy>{{cite web| last =Lundy| first =Darryl| url = http://www.thepeerage.com/p11123.htm#i111225 |title =The Peerage| accessdate =3 October 2007 }}</ref> hy was dus die laaste tsaar se naaste verwant in die Romanof-familie. Sy peetpa was [[Edward VIII van die Verenigde Koninkryk]].<ref>{{cite book |title=Once A Grand Duchess |last=van der Kiste |first=John |author2=Coryne Hall |year=2004 |publisher=Sutton Publishing |isbn=0-7509-3521-9 |pages=209 }}</ref> Die gesin het in sy kinderjare in ’n gastehuis by [[Windsor-kasteel]] gewoon.<ref>{{cite web |last=Farr |first=Kristin |title=Art Review : Andrew Romanoff: The Boy Who Would Be Tsar |date=5 Februarie 2007 |url=http://www.kqed.org/arts/visualarts/index.jsp?id=13524 |access-date=3 Oktober 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20080716080131/http://www.kqed.org/arts/visualarts/index.jsp?id=13524 |archive-date=16 Julie 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Hy het in die [[Tweede Wêreldoorlog]] in die [[Britse Vloot|Britse vloot]] gedien. In 1949 het hy Brittanje verlaat en na die [[VSA]] verhuis, waar hy ’n ruk lank as ’n timmerman gewerk het.<ref>{{cite web |last=Liberatore |first=Paul |title=Liberatore at Large: Shrinky Dink autobiography tells the storybook life of a Russian prince in Inverness |date=22 Januarie 2007 |url=http://www.marinij.com/westmarin/ci_5060118 |access-date=3 Oktober 2007 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927230352/http://www.marinij.com/westmarin/ci_5060118 |archive-date=27 September 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Hy het op 20 Desember 1954 ’n Amerikaanse burger geword.<ref name=Lundy/> In Amerika het Romanoff in [[Kalifornië]] gewoon. Hy het in 2007 ’n outobiografie, ''The Boy Who Would Be Tsar'', die lig laat sien; dit is met sy eie kunswerk geïllustreer. Hy het ook al wêreldwyd uitstallings gehou. Hy was getroud met Inez von Bachelin, sy derde vrou. Hy het drie seuns uit sy vorige huwelike gehad, onder andere sy opvolger, prins Alexis Andreievich Romanov. == Titel en aanspreekvorm == *In Afrikaans: ''Sy Hoogheid'' prins Andrei Andrejewitsj van Rusland ''L.W. Sedert die [[Russiese Rewolusie (1917)|Russiese Rewolusie]] gebruik ander lede van die keiserlike familie nie eintlik meer "van Rusland" agter hulle naam nie – eerder die prinslike titel met die van Romanof agteraan.<ref>{{cite book |title=Almanach de Gotha |edition=186de |year=2003 |isbn=0-9532142-4-9 |pages=314 }}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == *[http://www.andrewromanoffartist.net/ ''The Boy Who Would Be Tsar: The Art of Prince Andrew Romanoff''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110105201830/http://andrewromanoffartist.net/ |date= 5 Januarie 2011 }} *[http://www.romanovfamily.org/ Romanof-familievereniging] *[http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=7083080/ ''NPR Interview, Januarie 2007 with Andrew Romanoff: "The Boy Who Would Be Tsar"''] *[[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Prince Andrew Romanov|Engelse Wikipedia]] {{Aanspraakmakers op die Russiese troon sedert 1917}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Romanof, Andrei}} [[Kategorie:Huis van Romanof]] [[Kategorie:Aanspraakmakers op die Russiese troon]] [[Kategorie:Geboortes in 1923]] [[Kategorie:Sterftes in 2021]] r9r3yo9bdplmkvklf46k8z9hexeqa3i 0 118491 2965850 2928117 2026-09-09T07:10:17Z JMK 649 +kat 2965850 wikitext text/x-wiki 'n '''Blokketting''' is 'n verspreide [[databasis]] wat 'n aaneenhoudende groeiende lys byhou van geordende rekords (data), genoem blokke. Elke blok beskik oor 'n tydstempel en 'n verbinding tot 'n vorige blok. Deur ontwerp is blokkettings inherent gehard teen die ongemagtigde verandering van data. Sodra 'n blok van rekords gestoor is, sal enige toekomstige verandering aan daardie blok die huts van die blok verander en sodoende onthul dat daar aan die data gepeuter is. Dit is as gevolg van die aard waarop data oor verskeie rekenaars wêreldwyd verspreid voorkom. Binne die stelsel vind daar 'n gegewensuitruiling plaas en die verifikasie tussen die nodusse in die stelsel word uitgevoer. Dit gebeur deur middel van 'n konsensusproses. Blokkettings is deur ontwerp beveilig en 'n voorbeeld van 'n verspreide gerekenariseerde stelsel met 'n hoë Bisantynse foutverdraagsaamheid. Gedesentraliseerde konsensus kan verkry word deur middel van die blokketting. Dit maak blokkettings geskik vir die rekordhouding van byeenkomste, aktes, mediese rekords en vir ander rekordbestuurdoeleindes, identiteitbestuur, transaksieverwerking en die bewys van herkoms. Die aanwending van 'n blokketting kan daarvoor sorg dat 'n derde party oortollig is om die betroubaarheid van 'n transaksie te waarborg. In die toekoms gaan blokkettings reuse implikasies inhou vir verskeie bedrywe wat tans transaksies verifieer. [[Satoshi Nakamoto]] ('n [[pseudoniem]] van 'n onbekende persoon of groep) het die eerste blokketting in [[2008]] konseptualiseer. Dit is in [[2009]] as die kernkomponent van die digitale geldeenheid [[bitcoin]] geïmplementeer, waar dit as die openbare joernaal vir alle transaksies dien. Die eweknienetwerk en verspreide tydstempelfunksie bring die outonome en onafhanklike bestuur van die blokketting tot stand. Die uitvinding van die blokketting vir bitcoin het dit die eerste digitale geldeenheid gemaak wat die dubbeluitgaweprobleem sonder die daarstel van 'n gesentraliseerde bediener oplos. == Geskiedenis == Die kriptograaf David Chaum het die eerste keer 'n soort van blokkettingprotokol voorgestel in sy 1982 proefskrif "''Computer Systems Established, Maintained, and Trusted by Mutually Suspicious Groups''.<ref>{{Cite journal |last1=Sherman |first1=Alan T. |last2=Javani |first2=Farid |last3=Zhang |first3=Haibin |last4=Golaszewski |first4=Enis |date=Januarie 2019 |title=On the Origins and Variations of Blockchain Technologies |journal=IEEE Security Privacy |volume=17 |issue=1 |pages=72–77 |arxiv=1810.06130 |doi=10.1109/MSEC.2019.2893730 |issn=1558-4046 |s2cid=53114747}}</ref> Verdere werk aan 'n kriptografies beveiligde blokkettings is in 1991 deur Stuart Haber en W. Scott Stornetta beskryf.<ref name="haber">{{Cite journal |last1=Haber |first1=Stuart |last2=Stornetta |first2=W. Scott |date=January 1991 |title=How to time-stamp a digital document |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-cryptology_1991_3_2/page/99 |journal=Journal of Cryptology |volume=3 |issue=2 |pages=99–111 |citeseerx=10.1.1.46.8740 |doi=10.1007/bf00196791 |s2cid=14363020}}</ref> Hulle wou 'n stelsel implementeer waar daar nie met dokumenttydstempels gepeuter kan word nie. In 1992 het Haber, Stornetta en Dave Bayer Merkle-bome (of hutsbome) by die ontwerp toegevoeg, wat die doeltreffendheid daarvan verbeter het deurdat verskeie dokumentsertifikate in een blok versamel kon word.<ref name="haber" /><ref>{{Cite book |last1=Bayer |first1=Dave |title=Improving the Efficiency and Reliability of Digital Time-Stamping |last2=Haber |first2=Stuart |last3=Stornetta |first3=W. Scott |date=Maart 1992 |work=Sequences |isbn=978-1-4613-9325-2 |volume=2 |pages=329–334 |citeseerx=10.1.1.71.4891 |doi=10.1007/978-1-4613-9323-8_24}}</ref> Die eerste blokketting is in 2008 gekonsepsualiseer deur 'n persoon (of groep mense) bekend as Satoshi Nakamoto. Nakamoto het die ontwerp op 'n belangrike manier verbeter deur 'n hutscash-agtige metode te gebruik om blokke te tydstempel sonder dat dit deur 'n betroubare party onderteken moet word. Voorts is 'n moeilikheidsparameter ingestel om die tempo waarmee blokke by die ketting gevoeg word, te stabiliseer.<ref name="haber" /> Die ontwerp is die volgende jaar deur Nakamoto geïmplementeer as 'n kernkomponent van die kriptogeld bitcoin, waar dit dien as die openbare grootboek vir alle transaksies op die netwerk.<ref>"Blockchains: The great chain of being sure about things". The Economist. 31 Oktober 2015. Geargiveer van die oorspronklike op 3 Julie 2016. Besoek op 18 June 2016.</ref> In Augustus 2014 het die bitcoin blokketting-lêergrootte, wat rekords bevat van alle transaksies wat op die netwerk plaasgevind het, 20 GB (gigagrepe) bereik.<ref name="hadi">{{Cite book |last1=Nian |first1=Lam Pak |title=Handbook of Digital Currency: Bitcoin, Innovation, Financial Instruments, and Big Data |last2=Chuen |first2=David LEE Kuo |publisher=Academic Press |year=2015 |isbn=978-0-12-802351-8 |editor-last=Chuen |editor-first=David LEE Kuo |page=319 |chapter=A Light Touch of Regulation for Virtual Currencies}}</ref> In Januarie 2015 het die grootte gegroei tot byna 30 GB, en van Januarie 2016 tot Januarie 2017 het die bitcoin blockchain van 50 GB tot 100 GB groot geword. Die grootboekgrootte het vroeg in 2020 200 GB oorskry.<ref name="blockchain_size">{{Cite web |title=Blockchain Size |url=https://www.blockchain.com/en/charts/blocks-size?scale=1&timespan=all&showDataPoints=true |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200519024720/https://www.blockchain.com/en/charts/blocks-size?scale=1&timespan=all&showDataPoints=true |archive-date=19 Mei 2020 |access-date=25 Februarie 2020}}</ref> Die woorde blok en ketting is afsonderlik in die oorspronklike artikel van Satoshi Nakamoto gebruik, maar is uiteindelik teen 2016 as 'n enkele woord, blokketting, gewild. Volgens [[Accenture]] dui 'n toepassing van die verspreiding van innovasieteorie daarop dat blokkettings in 2016 'n aannemingsyfer van 13,5% binne finansiële dienste bereik het, en dus die fase van vroeë aanvaarding bereik het.<ref name="tfob">{{Cite news |date=27 June 2016 |title=The future of blockchain in 8 charts |work=Raconteur |url=http://raconteur.net/business/the-future-of-blockchain-in-8-charts |url-status=live |access-date=3 Desember 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161202234125/http://raconteur.net/business/the-future-of-blockchain-in-8-charts |archive-date=2 Desember 2016}}</ref> Bedryfshandelgroepe het aangesluit om die Global Blockchain Forum in 2016 te skep, 'n inisiatief van die Kamer van Digitale Handel. In Mei 2018 het Gartner gevind dat slegs 1% van die hoof informasie beamptes (CIO's) enige soort blokketting-aanneming binne hul organisasies aangedui het, en slegs 8% van die CIO's was op die kort termyn 'beplan of [kyk] na aktiewe eksperimentering met blokketting. <ref>{{Cite news |date=4 May 2018 |title=Hype Killer - Only 1% of Companies Are Using Blockchain, Gartner Reports {{!}} Artificial Lawyer |language=en-GB |work=Artificial Lawyer |url=https://www.artificiallawyer.com/2018/05/04/hype-killer-only-1-of-companies-are-using-blockchain-gartner-reports/ |url-status=live |access-date=2018-05-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180522111623/https://www.artificiallawyer.com/2018/05/04/hype-killer-only-1-of-companies-are-using-blockchain-gartner-reports/ |archive-date=22 Mei 2018}}</ref> [[Lêer:Blockchain.svg|duimnael|Blokketting vorming. Die hoofketting (swart) bestaan uit die langste reeks blokke van die genesisblok (groen) tot die huidige blok. Weesblokke (pers) bestaan buite die hoofketting.]] == Struktuur en ontwerp == 'n Blokketting is 'n gedesentraliseerde, verspreide en dikwels publieke, digitale [[grootboek]] wat bestaan uit rekords wat blokke genoem word wat gebruik word om transaksies oor baie rekenaars aan te teken sodat enige betrokke blok nie terugwerkend verander kan word nie, sonder die wysiging van alle daaropvolgende blokke.<ref>{{Cite news |last=Armstrong |first=Stephen |date=7 November 2016 |title=Move over Bitcoin, the blockchain is only just getting started |magazine=Wired |url=https://www.wired.co.uk/article/unlock-the-blockchain |url-status=live |access-date=2016-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161108130946/http://www.wired.co.uk/article/unlock-the-blockchain |archive-date=8 November 2016}}</ref> Dit stel die deelnemers in staat om transaksies onafhanklik en relatief goedkoop te verifieer en te oudit.<ref>{{Cite journal |last1=Catalini |first1=Christian |last2=Gans |first2=Joshua S. |date=23 November 2016 |title=Some Simple Economics of the Blockchain |journal=SSRN |url=http://www.nber.org/papers/w22952.pdf |url-status=live |doi=10.2139/ssrn.2874598 |hdl=1721.1/130500 |ssrn=2874598 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200306014931/https://www.nber.org/papers/w22952.pdf |archive-date=6 Maart 2020 |access-date=16 September 2019 |s2cid=46904163}}</ref> 'n Blokketting-databasis word outonoom bestuur deur 'n [[eweknienetwerk]] en 'n verspreide tydstempelbediener te gebruik. Hulle word gewaarmerk deur massasamewerking aangedryf deur kollektiewe eiebelange.<ref>{{Cite magazine |last1=Tapscott |first1=Don |last2=Tapscott |first2=Alex |author-link2=Alex Tapscott |date=8 Mei 2016 |title=Here's Why Blockchains Will Change the World |url=http://fortune.com/2016/05/08/why-blockchains-will-change-the-world/ |magazine=Fortune |archive-url=https://web.archive.org/web/20161113134748/http://fortune.com/2016/05/08/why-blockchains-will-change-the-world/ |archive-date=13 November 2016 |access-date=16 November 2016 |url-status=live}}</ref> So 'n ontwerp fasiliteer robuuste werkvloei waar deelnemers se onsekerheid oor datasekuriteit marginaal is. Die gebruik van 'n blokketting verwyder die kenmerk van oneindige reproduseerbaarheid van 'n digitale bate. Dit bevestig dat elke eenheid van waarde net een keer oorgedra is, wat die langdurige probleem van dubbelbesteding oplos. 'n Blokketting is beskryf as 'n waarde-uitruilprotokol.<ref>{{Cite magazine |last=Bheemaiah |first=Kariappa |date=Januarie 2015 |title=Block Chain 2.0: The Renaissance of Money |url=https://www.wired.com/insights/2015/01/block-chain-2-0/ |magazine=[[Wired (magazine)|Wired]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20161114001509/https://www.wired.com/insights/2015/01/block-chain-2-0/ |archive-date=14 November 2016 |access-date=13 November 2016 |url-status=live}}</ref> 'n Blokketing kan titelregte handhaaf, want, wanneer dit behoorlik opgestel is om die uitruilooreenkoms te beskryf, dit 'n rekord verskaf wat aanbod en aanvaarding afdwing. Logies kan 'n blokketting gesien word as wat uit verskeie lae bestaan:<ref>{{cite journal |last1=Chen |first1=Huashan |last2=Pendleton |first2=Marcus |last3=Njilla |first3=Laurent |last4=Xu |first4=Shouhuai |title=A Survey on Ethereum Systems Security: Vulnerabilities, Attacks, and Defenses |journal=ACM Computing Surveys |date=12 Junie 2020 |volume=53 |issue=3 |pages=3–4 |doi=10.1145/3391195 |arxiv=1908.04507 |s2cid=199551841 |issn=0360-0300}}</ref> *infrastruktuur (hardeware) *netwerkvorming (nodusontdekking, inligtingverspreiding <ref>Structured Information Flow (SIF) Framework for Automating End-to-End Information Flow for Large Organizations, https://vtechworks.lib.vt.edu/handle/10919/31148 , Virginia Tech, 2006-02-02, en, Bhatia, Shishir</ref> en verifikasie) *konsensus ([[bewys van werk]], [[bewys van belang]]) *data (blokke, transaksies) *aansoek (slim kontrakte/gedesentraliseerde toepassings, indien van toepassing) == Sien ook == * [[Gedesentraliseerde outonome organisasie]] == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Kriptogeld}} {{Normdata}} [[Kategorie:Blokketting| ]] [[Kategorie:Rekenaarnetwerke]] [[Kategorie:Skryfstelsels]] [[Kategorie:Kriptogeld]] ijfd7b0opzphetn4mvc58tqmz7o0si4 0 120441 2965787 2963454 2026-09-08T14:57:40Z Balenda 83524 /* Formule 1-uitslae */ ITA 2965787 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Lance Stroll | image = 2025 Japan GP - Aston Martin - Lance Stroll - Fanzone Stage (cropped).jpg | caption = Stroll by die [[2025 Japannese Grand Prix]] | nationality = {{vlagikoon|CAN}} Kanadees | birth_date = {{GDEO|1998|10|29}} | birth_place = [[Montreal]], [[Quebec]], Kanada | Old Team = [[Williams Grand Prix Engineering|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<ref name="Williams">{{cite web |url=http://www.williamsf1.com/racing/news/williamsconfirmsdriverlineupfor2017season |title=Williams Confirms Driver Line Up for the 2017 Season |publisher=Williams Martini Racing |date=3 November 2016 |access-date=7 Desember 2016 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170427080724/http://www.williamsf1.com/racing/news/williamsconfirmsdriverlineupfor2017season |archive-date=27 April 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><br/>[[Racing Point F1-span|Racing Point]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]<ref name="RacingPoint">{{cite web |last=Benson |first=Andrew |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/46342907 |title=Force India: Lance Stroll confirms switch from Williams |publisher=BBC Sport |date=30 November 2018 |access-date=30 November 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20181208125100/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/46342907 |archive-date=8 Desember 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | 2026 Team = [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | Car number = 18 | Races = {{F1stat|STR|entries}} ({{F1stat|STR|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|STR|wins}} | Podiums = {{F1stat|STR|podiums}} | Points = {{F1stat|STR|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|STR|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|STR|fastestlaps}} | First race = [[2017 Australiese Grand Prix]] | First win = | Last win = | Last race = {{laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 16de (33 punte) }} '''Lance Stroll''' (gebore 29 Oktober 1998) is 'n [[België|Belgies]]-[[Kanada|Kanadese]] renjaer, wat tans aan [[Formule Een]]renne vir [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] deelneem onder die Kanadese vlag. Hy was die Italiaanse Formule 4-kampioen in 2014, Toyota Racing-reekskampioen in 2015 en 2016 FIA Europese Formule 3-kampioen. Hy was deel van die Ferrari Bestuurdersakademie van 2010 tot 2015. [[Lêer:Lance Stroll, Formel 3 2015.JPG|duimnael|links|Stroll jaag in 'n Formule 3-wedren]] == Jong lewe == Stroll is die seun van die Kanadese miljardêr sakeman Lawrence Stroll en Belgiese mode-ontwerper Claire-Anne Callens.<ref>{{Webaanhaling|url=http://www.dhnet.be/sports/f1/f1-la-maman-de-lance-stroll-est-belge-58220c0acd70fb896a66d27c|titel= F1: La maman de Lance Stroll est Belge!|taal=Frans|datum= 8 November 2016|toegangsdatum= 11 Januarie 2021}}</ref> Soos baie jong renjaers, het die Genève-gebaseerde Kanadees sy motorsportloopbaan in karting begin en talle ren- en kampioenskapwenne in sy geboorteland, Kanada en Noord-Amerika behaal. == Formule 1-loopbaan == In 2016 het Stroll die Ferrari Bestuurdersakademie verlaat en 'n toetsbestuurder vir die [[Williams Grand Prix Engineering|Williams Formule 1-span]] geword. In [[2017 Formule Een-seisoen|2017]] het hy sy Formule 1-rendebuut vir hierdie span gemaak<ref>[http://www.gpupdate.net/nl/f1-nieuws/346464/williams-bevestigt-line-up-voor-2017-bottas-en-stroll/ Williams bevestigt line-up voor 2017: Bottas en Stroll]</ref> langs [[Felipe Massa]].<ref>[http://www.gpupdate.net/nl/f1-nieuws/348568/williams-bevestigt-terugkeer-massa-contract-voor-een-jaar/ Williams bevestigt terugkeer Massa: contract voor één jaar]</ref> Sy eerste punte in Formule 1 was by sy [[2017 Kanadese Grand Prix|tuisren]] in Kanada, met 'n negende plek. Stroll kon derde eindig by die [[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjanse Grand Prix]] en het sodoende sy eerste podiumplek behaal. Dit het hom die tweede jongste jaer ooit gemaak om 'n podium te behaal en die jongste wat dit in sy debuutseisoen kon behaal. Stroll het 'n gemengde eerste seisoen in Formule 1 gehad en is aan die begin van die seisoen hewig gekritiseer. Op die ou end het hy 40 punte behaal, wat hom in die twaalfde plek op die rangleer geplaas het. Stroll bly steeds by Williams in [[2018 Formule Een-seisoen|2018]], maar die uitgetrede Massa word deur [[Sergej Sirotkin|Sergei Sirotkin]] vervang. Die Williams was nie ’n goeie motor nie en albei jaers het gesukkel om goeie resultate te kry. Stroll kon net twee keer daarin geslaag om punte aan te teken, en het agtste geëindig in [[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjan]] en negende in [[2018 Italiaanse Grand Prix|Italië]]. Met ses punte het hy agtiende in die kampioenskap geëindig en net voor spanmaat Sirotkin en [[Scuderia Toro Rosso|Toro Rosso]] jaer [[Brendon Hartley]] in die finale puntestand. In [[2019 Formule Een-seisoen|2019]] sluit Stroll by die [[Racing Point F1-span|Racing Point]]-span aan nadat 'n konsortium sakemanne onder leiding van sy pa Lawrence die sukkelende span in die somer van 2018 oorgeneem het. Hy was die plaasvervanger vir [[Esteban Ocon]] en die spanmaat van [[Sergio Pérez]] gewees.<ref>{{Cite web |url=https://nl.motorsport.com/f1/news/force-india-lance-stroll-2019-teamgenoot-perez/4303233/ |title=Force India bevestigt: Stroll in 2019 teamgenoot van Perez |access-date= 9 Mei 2023 |archive-date= 1 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210901162442/https://nl.motorsport.com/f1/news/force-india-lance-stroll-2019-teamgenoot-perez/4303233/ |url-status=dead }}</ref> Stroll jaag sedert 2020 met 'n Amerikaanse lisensie nadat Kanada se nasionale sportowerheid hul lidmaatskap van die FIA ​​opgegee het. Stroll sal egter steeds tydens enige amptelike erkenning en tydens rennaweke as 'n Kanadees aangedui word.<ref>{{Cite web|url=https://www.racefans.net/2020/02/11/canadian-f1-pair-stroll-and-latifi-to-race-under-american-licenses/|title=Canadian F1 pair Stroll and Latifi to race under American licenses|accessdate=27 Februarie 2020|publisher=Racefans.net|taal=en}}</ref> Tydens die [[2020 Turkse Grand Prix]] het Lance Stroll sy eerste voorwegspringplek ingeneem. By die [[2020 Italiaanse Grand Prix|Monza Grand Prix]] slaag hy daarin om derde te eindig. In 2020 het hy 11de in die renjaerskampioenskap geëindig, en 75 van die span se 210 punte aangeteken.{{efn|Racing Point-jaers het in 2020 'n totaal van 210 punte aangeteken, maar die span is met 15 punte beboet in die vervaardigerskampioenskap weens 'n beslissing oor die wettigheid van hul motor, wat die span op 195 punte laat. Hierdie aftrekking het nie punte wat in die bestuurderskampioenskap verdien is, beïnvloed nie.}} Sedert 2021 jaag Stroll vir [[Aston Martin F1]], die opvolger van Racing Point F1-span. ;Nota {{notelist}} == Formule 1-uitslae== {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" border="1" style="text-align:center; font-size:80%;" |- !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! [[2017 Formule Een-seisoen|2017]] | [[Williams F1|Williams Martini Racing]] | [[Williams F1|Williams]] FW40 | [[Mercedes-AMG]] M08 EQ Power+ 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |style="background:#EFCFFF;"| [[2017 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2017 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2017 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2017 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|11}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2017 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|16}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2017 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|15^†}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2017 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|9}} |style="background:#FFDF9F;"| [[2017 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{small|3}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2017 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|10}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2017 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|16}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2017 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|14}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2017 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|11}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2017 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2017 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2017 Maleisiese Grand Prix|MAL]]<br />{{small|8}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2017 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2017 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|11}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2017 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|6}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2017 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|16}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2017 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|18}} | | | | |bgcolor=efefef|'''12''' |bgcolor=efefef|'''40''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2018 Formule Een-seisoen|2018]] | [[Williams F1|Williams Martini Racing]] | [[Williams F1|Williams]] FW41 | [[Mercedes-AMG]] M09 EQ Power+ 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|14}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|14}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|14}} |style="background:#DFFFDF; | [[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{small|8}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|11}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|17}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2018 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|17^†}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|14}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|12}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2018 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|17}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|13}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2018 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|9}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|14}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|15}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|17}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|14}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|12}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|18}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2018 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|13}} | | | |bgcolor=efefef|'''18''' |bgcolor=efefef|'''6''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2019 Formule Een-seisoen|2019]] | SportPesa [[Racing Point F1-span]] | [[Racing Point F1-span|Racing Point RP19]] | [[Mercedes-AMG]] M11 EQ Power+ 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |style="background:#DFFFDF;"| [[2019 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|9}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|14}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|12}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{small|9}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2019 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|16}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2019 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|9}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|13}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|14}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|13}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2019 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|4}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|17}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2019 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|10}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|12}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|13}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|11}} |style="background:#DFFFDF;"| [[2019 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|9}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|12}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|13}} |style="background:#CFCFFF;"| [[2019 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|19^†}} |style="background:#EFCFFF;"| [[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|DNF}} | | | |bgcolor=efefef|'''15''' |bgcolor=efefef|'''21''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2020 Formule Een-seisoen|2020]] |BWT [[Racing Point F1-span]] |[[Racing Point F1-span|Racing Point RP20]] |[[Mercedes-AMG]] M11 EQ Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=efcfff| [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br /><small>7</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>4</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>9</small> |bgcolor=dfffdf| [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]<br /><small>6</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /><small>4</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>9</small> |bgcolor=ffdf9f| [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>3</small> |bgcolor=efcfff| [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=white | [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]<br /><small>WD</small> |bgcolor=efcfff| [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br /><small>13</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]<br /><small>9</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=efcfff| [[2020 Bahreinse Grand Prix|BAH]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f| [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]]<br /><small>3</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br /><small>10</small> | | | | | | | |bgcolor=efefef|'''11''' |bgcolor=efefef|'''75''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin Racing]] | Aston Martin AMR21 | [[Mercedes-AMG]] F1 M12 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>8 |bgcolor=efcfff| [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Franse Grand Prix|FRA]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>13 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>8 |bgcolor=efcfff| [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>20 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>14 |bgcolor=efcfff| [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>6 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>13 | | |bgcolor=efefef|'''13''' |bgcolor=efefef|'''34''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] | [[Aston Martin F1|Aston Martin Racing]] | Aston Martin AMR22 | [[Mercedes-AMG]] F1 M13 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=cfcfff| [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>16 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>13 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>10 |bgcolor=efcfff| [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>6 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>12 |bgcolor=efcfff| [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>15 |bgcolor=dfffdf| [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>8 | | |bgcolor=efefef| '''15''' |bgcolor=efefef| '''18''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] |[[Aston Martin F1|Aston Martin]] |Aston Martin AMR23 |[[Mercedes-AMG]] F1 M14 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>6 |bgcolor=efcfff| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>^'''8'''7 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>12 |bgcolor=efcfff| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>^'''4'''9 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/>16 |bgcolor=| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>WD |bgcolor=efcfff| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>17^† |bgcolor=dfffdf| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>10 | | |bgcolor=efefef|'''10''' |bgcolor=efefef|'''74''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |[[Aston Martin F1|Aston Martin]] |Aston Martin AMR24 |[[Mercedes-AMG]]<br/>F1 M15 E<br/> Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>10 |bgcolor=efcfff| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>6 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>17 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>14 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>13 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>19 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>19'''†''' |bgcolor=cfcfff| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>11 |bgcolor=ffffff| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/><small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>15 |bgcolor=efcfff| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>14 |bgcolor=efefef| 13 |bgcolor=efefef| 24 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |[[Aston Martin F1|Aston Martin]] |Aston Martin AMR25 |[[Mercedes-AMG]]<br/>F1 M16 E<br/> Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>20 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>^'''5'''16 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>15 |bgcolor=ffffff| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/><small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>14 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>14 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>16 |bgcolor=efcfff| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>17^† |bgcolor=dfffdf| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>10 |bgcolor=efefef|'''16''' |bgcolor=efefef|'''33''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* |[[Aston Martin F1|Aston Martin]] |Aston Martin AMR26 |[[Mercedes-AMG]]<br/>F1 M17 E<br/> Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=cfcfff| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/><small>NC</small> |bgcolor=efcfff| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>15 |bgcolor=efcfff| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>19 |bgcolor=efcfff| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>13 |bgcolor=efcfff| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/><small>DNF</small> |bgcolor=| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|STR|seasonposition}}*''' |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|STR|seasonpoints}}*''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} ^† Jaer kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het.<br/> ‡ Halwe punte is in België toegeken in 2021 omdat daar minder as 75% van die wedren afgelê is weens hewige reën.<br/> '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Stroll, Lance}} [[Kategorie:Belgiese renjaers]]<!-- sy moeder is 'n Belg --> [[Kategorie:Kanadese renjaers]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 1998]] [[Kategorie:Lewende mense]] 0ufp2f76lcac1z2ua3yqveyv97xinwx 0 126075 2965848 2963798 2026-09-09T06:47:26Z InternetArchiveBot 131157 Red 0 verwysing(s) en merk 5 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2965848 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rugbywêreldbeker | kenteken = Rugbywêreldbeker 2023.svg | kentekengrootte = | gasheer = {{vlagland|Frankryk}} | datums = 8 September – 28 Oktober | nasies = 20 (34 kwalifiseer) | kampioen = {{RSAru}} | naaswenner = {{NZLru}} | derdeplek = {{ENGru}} | wedstryde = 48 | bywoning = 2437208 | drieë = 325 | toppuntebehaler = {{vlagikoon|Engeland}} [[Owen Farrell]] (75)<ref name="Most_Points">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/stats/players?metric=points |title=Rugby World Cup 2023: Player Stats |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> | meeste drieë = {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Will Jordan (rugbyspeler)|Will Jordan]] (8)<ref name="Most_Tries">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/stats/players?metric=tries |title=Rugby World Cup 2023: Player Stats |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> | vorige = [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] | volgende = [[Rugbywêreldbeker 2027|2027]] }} Die '''Rugbywêreldbeker 2023''' ([[Frans]]: ''Coupe du monde de rugby à XV 2023'') is van 8 September tot 28 Oktober 2023, die 200ste herdenking van [[rugby]] se “uitvinding” deur [[William Webb Ellis]],<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.rugbyfootballhistory.com/webb-ellis.html |title=Webb-Ellis, William |publisher=Rugby Football History |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://rwcupdates.com/ |title=How to watch Rugby World Cup 2023: TV channel, RWC live stream info, schedule, result and updates |publisher=RWC Updates |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> in [[Frankryk]] beslis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://rwcglobally.com/fixtures/ |title=Rugby World Cup 2023 Fixtures & Results |publisher=RWCGlobally |accessdate=12 Oktober 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241012004613/https://rwcglobally.com/fixtures/ |archive-date=12 Oktober 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Dit was die tiende [[rugbywêreldbeker]]toernooi van die vierjaarlikse rugbywêreldkampioenskap wat deur [[Wêreldrugby]] aangebied word en die sesde in die [[Noordelike Halfrond]]. Verder was dit ná die toernooie in [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] ([[Engeland]]) en [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] ([[Japan]]) die derde agtereenvolgende rugbywêreldbekertoernooi wat in ’n land van die Noordelike Halfrond aangebied is. Frankryk het voorheen tydens die [[Rugbywêreldbeker 1991]] en [[Rugbywêreldbeker 1999]] as medegasheer opgetree; albei toernooie is saam met die destydse [[Sesnasies-toernooi|Vyfnasies]] [[Engeland]], [[Ierland]], [[Skotland]] en [[Wallis]] aangebied; en later die [[Rugbywêreldbeker 2007]] – met enkele wedstryde in [[Cardiff]] en [[Edinburg]] van die [[Verenigde Koninkryk]] – gehuisves; altesaam het Frankryk tydens vier rugbywêreldbekertoernooie as gasheer opgetree, meer as enige ander land. Dit was egter die eerste toernooi wat geheel en al in Frankryk aangebied is. In Julie 2017 is dié land deur Wêreldrugby as gasheer aangewys, ander kandidaatlande was Ierland en [[Suid-Afrika]]. [[Lêer:Rugby World Cup Trophy.JPG|duimnael|links|upright|Die [[Webb Ellis-beker]] waarom meegeding is]] Die toernooi se formaat van 2003, 2007, 2011, 2015 en 2019 het onveranderd gebly en 20 nasionale rugbyspanne het aan die Rugbywêreldbeker 2023 deelgeneem: die twaalf regstreekse kwalifiseerders van die 2019-toernooi ([[Argentynse nasionale rugbyspan|Argentinië]], [[Wallabies|Australië]], [[Engelse nasionale rugbyspan|Engeland]], [[Fidjiaanse nasionale rugbyspan|Fidji]], [[Franse nasionale rugbyspan|Frankryk]], [[Ierse nasionale rugbyspan|Ierland]], [[Italiaanse nasionale rugbyspan|Italië]], [[Japannese nasionale rugbyspan|Japan]], [[All Blacks|Nieu-Seeland]], [[Skotse nasionale rugbyspan|Skotland]], [[Springbokke|Suid-Afrika]] en [[Walliese nasionale rugbyspan|Wallis]]), saam met die agt beste spanne van die kwalifisering ([[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]], [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]], [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]], [[Portugese nasionale rugbyspan|Portugal]], [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]], [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]], [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] en [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]]). Chili het vir die eerste keer aan ’n rugbywêreldbekertoernooi deelgeneem, terwyl [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] sy eerste toernooi misgeloop het. Daarmee was dit die eerste rugbywêreldbekertoernooi waaraan drie [[Suid-Amerika]]anse spanne deelgeneem het en ná die 1999-toernooi die tweede met drie [[Spaans]]talige lande. Nadat die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] in die uitspeelrondte ook uitgeskakel is, het vir die eerste keer geen [[Noord-Amerika]]anse span deelgeneem nie. Tydens die Rugbywêreldbeker 2023 is 48 wedstryde gespeel, waaronder 40 tydens die groepfase en agt tydens die uitklopfase, insluitende die eindstryd. Die toernooi het op 8 September met die openingswedstryd tussen die gasheer Frankryk en Nieu-Seeland op die [[Stade de France]] in [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]] afgeskop. Die spanne is in vier groepe van vyf elk verdeel, waarvan elke span een keer teen al die ander spanne in die groep gespeel het. Die twee beste spanne van elke groep het hierna gekwalifiseer vir die uitklopfase, terwyl die drie beste spanne van elke groep – altesaam twaalf spanne – regstreeks vir die volgende [[Rugbywêreldbeker 2027]] in [[Australië]] gekwalifiseer het. Dit was die laaste toernooi met die aantal van 20 nasionale rugbyspanne; vir die volgende Rugbywêreldbeker 2027 in Australië is die aantal tot 24 verhoog.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/885620/rugby-world-cup-2027-expanded-to-24-teams |title=Rugby World Cup 2027 expanded to 24 teams |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=24 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Voor die afskop van die Rugbywêreldbeker 2023 is Nieu-Seeland, Frankryk, Suid-Afrika en Ierland as gunstelinge op die titel beskou.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.co.uk/rugby/story/_/id/38194420/rugby-world-cup-2023-schedule-teams-venues-how-watch |title=Rugby World Cup 2023: Schedule, teams, venues, how to watch |publisher=ESPNscrum |date=21 Augustus 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Beide Frankryk en Ierland kon hulle groepwedstryde teen onderskeidelik Nieu-Seeland en Suid-Afrika wen, maar in die kwarteindrondte het albei Europese spanne naelskraap teen die twee latere finaliste verloor. Fidji het met hulle 22–17-oorwinning oor die tweemalige wêreldkampioen Australië die eerste groot verrassing besorg. Nadat die Wallabies ook teen Wallis met 6–40 swak verloor het, is hulle vir die eerste keer in die groepfase uitgeskakel. Daarna het Portugal met sy 24–23-oorwinning oor Fidji nog ’n verrassing besorg, hulle eerste rugbywêreldbekeroorwinning ooit. Die verdedigende kampioen Suid-Afrika het die eindstryd op die Stade de France in Saint-Denis teen Nieu-Seeland met 12–11 gewen en sodoende die eerste span geword wat die [[Webb Ellis-beker]] vir ’n vierde keer ingepalm het en ná Nieu-Seeland in 2015 die tweede span wat dit kon verdedig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/67252413 |title=New Zealand 11–12 South Africa: Springboks win record fourth Rugby World Cup in dramatic final |publisher=[[BBC]] |author=Mike Henson |date=28 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Daarbenewens is dit ná 1995 hulle tweede eindstrydoorwinning oor Nieu-Seeland, ná 2007 hulle tweede eindstrydoorwinning op Franse bodem en hulle het ook die eerste span geword wat agtereenvolgende titels oorsee kon wen.<ref name="NZLvRSA">{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/africa/67262293 |title=Rugby World Cup 2023: Why does victory mean more to South Africa? |publisher=[[BBC]] |author=Ben Miller |date=30 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die telling is behaal met vier strafskoppe deur [[Handré Pollard]], teenoor ’n [[Drie (sport)|drie]] deur Nieu-Seeland se [[Beauden Barrett]] en twee strafdoele deur [[Richie Mo’unga]]. Die Stade de France het ná [[Edenparkstadion|Edenpark]] in [[Auckland]] en [[Twickenham-stadion|Twickenham]] in [[Londen]] die derde rugbystadion geword wat die rugbywêreldbekereindwedstryd vir meer as een keer – ná die 2007-toernooi – gehuisves het. Engeland het in die derde en Argentinië in die vierde plek geëindig, nadat hulle ná die groepfase in die bronseindstryd vir ’n tweede keer ontmoet het. Namibië is ná vier nederlae reeds in die groepfase uitgeskakel. Met sowat 1,33 miljard televisiekykers wêreldwyd was die Rugbywêreldbeker 2023 die in dié tyd mees gesiene rugbywêreldbekertoernooi. Altesaam is daar sowat 2,4 miljoen kaartjies vir die 48 wedstryde verkoop, waarmee elke wedstryd gemiddeld 50&nbsp;775 toeskouers gelok het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/rugby-world-cup/history/rwc-2023/ |title=2023 Rugby World Cup in Review |publisher=Rugby Pass |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref name="Impak">{{en}} {{cite web |url=https://resources.worldrugby-rims.pulselive.com/worldrugby/document/2024/05/22/af4914cd-06d8-4a80-b0cb-a8abb8914d20/RWC2023-Impact-Report-EN-.pdf |title=Economic, Social and Environmental Impact Study of Rugby World Cup 2023 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=Mei 2024 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Saam met die [[Olimpiese Somerspele 2024]] in [[Parys]] was die Rugbywêreldbeker 2023 een van twee groot sportkompetisies in Frankryk binne een jaar; albei behoort tot die mees gesiene sportgeleenthede ter wêreld. Tydens die Olimpiese Somerspele 2024 is [[sewesrugby]]wedstryde gehou, waarmee Frankryk twee van die rugbywêreld se belangrikste toernooie binne een jaar gehuisves het. == Toewysing == [[Lêer:Rwc23 submission of interest.png|duimnael|400px|Kaart van die kandidaatlande vir die Rugbywêreldbeker 2023]] [[Lêer:Rugbywêreldbeker 2023-FR.svg|duimnael|Amptelike kenteken van die Rugbywêreldbeker 2023 in Frans]] Ná die begin van die amptelike bodtydperk in Mei 2015 het die belangstellende beheerliggame tot op 1 Junie 2017 tyd gehad om hulle bod in te dien.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/252669 |title=Candidate unions submit RWC 2023 bid files as hosting race ramps-up |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=1 Junie 2017 |accessdate=28 Oktober 2024}} {{dooie skakel}}</ref> [[Suid-Afrika]], [[Ierland]] en [[Frankryk]] was kandidate vir die aanbied van die Rugbywêreldbeker 2023,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/195278 |title=RWC 2023 host selection process builds momentum |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=4 Oktober 2016 |accessdate=28 Oktober 2024}} {{dooie skakel}}</ref> nadat [[Italië]], wat ’n tyd lank ook ’n kandidaat was, sy aansoek teruggetrek het. Frankryk het die Rugbywêreldbeker 2007 aangebied, asook tydens die 1991- en 1999-toernooie as medegasheer opgetree. Die [[Franse Rugbyfederasie]] (FFR) het sy bod vir die Rugbywêreldbeker 2023 op 9 Februarie 2017 amptelik ingedien; dit het 19 moontlike speelstede en ’n omgewingsvriendelike vervoerkonsep bevat.<ref name="Franse-bod">{{en}} {{cite web |url=https://www.straitstimes.com/sport/rugby-france-launch-2023-world-cup-bid |title=Rugby: France launch 2023 World Cup bid |publisher=The Straits Times |date=10 Februarie 2017 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die aantal speelstede is aanvanklik tot twaalf en later tot nege verminder. Suid-Afrika, wat die [[Rugbywêreldbeker 1995|Rugbywêreldbeker laas in 1995]] aangebied het, is as gunsteling beskou, nadat sy kandidature vir die toernooie van 2011, 2015 en 2019 misluk het. In April 2016 is die [[Suid-Afrikaanse Rugbyunie]] (SARU) deur die regering verbied om sy bod verder te neem, omdat die integrasie van “swart” spelers in die nasionale span volgens bewerings nie aan die regering se vereistes voldoen het nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.news24.com/Sport/sa-rugby-responds-to-mbalulas-bombshell-20160425 |title=SA Rugby responds to Mbalula’s bombshell |publisher=[[Nuus24]] |date=25 April 2016 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> SARU kon vir [[Fikile Mbalula]], die destydse Minister van Sport en Ontspanning, egter die teendeel bewys, waarvolgens hy die verbod teruggetrek het. Suid-Afrika se bod wat op 9 Mei 2017 amptelik ingedien is, het die volgende agt speelstede bevat: [[Bloemfontein]], [[Durban]], [[Johannesburg]], [[Kaapstad]], [[Nelspruit]], [[Gqeberha|Port Elizabeth]], [[Pretoria]] en [[Soweto]].<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.news24.com/Sport/sa-focus-rwc-2023-bid-on-8-stadiums-20170717 |title=SA focus RWC 2023 bid on 8 stadiums |publisher=[[Nuus24]] |author=Mark Keohane |date=17 Julie 2017 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die regerings van die [[Republiek Ierland]] en [[Noord-Ierland]] het saam met die [[Ierse Rugbyvoetbalunie]] (IRFU) reeds op 5 Desember 2014 hulle belangstelling in die Rugbywêreldbeker 2023 bekend gemaak.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rte.ie/sport/rugby/2014/1205/664798-ireland-to-bid-for-2023-rugby-world-cup/ |title=Ireland confirms bid for 2023 Rugby World Cup |publisher=Raidió Teilifís Éireann |date=6 Desember 2014 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Volgens die eie verwagtinge het hulle bod oor goeie kanse beskik, aangesien Ierland nog nooit as ’n gasheer op sy eie opgetree het nie en hulle ’n ooreenkoms bereik het, waarvolgens sommige stadions van die Gaeliese Atletiekvereniging (waaronder [[Crokepark]]) gebruik kon word. hulle bod het twaalf stadions in nege stede bevat: [[Belfast]], [[Castlebar]], [[Cork]], [[Derry]], [[Dublin]], [[Galway]], [[Killarney]], [[Kilkenny]] en [[Limerick]].<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.irishrugby.ie/ireland2023/ |title=A tournament like no other |publisher=[[Ierse Rugbyvoetbalunie]] |date=2016 |accessdate=24 Januarie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180124182240/http://www.irishrugby.ie/ireland2023/ |archive-date=24 Januarie 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Italië het ook in die Rugbywêreldbeker 2023 belanggestel en die [[Italiaanse Rugbyfederasie]] (FIR) het in Maart 2015 sy bod aangekondig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rte.ie/sport/rugby-world-cup-2019/2015/0305/684811-italy-to-run-against-ireland-in-world-cup-bid/ |title=Italy to run against Ireland in World Cup bid |publisher=Raidió Teilifís Éireann |date=5 Maart 2015 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Italië is net soos Argentinië die enigste van die elf vlak-een-rugbylande wat nog nie ’n wedstryd tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi gehuisves het nie. Die Italiaanse bod het die stede [[Rome]], [[Bari]], [[Bologna]], [[Florence]], [[Genua]], [[Milaan]], [[Napels]], [[Padua]], [[Palermo]], [[Turyn]] en [[Udine]] bevat.<ref>{{it}} {{cite web |url=https://www.federugby.it/index.php?option=com_content&view=article&id=9766:rugby-world-cup-2023-identificati-gli-stadi-per-la-candidatura-italiana&catid=252:slide&Itemid=811&lang=it&jjj=1471025369302&jjj=1566302733569 |title=Rugby World Cup 2023, identificati gli stadi per la candidatura italiana |publisher=[[Italiaanse Rugbyfederasie]] |date=12 Augustus 2016 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Op 28 September 2016 het die FIR sy bod egter teruggeneem, nadat die [[Rome|Roomse]] burgemeester [[Virginia Raggi]] aangekondig het dat ’n bod vir die [[Olimpiese Somerspele 2024]] nie ondersteun word nie, waarvolgens haar ondersteuning vir ’n bod vir die Rugbywêreldbeker 2023 ook bevraagteken is.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/194439 |title=FIR withdraws from RWC 2023 hosting process |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=28 September 2016 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-37432928 |title=Rome 2024 Olympic bid collapses in acrimony |publisher=[[BBC]] |date=21 September 2016 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die drie oorblywende beheerliggame het op 25 September 2017 hulle botte aan [[Wêreldrugby]] se afgevaardigdes verduidelik. Tot op 31 Oktober het ’n neutrale deskundige kommissie die beskikbare dokumente volgens vyf kriteria geëvalueer. Hulle het die Suid-Afrikaanse bod bo dié van Frankryk en Ierland geplaas.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.lemonde.fr/rugby/article/2017/10/31/rugby-l-afrique-du-sud-se-place-devant-la-france-pour-l-organisation-de-la-coupe-du-monde-2023_5208306_1616937.html |title=La Coupe du monde de rugby 2023 devrait échapper à la France |publisher=[[Le Monde]] |date=31 Oktober 2017 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Wêreldrugby se afgevaardigdes het op 15 November 2017 in [[Londen]] vergader. Ondanks die aanbeveling van die deskundige kommissie het hulle Frankryk bo Suid-Afrika verkies, wat in die tweede stemming 24 van 39 stemme ontvang het.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.lemonde.fr/sport/article/2017/11/15/la-france-organisera-la-coupe-du-monde-de-rugby-en-2023_5215326_3242.html |title=Rugby : la France déjoue les pronostics et organisera la Coupe du monde en 2023 |publisher=[[Le Monde]] |date=15 November 2017 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/41995220 |title=2023 Rugby World Cup: France beat South Africa and Ireland to host competition |publisher=[[BBC]] |date=15 November 2017 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Daarmee is dit ná die [[Rugbywêreldbeker 1995]] in Suid-Afrika, die [[Rugbywêreldbeker 2003]] in Australië, die [[Rugbywêreldbeker 2011]] in Nieu-Seeland en die [[Rugbywêreldbeker 2019]] in Japan die vyfde rugbywêreldbekertoernooi wat geheel en al in een land aangebied word. {| class="wikitable centre" style=text-align:center |+Uitslag van die gasheerstemming |- !scope=col| Kandidaatlande !scope=col| Tevredenheidsgradering na bestudering van die lêer !scope=col| 1ste rondte !scope=col| 2de rondte |- | align=left| {{vlagland|Frankryk}} || 75,88% || 18 || '''24''' |- | align=left| {{vlagland|Suid-Afrika}} || 78,97% || 13 || 15 |- | align=left| {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Republiek Ierland]] en [[Noord-Ierland]] || 72,25% || 8 || bgcolor="#EFEFEF"| — |-class="sortbottom" | colspan=2 |'''Totale stemme uitgebring''' || '''39''' || '''39''' |} == Reëlingskomitee == [[Lêer:Coupe William Webb Ellis.jpg|duimnael|Die Webb Ellis-beker tydens die perskonferensie vir die Rugbywêreldbeker 2023]] In 2018 is ’n openbare belangegroep gestig om die toernooi in Frankryk voor te berei. Jacques Rivoal, voormalige president van Volkswagen Frankryk, is as president van die reëlingskomitee aangestel, terwyl Claude Atcher, direkteur van die bodkomitee, as direkteur van die reëlingskomitee benoem is.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.rugbyrama.fr/rugby/coupe-du-monde/2023/mondial-2023-rivoal-nomme-president-atcher-directeur_sto6756845/story.shtml |title=Mondial 2023 : Rivoal nommé président, Atcher directeur |publisher=Rugbyrama |date=16 Mei 2018 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Claude Atcher is op 2 September 2022 geskors. Hy is vervang deur sy adjunk Julien Collette tot aan die einde van ’n dissiplinêre prosedure wat ingestel is na ’n ondersoek deur die Arbeidsinspektoraat na ’n “diep sosiale malaise” binne die GIP,<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.lequipe.fr/Rugby/Article/France-2023-un-climat-de-travail-particulierement-degrade-et-un-malaise-social-profond-dans-les-bureaux/1339742 |title=Enquête sur le climat de « terreur » dans les bureaux de France 2023 |publisher=L’Équipe |author=Frédéric Bernès |date=30 Augustus 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> hy is in Oktober 2022 permanent uit sy pos ontslaan.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.ladepeche.fr/2022/10/11/claude-atcher-revoque-de-sa-nomination-a-sa-chute-les-grandes-dates-de-laffaire-10728830.php |title=Claude Atcher révoqué : de sa nomination à sa chute, les grandes dates de l'affaire |publisher=La Dépêche du Midi |date=11 Oktober 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die Franse Rugbyfederasie het 62% aan die regte en verpligtinge van die openbare belangegroep besit (37% het aan die Franse staat behoort en 1% aan die CNOSF). In Januarie 2023, agt maande voor die toernooi, het die FFR-president, Bernard Laporte, afstand gedoen van sy pos om te voldoen aan die versoek van die Franse Rugby-etiekkomitee en die Ministerie van Sport ná sy skuldigbevinding deur die Paryse Strafhof in eerste instansie vir “passiewe korrupsie”, “omkopery”, “onwettige renteneming”, “wegsteek van misbruik van korporatiewe bates” en “misbruik van korporatiewe bates”.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.ffr.fr/actualites/federation/bureau-federal-patrick-buisson-designe-president-delegue |title=Bureau Fédéral : Patrick Buisson désigné Président-Délégué |publisher=[[Franse Rugbyfederasie]] |author=Sylvain Muzeau |date=6 Januarie 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Sébastien Chabal was as voorsitter van die spelerskomitee verantwoordelik vir beide die spelers en spanne se beter huisvesting tydens die toernooi.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.rugbyrama.fr/rugby/coupe-du-monde/2023/coupe-du-monde-chabal-president-du-comite-des-joueurs-pour-2023_sto6822737/story.shtml |title=Chabal président du comité des joueurs pour 2023 |publisher=Rugbyrama |date=26 Junie 2018 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Sy ambassadeurstatus het hom toegelaat om sowat honderd kaartjies vir toernooiwedstryde te koop, terwyl die werknemers van die reëlingskomitee tot agt kaarte kon koop.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.lequipe.fr/Rugby/Actualites/Sebastien-chabal-dement-tout-trafic-de-billets-pour-la-coupe-du-monde-2023/1373325 |title=Sébastien Chabal dément tout trafic de billets pour la Coupe du monde 2023 |publisher=L’Équipe |date=7 Januarie 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Hy is in die media verdink van kaartjiehandel en het beweer dat hy hierdie plekke aan diegene rondom hom versprei het sonder om wins te maak.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.liberation.fr/sports/rugby/mondial-2023-soupconne-dun-trafic-de-places-sebastien-chabal-dement-toute-irregularite-20230108_72D3LN2GOBA2BA3DAZVYFNWXW4/ |title=Mondial 2023 : soupçonné d’un trafic de places, Sébastien Chabal dément toute irrégularité |publisher=Libération |author=Romain Métairie |date=8 Januarie 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> == Deelnemers == === Kwalifisering === [[Lêer:RWC 2023 Qualifier.svg|duimnael|Grafiek van die kwalifiseringsproses vir die Rugbywêreldbeker 2023]] [[Wêreldrugby]] het in Junie 2020 die kwalifiseringsproses gespesifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espn.co.uk/rugby/story/_/id/29283955/world_rugby_unveils_qualification_format_2023_world_cup |title=World Rugby unveils qualification format for 2023 World Cup |publisher=ESPNscrum |date=8 Junie 2020 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Vervolgens is van 2021 af agt van die 20 plekke van die toernooi tydens die kwalifisering uitgespeel. Die kwalifiseringstoernooi was in vyf streeksgroepe verdeel: [[Rugby Afrika|Afrika]], [[Rugby Amerikas Noord|Noord-Amerika]] saam met [[Suid-Amerika Rugby|Suid-Amerika]], [[Asië Rugby|Asië]], [[Rugby Europa|Europa]] en [[Oseanië Rugby|Oseanië]]. Twee plekke elk was vir die nasionale spanne van die Amerikas en Europa gereserveer en een elk vir Afrika en Oseanië. Die twee oorblywende plekke is tydens ’n interkontinentale kwalifiseringsrondte (uitspeel tussen Asië en Oseanië) en ’n uitspeelwedstryd (''Repechage'') tussen al die vastelande in November 2022 beslis.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/570193/qualification-process-set-for-rugby-world-cup-2023 |title=Qualification process set for Rugby World Cup 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=8 Junie 2020 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> As die regstreekse klassifiseerders getel word, het 34 spanne in aanmerking gekom vir kwalifisering vir die finale toernooi in Frankryk. Naas die gasheer Frankryk, wat ook deur sy deelname aan die kwarteindrondte van die Rugbywêreldbeker 2019 gekwalifiseer het, het ook die ander sewe deelnemers aan die kwarteindrondte en die vier derdeplek-spanne van die 2019-groepfase vir die Rugbywêreldbeker 2023 gekwalifiseer. Die volgende twaalf spanne het regstreeks vir die Rugbywêreldbeker 2023 gekwalifiseer: Suid-Afrika as verdedigende kampioen, Engeland as naaswenner, Nieu-Seeland as derde plek, Wallis as halfeindrondtespan, die spanne van die kwarteindrondte Australië, Frankryk, Ierland en Japan, asook die derde plekke van die groepfase Argentinië, Fidji, Italië en Skotland.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/qualifiers |title=All you need to know about the RWC 2023 Qualification pathway |publisher=rugbyworldcup.com |date=2020 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die kwalifiseringsproses het tydens die [[Europese Rugbykampioenskap]] op 6 Maart 2021 afgeskop.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/621284/everything-you-need-to-know-about-rugby-europe-championship-2021 |title=Everything you need to know about the Rugby Europe Championship 2021 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=3 November 2021 |accessdate=15 Desember 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211215160544/https://www.world.rugby/news/621284/everything-you-need-to-know-about-rugby-europe-championship-2021 |archive-date=15 Desember 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Op 17 Julie 2021 het met [[Samoaanse nasionale rugbyspan|Samoa]] as Oseanië 1 die eerste nasionale span vir die Rugbywêreldbeker 2023 gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby/international/125759713/manu-samoa-down-tonga-again-secure-rugby-world-cup-2023-qualification |title=Manu Samoa down Tonga again, secure Rugby World Cup 2023 qualification |publisher=Stuff |author=Aaron Goile |date=17 Julie 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Nadat [[Chileense nasionale rugbyspan|Chili]] tydens die kwalifisering vir die eerste keer [[Kanadese nasionale rugbyspan|Kanada]] verslaan het, was die Rugbywêreldbeker 2023 die eerste toernooi wat laasgenoemde span misgeloop het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cbc.ca/sports/rugby/canada-world-cup-qualifiers-1.6206498 |title=Canada fails to qualify for Rugby World Cup for 1st time ever |publisher=Canadian Broadcasting Corporation |date=9 Oktober 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Op 9 Oktober 2021 het [[Uruguaanse nasionale rugbyspan|Uruguay]] gekwalifiseer as Amerikas 1,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1114029/uruguay-qualify-2023-rugby-world-cup |title=Uruguay qualify for third successive Rugby World Cup by beating US, while Canada miss out for first time |publisher=Inside the Games |author=Patrick Burke |date=9 Oktober 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> op 12 Maart 2022 [[Georgiese nasionale rugbyspan|Georgië]] as Europa 1<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/georgias-rugby-world-cup-pool-locked-in-but-more-european-qualifiers-to-be-determined/ |title=Georgia's Rugby World Cup pool locked in but more European qualifiers to be determined |publisher=Rugbypass |date=13 Maart 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> en op 10 Julie 2022 [[Namibiese nasionale rugbyspan|Namibië]] as Afrika 1.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/731445/qualifier-africa-one-rugby-world-cup-france-2023 |title=Namibia win Rugby Africa Cup to secure place at Rugby World Cup 2023 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=10 Julie 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Nadat Chili op 16 Julie 2022 ook die [[Verenigde State se nasionale rugbyspan|Verenigde State]] geklop het, het hulle as Amerikas 2 vir die eerste keer ooit vir ’n rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/733127/rugby-world-cup-2023-americas-2-play-off-recap |title=Chile secure Rugby World Cup debut with dramatic defeat of the USA |publisher=rugbyworldcup.com |date=16 Julie 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Op 23 Julie 2022 het [[Tongaanse nasionale rugbyspan|Tonga]] as wenner van die uitspeelwedstryd tussen Asië en Oseanië gekwalifiseer.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/733294/tonga-v-hong-kong-rugby-world-cup-2023-asia-pacific-qualifier |title=Tonga qualify for Rugby World Cup 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=23 Julie 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Weens die [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Russiese inval in Oekraïne in 2022]] is [[Russiese nasionale rugbyspan|Rusland]] deur beide Wêreldrugby en Rugby Europa geskors en al dié span se oorblywende wedstryde tydens die Europese kwalifisering as nederlae geag.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/60692972 |title=Russia banned from Rugby World Cup qualification, Georgia advance |publisher=[[BBC]] |date=10 Maart 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Aanvanklik het [[Spaanse nasionale rugbyspan|Spanje]] glo as Europa 2 gekwalifiseer, maar nadat dié span tydens die kwalifisering ’n uitgeslote speler ingespan het, is hulle vir elke wedstryd met hierdie speler met puntaftrekking beboet, waarvolgens [[Roemeense nasionale rugbyspan|Roemenië]] vir Spanje as Europa 2 se kwalifiseerder vervang en [[Portugese nasionale rugbyspan|Portugal]] Roemenië se plek in die uitspeeltoernooi ingeneem het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/728050 |title=Independent Appeal Committee decision regarding Spain player eligibility |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=27 Junie 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}} {{dooie skakel}}</ref> Die 20ste en laaste plek is in November 2022 tydens die uitspeelrondte tussen [[Hongkongse nasionale rugbyspan|Hongkong]], [[Keniaanse nasionale rugbyspan|Kenia]], Portugal en die Verenigde State beslis, waartydens Portugal met ’n 16–16-gelykop in die laaste wedstryd teen die Verenigde State vir die tweede keer vir ’n rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/777606/rugby-world-cup-2023-final-qualification-tournament-match-day-three-recap |title=Samuel Marques kicks Portugal to Rugby World Cup 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=18 November 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> === Kwalifiserende spanne === Die volgende 20 spanne het vir die Rugbywêreldbeker 2023 gekwalifiseer. Dit was die eerste toernooi waaraan Chili deelgeneem en wat Kanada misgeloop het. Dit was ook die tweede toernooi wat die Verenigde State misgeloop en die eerste waaraan geen Noord-Amerikaanse span deelgeneem het nie, terwyl vir die eerste keer drie Suid-Amerikaanse spanne verskyn het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2022/11/19/rwc-2023-to-be-the-first-mens-rugby-world-cup-without-north-americans/ |title=RWC 2023 to be the first Men's Rugby World Cup without North Americans |publisher=Americas Rugby News |author=Paul Tait |date=19 November 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Daarmee het Suid-Amerika ná Europa en Oseanië die derde vasteland geword wat deur meer as twee spanne verteenwoordig is. Vir die eerste keer in die toernooigeskiedenis het tien spanne van die [[Suidelike Halfrond]] gekwalifiseer, waarmee beide die Noordelike en Suidelike Halfrond vir die eerste keer deur ewe veel spanne verteenwoordig is. [[Lêer:World Map 2023 RWC qualif.png|duimnael|400px|Spanne wat aan die kwalifiseringstoernooi deelgeneem en die wat regstreeks gekwalifiseer het; altesaam 34 spanne het deelgeneem. {{columns-list|2| {{sleutel|#FF8C00|[[Rugby Afrika|Afrika]]}} {{sleutel|#00FF00|[[Rugby Amerikas Noord|Noord-]] en [[Suid-Amerika Rugby|Suid-Amerika]]}} {{sleutel|#FF00FF|[[Asië Rugby|Asië]]}} {{sleutel|#0000FF|[[Rugby Europa|Europa]]}} {{sleutel|#FFFF00|[[Oseanië Rugby|Oseanië]]}} {{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]] [[Lêer:2023 Rugby World Cup (men) participating nations.svg|duimnael|400px|Uitslag van die kwalifisering: {{sleutel|#f00|Gasheer}} {{sleutel|#07f|Twaalf beste spanne van die 2019-toernooi}} {{sleutel|#0d0|Wenner van die plaaslike kwalifisering}} {{sleutel|#ff0|Versuim om te kwalifiseer}} {{sleutel|#000000|Span het homself onttrek of is geskors}} {{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}]] {| class="wikitable sortable" !Span !Kwalifiseringmetode !Verskynings by eindstryde !Laaste verskyning !Vorige beste prestasie !Groep |- |{{FRAru}} |'''Gasheer''' |Tiende |[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] |Naaswenner <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]])</small> |A |- |{{ARGru}} |rowspan="11"|'''Regstreeks''' |Tiende |[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] |Derde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 2007|2007]])</small> |D |- |{{AUSru}} |Tiende |[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] |'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]])</small> |C |- |{{ENGru}} |Tiende |[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] |'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 2003|2003]])</small> |D |- |{{FIJru}} |Negende |[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] |Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]])</small> |C |- |{{IRLru}} |Tiende |[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] |Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]])</small> |B |- |{{ITAru}} |Tiende |[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] |Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]])</small> |A |- |{{JPNru}} |Tiende |[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] |Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 2019|2019]])</small> |D |- |{{NZLru}} |Tiende |[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] |'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]])</small> |A |- |{{SCOru}} |Tiende |[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] |Vierde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]])</small> |B |- |{{RSAru}} |Agtste |[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] |'''Kampioen''' <small>([[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]])</small> |B |- |{{WALru}} |Tiende |[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] |Derde plek <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]])</small> |C |- |{{CHIru}} |Amerikas 2 |Eerste | – |Debuut |D |- |{{GEOru}} |Europa 1 |Sesde |[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] |Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]])</small> |C |- |{{NAMru}} |Afrika 1 |Sewende |[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] |Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]])</small> |A |- |{{PORru}} |Uitspeelwedstrydwenner |Tweede |[[Rugbywêreldbeker 2007|2007]] |Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 2007|2007]])</small> |C |- |{{ROMru}} |Europa 2 |Negende |[[Rugbywêreldbeker 2015|2015]] |Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]])</small> |B |- |{{SAMru}} |Oseanië 1 |Negende |[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] |Kwarteindrondte <small>([[Rugbywêreldbeker 1991|1991]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]])</small> |D |- |{{TGAru}} |Asië/Pasifiek 1 |Negende |[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] |Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1987|1987]], [[Rugbywêreldbeker 1995|1995]], [[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2007|2007]], [[Rugbywêreldbeker 2011|2011]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]])</small> |B |- |{{URUru}} |Amerikas 1 |Vyfde |[[Rugbywêreldbeker 2019|2019]] |Groepfase <small>([[Rugbywêreldbeker 1999|1999]], [[Rugbywêreldbeker 2003|2003]], [[Rugbywêreldbeker 2015|2015]], [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]])</small> |A |} == Stadions == Die [[Franse Rugbyfederasie]] (FFR) se bod is deur Wêreldrugby op 15 November 2017 bo die aansoeke van die [[Suid-Afrikaanse Rugbyunie]] en die [[Ierse Rugbyvoetbalunie]] gekies. Frankryk het sy bod op 9 Februarie 2017 ingedien.<ref name="Franse-bod" /> Die FFR se bestuur het op 17 Maart 2017 twaalf stede as moontlike gasheerstede voorgestel.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.ffr.fr/actualites/federation/france2023-douze-villes-hotes-retenues |title=#France2023 : Douze villes hôtes retenues |publisher=[[Franse Rugbyfederasie]] |date=17 Maart 2017 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Dié lys is later tot nege stede verminder (sonder [[Parys]], [[Montpellier]] en [[Lens, Pas-de-Calais|Lens]]).<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.lequipe.fr/Rugby/Actualites/Coupe-du-monde-de-rugby-2023-paris-lens-et-montpellier-ecartees-de-la-candidature-francaise/806051 |title=Coupe du monde de rugby 2023 : Paris, Lens et Montpellier écartées de la candidature française |publisher=L’Équipe |date=31 Mei 2017 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> <center> {| class="wikitable" style="text-align:center" ! [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]<br /><small>([[Parys]])</small> ! [[Marseille]] ! [[Décines-Charpieu]]<br /><small>([[Lyon]])</small> ! [[Villeneuve-d'Ascq]]<br /><small>([[Lille]])</small> |- | [[Stade de France]] | [[Stade Vélodrome]] | [[Parc Olympique Lyonnais]] | [[Stade Pierre-Mauroy]] |- | <small>{{Koördinate|48|55|28|N|2|21|36|O|region:FR_type:landmark|aansig=inlyn|name=Stade de France}}</small> | <small>{{Koördinate|43|16|11|N|5|23|45|O|region:FR_type:landmark|aansig=inlyn|name=Stade Vélodrome}}</small> | <small>{{Koördinate|45|45|56|N|4|58|52|O|region:FR_type:landmark|aansig=inlyn|name=Parc Olympique Lyonnais}}</small> | <small>{{Koördinate|50|36|43|N|3|07|50|O|region:FR_type:landmark|aansig=inlyn|name=Stade Pierre-Mauroy}}</small> |- | Kapasiteit: '''80&nbsp;023'''<ref name="Kapasiteit">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/venues |title=Host Venues |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=13 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220913174424/https://www.rugbyworldcup.com/2023/venues |archive-date=13 September 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> | Kapasiteit: '''67&nbsp;847'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''58&nbsp;883'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''50&nbsp;096'''<ref name="Kapasiteit" /> |- | [[Lêer:Germany vs Poland 0-0 (27103531294).jpg|200px]] | [[Lêer:Stade Vélodrome (20150405).jpg|200px]] | [[Lêer:Parc OL.jpg|200px]] | [[Lêer:Russia v Slovakia (2016-06-15) 18.jpg|200px]] |- ! [[Bordeaux]] ! colspan="3" rowspan="5" |{{Location map+|Frankryk|float=center|width=400|caption=|places= {{Location map~|Frankryk|lat=48.924473|long=2.360150|label=[[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]]|position=bottom}} {{Location map~|Frankryk|lat=43.269722|long=5.395833|label=[[Marseille]]|position=bottom}} {{Location map~|Frankryk|lat=45.765278|long=4.981944|label=[[Décines-Charpieu]]|position=right}} {{Location map~|Frankryk|lat=50.611883|long=3.130428|label=[[Villeneuve-d'Ascq]]|position=bottom}} {{Location map~|Frankryk|lat=47.21840 |long=-1.5536 |label=[[Nantes]]|position=right}} {{Location map~|Frankryk|lat=44.897222|long=-0.56167|label=[[Bordeaux]]|position=right}} {{Location map~|Frankryk|lat=45.460833|long=4.390278|label=[[Saint-Étienne]]|position=bottom}} {{Location map~|Frankryk|lat=43.705139|long=7.192583|label=[[Nice]]|position=left}} {{Location map~|Frankryk|lat=43.583056|long=1.434167|label=[[Toulouse]]|position=right}}}} |- | [[Nouveau Stade de Bordeaux|Stade de Bordeaux]] |- | <small>{{Koördinate|44|53|50|N|0|33|42|W|region:FR_type:landmark|aansig=inlyn|format=dms|name=Nouveau Stade de Bordeaux}}</small> |- | Kapasiteit: '''42&nbsp;060'''<ref name="Kapasiteit" /> |- | [[Lêer:Bordeaux Larnaca Nouveau Stade 4.jpg|200px]] |- ! [[Saint-Étienne]] ! [[Nice]] ! [[Nantes]] ! [[Toulouse]] |- | [[Stade Geoffroy-Guichard]] | [[Allianz Riviera|Stade de Nice]] | [[Stade de la Beaujoire]] | [[Stadium Municipal (Toulouse)|Stadium de Toulouse]] |- | <small>{{Koördinate|45|27|39|N|4|23|25|O|region:FR_type:landmark|aansig=inlyn|format=dms|name=Stade Geoffroy-Guichard}}</small> | <small>{{Koördinate|43|42|18|N|7|11|33|O|region:FR_type:landmark|aansig=inlyn|format=dms|name=Allianz Riviera}}</small> | <small>{{Koördinate|47|15|20|N|1|31|31|W|region:FR_type:landmark|aansig=inlyn|format=dms|name=Stade de la Beaujoire}}</small> | <small>{{Koördinate|43|34|59|N|1|26|3|O|region:FR_type:landmark|aansig=inlyn|format=dms|name=Stadium Municipal}}</small> |- | Kapasiteit: '''41&nbsp;965'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''35&nbsp;983'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''35&nbsp;520'''<ref name="Kapasiteit" /> | Kapasiteit: '''33&nbsp;103'''<ref name="Kapasiteit" /> |- | [[Lêer:AS Saint-Étienne v Olympique Lyonnais, 10 November 2013.jpg|200px]] | [[Lêer:Allianzcoupdenvoi.jpg|200px]] | [[Lêer:Stade de la Beaujoire.jpg|200px]] | [[Lêer:6m lillois tiré par Mike Maignan, Toulouse, 6 mai 2018 (TFC - LOSC).jpg|200px]] |}</center> == Formaat == [[Lêer:Ballon RWC 2023.jpg|duimnael|Die amptelike rugbybal van die Rugbywêreldbeker 2023]] Die Rugbywêreldbeker 2023 is oor 51 dae tussen 20 verskillende spanne oor 48 wedstryde beslis. Dit het op 8 September op die Stade de France in Saint-Denis naby Parys met die openingswedstryd tussen die gasheer Frankryk en Nieu-Seeland afgeskop. Die toernooi het op dieselfde stadion op 28 Oktober geëindig met die eindstryd tussen Nieu-Seeland en Suid-Afrika, waartydens die Springbokke die [[Webb Ellis-beker]] verdedig het. === Kalender === Op 22 Februarie 2021 het Wêreldrugby verskeie maatreëls aangekondig wat verband hou met die fisieke integriteit van spelers:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/619345/increased-rest-days-confirmed-for-rugby-world-cup-2023 |title=Increased rest days confirmed for Rugby World Cup 2023 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=22 Februarie 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * die aantal rusdae tussen twee wedstryde is verhoog. Vir die eerste keer in die toernooigeskiedenis kon spanne voor die volgende wedstryd minstens vyf dae voorberei en herstel; * die groepfase is met een week verleng (van 8 September); * die aantal spelers is van 31 na nou 33 spelers verhoog om die spanbestuur te vergemaklik; * reistye en frekwensies is aansienlik verminder; * oefenlading is verlaag om ernstige beserings (insluitend harsingskudding) te voorkom. Die wedstrydskedule is op 26 Februarie 2021 deur Wêreldrugby bekendgemaak.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/matches |title=Matches |publisher=rugbyworldcup.com |date=26 Februarie 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die volgende tabel dui die Rugbywêreldbeker 2023 se daaglikse program aan. ’n Rooi blokkie dui op beide die openings- en sluitingseremonie, ’n pers blokkie op wedstryde tydens die groepfase, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase, ’n blou blokkie op die bronseindstryd en ’n geel blokkie op die eindstryd. {| | {| class="wikitable left center" "style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em" |+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi |- ! scope=col |Groepfase<br />September/Oktober ! scope=col |Vr<br />8 ! scope=col |Sa<br />9 ! scope=col |So<br />10 ! scope=col |Ma<br />11 ! scope=col |Di<br />12 ! scope=col |Wo<br />13 ! scope=col |Do<br />14 ! scope=col |Vr<br />15 ! scope=col |Sa<br />16 ! scope=col |So<br />17 ! scope=col |Ma<br />18 ! scope=col |Di<br />19 ! scope=col |Wo<br />20 ! scope=col |Do<br />21 ! scope=col |Vr<br />22 ! scope=col |Sa<br />23 ! scope=col |So<br />24 ! scope=col |Ma<br />25 ! scope=col |Di<br />26 ! scope=col |Wo<br />27 ! scope=col |Do<br />28 ! scope=col |Vr<br />29 ! scope=col |Sa<br />30 ! scope=col |So<br />1 ! scope=col |Ma<br />2 ! scope=col |Di<br />3 ! scope=col |Wo<br />4 ! scope=col |Do<br />5 ! scope=col |Vr<br />6 ! scope=col |Sa<br />7 ! scope=col |So<br />8 |- align=center |align=left|Seremonies <!-- 8 -->| bgcolor=#d6325b|'''{{Afkorting|OS|Openingseremonie}}''' <!-- 9 -->| <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| <!-- 28 -->| <!-- 29 -->| <!-- 30 -->| <!-- 1 -->| <!-- 2 -->| <!-- 3 -->| <!-- 4 -->| <!-- 5 -->| <!-- 6 -->| <!-- 7 -->| <!-- 8 -->| |- align=center | align=left|Groep A <!-- 8 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 15 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 21 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 28 -->| <!-- 29 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 30 -->| <!-- 1 -->| <!-- 2 -->| <!-- 3 -->| <!-- 4 -->| <!-- 5 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 6 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 7 -->| <!-- 8 -->| |- align=center |align=left|Groep B <!-- 8 -->| <!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 17 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| <!-- 28 -->| <!-- 29 -->| <!-- 30 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 1 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 2 -->| <!-- 3 -->| <!-- 4 -->| <!-- 5 -->| <!-- 6 -->| <!-- 7 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 8 -->| bgcolor=#c364f3| 1 |- align=center |align=left|Groep C <!-- 8 -->| <!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 17 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 24 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| <!-- 28 -->| <!-- 29 -->| <!-- 30 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 1 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 2 -->| <!-- 3 -->| <!-- 4 -->| <!-- 5 -->| <!-- 6 -->| <!-- 7 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 8 -->| bgcolor=#c364f3| 1 |- align=center |align=left|Groep D <!-- 8 -->| <!-- 9 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 10 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 17 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 23 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| <!-- 28 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 29 -->| <!-- 30 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 1 -->| <!-- 2 -->| <!-- 3 -->| <!-- 4 -->| <!-- 5 -->| <!-- 6 -->| <!-- 7 -->| bgcolor=#c364f3| 1 <!-- 8 -->| bgcolor=#c364f3| 1 |- ! scope=col |Uitklopfase<br />Oktober ! scope=col |Ma<br />9 ! scope=col |Di<br />10 ! scope=col |Wo<br />11 ! scope=col |Do<br />12 ! scope=col |Vr<br />13 ! scope=col |Sa<br />14 ! scope=col |So<br />15 ! scope=col |Ma<br />16 ! scope=col |Di<br />17 ! scope=col |Wo<br />18 ! scope=col |Do<br />19 ! scope=col |Vr<br />20 ! scope=col |Sa<br />21 ! scope=col |So<br />22 ! scope=col |Ma<br />23 ! scope=col |Di<br />24 ! scope=col |Wo<br />25 ! scope=col |Do<br />26 ! scope=col |Vr<br />27 ! scope=col |Sa<br />28 |- align=center |align=left|Seremonies <!-- 9 -->| <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| <!-- 15 -->| <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| <!-- 21 -->| <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| <!-- 28 -->| bgcolor=#d6325b|'''{{Afkorting|SS|Sluitingseremonie}}''' |- align=center |align=left|Uitklopfase <!-- 9 -->| <!-- 10 -->| <!-- 11 -->| <!-- 12 -->| <!-- 13 -->| <!-- 14 -->| bgcolor=#00cc33| 2 <!-- 15 -->| bgcolor=#00cc33| 2 <!-- 16 -->| <!-- 17 -->| <!-- 18 -->| <!-- 19 -->| <!-- 20 -->| bgcolor=#00cc33| 1 <!-- 21 -->| bgcolor=#00cc33| 1 <!-- 22 -->| <!-- 23 -->| <!-- 24 -->| <!-- 25 -->| <!-- 26 -->| <!-- 27 -->| bgcolor=#3399ff| '''1''' <!-- 28 -->| bgcolor=#ffcc00| '''1''' |} | {| style="margin:0.5em auto" wikitable right | colspan=2 |'''Verklaring''' |- | {{sleutel|#d6325b|Seremonies}} |- | {{sleutel|#c364f3|Groepfase}} |- | {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}} |- | {{sleutel|#3399ff|Bronseindstryd}} |- | {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}} |} |} === Groepe === [[Lêer:Palais Brongniart Paris.jpg|duimnael|Die loting vir die Rugbywêreldbeker 2023 het op 14 Desember 2020 in die Paryse Palais Brongniart plaasgevind]] Die eerste rondte, of die groepfase, het 20 spanne bevat wat in vier groepe van vyf spanne verdeel is met dieselfde formaat as wat in 2003, 2007, 2011, 2015 en 2019 gebruik is. Die loting vir die groepfase, waar die twaalf regstreekse kwalifiseerders in drie groepe verdeel is na aanleiding van hulle posisie op die Wêreldrugby-ranglys (soos op 1 Januarie 2020), het op 14 Desember 2020 in die Paryse Palais Brongniart plaasgevind.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/590670/stage-set-for-rugby-world-cup-2023-draw |title=Stage set for Rugby World Cup 2023 Draw |publisher=rugbyworldcup.com |date=2 Oktober 2020 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.lequipe.fr/Rugby/Actualites/Coupe-du-monde-2023-le-tirage-au-sort-decale-au-14-decembre/1169120 |title=Coupe du monde 2023 : le tirage au sort décalé au 14 décembre |publisher=L’Équipe |date=7 September 2020 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die oorspronklike datum vir die loting was 30 November 2020, die tradisionele plek ná die eindjaarrugbytoetsreeks gedurende die Novembermaand ná die vorige Rugbywêreldbekertoernooi.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/555584 |title=World Ranking race begins for RWC 2023 pool draw |publisher=rugbyworldcup.com |date=29 Januarie 2020 |accessdate=28 Oktober 2024}} {{dooie skakel}}</ref> Die lootstelsel van vorige rugbywêreldbekertoernooie is behou met die twaalf regstreekse kwalifiseerders uit 2019 wat op die lotingsdag aan hulle onderskeie groepe toegewys is, gebaseer op hulle plek op die Wêreldrugby-ranglys op 1 Januarie 2020: * '''Groep 1:''' Die vier beste gekeurde spanne * '''Groep 2:''' Die vier naasbeste gekeurde spanne * '''Groep 3:''' Die vier laagste regstreekse kwalifiseerders Die oorblywende twee groepe het bestaan uit die agt bykomende spanne, met die toewysing in elke groep gebaseer op die vorige Rugbywêreldbekertoernooi: * '''Groep 4:''' Oseanië 1, Europa 1, Amerikas 1, Uitspeelwenner * '''Groep 5:''' Afrika 1, Europa 2, Amerikas 2, Uitspeelwedstrydwenner Dit beteken dat die 20 deelnemende spanne, gekwalifiseerde en kwalifiserende, soos volg gekeur is (volgens hulle plek op die wêreldranglys op 1 Januarie 2020): {| |- style="text-align:left" !style="width:10em"|Groep 1 !style="width:10em"|Groep 2 !style="width:10em"|Groep 3 !style="width:14em"|Groep 4 !style="width:12em"|Groep 5 |- style="vertical-align:top" |{{plainlist| * {{RSAru}} <small>(1)</small> * {{NZLru}} <small>(2)</small> * {{ENGru}} <small>(3)</small> * {{WALru}} <small>(4)</small> }} |{{plainlist| * {{IRLru}} <small>(5)</small> * {{AUSru}} <small>(6)</small> * {{FRAru}} <small>(7)</small> * {{JPNru}} <small>(8)</small> }} |{{plainlist| * {{SCOru}} <small>(9)</small> * {{ARGru}} <small>(10)</small> * {{FIJru}} <small>(11)</small> * {{ITAru}} <small>(12)</small> }} |{{plainlist| * Oseanië 1 ({{SAMru}}) * Europa 1 ({{GEOru}}) * Amerikas 1 ({{URUru}}) * Asië/Pasifiek 1 ({{TGAru}}) }} |{{plainlist| * Afrika 1 ({{NAMru}}) * Europa 2 ({{ROMru}}) * Amerikas 2 ({{CHIru}}) * Uitspeelwedstrydwenner ({{PORru}}) }} |} Ná die loting op 14 Desember 2020 het die groepe soos volg gelyk:<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/pool-draw |title=Re-live the Rugby World Cup 2023 Draw |publisher=rugbyworldcup.com |date=14 Desember 2020 |accessdate=10 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230410090041/https://www.rugbyworldcup.com/2023/pool-draw |archive-date=10 April 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> {| class="wikitable" style="width:98%;" !width=25%|[[#Groep A|Groep A]] !width=25%|[[#Groep B|Groep B]] !width=25%|[[#Groep C|Groep C]] !width=25%|[[#Groep D|Groep D]] |- | {{NZLru}}<ref group="n" name="auto">Regstreekse kwalifiseerder (derde in hulle groep in [[Rugbywêreldbeker 2019|2019]]).</ref><br /> {{FRAru}}<ref group="n" name="auto" /><ref group="n">Benewens regstreekse kwalifisering as gevolg van sy prestasie in 2019 was Frankryk die gasheer en sou die land op grond daarvan ook gekwalifiseer het.</ref><br /> {{ITAru}}<ref group="n" name="auto" /><br /> {{URUru}}<br /> {{NAMru}} | {{RSAru}}<ref group="n" name="auto" /><br /> {{IRLru}}<ref group="n" name="auto" /><br /> {{SCOru}}<ref group="n" name="auto" /><br /> {{TGAru}}<br /> {{ROMru}} | {{WALru}}<ref group="n" name="auto" /><br /> {{AUSru}}<ref group="n" name="auto" /><br /> {{FIJru}}<ref group="n" name="auto" /><br /> {{GEOru}}<br /> {{PORru}} | {{ENGru}}<ref group="n" name="auto" /><br /> {{JPNru}}<ref group="n" name="auto" /><br /> {{ARGru}}<ref group="n" name="auto" /><br /> {{SAMru}}<br /> {{CHIru}} |} Die vroeë loting (amper drie jaar voor die afskop van die toernooi) is gekritiseer. Sedertdien het die wêreldranglys aansienlike veranderinge ondergaan, waarvolgens Groep B drie van die vyf beste spanne bevat het (Ierland <small>(1)</small>, Suid-Afrika <small>(2)</small> en Skotland <small>(5)</small>), met Frankryk <small>(3)</small> en Nieu-Seeland <small>(4)</small> in Groep A. Groep C se hoogste geplaaste span was Fidji <small>(7)</small> met vier van die twaalf beste spanne in dieselfde groep.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.irishtimes.com/sport/rugby/2023/08/22/rugby-world-cup-most-lopsided-draw-in-history-makes-for-the-most-competitive-tournament-yet/ |title=World Rugby’s clunkiness creates ridiculously lopsided Rugby World Cup draw |publisher=The Irish Times |author=Gerry Thornley |date=22 Augustus 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://inews.co.uk/sport/rugby-union/rugby-world-cup-2023-draw-england-ireland-changes-2187310 |title=Rugby World Cup 2023: Lopsided draw has benefited England, hinders Ireland and prompts changes for 2027 |publisher=inews.co.uk |author=Hugh Godwin |date=3 Maart 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Ná die kritiek het Wêreldrugby se [[hoof- uitvoerende beampte]] Alan Gilpin belowe dat die loting vir toekomstige rugbywêreldbekertoernooie beter gebalanseerd sou wees.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://rugby365.com/latest-news/rugby-chief-vows-to-end-lopsided-world-cup-draws/ |title=Rugby chief vows to end lopsided World Cup draws |publisher=Rugby365 |date=26 April 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Vir die vierde keer in vyf agtereenvolgende rugbywêreldbekertoernooie is Australië, Fidji en Wallis in dieselfde groep geloot (met uitsondering van die 2011-toernooi, waar Fidji en Wallis wel in dieselfde groep was). Die rede agter die vroeë loting was om ondersteuners meer tyd vir hulle reisbeplanning te gun. === Groepfase === [[Lêer:Toulouse - Grand rond - Fontaine.jpg|duimnael|Die ''Grand Rond'' se fontein in Toulouse versier met metaalplate vir al die 20 deelnemende spanne]] [[Lêer:RWC 2023 Opening.jpg|duimnael|Toneel tydens die openingseremonie van die Rugbywêreldbeker 2023]] Soos in die rugbywêreldbekertoernooie van 2003, 2007, 2011, 2015 en 2019 is die 20 spanne wat vir die Rugbywêreldbeker 2023 gekwalifiseer het in vier groepe verdeel. Die groepe is verdeel van Groep A tot Groep D en elke groep het bestaan uit vyf spanne. Elke groep het een semifinalis en een kwarteindfinalis (regstreekse kwalifiseerders) van die Rugbywêreldbeker 2019 bevat, met die ander drie plekke wat deur die kwalifiseringstelsel aangevul is. Elke land het een keer teen elke ander span in sy groep gespeel: elke land het dus vier wedstryde tydens die groepfase gespeel. Klassifisering binne elke groep was gegrond op die volgende puntestelsel: * vier wedstrydpunte vir ’n oorwinning; * twee vir ’n gelykopuitslag; * geen vir ’n nederlaag; * Een bonuspunt vir die druk van vier of meer [[Drie (sport)|drieë]], of ’n nederlaag met sewe punte of minder.<ref name=rules>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/35290 |title=Tournament Rules |publisher=rugbyworldcup.com |date=1 Augustus 2019 |accessdate=28 Oktober 2024}} {{dooie skakel}}</ref> Bonuspunte wat bydra tot spanne se versamelde wedstrydpuntetelling is toegeken in elkeen van die volgende omstandighede (een wedstrydpunt vir elke geval): * ’n span druk vier of meer drieë (ongeag van die wedstryduitslag); * ’n span verloor met sewe punte (’n verdoelde drie) of minder.<ref name="rules" /> Aan die einde van die groepfase is die spanne gerangskik van die eerste na die vyfde posisie, gegrond op versamelde wedstrydpunte, met die twee beste spanne wat na die kwarteindrondte deurgedring het. As twee of meer spanne ewe veel punte behaal het, is ’n kriteriastelsel gebruik om te bepaal watter span ’n hoër rang gehad het. Die kriteriastelsel het berus op ’n gedetailleerde analise van die wedstryde waaraan die spanne deelgeneem het. As geen uitslag met die stelsel bereik kon word nie, is die span wat die hoër rang op die amptelike ranglys van Wêreldrugby gehad het die hoër rang toegeken.<ref name="rules" /> === Uitklopfase === Van die begin van dié fase af het die toernooi ’n uitklopformaat aangeneem wat uit agt wedstryde bestaan het: vier kwarteindstryde, twee halfeindstryde, ’n derdeplekwedstryd en die eindstryd. Die wenner en naaswenner van elk van die groepe het na die uitklopfase deurgedring. Groepwenners het teen naaswenners in ander groepe in die kwarteindstryde gespeel, byvoorbeeld: die wenner van Groep A het teen die naaswenner van Groep B en die wenner van Groep B teen die naaswenner van Groep A gespeel. Spanne van dieselfde groep sou dus eers in óf die klein finale óf die eindstryd kon herontmoet het. Elke wedstryd in die uitklopfase moes met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná tagtig minute van gewone spel ’n gelykopuitslag was, is daar verder gespeel om te bepaal wie die wenner is. Aanvanklik is daar twee periodes van [[ekstra tyd]] gespeel, tien minute in elke rigting: as daar dan steeds geen wenner was nie, is daar vir tien minute gespeel in ’n uitklopformaat, waar die eerste span wat daarin geslaag het om punte aan te teken, gewen het. As daar steeds nie ’n wenner was ná 110 minute nie is die wenner bepaal deur ’n stelskopkompetisie.<ref name="rules" /> === 2023-effek op 2027-kwalifisering === Soos tydens die rugbywêreldbekertoernooie van 2007, 2011, 2015 en 2019 het die beste drie spanne in elke groep regstreeks gekwalifiseer vir die volgende Rugbywêreldbeker 2027 in Australië. Hulle was Argentinië, Australië, Engeland, Fidji, Frankryk, Ierland, Italië, Japan, Nieu-Seeland, Skotland, Suid-Afrika en Wallis. == Kaartjies en borgskappe == Altesaam 2,6 miljoen kaartjies vir die Rugbywêreldbeker 2023 is in drie fases verkoop; die meeste kaartjies in dié tyd vir ’n rugbywêreldbekertoernooi. Die eerste-fase-kaartjies is van Maart 2021 af vrygestel en die laaste-fase-kaartjies in 2022.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/621306/rugby-world-cup-france-2023-tickets-go-on-sale |title=Rugby World Cup France 2023 tickets go on sale |publisher=rugbyworldcup.com |date=4 Maart 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Op 24 Januarie 2023 is ’n amptelike herverkoopplatform vir private kopers op die organiseerder se webwerf ingestel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://oneway.rugbyworldcup.com/preopen/index.html |title=Coupe du Monde Rugby France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |accessdate=24 Januarie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230124131329/https://oneway.rugbyworldcup.com/preopen/index.html |archive-date=24 Januarie 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Op 31 Mei 2023, presies 100 dae voor dié toernooi se afskop, het Wêreldrugby aangekondig, dat reeds sowat 2,5 miljoen kaartjies verkoop is, wat die vorige rekord van die 2015-toernooi oortref.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/814645/france-ready-to-welcome-the-world-as-rugby-world-cup-2023-celebrates-100-days-to-go-in-style |title=France ready to welcome the world as Rugby World Cup 2023 celebrates 100 days to go in style |publisher=rugbyworldcup.com |date=31 Mei 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Tydens die groepfase het die wedstrydbywoning die mylpaal van 1,7 miljoen oorskry en die vorige rekord van die 2019-toernooi oortref.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/876932/rugby-world-cup-2023-excites-fans-in-record-numbers-as-thrilling-pool-phase-captures-the-imagination |title=Rugby World Cup 2023 excites fans in record numbers as thrilling pool phase captures the imagination |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=10 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Altesaam is daar byna 2,4 miljoen kaartjies verkoop, waarmee die toernooi die vorige vlak van die 2015-toernooi se 2,5 miljoen bereik en die 2019-toernooi se 1,7 miljoen oorskry het.<ref name="Impak" /> {| class="wikitable center" |+ Rugbywêreldbeker 2023-vennote en -verskaffers ! scope=row| Wêreldwye vennote | Asahi,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/633736/asahi-breweries-joins-rugby-world-cup-2023-as-worldwide-partner |title=Asahi Breweries joins Rugby World Cup 2023 as Worldwide Partner |publisher=rugbyworldcup.com |date=28 April 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[Capgemini]],<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/660603/world-rugby-and-capgemini-announce-transformational-rugby-world-cup-2023-worldwide-partnership |title=World Rugby and Capgemini announce transformational Rugby World Cup 2023 worldwide Partnership |publisher=rugbyworldcup.com |date=6 September 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[Emirates]],<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.emirates.com/media-centre/emirates-and-world-rugby-to-fly-better-at-rugby-world-cup-2023-and-2027/ |title=Emirates and World Rugby to ‘Fly Better’ at Rugby World Cup 2023 and 2027 |publisher=[[Emirates]] |date=27 Julie 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[Land Rover]],<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.sportspromedia.com/news/rugby-world-cup-2023-france-land-rover-sponsorship-gmf-deal/?zephr_sso_ott=CrzhLE |title=World Rugby partners with Land Rover ahead of 2023 World Cup |publisher=Sportspromedia |author=Rory Jones |date=18 November 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Mastercard<ref>{{en}} {{cite web |url=https://insidersport.com/2021/02/26/rugby-world-cup-teams-up-with-mastercard-for-2023-tournament/ |title=Rugby World Cup teams up with Mastercard for 2023 tournament |publisher=Insider Sport |author=Holly Hunt |date=26 Februarie 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> en [[Société Générale]].<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://sportbusiness.club/news/rugby-societe-generale-partenaire-de-france-2023/ |title=Rugby. Société Générale partenaire de France 2023 |publisher=SportBusiness |date=6 Oktober 2020 |accessdate=9 Desember 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241209013759/https://sportbusiness.club/news/rugby-societe-generale-partenaire-de-france-2023/ |archive-date=9 Desember 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> |- ! scope=row| Amptelike vennote | GL events,<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.gl-events.com/fr/le-groupe-gl-events-sponsor-officiel-de-la-coupe-du-monde-de-rugby-france-2023 |title=Le groupe GL events Sponsor Officiel de la Coupe du Monde de Rugby France 2023 |publisher=GL events |date=17 Maart 2020 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> GMF,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/670987/gmf-becomes-official-sponsor-and-official-insurer-of-rugby-world-cup-france-2023 |title=GMF becomes Official Sponsor and Official Insurer of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=17 November 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[Loxam]],<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.loxam.fr/news/loxam-sponsor-officiel-de-la-coupe-du-monde-de-rugby-france-2023/CP_rugby_2023 |title=Loxam, "Sponsor Officiel" de la Coupe du Monde de Rugby France 2023 |publisher=Loxam |date=15 September 2020 |accessdate=3 Desember 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241203144837/https://www.loxam.fr/news/loxam-sponsor-officiel-de-la-coupe-du-monde-de-rugby-france-2023/CP_rugby_2023 |archive-date=3 Desember 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> [[Orange (firma)|Orange]],<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/608940/ |title=Orange becomes Rugby World Cup 2023 Official Sponsor |publisher=rugbyworldcup.com |date=13 Desember 2020 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> PROMAN,<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://sportbusiness.club/rugby-proman-nouveau-selectionneur-de-france-2023/ |title=Rugby: Proman, nouveau sélectionneur de France 2023 |publisher=SportBusiness |date=6 November 2020 |accessdate=26 November 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241126215932/https://sportbusiness.club/rugby-proman-nouveau-selectionneur-de-france-2023/ |archive-date=26 November 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> [[SNCF]],<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.sncf.com/fr/engagements/sncf-sponsor-officiel-coupe-du-monde-rugby-France-2023 |title=La SNCF sponsor officiel de la prochaine Coupe du monde de rugby |publisher=[[SNCF]] |date=9 September 2020 |accessdate=9 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230409074847/https://www.sncf.com/fr/engagements/sncf-sponsor-officiel-coupe-du-monde-rugby-France-2023 |archive-date=9 April 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> [[Total|TotalEnergies]]<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/647177/total-energies-rwc-2023-release |title=TotalEnergies becomes Official Sponsor of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=25 Junie 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> en [[Vivendi]].<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://sportbusiness.club/news/rugby-vivendi-sponsor-officiel-de-france-2023/ |title=Rugby. Vivendi sponsor officiel de France 2023 |publisher=SportBusiness |date=30 Oktober 2020 |accessdate=4 Desember 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201204083318/https://sportbusiness.club/news/rugby-vivendi-sponsor-officiel-de-france-2023/ |archive-date=4 Desember 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> |- ! scope=row| Amptelike verskaffers | Andros (voedsel),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/662440/andros-rugby-world-cup-france-2023-official-supplier |title=Andros becomes Rugby World Cup France 2023 Official Supplier |publisher=rugbyworldcup.com |date=15 September 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> BKT Bpk. (bande),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/669181/a-new-adventure-begins-for-bkt-and-rugby-world-cup-2023-in-france |title=A new adventure begins for BKT and Rugby World Cup 2023 in France |publisher=rugbyworldcup.com |date=4 November 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[Canon]] (kameras),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/726672/canon-joins-the-rugby-world-cup-commercial-family-for-new-zealand-2021-and-france-2023 |title=Canon joins the Rugby World Cup commercial family for New Zealand 2021 and France 2023 |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=27 Junie 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Eden Park (klere),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/651724/eden-park-becomes-elegance-supplier-for-rugby-world-cup-2023-and-confirms-its-commitment-to-the-campus-2023-programme |title=Eden Park becomes Elegance Supplier for Rugby World Cup 2023 and confirms its commitment to the Campus 2023 programme |publisher=rugbyworldcup.com |date=8 Julie 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> EF Education First AG (taalonderrig),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/642116/ef-education-first-selected-as-official-language-training-services-supplier-for-rugby-world-cup-france-2023 |title=EF Education First selected as official language training services supplier for Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=9 Junie 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[Facebook]] (sosiale media),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/661536/facebook-official-social-media-services-supplier |title=Facebook becomes official social media services supplier of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=7 September 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Geodis (logistiek),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/718429/geodis-becomes-official-freight-carrier-of-rugby-world-cup-france-2023 |title=GEODIS becomes Official Freight Carrier of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=23 Mei 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Gilbert (rugbyballe),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.gilbertrugby.com/blogs/gilbert-rugby-history/rugby-world-cup-lives-on-france-2023-see-you-there |title=Rugby World Cup lives on. France 2023, see you there! |publisher=Gilbert Rugby |date=4 Desember 2019 |accessdate=11 Desember 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231211032102/https://www.gilbertrugby.com/blogs/gilbert-rugby-history/rugby-world-cup-lives-on-france-2023-see-you-there |archive-date=11 Desember 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> [[HP Inc.|Hewlett-Packard]],<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/644086/hp-official-supplier-of-rugby-world-cup-france-2023-and-engaged-in-the-campus-2023-programme |title=HP becomes official supplier of Rugby World Cup France 2023, confirms commitment to the Campus 2023 Programme |publisher=rugbyworldcup.com |date=18 Junie 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Invivo (fynkos),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/665759/invivo-becomes-official-fine-food-supplier-of-rugby-world-cup-france-2023 |title=InVivo becomes Official Fine Food Supplier of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=29 September 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[Macron (maatskappy)|Macron]] (sportuitrusting),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/news/681354/world-rugby-appoints-macron-as-match-officials-kit-supplier-in-three-year-deal |title=World Rugby appoints Macron as match officials kit supplier in three-year deal |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=20 Januarie 2022 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> [[Mitsubishi Electric]] (nywerheidselektroniek),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/670045/mitsubishi-electric-becomes-official-supplier-of-rugby-world-cup-france-2023 |title=Mitsubishi Electric becomes Official Supplier of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=9 November 2021 |accessdate=28 Oktober 2024 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Taisho Pharmaceutical<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/645951/taisho-pharmceutical-fournisseur-officiel-de-la-coupe-du-monde-to-rugby-france-2023 |title=Taisho Pharmaceutical appointed Official Supplier of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=24 Junie 2021 |accessdate=28 Oktober 2024 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> en Tudor (horlosies).<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.world.rugby/u20/news/296716 |title=Born To Dare – World Rugby and TUDOR announce long-term partnership |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=26 November 2017 |accessdate=10 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230410090041/https://www.world.rugby/u20/news/296716 |archive-date=10 April 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> |- ! scope=row| Amptelike ondersteuners | Accor,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/802374/all-accor-live-limitless-announced-as-official-supporter-of-rugby-world-cup-france-2023 |title=ALL – Accor Live Limitless announced as Official Supporter of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=11 April 2023 |accessdate=28 Oktober 2024 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Aramis Rugby,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/723422/aramis-rugby-announced-as-official-supporter-of-rugby-world-cup-france-2023 |title=Aramis Rugby announced as Official Supporter of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=13 Junie 2022 |accessdate=28 Oktober 2024 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> France Pare-brise,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/702552/france-pare-brise-becomes-official-supporter-of-rugby-world-cup-france-2023 |title=France Pare-Brise becomes official supporter of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=30 Maart 2022 |accessdate=28 Oktober 2024 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Groupe Casino]],<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/788023/casino-becomes-official-supporter-of-rugby-world-cup-france-2023 |title=Casino becomes Official Supporter of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=2 Maart 2023 |accessdate=28 Oktober 2024 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Koezio,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/708448/koesio-and-its-sustainableteam-become-official-supporters-of-rugby-world-cup-france-2023 |title=Koesio and its #SustainableTeam become Official Supporters of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=20 April 2022 |accessdate=28 Oktober 2024 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> PPA Business School,<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/702988/ppa-business-school-becomes-official-supporter-of-rugby-world-cup-france-2023 |title=PPA Business School becomes Official Supporter of Rugby World Cup France 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=4 April 2022 |accessdate=28 Oktober 2024 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[RATP]],<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/815696/ratp-group-becomes-official-supporter-of-rugby-world-cup-2023 |title=RATP Group becomes Official Supporter of Rugby World Cup 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=17 Junie 2023 |accessdate=28 Oktober 2024 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Sage (maatskappy)|Sage]]<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/693521/sage-becomes-official-supporter-of-rugby-world-cup-2023 |title=Sage becomes Official Supporter of Rugby World Cup 2023 |publisher=rugbyworldcup.com |date=4 Maart 2022 |accessdate=28 Maart 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220328072352/https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/693521/sage-becomes-official-supporter-of-rugby-world-cup-2023 |archive-date=28 Maart 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> en Volvic.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/785156/volvic-becomes-official-supporter-of-rugby-world-cup-france-2023-and-unveils-a-special-film-depicting-the-power-of-nature |title=Volvic becomes Official Supporter of Rugby World Cup France 2023 and unveils a special film depicting the power of nature |publisher=rugbyworldcup.com |date=8 Februarie 2023 |accessdate=28 Oktober 2024 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |} == Betrokkenes == === Wedstrydbeamptes === Wêreldrugby het die volgende twaalf skeidsregters, sewe lynregters en vir die eerste keer ’n uitgebreide televisieskeidsregtersspan van sewe vir die 48 wedstryde benoem. Onder die span was [[Wayne Barnes]], wat die eerste skeidsregter was wat vir sy vyfde rugbywêreldbekertoernooi geblaas het, terwyl Nika Amasjoekeli die eerste Georgiese skeidsregter tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi en sedert die professionele tydperk die eerste vlak twee-skeidsregter was. Matthew Carley, Karl Dickson en Andrew Brace het hulle debuut as skeidsregters gemaak en Joy Neville was die eerste vrou wat wedstryde tydens ’n mansrugbywêreldbekertoernooi hanteer het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/808667/everyones-team-world-rugby-announces-emirates-match-official-team-selected-for-rugby-world-cup-2023-in-france |title=Everyone’s team – World Rugby announces Emirates match official team selected for Rugby World Cup 2023 in France |publisher=[[Wêreldrugby]] |date=10 Mei 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> {{col-begin}} {{col-2}} ; Skeidsregters * {{vlagikoon|Australië}} [[Nic Berry]] <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small> * {{vlagikoon|Australië}} [[Angus Gardner]] <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small> * {{vlagikoon|Engeland}} [[Wayne Barnes]] <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small> * {{vlagikoon|Engeland}} [[Matthew Carley]] <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small> * {{vlagikoon|Engeland}} [[Karl Dickson]] <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small> * {{vlagikoon|Engeland}} [[Luke Pearce]] <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small> * {{vlagikoon|Frankryk}} [[Mathieu Raynal]] <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small> * {{vlagikoon|Georgië}} [[Nika Amasjoekeli]] <small>([[Georgiese Rugbyunie|Georgië]])</small> * {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Andrew Brace]] <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small> * {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Ben O’Keeffe]] <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small> * {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Paul Williams]] <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small> * {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Jaco Peyper]] <small>([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]])</small> {{col-2}} ; Lynregters * {{vlagikoon|Australië}} Jordan Way <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small> * {{vlagikoon|Engeland}} Christophe Ridley <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small> * {{vlagikoon|Frankryk}} Pierre Brousset <small>([[Franse Rugbyfederasie|Frankryk]])</small> * {{vlagikoon|Ierland|rugby}} Chris Busby <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small> * {{vlagikoon|Italië}} Andrea Piardi <small>([[Italiaanse Rugbyfederasie|Italië]])</small> * {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} James Doleman <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small> * {{vlagikoon|Wallis}} Craig Evans <small>([[Walliese Rugbyunie|Wallis]])</small> ; Televisieskeidsregters * {{vlagikoon|Australië}} Brett Cronan <small>([[Rugby Australia|Australië]])</small> * {{vlagikoon|Engeland}} Tom Foley <small>([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]])</small> * {{vlagikoon|Ierland|rugby}} Brian MacNeice <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small> * {{vlagikoon|Ierland|rugby}} Joy Neville <small>([[Ierse Rugbyvoetbalunie|Ierland]])</small> * {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Brendon Pickerill <small>([[Nieu-Seeland Rugby|Nieu-Seeland]])</small> * {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Marius Jonker]] <small>([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|Suid-Afrika]])</small> * {{vlagikoon|Wallis}} Ben Whitehouse <small>([[Walliese Rugbyunie|Wallis]])</small> {{col-end}} === Spanne === Elke land kon 33 spelers vir die toernooi kies. Die spanne moes teen 28 Augustus 2023 aan Wêreldrugby voorgelê word.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theroar.com.au/rugby-union/rugby-world-cup/rugby-world-cup-teams-squads/ |title=Rugby World Cup 2023 teams and squads |publisher=The Roar |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Ten einde van ’n beter beskerming van die spelers se gesondheid het Wêreldrugby aangekondig om die aantal spelers per span vir die eerste keer in die toernooigeskiedenis van 31 na 33 te verhoog,<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.rugbyrama.fr/rugby/coupe-du-monde/2023/coupe-du-monde-les-groupes-pour-la-coupe-du-monde-passent-de-31-a-33-joueurs_sto8144635/story.shtml |title=Les groupes pour la Coupe du monde passent de 31 à 33 joueurs |publisher=Rugbyrama |author=Romain Lafon |date=22 Februarie 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> waarvolgens altesaam 660 spelers aan die toernooi deelgeneem het. Volgens statistieke was Nieu-Seeland die span met die hoogste aantal gemiddelde toetswedstryde per speler met ’n gemiddelde 46,<ref name=":0">{{fr}} {{cite web |url=https://www.rugbyrama.fr/2023/08/30/coupe-du-monde-de-rugby-2023-toutes-les-statistiques-a-connaitre-avant-le-debut-de-la-coupe-du-monde-11422314.php |title=Coupe du monde de rugby 2023 – Toutes les statistiques à connaître avant le début de la Coupe du monde |publisher=Rugbyrama |author=Raphaël Plancheron-Hérault, Gaspard Lasmartres |date=30 Augustus 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> waaronder die speler met die meeste toetswedstryde [[Sam Whitelock]] (146).<ref>{{en}} {{cite web |url=http://stats.allblacks.com/asp/profile.asp?ABID=1104 |title=Samuel Whitelock #1104 |publisher=[[All Blacks]] |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Wat ouderdom betref was die oudste span dié van Suid-Afrika met ’n gemiddelde ouderdom van 29,8 jaar, terwyl Australië die jongste span gehad het met ’n gemiddelde van 25,8 jaar per speler, waaronder die jongste speler in die toernooi: [[Max Jorgensen]] wat op 2 September sy 19de verjaarsdag gevier het, ses dae voor die afskop van die toernooi. Die oudste speler was die Namibiër [[Pieter-Jan van Lill]] op 39 jaar wat in sy vierde rugbywêreldbekertoernooi gespeel het.<ref name=":0" /> Die Chileense klub [[Selknam]] het 30 Chileense spelers beskikbaar gestel, wat dit die professionele klub met die meeste spelers by die toernooi gemaak het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2023/08/27/chile-confirm-final-three-names-for-inaugural-rugby-world-cup/ |title=Chile Confirm Final Three Names for Inaugural Rugby World Cup |publisher=Americas Rugby News |date=27 Augustus 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Die klub met die naasmeeste spelers was [[Moana Pasifika]] met 19 gekeurde spelers: tien Samoane en nege Tongane. Daarop het drie klubs met 18 spelers gevolg: [[Benetton Rugby Treviso]], [[Leinster Rugby|Leinster]] en [[Peñarol Rugby]]. [[Stade Toulousain]] was die Franse klub met die meeste spelers by die toernooi, naamlik 17.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://news.italy24.press/sports/823213.html |title=The clubs with the most players at the 2023 Rugby World Cup: there is also Benetton |publisher=News Italy24 |date=30 Augustus 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> 161 spelers wat vir die rugbywêreldbekertoernooi gekeur was, is buite die land gebore waarvoor hulle gekeur is, 17 meer as tydens die 2019-toernooi; slegs Argentinië, Namibië en Suid-Afrika het geen speler opgeroep wat in die buiteland gebore is nie. Spelers wat in die buiteland gebore is, kon gekies word op grond van hulle ouers of grootouers se herkoms, maar ook na ’n ononderbroke verblyftydperk van vyf jaar in die betrokke land.<ref name=":1">{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2023/08/30/foreign-born-produced-homegrown-players-at-rwc-2023/ |title=Foreign-Born / Produced / Homegrown Players at Rugby World Cup 2023 |publisher=Americas Rugby News |author=Paul Tait |date=30 Augustus 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> Daarbenewens het Wêreldrugby in November 2021 die moontlikheid geïmplementeer vir spelers om van hulle nasionale span te verander nadat hulle vir drie jaar nie vir hulle oorspronklike nasionale span gekies is nie. Om vir ’n ander span te verskyn moes hulle egter in die land gebore wees of ’n ouer of grootouer hê wat in die betrokke land gebore is.<ref>{{fr}} {{cite web |url=https://www.lequipe.fr/Rugby/Actualites/World-rugby-autorise-le-changement-de-selection/1300926 |title=World Rugby autorise le changement de sélection |publisher=L’Équipe |date=24 November 2021 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> By hierdie nuwe beleid het veral Samoa en Tonga gebaat met eersgenoemde wat [[Charlie Faumuina]] en [[Christian Lealiifano]] en laasgenoemde wat [[Adam Coleman]] en [[Malakai Fekitoa]] kon oproep, spelers wat voorheen al vir ander nasionale spanne by rugbywêreldbekertoernooie verskyn het.<ref name=":1" /> == Wedstryde == {| class="infobox bordered" | style="background:#cfc;"|Kwalifiseer vir die kwarteindrondte én regstreeks vir die [[Rugbywêreldbeker 2027]]. |- | style="background:#ffc;"|Uit die toernooi geskakel, maar kwalifiseer regstreeks vir die Rugbywêreldbeker 2027. |- | style="background:;"|Uit die toernooi geskakel én loop regstreekse kwalifisering vir die Rugbywêreldbeker 2027 mis. |} Die wedstryde is in twee fases opgedeel, naamlik die groep- en die uitklopfase. === Groepfase === 20 spanne het aan die groepfase deelgeneem. Die twee beste spanne in elke groep het na die uitklopfase deurgedring, terwyl die drie beste spanne regstreeks vir die volgende toernooi gekwalifiseer het. ==== Groep A ==== [[Lêer:Nouvelle-Zélande - Uruguay - 2.jpg|duimnael|Wedstryd tussen Nieu-Seeland en Uruguay op 5 Oktober]] {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=165|Span !width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}} !width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}} !width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}} !width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}} !width=25|{{Afkorting|P&nbsp;v|Punte vir}} !width=25|{{Afkorting|P&nbsp;t|Punte teen}} !width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}} !width=25|{{Afkorting|D&nbsp;v|Drieë vir}} !width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}} !width=25|{{Afkorting|P|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{FRAru}} |4||4||0||0||210||32||+178||27||2||'''18''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{NZLru}} |4||3||0||1||253||47||+206||38||3||'''15''' |- style="background:#ffc" |style="text-align:left;"|{{ITAru}} |4||2||0||2||114||181||–67||15||2||'''10''' |- |style="text-align:left;"|{{URUru}} |4||1||0||3||65||164||–99||9||1||'''5''' |- |style="text-align:left;"|{{NAMru}} |4||0||0||4||37||255||–218||3||0||'''0''' |} {{rugbywedstryd | datum = 8 September 2023 | tyd = 21:00 (MEST) | tuis = {{FRAru-r}} | telling = 27–13 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28766 Verslag] | weg = {{NZLru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Damian Penaud]], [[Melvyn Jaminet]]<br />'''Doelskop:''' [[Thomas Ramos]]<br />'''Strafdoele:''' [[Thomas Ramos]] (5) | wegpunte = '''Drieë:''' [[Mark Telea]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Richie Mo’unga]]<br />'''Kaart:''' [[Will Jordan (rugbyspeler)|Will Jordan]] {{Geelkaart|58|68}} | stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]] | bywoning = 78&nbsp;680 | skeidsregter = [[Jaco Peyper]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]]) | speler van die wedstryd = [[Gregory Alldritt]] (Fra) | notas = [[Antoine Dupont]] (Fra) en [[Nepo Laulala]] (NZL) speel in hulle 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/rugby-union/2023/09/07/antoine-dupont-rugby-world-cup-france-big-star-jonah-lomu/ |title=Antoine Dupont could be rugby's biggest star since Jonah Lomu – he can light up the World Cup |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Gavin Mairs |date=7 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Mark Telea]] (NZL) druk ná 91 sekondes die vinnigste drie in dié tyd tydens ’n openingswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/watch-all-blacks-stun-the-stade-de-france-with-record-breaking-try-in-rugby-world-cup-opener-against-france |title=WATCH: All Blacks stun the Stade de France with record-breaking try |publisher=Planet Rugby |author=Colin Newboult |date=8 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Dit is Nieu-Seeland se eerste nederlaag tydens die groepfase.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/france-hand-the-all-blacks-their-first-ever-rugby-world-cup-pool-stage-defeat |title=France hand the All Blacks their first-ever Rugby World Cup pool stage defeat |publisher=Planet Rugby |date=8 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Dit is Nieu-Seeland se ergste rugbywêreldbekernederlaag in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.smh.com.au/sport/rugby-union/all-blacks-suffer-first-rugby-world-cup-pool-match-loss-in-history-as-france-start-with-a-bang-20230909-p5e3az.html |title=All Blacks claim they can still lift trophy after suffering heaviest World Cup defeat |publisher=The Sydney Morning Herald |author=Tom Decent |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Vir die eerste keer in ’n rugbywêreldbekerwedstryd kon Nieu-Seeland geen wedstrydpunte behaal nie.'' * ''Tot en met hierdie nederlaag was Nieu-Seeland die laaste span wat nie ’n groepwedstryd verloor het nie. }} {{rugbywedstryd | datum = 9 September 2023 | tyd = 13:00 (MEST) | tuis = {{ITAru-r}} | telling = 52–8 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28767 Verslag] | weg = {{NAMru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Lorenzo Cannone]], [[Paolo Garbisi]], [[Dino Lamb]], [[Ange Capuozzo]], [[Hame Faiva]], [[Manuel Zuliani]], [[Paolo Odogwu]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Tommaso Allan]] (7)<br />'''Strafdoel:''' [[Tommaso Allan]] | wegpunte = '''Drie:''' [[Gerswin Mouton]]<br />'''Strafdoel:''' [[Tiaan Swanepoel]]<br />'''Kaart:''' [[Torsten van Jaarsveld]] {{Geelkaart|10|20}} | stadion = [[Stade Geoffroy-Guichard]], [[Saint-Étienne]] | bywoning = 35&nbsp;515 | skeidsregter = [[Andrew Brace]] ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|IRL]]) | speler van die wedstryd = [[Lorenzo Cannone]] (Ita) | notas = Dit is Italië se grootste rugbywêreldbekeroorwinning in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/857311/italy-defeat-namibia-52-8-in-pool-a |title=Italy defeat Namibia 52–8 in Pool A |publisher=rugbyworldcup.com |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Dit is ook Italië se grootste oorwinning oor Namibië in dié tyd.<ref>{{it}} {{cite web |url=https://sport.virgilio.it/italia-namibia-mondiali-rugby-2023-833557 |title=Mondiali Rugby, Italia-Namibia è una vittoria da record per gli Azzurri. Ma c'è chi storce il naso |publisher=Virgilio |author=Roberto Barbacci |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 14 September 2023 | tyd = 21:00 (MEST) | tuis = {{FRAru-r}} | telling = 27–12 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28774 Verslag] | weg = {{URUru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Antoine Hastoy]], [[Peato Mauvaka]], [[Louis Bielle-Biarrey]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Melvyn Jaminet]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Melvyn Jaminet]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Romain Taofifenua]] {{Geelkaart|27|37}} | wegpunte = '''Drieë:''' [[Nicolas Freitas]], [[Baltazar Amaya]]<br />'''Doelskop:''' [[Felipe Etcheverry]] | stadion = [[Stade Pierre-Mauroy]], [[Lille]] | bywoning = 48&nbsp;821 | skeidsregter = [[Ben O’Keeffe]] ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]]) | speler van die wedstryd = [[Maxime Lucu]] (Fra) | notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/848960/rugby-world-cup-2023-france-uruguay-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: France v Uruguay |publisher=rugbyworldcup.com |date=13 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 15 September 2023 | tyd = 21:00 (MEST) | tuis = {{NZLru-r}} | telling = 71–3 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28775 Verslag] | weg = {{NAMru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Cam Roigard]] (2), [[Damian McKenzie]] (2), [[Leicester Fainga’anuku]], [[Anton Lienert-Brown]], [[Ethan de Groot]], [[Dalton Papali’i]], [[David Havili]], [[Caleb Clarke]], [[Rieko Ioane]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Damian McKenzie]] (8)<br />'''Kaart:''' [[Ethan de Groot]] {{Rooikaart|0|72}} | wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Tiaan Swanepoel]] | stadion = [[Stadium Municipal (Toulouse)|Stadium de Toulouse]], [[Toulouse]] | bywoning = 31&nbsp;996 | skeidsregter = [[Luke Pearce]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]]) | speler van die wedstryd = [[Cam Roigard]] (NZL) | notas = [[Sam Whitelock]] word ná [[Richie McCaw]] die tweede Nieu-Seelandse rugbyspeler wat in sy 148ste toetswedstryd speel.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66797354 |title=New Zealand v Namibia team news: Sam Whitelock to join Richie McCaw as most-capped All Black |publisher=[[BBC]] |date=13 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Ethan de Groot]] (NZL) ontvang in die 72ste minuut ’n rooikaart omdat hy ’n gevaarlike hoogvat op die Namibiër [[Adriaan Booysen]] uitgevoer het. Daarmee word hy die eerste Nieu-Seelandse speler wat ’n rooikaart in ’n rugbywêreldbekerwedstryd ontvang.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66826612 |title=New Zealand 71–3 Namibia: All Blacks run in 11 tries but Ethan de Groot sent off |publisher=[[BBC]] |author=Joe Rindl |date=15 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 20 September 2023 | tyd = 17:45 (MEST) | tuis = {{ITAru-r}} | telling = 38–17 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28782 Verslag] | weg = {{URUru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Lorenzo Pani]], [[Michele Lamaro]], [[Montanna Ioane]], [[Lorenzo Cannone]], [[Ignacio Brex]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Tommaso Allan]] (5)<br />'''Strafdoel:''' [[Paolo Garbisi]]<br />'''Kaarte:''' [[Niccolo Cannone]] {{Geelkaart|25|35}}, [[Danilo Fischetti]], {{Geelkaart|27|37}} | wegpunte = '''Drieë:''' [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Nicolás Freitas]]<br />'''Doelskop:''' [[Felipe Etcheverry]]<br />'''Skepdoel:''' [[Felipe Etcheverry]]<br />'''Kaart:''' [[Andres Vilaseca]] {{Geelkaart|43|53}} | stadion = [[Allianz Riviera|Stade de Nice]], [[Nice]] | bywoning = 28&nbsp;627 | skeidsregter = [[Angus Gardner]] ([[Rugby Australia|AUS]]) | speler van die wedstryd = [[Michele Lamaro]] (Ita) | notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/849322/rugby-world-cup-2023-italy-uruguay-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: Italy v Uruguay |publisher=rugbyworldcup.com |date=18 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024 }}{{Dooie skakel|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''[[Sebastian Negri]] (Ita) speel in sy 50ste toetswedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/sports/italys-negri-wary-dangerous-uruguay-2023-09-17/ |title=Italy's Negri wary of dangerous Uruguay |publisher=[[Reuters]] |date=17 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 21 September 2023 | tyd = 21:00 (MEST) | tuis = {{FRAru-r}} | telling = 96–0 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28783 Verslag] | weg = {{NAMru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Damian Penaud]] (3), [[Jonathan Danty]] (2), [[Charles Ollivon]] (2), [[Thibaud Flament]], [[Antoine Dupont]], [[Louis Bielle-Biarrey]] (2), [[Baptiste Couilloud]], [[Melvyn Jaminet]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Thomas Ramos]] (12) | wegpunte = '''Kaarte:''' [[Johan Deysel]] {{Rooikaart|0|45}}, [[Jason Benade]] {{Geelkaart|80|80+}} | stadion = [[Stade Vélodrome]], [[Marseille]] | bywoning = 63&nbsp;486 | skeidsregter = [[Matthew Carley]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]]) | speler van die wedstryd = [[Damian Penaud]] (Fra) | notas = [[Oela Blaauw]] (Nam) het sy toetsdebuut gemaak.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/sports/namibia-rotate-squad-world-cup-clash-with-hosts-france-2023-09-19/ |title=Namibia rotate squad for World Cup clash with hosts France |publisher=[[Reuters]] |author=Nick Said |date=19 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Damian Penaud]] (Fra) teken ’n driekuns aan.'' * ''[[Johan Deysel]] (Nam) ontvang in die 45ste minuut ’n rooikaart omdat hy ’n gevaarlike hoogvat op die Fransman [[Antoine Dupont]] uitgevoer het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/france-v-namibia-five-takeaways-from-rugby-world-cup-clash-as-records-tumble-but-at-what-cost |title=France v Namibia: Five takeaways from Rugby World Cup clash as records tumble but at what cost |publisher=Planet Rugby |author=James While |date=21 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Dit is Frankryk se grootste rugbywêreldbekeroorwinning in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.lemonde.fr/en/sports/article/2023/09/22/rugby-world-cup-2023-france-s-record-breaking-night-against-namibia_6138444_9.html |title=Rugby World Cup 2023: France's record-breaking night against Namibia |publisher=[[Le Monde]] |author=Martin Untersinger |date=22 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * <span style="color:red">''Namibië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66884634 |title=France 96–0 Namibia: Antoine Dupont injured as hosts score 14 tries in Marseille |publisher=[[BBC]] |author=Mantej Mann |date=21 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 27 September 2023 | tyd = 17:45 (MEST) | tuis = {{URUru-r}} | telling = 36–26 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28790 Verslag] | weg = {{NAMru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Baltazar Amaya]] (2), [[German Kessler]], [[Santiago Arata]], [[Bautista Basso]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Felipe Etcheverry]] (3), [[Felipe Berchesi]]<br />'''Strafdoel:''' [[Felipe Berchesi]]<br />'''Kaart:''' [[Eric Dosantos]] {{Geelkaart|76|80+}} | wegpunte = '''Drieë:''' [[Gerswin Mouton]], [[JC Greyling]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Tiaan Swanepoel]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Tiaan Swanepoel]] (4)<br />'''Kaarte:''' [[Johan Coetzee (rugbyspeler)|Johan Coetzee]] {{Geelkaart|48|58}}, [[Tjiuee Uanivi]] {{Geelkaart|61|71}}, [[Desiderius Sethie]] {{Rooikaart|0|63}} | stadion = [[Parc Olympique Lyonnais|Parc OL]], [[Lyon]] | bywoning = 49&nbsp;342 | skeidsregter = [[Mathieu Raynal]] ([[Franse Rugbyfederasie|FRA]]) | speler van die wedstryd = [[Santiago Arata]] (Uru) | notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/862456/rugby-world-cup-2023-uruguay-namibia-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: Uruguay v Namibia |publisher=rugbyworldcup.com |date=26 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024 }}{{Dooie skakel|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''Dit is Namibië se meeste punte in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd.''<ref name="URUvNAM">{{en}} {{cite web |url=https://apnews.com/article/uruguay-namibia-rugby-world-cup-d835e32dd8c3eb543ce203434ae1c50f |title=Uruguay wins at Rugby World Cup after 3 yellow cards for Namibia |publisher=Associated Press |date=27 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Dit is ook Uruguay se meeste punte in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd.''<ref name="URUvNAM" /> * ''[[Desiderius Sethie]] (Nam) ontvang in die 63ste minuut ’n rooikaart omdat hy ’n gevaarlike hoogvat op die Uruguaan [[Bautista Basso]] uitgevoer het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby-world-cup-2023/300978894/rugby-world-cup-red-and-yellow-cards-cost-namibia-during-defeat-to-uruguay |title=Rugby World Cup: Red and yellow cards cost Namibia during defeat to Uruguay |publisher=Stuff |date=28 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 29 September 2023 | tyd = 21:00 (MEST) | tuis = {{NZLru-r}} | telling = 96–17 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28792 Verslag] | weg = {{ITAru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Will Jordan (rugbyspeler)|Will Jordan]] (2), [[Aaron Smith]] (3), [[Mark Telea]], [[Ardie Savea]] (2), [[Brodie Retallick]], [[Dalton Papali’i]], [[Dane Coles]] (2), [[Damian McKenzie]], [[Anton Lienert-Brown]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Richie Mo’unga]] (9), [[Damian McKenzie]] (4) | wegpunte = '''Drieë:''' [[Ange Capuozzo]], [[Montanna Ioane]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Tommaso Allan]], [[Paolo Garbisi]]<br />'''Strafdoel:''' [[Tommaso Allan]] | stadion = [[Parc Olympique Lyonnais|Parc OL]], [[Lyon]] | bywoning = 57&nbsp;672 | skeidsregter = [[Matthew Carley]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]]) | speler van die wedstryd = [[Ardie Savea]] (NZL) | notas = [[Sam Whitelock]] word die eerste Nieu-Seelandse rugbyspeler wat in sy 149ste toetswedstryd speel. Dit is ook die naasmeeste in dié tyd ná die Wallieser [[Alun Wyn Jones]] (158 vir Wallis en twaalf vir die [[Britse en Ierse Leeus]]).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworld.com/news/sam-whitelock-breaks-all-blacks-appearance-record-against-italy-160318 |title=Sam Whitelock breaks All Blacks appearance record against Italy |publisher=Rugby World |author=Josh Graham |date=29 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Aaron Smith]] (NZL) teken ’n driekuns aan. }} {{rugbywedstryd | datum = 5 Oktober 2023 | tyd = 21:00 (MEST) | tuis = {{NZLru-r}} | telling = 73–0 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28798 Verslag] | weg = {{URUru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Damian McKenzie]] (2), [[Richie Mo’unga]], [[Will Jordan (rugbyspeler)|Will Jordan]] (2), [[Cam Roigard]], [[Fletcher Newell]], [[Leicester Fainga’anuku]] (3), [[Tamaiti Williams]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Richie Mo’unga]] (5), [[Damian McKenzie]] (2), [[Beauden Barrett]] (2) | wegpunte = | stadion = [[Parc Olympique Lyonnais|Parc OL]], [[Lyon]] | bywoning = 57&nbsp;083 | skeidsregter = [[Wayne Barnes]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]]) | speler van die wedstryd = [[Damian McKenzie]] (NZL) | notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/862923/rugby-world-cup-2023-new-zealand-uruguay-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: New Zealand v Uruguay |publisher=rugbyworldcup.com |date=4 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024 }}{{Dooie skakel|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''[[Sam Whitelock]] (NZL) word slegs die tweede rugbyspeler wat in sy 150ste toetswedstryd speel en die eerste wat in 23 rugbywêreldbekerwedstryde verskyn.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/873651/new-zealand-announce-squad-to-play-uruguay |title=Whitelock to break RWC record – New Zealand name team to play Uruguay |publisher=rugbyworldcup.com |date=5 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024 }}{{Dooie skakel|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''[[Leicester Fainga’anuku]] (NZL) teken ’n driekuns aan.'' * ''Nadat Uruguay geen punte kon aanteken nie, word dit die eerste rugbywêreldbekertoernooi waartydens vyf spanne geen punte kon aanteken nie.'' * <span style="color:green">''Nieu-Seeland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/67021820 |title=New Zealand 73–0 Uruguay: All Blacks reach Rugby World Cup quarter-finals with 11-try win |publisher=[[BBC]] |author=Alastair Telfer |date=5 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 6 Oktober 2023 | tyd = 21:00 (MEST) | tuis = {{FRAru-r}} | telling = 60–7 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28799 Verslag] | weg = {{ITAru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Damian Penaud]] (2), [[Louis Bielle-Biarrey]], [[Thomas Ramos]], [[Matthieu Jalibert]], [[Peato Mauvaka]], [[Yoram Moefana]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Thomas Ramos]] (6), [[Melvyn Jaminet]]<br />'''Strafdoele:''' [[Thomas Ramos]], [[Melvyn Jaminet]] | wegpunte = '''Drie:''' [[Manuel Zuliani]]<br />'''Doelskop:''' [[Tommaso Allan]] | stadion = [[Parc Olympique Lyonnais|Parc OL]], [[Lyon]] | bywoning = 58&nbsp;102 | skeidsregter = [[Karl Dickson]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]]) | speler van die wedstryd = [[Gregory Alldritt]] (Fra) | notas = [[Simone Ferrari]] en [[Luca Morisi]] (albei Ita) speel in hulle 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/news/873770/italy-announce-squad-to-play-france |title=New front row, reshuffled backline – Italy name team to play France |publisher=rugbyworldcup.com |date=4 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024 }}{{Dooie skakel|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''Dit is Frankryk se grootste oorwinning oor Italië in dié tyd.'' * <span style="color:green">''Frankryk vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/67032236 |title=France 60–7 Italy: Hosts earn crushing win to reach World Cup quarter-finals |publisher=[[BBC]] |author=Emma Smith |date=6 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * <span style="color:red">''Italië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/oct/06/rugby-world-cup-damien-penaud-leads-rout-of-italy-as-france-confirm-progress-in-style |title=Damien Penaud leads eight-try rout of Italy as France confirm progress in style |publisher=[[The Guardian]] |author=Luke McLaughlin |date=6 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} ==== Groep B ==== [[Lêer:Match Écosse - Afrique du Sud au Vélodrome de Marseille, 10 septembre 2023 19.jpg|duimnael|Wedstryd tussen Suid-Afrika en Skotland op 10 September]] {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=165|Span !width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}} !width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}} !width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}} !width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}} !width=25|{{Afkorting|P&nbsp;v|Punte vir}} !width=25|{{Afkorting|P&nbsp;t|Punte teen}} !width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}} !width=25|{{Afkorting|D&nbsp;v|Drieë vir}} !width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}} !width=25|{{Afkorting|P|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{IRLru}} |4||4||0||0||190||46||+144||27||3||'''19''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{RSAru}} |4||3||0||1||151||34||+117||22||3||'''15''' |- style="background:#ffc" |style="text-align:left;"|{{SCOru}} |4||2||0||2||146||71||+75||21||2||'''10''' |- |style="text-align:left;"|{{TGAru}} |4||1||0||3||96||177||–81||13||1||'''5''' |- |style="text-align:left;"|{{ROMru}} |4||0||0||4||32||287||–255||4||0||'''0''' |} {{rugbywedstryd | datum = 9 September 2023 | tyd = 15:30 (MEST) | tuis = {{IRLru-r}} | telling = 82–8 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28768 Verslag] | weg = {{ROMru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Jamison Gibson-Park]], [[Hugo Keenan]], [[Tadhg Beirne]] (2), [[Bundee Aki]] (2), [[Johnny Sexton]] (2), [[Rob Herring]], [[Peter O’Mahony]] (2), [[Joe McCarthy]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Johnny Sexton]] (7), [[Jack Crowley]] (4) | wegpunte = '''Drie:''' [[Gabriel Rupanu]]<br />'''Strafdoel:''' [[Gabriel Rupanu]]<br />'''Kaart:''' [[Marius Simionescu]] {{Geelkaart|31|41}} | stadion = [[Nouveau Stade de Bordeaux|Stade de Bordeaux]], [[Bordeaux]] | bywoning = 41&nbsp;170 | skeidsregter = [[Nika Amasjoekeli]] ([[Georgiese Rugbyunie|GEO]]) | speler van die wedstryd = [[Peter O’Mahony]] (Irl) | notas = Dit is Ierland se grootste rugbywêreldbekeroorwinning in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66754098 |title=Rugby World Cup: Ireland 82–8 Romania – Johnny Sexton stars as Irish score 12 tries |publisher=[[BBC]] |author=Matt Gault |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Dit is ook Ierland se grootste oorwinning oor Roemenië in dié tyd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/09/ireland-romania-rugby-world-cup-match-report |title=Sexton shines as Ireland start Rugby World Cup with 12-try rout of Romania |publisher=[[The Guardian]] |author=Michael Aylwin |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 10 September 2023 | tyd = 17:45 (MEST) | tuis = {{RSAru-r}} | telling = 18–3 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28772 Verslag] | weg = {{SCOru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Pieter-Steph du Toit]], [[Kurt-Lee Arendse]]<br />'''Doelskop:''' [[Faf de Klerk]]<br />'''Strafdoele:''' [[Manie Libbok]] (2) | wegpunte = '''Strafdoel:''' [[Finn Russell]] | stadion = [[Stade Vélodrome]], [[Marseille]] | bywoning = 63&nbsp;586 | skeidsregter = [[Angus Gardner]] ([[Rugby Australia|AUS]]) | speler van die wedstryd = [[Manie Libbok]] (RSA) | notas = [[Faf de Klerk]] (RSA) speel in sy 50ste toetswedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.thesouthafrican.com/sport/rugby/rugby-world-cup-2023/faf-de-klerk-hits-50-cap-milestone-for-springboks-against-scotland/ |title=Faf de Klerk hits 50-cap milestone for Springboks against Scotland |publisher=The South African |author=Luke Menezies |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 16 September 2023 | tyd = 21:00 (MEST) | tuis = {{IRLru-r}} | telling = 59–16 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28778 Verslag] | weg = {{TGAru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Tadhg Beirne]], [[Caelan Doris]], [[Mack Hansen]], [[Johnny Sexton]], [[James Lowe]], [[Bundee Aki]] (2), [[Rob Herring]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Johnny Sexton]] (4), [[Ross Byrne]] (4)<br />'''Strafdoel:''' [[Johnny Sexton]]<br />'''Kaart:''' [[Peter O’Mahony]] {{Geelkaart|43|53}} | wegpunte = '''Drie:''' [[Vaea Fifita]]<br />'''Doelskop:''' [[William Havili]]<br />'''Strafdoele:''' [[William Havili]] (3) | stadion = [[Stade de la Beaujoire]], [[Nantes]] | bywoning = 31&nbsp;673 | skeidsregter = [[Wayne Barnes]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]]) | speler van die wedstryd = [[Bundee Aki]] (Irl) | notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd tussen Ierland en Tonga sedert die heel eerste 1987-toernooi, toe hulle mekaar in die groepfase ontmoet het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/849109/rugby-world-cup-2023-ireland-tonga-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: Ireland v Tonga |publisher=rugbyworldcup.com |date=15 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Johnny Sexton oortref [[Ronan O’Gara]] se vorige rekord van 1083 punte en word Ierland se beste puntemaker.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/sport/rugby/rugby-union/johnny-sexton-ronan-ogara-ireland-points-record-b2412862.html |title=Johnny Sexton passes Ronan O’Gara as all-time leading Irish points scorer |publisher=The Independent |author=Harry Latham-Coyle |date=16 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 17 September 2023 | tyd = 15:00 (MEST) | tuis = {{RSAru-r}} | telling = 76–0 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28779 Verslag] | weg = {{ROMru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Cobus Reinach]] (3), [[Makazole Mapimpi]] (3), [[Damian Willemse]], [[Deon Fourie]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]], [[Grant Williams]] (2), [[Willie le Roux]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Damian Willemse]] (5), [[Faf de Klerk]] (2) | wegpunte = | stadion = [[Nouveau Stade de Bordeaux|Stade de Bordeaux]], [[Bordeaux]] | bywoning = 38&nbsp;789 | skeidsregter = [[Mathieu Raynal]] ([[Franse Rugbyfederasie|FRA]]) | speler van die wedstryd = [[Makazole Mapimpi]] (RSA) | notas = [[Cobus Reinach]] en [[Makazole Mapimpi]] (albei RSA) teken ’n driekuns aan.'' * ''Suid-Afrika behaal die vinnigste offensiewe bonuspunt in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd, toe hulle die vierde drie ná elf minuut en 13 sekondes ná die afskop kon druk.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.ultimaterugby.com/news/south-africa%27s-break-record-for-fastest-ever-try-bonus-point%21-%7C-rugby-world-cup-2023/652235 |title=South Africa's break record for FASTEST ever try bonus point! – Rugby World Cup 2023 |publisher=Ultimate Rugby |date=19 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 23 September 2023 | tyd = 21:00 (MEST) | tuis = {{RSAru-r}} | telling = 8–13 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28787 Verslag] | weg = {{IRLru}} | tuispunte = '''Drie:''' [[Cheslin Kolbe]]<br />'''Strafskop:''' [[Manie Libbok]] | wegpunte = '''Drie:''' [[Mack Hansen]]<br />'''Doelskop:''' [[Johnny Sexton]]<br />'''Strafdoele:''' [[Johnny Sexton]], [[Jack Crowley]] | stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]] | bywoning = 78&nbsp;542 | skeidsregter = [[Ben O’Keeffe]] ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]]) | speler van die wedstryd = [[Bundee Aki]] (Irl) | notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne, asook die eerste toetswedstryd op ’n neutrale plek.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/23/south-africa-ireland-rugby-world-cup-match-report |title=Sexton steers Ireland to victory as South Africa pay penalty for poor kicking |publisher=[[The Guardian]] |author=Robert Kitson |date=23 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Peter O’Mahony]] speel in sy 100ste toetswedstryd (99 vir Ierland en een vir die [[Britse en Ierse Leeus]]).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/866861/ireland-announce-squad-to-play-south-africa |title=O'Mahony and Aki set for landmark caps – Ireland name team to play South Africa |publisher=rugbyworldcup.com |date=21 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Bundee Aki]] (Irl) speel in sy 50ste toetswedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.irishrugby.ie/gallery/bundee-aki-set-for-50th-cap/ |title=Bundee Aki Set For 50th Cap |publisher=[[Ierse Rugbyvoetbalunie]] |date=21 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024 |archive-date=21 Januarie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250121235653/https://www.irishrugby.ie/gallery/bundee-aki-set-for-50th-cap/ |url-status=dead }}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 24 September 2023 | tyd = 17:45 (MEST) | tuis = {{SCOru-r}} | telling = 45–17 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28788 Verslag] | weg = {{TGAru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[George Turner]], [[Duhan van der Merwe]], [[Kyle Steyn]], [[Rory Darge]], [[George Horne]], [[Blair Kinghorn]], [[Darcy Graham]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Finn Russell]] (5) | wegpunte = '''Drieë:''' [[Solomone Kata]], [[Ben Tameifuna]]<br />'''Doelskoppe:''' [[William Havili]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[William Havili]]<br />'''Kaarte:''' [[Afusipa Taumoepeau]] {{Geelkaart|34|44}}, [[Vaea Fifita]] {{Rooikaart|0|77}} | stadion = [[Allianz Riviera|Stade de Nice]], [[Nice]] | bywoning = 33&nbsp;189 | skeidsregter = [[Karl Dickson]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]]) | speler van die wedstryd = [[Duhan van der Merwe]] (Sko) | notas = [[Patrick Pellegrini]] (Tga) het sy toetsdebuut gemaak.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/rugby-union/2023/09/24/from-level-5-club-rugby-tonga-fly-half-scotland-pellegrini/ |title=The incredible journey of Pat Pellegrini: From level 5 club rugby to playing for Tonga at World Cup |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Daniel Schofield |date=24 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Adam Coleman]] het sy debuut vir Tonga gemaak, nadat hy voorheen tussen 2016 en 2019 in 36 toetswedstryde vir Australië uitgedraf en sy laaste toetswedstryd vir die Wallabies tydens die 2019-toernooi gemaak het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/sports/former-wallaby-coleman-set-make-tonga-debut-against-scotland-2023-09-22/ |title=Former Wallaby Coleman set to make Tonga debut against Scotland |publisher=[[Reuters]] |date=22 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Vaea Fifita]] (Tga) ontvang in die 77ste minuut ’n rooikaart omdat hy ’n gevaarlike hoogvat op die Skot [[Finn Russel]] uitgevoer het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.stuff.co.nz/sport/rugby-world-cup-2023/300976912/rugby-world-cup-exall-black-vaea-fifita-red-carded-during-tongas-loss-to-scotland |title=Rugby World Cup: Ex-All Black Vaea Fifita red carded during Tonga's loss to Scotland |publisher=Stuff |date=25 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 30 September 2023 | tyd = 21:00 (MEST) | tuis = {{SCOru-r}} | telling = 84–0 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28795 Verslag] | weg = {{ROMru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Hamish Watson]], [[Ali Price]], [[Darcy Graham]] (4), [[Matt Fagerson]], [[Chris Harris]], [[Ollie Smith]], [[Ben Healy]], [[Johnny Matthews]], [[Rory Darge]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Ben Healy]] (11), [[George Horne]] | wegpunte = '''Kaarte:''' [[Robert Irimescu]] {{Geelkaart|29|39}}, [[Florian Rosu]] {{Geelkaart|31|41}}, [[Marius Simionescu]] {{Geelkaart|38|48}} | stadion = [[Stade Pierre-Mauroy]], [[Lille]] | bywoning = 46&nbsp;516 | skeidsregter = [[Wayne Barnes]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]]) | speler van die wedstryd = [[Darcy Graham]] (Sko) | notas = [[Johnny Matthews]] (Sko) het sy toetsdebuut gemaak.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://glasgowwarriors.org/matthews-in-line-for-scotland-debut/ |title=Matthews in line for Scotland debut |publisher=Glasgow Warriors |date=28 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Darcy Graham]] teken ’n driekuns aan en druk vier drieë.'' * ''Dit is Skotland se grootste rugbywêreldbekeroorwinning in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://scottishrugby.org/fixtures-and-results/internationals/2023-24/2023-rugby-world-cup/scotland-v-romania/ |title=Scotland v Romania |publisher=[[Skotse Rugbyunie]] |date=30 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Dit is ook Skotland se grootste oorwinning oor Roemenië in dié tyd.'' * ''Skotland word die eerste span wat daarin slaag om vir die sesde keer in ’n rugbywêreldbekerwedstryd geen punte af te staan nie.'' * <span style="color:red">''Roemenië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66974102 |title=Scotland 84–0 Romania: Darcy Graham scores four tries as Scots set up Ireland decider |publisher=[[BBC]] |author=Tom English |date=30 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 1 Oktober 2023 | tyd = 21:00 (MEST) | tuis = {{RSAru-r}} | telling = 49–18 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28797 Verslag] | weg = {{TGAru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Cobus Reinach]], [[Canan Moodie]], [[Deon Fourie]], [[Jesse Kriel]], [[Willie le Roux]], [[Marco van Staden]], [[Kwagga Smith]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Handré Pollard]] (4), [[Manie Libbok]] (3) | wegpunte = '''Drieë:''' [[Ben Tameifuna]], [[Fine Inisi]], [[Patrick Pellegrini]]<br />'''Strafdoel:''' [[William Havili]] | stadion = [[Stade Vélodrome]], [[Marseille]] | bywoning = 60&nbsp;387 | skeidsregter = [[Luke Pearce]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]]) | speler van die wedstryd = [[Deon Fourie]] (RSA) | notas = <span style="color:red">Tonga is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66977394 |title=South Africa 49–18 Tonga: World champions edge towards quarter-finals with bonus-point win |publisher=[[BBC]] |author=Alastair Telfer |date=1 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 7 Oktober 2023 | tyd = 21:00 (MEST) | tuis = {{IRLru-r}} | telling = 36–14 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28802 Verslag] | weg = {{SCOru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[James Lowe]], [[Hugo Keenan]] (2), [[Iain Henderson]], [[Dan Sheehan]], [[Garry Ringrose]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Johnny Sexton]] (3) | wegpunte = '''Drieë:''' [[Ewan Ashman]], [[Ali Price]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Finn Russell]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Ollie Smith]] {{Geelkaart|42|52}} | stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]] | bywoning = 78&nbsp;459 | skeidsregter = [[Nic Berry]] ([[Rugby Australia|AUS]]) | speler van die wedstryd = [[Jamison Gibson-Park]] (Irl) | notas = [[Blair Kinghorn]] (Sko) speel in sy 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://scottishrugby.org/kinghorn-reaches-half-century-as-scotland-team-named-for-final-pool-b-encounter/ |title=Kinghorn reaches half-century as Scotland team named for final Pool B encounter |publisher=[[Skotse Rugbyunie]] |date=5 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Peter O’Mahony]] word die tiende Ierse rugbyspeler wat in sy 100ste toetswedstryd speel.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/sport/rugby/rugby-union/ireland-peter-o-mahony-munster-john-hayes-irish-rugby-b2425045.html |title=Peter O’Mahony targets more Ireland milestones as he reaches 100 caps |publisher=The Independent |author=Ed Elliot |date=5 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * <span style="color:green">''Ierland en Suid-Afrika vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/oct/07/ireland-scotland-rugby-world-cup-match-report |title=Hugo Keenan’s double helps Ireland march on and knock out Scotland |publisher=[[The Guardian]] |author=Robert Kitson |date=7 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * <span style="color:red">''Skotland is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/67043564 |title=Rugby World Cup: Ireland 36–14 Scotland –x Imperious Irish crush Scots to reach quarter-finals |publisher=[[BBC]] |author=Tom English |date=7 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 8 Oktober 2023 | tyd = 17:45 (MEST) | tuis = {{TGAru-r}} | telling = 45–24 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28804 Verslag] | weg = {{ROMru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Solomone Kata]] (2), [[George Moala]], [[Afusipa Taumoepeau]], [[Sione Vailanu]], [[Pita Ahki]], [[Kyren Taumoefolau]]<br />'''Doelskoppe:''' [[William Havili]] (5)<br />'''Kaart:''' [[Halaleva Fifita]] {{Geelkaart|32|42}} | wegpunte = '''Drieë:''' [[Cristi Boboc]], [[Florin Surugiu]], [[Marius Simionescu]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Alin Conache]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Alin Conache]]<br />'''Kaart:''' [[Alin Conache]] {{Geelkaart|69|79}} | stadion = [[Stade Pierre-Mauroy]], [[Lille]] | bywoning = 45&nbsp;042 | skeidsregter = [[Angus Gardner]] ([[Rugby Australia|AUS]]) | speler van die wedstryd = [[George Moala]] (Tga) | notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/870766/rugby-world-cup-2023-tonga-romania-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: Tonga v Romania |publisher=rugbyworldcup.com |date=7 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Dit is Tonga se meeste punte in ’n rugbywêreldbekerwedstryd in dié tyd, asook hulle grootste rugbywêreldbekeroorwinning in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/tonga-claim-their-biggest-ever-rugby-world-cup-win-over-gutsy-but-winless-romania |title=Tonga claim their biggest-ever Rugby World Cup victory over gutsy but winless Romania |publisher=Planet Rugby |date=8 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Roemenië staan met 287 punte en 43 drieë die meeste deur enige span in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi af.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://apnews.com/article/tonga-romania-rugby-world-cup-15c4d0089cd7536a2164cc259b809944 |title=Tonga ends Rugby World Cup with win against Romania |publisher=AP News |date=8 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} ==== Groep C ==== [[Lêer:Matmut Atlantique Wales vs Fiji.jpg|duimnael|Wedstryd tussen Wallis en Fidji op 10 September]] {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=165|Span !width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}} !width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}} !width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}} !width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}} !width=25|{{Afkorting|P&nbsp;v|Punte vir}} !width=25|{{Afkorting|P&nbsp;t|Punte teen}} !width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}} !width=25|{{Afkorting|D&nbsp;v|Drieë vir}} !width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}} !width=25|{{Afkorting|P|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{WALru}} |4||4||0||0||143||59||+84||17||3||'''19''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{FIJru}} |4||2||0||2||88||83||+5||9||3||'''11''' |- style="background:#ffc" |style="text-align:left;"|{{AUSru}} |4||2||0||2||90||91||–1||11||3||'''11''' |- |style="text-align:left;"|{{PORru}} |4||1||1||2||64||103||–39||8||0||'''6''' |- |style="text-align:left;"|{{GEOru}} |4||0||1||3||64||113||–49||7||1||'''3''' |} {{rugbywedstryd | datum = 9 September 2023 | tyd = 18:00 (MEST) | tuis = {{AUSru-r}} | telling = 35–15 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28769 Verslag] | weg = {{GEOru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Jordan Petaia]], [[Mark Nawaqanitawase]], [[Ben Donaldson]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Ben Donaldson]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Ben Donaldson]] (3) | wegpunte = '''Drieë:''' [[Loeka Iwanisjwili]], [[Beka Gigasjwili]]<br />'''Doelskop:''' [[Tedo Abzhandadse]]<br />'''Strafdoel:''' [[Loeka Matkawa]]<br />'''Kaart:''' [[Miriani Modebadse]] {{Geelkaart|42|52}} | stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]] | bywoning = 75&nbsp;770 | skeidsregter = [[Luke Pearce]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]]) | speler van die wedstryd = [[Ben Donaldson]] (Aus) | notas = [[Taniela Tupou]] (Aus) speel in sy 50ste toetswedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/849628/australia-announcement-squad-to-play-georgia |title=Tupou wins 50th cap – Australia name team to play Georgia |publisher=rugbyworldcup.com |date=7 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 10 September 2023 | tyd = 21:00 (MEST) | tuis = {{WALru-r}} | telling = 32–26 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28773 Verslag] | weg = {{FIJru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Josh Adams]], [[George North]], [[Louis Rees-Zammit]], [[Elliot Dee]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Biggar]] (3)<br />'''Strafdoele:''' [[Dan Biggar]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Corey Domachowski]] {{Geelkaart|68|78}} | wegpunte = '''Drieë:''' [[Waisea Nayacalevu]], [[Lekima Tagitagivalu]], [[Josua Tuisova]], [[Mesake Doge]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Frank Lomani]] (2), [[Teti Tela]]<br />'''Kaart:''' [[Lekima Tagitagivalu]] {{Geelkaart|64|74}} | stadion = [[Nouveau Stade de Bordeaux|Stade de Bordeaux]], [[Bordeaux]] | bywoning = 41&nbsp;274 | skeidsregter = [[Matthew Carley]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]]) | speler van die wedstryd = [[Dan Biggar]] (Wal) | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 16 September 2023 | tyd = 17:45 (MEST) | tuis = {{WALru-r}} | telling = 28–8 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28777 Verslag] | weg = {{PORru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Louis Rees-Zammit]], [[Dewi Lake]], [[Jac Morgan]], [[Taulupe Faletau]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Leigh Halfpenny]] (3), [[Sam Costelow]]<br />'''Kaart:''' [[Johnny Williams]] {{Geelkaart|26|36}} | wegpunte = '''Drie:''' [[Nicolas Martins]]<br />'''Strafdoel:''' [[Samuel Marques]]<br />'''Kaart:''' [[Vincent Pinto]] {{Rooikaart|0|77}} | stadion = [[Allianz Riviera|Stade de Nice]], [[Nice]] | bywoning = 28&nbsp;700 | skeidsregter = [[Karl Dickson]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]]) | speler van die wedstryd = [[Jac Morgan]] (Wal) | notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne, hoewel hulle vroeër in ’n rugbywêreldbekerkwalifiseringswedstryd ontmoet het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66778036 |title=Rugby World Cup: When Wales' class of 1994 put 100 points on Portugal |publisher=[[BBC]] |author=Gareth Griffiths |date=14 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Tomos Williams]] (Wal) speel in sy 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.cardiffrugby.wales/news/tomos-williams-set-to-win-50th-wales-cap-against-portugal |title=Tomos Williams set to win 50th Wales cap against Portugal |publisher=[[Cardiff Blues]] |date=13 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Vincent Pinto]] (Por) ontvang in die 77ste minuut ’n rooikaart omdat hy tydens ’n vangpoging die Wallieser [[Josh Adams]] met sy voet in die gesig getref het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/portugal-star-banned-after-controversial-red-card-for-flying-kick |title=Portugal star banned after controversial red card for flying kick |publisher=Planet Rugby |author=Jared Wright |date=19 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 17 September 2023 | tyd = 17:45 (MEST) | tuis = {{AUSru-r}} | telling = 15–22 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28780 Verslag] | weg = {{FIJru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Mark Nawaqanitawase]], [[Suli Vunivalu]]<br />'''Doelskop:''' [[Ben Donaldson]]<br />'''Strafdoel:''' [[Ben Donaldson]] | wegpunte = '''Drie:''' [[Josua Tuisova]]<br />'''Doelskop:''' [[Simione Kuruvoli]]<br />'''Strafdoele:''' [[Simione Kuruvoli]] (4), [[Frank Lomani]] | stadion = [[Stade Geoffroy-Guichard]], [[Saint-Étienne]] | bywoning = 41&nbsp;294 | skeidsregter = [[Andrew Brace]] ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|IRL]]) | speler van die wedstryd = [[Josua Tuisova]] (Fij) | notas = Dit is Fidji se eerste rugbywêreldbekeroorwinning ooit oor Australië en hulle eerste sedert die 18–16-wegoorwinning in 1954.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66839029 |title=Australia 15–22 Fiji: Flying Fijians beat the Wallabies for the first time at Rugby World Cup |publisher=[[BBC]] |author=Joe Rindl |date=17 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Dit is ook Fidji se grootste oorwinning oor Australië in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/17/australia-fiji-rugby-world-cup-match-report |title=Simione Kuruvoli inspires Fiji to landmark World Cup win over Australia |publisher=[[The Guardian]] |author=Andy Bull |date=17 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Vir die eerste keer in die toernooigeskiedenis ly al die vier [[Die Rugbykampioenskap|Rugbykampioenskapspanne]] ’n nederlaag in ’n groepwedstryd. }} {{rugbywedstryd | datum = 23 September 2023 | tyd = 14:00 (MEST) | tuis = {{GEOru-r}} | telling = 18–18 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28785 Verslag] | weg = {{PORru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Akaki Taboetsadse]], [[Tengizi Zamtaradse]]<br />'''Doelskop:''' [[Tedo Abzhandadse]]<br />'''Strafdoele:''' [[Tedo Abzhandadse]] (2) | wegpunte = '''Drieë:''' [[Raffaele Storti]] (2)<br />'''Doelskop:''' [[Samuel Marques]]<br />'''Strafdoele:''' [[Samuel Marques]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Francisco Fernandes]] {{Geelkaart|37|47}} | stadion = [[Stadium Municipal (Toulouse)|Stadium de Toulouse]], [[Toulouse]] | bywoning = 31&nbsp;889 | skeidsregter = [[Paul Williams]] ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]]) | speler van die wedstryd = [[Jerónimo Portela]] (Por) | notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref name="GEOvPOR">{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/849473/rugby-world-cup-2023-georgia-portugal-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: Georgia v Portugal |publisher=rugbyworldcup.com |date=22 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Giorgi Kweseladse]] en [[Nodar Tcheisjwili]] (albei Geo) speel in hulle 50ste toetswedstryd.''<ref name="GEOvPOR" /> * ''Dit is die vierde rugbywêreldbekerwedstryd wat gelykop geëindig het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/sports/georgia-bemoan-second-half-collapse-against-portugal-2023-09-23/ |title=Georgia bemoan second-half collapse against Portugal |publisher=[[Reuters]] |date=23 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 24 September 2023 | tyd = 21:00 (MEST) | tuis = {{WALru-r}} | telling = 40–6 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28789 Verslag] | weg = {{AUSru}} | tuispunte = '''Driee:''' [[Gareth Davies]], [[Nick Tompkins]], [[Jac Morgan]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Biggar]], [[Gareth Anscombe]]<br />'''Strafdoele:''' [[Gareth Anscombe]] (6)<br />'''Skepdoel:''' [[Gareth Anscombe]] | wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Ben Donaldson]] (2) | stadion = [[Parc Olympique Lyonnais|Parc OL]], [[Lyon]] | bywoning = 55&nbsp;296 | skeidsregter = [[Wayne Barnes]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]]) | speler van die wedstryd = [[Gareth Anscombe]] (Wal) | notas = [[Adam Beard]] (Wal) speel in sy 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugby.com.au/news/wales-name-side-to-face-wallabies-team-beard-2023922 |title=Lock Beard to win 50th cap as Wales name side to face Wallabies |publisher=[[Rugby Australia]] |date=22 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Dit is Wallis se grootste oorwinning oor Australië in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.itv.com/news/wales/2023-09-24/wales-v-australia-live-updates-as-gatlands-men-take-on-the-wallabies |title=Wales 40–6 Australia: Record win sends Warren Gatland's side through to the World Cup knockouts |publisher=ITV News |author=Matt Southcombe |date=24 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Dit is ook Australië se grootste rugbywêreldbekernederlaag in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/24/wales-australia-rugby-world-cup-match-report |title=Gareth Anscombe helps Wales sail into quarter-finals after easy Australia win |publisher=[[The Guardian]] |author=Robert Kitson |date=24 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Vir die eerste keer ly Australië agtereenvolgende rugbywêreldbekernederlae.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.standard.co.uk/sport/rugby/wales-vs-australia-rugby-world-cup-result-2023-b1109123.html |title=Wales 40–6 Australia: Wallabies fall to record-breaking Rugby World Cup defeat on dream night for the Welsh |publisher=Evening Standard |author=Andrew Baldock |date=24 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''As gevolg van hierdie nederlaag val Australië op die tiende plek van [[Wêreldrugby]] se wêreldranglys, hulle laagste plek in dié tyd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/870011/australia-fall-to-new-low-in-world-rugby-mens-rankings-powered-by-capgemini |title=Australia fall to new low in World Rugby Men’s Rankings powered by Capgemini |publisher=rugbyworldcup.com |date=25 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * <span style="color:green">''Wallis vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66905617 |title=Wales 40–6 Australia: Warren Gatland's side hammer Wallabies to seal World Cup quarter-final spot |publisher=[[BBC]] |author=Gareth Griffiths |date=24 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 30 September 2023 | tyd = 17:45 (MEST) | tuis = {{FIJru-r}} | telling = 17–12 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28794 Verslag] | weg = {{GEOru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Waisea Nayacalevu]], [[Vinaya Habosi]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Frank Lomani]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Frank Lomani]]<br />'''Kaarte:''' [[Semi Radradra]] {{Geelkaart|41|51}}, [[Josua Tuisova]] {{Geelkaart|79|80+}} | wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Loeka Matkawa]] (2), [[Dawit Niniasjwili]] (2) | stadion = [[Nouveau Stade de Bordeaux|Stade de Bordeaux]], [[Bordeaux]] | bywoning = 39&nbsp;862 | skeidsregter = [[Karl Dickson]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]]) | speler van die wedstryd = [[Levani Botia]] (Fij) | notas = [[Irakli Aptsiauri]] (Geo) het sy toetsdebuut gemaak.'' * <span style="color:red">''Georgië is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66972971 |title=Fiji 17–12 Georgia: Below-par Pacific Islanders close in on World Cup quarter-finals |publisher=[[BBC]] |author=Mantej Mann |date=30 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 1 Oktober 2023 | tyd = 17:45 (MEST) | tuis = {{AUSru-r}} | telling = 34–14 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28796 Verslag] | weg = {{PORru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Richard Arnold ]], [[David Porecki]], [[Angus Bell]], [[Fraser McReight]], [[Marika Koroibete]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Ben Donaldson]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Ben Donaldson]]<br />'''Kaarte:''' [[Matt Faessler]] {{Geelkaart|59|69}}, [[Samu Kerevi]] {{Geelkaart|61|71}} | wegpunte = '''Drieë:''' [[Pedro Bettencourt]], [[Rafael Simões]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Samuel Marques]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Pedro Bettencourt]] {{Geelkaart|15|25}} | stadion = [[Stade Geoffroy-Guichard]], [[Saint-Étienne]] | bywoning = 41&nbsp;342 | skeidsregter = [[Nika Amasjoekeli]] ([[Georgiese Rugbyunie|GEO]]) | speler van die wedstryd = [[Rob Valetini]] (Aus) | notas = Dit was die eerste toetswedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/862921/rugby-world-cup-2023-australia-portugal-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: Australia v Portugal |publisher=rugbyworldcup.com |date=30 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * <span style="color:red">''Portugal is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66978581 |title=Australia 34–14 Portugal: Wallabies keep slim Rugby World Cup knockout hopes alive with win |publisher=[[BBC]] |author=Joe Rindl |date=1 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 7 Oktober 2023 | tyd = 15:00 (MEST) | tuis = {{WALru-r}} | telling = 43–19 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28800 Verslag] | weg = {{GEOru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Tomas Francis]], [[Liam Williams]], [[Louis Rees-Zammit]] (3), [[George North]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Sam Costelow]] (5)<br />'''Strafdoel:''' [[Sam Costelow]]<br />'''Kaart:''' [[Taine Basham]] {{Geelkaart|71|80+}} | wegpunte = '''Drieë:''' [[Merab Sjarikadse]], [[Vano Karkadse]], [[Dawit Niniasjwili]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Loeka Matkawa]] (2)<br />'''Kaart:''' [[Dawit Niniasjwili]] {{Geelkaart|71|80+}} | stadion = [[Stade de la Beaujoire]], [[Nantes]] | bywoning = 33&nbsp;580 | skeidsregter = [[Mathieu Raynal]] ([[Franse Rugbyfederasie|FRA]]) | speler van die wedstryd = [[Tommy Reffell]] (Wal) | notas = [[Louis Rees-Zammit]] teken ’n driekuns aan.'' * ''Wallis beëindig die groepfase vir die tweede agtereenvolgende keer as groepwenner, die eerste keer wat hulle daarin kon slaag.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.itv.com/news/wales/2023-10-08/rugby-world-cup-what-next-for-wales |title=Rugby World Cup: What next for Wales after topping pool? |publisher=ITV |author=Will Hardy |date=8 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 8 Oktober 2023 | tyd = 21:00 (MEST) | tuis = {{FIJru-r}} | telling = 23–24 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28805 Verslag] | weg = {{PORru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Levani Botia]], [[Mesake Doge]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Frank Lomani]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Frank Lomani]] (3)<br />'''Kaart:''' [[Levani Botia]] {{Geelkaart|50|60}} | wegpunte = '''Drieë:''' [[Raffaele Storti]], [[Francisco Fernandes]], [[Rodrigo Marta]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Samuel Marques]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Samuel Marques]] | stadion = [[Stadium Municipal (Toulouse)|Stadium de Toulouse]], [[Toulouse]] | bywoning = 32&nbsp;223 | skeidsregter = [[Luke Pearce]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]]) | speler van die wedstryd = [[Nicolas Martins]] (Por) | notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/870771/rugby-world-cup-2023-fiji-portugal-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: Fiji v Portugal |publisher=rugbyworldcup.com |date=7 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Dit is Portugal se meeste punte en drieë in ’n rugbywêreldbekerwedstryd in dié tyd.'' * ''Dit is Portugal se eerste rugbywêreldbekeroorwinning ooit en ook hulle eerste oorwinning oor ’n Stille Oseaan-[[eilandstaat]].''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/oct/08/fiji-portugal-rugby-world-cup-match-report |title=Fiji squeeze into quarter-final against England despite defeat by Portugal |publisher=[[The Guardian]] |author=Gerard Meagher |date=8 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * <span style="color:green">''Fidji vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66994397 |title=Fiji 23–24 Portugal: England to face Fiji in Rugby World Cup quarter-final |publisher=[[BBC]] |author=Phil Cartwright |date=8 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Fidji vorder vir die eerste keer sedert die 2007-toernooi en vir die derde keer in hulle geskiedenis tot die uitklopfase.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/sport/england-v-fiji-live-updates-rugby-world-cup-2023-quarter-final-kickoff-time-how-to-watch-in-new-zealand/5KFYZRV44NHRDIX3IT7DFKTIUE/ |title=England v Fiji result, Rugby World Cup 2023 quarter-final: England deny Fiji comeback to book semifinal spot |publisher=[[The New Zealand Herald]] |date=15 Oktober 2023 |accessdate=23 Februarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240223045813/https://www.nzherald.co.nz/sport/england-v-fiji-live-updates-rugby-world-cup-2023-quarter-final-kickoff-time-how-to-watch-in-new-zealand/5KFYZRV44NHRDIX3IT7DFKTIUE/ |archive-date=23 Februarie 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> * ''Met hierdie nederlaag word Fidji ná Frankryk tydens die 2011-toernooi die tweede span wat ten spyte van twee nederlae die uitklopfase gehaal het.'' * <span style="color:red">''Australië is hiermee uit die toernooi geskakel.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/sports/fiji-advance-despite-loss-portugal-australia-out-2023-10-08/ |title=Fiji advance despite loss to Portugal, Australia out |publisher=[[Reuters]] |date=8 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Australië versuim vir die eerste keer om die uitklopfase van ’n rugbywêreldbekertoernooi te haal en word ná Engeland in 2015 die tweede voormalige kampioen wat nie tot die uitklopfase kon vorder nie.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.skysports.com/rugby-union/fiji-vs-portugal/106099 |title=Fiji 23–24 Portugal: England quarter-final and Australia elimination confirmed despite shock Rugby World Cup result |publisher=[[Sky News]] |date=8 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} ==== Groep D ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=165|Span !width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}} !width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}} !width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}} !width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}} !width=25|{{Afkorting|P&nbsp;v|Punte vir}} !width=25|{{Afkorting|P&nbsp;t|Punte teen}} !width=25|{{Afkorting|+/−|Punteverskil}} !width=25|{{Afkorting|D&nbsp;v|Drieë vir}} !width=25|{{Afkorting|BP|Bonuspunte}} !width=25|{{Afkorting|P|Punte}} |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{ENGru}} |4||4||0||0||150||39||+111||17||2||'''18''' |- style="background:#cfc" |style="text-align:left;"|{{ARGru}} |4||3||0||1||127||69||+58||15||2||'''14''' |- style="background:#ffc" |style="text-align:left;"|{{JPNru}} |4||2||0||2||109||107||+2||12||1||'''9''' |- |style="text-align:left;"|{{SAMru}} |4||1||0||3||92||75||+17||11||3||'''7''' |- |style="text-align:left;"|{{CHIru}} |4||0||0||4||27||215||–188||4||0||'''0''' |} {{rugbywedstryd | datum = 9 September 2023 | tyd = 21:00 (MEST) | tuis = {{ENGru-r}} | telling = 27–10 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28770 Verslag] | weg = {{ARGru}} | tuispunte = '''Strafdoele:''' [[George Ford]] (6)<br />'''Skepdoele:''' [[George Ford]] (3)<br />'''Kaart:''' [[Tom Curry]] {{Rooikaart|0|3}} | wegpunte = '''Drie:''' [[Rodrigo Bruni]]<br />'''Doelskop:''' [[Emiliano Boffelli]]<br />'''Strafoel:''' [[Emiliano Boffelli]]<br />'''Kaart:''' [[Santiago Carreras]] {{Geelkaart|9|19}} | stadion = [[Stade Vélodrome]], [[Marseille]] | bywoning = 63&nbsp;118 | skeidsregter = [[Mathieu Raynal]] ([[Franse Rugbyfederasie|FRA]]) | speler van die wedstryd = [[George Ford]] (Eng) | notas = [[Tom Curry]] ontvang in die derde minuut ’n rooikaart omdat hy ’n gevaarlike hoogvat op die Argentyn [[Juan Cruz Mallía]] uitgevoer het. Daarmee word hy die eerste Engelse speler wat ’n rooikaart in ’n rugbywêreldbekerwedstryd ontvang.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66765685 |title=Tom Curry: England flanker sent off against Argentina following 'bunker' review |publisher=[[BBC]] |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Dit is ook die vinnigste rooikaart in dié tyd tydens ’n rugbywêreldbekerwedstryd en die eerste ooit wat in die toernooigeskiedenis gewys is ná die gebruik van Wêreldrugby se vuilspelhersieningsproses.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbypass.com/news/englands-tom-curry-red-carded-2-minutes-into-world-cup-opener/ |title=England's Tom Curry red carded 2 minutes into World Cup Pool D opener |publisher=Rugbypass |author=Ian Cameron |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''[[George Ford]] word ná [[Jonny Wilkinson]] tydens die 2003-toernooi teen Frankryk die tweede Engelse rugbyspeler wat drie skepdoele tydens ’n toetswedstryd aanteken.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/watch-george-ford-rockets-over-three-drop-goals-in-world-cup-opener |title=WATCH: George Ford rockets over THREE drop goals in World Cup opener |publisher=Planet Rugby |author=Jared Wright |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 10 September 2023 | tyd = 13:00 (MEST) | tuis = {{JPNru-r}} | telling = 42–12 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28771 Verslag] | weg = {{CHIru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Amato Fakatava]] (2), [[Jone Naikabula]], [[Michael Leitch]], [[Ryoto Nakamura]], [[Warner Dearns]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Rikiya Matsuda]] (6)<br />'''Kaart:''' [[Dylan Riley]] {{Geelkaart|46|56}} | wegpunte = '''Drieë:''' [[Rodrigo Fernandez]], [[Alfonso Escobar]]<br />'''Doelskop:''' [[Santiago Videla]]<br />'''Kaarte:''' [[Matías Dittus]] {{Geelkaart|24|34}}, [[Martín Sigren]] {{Geelkaart|37|47}} | stadion = [[Stadium Municipal (Toulouse)|Stadium de Toulouse]], [[Toulouse]] | bywoning = 30&nbsp;187 | skeidsregter = [[Nic Berry]] ([[Rugby Australia|AUS]]) | speler van die wedstryd = [[Amato Fakatava]] (Jpn) | notas = Dit was die eerste toetswedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/848956/rugby-world-cup-2023-japan-chile-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: Japan v Chile |publisher=rugbyworldcup.com |date=9 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''Dit was ook Chili se eerste rugbywêreldbekerwedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://apnews.com/article/chile-rugby-world-cup-torrealba-2897d8530015d9806bd2f30accf811ba |title=Chile savoring every moment of Rugby World Cup debut. Even a big defeat. |publisher=AP News |author=Steve Douglas |date=12 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Keita Inagaki]] (Jpn) speel in sy 50ste toetswedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyasia247.com/japan-vs-chile-preview-rwc-2023-pool-d-pool-match/ |title=Japan vs Chile Preview – RWC 2023 Pool D Pool Match |publisher=Rugby Asia 24/7 |date=10 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 16 September 2023 | tyd = 15:00 (MEST) | tuis = {{SAMru-r}} | telling = 43–10 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28776 Verslag] | weg = {{CHIru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Duncan Paia’aua]], [[Jonathan Taumateine]], [[Fritz Lee]], [[Sama Malolo]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Christian Leali’ifano]] (2), [[Lima Sopoaga]]<br />'''Strafdoele:''' [[Christian Leali’ifano]] (4)<br />'''Kaarte:''' [[Ulupano Junior Seuteni]] {{Geelkaart|5|15}}, [[Ereatara Enari]] {{Geelkaart|63|73}} | wegpunte = '''Drie:''' [[Matías Dittus]]<br />'''Doelskop:''' [[Santiago Videla]]<br />'''Strafdoel:''' [[Matias Garafulic]]<br />'''Kaarte:''' [[Alfonso Escobar]] {{Geelkaart|62|72}}, [[Esteban Inostroza]] {{Geelkaart|71|80+}} | stadion = [[Nouveau Stade de Bordeaux|Stade de Bordeaux]], [[Bordeaux]] | bywoning = 39&nbsp;291 | skeidsregter = [[Paul Williams]] ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]]) | speler van die wedstryd = [[Theo McFarland]] (Sam) | notas = Dit was die eerste toetswedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/samoa-v-chile-preview-pacific-islanders-to-win-compelling-world-cup-clash |title=Samoa v Chile preview: Pacific Islanders to win compelling World Cup clash |publisher=Planet Rugby |author=Jared Wright |date=15 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Benjamín Videla]] (Chi) het sy toetsdebuut gemaak.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.reuters.com/sports/underdogs-chile-make-four-changes-samoa-game-2023-09-14/ |title=Underdogs Chile make four changes for Samoa game |publisher=[[Reuters]] |author=Lawrence White |date=14 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 17 September 2023 | tyd = 21:00 (MEST) | tuis = {{ENGru-r}} | telling = 34–12 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28781 Verslag] | weg = {{JPNru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Lewis Ludlam]], [[Courtney Lawes]], [[Freddie Steward]], [[Joe Marchant]]<br />'''Doelskoppe:''' [[George Ford]] (4)<br />'''Strafddoele:''' [[George Ford]] (2) | wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Rikiya Matsuda]] (4) | stadion = [[Allianz Riviera|Stade de Nice]], [[Nice]] | bywoning = 30&nbsp;500 | skeidsregter = [[Nika Amasjoekeli]] ([[Georgiese Rugbyunie|GEO]]) | speler van die wedstryd = [[George Ford]] (Eng) | notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd tussen Engeland en Japan sedert die heel eerste 1987-toernooi, toe hulle mekaar in die groepfase ontmoet het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/849164/rugby-world-cup-2023-england-japan-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: England v Japan |publisher=rugbyworldcup.com |date=16 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 22 September 2023 | tyd = 17:45 (MEST) | tuis = {{ARGru-r}} | telling = 19–10 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28784 Verslag] | weg = {{SAMru}} | tuispunte = '''Drie:''' [[Emiliano Boffelli]]<br />'''Doelskop:''' [[Emiliano Boffelli]]<br />'''Strafdoele:''' [[Emiliano Boffelli]] (3), [[Nicolás Sánchez]] | wegpunte = '''Drie:''' [[Sama Malolo]]<br />'''Doelskop:''' [[D’Angelo Leuila]]<br />'''Strafdoel:''' [[Christian Leali’ifano]]<br />'''Kaart:''' [[Duncan Paia’aua]] {{Geelkaart|1|11}} | stadion = [[Stade Geoffroy-Guichard]], [[Saint-Étienne]] | bywoning = 38&nbsp;358 | skeidsregter = [[Nic Berry]] ([[Rugby Australia|AUS]]) | speler van die wedstryd = [[Emiliano Boffelli]] (Arg) | notas = [[Ben Lam]] (Sam) het sy toetsdebuut gemaak.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/samoa-hand-ben-lam-a-start-in-tweaked-side-for-crucial-rugby-world-cup-clash-with-argentina |title=Samoa hand Ben Lam a start in tweaked side for crucial Rugby World Cup clash with Argentina |publisher=Planet Rugby |author=Adam Kyriacou |date=20 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 23 September 2023 | tyd = 17:45 (MEST) | tuis = {{ENGru-r}} | telling = 71–0 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28786 Verslag] | weg = {{CHIru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Henry Arundell]] (5), [[Theo Dan]] (2), [[Bevan Rodd]], [[Marcus Smith]] (2), [[Jack Willis]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Owen Farrell]] (8) | wegpunte = '''Kaart:''' [[Matías Dittus]] {{Geelkaart|44|54}} | stadion = [[Stade Pierre-Mauroy]], [[Lille]] | bywoning = 44&nbsp;315 | skeidsregter = [[Jaco Peyper]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]]) | speler van die wedstryd = [[Henry Arundell]] (Eng) | notas = Dit was die eerste toetswedstryd ooit tussen die twee spanne.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/862452/rugby-world-cup-2023-england-chile-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: England v Chile |publisher=rugbyworldcup.com |date=22 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024 }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ''[[Henry Arundell]] (Eng) teken ’n driekuns aan en druk vyf drieë.'' * ''Henry Arundell se vyf drieë is saam met [[Chris Latham]] (Aus) en [[Josh Lewsey]] (Eng) tydens die 2003-toernooi (teen onderskeidelik Namibië en Uruguay) die naasmeeste deur ’n enkele speler in ’n rugbywêreldbekerwedstryd ná [[Marc Ellis]] (NZL) se ses drieë teen Japan tydens die 1995-toernooi.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/rugby-union/2023/09/23/england-v-chile-rugby-world-cup-2023-live-score-updates/ |title=Henry Arundell equals England record with five tries against Chile |publisher=[[Daily Telegraph]] |author=Charlie Morgan |date=24 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Henry Arundell word ná [[Douglas Lambert]], Josh Lewsey en [[Rory Underwood]] ook die vierde Engelse rugbyspeler wat vyf drieë in ’n toetswedstryd druk''.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.standard.co.uk/sport/rugby/england-chile-rugby-world-cup-henry-arundell-b1109024.html |title=England 71–0 Chile: Henry Arundell equals record with five-try haul in huge Rugby World Cup win |publisher=Evening Standard |date=24 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Engeland staan vir die eerste keer in ’n rugbywêreldbekerwedstryd geen punte af nie.'' * <span style="color:red">''Chili is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66902826 |title=England 71–0 Chile: Henry Arundell scores five tries in Rugby World Cup pool game |publisher=[[BBC]] |author=Mike Henson |date=23 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 28 September 2023 | tyd = 21:00 (MEST) | tuis = {{JPNru-r}} | telling = 28–22 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28791 Verslag] | weg = {{SAMru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Pieter Labuschagne]], [[Michael Leitch]], [[Kazuki Himeno]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Rikiya Matsuda]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Rikiya Matsuda]] (3)<br />'''Kaart:''' [[Shota Horie]] {{Geelkaart|36|46}} | wegpunte = '''Drieë:''' [[Seilala Lam]], [[Duncan Paia’aua]], [[Christian Leali’ifano]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Christian Leali’ifano]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Alai D’Angelo Leuila]]<br />'''Kaarte:''' [[Jonathan Taumateine]] {{Geelkaart|32|42}}, [[Ben Lam]] {{Rooikaart|0|47}} | stadion = [[Stadium Municipal (Toulouse)|Stadium de Toulouse]], [[Toulouse]] | bywoning = 30&nbsp;187 | skeidsregter = [[Jaco Peyper]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]]) | speler van die wedstryd = [[Lomano Lemeki]] (Jpn) | notas = [[Kenta Fukuda]] (Jpn) het sy toetsdebuut gemaak.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.japantimes.co.jp/sports/2023/09/22/more-sports/rugby-world-cup-preparation/ |title=Japan players give insight into Rugby World Cup preparation |publisher=The Japan Times |author=Rich Freeman |date=22 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Ben Lam]] (Sam) ontvang in die 47ste minuut ’n rooikaart omdat hy ’n gevaarlike hoogvat op die Japanner [[Pieter Labuschagne]] uitgevoer het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/sep/28/japan-hold-off-samoa-comeback-to-seal-englands-passage-into-quarter-finals |title=Japan hold off Samoa comeback to seal England’s passage into quarter-finals |publisher=[[The Guardian]] |author=Gerard Meagher |date=28 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * <span style="color:green">''Engeland vorder hiermee tot die kwarteindrondte.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/66952630 |title=Japan 28–22 Samoa: Brave Blossoms' win puts England into Rugby World Cup quarter-finals |publisher=[[BBC]] |author=Emma Smith |date=28 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 30 September 2023 | tyd = 15:00 (MEST) | tuis = {{ARGru-r}} | telling = 59–5 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28793 Verslag] | weg = {{CHIru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Nicolás Sánchez]], [[Juan Martin Gonzalez]] (2), [[Agustín Creevy]], [[Martín Bogado]], [[Rodrigo Isgro]], [[Ignacio Ruiz]], [[Santiago Carreras]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Nicolás Sánchez]] (6), [[Santiago Carreras]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Nicolás Sánchez]]<br />'''Kaart:''' [[Rodrigo Isgro]] {{Geelkaart|26|36}} | wegpunte = '''Drie:''' [[Tomas Dussaillant]] | stadion = [[Stade de la Beaujoire]], [[Nantes]] | bywoning = 33&nbsp;963 | skeidsregter = [[Paul Williams]] ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]]) | speler van die wedstryd = [[Nicolás Sánchez]] (Arg) | notas = Dit was die eerste rugbywêreldbekerwedstryd ooit tussen die twee spanne en die eerste ontmoeting tussen twee Suid-Amerikaanse spanne in ’n rugbywêreldbekerwedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/862914/rugby-world-cup-2023-argentina-chile-preview |title=Rugby World Cup 2023 Match Preview: Argentina v Chile |publisher=rugbyworldcup.com |date=29 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024 |archive-date=14 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231014044701/https://www.rugbyworldcup.com/2023/news/862914/rugby-world-cup-2023-argentina-chile-preview |url-status=dead }}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/los-pumas-power-past-neighbours-chile-in-first-all-south-american-rugby-world-cup-test |title=Los Pumas power past neighbours Chile in first all-South American Rugby World Cup Test |publisher=Planet Rugby |author=Dylan Coetzee |date=30 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Nicolás Sánchez]] word ná [[Agustín Creevy]] die tweede Argentynse rugbyspeler wat in sy 100ste toetswedstryd speel.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.americasrugbynews.com/2023/09/28/nicolas-sanchez-reaches-100-test-caps-for-argentina/ |title=Nicolas Sánchez Reaches 100 Test Caps for Argentina |publisher=Americas Rugby News |date=28 September 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 7 Oktober 2023 | tyd = 17:45 (MEST) | tuis = {{ENGru-r}} | telling = 18–17 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28801 Verslag] | weg = {{SAMru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Ollie Chessum]], [[Danny Care]]<br />'''Doelskop:''' [[Owen Farrell]]<br />'''Strafdoele:''' [[Owen Farrell]] (2) | wegpunte = '''Drieë:''' [[Nigel Ah-Wong]] (2)<br />'''Doelskoppe:''' [[Lima Sopoaga]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Lima Sopoaga]]<br />'''Kaart:''' [[Tumua Manu]] {{Geelkaart|66|76}} | stadion = [[Stade Pierre-Mauroy]], [[Lille]] | bywoning = 47&nbsp;891 | skeidsregter = [[Andrew Brace]] ([[Ierse Rugbyvoetbalunie|IRL]]) | speler van die wedstryd = [[Lima Sopoaga]] (Sam) | notas = [[Owen Farrell]] oortref [[Jonny Wilkinson]] se vorige rekord van 1179 punte en word Engeland se beste puntemaker.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/sport/rugby/rugby-union/owen-farrell-england-points-record-jonny-wilkinson-b2417247.html |title=Owen Farrell breaks Jonny Wilkinson’s long-standing England record |publisher=The Independent |author=Harry Latham-Coyle |date=7 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * <span style="color:red">''Samoa is hiermee uit die toernooi geskakel.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/67041879 |title=Rugby World Cup: England 18–17 Samoa – England sneak narrow win in final pool game |publisher=[[BBC]] |author=Mike Henson |date=7 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Vir die enigste keer tydens die 2023-toernooi word die speler van die wedstryd van die verloorspan gekies.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.ultimaterugby.com/news/eng-18-17-sam%3A-samoa-reaction-%28sopoaga%29/652652 |title=ENG 18–17 SAM: Samoa reaction (Sopoaga) |publisher=Ultimate Rugby |date=7 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 8 Oktober 2023 | tyd = 13:00 (MEST) | tuis = {{JPNru-r}} | telling = 27–39 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28803 Verslag] | weg = {{ARGru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Amato Fakatava]], [[Naoto Saito]], [[Jone Naikabula]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Rikiya Matsuda]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Rikiya Matsuda]]<br />'''Skepdoel:''' [[Lomano Lemeki]]<br />'''Kaart:''' [[Pieter Labuschagne]] {{Geelkaart|23|33}} | wegpunte = '''Drieë:''' [[Santiago Chocobares]], [[Mateo Carreras]] (3), [[Emiliano Boffelli]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Emiliano Boffelli]] (3), [[Nicolás Sánchez]]<br />'''Strafdoele:''' [[Emiliano Boffelli]], [[Nicolás Sánchez]] | stadion = [[Stade de la Beaujoire]], [[Nantes]] | bywoning = 31&nbsp;794 | skeidsregter = [[Ben O’Keeffe]] ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]]) | speler van die wedstryd = [[Mateo Carreras]] (Arg) | notas = [[Mateo Carreras]] (Arg) teken ’n driekuns aan.'' * <span style="color:green">''Argentinië vorder hiermee tot die kwarteindrondte.''</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/67046362 |title=Japan 27–39 Argentina: Pumas set up Wales quarter-final with thrilling win |publisher=[[BBC]] |author=Emma Smith |date=8 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * <span style="color:red">''Japan is hiermee uit die toernooi geskakel.</span><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.telegraph.co.uk/rugby-union/2023/10/08/japan-v-argentina-rugby-world-cup-2023-live-score-updates/ |title=Mateo Carreras hat-trick sets up Argentina v Wales Rugby World Cup quarter-final |publisher=[[Daily Telegraph]] |date=8 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} === Uitklopfase === [[Lêer:2023 Rugby World Cup Argentina vs New Zealand 01.jpg|duimnael|Halfeindstryd tussen Argentinië en Nieu-Seeland op 20 Oktober]] {{Wedstrydskema laatste 8 | RD1 = Kwarteindrondte | RD2 = Halfeindrondte | RD3 = Eindrondte | RD1-header01 = 14 Oktober – Marseille | RD1-team01 = {{WALru}} | RD1-score01 = 17 | RD1-team02 = '''{{ARGru}}''' | RD1-score02 = '''29''' | RD1-header02 = 14 Oktober – Saint-Denis | RD1-team03 = {{IRLru}} | RD1-score03 = 24 | RD1-team04 = '''{{NZLru}}''' | RD1-score04 = '''28''' | RD1-header03 = 15 Oktober – Marseille | RD1-team05 = '''{{ENGru}}''' | RD1-score05 = '''30''' | RD1-team06 = {{FIJru}} | RD1-score06 = 24 | RD1-header04 = 15 Oktober – Saint-Denis | RD1-team07 = {{FRAru}} | RD1-score07 = 28 | RD1-team08 = '''{{RSAru}}''' | RD1-score08 = '''29''' | RD2-header01 = 20 Oktober – Saint-Denis | RD2-team01 = {{ARGru}} | RD2-score01 = 6 | RD2-team02 = '''{{NZLru}}''' | RD2-score02 = '''44''' | RD2-header02 = 21 Oktober – Saint-Denis | RD2-team03 = {{ENGru}} | RD2-score03 = 15 | RD2-team04 = '''{{RSAru}}''' | RD2-score04 = '''16''' | RD3-header01 = 28 Oktober – Saint-Denis | RD3-team01 = {{NZLru}} | RD3-score01 = 11 | RD3-team02 = '''{{RSAru}}''' | RD3-score02 = '''12''' | RD3-header02 = 27 Oktober – Saint-Denis | RD3-team03 = {{ARGru}} | RD3-score03 = 23 | RD3-team04 = '''{{ENGru}}''' | RD3-score04 = '''26''' }} ==== Kwarteindrondte ==== {{rugbywedstryd | datum = 14 Oktober 2023 | tyd = 17:00 (MEST) | tuis = {{WALru-r}} | telling = 17–29 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28806 Verslag] | weg = {{ARGru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Dan Biggar]], [[Tomos Williams]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Dan Biggar]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Dan Biggar]] | wegpunte = '''Drieë:''' [[Joel Sclavi]], [[Nicolás Sánchez]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Emiliano Boffelli]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Emiliano Boffelli]] (4), [[Nicolás Sánchez]] | stadion = [[Stade Vélodrome]], [[Marseille]] | bywoning = 62&nbsp;576 | skeidsregter = [[Karl Dickson]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]]) <small>vir [[Jaco Peyper]] ([[Suid-Afrikaanse Rugbyunie|RSA]])</small> | speler van die wedstryd = [[Emiliano Boffelli]] (Arg) | notas = Dit was Argentinië se eerste rugbywêreldbekeroorwinning ooit oor Wallis. }} {{rugbywedstryd | datum = 14 Oktober 2023 | tyd = 21:00 (MEST) | tuis = {{IRLru-r}} | telling = 24–28 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28807 Verslag] | weg = {{NZLru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Bundee Aki]], [[Jamison Gibson-Park]], [[Drie (sport)#Strafdrie|Strafdrie]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Johnny Sexton]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Johnny Sexton]] | wegpunte = '''Drieë:''' [[Leicester Fainga’anuku]], [[Ardie Savea]], [[Will Jordan (rugbyspeler)|Will Jordan]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Richie Mo’unga]], [[Jordie Barrett]]<br />'''Strafdoele:''' [[Richie Mo’unga]], [[Jordie Barrett]] (2)<br />'''Kaarte:''' [[Aaron Smith]] {{Geelkaart|37|47}}, [[Codie Taylor]] {{Geelkaart|64|74}} | stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]] | bywoning = 78&nbsp;845 | skeidsregter = [[Wayne Barnes]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]]) | speler van die wedstryd = [[Ardie Savea]] (NZL) | notas = [[Johnny Sexton]] (Irl) speel in sy laaste toetswedstryd.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.irishtimes.com/sport/rugby/2023/10/14/these-guys-will-go-on-and-achieve-great-things-emotional-johnny-sexton-bows-out/ |title=‘These guys will go on and achieve great things’ - Emotional Johnny Sexton bows out |publisher=The Irish Times |author=Gerry Thornley |date=14 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 15 Oktober 2023 | tyd = 17:00 (MEST) | tuis = {{ENGru-r}} | telling = 30–24 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28808 Verslag] | weg = {{FIJru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Manu Tuilagi]], [[Joe Marchant]]<br />'''Doelskop:''' [[Owen Farrell]]<br />'''Strafdoele:''' [[Owen Farrell]]<br />'''Skepdoel:''' [[Owen Farrell]] | wegpunte = '''Drieë:''' [[Viliame Mata]], [[Peni Ravai]], [[Vilimoni Botitu]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Frank Lomani]], [[Simione Kuruvoli]] (2)<br />'''Strafdoel:''' [[Frank Lomani]] | stadion = [[Stade Vélodrome]], [[Marseille]] | bywoning = 61&nbsp;863 | skeidsregter = [[Mathieu Raynal]] ([[Franse Rugbyfederasie|FRA]]) | speler van die wedstryd = [[Owen Farrell]] (Eng) | notas = }} {{rugbywedstryd | datum = 15 Oktober 2023 | tyd = 21:00 (MEST) | tuis = {{FRAru-r}} | telling = 28–29 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28809 Verslag] | weg = {{RSAru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Cyril Baille]] (2), [[Peato Mauvaka]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Thomas Ramos]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Thomas Ramos]] (3) | wegpunte = '''Drieë:''' [[Kurt-Lee Arendse]], [[Damian de Allende]], [[Cheslin Kolbe]], [[Eben Etzebeth]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Manie Libbok]] (2), [[Handré Pollard]]<br />'''Strafdoel:''' [[Handré Pollard]]<br />'''Kaart:''' [[Eben Etzebeth]] {{Geelkaart|40|50}} | stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]] | bywoning = 79&nbsp;486 | skeidsregter = [[Ben O’Keeffe]] ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]]) | speler van die wedstryd = [[Bongi Mbonambi]] (RSA) | notas = }} ==== Halfeindrondte ==== {{rugbywedstryd | datum = 20 Oktober 2023 | tyd = 21:00 (MEST) | tuis = {{ARGru-r}} | telling = 6–44 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28810 Verslag] | weg = {{NZLru}} | tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Emiliano Boffelli]] (2) | wegpunte = '''Driee:''' [[Will Jordan (rugbyspeler)|Will Jordan]] (3), [[Jordie Barrett]], [[Shannon Frizell]] (2), [[Aaron Smith]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Richie Mo’unga]] (3)<br />'''Strafdoel:''' [[Richie Mo’unga]]<br />'''Kaart:''' {{Geelkaart|65|75}} [[Scott Barrett]] | stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]] | bywoning = 77&nbsp;653 | skeidsregter = [[Angus Gardner]] ([[Rugby Australia|AUS]]) | speler van die wedstryd = [[Jordie Barrett]] (NZL) | notas = [[Facundo Isa]] (Arg) speel in sy 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://supersport.com/rugby/rugby-world-cup/news/747d2eb5-64e6-4bfe-80e3-cd688a0fe46d/isa-set-for-50th-pumas-cap-in-world-cup-showdown-with-new-zealand |title=Isa set for 50th Pumas cap in World Cup showdown with New Zealand |publisher=[[SuperSport]] |date=18 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Will Jordan (rugbyspeler)|Will Jordan]] (NZL) teken ’n driekuns aan.'' * ''Will Jordan word ná [[Julian Savea]] en [[Jonah Lomu]] (almal NZL), asook [[Bryan Habana]] (RSA) die vierde rugbyspeler wat agt drieë tydens ’n enkele rugbywêreldbekertoernooi druk.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/sport/rugby/rugby-union/will-jordan-rugby-world-cup-try-record-b2433470.html |title=Will Jordan makes Rugby World Cup history with semi-final hat-trick |publisher=The Independent |author=Jamie Braidwood |date=20 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Nadat hy in die 66ste minuut ’n geelkaart ontvang het, het [[Scott Barrett]] nie na die wedstryd teruggekeer nie, hoewel ná sy geelkaart steeds vier minuut se speeltyd oor was. Vervolgens het Nieu-Seeland die wedstryd met 14 spelers beëindig.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/all-blacks-alpha-move-in-the-latter-stages-of-world-cup-win-over-argentina |title=All Blacks ‘alpha move’ in the latter stages of World Cup win over Argentina |publisher=Planet Rugby |author=Jared Wright |date=21 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Nieu-Seeland word die eerste span wat vyf eindstryde haal, nadat hulle in die 1987-, 1995-, 2011- en 2015-eindstryde verskyn het.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/67177704 |title=Argentina 6–44 New Zealand: All Blacks cruise into record fifth final |publisher=[[BBC]] |author=Mantej Mann |date=20 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} {{rugbywedstryd | datum = 21 Oktober 2023 | tyd = 21:00 (MEST) | tuis = {{ENGru-r}} | telling = 15–16 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28811 Verslag] | weg = {{RSAru}} | tuispunte = '''Strafdoele:''' [[Owen Farrell]] (4)<br />'''Skepdoel:''' [[Owen Farrell]] | wegpunte = '''Drie:''' [[RG Snyman]]<br />'''Doelskop:''' [[Handré Pollard]]<br />'''Strafdoele:''' [[Manie Libbok]], [[Handré Pollard]] (2) | stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]] | bywoning = 78&nbsp;098 | skeidsregter = [[Ben O’Keeffe]] ([[Nieu-Seeland Rugby|NZL]]) | speler van die wedstryd = [[Handré Pollard]] (RSA) | notas = Vir die eerste keer in 25 jaar het albei lande se nasionale spanne in krieket en [[rugby]] mekaar op dieselfde dag ontmoet en vir die eerste keer in rugbywêreldbekertoernooie ooit, aangesien [[Engelse nasionale krieketspan|Engeland]] en [[Proteas|Suid-Afrika]] tydens die [[Krieketwêreldbeker 2023]] se groepfase in [[Indië]] ontmoet het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-2023-24-1367856/england-vs-south-africa-20th-match-1384411/match-preview |title=Both teams on the ropes ahead of heavyweight contest |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Miller |date=20 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Owen Farrell]] oortref [[Jonny Wilkinson]] se vorige rekord van 1246 punte en word die naasbeste puntemaker in toetsrugby (vir beide Engeland en die [[Britse en Ierse Leeus]]) ná [[Dan Carter]] met 1598 punte.'' * ''Ná beide Australië en Nieu-Seeland in 2015, asook Engeland in 2019 word Suid-Afrika die vierde span wat vier eindstryde haal, nadat hulle in die 1995-, 2007- en 2019-eindstryde verskyn het.'' * ''Ná Australië in 2003, Engeland in 2007 en Nieu-Seeland in 2015 word Suid-Afrika ook die vierde verdedigende kampioen wat die eindstryd haal. }} ==== Bronseindstryd ==== {{rugbywedstryd | datum = 27 Oktober 2023 | tyd = 21:00 (MEST) | tuis = {{ARGru-r}} | telling = 23–26 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28812 Verslag] | weg = {{ENGru}} | tuispunte = '''Drieë:''' [[Tomás Cubelli]], [[Santiago Carreras]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Emiliano Boffelli]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Emiliano Boffelli]] (2), [[Nicolás Sánchez]] | wegpunte = '''Drieë:''' [[Ben Earl]], [[Theo Dan]]<br />'''Doelskoppe:''' [[Owen Farrell]] (2)<br />'''Strafdoele:''' [[Owen Farrell]] (4) | stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]] | bywoning = 77&nbsp;674 | skeidsregter = [[Nic Berry]] ([[Rugby Australia|AUS]]) | speler van die wedstryd = [[Sam Underhill]] (Eng) | notas = Ná die 2007- en 2011-toernooie was dit die vierde keer tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi wat twee spanne mekaar herontmoet nadat hulle voorheen in die groepfase ook teen mekaar gespeel het.'' * ''[[Tom Curry]] (Eng) speel in sy 50ste toetswedstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/england-make-wholesale-changes-for-argentina-as-tom-curry-hits-50 |title=England make wholesale changes for Argentina as Tom Curry hits 50 |publisher=Planet Rugby |author=Jared Wright |date=25 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Engeland wen vir die eerste keer die bronsmedalje tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/67242541 |title=Argentina 23–26 England: England overcome Pumas to win Rugby World Cup bronze-medal match |publisher=[[BBC]] |author=Mike Henson |date=27 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} ==== Eindstryd ==== {{rugbywedstryd | datum = 28 Oktober 2023 | tyd = 21:00 (MEST) | tuis = {{NZLru-r}} | telling = 11–12 | rapport = [https://www.world.rugby/beta/en/match/28813 Verslag] | weg = {{RSAru}} | tuispunte = '''Drie:''' [[Beauden Barrett]]<br />'''Strafdoele:''' [[Richie Mo’unga]] (2)<br />'''Kaarte:''' {{Geelkaart|2|12}} [[Shannon Frizell]], {{Rooikaart|0|27}} [[Sam Cane]] | wegpunte = '''Strafdoele:''' [[Handré Pollard]] (4)<br />'''Kaarte:''' {{Geelkaart|65|75}} [[Siya Kolisi]], {{Geelkaart|73|80+}} [[Cheslin Kolbe]] | stadion = [[Stade de France]], [[Saint-Denis, Seine-Saint-Denis|Saint-Denis]] | bywoning = 80&nbsp;065 | skeidsregter = [[Wayne Barnes]] ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|ENG]]) | speler van die wedstryd = [[Pieter-Steph du Toit]] (RSA) | notas = Sedert die 1995-eindstryd tussen Nieu-Seeland en Suid-Afrika en die 2015-eindstryd tussen Australië en Nieu-Seeland is dit die derde wat tussen twee spanne van die Suidelike Halfrond beslis is.'' * ''Beide Nieu-Seeland en Suid-Afrika het die kans gehad om hulle vierde titel in te palm, ’n nuwe rekord. Albei spanne verskyn ook in die eindstryd nadat hulle ’n wedstryd tydens die groepfase verloor het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://apnews.com/article/rugby-world-cup-south-africa-pollard-c8b7cc8ceb68862d5852749a5ebd405b |title=Springboks defending Rugby World Cup title against All Blacks in rare final showdown |publisher=Associated Press |author=Jerome Pugmire |date=27 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Nieu-Seeland en Suid-Afrika word die vierde paartjie van spanne – ná Engeland en Australië (in 1991 en 2003), Frankryk en Nieu-Seeland (in 1987 en 2011), asook Engeland en Suid-Afrika (in 2007 en 2019) – wat in twee eindstryde teen mekaar te staan kom, nadat hulle ook die 1995-eindstryd beslis het.'' * ''Ná Australië in 2003 en Nieu-Seeland in 2015 word Suid-Afrika die derde verdedigende kampioen wat die eindstryd haal.'' * ''Suid-Afrika betree die wedstryd as enigste span wat voorheen nooit ’n eindstryd verloor het nie – wat ook die geval sou bly.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.france24.com/en/live-news/20231027-boks-expect-grind-against-all-black-rivals-in-world-cup-final |title=Boks expect 'grind' against All Black rivals in World Cup final |publisher=France24 |date=27 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Vir die eerste keer is ’n eindstryd deur ’n skeidsregterspan van dieselfde beheerliggaam hanteer ([[Engelse Rugbyvoetbalunie|Engeland]]).''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/rugby-world-cup-final-referee-and-match-officials-confirmed |title=Rugby World Cup final referee and match officials confirmed |publisher=Planet Rugby |author=Colin Newboult |date=23 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Die broers [[Beauden Barrett]], [[Jordie Barrett]] en [[Scott Barrett]] het almal vir Nieu-Seeland begin, die eerste keer wat drie broers in ’n eindstryd speel.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/rugby-union/67233312 |title=Rugby World Cup 2023 final: New Zealand v South Africa – the incredible Barrett brothers |publisher=[[BBC]] |author=Mantej Mann |date=27 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''[[Sam Cane]] (NZL) ontvang in die 27ste minuut ’n rooikaart omdat hy ’n gevaarlike hoogvat op die Suid-Afrikaner [[Jesse Kriel]] uitgevoer het. Daarmee word hy die eerste speler wat ’n rooikaart in ’n eindstryd ontvang.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/all-blacks-captain-sam-cane-becomes-first-ever-player-to-be-red-carded-in-rugby-world-cup-final |title=All Blacks captain Sam Cane becomes first ever player to be red carded in Rugby World Cup final |publisher=Planet Rugby |author=Colin Newboult |date=28 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Die vier kaarte (een rooikaart en drie geelkaarte) is die meeste in dié tyd tydens ’n eindstryd.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.foxsports.com.au/rugby/rugby-world-cup/rugby-world-cup-2023-final-south-africa-beat-new-zealand-yellow-cards-history-news-reaction-sam-cane-red-card/news-story/ce3561c1132f739aac942b0299b2cf53 |title=‘Honestly fed up’: Ex-All Blacks rage at refs after card frenzy turns RWC final ‘boring as hell’ |publisher=Fox Sports |date=29 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Sam Cane se rooikaart is die agtste tydens die Rugbywêreldbeker 2023 en oortref die vorige rekord van die 2019-toernooi.'' * ''Suid-Afrika wen die eindstryd sonder om ’n drie te druk, ’n prestasie wat hulle ook tydens die 1995- en 2007-eindstryde behaal het.''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.independent.co.uk/sport/rugby/rugby-union/new-zealand-south-africa-world-cup-final-result-b2437778.html |title=South Africa become kings of rugby with dramatic World Cup win over greatest rivals |publisher=The Independent |author=Luke Baker |date=29 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Die punteverskil is die gesamentlik minste in ’n eindstryd, saam met die 8–7-uitslag tydens die 2011-eindstryd.'' * ''Suid-Afrika word die eerste land wat die eindstryd vir ’n vierde keer kon wen en twee agtereenvolgende oorsese eindstryde. Siya Kolisi word ná die Nieu-Seelander [[Richie McCaw]] in 2015 die tweede kaptein van twee rugbywêreldbekerwenners.''<ref name="NZLvRSA" /><ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.planetrugby.com/news/the-legendary-list-of-two-time-rugby-world-cup-winners |title=The LEGENDARY list of two-time Rugby World Cup winners |publisher=Planet Rugby |author=Dylan Coetzee |date=14 November 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> * ''Ná Nieu-Seeland in 2015 word Suid-Afrika ook die tweede span wat die rugbywêreldbekertitel suksesvol kon verdedig.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2023/oct/28/south-africa-beat-new-zealand-to-win-mens-rugby-world-cup-final |title=South Africa beat New Zealand to win men’s Rugby World Cup final |publisher=[[The Guardian]] |author=Robert Kitson |date=28 Oktober 2023 |accessdate=28 Oktober 2024}}</ref> }} <br /> {| class="wikitable" style="text-align: center; margin: 0 auto;" !Rugbywêreldkampioen 2023 |- |align=center|'''{{RSAru}}''' |} == Statistiek == === Finale puntestand === Hierdie tabel toon die finale puntestand van al 20 deelnemende nasionale rugbyspanne in die Rugbywêreldbeker 2023. [[Lêer:2023 Rugby World Cup (men) results.svg|duimnael|400px|Uitslag van die Rugbywêreldbeker 2023: {{columns-list|2| {{sleutel|#fd0|Kampioen}} {{sleutel|#880|Naaswenner}} {{sleutel|#c96|Derde plek}} {{sleutel|#07f|Vierde plek}} {{sleutel|#0d0|Kwarteindrondte}} {{sleutel|#f55|Groepfase}} {{sleutel|#e0e0e0|Nie deelgeneem nie}}}}]] {| class="wikitable" style="text-align:center" !width=25|Rang !width=165|Span !width=25|Groep !width=25|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}} !width=25|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}} !width=25|{{Afkorting|G|Gelykop}} !width=25|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}} !width=25|{{Afkorting|P|Punte}} !width=25|Drieë !width=25|Doelskoppe !width=25|Strafdoele !width=25|Skepdoele |- style="background:#fd0" | 1 || style="text-align:left;"|{{RSAru}} || B || 7 || 6 || 0 || 1 || 208 || 27 || 19 || 11 || 0 |- style="background:#880;" | 2 || style="text-align:left;"|{{NZLru}} || A || 7 || 5 || 0 || 2 || 336 || 49 || 37 || 7 || 0 |- style="background:#c96;" | 3 || style="text-align:left;"|{{ENGru}} || D || 7 || 6 || 0 || 1 || 221 || 21 || 16 || 23 || 5 |- style="background:#07f;" | 4 || style="text-align:left;"|{{ARGru}} || D || 7 || 4 || 0 || 3 || 185 || 19 || 18 || 18 || 0 |- | colspan="12"| '''In die kwarteindrondte uitgeskakel''' |- style="background:#0d0" | 5 || style="text-align:left;"|{{IRLru}} || B || 5 || 4 || 0 || 1 || 214 || 30 || 25 || 4 || 0 |- style="background:#0d0" | 6 || style="text-align:left;"|{{WALru}} || C || 5 || 4 || 0 || 1 || 160 || 19 || 16 || 10 || 1 |- style="background:#0d0" | 7 || style="text-align:left;"|{{FRAru}} || A || 5 || 4 || 0 || 1 || 238 || 30 || 25 || 12 || 0 |- style="background:#0d0" | 8 || style="text-align:left;"|{{FIJru}} || C || 5 || 2 || 0 || 3 || 112 || 12 || 11 || 11 || 0 |- | colspan="12"| '''In die groepfase uitgeskakel''' |- style="background:#f55" | 9 || style="text-align:left;"|{{AUSru}} || C || 4 || 2 || 0 || 2 || 90 || 11 || 7 || 7 || 0 |- style="background:#f55" | 10 || style="text-align:left;"|{{SCOru}} || B || 4 || 2 || 0 || 2 || 146 || 21 || 19 || 1 || 0 |- style="background:#f55" | 11 || style="text-align:left;"|{{ITAru}} || A || 4 || 2 || 0 || 2 || 114 || 15 || 15 || 3 || 0 |- style="background:#f55" | 12 || style="text-align:left;"|{{JPNru}} || D || 4 || 2 || 0 || 2 || 109 || 12 || 11 || 8 || 1 |- style="background:#f55" | 13 || style="text-align:left;"|{{SAMru}} || D || 4 || 1 || 0 || 3 || 92 || 11 || 8 || 7 || 0 |- style="background:#f55" | 14 || style="text-align:left;"|{{PORru}} || C || 4 || 1 || 1 || 2 || 64 || 8 || 6 || 4 || 0 |- style="background:#f55" | 15 || style="text-align:left;"|{{TGAru}} || B || 4 || 1 || 0 || 3 || 96 || 13 || 8 || 5 || 0 |- style="background:#f55" | 16 || style="text-align:left;"|{{URUru}} || A || 4 || 1 || 0 || 3 || 65 || 9 || 6 || 1 || 1 |- style="background:#f55" | 17 || style="text-align:left;"|{{GEOru}} || C || 4 || 0 || 1 || 3 || 64 || 7 || 4 || 7 || 0 |- style="background:#f55" | 18 || style="text-align:left;"|{{CHIru}} || D || 4 || 0 || 0 || 4 || 27 || 4 || 2 || 1 || 0 |- style="background:#f55" | 19 || style="text-align:left;"|{{NAMru}} || A || 4 || 0 || 0 || 4 || 37 || 3 || 2 || 6 || 0 |- style="background:#f55" | 20 || style="text-align:left;"|{{ROMru}} || B || 4 || 0 || 0 || 4 || 32 || 4 || 3 || 2 || 0 |- class="sortbottom" bgcolor="#EFEFEF" style="font-weight:bold;" | || style="text-align:left;"|Algeheel || || 48 || || || || 2587 || 324 || 241 || 122 || 8 |} === Meeste punte en drieë === {| class="toptextcells" | Meeste punte aangeteken:<ref name="Most_Points" /> {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! ! Naam ! Punte |- | 1 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Owen Farrell]] | 75 |- | 2 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Thomas Ramos]] | 74 |- | 3 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Argentinië}} [[Emiliano Boffelli]] | 67 |- | 4 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Johnny Sexton]] | 58 |- | 5 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Richie Mo’unga]] | 56 |- | 6 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Damian McKenzie]] | 53 |- | 7 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Japan}} [[Rikiya Matsuda]] | 46 |- | 8 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Australië}} [[Ben Donaldson]] | 45 |- | 9 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[George Ford]] | 41 |- | 10 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Will Jordan (rugbyspeler)|Will Jordan]] | 40 |} | Meeste drieë gedruk:<ref name="Most_Tries" /> {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! ! Naam ! Drieë |- | 1 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Will Jordan (rugbyspeler)|Will Jordan]] | 8 |- | 2 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Damian Penaud]] | 6 |- |rowspan="6"| 3 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Engeland}} [[Henry Arundell]] |rowspan="6"| 5 |- |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Ierland|rugby}} [[Bundee Aki]] |- |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Leicester Fainga’anuku]] |- |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Damian McKenzie]] |- |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Skotland}} [[Darcy Graham]] |- |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Wallis}} [[Louis Rees-Zammit]] |- |rowspan="3"| 9 |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Frankryk}} [[Louis Bielle-Biarrey]] |rowspan="3"| 4 |- |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} [[Aaron Smith]] |- |style="text-align:left;"| {{vlagikoon|Suid-Afrika}} [[Cobus Reinach]] |} |} == Sien ook == {{Portaal|Rugby|Ru ball.svg}} * [[Krieketwêreldbeker 2023]] == Notas == <references group="n" /> == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|2023 Rugby World Cup|Rugbywêreldbeker 2023}} * {{en}} {{es}} {{fr}} {{ja}} [https://www.rugbyworldcup.com/2023 Amptelike webwerf van die Rugbywêreldbeker 2023] * {{en}} {{fr}} [https://web.archive.org/web/20171220041202/http://france2023.ffr.fr:80/ Geargiveerde Franse kandidatuurswebwerf] * {{en}} [https://web.archive.org/web/20180124182240/http://www.irishrugby.ie/ireland2023/ Geargiveerde Ierse kandidatuurswebwerf] * {{en}} {{IMDb-titel|28656867|2023 Rugby World Cup}} {{Rugbywêreldbekerstadions 2023}} {{Springbokke (2023 Rugbywêreldbeker)}} {{Navigasie Rugbywêreldbeker}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Rugbywereldbeker 2023}} [[Kategorie:Geskiedenis van Frankryk]] [[Kategorie:Rugbykompetisies in Frankryk]] [[Kategorie:Rugbywêreldbeker|2023]] [[Kategorie:Sport in 2023]] l5kpifvqpz2y6wbwtpap9bx2mbpbvip 0 129661 2965901 2943312 2026-09-09T09:58:10Z AFM 21229 /* Breër betrokkenheid */ 2965901 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Predikant | Naam = Ds. Gert Bester | Beeld = Ds Gert Bester.jpg | Beeldbeskrywing = Ds. Gert Bester | Beeldonderskrif = Ds. G.B.C. Bester | Geboortenaam = Gert Barend Cornelius Bester | Geboortedatum = [[14 Julie]] [[1932]] | Geboorteplek = Distrik [[Trichardt]]<br />Transvaal | Sterftedatum = {{SDEO|1932|7|14|2002|12|14}} | Sterfteplek = | Kerkverband = [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika|Gereformeerde Kerk]] | Gemeente = [[Gereformeerde kerk Beestekraal|Beestekraal]] (1959–'62)<br /> [[Gereformeerde kerk Odendaalsrus|Odendaalsrus]] (1962–'65)<br /> [[Gereformeerde kerk Harare|Salisbury]] (1965–'68)<br /> [[Gereformeerde kerk Durban-Wes|Durban-Wes]] (1968–'75)<br /> [[Gereformeerde kerk Magol|Magol]] (1975–'80)<br /> [[Gereformeerde kerk Rustenburg-Wes|Rustenburg-Wes]] (1980–'86)<br /> [[Gereformeerde kerk Amanzimtoti|Amanzimtoti]] (1987–'91) | Jare aktief = 1959–1991 | Kweekskool = Potchefstroom | Sendingwerk = }} Ds. '''Gert Barend Cornelius Bester''' (distrik [[Louis Trichardt]], [[14 Julie]] [[1932]] – [[14 Desember]] [[2002]]) was tussen 1959 en sy [[emeritaat]] in 1991 predikant in sewe gemeentes van die [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika|Gereformeerde Kerk]] (GKSA), waarvan een in die destydse [[Rhodesië]], een in die [[Vrystaat]], twee in [[Natal]] en drie in [[Transvaal]]. Hy het die onderskeiding dat hy in die Gereformeerde Kerk se byna 160-jarige bestaan die enigste Bester-predikant was. == Herkoms en huwelik == [[Lêer:Ds Gert Bester en sy gesin in Odendaalsrus.jpg|duimnael|links|300px|Ds. Gert en mev. Anita Bester en hul oudste, Alrina, toe hulle tussen 1962 en 1965 op Odendaalsrus was.]] [[Beeld:Ds GBC Bester saam met Anita, Alrina en Bone.jpg|duimnael|links|300px|Ds. G.B.C. Bester, van 1965 tot 1968 die vyfde leraar van Salisbury, en sy gesin: Anita, Alrina en Joné.]] Gert Bester is op ’n plaas naby Louis Trichardt gebore. Ná sy laerskooldae is hy na die [[Hoërskool Ben Viljoen]] op [[Groblersdal]], waar hy in 1951 gematrikuleer het. Ds. L.S. Kruger, wat later jare sy mentor en vriend sou wees, het hom geïnspireer om vir predikant te leer. Hoewel Bester in die [[Nederduitsch Hervormde Kerk]] grootgeword het, was dit die Gereformeerde Kerk wat hom 'n beurs gegee en dit vir hom moontlik gemaak het om vir predikant te leer. Sy studiebeurs was van die [[Gereformeerde kerk Marble Hall]], die omgewing waarin hy grootgeword het. Vir die beurs is ooreengekom dat hy waar moontlik elke jaar ’n preek in die gemeente sou lewer. Die gemeente het dit baie waardeer dat hy die ooreenkoms nagekom het. Hy voltooi sy studie aan die [[Teologiese Skool Potchefstroom]] in 1958 met die grade B.A en Th.B. Uit sy huwelik omstreeks dié tyd met Anita Brits is twee dogters gebore, Alrina en Joné. Anita Bester is oorlede op 11 Desember 2013 op [[Langebaan]], waar hul jongste dogter, Joné, woon. == Gemeentebediening == In ds. Bester se 28 jaar in die bediening is hy 42 maal beroep. Dit verklaar moontlik waarom hy gemiddeld net vier jaar in ’n gemeente gebly het. In sy eerste werkkring, [[Gereformeerde kerk Beestekraal|Beestekraal]], is hy in 1959 bevestig as ook die gemeente se eerste predikant, maar vertrek in 1962 na [[Gereformeerde kerk Odendaalsrus|Odendaalsrus]]. Met die oog op die gemeente [[Gereformeerde kerk Odendaalsrus|Odendaalsrus]] se vyftigste verjaardag in 1983 het ds. Bester sy herinneringe soos volg neergeskryf: "Wanneer ek terugpeins oor ons verbondenheid aan die Gereformeerde Kerk Odendaalsrus, dan was daar donker dae in ons gesinslewe, maar ook helder flitse in die bediening. Die beginmaande vir my en my vrou was baie moeilik omdat ons geworstel het met ons oudste dogtertjie van iets net meer as een en 'n half kilogram. So klein dat Jan en Dollie van Jaarsveld haar 'n 'klein bietjie niks' genoem het. Menslik gesproke het ons haar lewe te danke aan dr. Eksteen wat letterlik saam met ons dag en nag oor haar gewaak het. Bogenoemde stukkie intieme ouerbelewenis noem ek omdat dit 'n groot invloed op ons lewe gehad het en ook die aard van bediening beïnvloed het deurdat my vrou lank huisgebonde was." "Daar was egter nie net diep dale van beproewing nie, maar ook die heerlike bergspitse van bedieningsgenot: 'n gemeente wat altyd waarderend was ten opsigte van alle fasette van die arbeid wat ek daar in swakheid verrig het; 'n kerkraad wat my as jong predikant waarlik ondersteunend gebou het, my vir my latere dienswerk werklik toegerus het. Hierdie terugblik sal sonder 'n nagedagtenis aan die gemeenskap en die ander twee Afrikaanse kerke nie volledig wees nie. Die liefde en respek en waardering wat van hulle kant na my gekom het, bly een van my mooi herinneringe. Ja, ek 'dink' nie net terug aan Odendaalsrus Gemeente nie — Ek 'peins', en 'peins' is (’n) daad van verlange na dit wat was — want dit wat was het ons toegekom uit die Alwyse Raadsplan van 'n Ewige, Getroue, Verbonds-God. Daarom, wanneer ek terugpeins — aan Hom bo alles en almal, die eer uit dankbare harte." Van Odendaalsrus het die gesin in 1965 na [[Rhodesië]] gegaan, waar ds. Bester predikant van die gemeente [[Gereformeerde kerk Harare|Salisbury]] was tot 1968. In daardie jaar is hy beroep as die eerste predikant van die nuwe gemeente [[Gereformeerde kerk Durban-Wes|Durban-Wes]], waar sy sewe jaar lange bediening die langste van sy loopbaan sou word. Daarvan volg sowat vyf jaar van 1975 tot 1980 in [[Gereformeerde kerk Magol|Magol]], ses van 1980 tot 1986 in [[Gereformeerde kerk Rustenburg-Wes|Rustenburg-Wes]] [[1980]]–[[1986]] en eindelik vier jaar van 1987 tot hy sy emeritaat aanvaar in 1991 in [[Gereformeerde kerk Amanzimtoti|Amanzimtoti]], waarvan hy die tweede predikant was sedert afstigting van [[Gereformeerde kerk Durban|Durban]] in 1985. Ná aftrede het hy nog in talle gemeentes gehelp, maar veral in [[Gereformeerde Kerke in Namibië|Namibië]]. == Breër betrokkenheid == Ds. Bester was 25 jaar lank direkteur van die [[Maatskappy vir Europese Immigrasie]]. Vir hierdie diens het hy ’n goue penning ontvang. Hy was lid van die Kuratorium van die [[Teologiese Skool Potchefstroom]] en het etlike jare lank in die raad van die Gereformeerde Stigting gedien. Ook was hy lid van verskeie skole se beheerliggaam. [[Lêer:Professore en studente aan die Teologiese Skool Potchefstroom, 1955.jpg|duimnael|regs|320px|Professore en studente aan die [[Teologiese Skool Potchefstroom]], 1955. Agter: P.B. de Klerk, [[Drikus Buys|G.H. Buys]], onbekend, A.Z. Pelser, G. du Plessis, [[Peet Steyn|P.J. Steyn]], onbekend, onbekend, I.C.J.(Sakkie) Minnaar, A. Van der Walt, onbekend, Gert Bester, drie onebekend, H.A. Van Dalsen, onbekend. Middel: Onbekend, [[Abraham Coetsee]], J.T.C. Snyman, J.H. Coetzee, J.A.H. van der Vinne, F.J. Labuschagne, J.J. Venter, J. van V. du Plessis, A.J. du Plessis, onbekend, [[Jacobus van Rooy|Koos van Rooy]], onbekend, A.J.R. Vermeulen, vier onbekend, L.H. Stavast. Voor: W.J.J. du Plessis, [[Willie Maritz]], P.J. Pelser, J. Visser, P.C. Snyman, L.S. van der Vyver, proff. [[Sarel van der Walt]], [[Willem Snyman]], [[Stephanus du Toit]], [[Sarel Jacobus du Plessis|S.J. du Plessis]], [[Philippus de Klerk|P.J.S. de Klerk]], J.L.J. Snyman, [[Frans Lion-Cachet|F.N. Lion-Cachet]], F.R.P. de Bruyn, A.S.L. Minnaar, T. Steyn.]] == Waardering == Ds. Theuns de Klerk, destyds van [[Gereformeerde kerk Okahandja|Okahandja]], skryf in ds. Bester se lewensberig in die ''Almanak'' vir 2007: "’n Groot stem het stil geraak. In nederigheid en in ootmoed was hy getrou aan sy roeping as VDM – bedienaar van die Goddelike Woord." Hy skryf onder vyf hoofpunte: "Ds. Gert het alles vir die bediening gegee." Sy prediking was suiwer, kort, kragtig en diep treffend. Wat huisbesoek betref, het hy sy skape opgepas, versorg en met simpatieke omgee elkeen begelei. In sy kategese het hy op besonderse wyse die kinders – klein en groot – vir die lewe toegerus. Sy uitsonderlike kennis van kerkreg het hom ’n groot rol laat speel in kerklike vergaderings. Wat die gemeenskap betref, het sy betrokkenheid en meelewing met alle mense meegebring dat hy ’n besonderse rol in die gemeenskap gespeel het. Ds. De Klerk skryf: "Ds. Gert het nooit erkenning gesoek nie, maar in nederigheid altyd gedien, tot op die end." Volgens oorlewering het ds. Bester gesê: "As jy nie binne 20 min. jou sê (in 'n preek) kan sê nie, dan het jy 'n probleem." Nog 'n wysheid van hom was: Daar is twee redes hoekom 'n predikant nie 'n beroep opvolg [[Namibië]] toe nie: óf sy kinders is al op skool óf dis te ver vir die predikant se vrou van haar ma af. Baie oudlidmate van hom onthou sy welluidende stem, wat sommige beskryf as die mooiste wat hulle al gehoor het.<ref>{{af}}[https://web.facebook.com/photo.php?fbid=1106658936100562&set=gm.1894710194182977&type=3&theater Uit kommentare onderaan 'n foto van sy gesin op Facebook]. URL besoek op 10 Desember 2017.</ref> Sy dogter Alrina vertel die volgende staaltjie: "Pappa het op 'n keer ook iewers gepreek in 'n klein kerkie. Vra toe mooi dat die mikrofoon afgesit word. Die koster wou nie. Dit is hier te kort en daar te lank, want die 'akoestiek' is nie so gaaf nie. Pappa klim toe maar op die kansel, staan terug, lees rustig die afkondigings . . . Die oomblik toe hy begin met 'Ons hulp is in die naam van die Here', sê daar 'n vrou kliphard: 'O hel, hy breek daai ding!' Dit is ook al wat ek op sy begrafnisbrief gesit het: <nowiki>''</nowiki>&nbsp;'n Groot stem is stil.'" == Bronne == * {{af}} De Klerk, ds. Thenus in Vogel, ds. W. 2006. ''Die Almanak van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 2007''. Potchefstroom: Administratiewe Buro. * {{af}} Maré, ds. R (rad.). 1983. ''Gereformeerde Kerk Odendaalsrus 1933–1983''. Odendaalsrus: Gereformeerde kerkraad. == Verwysings == {{Verwysings}} {{DEFAULTSORT:Bester, Gert}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse predikante]] [[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Geboortes in 1932]] [[Kategorie:Sterftes in 2002]] 6t3gfzollywwq2e8stwx4muiqnpc2um 0 129931 2965882 2886420 2026-09-09T09:27:31Z Oesjaar 7467 /* TW tegnologie */ Spelfout 2965882 wikitext text/x-wiki '''Toegevoegde werklikheid''' of '''TW''', ook '''toegevoegde realiteit''' of '''verrykte realiteit''' (Engels: ''augmented reality'' of ''AR'') is 'n lewendige (intydse), direkte of indirekte, beeld van die [[werklikheid]] waartoe elemente toegevoeg word deur 'n [[rekenaar]]. Hierdie word soms met behulp van [[QR-kode]] gedoen wat toegevoegde elemente bevat veral sensordata of ekstra informasie oor die omgewing. == TW tegnologie == [[Lêer:Augmented Reality for eCommerce.jpg|duimnael|'''Toegevoegde werklikheid voorbeeld''']] Met behulp van gevorderde toegevoegde werklikheid [[tegnologie]] (byvoorbeeld voorwerperkenning) kan daarvoor gesorg word dat die toegevoegde informasie op 'n intuïtiewe manier weergegee kan word terwyl daar ook interaktief daarmee omgegaan kan word deur die gebruiker. TW is verwant aan die meer algemene konsep bemiddelde werklikheid (''mediated reality''), waarvolgens die waarneming van die realiteit gewysig word deur 'n rekenaar. (Informasie kan sowel toegevoeg word as weggeneem word.) Die tegnologie probeer daar voor te sorg dat die gebruiker 'n beter begrip van die werklikheid kry. TW is in sekere sin verwant aan [[skynwerklikheid]] (of virtuele realiteit). Die groot verskil bestaan egter daarin dat by skynwerklikheid die ervaring van die egte wêreld grotendeels vervang word deur 'n ervaring van 'n gesimuleerde fantasiewêreld. Daarenteen voeg TW slegs 'n ekstra informasielaag toe ter ondersteuning van waarneming van die werklike wêreld. Toepassings met TW het die laatste jare baie populêr geword. Dit is veral te danke aan die vinnige tegnologiese ontwikkeling. 'n Rede hiervoor is veral die opboei in gebruik van die [[slimfoon]]. Slimfone is nou wyd verspreid en beskik ook oor voldoende verwerkingkrag en die nodige hardware-onderdele om verskeie aanwendings wat ontwikkel is vir die gebruikmaak van TW, te kan uitvoer. Omdat dit ook uitgerus is met tegnologieë vir draadlose kommunikasie soos bluetooth en wifi kan fone ook maklik verbind word met spesiale brille of ander tipe van projeksiestelsels vir die genereering van addisionele toegevoegde werklikheid. == Definisie == 'n Amptelike konsensus oor die definisie van toegevoegde werklikheid bestaan nie, maar volgens die mening van Ronald Azuma moet 'n TW-stelsel aan drie voorwaardes voldoen: Dit is 'n stelsel wat: • werklikheid en synwerklikheid kombineer • Intyds interaktief wees • in drie dimensies kan funksioneer == Voorbeelde == Toegevoegde werklikheid word in die verlede hoofsaaklik gebruik vir [[televisie]]- of [[kamera]]toepassings. In die televisie-veld ken mense TW van byvoorbeld rugbytellings, balbane en grafika watoor die werklike beelde geplaas word. In kameras bestaan TW uit die projeksie van belangrike gegewens wat op die skerm of in die soeker gesien word. Hier gaan dit dan meestal oor informasie van die toestel soos diafragma en sluitertyd of om data van die sensore soos ligintensiteit. Sedert die opkoms van die slimfoon word TW ook gereeld gebruik om gps-gegewens oor die werklikheid te plaas of op digitale wyse informasie te gee by bekende geboue of produkte. Die kan ook gebruik word vir ontspanning, soos by die populêre speletjie [[Pokémon Go]] en Ingress. == Toepassings == As toepassings van TW kan genoem word: • Ondersteuning by komplekse take; by monteering, onderhoud, mediese operasies ens. o toevoeg van bykomende informasie in die gesigsveld ('n werktuigkundige kry etikette in beeld van die onderdele van 'n stelsel laat funksioneer). o visualisasie van versteekte voorwerpe (tydens mediese ondersoek of operasies met 'n [[X-straal| X-strale]]), sodat 'n chirurg byvoorbeeld 'n fetus in 'n baarmoeder kan waarneem. • Navigasietoestelle o in voertuie soos motors en bote soos met kop-op vertoon (''head-up displays'') wat die [[navigasie]] vergemaklik. o in vliegtuige (kop-op vertoon in vegsvliegtuie behoort tot die vroegste TW-toepassings en is nog steeds in ontwikkeling). • Simulasie; vlieg- en motorsimulasie • Vermaak en [[onderwys]] o virtuele voorbeelde in [[museum]]s en tentoonstellings. o pretparkaantreklikhede o rekenaarspeletjies • Interaksiestelsels o virtueel model van 'n klomp klei wat bewerk kan word deur handbewegings. o versmelting van werklikheid met projeksies van virtuele omgewings. == Mobiele TW-toepassings == Die slimfoon maak toepassings van toegevoegde werklikheid, bedoeld vir die breë publiek, meer moontlik, hoewel dit aan die volgende [[ontwerp]] voorwaardes moet voldoen om volhoubaar te bly: • Lae kostes: 'n praktiese toepassing wat deurgans binne bereik moet wees, vir so groot moontlike deel van die publiek, moet bekostigbaar bly vir die gebruiker. • Robuust: die stelsel moet kan gebruik word deur die deursnee gebruiker, wie deurgaans nie veel van elektronika weet nie. Hiervoor is sagte- en hardware nodig wat spesiaal daarvoor aangepas is. • Selfstandigheid en samewerking: die gebruiker verwag 'n enersyds outonome werking van die stelsel, maar wil tegelykertyd 'n vlot samewerking met andere toepassings hê. • Volging ondersteuning: indydse volging is waarskynlik die belangrikste vereiste van ‘n TW-stelsel. • Innovasie: belangrik is ook om voortdurend vernuwe te word. • Struktuur: gebruikers wens vir praktiese voordele wat 'n goeie ergonomie vereis. == Bronne == • Azuma, Ronald T. "''A Survey of Augmented Realit''y" 1995 • Wagner, Daniel "''Daniel Wagner, dissertation: Handheld Augmented Reality''" 7 Oktober 2007 * Hierdie artikel is vertaal uit die Nederlandse Wikipedia {{Normdata}} [[Kategorie:Rekenaars]] jokklr0i1bzokwi8uy8cdm7y0jephpt 1 188912 2965753 2965714 2026-09-08T12:34:39Z Aliwal2012 39067 /* Voorblad */ Gebruiker:Charlielv55 is geblok en [[Gebruiker:Alias|Alias]] is vergete 2965753 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} == Big band == {{ping|Pynappel}}, die woorde ''big band'' kom drie keer voor in die artikel. Is dit reg? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:35, 7 September 2026 (UTC) :Ek glo so. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:29, 7 September 2026 (UTC) ::Big band is die korrekte term om in dié konteks te gebruik. Dit is 'n leenwoord in Afrikaans (soos rock, blues, ens.). Kyk: HAT (aanlyn) onder "big band" (op Pharos.co.za). [[Gebruiker:GeorgeF1974|GeorgeF1974]] ([[Gebruikerbespreking:GeorgeF1974|kontak]]) 07:01, 8 September 2026 (UTC) :::Dit moet ook nie gekursiveer word nie. [[Gebruiker:GeorgeF1974|GeorgeF1974]] ([[Gebruikerbespreking:GeorgeF1974|kontak]]) 07:01, 8 September 2026 (UTC) == Voorbladnominasie == {{ping|Pynappel}}, gaan jy die artikel nomineer vir voorblad? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 7 September 2026 (UTC) :Onseker, ek dink ons moet dalk eers seker maak die vakterminologie is reg. {{ping|GeorgeF1974}} @[[Gebruiker:Johannescharlesventer|Johannescharlesventer]] {{ping|HermanvanAswegen988}} kan u help? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 20:49, 7 September 2026 (UTC) ::Ek is onseker oor die volgende vakterme: bo-blad, bodem, sye, kam, stemstok, stemskroewe, skroefkas, krul, staartstuk, fynstemmers, slof, los snaar, dubbelgreep en flageolettone. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:17, 7 September 2026 (UTC) :::Dit moet wees "boblad" (een woord) en "stertstuk" (''staart'' is Nederlands vir ''stert''). Ek sou "flageolet-tone" vir leesbaarheid wél met die koppelteken skryf. Afrikaanse spelreëls laat dit toe. Die res van die terme is korrek. [[Gebruiker:GeorgeF1974|GeorgeF1974]] ([[Gebruikerbespreking:GeorgeF1974|kontak]]) 07:08, 8 September 2026 (UTC) == Etimologie == Ek het die etimologie van Geige uitgehaal, maar die etimologie van vedel behou, want daar word later daarna verwys. Ek wonder nou ook of vedel die regte term in Afrikaans is. Dit is blykbaar in Nederlands. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:21, 7 September 2026 (UTC) :Vedel is die korrekte term as daar na 'n "fiddle" verwys word. [[Gebruiker:GeorgeF1974|GeorgeF1974]] ([[Gebruikerbespreking:GeorgeF1974|kontak]]) 06:59, 8 September 2026 (UTC) dv2oq3e3932i7eozh4dyva314wy0rdf 2965762 2965753 2026-09-08T12:59:38Z Pynappel 70858 Wysiging deur [[Special:Contributions/Aliwal2012|Aliwal2012]] teruggerol na laaste weergawe deur [[User:GeorgeF1974|GeorgeF1974]] 2965714 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} == Big band == {{ping|Pynappel}}, die woorde ''big band'' kom drie keer voor in die artikel. Is dit reg? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:35, 7 September 2026 (UTC) :Ek glo so. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:29, 7 September 2026 (UTC) ::Big band is die korrekte term om in dié konteks te gebruik. Dit is 'n leenwoord in Afrikaans (soos rock, blues, ens.). Kyk: HAT (aanlyn) onder "big band" (op Pharos.co.za). [[Gebruiker:GeorgeF1974|GeorgeF1974]] ([[Gebruikerbespreking:GeorgeF1974|kontak]]) 07:01, 8 September 2026 (UTC) :::Dit moet ook nie gekursiveer word nie. [[Gebruiker:GeorgeF1974|GeorgeF1974]] ([[Gebruikerbespreking:GeorgeF1974|kontak]]) 07:01, 8 September 2026 (UTC) == Voorblad == {{ping|Pynappel}}, gaan jy die artikel nomineer vir voorblad? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 7 September 2026 (UTC) :Onseker, ek dink ons moet dalk eers seker maak die vakterminologie is reg. {{ping|Charlielv55}} {{ping|GeorgeF1974}} @[[Gebruiker:Johannescharlesventer|Johannescharlesventer]] @[[Gebruiker:Alias|Alias]] {{ping|HermanvanAswegen988}} kan u help? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 20:49, 7 September 2026 (UTC) ::Ek is onseker oor die volgende vakterme: bo-blad, bodem, sye, kam, stemstok, stemskroewe, skroefkas, krul, staartstuk, fynstemmers, slof, los snaar, dubbelgreep en flageolettone. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:17, 7 September 2026 (UTC) :::Dit moet wees "boblad" (een woord) en "stertstuk" (''staart'' is Nederlands vir ''stert''). Ek sou "flageolet-tone" vir leesbaarheid wél met die koppelteken skryf. Afrikaans spelreëls laat dit toe. [[Gebruiker:GeorgeF1974|GeorgeF1974]] ([[Gebruikerbespreking:GeorgeF1974|kontak]]) 07:08, 8 September 2026 (UTC) ::::Die res van die terme is korrek. Gaan sien onder die artikel ''Viool'' by [[Viool|Viool - Wikipedia]]. [[Gebruiker:GeorgeF1974|GeorgeF1974]] ([[Gebruikerbespreking:GeorgeF1974|kontak]]) 07:09, 8 September 2026 (UTC) == Etimologie == Ek het die etimologie van Geige uitgehaal, maar die etimologie van vedel behou, want daar word later daarna verwys. Ek wonder nou ook of vedel die regte term in Afrikaans is. Dit is blykbaar in Nederlands. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:21, 7 September 2026 (UTC) :Vedel is die korrekte term as daar na 'n "fiddle" verwys word. [[Gebruiker:GeorgeF1974|GeorgeF1974]] ([[Gebruikerbespreking:GeorgeF1974|kontak]]) 06:59, 8 September 2026 (UTC) 3vxsnestfucbv8d30ktql3ezhbcy9on 2965768 2965762 2026-09-08T13:21:39Z Aliwal2012 39067 /* Voorblad */ 2965768 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} == Big band == {{ping|Pynappel}}, die woorde ''big band'' kom drie keer voor in die artikel. Is dit reg? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:35, 7 September 2026 (UTC) :Ek glo so. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 17:29, 7 September 2026 (UTC) ::Big band is die korrekte term om in dié konteks te gebruik. Dit is 'n leenwoord in Afrikaans (soos rock, blues, ens.). Kyk: HAT (aanlyn) onder "big band" (op Pharos.co.za). [[Gebruiker:GeorgeF1974|GeorgeF1974]] ([[Gebruikerbespreking:GeorgeF1974|kontak]]) 07:01, 8 September 2026 (UTC) :::Dit moet ook nie gekursiveer word nie. [[Gebruiker:GeorgeF1974|GeorgeF1974]] ([[Gebruikerbespreking:GeorgeF1974|kontak]]) 07:01, 8 September 2026 (UTC) == Voorbladnominasie == {{ping|Pynappel}}, gaan jy die artikel nomineer vir voorblad? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 7 September 2026 (UTC) :Onseker, ek dink ons moet dalk eers seker maak die vakterminologie is reg. <s>{{ping|Charlielv55}}</s> {{ping|GeorgeF1974}} @[[Gebruiker:Johannescharlesventer|Johannescharlesventer]] @[[Gebruiker:Alias|Alias]] {{ping|HermanvanAswegen988}} kan u help? – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 20:49, 7 September 2026 (UTC) ::Ek is onseker oor die volgende vakterme: bo-blad, bodem, sye, kam, stemstok, stemskroewe, skroefkas, krul, staartstuk, fynstemmers, slof, los snaar, dubbelgreep en flageolettone. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:17, 7 September 2026 (UTC) :::Dit moet wees "boblad" (een woord) en "stertstuk" (''staart'' is Nederlands vir ''stert''). Ek sou "flageolet-tone" vir leesbaarheid wél met die koppelteken skryf. Afrikaans spelreëls laat dit toe. Die res van die terme is korrek. Gaan sien die artikel by [[Viool]]. [[Gebruiker:GeorgeF1974|GeorgeF1974]] ([[Gebruikerbespreking:GeorgeF1974|kontak]]) 07:09, 8 September 2026 (UTC) == Etimologie == Ek het die etimologie van Geige uitgehaal, maar die etimologie van vedel behou, want daar word later daarna verwys. Ek wonder nou ook of vedel die regte term in Afrikaans is. Dit is blykbaar in Nederlands. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 21:21, 7 September 2026 (UTC) :Vedel is die korrekte term as daar na 'n "fiddle" verwys word. [[Gebruiker:GeorgeF1974|GeorgeF1974]] ([[Gebruikerbespreking:GeorgeF1974|kontak]]) 06:59, 8 September 2026 (UTC) o7y6571wgookqpj8ru86rdhrgu5ju7w 0 228150 2965897 2827717 2026-09-09T09:50:36Z Aliwal2012 39067 /* Sytakke */ [[ ]] 2965897 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rivier |rivier_naam = Maputorivier |ander_naam = ''Great Usutu''<br />''Lusutfu''<br />''Suthu'' |beeld = Maputo river.jpg |beeld_byskrif = |kaart = |kaart_byskrif = <!-- *** Familie *** --> |hoofrivier = |sytak_links = |sytak_regs = |oorsprong = |monding = |samevloei = |stroomgebied_lande = |lengte = |hoogte = |monding_hoogte = |afloop = |stroomgebied = |duimdrukkerkaart = |duimdrukkeretiketposisie = |duimdrukkerkaartgrootte = |duimdrukkerkaartbyskrif = |breedtegraad = |breedtegraad_m = |breedtegraad_s = |breedtegraad_NS = |lengtegraad = |lengtegraad_m = |lengtegraad_s = |lengtegraad_OW = |kaart2 = |kaart2_byskrif = }} Die '''Maputorivier''' ([[Portugees]]: ''Rio Maputo''), ook bekend as die '''Groot Usuturivier''', '''Lusutfurivier''' of '''Suthurivier''', is 'n rivier in [[Suid-Afrika]], [[Eswatini]] en [[Mosambiek]]. Die naam ''Suthu'' verwys na die [[Basotho]]-mense wat naby die bron van die rivier gewoon het, maar deur die [[Swazi's]] aangeval en verdryf is.<ref name="von_willig" /> Daar word ook gemeen dit beteken "donkerbruin", 'n beskrywing van die rivier se modderige water.<ref name="raper" /> == Koers == Die rivier ontspring naby [[Amsterdam, Mpumalanga|Amsterdam]], [[Mpumalanga]], Suid-Afrika, en vloei ooswaarts deur Eswatini, waar dit die [[Lebomboberge]] binnegaan. Die 13&nbsp;km lange kloof vorm die grens tussen Eswatini en Suid-Afrika. Vir ongeveer twintig kilometer vorm dit die grens tussen Suid-Afrika (provinsie [[KwaZulu-Natal]]) en Mosambiek. Daar, in die [[Ndumo-natuurreservaat]], absorbeer dit sy grootste [[sytak]], die [[Pongolarivier]]. Dan kronkel dit deur die Mosambiekse kusvlakte en loop uit in die suide van [[Maputobaai]], ongeveer 85 kilometer stroomaf. In Eswatini word die rivier die Groot Usutu of Lusutfu genoem en vloei deur die dorpe Bhunya, Luyengo, Siphofaneni en [[Big Bend, Eswatini|Big Bend]]. Laasgenoemde is naby 'n punt waar die rivier skielik kronkel. Die Groot Usutu is die grootste rivier in Eswatini en die terrein van die land se laagste punt (21 m bo seevlak), en is bekend vir witwatervaarte. Geen groot dorpe kan aan die oewers gestig word nie as gevolg van die diep, smal valleie en digte woude. Daar is egter 'n paar gholfbane, [[hotel]]le en [[Natuurreservaat|natuurreservate]]. == Sytakke == Van die oorsprong tot sy mond is die [[sytak]]ke (in volgorde): die [[Seganagana|Seganaganarivier]], Bonniespruit, en die riviere [[Mpuluzirivier|Mpuluzi]], Buhlungu, Umvenvane, Lusushwana, Sidvokodvo, Mkhondvo, Mhlamani, Mzimneni, Mzimphofu, Mhlathuzane, Mtsindzekwa, Nyetane, Funuane en Pongola.<ref name="dwaf" /> == Damme in die rivier == * Westoedam * Lubovanedam == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="von_willig">{{Cite book|last=Von Willig|first=G.R.|title=Langs die Lebombo|publisher=J.L. van Schaik, Pretoria|date=1925|pages=175, 217}}</ref> <ref name="raper">{{Cite book|last=Raper|first=P.E.|title=South African place names|publisher=Jonathan Ball, Johannesburg and Cape Town|date=2004|pages=387}}</ref> <ref name="dwaf">{{Cite web |url=http://www.dwaf.gov.za/iwqs/rhp/eco/FROC/WMA6UsuthuMhlatuze.jpg |title=Usuthu/Mhlatuze WMA 6 |access-date=27 Desember 2018 |archive-date= 1 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131101022948/http://www.dwaf.gov.za/iwqs/rhp/eco/FROC/WMA6UsuthuMhlatuze.jpg |url-status=dead }}</ref> }} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn|Maputo river}} * [http://www.icp-confluence-sadc.org/riverbasin/97 Maputo River Basin - SADC Water Sector ICP Collaboration Portal] {{Normdata}} [[Kategorie:Riviere in Mosambiek]] [[Kategorie:Riviere in KwaZulu-Natal]] [[Kategorie:Riviere in Mpumalanga]] 5yu81p5r7gsslh4j5o6oqte24b7q0df 2965915 2965897 2026-09-09T10:54:50Z Aliwal2012 39067 /* Sytakke */ 2965915 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rivier |rivier_naam = Maputorivier |ander_naam = ''Great Usutu''<br />''Lusutfu''<br />''Suthu'' |beeld = Maputo river.jpg |beeld_byskrif = |kaart = |kaart_byskrif = <!-- *** Familie *** --> |hoofrivier = |sytak_links = |sytak_regs = |oorsprong = |monding = |samevloei = |stroomgebied_lande = |lengte = |hoogte = |monding_hoogte = |afloop = |stroomgebied = |duimdrukkerkaart = |duimdrukkeretiketposisie = |duimdrukkerkaartgrootte = |duimdrukkerkaartbyskrif = |breedtegraad = |breedtegraad_m = |breedtegraad_s = |breedtegraad_NS = |lengtegraad = |lengtegraad_m = |lengtegraad_s = |lengtegraad_OW = |kaart2 = |kaart2_byskrif = }} Die '''Maputorivier''' ([[Portugees]]: ''Rio Maputo''), ook bekend as die '''Groot Usuturivier''', '''Lusutfurivier''' of '''Suthurivier''', is 'n rivier in [[Suid-Afrika]], [[Eswatini]] en [[Mosambiek]]. Die naam ''Suthu'' verwys na die [[Basotho]]-mense wat naby die bron van die rivier gewoon het, maar deur die [[Swazi's]] aangeval en verdryf is.<ref name="von_willig" /> Daar word ook gemeen dit beteken "donkerbruin", 'n beskrywing van die rivier se modderige water.<ref name="raper" /> == Koers == Die rivier ontspring naby [[Amsterdam, Mpumalanga|Amsterdam]], [[Mpumalanga]], Suid-Afrika, en vloei ooswaarts deur Eswatini, waar dit die [[Lebomboberge]] binnegaan. Die 13&nbsp;km lange kloof vorm die grens tussen Eswatini en Suid-Afrika. Vir ongeveer twintig kilometer vorm dit die grens tussen Suid-Afrika (provinsie [[KwaZulu-Natal]]) en Mosambiek. Daar, in die [[Ndumo-natuurreservaat]], absorbeer dit sy grootste [[sytak]], die [[Pongolarivier]]. Dan kronkel dit deur die Mosambiekse kusvlakte en loop uit in die suide van [[Maputobaai]], ongeveer 85 kilometer stroomaf. In Eswatini word die rivier die Groot Usutu of Lusutfu genoem en vloei deur die dorpe Bhunya, Luyengo, Siphofaneni en [[Big Bend, Eswatini|Big Bend]]. Laasgenoemde is naby 'n punt waar die rivier skielik kronkel. Die Groot Usutu is die grootste rivier in Eswatini en die terrein van die land se laagste punt (21 m bo seevlak), en is bekend vir witwatervaarte. Geen groot dorpe kan aan die oewers gestig word nie as gevolg van die diep, smal valleie en digte woude. Daar is egter 'n paar gholfbane, [[hotel]]le en [[Natuurreservaat|natuurreservate]]. == Sytakke == Van die oorsprong tot sy mond is die [[sytak]]ke (in volgorde): die [[Seganagana|Seganaganarivier]], [[Bonnie Brook|Bonniespruit]], en die riviere [[Mpuluzirivier|Mpuluzi]], Buhlungu, Umvenvane, Lusushwana, Sidvokodvo, Mkhondvo, Mhlamani, Mzimneni, Mzimphofu, Mhlathuzane, Mtsindzekwa, Nyetane, Funuane en [[Pongolarivier|Pongola]].<ref name="dwaf" /> == Damme in die rivier == * Westoedam * Lubovanedam == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="von_willig">{{Cite book|last=Von Willig|first=G.R.|title=Langs die Lebombo|publisher=J.L. van Schaik, Pretoria|date=1925|pages=175, 217}}</ref> <ref name="raper">{{Cite book|last=Raper|first=P.E.|title=South African place names|publisher=Jonathan Ball, Johannesburg and Cape Town|date=2004|pages=387}}</ref> <ref name="dwaf">{{Cite web |url=http://www.dwaf.gov.za/iwqs/rhp/eco/FROC/WMA6UsuthuMhlatuze.jpg |title=Usuthu/Mhlatuze WMA 6 |access-date=27 Desember 2018 |archive-date= 1 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131101022948/http://www.dwaf.gov.za/iwqs/rhp/eco/FROC/WMA6UsuthuMhlatuze.jpg |url-status=dead }}</ref> }} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn|Maputo river}} * [http://www.icp-confluence-sadc.org/riverbasin/97 Maputo River Basin - SADC Water Sector ICP Collaboration Portal] {{Normdata}} [[Kategorie:Riviere in Mosambiek]] [[Kategorie:Riviere in KwaZulu-Natal]] [[Kategorie:Riviere in Mpumalanga]] q5f47izixpn9cjtfxpaj67bi7li6e4b 2965931 2965915 2026-09-09T11:45:33Z Aliwal2012 39067 /* Sytakke */ 2965931 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rivier |rivier_naam = Maputorivier |ander_naam = ''Great Usutu''<br />''Lusutfu''<br />''Suthu'' |beeld = Maputo river.jpg |beeld_byskrif = |kaart = |kaart_byskrif = <!-- *** Familie *** --> |hoofrivier = |sytak_links = |sytak_regs = |oorsprong = |monding = |samevloei = |stroomgebied_lande = |lengte = |hoogte = |monding_hoogte = |afloop = |stroomgebied = |duimdrukkerkaart = |duimdrukkeretiketposisie = |duimdrukkerkaartgrootte = |duimdrukkerkaartbyskrif = |breedtegraad = |breedtegraad_m = |breedtegraad_s = |breedtegraad_NS = |lengtegraad = |lengtegraad_m = |lengtegraad_s = |lengtegraad_OW = |kaart2 = |kaart2_byskrif = }} Die '''Maputorivier''' ([[Portugees]]: ''Rio Maputo''), ook bekend as die '''Groot Usuturivier''', '''Lusutfurivier''' of '''Suthurivier''', is 'n rivier in [[Suid-Afrika]], [[Eswatini]] en [[Mosambiek]]. Die naam ''Suthu'' verwys na die [[Basotho]]-mense wat naby die bron van die rivier gewoon het, maar deur die [[Swazi's]] aangeval en verdryf is.<ref name="von_willig" /> Daar word ook gemeen dit beteken "donkerbruin", 'n beskrywing van die rivier se modderige water.<ref name="raper" /> == Koers == Die rivier ontspring naby [[Amsterdam, Mpumalanga|Amsterdam]], [[Mpumalanga]], Suid-Afrika, en vloei ooswaarts deur Eswatini, waar dit die [[Lebomboberge]] binnegaan. Die 13&nbsp;km lange kloof vorm die grens tussen Eswatini en Suid-Afrika. Vir ongeveer twintig kilometer vorm dit die grens tussen Suid-Afrika (provinsie [[KwaZulu-Natal]]) en Mosambiek. Daar, in die [[Ndumo-natuurreservaat]], absorbeer dit sy grootste [[sytak]], die [[Pongolarivier]]. Dan kronkel dit deur die Mosambiekse kusvlakte en loop uit in die suide van [[Maputobaai]], ongeveer 85 kilometer stroomaf. In Eswatini word die rivier die Groot Usutu of Lusutfu genoem en vloei deur die dorpe Bhunya, Luyengo, Siphofaneni en [[Big Bend, Eswatini|Big Bend]]. Laasgenoemde is naby 'n punt waar die rivier skielik kronkel. Die Groot Usutu is die grootste rivier in Eswatini en die terrein van die land se laagste punt (21 m bo seevlak), en is bekend vir witwatervaarte. Geen groot dorpe kan aan die oewers gestig word nie as gevolg van die diep, smal valleie en digte woude. Daar is egter 'n paar gholfbane, [[hotel]]le en [[Natuurreservaat|natuurreservate]]. == Sytakke == Van die oorsprong tot by sy mond is die [[sytak]]ke (in volgorde): die [[Seganagana|Seganaganarivier]], [[Bonnie Brook|Bonniespruit]], en die riviere [[Mpuluzirivier|Mpuluzi]], Buhlungu, Umvenvane, Lusushwana, [[Sidvokodvorivier|Sidvokodvo]], Mkhondvo, Mhlamani, Mzimneni, Mzimphofu, Mhlathuzane, Mtsindzekwa, Nyetane, Funuane en [[Pongolarivier|Pongola]].<ref name="dwaf" /> == Damme in die rivier == * Westoedam * Lubovanedam == Verwysings == {{Verwysings|verwysings= <ref name="von_willig">{{Cite book|last=Von Willig|first=G.R.|title=Langs die Lebombo|publisher=J.L. van Schaik, Pretoria|date=1925|pages=175, 217}}</ref> <ref name="raper">{{Cite book|last=Raper|first=P.E.|title=South African place names|publisher=Jonathan Ball, Johannesburg and Cape Town|date=2004|pages=387}}</ref> <ref name="dwaf">{{Cite web |url=http://www.dwaf.gov.za/iwqs/rhp/eco/FROC/WMA6UsuthuMhlatuze.jpg |title=Usuthu/Mhlatuze WMA 6 |access-date=27 Desember 2018 |archive-date= 1 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131101022948/http://www.dwaf.gov.za/iwqs/rhp/eco/FROC/WMA6UsuthuMhlatuze.jpg |url-status=dead }}</ref> }} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn|Maputo river}} * [http://www.icp-confluence-sadc.org/riverbasin/97 Maputo River Basin - SADC Water Sector ICP Collaboration Portal] {{Normdata}} [[Kategorie:Riviere in Mosambiek]] [[Kategorie:Riviere in KwaZulu-Natal]] [[Kategorie:Riviere in Mpumalanga]] s3qjksouasbxmxsvxhgg0baooo4frtj 0 231925 2965892 2869120 2026-09-09T09:33:45Z Oesjaar 7467 /* Agtergrond */ Spelfout 2965892 wikitext text/x-wiki '''Ordonnansie 50 van 1828''' het die [[Khoikhoi]], [[Boesman]]s en ander vry gekleurdes volgens die wette van die [[Kaapkolonie]] op gelyke voet met die blankes geplaas. Omdat dit die beginsel van nierassigheid bevestig het, het dit op sosiale en ekonomiese vlak ‘n transformasie ingelui. Dit het die einde beteken van die Khoikhoi (destyds bekend as [[Hottentot]]te) as bevolkingsgroep en die begin van die groep bekend as die bruinmense (voorheen ook bekend as die Kaapse [[kleurlinge]]). ==Agtergrond== Hierdie era het gestaan in die gees van die filantropie. Daarom het die [[Londense Sendinggenootskap]] op verskeie plekke in die kolonie sendingwerk gedoen. Die sendelinge onder leiding van dr. [[John Philip]], superintendent van die genootskap in Suider-Afrika, en [[Andries Stockenström]], die luitenant-goewerneur in die oostelike deel van die kolonie, se doel was om die nie-blanke arbeiders en veewagters op gelyke voet met hul werkgewers, die boere, te plaas en op die manier die arbeiders te beskaaf en hul lewensstandaard te verhoog. Volgens die filantrope is die arbeiders, hoofsaaklik Hottentotte, deur die heersende wette in ‘n minderwaardige posisie teenoor die blankes geplaas, omdat hulle verplig is om vir die boere teen ‘n lae loon te werk en boonop verbied om hul werkgewers se diens te verlaat. Hulle is dus as [[lyfeiene]]s behandel en doelbewus onderdruk. Die wetgewer het weer gevoel dat die wette die Hottentotte juis beskerm en hulle arbeidsaamheid as grondslag van beskawing aanleer as ‘n stap in hul opheffing. Ook die [[inboekstelsel]] is beskou as ‘n maatreël om beskawing oor te dra. Die paswette het rondswerwery en dus misdaad bekamp. Die sendelinge het egter beweer dat die Hottentotte dikwels wreed mishandel is. Philip het in sy boek Researches in South Africa verskeie gevalle van mishandeling genoem, maar later is aangetoon dat baie beskuldigings teen die werkgewers op valse getuienis berus het. Philip, Stockenström en filantrope in [[Londen]] het ‘n drukgroep gevorm om invloed op die Britse politici uit te oefen om die wetgewing rakende die Hottentotte gewysig te kry. Die waarnemende goewerneur van die Kaapkolonie was op daardie tydstip genl.-maj. sir [[Richard Bourke]] en hy was die filantropiese denkrigtings goedgesind en het die dekreet bekend as Ordonnansie 50 uitgereik. ==Dekreet== Ordonnansie 50 van 1828 is op 17 Julie 1828 uitgevaardig en het ‘n nuwe nierassige samelewing in die kolonie (en in die kerk) ingelui. Hierdie dokument het alle gekleurde mense se regte en vryhede in die kolonie gewaarborg en staan daarom bekend as die [[Magna Carta]] van die Hottentotte. Dit het alle wetgewing ten opsigte van die Hottentotte herroep wat in die regeringsperiodes van goewerneurs [[Du Pré Alexander, graaf van Caledon|Caledon]], [[John Cradock]] en [[Charles Somerset]] uitgevaardig is. Amptelik is die statusonderskeid tussen die blanke koloniste, Hottentotte, Boesmans en ander vry gekleurdes hiermee afgeskaf. Die dekreet het bestaan uit 24 klousules. Geen Hottentot kon voortaan verplig word om te werk en kon slegs deur ‘n hof vir leeglêery gestraf word. Alle mense mag eiendom (grond) besit en verkoop. ‘n Werkskontrak tussen ‘n boer en ‘n arbeider vir ‘n periode tot ‘n maand kon mondelings wees. Maar vir langer as ‘n maand tot ‘n maksimum van een jaar moes skriftelik wees en in die teenwoordigheid van ‘n bevoegde amptenaar gesluit word. Geen persoon onder die ouderdom van 18 mag so ‘n kontrak sluit nie. Klousule 8 het die inboekstelsel vir kinders opgehef. Alle geboortes en sterfgevalle moes geregistreer word. Hottentotte is verplig om ‘n opgaafbelasting te betaal. Klousules 19 en 20 bespreek die prosedure in geval van ‘n dispuut tussen ‘n werknemer en -gewer. Indien die bedrag in die geskil meer as 20 sjielings was, moes ‘n magistraat die saak besleg. Klousule 21 skryf die strawwe vir oortredings voor. Klousules 22 tot 24 bevat bepalings wat die Hottentotwerknemers teen swak behandeling deur die werkgewers beskerm. ‘n Magistraat kon ‘n Hottentot van ‘n werkskontrak onthef as hy deur ‘n werkgwewer swak behandel word. Maar sou dit blyk dat ‘n klagte vals is, kon die werknemer tot ‘n maksimum van 14 dae hardepad gevonnis word. ==Gevolge== Nou het elke vry ingesetene (dus nie die inboorlinge wat in stamverband gewoon het) gelyke burgerregte gehad. Dit het in die praktyk nie gou ‘n aansienlike verbetering in die lewensomstandighede vir die meeste Khoisan beteken nie. Die meeste het bediendes en arbeiders gebly. Ander het in groot armoede in krotbuurte rondom dorpe of op sendingstasies gaan woon. Baie bepalings van Ordonnansie 50 was moeilik uitvoerbaar. Om werkskontrakte voor ‘n magistraat te sluit, was onprakties, want die staatskantore was ver van die plase geleë. Die werkgewers het hul patriargale mag oor hul werknemers verloor. Die pligte van die werknemers is nie goed omskryf nie en geen melding is gemaak van optrede teen werkers beskuldig van pligversuim, vernieling en verset. In 1836 was daar tussen 8 000 en 10 000 rondswerwers wat ‘n veiligheidsrisiko vir die boere geskep het. Die koloniste was gegrief omdat daar geen maatreëls in plek was om hulle teen die leeglopers te beskerm nie. Sommige boere het Ordonnansie 50 as in stryd met Bybelse voorskrifte vertolk. Boere in die Oos-Kaap het die ordonnansie ook genoem as bydraende rede vir die [[Groot Trek]]. Maar die Afrikaner in die Kaapkolonie het hom mettertyd met die nuwe rassewetgewing versoen. Vanaf 1836 kon die Khoikhoi ook aan die plaaslike verkiesings deelneem. ==Bibliografie== *[[Hermann Giliomee|Giliomee, Hermann]]: Die Afrikaner - ‘n biografie. Kaapstad: Tafelberg, 2004. {{ISBN|0-624-04181-6}} *Kapp, P.H.: Dr. John Philip se koms na Suid-Afrika en sy werksaamhede tot 1828. Ongepubliseerde M.A.-verhandeling, Universiteit van Stellenbosch, 1966. *Pretorius, F. (red.): Geskiedenis van Suid-Afrika. Van voortye tot vandag. Kaapstad: Tafelberg, 2012. {{ISBN|978-0-624-05466-5}} [[Kategorie:Geskiedenis van Suid-Afrika]] joswgm2nmt7skr7atcs0dbbc3cosgsi 0 243236 2965929 2857335 2026-09-09T11:41:28Z Jan van Schilligeham 100462 Uitskryf van Bybelboekname 2965929 wikitext text/x-wiki '''Elhanan''', "die seun van Dodo, uit [[Bethlehem, Palestina|Bethlehem]]", is een van die 37 helde van [[koning Dawid]] wat in [[1-2 Samuel|2 Samuel]] 23 van die [[Ou Testament]] van die [[Bybel]] genoem word. Die lys van helde kom ook in [[1-2 Kronieke|1 Kronieke]] 11 voor (1 Kronieke 11:26). == Literatuur == * Die Bybel (1953-Vertaling) *Reinecker, Fritz: Lexikon zur Bibel. R. Brockhaus Verlag, Wuppertal 1981. {{ISBN|3-417-24528-1}} == Sien ook == * [[Lys van persone in die Bybel]] {{Saadjie}} [[Kategorie:Dawid se vernaamste helde]] 5e3m1y66u3jwkghanogo8xh2t2gm0yc 0 264515 2965846 2965200 2026-09-09T05:01:46Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2965846 wikitext text/x-wiki '''Rekenkunde''' het betrekking op die praktiese bewerking van [[getal]]le. Die rekenkunde is dan ook vroeër ''l'arte minore'' ("die kleiner kuns") genoem in teenstelling met die meer teoretiese ''l'arte maggiore'' ofte wel [[algebra]]. Die algebra is veral toegespits op die teorie van rekenkundige bewerkings en die oplos van vergelykings. Die onderskeid tussen rekenkunde en algebra kan egter nie altyd baie skerp getref word nie. Die kuns van die rekenkunde word al lank bedryf, en dit was 'n praktiese vaardigheid wat byvoorbeeld deur priesters, astroloë en handelaars in [[Egipte]], [[Babilonië]] en [[China]] beoefen is. == Definisie en etimologie == Rekenkunde is die grondliggende tak van die [[wiskunde]] wat [[getal]]le en die bewerkings daarop bestudeer. Dit behandel in besonder numeriese berekenings met die vier grondbewerkings – [[optel]], [[aftrek]], [[vermenigvuldiging]] en [[Deling|deling]] – en in 'n ruimer sin ook [[magsverheffing]], worteltrekking en [[logaritme]]s. Die term kom van die Latynse ''arithmetica'', wat op sy beurt van die Antieke Griekse ''ἀριθμός'' (''arithmos''), "getal", en ''ἀριθμητική τέχνη'' (''arithmetike tekhne''), "die kuns van tel", afgelei is.<ref name="Britannica">{{en}} {{cite encyclopedia |title=Arithmetic |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |url=https://www.britannica.com/science/arithmetic |access-date=24 Augustus 2026}}</ref> Daar bestaan meningsverskil oor die presiese definisie. Volgens 'n eng omskrywing handel rekenkunde slegs oor die [[natuurlike getal]]le,<ref>Oliver (2005), bl. 58; Hofweber (2016), bl. 153.</ref> maar die algemener siening sluit bewerkings op [[heelgetal]]le, [[rasionale getal]]le, [[reële getal]]le en soms ook [[komplekse getal]]le in.<ref>Romanowski (2008), bl. 302–303; Bukhshtab en Pechaev (2020).</ref> Sommige definisies beperk die vak tot numeriese berekenings, terwyl 'n ruimer opvatting ook die studie insluit van hoe die getalbegrip ontwikkel het, die ontleding van die eienskappe van en verhoudinge tussen getalle, en die ondersoek van die aksiomatiese struktuur van die bewerkings.<ref>Bukhshtab en Pechaev (2020); Stevenson en Waite (2011), bl. 70; Romanowski (2008), bl. 303–304.</ref> Rekenkunde is nou verwant aan die [[Getalteorie|getalleteorie]], en sommige skrywers gebruik die terme as sinonieme.<ref>Lozano-Robledo (2019), bl. xiii; Nagel en Newman (2008), bl. 4.</ref> In 'n meer bepaalde sin is die getalleteorie egter tot die studie van heelgetalle beperk en konsentreer dit op eienskappe en verhoudinge soos deelbaarheid, [[Faktorisasie|faktorisering]] en priemheid;<ref>Wilson (2020), bl. 1–2; Karatsuba (2020); Campbell (2012), bl. 33.</ref> tradisioneel is dit as die "hoër rekenkunde" bekend.<ref>Duverney (2010), bl. v; Robbins (2006), bl. 1.</ref> Die bewerkings van die rekenkunde vorm die grondslag van baie ander takke van die wiskunde, soos die [[algebra]], die [[calculus]] en die [[statistiek]], en hulle speel 'n soortgelyke rol in die wetenskappe soos die [[fisika]] en die [[ekonomie]]. Rekenkunde is in baie aspekte van die daaglikse lewe teenwoordig – om kleingeld by 'n winkel te bereken of persoonlike finansies te bestuur – en dit is een van die vroegste vorme van wiskunde wat leerders in die [[onderwys]] teëkom.<ref name="Britannica" /> == Soorte getalle == [[Lêer:Number line.png|duimnael|regs|400px|Verskillende soorte getalle op 'n getallelyn. Heelgetalle is swart, rasionale getalle blou en irrasionale getalle groen.]] Getalle is wiskundige objekte waarmee hoeveelhede getel en groottes gemeet word. Hulle is die grondelemente van die rekenkunde, aangesien alle rekenkundige bewerkings op getalle uitgevoer word.<ref>Romanowski (2008), bl. 302–304; Khattar (2010), bl. 1–2; Nakov en Kolev (2013), bl. 270–271.</ref> Die belangrikste soorte getalle wat in die rekenkunde gebruik word, is die natuurlike getalle, die telgetalle, die heelgetalle, die rasionale getalle en die reële getalle.<ref>Bukhshtab en Nechaev (2016); Zhang (2012), bl. 130; Körner (2019), bl. 109.</ref> Die natuurlike getalle is die heel getalle wat by 1 begin en tot in die oneindige loop; hulle sluit 0 en die negatiewe getalle uit en word met die simbool <math>\N</math> aangedui. Die telgetalle is dieselfde as die natuurlike getalle met die enigste verskil dat hulle 0 insluit en die simbool <math>\N_0</math> dra.<ref>Romanowski (2008), bl. 304; Nagel (2002), bl. 180–181; Hindry (2011), bl. x.</ref> Sommige wiskundiges tref nie dié onderskeid nie en sluit 0 by die natuurlike getalle in. Die versameling heelgetalle omvat sowel die positiewe as die negatiewe heel getalle, het die simbool <math>\Z</math> en kan as <math>\{..., -2, -1, 0, 1, 2, ...\}</math> geskryf word.<ref>Romanowski (2008), bl. 304; Hafstrom (2013), bl. 95.</ref> Na gelang van hoe hulle gebruik word, kan natuurlike getalle in kardinale en ordinale getalle onderskei word. Kardinale getalle soos een, twee en drie druk die hoeveelheid voorwerpe uit en antwoord die vraag "hoeveel?", terwyl ordinale getalle soos eerste, tweede en derde die orde of plek in 'n reeks aandui en die vraag "watter plek?" antwoord.<ref>Orr (1995), bl. 49; Nelson (2019), bl. xxxi.</ref> 'n Getal is rasionaal indien dit as die verhouding van twee heelgetalle voorgestel kan word. Die rasionale getal <math>\tfrac{1}{2}</math> word byvoorbeeld gevorm deur die heelgetal 1, die teller, deur die heelgetal 2, die noemer, te deel. Die versameling rasionale getalle, met die simbool <math>\Q</math>, sluit al die heelgetalle in, aangesien dié [[Gewone breuke|breuke]] met 'n noemer van 1 is.<ref>Romanowski (2008), bl. 304; Hindry (2011), bl. x; Hafstrom (2013), bl. 123.</ref> [[Desimale breuke|Desimale breuke]] soos 0,3 en 25,12 is 'n besondere soort rasionale getal omdat hul noemer 'n mag van 10 is: 0,3 is gelyk aan <math>\tfrac{3}{10}</math> en 25,12 aan <math>\tfrac{2512}{100}</math>. Elke rasionale getal stem ooreen met 'n eindige of 'n herhalende desimale uitbreiding.<ref name="k1">Musser, Peterson en Burger (2013), bl. 358.</ref> [[Lêer:Square root of 2 triangle.svg|duimnael|links|Irrasionale getalle is soms nodig om meetkundige groottes te beskryf: as 'n reghoekige driehoek se twee kortsye elk 'n lengte van 1 het, is die skuinssy se lengte irrasionaal.]] [[Irrasionale getal]]le is getalle wat nie as die verhouding van twee heelgetalle uitgedruk kan word nie. Hulle is dikwels nodig om meetkundige groottes te beskryf: as 'n reghoekige driehoek se twee kortsye elk 'n lengte van 1 het, is die lengte van sy skuinssy die irrasionale getal <math>\sqrt 2</math>, en π – die verhouding van 'n sirkel se omtrek tot sy deursnee – is 'n verdere voorbeeld. Die desimale voorstelling van 'n irrasionale getal is oneindig sonder herhaling.<ref>Musser, Peterson en Burger (2013), bl. 358–359; Rooney (2021), bl. 34.</ref> Die versameling rasionale getalle saam met die versameling irrasionale getalle vorm die reële getalle, met die simbool <math>\R</math>.<ref>Romanowski (2008), bl. 304; Hindry (2011), bl. x.</ref> Nog wyer klasse getalle is die [[komplekse getal]]le en die [[kwaternioon|kwaternione]].<ref>Hindry (2011), bl. x; Ward (2012), bl. 55.</ref> == Syferstelsels == 'n Syfer is 'n simbool wat 'n getal voorstel, en 'n syferstelsel is die raamwerk wat bepaal hoe 'n beperkte aantal grondsyfers gekombineer kan word om enige getal uit te druk. Syferstelsels is óf posisioneel óf nieposisioneel; al die vroeë stelsels was nieposisioneel, wat beteken dat die waarde van 'n syfer nie van sy plek in die getal afhang nie.<ref>Stakhov (2020), bl. 73; Nakov en Kolev (2013), bl. 271–272; Jena (2021), bl. 17–18.</ref> [[Lêer:Hieroglyph numerals.svg|duimnael|regs|Egiptiese hiërogliefsyfers van 1 tot 10 000]] Die eenvoudigste nieposisionele stelsel is die eentallige stelsel, wat op een simbool vir die getal 1 steun: alle groter getalle word geskryf deur dié simbool te herhaal. Dit maak dit lastig om groot getalle te skryf, en daarom sluit baie nieposisionele stelsels bykomende simbole vir groter getalle in. Die kerfstok en die kerfmerk is variasies van die eentallige stelsel.<ref name="k2">Ore (1948), bl. 8; Mazumder en Ebong (2023), bl. 18.</ref> Die Egiptiese hiërogliefstelsel het byvoorbeeld afsonderlike simbole vir 10, 100, 1 000 en 10 000 gehad wat opgetel kon word – die syfer vir 10 405 gebruik een keer die simbool vir 10 000, vier keer dié vir 100 en vyf keer dié vir 1 – en die bekende [[Romeinse syfers]] gebruik I, V, X, L, C, D en M as grondsyfers vir 1, 5, 10, 50, 100, 500 en 1 000.<ref>Ore (1948), bl. 8–10; Mazumder en Ebong (2023), bl. 18–19; Stakhov (2020), bl. 77–78.</ref> 'n Syferstelsel is posisioneel indien die plek van 'n grondsyfer in 'n saamgestelde uitdrukking sy waarde bepaal. Posisionele stelsels het 'n basis wat as vermenigvuldiger vir die verskillende plekke dien, en vir elke volgende plek word die basis tot 'n hoër mag verhef. In die gewone desimale stelsel – ook die Hindoe-[[Arabiese syfers|Arabiese]] stelsel genoem – is die basis 10, sodat die syfer 532 vir <math>5 \cdot 10^2 + 3 \cdot 10^1 + 2 \cdot 10^0</math> staan en van 325 en 253 verskil hoewel dit dieselfde syfers gebruik.<ref>Romanowski (2008), bl. 303; Yan (2002), bl. 305–306; Ore (1948), bl. 2–3.</ref> 'n Verdere posisionele stelsel wat wyd in rekenaarrekenkunde gebruik word, is die [[Binêre getallestelsel|binêre stelsel]] met 'n basis van 2: die getal 13 word as 1101 geskryf, wat vir <math>1 \cdot 2^3 + 1 \cdot 2^2 + 0 \cdot 2^1 + 1 \cdot 2^0</math> staan. In die rekenaarwese stem elke syfer in die binêre skryfwyse met een [[bis]] ooreen.<ref>Nagel (2002), bl. 178; Jena (2021), bl. 20–21; Null en Lobur (2006), bl. 40.</ref> Die vroegste posisionele stelsel is deur die antieke [[Babilonië|Babiloniërs]] ontwikkel en het 'n basis van 60 gehad.<ref>Stakhov (2020), bl. 74.</ref> == Ontwikkeling == Oor die werklike ontstaan en die vroegste ontwikkeling van die getalbegrip kan daar slegs gegis word. In [[1937]] is daar byvoorbeeld 'n vonds gemaak van 'n gekerfde wolfbeen by Dolní Věstonice in Morawië wat uit die Laat-[[Steentydperk]] dateer (ongeveer 30 000 jaar gelede). Op hierdie kerfstokke is kort kerfies in groepies van vyf, asook 'n aantal langer kerwe aangebring. Dit dui daarop dat daar lank voor die geskrewe woord reeds 'n getalbegrip was. Die rekenkunde is veral sterk gestimuleer deur die [[Handel (ekonomie)|handel]] wat tussen die ou volke gedryf is. By 'n gebrek aan hulpmiddels is die vingers eers gebruik om mee te tel. Dit het aanleiding gegee tot die ontwikkeling van talle vingerrekenstelsels, wat vir 'n lang tyd in stand gebly het. Dit is dus nie verbasend dat die tientallige (desimale) stelsel byvoorbeeld met die eeue so sterk ontwikkel het nie. Naas die vingerrekening is die kerfstokrekening ook vir 'n tyd bedryf, maar die beste vordering is gemaak met die gebruik van die telraam of die [[abakus]]. Dit het uit 'n raamwerk met lyne of drade bestaan waarop byvoorbeeld krale ingeryg was. Die drade het die eenhede, tientalle, honderdtalle, ensovoorts, voorgestel, terwyl die krale die hoeveelheid van elk aangedui het. Die Romeine was veral lief vir die klein handabakus, wat selfs vandag nog in [[Japan]], [[China]] en die [[Midde-Ooste]] op groot skaal gebruik word. Dit is opvallend dat die [[Romeinse Ryk|Romeine]] by die abakus 'n posisiestelsel gehad het wat nie in hulle getalstelsel (Romeinse syfers) voorgekom het nie. Na die verval van die Romeinse beskawing het die abakus in die 11de en 12de eeu in Europese kloosters opgeduik. Die abakus is byvoorbeeld op perkament geteken en skyfies in die plek van krale gebruik. In Wes- en [[Sentraal-Europa]] is die abakus mettertyd deur 'n lynrekenstelsel vervang. === Antieke beskawings === [[Lêer:Ishango bone (cropped).jpg|duimnael|regs|Sommige historici vertolk die Ishango-been as een van die vroegste rekenkundige voorwerpe.]] Die vroegste vorme van rekenkunde word soms na tel en kerfmerke teruggevoer waarmee hoeveelhede bygehou is. Sommige historici meen dat die Lebombo-been, wat sowat 43 000 jaar oud is, en die Ishango-been, sowat 22 000 tot 30 000 jaar oud, van die oudste rekenkundige voorwerpe is, hoewel dié uitleg betwis word.<ref>Burgin (2022), bl. 2–3; Ore (1948), bl. 1, 6, 8, 10; Thiam en Rochon (2019), bl. 164.</ref> 'n Basiese getalsin het moontlik dié vondse voorafgegaan en selfs voor die ontwikkeling van taal bestaan.<ref>Burgin (2022), bl. 3; Ponticorvo, Schmbri en Miglino (2019), bl. 33.</ref> 'n Meer ingewikkelde en gestruktureerde benadering het eers met die opkoms van die antieke beskawings, van omstreeks 3000 v.C., begin ontwikkel. Dit het nodig geword weens die groter behoefte om voorraad by te hou, grondbesit te bestuur en ruilhandel te reël.<ref>Burgin (2022), bl. 4–6; Ang en Lam (2004), bl. 170.</ref> Al die groot antieke beskawings het nieposisionele syferstelsels ontwikkel, met simbole vir bewerkings soos optel en aftrek, en hulle het van breuke geweet. Voorbeelde is die Egiptiese hiërogliewe sowel as die stelsels van [[Sumer]], [[China]] en [[Indië]].<ref>Burgin (2022), bl. 5–7, 9–11; Ore (1948), bl. 10–15; Hindry (2011), bl. ix.</ref> Die eerste posisionele stelsel is van omstreeks 1800 v.C. deur die Babiloniërs ontwikkel, wat 'n beduidende verbetering was omdat dit die voorstelling van groot getalle en berekenings daarmee doeltreffender gemaak het.<ref>Burgin (2022), bl. 6–7, 9; Ore (1948), bl. 16–18.</ref><ref name="Burton2011">{{en}} {{cite book |last=Burton |first=David M. |title=The History of Mathematics: An Introduction |edition=7de |publisher=McGraw-Hill |location=New York |year=2011 |isbn=978-0-07-338315-6}}</ref> Vroeë beskawings het getalle hoofsaaklik vir konkrete praktiese doeleindes soos handel en belastingrekords gebruik en het nie 'n abstrakte begrip van die getal self gehad nie. Dit het met die antieke Griekse wiskundiges verander, wat die abstrakte aard van getalle begin verken het eerder as die toepassing daarvan op bepaalde probleme.<ref>Burgin (2022), bl. 15; Brown (2010), bl. 184; Romanowski (2008), bl. 303.</ref> 'n Verdere nuwigheid was hul gebruik van [[Wiskundige bewys|bewyse]] om wiskundige waarhede vas te stel,<ref>Burgin (2022), bl. 15; Madden en Aubrey (2017), bl. xvii.</ref> en hul onderskeid tussen klasse getalle soos ewe, onewe en priemgetalle.<ref>Burgin (2022), bl. 31; Payne (2017), bl. 202.</ref> Daaruit het ook die ontdekking gekom dat sekere meetkundige lengtes irrasionaal is en dus nie as 'n breuk uitgedruk kan word nie.<ref>Burgin (2022), bl. 20–21; Bloch (2011), bl. 52.</ref> Die werk van [[Thales van Milete]] en [[Pythagoras]] in die 7de en 6de eeu v.C. word dikwels as die begin van die Griekse wiskunde beskou,<ref>Burgin (2022), bl. 16; Lützen (2023), bl. 19.</ref> en [[Diophantus]] was in die 3de eeu n.C. 'n invloedryke figuur weens sy bydraes tot die getalleteorie en sy verkenning van die toepassing van rekenkundige bewerkings op algebraïese vergelykings.<ref>Burgin (2022), bl. 29–31; Klein (2013a), bl. 12.</ref> === Nul, negatiewe getalle en die desimale stelsel === Die Indiërs was die eerstes wat die begrip van [[0 (getal)|nul]] as 'n getal ontwikkel het waarmee gereken kan word. Die presiese reëls vir die gebruik daarvan is omstreeks 628 n.C. deur [[Brahmagupta]] neergeskryf,<ref>Burgin (2022), bl. 36–37; Bradley (2006), bl. 82–83.</ref> wat ook 'n uitvoerige bespreking van berekenings met negatiewe getalle en die toepassing daarvan op vraagstukke soos krediet en skuld gegee het.<ref>Burgin (2022), bl. 37, 40; Conradie en Goranko (2015), bl. 268.</ref> Die begrip van negatiewe getalle self is aansienlik ouer en is in die eerste millennium v.C. in die Chinese wiskunde verken.<ref>Hua en Feng (2020), bl. 119–120; Chemla, Keller en Proust (2023), bl. 47.</ref> Indiese wiskundiges het ook die posisionele desimale stelsel ontwikkel wat vandag gebruik word, in besonder die gedagte van 'n nulsyfer in plaas van leë of ontbrekende plekke;<ref>Burgin (2022), bl. 13, 34–35; Conradie en Goranko (2015), bl. 268.</ref> [[Aryabhata]] het teen die begin van die 6de eeu n.C. 'n uitvoerige behandeling van die bewerkings daarvan gegee.<ref>Burgin (2022), bl. 13, 34.</ref> Die Indiese desimale stelsel is gedurende die Islamitiese goue eeu deur wiskundiges in die Midde-Ooste, soos al-Chwarizmi, verder verfyn en tot niegeheelgetalle uitgebrei. Sy werk was invloedryk in die bekendstelling van die stelsel in die Weste, wat destyds nog van die [[Romeinse syfers]] gebruik gemaak het.<ref>Burgin (2022), bl. 38, 43–46; Conradie en Goranko (2015), bl. 268.</ref> === Die koms van die Arabiese syfers na Europa === Aan die begin van die 13de eeu is die Arabiese syferstelsel en –rekenkunde in [[Europa]] bekend gestel. Die stelsel het die algoritmes bevat wat vandag nog vir die vier basiese bewerkings (optel, aftrek, vermenigvuldig, deel) gebruik word. Die abakus is toe ook deur potlood en papier vervang. Die Italiaanse koopman en geleerde [[Leonardo van Pisa]] (1170 - 1250), ook bekend as [[Fibonacci]], het hom veral vir die invoer van die Arabiese wiskunde beywer. Spoedig het die leerlinge in [[Venesië]] onderrig in die nuwe rekenkunde ontvang. Daar was egter ook hewige verset teen die sogenaamde Moslemse nuwigheid. Die syfers kon volgens die syferteenstanders te maklik vervals word en daaruit het die gebruik voortgespruit om 'n bedrag op 'n tjek in syfers sowel as woorde te skryf. Die gebruik van syfers is in een stadium selfs heeltemal verbied. Die eenvoud en die doeltreffendheid van die syferrekenkunde het egter die oorhand gekry, te meer aan die hand van die ontwikkeling van die wis- en [[natuurkunde]], waarin ingewikkelde berekenings gedoen moes word. Die Skotse wiskundige [[John Napier]] (1550 - 1617) het 'n belangrike bydrae gelewer tot die vereenvoudiging van rekenkundige bewerkings. Met sy ontdekking van die [[logaritme]] het hy die vermenigvuldiging van getalle vereenvoudig tot die optel van hul logaritmes, wat in tabelle opgesoek kon word. In die 17de en 18de eeu is uitvoerige berekeningstabelle opgestel waaruit die antwoorde van berekenings regstreeks afgelees kon word. Dit het egter meegebring dat bewerkings dikwels lomp in plaas van eenvoudig was. Uitvinders het toe met rekenmasjiene begin eksperimenteer waarmee die beperking van tabelle uitgeskakel kon word. Eenvoudige bewerkings is met behulp van hoofrekene en uitvoeriger berekenings met behulp van rekenmasjiene gedoen. Hoewel rekenmasjiene baie daartoe bydra om berekenings te vergemaklik, moet die gebruiker daarvan egter steeds die nodige insig in die rekenkunde verwerf om te weet watter resultate hy kan verwag. === Die moderne tydperk === [[Lêer:Leibniz Stepped Reckoner.png|duimnael|regs|Leibniz se getrapte teller was die eerste rekenmasjien wat al vier rekenkundige bewerkings kon uitvoer.<ref>Vullo (2020), bl. 140.</ref>]] In die 16de eeu het die wiskundige Gerolamo Cardano die begrip van komplekse getalle bedink as 'n manier om derdegraadsvergelykings op te los.<ref>Burgin (2022), bl. 62; Lützen (2023), bl. 124.</ref> In die 18de en 19de eeu het wiskundiges soos [[Leonhard Euler]] en [[Carl Friedrich Gauss]] die grondslae van die moderne getalleteorie gelê.<ref>Burgin (2022), bl. 68–72; Weil (2009), bl. ix.</ref> 'n Ander ontwikkeling in dié tydperk was die werk aan die formalisering en die grondslae van die rekenkunde, soos Georg Cantor se versamelingsteorie en die Dedekind-Peano-aksiomas.<ref>Burgin (2022), bl. 2, 88, 95–97; Wang (1997), bl. 334.</ref> Die eerste meganiese rekenaars is in die 17de eeu ontwikkel en het ingewikkelde berekenings sterk vergemaklik, onder andere [[Blaise Pascal]] se rekenmasjien en [[Gottfried Wilhelm Leibniz]] se getrapte teller, wat die eerste toestel was wat al vier grondbewerkings kon uitvoer.<ref>Cignoni en Cossu (2016), bl. 103; Koetsier (2018), bl. 255; Vullo (2020), bl. 140.</ref> Elektroniese [[rekenaar]]s en [[sakrekenaar]]s is in die 20ste eeu ontwikkel, en hul wydverspreide gebruik het sowel die akkuraatheid as die spoed van berekenings ingrypend verander.<ref>Burgin (2022), bl. 119, 124; Curley (2011), bl. 5, 19.</ref> == Berekenings == {{Multibeeld |width = 260 |image1 = Apple addition.svg |image2 = Apple division.svg |footer = Rekenkundige bewerkings onderlê baie alledaagse gebeure, soos wanneer vier appels uit een sak by drie uit 'n ander gevoeg word (bo) of wanneer nege appels gelykop tussen drie kinders verdeel word (onder). }} Die rekenkunde is gerig op praktiese berekenings met getalle, dit wil sê doelgerigte bewerkings waaruit 'n antwoord in syfers verskaf word. Afgesien van die basiese berekenings, naamlik [[optel]], [[aftrek]], [[Vermenigvuldiging|vermenigvuldig]] en [[Deling|deel]], is daar ook die sogenaamde [[magsverheffing]], [[Vierkantswortel|worteltrekking]], ensovoorts. Rekenkundige bewerkings is maniere om getalle te kombineer, om te vorm of te manipuleer; hulle is [[Funksie (wiskunde)|funksies]] wat getalle sowel as inset as uitset het.<ref>Nagel (2002), bl. 179; Husserl en Willard (2012), bl. XLIV–XLV; O'Leary (2015), bl. 190.</ref> Die belangrikste bewerkings is optel, aftrek, vermenigvuldig en deel,<ref>Bukhshtab en Pechaev (2020); Burgin (2022), bl. 57, 77; Adamowicz (1994), bl. 299.</ref> en verdere bewerkings is magsverheffing, worteltrekking en die [[logaritme]].<ref>Peirce (2015), bl. 109; Waite (2013), bl. 42; Smith (1958), bl. 7.</ref> Wanneer dié bewerkings op veranderlikes eerder as op getalle uitgevoer word, word hulle soms algebraïese bewerkings genoem.<ref>Khan en Graham (2018), bl. 9–10; Smyth (1864), bl. 55.</ref> === Optelling === [[Lêer:Addition1.png|duimnael|regs|Optelling: 2 (term) + 5 (term) = 7 (som)]] Die handeling van tel is die eenvoudigste rekenbewerking waarby 'n getal met bepaalde inkremente vergroot word (1, 2, 3 ... of 5, 10, 15 ... ensovoorts). Daaruit spruit willekeurige vermeerdering waarby 'n optelbewerking dan gedoen word (5 + 3 = 8). In die voorbeeld 5 + 3 = 8 word die nuwe hoeveelheid (8) die som genoem en 5 en 3 die terme, terwyl + die teken van handeling is. Optel is dus die bewerking waarin twee getalle, die terme, in een getal, die som, saamgevoeg word; die simbool daarvan is <math>+</math>, soos in <math>2 + 2 = 4</math> en <math>6{,}3 + 1{,}26 = 7{,}56</math>.<ref name="k3">Romanowski (2008), bl. 303; Musser, Peterson en Burger (2013), bl. 93–94; Kay (2021), bl. 44–45.</ref> Wanneer verskeie optellings agtereenvolgens uitgevoer word, word van sommasie gepraat,<ref>Burgin (2022), bl. 25.</ref> en tel self is 'n soort herhaalde optelling waarin die getal 1 telkens bygevoeg word.<ref>Confrey (1994), bl. 308.</ref> Die identiteitselement van optel is 0 en die optelinverse van 'n getal is die negatief daarvan, sodat <math>13 + 0 = 13</math> en <math>13 + (-13) = 0</math>; optel is sowel kommutatief as assosiatief.<ref>Mazzola, Milmeister en Weissmann (2004), bl. 66; Romanowski (2008), bl. 303; Nagel (2002), bl. 179–180.</ref> Oor die algemeen kan die [[algebra]]ïese vergelyking a + b= c gebruik word, waar a en b willekeurige getalle kan wees. Alle optelberekenings kan teruggevoer word na die optel van 2 enkelsyfergetalle volgens die algoritme of optelmetode wat in die onderstaande opteltabel verskyn. (5 in die horisontale ry + 5 in die vertikale kolom = 10.) Verder kan elke getal in bepaalde eenhede ingedeel word, naamlik eentalle, tientalle, honderdtalle, ensovoorts. {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Opteltabel vir die syfers 1 tot 9 ! + !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 |- ! 1 | 2 || 3 || 4 || 5 || 6 || 7 || 8 || 9 || 10 |- ! 2 | 3 || 4 || 5 || 6 || 7 || 8 || 9 || 10 || 11 |- ! 3 | 4 || 5 || 6 || 7 || 8 || 9 || 10 || 11 || 12 |- ! 4 | 5 || 6 || 7 || 8 || 9 || 10 || 11 || 12 || 13 |- ! 5 | 6 || 7 || 8 || 9 || 10 || 11 || 12 || 13 || 14 |- ! 6 | 7 || 8 || 9 || 10 || 11 || 12 || 13 || 14 || 15 |- ! 7 | 8 || 9 || 10 || 11 || 12 || 13 || 14 || 15 || 16 |- ! 8 | 9 || 10 || 11 || 12 || 13 || 14 || 15 || 16 || 17 |- ! 9 | 10 || 11 || 12 || 13 || 14 || 15 || 16 || 17 || 18 |} === Aftrekking === [[Lêer:Subtraction.png|duimnael|regs|Aftrekking: 7 (aftrekkende) − 5 (aftrekker) = 2 (verskil)]] Aftrek is die omgekeerde bewerking van optel, waarby 'n getal met 'n bepaalde dekrement (10, 8, 6 ..) of willekeurig verminder kan word. Die algemene skryfwyse is a - b = c, waar c die verskil is. Die algoritme van aftrek is nou verwant aan die van optel. Die getal wat weggeneem word, staan bekend as die aftrekker en dié waarvan dit weggeneem word as die aftrekkende; die simbool is <math>-</math>, soos in <math>14 - 8 = 6</math> en <math>45 - 1{,}7 = 43{,}3</math>.<ref name="k3" /> Aftrek word dikwels as 'n besondere geval van optel behandel: in plaas daarvan om 'n positiewe getal af te trek, kan 'n negatiewe getal bygetel word, soos in <math>14 - 8 = 14 + (-8)</math>. Dit vereenvoudig berekenings deur die aantal grondbewerkings te verminder wat nodig is.<ref>Wheater (2015), bl. 19; Wright, Ellemor-Collins en Tabor (2011), bl. 136–137; Achatz en Anderson (2005), bl. 18.</ref> === Vermenigvuldiging === Vermenigvuldiging kan as 'n herhaalde optelling beskou word, byvoorbeeld 4 + 4 + 4+ 4 + 4 = 20. Aangesien die term 4 egter 5 keer daarin voorkom, word dit ook geskryf as 5x4 = 20. Die algemene skryfwyse is axb= c of a·b = c, waar c die produk van a en b is. Die [[algoritme]] van vermenigvuldiging kan ook in 'n vermenigvuldigingstabel saamgevat word. Die twee getalle wat gekombineer word, is die vermenigvuldiger en die vermenigvuldigtal, en die simbole is <math>\times</math>, <math>\cdot</math> en *. Indien die vermenigvuldigtal 'n natuurlike getal is, is vermenigvuldiging dieselfde as herhaalde optelling, soos in <math>2 \times 3 = 2 + 2 + 2</math>.<ref>Romanowski (2008), bl. 304; Wright, Ellemor-Collins en Tabor (2011), bl. 136; Musser, Peterson en Burger (2013), bl. 101–102.</ref> Die identiteitselement van vermenigvuldiging is 1 en die multiplikatiewe inverse van 'n getal is die resiprook daarvan, sodat <math>13 \times 1 = 13</math> en <math>13 \times \tfrac{1}{13} = 1</math>; vermenigvuldiging is sowel kommutatief as assosiatief.<ref>Mazzola, Milmeister en Weissmann (2004), bl. 66; Romanowski (2008), bl. 303–304; Nagel (2002), bl. 179–180.</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Vermenigvuldigingstabel vir die syfers 1 tot 9 ! × !! 1 !! 2 !! 3 !! 4 !! 5 !! 6 !! 7 !! 8 !! 9 |- ! 1 | 1 || 2 || 3 || 4 || 5 || 6 || 7 || 8 || 9 |- ! 2 | 2 || 4 || 6 || 8 || 10 || 12 || 14 || 16 || 18 |- ! 3 | 3 || 6 || 9 || 12 || 15 || 18 || 21 || 24 || 27 |- ! 4 | 4 || 8 || 12 || 16 || 20 || 24 || 28 || 32 || 36 |- ! 5 | 5 || 10 || 15 || 20 || 25 || 30 || 35 || 40 || 45 |- ! 6 | 6 || 12 || 18 || 24 || 30 || 36 || 42 || 48 || 54 |- ! 7 | 7 || 14 || 21 || 28 || 35 || 42 || 49 || 56 || 63 |- ! 8 | 8 || 16 || 24 || 32 || 40 || 48 || 56 || 64 || 72 |- ! 9 | 9 || 18 || 27 || 36 || 45 || 54 || 63 || 72 || 81 |} === Deling === [[Lêer:Divide20by4.svg|duimnael|regs|Deling: 20 gedeel deur 4 gee 5]] Deling is die omgekeerde bewerking van vermenigvuldiging. Die algemene skryfwyse is a/b = c, waar a die deeltal is, b die deler, c die [[kwosiënt]] en / die teken vir deel. Deling kan herlei word tot 'n herhaalde aftrekking, en die algoritme van deling kan ook uit 'n vermenigvuldigingstabel gevind word. Die simbole vir deling is <math>\div</math> en <math>/</math>, soos in <math>48 \div 8 = 6</math> en <math>29{,}4 / 1{,}4 = 21</math>. Deling word dikwels as 'n besondere geval van vermenigvuldiging behandel: in plaas daarvan om deur 'n getal te deel, kan met die resiprook daarvan vermenigvuldig word – die resiprook van 'n getal is 1 gedeel deur daardie getal – sodat <math>48 \div 8 = 48 \times \tfrac{1}{8}</math>.<ref>Kay (2021), bl. 117; Wheater (2015), bl. 19; Wright, Ellemor-Collins en Tabor (2011), bl. 136–137.</ref> === Magsverheffing === Wanneer vermenigvuldiging met 'n bepaalde faktor herhaal word, byvoorbeeld 3 X 3 X 3 X 3 X 3, word dit ook geskryf as 3⁵, waar 3 die grondtal en 5 die eksponent is. By die berekening van byvoorbeeld 3⁵ word die resultaat (243) dikwels die mag genoem. Die algemene skryfwyse is a^b= c, en vir die [[eksponent]] 0 is die afspraak dat a⁰= 1. Vir magsverheffing is daar geen spesiale algoritme nie. Indien die eksponent 'n natuurlike getal is, is magsverheffing dieselfde as herhaalde vermenigvuldiging, soos in <math>2^4 = 2 \times 2 \times 2 \times 2</math>.<ref>Musser, Peterson en Burger (2013), bl. 117–118; Kay (2021), bl. 27–28.</ref> Magsverheffing en die logaritme het nie algemene identiteits- en inverse elemente soos optel en vermenigvuldiging nie: die neutrale element van magsverheffing ten opsigte van die eksponent is 1, soos in <math>14^1 = 14</math>, maar 1 is nie die neutrale element vir die grondtal nie.<ref>Kay (2021), bl. 117; Mazzola, Milmeister en Weissmann (2004), bl. 66.</ref> Albei bewerkings is nóg kommutatief nóg assosiatief.<ref>Sally en Sally (Jr.) (2012), bl. 3; Klose (2014), bl. 107–108.</ref> === Worteltrekking === Worteltrekking is die omgekeerde bewerking van magsverheffing. Waar die antwoord vir die uitdrukking a^b by magsverheffing gevind moet word, is die probleemstelling by worteltrekking gewoonlik om die wortel of die grondtal (a) te vind. Die skryfwyse is a= <math>\sqrt[b]{c}</math>, en wanneer b = 2, dit wil sê a² of a X a word dit 'n [[vierkantswortel]] genoem . Wortels is eintlik 'n besondere soort magsverheffing met 'n breukeksponent: die vierkantswortel van 'n getal is dieselfde as om die getal tot die mag <math>\tfrac{1}{2}</math> te verhef en die derdemagswortel dieselfde as die mag <math>\tfrac{1}{3}</math>, sodat <math>\sqrt{4} = 4^{\frac{1}{2}} = 2</math> en <math>\sqrt[3]{27} = 27^{\frac{1}{3}} = 3</math>.<ref>Kay (2021), bl. 118; Klose (2014), bl. 105.</ref> === Logaritmes === Die [[logaritme]] is die inverse van magsverheffing. Die logaritme van 'n getal <math>x</math> tot die grondtal <math>b</math> is die eksponent waartoe <math>b</math> verhef moet word om <math>x</math> te lewer. Aangesien <math>1000 = 10^3</math>, is die logaritme van 1000 tot die grondtal 10 dus 3. Dit word as <math>\log_b (x)</math> geskryf, of sonder hakies as <math>\log_b x</math>, of selfs sonder die grondtal as <math>\log x</math> wanneer die grondtal uit die verband duidelik is; die voorbeeld word dan <math>\log_{10} 1000 = 3</math>.<ref>Kay (2021), bl. 121–122; Rodda en Little (2015), bl. 7.</ref> === Getalstelsels === In die 10-tallige ofte wel die desimale stelsel kan al die getalle in terme van eenhede, meervoude of magte van 10 uitgedruk word. Die getal 1 024 kan byvoorbeeld as volg uitgedruk word: 1 024 = 1 × 10³ + 0 × 10² + 2 × 10¹ + 4 × 10⁰. Oor die algemeen is die skryfwyse vir enige getal (abcd) in 'n p-tallige stelsel (met gekose grondtal, byvoorbeeld 10, 2, ensovoorts): a X p³+ b X p²+ c X p¹ +d X p⁰=abcd. Die [[Binêre getallestelsel|binêre of 2-tallige getalstelsel]] het net 2 syfers, naamlik 0 en 1. Die desimale ekwivalent van byvoorbeeld die binêre getal 1 101 word as volg verkry: 1101 = 1 X 2³ + 1 X 2² + 0 X 2¹ + 1 X 2⁰ = 13 ([[Desimale breuke|desimaal]]). Die binêre ekwivalente van die desimale getalle 0 tot 10 word in die tabel aangegee: {| class="wikitable" |+ !Desimaal (basis-tien) !binêr (basis-twee) |- |0 |0000 |- |1 |0001 |- |2 |0010 |- |3 |0011 |- |4 |0100 |- |5 |0101 |- |6 |0110 |- |7 |0111 |- |8 |1000 |- |9 |1001 |- |10 |1010 |} == Eienskappe van die bewerkings == Rekenkundige bewerkings is maniere om getalle te kombineer, om te vorm of te manipuleer; hulle is funksies wat getalle sowel as inset as uitset het. Twee belangrike begrippe in dié verband is identiteitselemente en inverse elemente. Die identiteitselement of neutrale element van 'n bewerking bring geen verandering wanneer dit op 'n ander element toegepas word: die identiteitselement van optel is 0, aangesien die som van enige getal en 0 dieselfde getal is, en dié van vermenigvuldiging is 1. Die inverse element is die element wat saam met 'n ander element die identiteitselement lewer; die optelinverse van 6 is byvoorbeeld −6, omdat hul som 0 is.<ref>Tarasov (2008), bl. 57–58; Mazzola, Milmeister en Weissmann (2004), bl. 66; Krenn en Lorünser (2023), bl. 8.</ref> Daar is nie net inverse elemente nie, maar ook inverse bewerkings: die een bewerking is die inverse van 'n ander indien dit die eerste ongedaan maak. Aftrek is dus die inverse van optel, want 'n getal keer na sy oorspronklike waarde terug as 'n tweede getal eers bygetel en daarna weer afgetrek word, soos in 13 + 4 − 4 = 13. Net so is deling die inverse van vermenigvuldiging en worteltrekking die inverse van magsverheffing. Formeler gestel is die bewerking <math>\star</math> die inverse van die bewerking <math>\circ</math> indien <math>t \star s = r</math> geld dan en slegs dan wanneer <math>r \circ s = t</math>.<ref>Kay (2021), bl. 44–45; Wright, Ellemor-Collins en Tabor (2011), bl. 136.</ref> Kommutatiwiteit en assosiatiwiteit is wette wat die orde bepaal waarin sekere bewerkings uitgevoer kan word. 'n Bewerking is kommutatief indien die orde van die argumente sonder gevolg vir die antwoord verwissel kan word: dit is die geval by optel, want 7 + 9 is dieselfde as 9 + 7, en by vermenigvuldiging, maar nie by aftrek of deling nie. 'n Bewerking is assosiatief indien dit in 'n reeks van twee bewerkings nie saak maak watter een eerste uitgevoer word nie: (5 × 4) × 2 is dus dieselfde as 5 × (4 × 2).<ref>Krenn en Lorünser (2023), bl. 8; Mazzola, Milmeister en Weissmann (2004), bl. 66.</ref> Die distributiewe wet verbind die twee bewerkings met mekaar, want a × (b + c) = a × b + a × c.<ref name="Britannica" /> Om dubbelsinnigheid te voorkom wanneer verskeie bewerkings in een uitdrukking voorkom, geld 'n vaste bewerkingsorde: eers dié binne hakies, dan magsverheffing en worteltrekking, dan vermenigvuldiging en deling, en laastens optel en aftrek. Sonder dié afspraak sou 'n uitdrukking soos 2 + 3 × 4 twee verskillende antwoorde kon lewer.<ref name="Britannica" /> == Aksiomatiese grondslae == Aksiomatiese grondslae van die rekenkunde probeer 'n klein stel wette – [[Aksiomatiese stelsel|aksiomas]] – verskaf waaruit al die grondliggende eienskappe van en bewerkings op getalle afgelei kan word. Hulle vorm logies bestendige en sistematiese raamwerke waarmee wiskundige bewyse streng geformuleer kan word. Twee bekende benaderings is die Dedekind-Peano-aksiomas en konstruksies wat op die versamelingsteorie steun.<ref>Oliver (2005), bl. 58; Bukhshtab en Pechaev (2020); Tiles (2009), bl. 243.</ref> Die Dedekind-Peano-aksiomas gee 'n aksiomatisering van die rekenkunde van die natuurlike getalle. Hul grondbeginsels is eers deur Richard Dedekind geformuleer en later deur Giuseppe Peano verfyn, en hulle steun op net 'n paar primitiewe begrippe: 0, natuurlike getal en opvolger. Die aksiomas bepaal hoe dié begrippe met mekaar verband hou, en al die ander rekenkundige begrippe kan dan in terme van dié primitiewe begrippe gedefinieer word:<ref>Oliver (2005), bl. 58; Ferreiros (2013), bl. 251; Ongley en Carey (2013), bl. 26–27.</ref> * 0 is 'n natuurlike getal. * Elke natuurlike getal het 'n opvolger, wat self ook 'n natuurlike getal is. * Die opvolgers van twee verskillende natuurlike getalle is nooit dieselfde nie. * 0 is nie die opvolger van 'n natuurlike getal nie. * Indien 'n versameling 0 en elke opvolger bevat, bevat dit elke natuurlike getal.<ref>Oliver (2005), bl. 58; Xu en Zhang (2022), bl. 121.</ref> Getalle groter as 0 word deur die herhaalde toepassing van die opvolgerfunksie ''s'' uitgedruk: 1 is ''s''(0) en 3 is ''s''(''s''(''s''(0))). Die bewerkings kan dan gedefinieer word as meganismes wat bepaal hoe die opvolgerfunksie toegepas word – om 2 by enige getal te tel, is byvoorbeeld dieselfde as om die opvolgerfunksie twee keer op daardie getal toe te pas.<ref>Ongley en Carey (2013), bl. 26–27; Taylor (2012), bl. 8.</ref> Verskeie aksiomatiserings steun eerder op die versamelingsteorie. Elke natuurlike getal word deur 'n unieke versameling voorgestel: 0 word gewoonlik as die leë versameling gedefinieer, en elke volgende getal as die vereniging van die vorige getal met die versameling wat die vorige getal bevat, sodat 1 = {0}, 2 = {0, 1} en 3 = {0, 1, 2}.<ref>Bagaria (2023), § 3. The Theory of Transfinite Ordinals and Cardinals; Cunningham (2016), bl. 83–84, 108.</ref> Heelgetalle kan as geordende pare natuurlike getalle gedefinieer word waar die tweede van die eerste afgetrek word – die paar (9, 0) stel dus 9 voor en (0, 9) stel −9 voor<ref>Hamilton en Landin (2018), bl. 133.</ref> – en rasionale getalle as pare heelgetalle waar die eerste die teller en die tweede die noemer is, sodat (3, 7) die rasionale getal <math>\tfrac{3}{7}</math> voorstel.<ref>Hamilton en Landin (2018), bl. 157–158.</ref> Een manier om die reële getalle te konstrueer, steun op Dedekind-snitte, waar elke reële getal deur 'n verdeling van al die rasionale getalle in twee versamelings voorgestel word: die een vir al die getalle onder die voorgestelde reële getal en die ander vir die res.<ref>Bagaria (2023), § 5. Set Theory as the Foundation of Mathematics; Hamilton en Landin (2018), bl. 252.</ref> == Getalleteorie == Die [[Getalteorie|getalleteorie]] ondersoek die struktuur en die eienskappe van die heelgetalle sowel as die verhoudinge en wette tussen hulle.<ref>Bukhshtab en Nechaev (2016); Grigorieva (2018), bl. viii–ix; Page (2003), bl. 15.</ref> Twee grondbegrippe is deelbaarheid – of die deling van een heelgetal deur 'n ander 'n heelgetal lewer – en die [[priemgetal]]le, dus getalle groter as 1 wat slegs deur 1 en deur hulself deelbaar is. Die hoofstelling van die rekenkunde sê dat elke heelgetal groter as 1 op presies een manier as 'n produk van priemgetalle geskryf kan word, afgesien van die orde van die faktore; die priemgetalle is dus die boustene waaruit alle ander heelgetalle deur vermenigvuldiging opgebou word.<ref name="Britannica" /> Van die hoofrigtings van die moderne getalleteorie is die elementêre, die analitiese, die algebraïese en die meetkundige getalleteorie.<ref>Page (2003), bl. 34; Yan (2002), bl. 12.</ref> Die elementêre getalleteorie ondersoek aspekte van heelgetalle wat met elementêre metodes bestudeer kan word, soos deelbaarheid, faktorisering en priemheid.<ref>Wilson (2020), bl. 1–2; Campbell (2012), bl. 33.</ref> Die analitiese getalleteorie steun daarteenoor op tegnieke uit die analise en die [[calculus]] en behandel vraagstukke soos die verspreiding van die priemgetalle en die bewering dat elke ewe getal die som van twee priemgetalle is. Die algebraïese getalleteorie gebruik algebraïese strukture soos velde en ringe om die eienskappe van en verhoudinge tussen getalle te ontleed, en die meetkundige getalleteorie gebruik begrippe uit die [[meetkunde]] – dit ondersoek byvoorbeeld hoe roosterpunte met heelgetalkoördinate in 'n plat vlak optree.<ref>Page (2003), bl. 34–35; Vinogradov (2019).</ref> Invloedryke stellings in die getalleteorie is die hoofstelling van die rekenkunde, [[Euklides]] se stelling en [[Fermat se laaste stelling]].<ref>Bukhshtab en Nechaev (2016); Křížek, Somer en Šolcová (2021), bl. 23, 25, 37.</ref> Volgens die hoofstelling van die rekenkunde is elke heelgetal groter as 1 óf 'n priemgetal óf 'n unieke produk van priemgetalle: 18 is nie 'n priemgetal nie en kan as <math>2 \times 3 \times 3</math> voorgestel word, terwyl 19 'n priemgetal is met geen ander priemfaktorisering nie.<ref>Křížek, Somer en Šolcová (2021), bl. 23; Riesel (2012), bl. 2.</ref> Euklides se stelling sê dat daar oneindig baie priemgetalle is,<ref>Bukhshtab en Nechaev (2016); Křížek, Somer en Šolcová (2021), bl. 25.</ref> en Fermat se laaste stelling is die bewering dat daar geen positiewe heelgetalwaardes vir <math>a</math>, <math>b</math> en <math>c</math> bestaan wat die vergelyking <math>a^n + b^n = c^n</math> oplos indien <math>n</math> groter as 2 is.<ref>Bukhshtab en Nechaev (2016); Křížek, Somer en Šolcová (2021), bl. 37.</ref> [[Lêer:Clock group.svg|duimnael|regs|Modulêre rekenkunde met 'n horlosie: nadat vier uur by nege-uur getel is, begin die wyser weer van voor af en wys na een-uur.]] In die modulêre rekenkunde word slegs die res ná deling deur 'n vaste getal, die modulus, in ag geneem. So is 17 en 5 kongruent modulo 12, want albei laat 'n res van 5. Dié soort rekenkunde onderlê onder andere die berekening van tyd op 'n twaalfuurhorlosie sowel as moderne [[kriptografie]].<ref name="Britannica" /> Modulêre rekenkunde werk dus op 'n eindige versameling getalle: sou 'n bewerking 'n getal buite dié versameling lewer, word dit weer in die versameling teruggestel, net soos 'n horlosie se wysers ná een omwenteling weer van voor af begin. By 'n gewone horlosie met 'n modulus van 12 is die uitkoms van 4 plus 9 dus nie 13 nie maar 1, en dieselfde beginsel geld ook vir aftrekking, vermenigvuldiging en deling.<ref>Lerner en Lerner (2008), bl. 2807–2808; Wallis (2011), bl. 303–304; Kaiser en Granade (2021), bl. 283–284.</ref> == Soorte rekenkunde == Verskillende soorte rekenkundige stelsels word in die vakliteratuur bespreek. Hulle verskil van mekaar na gelang van die soort getal waarop hulle werk, die syferstelsel waarmee hulle getalle voorstel, en of hulle op wiskundige objekte anders as getalle werk.<ref>Nagel (2002), bl. 180–181; Gupta (2019), bl. 3; Vaccaro en Pepiciello (2022), bl. 9–12.</ref> Rekenkundige stelsels word dikwels volgens die soort getalle waarop hulle werk onderskei. Heelgetalrekenkunde handel oor berekenings met positiewe en negatiewe heelgetalle, rasionale-getalrekenkunde oor bewerkings met breuke van heelgetalle, en reële-getalrekenkunde oor berekenings met reële getalle, wat sowel die rasionale as die irrasionale getalle insluit.<ref name="Britannica" /> === Heelgetalrekenkunde === [[Lêer:Number line method.svg|duimnael|regs|400px|Met die getallelynmetode word <math>5 + 2</math> bereken deur van die oorsprong vyf eenhede na regs te beweeg vir die eerste term en dan nog twee eenhede na regs vir die tweede.]] Eenvoudige bewerkings met enkele syfers kan uitgevoer word deur 'n tabel te volg of te memoriseer wat die uitkomste van al die moontlike kombinasies gee, soos 'n opteltabel of 'n vermenigvuldigingstabel. Ander algemene metodes is mondelinge tel en vingertel.<ref>Kupferman (2015), bl. 45, 92; Uspenskii en Semenov (2001), bl. 113; Geary (2006), bl. 796.</ref> Vir bewerkings met getalle van meer as een syfer word verskillende tegnieke gebruik wat verskeie enkelsyferbewerkings agtereenvolgens saamvoeg. By optelling met oordrag word die twee getalle onder mekaar geskryf en word elke paar syfers vanaf die regterkantste een bymekaar getel; die regterkantste syfer van die som word onderaan geskryf en, indien die som 'n tweesyfergetal is, word die linkerkantste syfer – die oordrag – by die volgende paar syfers links bygetel. Dié proses word herhaal totdat al die syfers opgetel is.<ref>Resnick en Ford (2012), bl. 110; Klein, Moeller, Dressel en Domahs (2010), bl. 67–68.</ref> Ander metodes vir heelgetaloptelling is die getallelynmetode, die metode van gedeeltelike somme en die vergoedingsmetode.<ref>Quintero en Rosario (2016), bl. 74; Ebby, Hulbert en Broadhead (2020), bl. 24–26.</ref> 'n Soortgelyke tegniek geld vir aftrekking: dit begin ook by die regterkantste syfer en gebruik 'n "leen" of negatiewe oordrag vir die kolom links wanneer die uitkoms van die enkelsyferaftrekking negatief is.<ref>Sperling en Stuart (1981), bl. 7.</ref> 'n Grondtegniek vir heelgetalvermenigvuldiging is herhaalde optelling: die produk <math>3 \times 4</math> kan as <math>3 + 3 + 3 + 3</math> bereken word.<ref>Musser, Peterson en Burger (2013), bl. 101–102.</ref> Vir groter getalle word lang vermenigvuldiging gebruik, waarby die vermenigvuldiger bo die vermenigvuldigtal geskryf word, die vermenigvuldiger eers net met die regterkantste syfer van die vermenigvuldigtal vermenigvuldig word, dieselfde vir elke volgende syfer gedoen word met die uitkoms elke keer een plek na links geskuif, en al die afsonderlike produkte laastens opgetel word.<ref>Ma (2020), bl. 35–36; Sperling en Stuart (1981), bl. 9.</ref> Ander tegnieke is die roostermetode en die traliemetode.<ref>Mooney, Briggs, Hansen en McCullouch (2014), bl. 148.</ref> Die rekenaarwetenskap stel belang in vermenigvuldigingsalgoritmes met 'n lae berekeningskompleksiteit om baie groot heelgetalle doeltreffend te kan vermenigvuldig, soos die Karatsuba-, die Schönhage-Strassen- en die Toom-Cook-algoritme.<ref>Klein (2013), bl. 249; Muller, Brunie, Dinechin en Jeannerod (2018), bl. 539.</ref> Vir deling word gewoonlik lang deling gebruik, met korte deling en brokkiesdeling as verdere metodes.<ref>Davis, Goulding en Suggate (2017), bl. 11–12.</ref> Heelgetalrekenkunde is nie geslote onder deling nie: die deling van een heelgetal deur 'n ander lewer nie altyd 'n heelgetal nie, want 7 gedeel deur 2 is 3,5 en nie 'n heel getal nie.<ref>Haylock en Cockburn (2008), bl. 49.</ref> Een manier om 'n heelgetal te verseker, is om die uitkoms af te rond, maar dit lei tot onakkuraatheid omdat die oorspronklike waarde verander word.<ref>Prata (2002), bl. 138; Musser, Peterson en Burger (2013), bl. 135–136.</ref> 'n Ander manier is om die deling slegs gedeeltelik uit te voer en die res te behou: 7 gedeel deur 2 is dan 3 met 'n res van 1. Dié moeilikhede word vermy deur rasionale-getalrekenkunde, wat breuke presies kan voorstel.<ref>Koepf (2021), bl. 49.</ref> 'n Eenvoudige manier om magsverheffing te bereken, is herhaalde vermenigvuldiging, sodat <math>3^4</math> as <math>3 \times 3 \times 3 \times 3</math> bereken word. 'n Doeltreffender tegniek vir groot eksponente is magsverheffing deur kwadrering, wat die berekening in 'n aantal kwadreerbewerkings opbreek: <math>3^{65}</math> kan as <math>(((((3^2)^2)^2)^2)^2)^2 \times 3</math> geskryf word, sodat slegs 7 bewerkings in plaas van 64 nodig is.<ref>Cafaro, Epicoco en Pulimeno (2018), bl. 7; Reilly (2009), bl. 75.</ref> Logaritmes word onder meer met die Taylorreeks en met kettingbreuke bereken.<ref>Cuyt, Petersen, Verdonk en Waadeland (2008), bl. 182; Mahajan (2010), bl. 66–69; Lang (2002), bl. 205–206.</ref> Heelgetalrekenkunde is ook nie geslote onder die logaritme of onder magsverheffing met negatiewe eksponente nie.<ref>Kay (2021), bl. 57.</ref> === Rasionale-getalrekenkunde === Rasionale-getalrekenkunde handel oor getalle wat as die verhouding van twee heelgetalle uitgedruk kan word.<ref>Gellert, Hellwich, Kästner en Küstner (2012), bl. 30; Cohen (2003), bl. 37.</ref> Die meeste bewerkings daarop kan uitgevoer word deur 'n reeks heelgetalbewerkings op die tellers en die noemers van die betrokke getalle te doen. Twee rasionale getalle met dieselfde noemer word opgetel deur hul tellers op te tel en die gemene noemer te behou, soos in <math>\tfrac{2}{7} + \tfrac{3}{7} = \tfrac{5}{7}</math>, en aftrekking werk net so. Indien die noemers verskil, moet 'n gemene noemer gevind word deur die eerste getal met die noemer van die tweede te skaal en die tweede met dié van die eerste: <math>\tfrac{1}{3} + \tfrac{1}{2} = \tfrac{1 \cdot 2}{3 \cdot 2} + \tfrac{1 \cdot 3}{2 \cdot 3} = \tfrac{2}{6} + \tfrac{3}{6} = \tfrac{5}{6}</math>.<ref>Gellert, Hellwich, Kästner en Küstner (2012), bl. 31–32; Musser, Peterson en Burger (2013), bl. 347.</ref> Twee rasionale getalle word vermenigvuldig deur onderskeidelik hul tellers en hul noemers te vermenigvuldig, soos in <math>\tfrac{2}{3} \cdot \tfrac{2}{5} = \tfrac{4}{15}</math>, en die deling van een deur 'n ander word gedoen deur met die resiprook van die tweede te vermenigvuldig, sodat teller en noemer van plek verwissel: <math>\tfrac{3}{5} : \tfrac{2}{7} = \tfrac{3}{5} \cdot \tfrac{7}{2} = \tfrac{21}{10}</math>. Anders as heelgetalrekenkunde is rasionale-getalrekenkunde geslote onder deling, solank die deler nie 0 is nie.<ref>Gellert, Hellwich, Kästner en Küstner (2012), bl. 32–33.</ref> Om magsverheffing met 'n breukeksponent te bereken, word twee afsonderlike berekenings gedoen: eers magsverheffing met die teller van die eksponent en dan die worteltrekking wat by die noemer pas, sodat <math>5^\frac{2}{3} = \sqrt[3]{5^2}</math>. Vir die tweede bewerking lewer Newton se metode 'n benadering deur 'n aanvanklike skatting stap vir stap te verfyn totdat die verlangde akkuraatheid bereik word.<ref>Hoffman en Frankel (2018), bl. 161–162; Lange (2010), bl. 248–249; Klose (2014), bl. 105–107.</ref> Die desimale-breukskryfwyse is 'n besondere manier om rasionale getalle met 'n noemer wat 'n mag van 10 is voor te stel: <math>\tfrac{1}{10}</math>, <math>\tfrac{371}{100}</math> en <math>\tfrac{44}{10000}</math> word as 0,1, 3,71 en 0,0044 geskryf.<ref>Gellert, Hellwich, Kästner en Küstner (2012), bl. 33; Igarashi, Altman, Funada en Kamiyama (2014), bl. 18.</ref> Aangepaste weergawes van die heelgetalmetodes, soos optelling met oordrag en lang vermenigvuldiging, kan op desimale breuke toegepas word.<ref>Gellert, Hellwich, Kästner en Küstner (2012), bl. 35; Booker, Bond, Sparrow en Swan (2015), bl. 308–309.</ref> Nie alle rasionale getalle het 'n eindige desimale voorstelling nie: <math>\tfrac{1}{3}</math> stem ooreen met 0,333... met 'n oneindige aantal drieë. Elke herhalende desimaal druk 'n rasionale getal uit.<ref name="k1" /> === Reële-getalrekenkunde === Reële-getalrekenkunde handel oor bewerkings met sowel rasionale as irrasionale getalle – getalle wat nie deur breuke of herhalende desimale uitgedruk kan word nie, soos die wortel van 2 en π.<ref>Musser, Peterson en Burger (2013), bl. 358–359; Rooney (2021), bl. 34; Young (2010), bl. 994–996.</ref> Anders as rasionale-getalrekenkunde is dit geslote onder magsverheffing solank die grondtal positief is, en dieselfde geld vir die logaritme van positiewe reële getalle solank die grondtal positief en nie 1 is nie.<ref>Rossi (2011), bl. 101; Reitano (2010), bl. 42; Bronshtein, Semendyayev, Musiol en Mühlig (2015), bl. 2.</ref> Omdat irrasionale getalle 'n oneindige, nieherhalende reeks desimale syfers het, is daar dikwels geen eenvoudige en presiese manier om die uitkoms van bewerkings soos <math>\sqrt{2} + \pi</math> uit te druk nie. Waar absolute presiesheid nie nodig is nie, word die probleem gewoonlik met afkapping of afronding opgelos. By afkapping word 'n bepaalde aantal linkerkantste syfers behou en die res weggelaat: π, wat met 3,14159... begin, word tot vier desimale afgekap as 3,141. By afronding word die laaste behoue syfer met een vermeerder indien die volgende syfer 5 of meer is, en bly dit onveranderd indien dit minder is – π afgerond tot vier desimale gee dus 3,142, wat nader aan π is as 3,141. Dié metodes stel rekenaars in staat om benaderde berekenings met reële getalle doeltreffend uit te voer.<ref>Koren (2018), bl. 71.</ref> === Gebruik van hulpmiddels === [[Lêer:Mental calculation at primary school.jpg|duimnael|regs|Hoofrekene word uitsluitlik in die gedagte gedoen, sonder hulp van uiterlike middele.]] Vorme van rekenkunde kan ook onderskei word volgens die hulpmiddels waarmee berekenings gedoen word, en daar is baie benaderings naas die gewone gebruik van pen en papier. Hoofrekene steun uitsluitlik op die verstand sonder uiterlike hulpmiddels en maak van visualisering, memorisering en bepaalde rekentegnieke gebruik.<ref name="k4">Musser, Peterson en Burger (2013), bl. 131; Verschaffel, Torbeyns en De Smedt (2011), bl. 2177.</ref> Een sodanige tegniek is die vergoedingsmetode, waarby die getalle verander word om die berekening te vergemaklik en die uitkoms daarna aangepas word: in plaas van <math>85-47</math> bereken 'n mens <math>85-50</math>, wat makliker is omdat dit 'n ronde getal gebruik, en tel dan 3 by die antwoord om vir die aanpassing te vergoed.<ref>Emerson en Babtie (2014), bl. 147; Musser, Peterson en Burger (2013), bl. 131–132.</ref> Hoofrekene word dikwels in die laerskool onderrig om leerders se getalvermoëns te oefen.<ref name="k4" /> Die menslike liggaam kan self as rekenhulpmiddel dien. Vingertel word dikwels aan jong kinders geleer om hulle getalle en eenvoudige berekenings te leer: in sy eenvoudigste vorm stem die aantal uitgestrekte vingers met die voorgestelde hoeveelheid ooreen, en bewerkings soos optel en aftrek word deur vingers uit te steek of in te trek uitgevoer. Dié stelsel is tot klein getalle beperk in vergelyking met gevorderder stelsels wat ander benaderings vir groter hoeveelhede gebruik.<ref>Dowker (2019), bl. 114; Berch, Geary en Koepke (2015), bl. 124; Otis (2024), bl. 15–19.</ref> Die menslike stem word by mondelinge tel as hulpmiddel gebruik.<ref>Otis (2024), bl. 15–19; Geary (2006), bl. 796.</ref> [[Lêer:Chinese-abacus.jpg|duimnael|links|Die abakus voer rekenkundige bewerkings uit deur krale te skuif.]] Kerfmerke is 'n eenvoudige stelsel wat op uiterlike hulpmiddels buiten die liggaam steun: strepe word op 'n oppervlak getrek of kerwe in 'n stok gesny om hoeveelhede by te hou, en party vorme groepeer die strepe in vywe om hulle makliker te kan lees.<ref name="k2" /> Die [[abakus]] is 'n meer gevorderde hulpmiddel om getalle voor te stel en berekenings uit te voer. Dit bestaan gewoonlik uit 'n reeks stange met verskeie krale op elk; elke kraal stel 'n hoeveelheid voor wat getel word wanneer dit van die een ent van 'n stang na die ander geskuif word, en die berekening gebeur deur die krale se plekke te verstel totdat die finale kraalpatroon die antwoord gee.<ref>Reynolds (2008), bl. 1–2; Sternberg en Ben-Zeev (2012), bl. 95–96.</ref> Verwante hulpmiddels is rekenborde, waar die waarde van 'n skyfie afhang van die gebied van die bord waarop dit geplaas word,<ref>Budd en Sangwin (2001), bl. 209.</ref> en rekenstokkies, wat in horisontale en vertikale patrone gerangskik word om verskillende getalle voor te stel. Sektore en rekenlatte is fyner rekeninstrumente wat op meetkundige verhoudinge tussen verskillende skale steun om sowel grond- as gevorderde bewerkings uit te voer.<ref>Bruderer (2021), bl. 543–545, 906–907; Klaf (2011), bl. 187–188.</ref> Gedrukte tabelle was besonder belangrik as hulpmiddel om die uitkomste van bewerkings soos die logaritme en die trigonometriese funksies op te soek. Meganiese rekenmasjiene outomatiseer handberekenings. Hulle bied die gebruiker 'n insetmiddel om getalle in te voer deur skywe te draai of knoppies te druk, en bevat 'n inwendige meganisme van gewoonlik ratte, hefbome en wiele om die berekening uit te voer en die uitkoms te wys.<ref>Lockhart (2017), bl. 136, 140–146; O'Regan (2012), bl. 24–25.</ref> By elektroniese [[sakrekenaar]]s en [[rekenaar]]s word dié proses verder verfyn deur die meganiese onderdele met elektroniese stroombane soos mikroprosesseerders te vervang, wat elektriese seine kombineer en omvorm om berekenings te doen.<ref>Khoury en Lamothe (2016), bl. 2; Lockhart (2017), bl. 147–150; Burgin (2022), bl. 119.</ref> === Ander soorte === Stelsels kan ook volgens die syferstelsel waarop hulle steun geklassifiseer word: naas die desimale rekenkunde bestaan daar binêre, oktale en heksadesimale rekenkunde. Rekenaarrekenkunde handel oor die besonderhede van die implementering van binêre rekenkunde op [[rekenaar]]s.<ref>Shiva (2018), bl. 3, 14; Gupta (2019), bl. 3.</ref> Sommige vorme van rekenkunde werk op wiskundige objekte anders as getalle. Intervalrekenkunde beskryf bewerkings op intervalle, wat nuttig is wanneer 'n meting slegs binne sekere grense bekend is,<ref name="k5">Moore, Kearfott en Cloud (2009), bl. 10–11, 19; Pharr, Jakob en Humphreys (2023), bl. 1057.</ref> en vektor- en matriksrekenkunde beskryf bewerkings op [[Vektor (wiskunde)|vektore]] en [[matriks]]se, soos vektoroptelling en matriksvermenigvuldiging.<ref>Liebler (2018), bl. 36; Adhami, Meenen, Meenen en Hite (2007), bl. 80–82, 98–102.</ref> Saamgesteldeeenheidrekenkunde behandel groottes met saamgestelde eenhede en behels bykomende bewerkings om tussen enkel- en saamgestelde eenhede om te skakel, byvoorbeeld om 1 uur 90 minute na 150 minute te herlei.<ref>Burgin (2022), bl. 92–93.</ref> Nie-Diofantiese rekenkundes is stelsels wat die tradisionele rekenkundige intuïsie weerspreek en vergelykings soos <math>1 + 1 = 1</math> en <math>2 + 2 = 5</math> insluit.<ref>Burgin (2022), bl. xviii–xx, xxiv, 137–138; Caprio, Aveni en Mukherjee (2022), bl. 763–764.</ref> Hulle kan gebruik word om sekere werklike situasies in die moderne fisika en die daaglikse lewe te beskryf: die vergelyking <math>1 + 1 = 1</math> kan byvoorbeeld die waarneming beskryf dat wanneer een reëndrup by 'n ander gevoeg word, hulle nie twee afsonderlike entiteite bly nie maar een word.<ref>Burgin (2022), bl. 144; Seaman, Rossler en Burgin (2023), bl. 226.</ref> == Benaderings en foute == Baie berekenings kan nie presies uitgevoer word nie en lewer 'n benadering eerder as 'n eksakte antwoord. Irrasionale getalle het byvoorbeeld 'n oneindige desimale uitbreiding sonder herhaling, sodat hulle in die praktyk altyd afgerond moet word: π word dikwels as 3,14 of 3,1416 geskryf. Afronding kies die naaste waarde met 'n gegewe aantal syfers, en die verskil tussen die afgeronde en die presiese waarde is die afrondingsfout.<ref name="Britannica" /> In die wetenskap en die [[ingenieurswese]] stel getalle skattings van fisiese groottes voor wat uit metings of modellering kom. Anders as wiskundig eksakte getalle soos π of <math>\sqrt 2</math> is wetenskaplike getalgegewens inherent onpresies en behep met 'n mate van meetonsekerheid.<ref>Drosg (2007), bl. 1–5.</ref> Een grondmanier om die graad van sekerheid uit te druk en valse presiesheid te vermy, is om elke meting tot 'n bepaalde aantal [[Beduidende syfer|beduidende syfers]] af te rond, wat as akkuraat veronderstel word. 'n Persoon se lengte wat met 'n maatband gemeet is, is byvoorbeeld dalk net tot die naaste sentimeter bekend en moet dus as 1,62 meter eerder as 1,6217 meter aangegee word. Wanneer 'n getal in gewone desimale skryfwyse geskryf word, is voorloopnulle nie beduidend nie, en agtervolgende nulle van getalle sonder desimale komma word by implikasie as nie beduidend beskou: 0,056 en 1 200 het elk net twee beduidende syfers, terwyl 40,00 vier het.<ref>Bohacek (2009), bl. 18–19.</ref> Om onsekerheid met beduidende syfers alleen aan te dui, is 'n taamlik growwe metode; dit is fyner om 'n skatting of 'n bogrens van die benaderingsfout uitdruklik by te hou, sodat die persoon se lengte as 1,62 ± 0,005 meter aangegee word.<ref>Higham (2002), bl. 3–5; Bohacek (2009), bl. 8–19.</ref> Wanneer met onsekere groottes gereken word, moet die onsekerheid na die berekende groottes deurwerk. By die optel of aftrek van twee of meer groottes word die absolute onsekerhede van elke term bymekaar getel om die absolute onsekerheid van die som te kry, en by vermenigvuldiging of deling word die relatiewe onsekerhede van elke faktor bymekaar getel om die relatiewe onsekerheid van die produk te kry.<ref>Bohacek (2009), bl. 23–30.</ref> Die presiesheid van getalgroottes kan eenvormig met genormaliseerde [[wetenskaplike notasie]] uitgedruk word, wat ook handig is om getalle veel groter of kleiner as 1 kort te skryf. 'n Getal word dan ontbind in die produk van 'n getal tussen 1 en 10, die mantisse, en 10 tot 'n heelgetalmag, die eksponent: die genormaliseerde wetenskaplike notasie van 8 276 000 is <math>8{,}276 \times 10^6</math> en dié van 0,00735 is <math>7{,}35 \times 10^{-3}</math>. Anders as by gewone desimale skryfwyse word elke syfer in die mantisse as beduidend beskou, sodat 1 200 by implikasie twee beduidende syfers het maar <math>1{,}20 \times 10^3</math> uitdruklik drie.<ref>Wallis (2013), bl. 20; Roe, deForest en Jamshidi (2018), bl. 24.</ref> Wanneer 'n reeks berekenings op afgeronde waardes uitgevoer word, kan die foute opbou. In die vlietendepuntrekenkunde wat rekenaars gebruik, word getalle met 'n vaste aantal beduidende syfers en 'n eksponent verteenwoordig, sodat slegs 'n eindige deel van die reële getalle presies voorgestel kan word. Selfs eenvoudige desimale breuke soos 0,1 het geen eksakte binêre voorstelling nie, wat verklaar waarom rekenaarberekenings soms onverwagte klein afwykings lewer. [[Numeriese analise|Numeriese ontleding]] bestudeer hoe sulke foute beheer en beperk kan word.<ref name="Britannica" /> Vlietendepuntrekenkunde stel reële getalle, soos die wetenskaplike notasie, deur drie getalle voor: 'n mantisse, 'n grondtal en 'n eksponent.<ref>Muller, Brisebarre, Dinechin en Jeannerod (2009), bl. 13–16.</ref> Die presiesheid van die mantisse word beperk deur die aantal bisse wat daarvoor beskikbaar is, en wanneer 'n bewerking 'n getal lewer wat meer bisse verg, rond die rekenaar die uitkoms tot die naaste voorstelbare getal af.<ref>Koren (2018), bl. 71; Swartzlander (2017), bl. 11.19.</ref> Een gevolg daarvan is dat sekere rekenkundige wette in die vlietendepuntrekenkunde nie geld nie: vlietendepuntoptelling is nie assosiatief nie, omdat die afrondingsfoute van die orde van die optellings kan afhang, sodat die uitkoms van <math>(a + b) + c</math> soms van dié van <math>a + (b + c)</math> verskil.<ref>Stewart (2022), bl. 26; Meyer (2023), bl. 234.</ref> Die algemeenste tegniese standaard hiervoor is IEEE 754, wat onder meer bepaal hoe getalle voorgestel word, hoe bewerkings en afronding uitgevoer word, en hoe foute en uitsonderings hanteer word.<ref>Muller, Brisebarre, Dinechin en Jeannerod (2009), bl. 54; Brent en Zimmermann (2010), bl. 79; Cryer (2014), bl. 450.</ref> Waar rekenspoed nie 'n beperking is nie, kan rekenkunde met arbitrêre presiesheid gebruik word, waarvan die presiesheid slegs deur die rekenaar se geheue beperk word.<ref>Duffy (2018), bl. 1225.</ref> Fyner metodes om met onsekere waardes te werk, is intervalrekenkunde en affiene rekenkunde. Intervalle kan 'n reeks waardes voorstel wanneer die presiese grootte onbekend is, byvoorbeeld weens meetfoute, en intervalrekenkunde bevat bewerkings soos <math>[1, 2] + [3, 4] = [4, 6]</math> en <math>[1, 2] \times [3, 4] = [3, 8]</math>.<ref name="k5" /> Dit is nou verwant aan affiene rekenkunde, wat presieser uitkomste probeer lewer deur op affiene vorme eerder as op intervalle te reken; 'n affiene vorm is 'n getal saam met foutterme wat beskryf hoe dit van die werklike grootte kan afwyk.<ref>Vaccaro en Pepiciello (2022), bl. 9–11; Chakraverty en Rout (2022), bl. 2–4, 39–40.</ref> Vir vinnige praktiese werk word ook doelbewus benader: skatting rond die getalle in 'n berekening af om 'n antwoord van die regte grootteorde te kry, wat nuttig is om te kontroleer of 'n presiese berekening redelik is.<ref name="Britannica" /> == Rekenkunde in verskillende velde == === Onderwys === Rekenkundeonderrig vorm deel van die [[laerskool]]opvoeding en is een van die eerste vorme van wiskundeonderrig wat kinders teëkom. Elementêre rekenkunde wil leerders 'n basiese getalsin gee en hulle met die grondbewerkings – optel, aftrek, vermenigvuldig en deel – vertroud maak.<ref>NCTM Staff; Odom, Barbarin en Wasik (2009), bl. 589.</ref> Dit word gewoonlik met konkrete situasies verbind – die tel van krale, die verdeling van 'n klas in groepe van dieselfde grootte, of die berekening van kleingeld by 'n aankoop – en algemene hulpmiddels in dié stadium is getallelyne, optel- en vermenigvuldigingstabelle, telblokkies en die [[abakus]].<ref>Laski, Jor’dan, Daoust en Murray (2015), bl. 1–3; Nurnberger-Haag (2017), bl. 215.</ref> Latere stadiums konsentreer op 'n meer abstrakte begrip en stel leerders aan verskillende soorte getalle bekend, soos negatiewe getalle, breuke, reële getalle en komplekse getalle. Hulle dek ook gevorderder bewerkings soos magsverheffing, worteltrekking en logaritmes,<ref>NCTM Staff.</ref> en wys hoe die bewerkings in ander takke van die wiskunde gebruik word, soos in die beskrywing van meetkundige vorme en die gebruik van veranderlikes in die algebra. 'n Verdere aspek is om leerders die gebruik van algoritmes en [[sakrekenaar]]s te leer om ingewikkelde probleme op te los.<ref>Carraher en Schliemann (2015), bl. 197; Ruthven (2012), bl. 435, 443–444.</ref> === Sielkunde === Die [[sielkunde]] van die rekenkunde stel belang in hoe mense en diere getalle leer ken, hulle voorstel en vir berekenings gebruik. Dit ondersoek hoe wiskundige probleme verstaan en opgelos word, en hoe rekenkundige vermoëns met [[Waarneming|persepsie]], [[geheue]], oordeel en besluitneming verband hou.<ref>De Cruz, Neth en Schlimm (2010), bl. 59–60; Grice, Kemp, Morton en Grace (2023), Opsomming.</ref> Dit vra byvoorbeeld hoe versamelings konkrete voorwerpe eers in die persepsie teëgekom word en daarna met getalle verbind word,<ref>De Cruz, Neth en Schlimm (2010), bl. 60–62.</ref> en 'n verdere ondersoekveld is die verband tussen numeriese berekening en die gebruik van taal om voorstellings te vorm.<ref>De Cruz, Neth en Schlimm (2010), bl. 63.</ref> Die sielkunde verken ook die biologiese oorsprong van die rekenkunde as 'n aangebore vermoë; dit gaan om voorwoordelike en voorsimboliese kognitiewe prosesse wat rekenkundeagtige bewerkings uitvoer en nodig is om die wêreld suksesvol voor te stel en take soos ruimtelike navigasie te verrig.<ref>Grice, Kemp, Morton en Grace (2023), Opsomming.</ref> Een van die begrippe wat die sielkunde bestudeer, is syfervaardigheid: die vermoë om numeriese begrippe te verstaan, hulle op konkrete situasies toe te pas en daarmee te redeneer. Dit sluit 'n grondliggende getalsin in sowel as die vermoë om hoeveelhede te skat en te vergelyk, om getalle simbolies in syferstelsels voor te stel, om numeriese gegewens te vertolk en om rekenkundige berekenings te beoordeel.<ref>Victoria Department of Education Staff (2023); Askew (2010), bl. 33–34; Dreeben-Irimia (2010), bl. 102.</ref> Syfervaardigheid is 'n sleutelvaardigheid in baie akademiese velde, en 'n gebrek daaraan kan akademiese sukses belemmer en tot swak ekonomiese besluite in die daaglikse lewe lei, byvoorbeeld deur verbandlenings en versekeringspolisse verkeerd te verstaan.<ref>Barnes, Rice en Hanoch (2017), bl. 196; Gerardi, Goette en Meier (2013), bl. 11267–11268; Jackson (2008), bl. 152.</ref> === Filosofie === Die filosofie van die rekenkunde bestudeer die grondbegrippe en beginsels wat getalle en rekenkundige bewerkings onderlê. Dit verken die aard en die ontologiese status van getalle, die verhouding van die rekenkunde tot taal en [[logika]], en hoe rekenkundige kennis hoegenaamd verkry kan word.<ref>Hofweber (2016), bl. 153–154, 162–163; Oliver (2005), bl. 58; Sierpinska en Lerman (1996), bl. 827.</ref> Volgens die Platonisme het getalle 'n bestaan onafhanklik van die gees: hulle bestaan as abstrakte objekte buite ruimte en tyd en sonder oorsaaklike kragte.<ref>Oliver (2005), bl. 58; Horsten (2023), § 3. Platonism.</ref> Dié siening word deur intuïsioniste verwerp, wat beweer dat wiskundige objekte geestelike konstruksies is.<ref>Horsten (2023), § 2.2 Intuitionism.</ref> Verdere teorieë is die logisisme, wat meen dat wiskundige waarhede tot logiese waarhede herleibaar is,<ref>Horsten (2023), § 2.1 Logicism; Hofweber (2016), bl. 174–175.</ref> en die formalisme, wat sê dat wiskundige beginsels reëls is vir hoe simbole gemanipuleer word, sonder om te beweer dat hulle met entiteite buite die reëlgebonde bedryf ooreenstem.<ref>Weir (2022), Inleiding.</ref> Die tradisioneel oorheersende siening in die [[epistemologie]] van die rekenkunde is dat rekenkundige waarhede ''a priori'' kenbaar is, dus deur die denke alleen sonder om op sintuiglike ervaring te steun.<ref>Oliver (2005), bl. 58; Sierpinska en Lerman (1996), bl. 830.</ref> Sommige voorstanders van dié siening meen rekenkundige kennis is aangebore, terwyl ander beweer dat daar 'n vorm van rasionele intuïsie is waardeur wiskundige waarhede begryp kan word.<ref>Oliver (2005), bl. 58; Sierpinska en Lerman (1996), bl. 827–876.</ref> 'n Meer resente alternatief is deur naturalistiese filosowe soos [[Willard Van Orman Quine]] voorgestel, wat aanvoer dat wiskundige beginsels veralgemenings op 'n hoë vlak is wat uiteindelik in die sintuiglike wêreld gegrond is soos die empiriese wetenskappe dit beskryf.<ref>Horsten (2023), § 3.2 Naturalism and Indispensability; Sierpinska en Lerman (1996), bl. 830.</ref> === Ander velde === Rekenkunde is vir baie velde van belang. In die daaglikse lewe is dit nodig om kleingeld by 'n aankoop te bereken, persoonlike finansies te bestuur en 'n resep vir 'n ander aantal porsies aan te pas. Ondernemings gebruik dit om wins en verlies te bereken en markneigings te ontleed, en in die [[ingenieurswese]] word dit gebruik om groottes te meet, laste en kragte te bereken en strukture te ontwerp.<ref>Lockhart (2017), bl. 1–2; Bird (2021), bl. 3; Aubrey (1999), bl. 49.</ref> Die [[kriptografie]] steun op rekenkundige bewerkings om gevoelige inligting te beskerm deur data en boodskappe te versleutel.<ref>Omondi (2020), bl. viii; Paar en Pelzl (2009), bl. 13.</ref> Rekenkunde is ook ten nouste verbind met baie takke van die wiskunde wat van numeriese bewerkings afhang. Die [[algebra]] steun op rekenkundige beginsels om vergelykings met veranderlikes op te los, en dieselfde beginsels speel 'n sleutelrol in die [[calculus]] met sy poging om veranderingstempo's en oppervlaktes onder krommes te bepaal. Die [[meetkunde]] gebruik rekenkundige bewerkings om die eienskappe van vorme te meet, terwyl die [[statistiek]] hulle gebruik om numeriese gegewens te ontleed.<ref>Musser, Peterson en Burger (2013), bl. 17; Kleiner (2012), bl. 255; Marcus en McEvoy (2016), bl. 285.</ref> Weens die belang van rekenkundige bewerkings deur die hele wiskunde strek die invloed van die rekenkunde tot die meeste wetenskappe, soos die [[fisika]], die [[rekenaarwetenskap]] en die [[ekonomie]]; dié bewerkings word in berekenings, probleemoplossing, data-ontleding en algoritmes gebruik, wat hulle onontbeerlik maak vir wetenskaplike navorsing, tegnologiese ontwikkeling en ekonomiese modellering.<ref>Gallistel en Gelman (2005), bl. 559–560; Li en Schoenfeld (2019), Opsomming; Asano (2013), bl. xiii–xv.</ref> == Sien ook == * [[Getal]] * [[Getalteorie]] * [[Algebra]] * [[Abakus]] * [[Binêre getallestelsel]] * [[Logaritme]] * [[Magsverheffing]] * [[Wetenskaplike notasie]] * [[Numeriese analise]] == Verwysings == {{Verwysings|30em}} == Bronnelys == * [[Wêreldspektrum]], 1982, {{ISBN|0908409648}}, volume 23, bl. 198 {{Refbegin|30em}} * {{en}} {{cite book |last1=Achatz |first1=Thomas |last2=Anderson |first2=John G. |title=Technical Shop Mathematics |date=2005 |publisher=Industrial Press Inc. |isbn=978-0-8311-3086-2 |url=https://books.google.com/books?id=YOdtemSmzQQC&pg=PA18 }} * {{en}} {{cite book |last1=Adamowicz |first1=Zofia |editor1-last=Joseph |editor1-first=Anthony |editor2-last=Mignot |editor2-first=Fulbert |editor3-last=Murat |editor3-first=François |editor4-last=Prum |editor4-first=Bernard |editor5-last=Rentschler |editor5-first=Rudolf |title=First European Congress of Mathematics: Paris, July 6-10, 1992 Volume I Invited Lectures (Part 1) |date=1994 |pages=299–320 |publisher=Birkhäuser |isbn=978-3-0348-9110-3 |chapter=The Power of Exponentiation in Arithmetic|doi=10.1007/978-3-0348-9110-3_9 }} * {{en}} {{cite book |last1=Adhami |first1=Reza |last2=Meenen |first2=Peter M. |last3=Meenen |first3=Peter |last4=Hite |first4=Denis |title=Fundamental Concepts in Electrical and Computer Engineering with Practical Design Problems |date=2007 |publisher=Universal-Publishers |isbn=978-1-58112-971-7 |url=https://books.google.com/books?id=9nqkVbFPutYC&pg=PA77 }} * {{en}} {{cite book |last1=Ang |first1=Tian Se |last2=Lam |first2=Lay Yong |title=Fleeting Footsteps: Tracing The Conception Of Arithmetic And Algebra In Ancient China |date=2004 |publisher=World Scientific |isbn=978-981-4483-60-5 |url=https://books.google.com/books?id=GxDJCgAAQBAJ&pg=PA170 |edition=Revised }} * {{en}} {{cite book |last1=Asano |first1=Akihito |title=An Introduction to Mathematics for Economics |date=2013 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-00760-4 }} * {{en}} {{cite book |last1=Askew |first1=Mike |editor1-last=Ian |editor1-first=Thompson |title=Issues In Teaching Numeracy In Primary Schools |date=2010 |publisher=McGraw-Hill Education (UK) |isbn=978-0-335-24153-8 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=yqbSaXf0RKwC&pg=PA33 |chapter=It Ain't (Just) What You Do: Effective Teachers of Numeracy }} * {{en}} {{cite book |last1=Aubrey |first1=Carol |title=A Developmental Approach to Early Numeracy: Helping to Raise Children's Achievements and Deal with Difficulties in Learning |date=1999 |publisher=A&C Black |isbn=978-1-4411-9164-9 |url=https://books.google.com/books?id=_NhpY_VPdCsC&pg=PA49 }} * {{en}} {{cite web |last1=Bagaria |first1=Joan |title=Set Theory |url=https://plato.stanford.edu/entries/set-theory/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=19 November 2023 |date=2023 }} * {{en}} {{cite book |last1=Barnes |first1=Andrew J. |last2=Rice |first2=Thomase |last3=Hanoch |first3=Yaniv |chapter=Using Behavioral Economics to Improve People's Decisions About Purchasing Health Insurance |editor-last1=Hanoch |editor-first1=Yaniv |editor-last2=Barnes |editor-first2=Andrew |editor-last3=Rice |editor-first3=Thomas |title=Behavioral Economics and Healthy Behaviors: Key Concepts and Current Research |date=2017 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-317-26952-6 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=yzMlDwAAQBAJ&pg=PA196 }} * {{en}} {{cite book |last1=Berch |first1=Daniel B. |last2=Geary |first2=David C. |last3=Koepke |first3=Kathleen Mann |title=Development of Mathematical Cognition: Neural Substrates and Genetic Influences |date=2015 |publisher=Academic Press |isbn=978-0-12-801909-2 |url=https://books.google.com/books?id=XS9OBQAAQBAJ&pg=PA124 }} * {{en}} {{cite book |last1=Bird |first1=John |title=Bird's Engineering Mathematics |date=2021 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-0-367-64378-2}} * {{en}} {{cite book |last1=Bloch |first1=Ethan D. |title=The Real Numbers and Real Analysis |date=2011 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-0-387-72177-4 |url=https://books.google.com/books?id=vXw_AAAAQBAJ&pg=PA52 }} * {{en}} {{cite web |last=Bohacek |first=Peter |year=2009 |title=Introduction to Measurement |website=Teaching Quantitative Skills in the Geosciences |publisher=Carleton College Science Education Resource Center; American Association of Physics Teachers |url=https://serc.carleton.edu/quantskills/teaching_methods/uncertainty/examples/example1.html |access-date=2024-03-06 }} * {{en}} {{cite book |last1=Booker |first1=George |last2=Bond |first2=Denise |last3=Sparrow |first3=Len |last4=Swan |first4=Paul |title=Teaching Primary Mathematics |date=2015 |publisher=Pearson Higher Education AU |isbn=978-1-4860-0488-1 |url=https://books.google.com/books?id=lTLiBAAAQBAJ&pg=PA308 }} * {{en}} {{cite book |last1=Bradley |first1=Michael J. |title=The Birth of Mathematics: Ancient Times To 1300 |date=2006 |publisher=Infobase Publishing |isbn=978-0-7910-9723-6 |url=https://books.google.com/books?id=EIdtVPeD7GcC&pg=PA82 }} * {{en}} {{cite book |last1=Brent |first1=Richard P. |last2=Zimmermann |first2=Paul |title=Modern Computer Arithmetic |date=2010 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-139-49228-7 |url=https://books.google.com/books?id=-8wuH5AwbwMC }} * {{en}} {{cite book |last1=Bronshtein |first1=I. N. |last2=Semendyayev |first2=K. A. |last3=Musiol |first3=Gerhard |last4=Mühlig |first4=Heiner |title=Handbook of Mathematics |date=2015 |publisher=Springer |isbn=978-3-662-46221-8 |url=https://books.google.com/books?id=5L6BBwAAQBAJ&pg=PA2 }} * {{en}} {{cite book |last1=Brown |first1=David |chapter=The Measurement of Time and Distance in the Heavens Above Mesopotamia, with Brief Reference Made to Other Ancient Astral Science |editor-last1=Morley |editor-first1=Iain |editor-last2=Renfrew |editor-first2=Colin |title=The Archaeology of Measurement: Comprehending Heaven, Earth and Time in Ancient Societies |date=2010 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-11990-0 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=TzrNgAsJY1MC&pg=PA184 }} * {{en}} {{cite book |last1=Bruderer |first1=Herbert |title=Milestones in Analog and Digital Computing |date=2021 |publisher=Springer Nature |isbn=978-3-030-40974-6 |url=https://books.google.com/books?id=Gh8SEAAAQBAJ&pg=PA543 }} * {{en}} {{cite book |last1=Budd |first1=Christopher J. |last2=Sangwin |first2=Christopher |title=Mathematics Galore!: Masterclasses, Workshops and Team Projects in Mathematics and Its Applications |date=2001 |publisher=OUP Oxford |isbn=978-0-19-850770-3 |url=https://books.google.com/books?id=x8hoAsL_JL4C&pg=PA209 }} * {{en}} {{cite web |last1=Bukhshtab |first1=A. A. |last2=Nechaev |first2=V. I. |title=Natural Number |url=https://encyclopediaofmath.org/wiki/Natural_number |website=Encyclopedia of Mathematics |publisher=Springer |access-date=23 October 2023 |date=2016 }} * {{en}} {{cite web |last1=Bukhshtab |first1=A. A. |last2=Pechaev |first2=V. I. |title=Arithmetic |url=https://encyclopediaofmath.org/wiki/Arithmetic |website=Encyclopedia of Mathematics |publisher=Springer |access-date=23 October 2023 |date=2020 |archive-date=4 Oktober 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091004230123/http://eom.springer.de/a/a013260.htm |url-status=dead }} * {{en}} {{cite book |last1=Burgin |first1=Mark |title=Trilogy Of Numbers And Arithmetic - Book 1: History Of Numbers And Arithmetic: An Information Perspective |date=2022 |publisher=World Scientific |isbn=978-981-12-3685-3 |url=https://books.google.com/books?id=rWF2EAAAQBAJ&pg=PA25 }} * {{en}} {{cite book |last1=Cafaro |first1=Massimo |last2=Epicoco |first2=Italo |last3=Pulimeno |first3=Marco |title=Encyclopedia of Bioinformatics and Computational Biology: ABC of Bioinformatics |date=2018 |publisher=Elsevier |isbn=978-0-12-811432-2 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=rs51DwAAQBAJ&pg=PA7 |chapter=Techniques for Designing Bioinformatics Algorithms }} * {{en}} {{cite book |last1=Campbell |first1=Stephen R. |chapter=Understanding Elementary Number Theory in Relation to Arithmetic and Algebra |editor-last1=Zazkis |editor-first1=Rina |editor-last2=Campbell |editor-first2=Stephen R. |title=Number Theory in Mathematics Education: Perspectives and Prospects |date=2012 |publisher=Routledge |isbn=978-1-136-50143-2 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=yoEFp-Q2OXIC&pg=PT33 }} * {{en}} {{cite journal |last1=Caprio |first1=Michele |last2=Aveni |first2=Andrea |last3=Mukherjee |first3=Sayan |title=Concerning Three Classes of Non-Diophantine Arithmetics |journal=Involve: A Journal of Mathematics |date=2022 |volume=15 |issue=5 |pages=763–774 |doi=10.2140/involve.2022.15.763|arxiv=2102.04197 |s2cid=231847291 }} * {{en}} {{cite book |last1=Carraher |first1=David W. |last2=Schliemann |first2=Analucia D. |editor1-last=English |editor1-first=Lyn D. |editor2-last=Kirshner |editor2-first=David |title=Handbook of International Research in Mathematics Education |date=2015 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-62664-9 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=lpFGCgAAQBAJ&pg=PA197 |chapter=Powerful Ideas in Elementary School Mathematics }} * {{en}} {{cite book |last1=Chakraverty |first1=Snehashish |last2=Rout |first2=Saudamini |title=Affine Arithmetic Based Solution of Uncertain Static and Dynamic Problems |date=2022 |publisher=Springer Nature |isbn=978-3-031-02424-5 |url=https://books.google.com/books?id=D4ByEAAAQBAJ }} * {{en}} {{cite book |last1=Chemla |first1=Karine |last2=Keller |first2=Agathe |last3=Proust |first3=Christine |title=Cultures of Computation and Quantification in the Ancient World: Numbers, Measurements, and Operations in Documents from Mesopotamia, China and South Asia |date=2023 |publisher=Springer Nature |isbn=978-3-030-98361-1 |url=https://books.google.com/books?id=afKkEAAAQBAJ&pg=PA47 }} * {{en}} {{cite book |last1=Cignoni |first1=Gioanni A. |last2=Cossu |first2=Giovanni A. |chapter=The Global Virtual Museum of Information Science & Technology, a Project Idea |editor-last1=Tatnall |editor-first1=Arthur |editor-last2=Leslie |editor-first2=Christopher |title=International Communities of Invention and Innovation: IFIP WG 9.7 International Conference on the History of Computing, HC 2016, Brooklyn, NY, USA, May 25-29, 2016, Revised Selected Papers |date=2016 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-49463-0 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=LridDQAAQBAJ&pg=PA103 }} * {{en}} {{cite book |last1=Cohen |first1=Joel S. |title=Computer Algebra and Symbolic Computation: Mathematical Methods |date=2003 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-4398-6370-1 |url=https://books.google.com/books?id=URK2DwAAQBAJ&pg=PA37 }} * {{en}} {{cite book |last1=Confrey |first1=Jere |editor1-last=Harel |editor1-first=Guershon |editor2-last=Confrey |editor2-first=Jere |title=The Development of Multiplicative Reasoning in the Learning of Mathematics |date=1994 |publisher=State University of New York Press |isbn=978-1-4384-0580-3 |url=https://books.google.com/books?id=4MwZlzgvaGYC |chapter=Splitting, Similarity, and Rate of Change: A New Approach to Multiplication and Exponential Functions }} * {{en}} {{cite book |last1=Conradie |first1=Willem |last2=Goranko |first2=Valentin |title=Logic and Discrete Mathematics: A Concise Introduction |date=2015 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-76109-0 |url=https://books.google.com/books?id=D3jCCAAAQBAJ&pg=PA268 }} * {{en}} {{cite book |last1=Cryer |first1=C. W. |title=A Math Primer for Engineers |date=2014 |publisher=IOS Press |isbn=978-1-61499-299-8 |url=https://books.google.com/books?id=_x3pAwAAQBAJ&pg=PA450 }} * {{en}} {{cite book |last1=Cunningham |first1=Daniel W. |title=Set Theory: A First Course |date=2016 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-316-68204-3 |url=https://books.google.com/books?id=fdigDAAAQBAJ&pg=PA83 }} * {{en}} {{cite book |last1=Curley |first1=Robert |title=Computing: From the Abacus to the iPad |date=2011 |publisher=Britannica Educational Publishing |isbn=978-1-61530-707-4 |url=https://books.google.com/books?id=EdGbAAAAQBAJ&pg=PA5 }} * {{en}} {{cite book |last1=Cuyt |first1=Annie A. M. |last2=Petersen |first2=Vigdis |last3=Verdonk |first3=Brigitte |last4=Waadeland |first4=Haakon |last5=Jones |first5=William B. |title=Handbook of Continued Fractions for Special Functions |date=2008 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-1-4020-6949-9 |url=https://books.google.com/books?id=DQtpJaEs4NIC&pg=PA182 }} * {{en}} {{cite book |last1=Davis |first1=Andrew |last2=Goulding |first2=Maria |last3=Suggate |first3=Jennifer |title=Mathematical Knowledge for Primary Teachers |date=2017 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-1-317-21901-9 |url=https://books.google.com/books?id=7T8lDwAAQBAJ&pg=PA11 }} * {{en}} {{cite book |last1=De Cruz |first1=Helen |last2=Neth |first2=Hansjörg |last3=Schlimm |first3=Dirk |editor1-last=Löwe |editor1-first=Benedikt |editor2-last=Müller |editor2-first=Thomas |title=PhiMSAMP: Philosophy of Mathematics : Sociological Aspsects and Mathematical Practice |date=2010 |publisher=College Publications |isbn=978-1-904987-95-6 |url=https://kops.uni-konstanz.de/server/api/core/bitstreams/08a99b71-10aa-4c26-8cd0-9fff4e1e5427/content |chapter=The Cognitive Basis of Arithmetic }} * {{en}} {{cite book |last1=Dowker |first1=Ann |title=Individual Differences in Arithmetic: Implications for Psychology, Neuroscience and Education |date=2019 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-62743-2 |url=https://books.google.com/books?id=GQaQDwAAQBAJ&pg=PA114 }} * {{en}} {{cite book |last1=Dreeben-Irimia |first1=Olga |title=Patient Education in Rehabilitation |date=2010 |publisher=Jones & Bartlett Publishers |isbn=978-1-4496-1775-2 |url=https://books.google.com/books?id=L3gqsXsoiiAC&pg=PA102 }} * {{en}} {{cite book |last=Drosg |first=Manfred |year=2007 |title=Dealing with Uncertainties |publisher=Springer |isbn=978-3-540-29606-5 }} * {{en}} {{cite book |last1=Duffy |first1=Daniel J. |title=Financial Instrument Pricing Using C++ |date=2018 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-119-17048-8 |url=https://books.google.com/books?id=BTttDwAAQBAJ&pg=PT1225 }} * {{en}} {{cite book |last1=Duverney |first1=Daniel |title=Number Theory: An Elementary Introduction Through Diophantine Problems |date=2010 |publisher=World Scientific |isbn=978-981-4307-46-8 |url=https://books.google.com/books?id=sr5S9oN1xPAC&pg=PR5 }} * {{en}} {{cite book |last1=Ebby |first1=Caroline B. |last2=Hulbert |first2=Elizabeth T. |last3=Broadhead |first3=Rachel M. |title=A Focus on Addition and Subtraction: Bringing Mathematics Education Research to the Classroom |date=2020 |publisher=Routledge |isbn=978-1-000-22087-2 |url=https://books.google.com/books?id=shEHEAAAQBAJ&pg=PA24 }} * {{en}} {{cite book |last1=Emerson |first1=Jane |last2=Babtie |first2=Patricia |title=The Dyscalculia Solution: Teaching Number Sense |date=2014 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-4729-2099-7 |url=https://books.google.com/books?id=NQ-aBQAAQBAJ&pg=PA147 }} * {{en}} {{cite book |last1=Ferreiros |first1=Jose |title=Labyrinth of Thought: A History of Set Theory and Its Role in Modern Mathematics |date=2013 |publisher=Birkhäuser |isbn=978-3-0348-5049-0 |url=https://books.google.com/books?id=-WL0BwAAQBAJ&pg=PA251 }} * {{en}} {{cite book |last1=Gallistel |first1=C. R. |last2=Gelman |first2=R. |year=2005 |chapter=Mathematical Cognition |editor1-last=Holyoak |editor1-first=K. J. |editor2-last=Morrison |editor2-first=R. G. |title=The Cambridge Handbook of Thinking and Reasoning |url=https://archive.org/details/cambridgehandboo0000unse_i7x4 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-53101-6 }} * {{en}} {{cite book |last1=Geary |first1=David C. |chapter=Development of Mathematical Understanding |editor-last1=Damon |editor-first1=William |editor-last2=Lerner |editor-first2=Richard M. |editor-last3=Kuhn |editor-first3=Deanna |editor-last4=Siegler |editor-first4=Robert S. |title=Handbook of Child Psychology, Cognition, Perception, and Language |date=2006 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-0-470-05054-5 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=bLZyrZHd1QkC&pg=PA796 }} * {{en}} {{cite book |last1=Gellert |first1=W. |last2=Hellwich |first2=M. |last3=Kästner |first3=H. |last4=Küstner |first4=H. |title=The VNR Concise Encyclopedia of Mathematics |date=2012 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-94-011-6982-0 |url=https://books.google.com/books?id=1jH7CAAAQBAJ&pg=PA33 }} * {{en}} {{cite journal |last1=Gerardi |first1=Kristopher |last2=Goette |first2=Lorenz |last3=Meier |first3=Stephan |title=Numerical Ability Predicts Mortgage Default |journal=Proceedings of the National Academy of Sciences |date=2013 |volume=110 |issue=28 |pages=11267–11271 |doi=10.1073/pnas.1220568110 |pmid=23798401 |pmc=3710828 |bibcode=2013PNAS..11011267G }} * {{en}} {{cite journal |last1=Grice |first1=Matt |last2=Kemp |first2=Simon |last3=Morton |first3=Nicola J. |last4=Grace |first4=Randolph C. |title=The Psychological Scaffolding of Arithmetic |journal=Psychological Review |date=2023 |volume=131 |issue=2 |pages=494–522 |doi=10.1037/rev0000431 |pmid=37358523 |s2cid=259251163 |url=https://psyarxiv.com/myq4n/ }} * {{en}} {{cite book |last1=Grigorieva |first1=Ellina |title=Methods of Solving Number Theory Problems |date=2018 |publisher=Birkhäuser |isbn=978-3-319-90915-8 |url=https://books.google.com/books?id=mEpjDwAAQBAJ&pg=PR8 }} * {{en}} {{cite book |last1=Gupta |first1=Rajesh Kumar |title=Numerical Methods: Fundamentals and Applications |date=2019 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-68660-0 |url=https://books.google.com/books?id=vcmcDwAAQBAJ&pg=PA3 }} * {{en}} {{cite book |last1=Hafstrom |first1=John Edward |title=Basic Concepts in Modern Mathematics |date=2013 |publisher=Courier Corporation |isbn=978-0-486-31627-7 |url=https://books.google.com/books?id=mj_DAgAAQBAJ&pg=PA6 }} * {{en}} {{cite book |last1=Hamilton |first1=Norman T. |last2=Landin |first2=Joseph |title=Set Theory: The Structure of Arithmetic |date=2018 |publisher=Courier Dover Publications |isbn=978-0-486-83047-6 |url=https://books.google.com/books?id=9aReDwAAQBAJ&pg=PA133 }} * {{en}} {{cite book |last1=Haylock |first1=Derek |last2=Cockburn |first2=Anne D. |title=Understanding Mathematics for Young Children: A Guide for Foundation Stage and Lower Primary Teachers |date=2008 |publisher=SAGE |isbn=978-1-4462-0497-9 |url=https://books.google.com/books?id=hgAr3maZeQUC&pg=PA49 }} * {{en}} {{cite book |last=Higham |first=Nicholas |year=2002 |title=Accuracy and Stability of Numerical Algorithms |edition=2nd |publisher=SIAM |doi=10.1137/1.9780898718027 |isbn=978-0-89871-521-7 |url=http://eprints.maths.manchester.ac.uk/238/4/asna2_cover.pdf }} * {{en}} {{cite book |last1=Hindry |first1=Marc |title=Arithmetics |series=Universitext |date=2011 |publisher=Springer |doi=10.1007/978-1-4471-2131-2 |isbn=978-1-4471-2130-5 |url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-1-4471-2131-2 }} * {{en}} {{cite book |last1=Hoffman |first1=Joe D. |last2=Frankel |first2=Steven |title=Numerical Methods for Engineers and Scientists |date=2018 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-4822-7060-0 |url=https://books.google.com/books?id=F5K3DwAAQBAJ&pg=PA161 }} * {{en}} {{cite book |last1=Hofweber |first1=Thomas |title=Ontology and the Ambitions of Metaphysics |date=2016 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-876983-5 |url=https://books.google.com/books?id=EYDADAAAQBAJ |chapter=The Philosophy of Arithmetic }} * {{en}} {{cite web |last1=Horsten |first1=Leon |title=Philosophy of Mathematics |url=https://plato.stanford.edu/entries/philosophy-mathematics/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=22 November 2023 |date=2023 }} * {{en}} {{cite book |last1=Hua |first1=Jueming |last2=Feng |first2=Lisheng |title=Thirty Great Inventions of China: From Millet Agriculture to Artemisinin |date=2020 |publisher=Springer Nature |isbn=978-981-15-6525-0 |url=https://books.google.com/books?id=6_sOEAAAQBAJ&pg=PA119 }} * {{en}} {{cite book |last1=Husserl |first1=Edmund |last2=Willard |first2=Dallas |title=Philosophy of Arithmetic: Psychological and Logical Investigations with Supplementary Texts from 1887–1901 |date=2012 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-94-010-0060-4 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=lxftCAAAQBAJ&pg=PR44 |chapter=Translator's Introduction }} * {{en}} {{cite book |last1=Igarashi |first1=Yoshihide |last2=Altman |first2=Tom |last3=Funada |first3=Mariko |last4=Kamiyama |first4=Barbara |title=Computing: A Historical and Technical Perspective |date=2014 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-4822-2741-3 |url=https://books.google.com/books?id=58ySAwAAQBAJ&pg=PA18 }} * {{en}} {{cite book |last1=Jackson |first1=Janna M. |editor1-last=Flippo |editor1-first=Rona F. |title=Handbook of College Reading and Study Strategy Research |date=2008 |publisher=Routledge |isbn=978-1-135-70373-8 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=tLuPAgAAQBAJ&pg=PA152 |chapter=Reading/Writing Connection }} * {{en}} {{cite book |last1=Jena |first1=Sisir Kumar |title=C Programming: Learn to Code |date=2021 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-000-46056-8 |url=https://books.google.com/books?id=qRpSEAAAQBAJ&pg=PA17 }} * {{en}} {{cite book |last1=Kaiser |first1=Sarah C. |last2=Granade |first2=Christopher |title=Learn Quantum Computing with Python and Q#: A Hands-on Approach |date=2021 |publisher=Simon and Schuster |isbn=978-1-61729-613-0 |url=https://books.google.com/books?id=IxIxEAAAQBAJ&pg=PA283 }} * {{en}} {{cite web |last1=Karatsuba |first1=A. A. |title=Number Theory |url=https://encyclopediaofmath.org/wiki/Number_theory |website=Encyclopedia of Mathematics |publisher=Springer |access-date=23 October 2023 |date=2020 |archive-date=30 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231030195815/https://encyclopediaofmath.org/wiki/Number_theory |url-status=dead }} * {{en}} {{cite book |last1=Kay |first1=Anthony |title=Number Systems: A Path into Rigorous Mathematics |date=2021 |publisher=CRC Press |isbn=978-0-429-60776-9 |url=https://books.google.com/books?id=aw81EAAAQBAJ&pg=PA57 }} * {{en}} {{cite book |last1=Khan |first1=Khalid |last2=Graham |first2=Tony Lee |title=Engineering Mathematics with Applications to Fire Engineering |date=2018 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-351-59761-6 |url=https://books.google.com/books?id=vy73DwAAQBAJ&pg=PA9 }} * {{en}} {{cite book |last1=Khattar |first1=Dinesh |title=The Pearson Guide To Objective Arithmetic For Competitive Examinations, 3/E |date=2010 |publisher=Pearson Education India |isbn=978-81-317-2673-0 |url=https://books.google.com/books?id=I3rCgXwvffsC&pg=PA1 }} * {{en}} {{cite book |last1=Khoury |first1=Joseph |last2=Lamothe |first2=Gilles |title=Mathematics That Power Our World, The: How Is It Made? |date=2016 |publisher=World Scientific |isbn=978-981-4730-86-0 |url=https://books.google.com/books?id=T162DAAAQBAJ&pg=PA2 }} * {{en}} {{cite book |last1=Klaf |first1=A. Albert |title=Trigonometry Refresher |date=2011 |publisher=Courier Corporation |isbn=978-0-486-15104-5 |url=https://books.google.com/books?id=YRNeBAAAQBAJ&pg=PA187 }} * {{en}} {{cite book |last1=Kleiner |first1=Israel |title=Excursions in the History of Mathematics |date=2012 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-0-8176-8268-2 |url=https://books.google.com/books?id=7NcEIteAfyYC&pg=PA255 }} * {{en}} {{cite book |last1=Klein |first1=Andreas |title=Stream Ciphers |date=2013 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-1-4471-5079-4 |url=https://books.google.com/books?id=GYpEAAAAQBAJ&pg=PA249 }} * {{en}} {{cite book |last1=Klein |first1=Jacob |title=Greek Mathematical Thought and the Origin of Algebra |date=2013a |publisher=Courier Corporation |isbn=978-0-486-31981-0 |url=https://books.google.com/books?id=EkPDAgAAQBAJ&pg=PT12 }} * {{en}} {{cite journal |last1=Klein |first1=Elise |last2=Moeller |first2=Korbinian |last3=Dressel |first3=Katharina |last4=Domahs |first4=Frank |last5=Wood |first5=Guilherme |last6=Willmes |first6=Klaus |last7=Nuerk |first7=Hans-Christoph |title=To Carry or Not to Carry — Is This the Question? Disentangling the Carry Effect in Multi-digit Addition |journal=Acta Psychologica |date=2010 |volume=135 |issue=1 |pages=67–76 |doi=10.1016/j.actpsy.2010.06.002|pmid=20580340 }} * {{en}} {{cite book |last1=Klose |first1=Orval M. |title=The Number Systems and Operations of Arithmetic: An Explanation of the Fundamental Principles of Mathematics Which Underlie the Understanding and Use of Arithmetic, Designed for In-Service Training of Elementary School Teachers Candidates Service Training of Elementary School Teacher Candidates |date=2014 |publisher=Elsevier |isbn=978-1-4831-3709-4 |url=https://books.google.com/books?id=rG7iBQAAQBAJ&pg=PA110 }} * {{en}} {{cite book |last1=Koepf |first1=Wolfram |title=Computer Algebra: An Algorithm-Oriented Introduction |date=2021 |publisher=Springer Nature |isbn=978-3-030-78017-3 |url=https://books.google.com/books?id=rOU3EAAAQBAJ&pg=PA49 }} * {{en}} {{cite book |last1=Koetsier |first1=Teun |title=The Ascent of GIM, the Global Intelligent Machine: A History of Production and Information Machines |date=2018 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-96547-5 |url=https://books.google.com/books?id=9jF7DwAAQBAJ&pg=PA255 }} * {{en}} {{cite book |last1=Koren |first1=Israel |title=Computer Arithmetic Algorithms |date=2018 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-4398-6371-8 |url=https://books.google.com/books?id=wUBZDwAAQBAJ&pg=PA71 }} * {{en}} {{cite book |last1=Krenn |first1=Stephan |last2=Lorünser |first2=Thomas |title=An Introduction to Secret Sharing: A Systematic Overview and Guide for Protocol Selection |date=2023 |publisher=Springer Nature |isbn=978-3-031-28161-7 |url=https://books.google.com/books?id=RRi2EAAAQBAJ&pg=PA8 }} * {{en}} {{cite book |last1=Kupferman |first1=Raz |title=Elementary School Mathematics For Parents And Teachers - Volume 1 |date=2015 |publisher=World Scientific Publishing Company |isbn=978-981-4699-93-8 |url=https://books.google.com/books?id=Cd87DQAAQBAJ&pg=PA92 }} * {{en}} {{cite book |last1=Körner |first1=T. W. |title=Where Do Numbers Come From? |date=2019 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-108-77594-6 |url=https://books.google.com/books?id=z-y2DwAAQBAJ&pg=PA109 }} * {{en}} {{cite book |last1=Křížek |first1=Michal |last2=Somer |first2=Lawrence |last3=Šolcová |first3=Alena |title=From Great Discoveries in Number Theory to Applications |date=2021 |publisher=Springer Nature |isbn=978-3-030-83899-7 |url=https://books.google.com/books?id=tklEEAAAQBAJ&pg=PA23 }} * {{en}} {{cite book |last1=Lange |first1=Kenneth |title=Numerical Analysis for Statisticians |date=2010 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-1-4419-5944-7 |url=https://books.google.com/books?id=AtiDhx2bsiMC&pg=PA248 }} * {{en}} {{cite book |last1=Lang |first1=Serge |title=Short Calculus: The Original Edition of "A First Course in Calculus" |date=2002 |publisher=Springer |isbn=978-1-4613-0077-9 |chapter-url=https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-1-4613-0077-9_14 |chapter=Taylor’s Formula |series=Undergraduate Texts in Mathematics |pages=195–210 |doi=10.1007/978-1-4613-0077-9_14 }} * {{en}} {{cite journal |last1=Laski |first1=Elida V. |last2=Jor’dan |first2=Jamilah R. |last3=Daoust |first3=Carolyn |last4=Murray |first4=Angela K. |title=What Makes Mathematics Manipulatives Effective? Lessons From Cognitive Science and Montessori Education |journal=SAGE Open |date=2015 |volume=5 |issue=2 |article-number=2158244015589588 |doi=10.1177/2158244015589588|s2cid=11722953 |hdl=1808/20642 |hdl-access=free }} * {{en}} {{cite book |editor1-last=Lerner |editor1-first=Brenda Wilmoth |editor2-last=Lerner |editor2-first=K. Lee |title=The Gale Encyclopedia of Science |date=2008 |publisher=Thompson Gale |isbn=978-1-4144-2877-2 |edition=4th |chapter=Modular Arithmetic |url=https://www.encyclopedia.com/science-and-technology/computers-and-electrical-engineering/computers-and-computing/modular-arithmetic }} * {{en}} {{cite book |last1=Liebler |first1=Robert A. |title=Basic Matrix Algebra with Algorithms and Applications |date=2018 |publisher=CRC Press |isbn=978-0-429-85287-9 |url=https://books.google.com/books?id=Ozb3DwAAQBAJ&pg=PA36 }} * {{en}} {{cite journal |last1=Li |first1=Yeping |last2=Schoenfeld |first2=Alan H. |title=Problematizing Teaching and Learning Mathematics as 'Given' in STEM Education |journal=International Journal of STEM Education |date=2019 |volume=6 |issue=1 |article-number=44 |doi=10.1186/s40594-019-0197-9 }} * {{en}} {{cite book |last1=Lockhart |first1=Paul |title=Arithmetic |url=https://archive.org/details/arithmetic0000paul |date=2017 |publisher=The Belknap Press of Harvard University Press |isbn=978-0-674-97223-0 }} * {{en}} {{cite book |last1=Lozano-Robledo |first1=Álvaro |title=Number Theory and Geometry: An Introduction to Arithmetic Geometry |date=2019 |publisher=American Mathematical Soc. |isbn=978-1-4704-5016-8 |url=https://books.google.com/books?id=ESiODwAAQBAJ&pg=PR13 }} * {{en}} {{cite book |last1=Lützen |first1=Jesper |title=A History of Mathematical Impossibility |date=2023 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-286739-1 |url=https://books.google.com/books?id=joikEAAAQBAJ&pg=PA19 }} * {{en}} {{cite book |last1=Madden |first1=Daniel J. |last2=Aubrey |first2=Jason A. |title=An Introduction to Proof Through Real Analysis |date=2017 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-119-31472-1 |url=https://books.google.com/books?id=6EkzDwAAQBAJ&pg=PP18 }} * {{en}} {{cite book |last1=Mahajan |first1=Sanjoy |title=Street-Fighting Mathematics: The Art of Educated Guessing and Opportunistic Problem Solving |date=2010 |publisher=MIT Press |isbn=978-0-262-26559-1 |url=https://books.google.com/books?id=VrkZN0T0GaUC&pg=PA66 }} * {{en}} {{cite book |last1=Marcus |first1=Russell |last2=McEvoy |first2=Mark |title=An Historical Introduction to the Philosophy of Mathematics: A Reader |date=2016 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-4725-3291-6 |url=https://books.google.com/books?id=x29VCwAAQBAJ&pg=PA285 }} * {{en}} {{cite book |last1=Mazumder |first1=Pinaki |last2=Ebong |first2=Idongesit E. |title=Lectures on Digital Design Principles |date=2023 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-000-92194-6 |url=https://books.google.com/books?id=7oS_EAAAQBAJ&pg=PA18 }} * {{en}} {{cite book |last1=Mazzola |first1=Guerino |last2=Milmeister |first2=Gérard |last3=Weissmann |first3=Jody |title=Comprehensive Mathematics For Computer Scientists 1: Sets And Numbers, Graphs And Algebra, Logic And Machines, Linear Geometry |date=2004 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-3-540-20835-8 |url=https://books.google.com/books?id=CkFCCA-2sRgC&pg=PA66 }} * {{en}} {{cite book |last1=Ma |first1=Liping |title=Knowing and Teaching Elementary Mathematics: Teachers' Understanding of Fundamental Mathematics in China and the United States |date=2020 |publisher=Routledge |isbn=978-1-000-02734-1 |url=https://books.google.com/books?id=2Tr3DwAAQBAJ&pg=PA35 }} * {{en}} {{cite book |last1=Meyer |first1=Carl D. |title=Matrix Analysis and Applied Linear Algebra: Second Edition |date=2023 |publisher=SIAM |isbn=978-1-61197-744-8 |url=https://books.google.com/books?id=-X-_EAAAQBAJ&pg=PA234 }} * {{en}} {{cite book |last1=Mooney |first1=Claire |last2=Briggs |first2=Mary |last3=Hansen |first3=Alice |last4=McCullouch |first4=Judith |last5=Fletcher |first5=Mike |title=Primary Mathematics: Teaching Theory and Practice |date=2014 |publisher=Learning Matters |isbn=978-1-4739-0707-2 |url=https://books.google.com/books?id=_dPgAwAAQBAJ&pg=PT148 }} * {{en}} {{cite book |last1=Moore |first1=Ramon E. |last2=Kearfott |first2=R. Baker |last3=Cloud |first3=Michael J. |title=Introduction to Interval Analysis |date=2009 |publisher=SIAM |isbn=978-0-89871-669-6 |url=https://books.google.com/books?id=kd8FmmN7sAoC&pg=PA10 }} * {{en}} {{cite book |last1=Muller |first1=Jean-Michel |last2=Brisebarre |first2=Nicolas |last3=Dinechin |first3=Florent de |last4=Jeannerod |first4=Claude-Pierre |last5=Lefèvre |first5=Vincent |last6=Melquiond |first6=Guillaume |last7=Revol |first7=Nathalie |last8=Stehlé |first8=Damien |last9=Torres |first9=Serge |title=Handbook of Floating-Point Arithmetic |date=2009 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-0-8176-4705-6 |url=https://books.google.com/books?id=baFvrIOPvncC&pg=PA13 }} * {{en}} {{cite book |last1=Muller |first1=Jean-Michel |last2=Brunie |first2=Nicolas |last3=Dinechin |first3=Florent de |last4=Jeannerod |first4=Claude-Pierre |last5=Joldes |first5=Mioara |last6=Lefèvre |first6=Vincent |last7=Melquiond |first7=Guillaume |last8=Revol |first8=Nathalie |last9=Torres |first9=Serge |title=Handbook of Floating-Point Arithmetic |date=2018 |publisher=Birkhäuser |isbn=978-3-319-76526-6 |url=https://books.google.com/books?id=h3ZZDwAAQBAJ&pg=PA539 }} * {{en}} {{cite book |last1=Musser |first1=Gary L. |last2=Peterson |first2=Blake E. |last3=Burger |first3=William F. |title=Mathematics for Elementary Teachers: A Contemporary Approach |date=2013 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-48700-6 |url=https://books.google.com/books?id=8jh7DwAAQBAJ&pg=PA347 }} * {{en}} {{cite book |last1=Nagel |first1=Rob |title=U-X-L Encyclopedia of Science |date=2002 |publisher=U-X-L |isbn=978-0-7876-5440-5 |url=https://www.encyclopedia.com/science-and-technology/mathematics/mathematics/arithmetic }} * {{en}} {{cite book |last1=Nagel |first1=Ernest |last2=Newman |first2=James Roy |title=Godel's Proof |date=2008 |publisher=NYU Press |isbn=978-0-8147-5837-3 |url=https://books.google.com/books?id=WgwUCgAAQBAJ&pg=PA4 }} * {{en}} {{cite book |last1=Nakov |first1=Svetlin |last2=Kolev |first2=Veselin |title=Fundamentals of Computer Programming with C#: The Bulgarian C# Book |date=2013 |publisher=Faber Publishing |isbn=978-954-400-773-7 |url=https://books.google.com/books?id=xYgCAQAAQBAJ&pg=PA271 }} * {{en}} {{cite web |author1=NCTM Staff |title=Number and Operations |url=https://www.nctm.org/Standards-and-Positions/Principles-and-Standards/Number-and-Operations/ |website=www.nctm.org |publisher=National Council of Teachers of Mathematics |access-date=21 November 2023 }} * {{en}} {{cite book |last1=Nelson |first1=Gerald |title=English: An Essential Grammar |date=2019 |publisher=Routledge |isbn=978-1-351-12273-3 |url=https://books.google.com/books?id=xTiDDwAAQBAJ&pg=PR31 }} * {{en}} {{cite book |last1=Null |first1=Linda |last2=Lobur |first2=Julia |title=The Essentials of Computer Organization and Architecture |date=2006 |publisher=Jones & Bartlett Learning |isbn=978-0-7637-3769-6 |url=https://books.google.com/books?id=QGPHAl9GE-IC&pg=PA40 }} * {{en}} {{cite book |last1=Nurnberger-Haag |first1=Julie |editor1-last=Jao |editor1-first=Limin |editor2-last=Radakovic |editor2-first=Nenad |title=Transdisciplinarity in Mathematics Education: Blurring Disciplinary Boundaries |date=2017 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-63624-5 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=Uls6DwAAQBAJ&pg=PA215 |chapter=Borrow, Trade, Regroup, or Unpack? Revealing How Instructional Metaphors Portray Base-Ten Number }} * {{en}} {{cite book |last1=O'Leary |first1=Michael L. |title=A First Course in Mathematical Logic and Set Theory |date=2015 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-0-470-90588-3 |url=https://books.google.com/books?id=Ci6kBgAAQBAJ&pg=PA190 }} * {{en}} {{cite book |last1=O'Regan |first1=Gerard |title=A Brief History of Computing |date=2012 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-1-4471-2359-0 |url=https://books.google.com/books?id=QqrItgm351EC&pg=PA24 }} * {{en}} {{cite book |last1=Odom |first1=Samuel L. |last2=Barbarin |first2=Oscar A. |last3=Wasik |first3=Barbara Hanna |chapter=Applying Lessons from Developmental Science to Early Education |editor-last1=Barbarin |editor-first1=Oscar A. |editor-last2=Wasik |editor-first2=Barbara Hanna |title=Handbook of Child Development and Early Education: Research to Practice |date=2009 |publisher=Guilford Press |isbn=978-1-60623-302-3 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=MIuyhc8W-A8C&pg=PA589 }} * {{en}} {{cite book |editor1-last=Honderich |editor1-first=Ted |title=The Oxford Companion to Philosophy |date=2005 |publisher=Oxford University Press |url=https://philpapers.org/rec/HONTOC-2 |isbn=978-0-19-926479-7 |chapter=Arithmetic, Foundations of |last1=Oliver |first1=Alexander D. }} * {{en}} {{cite book |last1=Omondi |first1=Amos R. |title=Cryptography Arithmetic: Algorithms and Hardware Architectures |date=2020 |publisher=Springer Nature |isbn=978-3-030-34142-8 |url=https://books.google.com/books?id=_m7NDwAAQBAJ&pg=PR8 }} * {{en}} {{cite book |last1=Ongley |first1=John |last2=Carey |first2=Rosalind |title=Russell: A Guide for the Perplexed |date=2013 |publisher=Bloomsbury Publishing |isbn=978-1-4411-9123-6 |url=https://books.google.com/books?id=x-_KDwAAQBAJ&pg=PT24 }} * {{en}} {{cite book |last1=Ore |first1=Øystein |title=Number Theory and Its History |date=1948 |publisher=McGraw-Hill |url=https://archive.org/details/numbertheoryitsh00ore/ }} Dover reprint, 1988, {{ISBN|978-0-486-65620-5}}. * {{en}} {{cite book |last1=Orr |first1=David B. |title=Fundamentals of Applied Statistics and Surveys |date=1995 |publisher=CRC Press |isbn=978-0-412-98821-9 |url=https://books.google.com/books?id=DMTqRnoE8iMC&pg=PA49 }} * {{en}} {{cite book |last1=Otis |first1=Jessica Marie |title=By the Numbers: Numeracy, Religion, and the Quantitative Transformation of Early Modern England |date=2024 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-760877-7 |url=https://books.google.com/books?id=07jiEAAAQBAJ&pg=PA15 }} * {{en}} {{cite book |last1=Paar |first1=Christof |last2=Pelzl |first2=Jan |title=Understanding Cryptography: A Textbook for Students and Practitioners |date=2009 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-3-642-04101-3 |url=https://books.google.com/books?id=f24wFELSzkoC&pg=PA13 }} * {{en}} {{cite book |last1=Page |first1=Robert L. |title=Encyclopedia of Physical Science and Technology |date=2003 |publisher=Academic Press |isbn=978-0-12-227410-7 |chapter-url=https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/B0122274105005032 |chapter=Number Theory, Elementary |edition=Third }} * {{en}} {{cite book |last1=Payne |first1=Andrew |title=The Teleology of Action in Plato's Republic |date=2017 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-879902-3 |url=https://books.google.com/books?id=qMU2DwAAQBAJ&pg=PA202 }} * {{en}} {{cite book |last1=Peirce |first1=Charles S. |title=Arithmetic |date=2015 |publisher=Walter de Gruyter GmbH & Co KG |isbn=978-3-11-086970-5 |url=https://books.google.com/books?id=oI_yCQAAQBAJ&pg=PA109 }} * {{en}} {{cite book |last1=Pharr |first1=Matt |last2=Jakob |first2=Wenzel |last3=Humphreys |first3=Greg |title=Physically Based Rendering: From Theory to Implementation |edition=4 |date=2023 |publisher=MIT Press |isbn=978-0-262-37403-3 |url=https://books.google.com/books?id=kUtwEAAAQBAJ&pg=PA1057 }} * {{en}} {{cite book |last1=Ponticorvo |first1=Michela |last2=Schmbri |first2=Massimiliano |last3=Miglino |first3=Orazio |chapter=How to Improve Spatial and Numerical Cognition with a Game-Based and Technology-Enhanced Learning Approach |editor-last1=Vicente |editor-first1=José Manuel Ferrández |editor-last2=Álvarez-Sánchez |editor-first2=José Ramón |editor-last3=López |editor-first3=Félix de la Paz |editor-last4=Moreo |editor-first4=Javier Toledo |editor-last5=Adeli |editor-first5=Hojjat |title=Understanding the Brain Function and Emotions: 8th International Work-Conference on the Interplay Between Natural and Artificial Computation, IWINAC 2019, Almería, Spain, June 3–7, 2019, Proceedings, Part I |date=2019 |publisher=Springer |isbn=978-3-030-19591-5 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=zSiXDwAAQBAJ&pg=PA33 }} * {{en}} {{cite book |last1=Prata |first1=Stephen |title=C Primer Plus |date=2002 |publisher=Sams Publishing |isbn=978-0-672-32222-8 |url=https://books.google.com/books?id=MsizNs-zVMAC&pg=PA138 }} * {{en}} {{cite book |last1=Quintero |first1=Ana Helvia |last2=Rosario |first2=Hector |title=Math Makes Sense!: A Constructivist Approach To The Teaching And Learning Of Mathematics |date=2016 |publisher=World Scientific |isbn=978-1-78326-866-5 |url=https://books.google.com/books?id=YAXyCwAAQBAJ&pg=PA74 }} * {{en}} {{cite book |last1=Reilly |first1=Norman R. |title=Introduction to Applied Algebraic Systems |date=2009 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-970992-2 |url=https://books.google.com/books?id=q33he4hOlKcC&pg=PA75 }} * {{en}} {{cite book |last1=Reitano |first1=Robert R. |title=Introduction to Quantitative Finance: A Math Tool Kit |date=2010 |publisher=MIT Press |isbn=978-0-262-01369-7 |url=https://books.google.com/books?id=JYX6AQAAQBAJ&pg=PA42 }} * {{en}} {{cite book |last1=Resnick |first1=L. B. |last2=Ford |first2=W. W. |title=Psychology of Mathematics for Instruction |date=2012 |publisher=Routledge |isbn=978-1-136-55759-0 |url=https://books.google.com/books?id=xj-j8pw2HN8C&pg=PA110 }} * {{en}} {{cite book |last1=Reynolds |first1=Barbara E. |editor1-last=Selin |editor1-first=Helaine |title=Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Western Cultures |date=2008 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-1-4020-4559-2 |url=https://books.google.com/books?id=kt9DIY1g9HYC&pg=PA1 |chapter=Abacus }} * {{en}} {{cite book |last1=Riesel |first1=Hans |title=Prime Numbers and Computer Methods for Factorization |date=2012 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-1-4612-0251-6 |url=https://books.google.com/books?id=ITvaBwAAQBAJ&pg=PA2 }} * {{en}} {{cite book |last1=Robbins |first1=Neville |title=Beginning Number Theory |date=2006 |publisher=Jones & Bartlett Learning |isbn=978-0-7637-3768-9 |url=https://books.google.com/books?id=TtLMrKDsDuIC&pg=PR12-IA1 }} * {{en}} {{cite book |last1=Rodda |first1=Harvey J. E. |last2=Little |first2=Max A. |title=Understanding Mathematical and Statistical Techniques in Hydrology: An Examples-based Approach |date=2015 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-119-07659-9 |url=https://books.google.com/books?id=cb_dCgAAQBAJ&pg=PA7 }} * {{en}} {{cite book |last1=Roe |first1=John |last2=deForest |first2=Russ |last3=Jamshidi |first3=Sara |title=Mathematics for Sustainability |date=2018 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-76660-7 |url=https://books.google.com/books?id=3ppYDwAAQBAJ&pg=PA24 }} * {{en}} {{cite book |last1=Romanowski |first1=Perry |editor1-last=Lerner |editor1-first=Brenda Wilmoth |editor2-last=Lerner |editor2-first=K. Lee |title=The Gale Encyclopedia of Science |date=2008 |publisher=Thompson Gale |isbn=978-1-4144-2877-2 |edition=4th |chapter=Arithmetic |url=https://www.encyclopedia.com/science-and-technology/mathematics/mathematics/arithmetic }} * {{en}} {{cite book |last1=Rooney |first1=Anne |title=Think Like a Mathematician |date=2021 |publisher=The Rosen Publishing Group |isbn=978-1-4994-7092-5 |url=https://books.google.com/books?id=WnVeEAAAQBAJ&pg=PA34 }} * {{en}} {{cite book |last1=Rossi |first1=Richard J. |title=Theorems, Corollaries, Lemmas, and Methods of Proof |date=2011 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-118-03057-8 |url=https://books.google.com/books?id=kSwVGbBtel8C&pg=PA101 }} * {{en}} {{cite book |last1=Ruthven |first1=Kenneth |chapter=12. Calculators in the Mathematics Curriculum: The Scope of Personal Computational Technology |editor-last1=Bishop |editor-first1=Alan |editor-last2=Clements |editor-first2=M. A. (Ken) |editor-last3=Keitel-Kreidt |editor-first3=Christine |editor-last4=Kilpatrick |editor-first4=Jeremy |editor-last5=Laborde |editor-first5=Colette |title=International Handbook of Mathematics Education |date=2012 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-94-009-1465-0 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=RjZzAgAAQBAJ&pg=PA435 }} * {{en}} {{cite book |last1=Sally |first1=Judith D. |last2=Sally (Jr.) |first2=Paul J. |title=Integers, Fractions, and Arithmetic: A Guide for Teachers |date=2012 |publisher=American Mathematical Soc. |isbn=978-0-8218-8798-1 |url=https://books.google.com/books?id=Ntjq07-FA_IC&pg=PA3 }} * {{en}} {{cite book |last1=Seaman |first1=William |last2=Rossler |first2=Otto E. |last3=Burgin |first3=Mark |title=Chaos, Information, And The Future Of Physics: The Seaman-rossler Dialogue With Information Perspectives By Burgin And Seaman |date=2023 |publisher=World Scientific |isbn=978-981-12-7138-0 |url=https://books.google.com/books?id=213PEAAAQBAJ&pg=PA226 }} * {{en}} {{cite book |last1=Shiva |first1=Sajjan G. |title=Introduction to Logic Design |date=2018 |publisher=CRC Press |isbn=978-1-351-98983-1}} * {{en}} {{cite book |last1=Sierpinska |first1=Anna |last2=Lerman |first2=Stephen |chapter=Epistemologies of Mathematics and of Mathematics Education |title=International Handbook of Mathematics Education: Part 1 |date=1996 |pages=827–876 |publisher=Springer Netherlands |isbn=978-94-009-1465-0 |doi=10.1007/978-94-009-1465-0_23 |series=Kluwer International Handbooks of Education, vol. 4 |editor1=Alan J. Bishop|editor2=Ken Clements|editor3=Christine Keitel|editor4=Jeremy Kilpatrick|editor5=Colette Laborde }} * {{en}} {{cite book |last1=Smith |first1=David E. |title=History of Mathematics |date=1958 |publisher=Courier Corporation |isbn=978-0-486-20430-7 |url=https://books.google.com/books?id=uTytJGnTf1kC&pg=PA7 }} * {{en}} {{cite book |last1=Smyth |first1=William |title=Elementary Algebra: For Schools and Academies |date=1864 |publisher=Bailey and Noyes |url=https://books.google.com/books?id=BqQZAAAAYAAJ&pg=PA55 |oclc=3901163143 }} * {{en}} {{cite book |last1=Sperling |first1=Abraham |last2=Stuart |first2=Monroe |title=Mathematics |url=https://archive.org/details/mathematicsmades0000abra_r5y1 |publisher=Elsevier Science |isbn=978-0-7506-0405-5 |date=1981 }} * {{en}} {{cite book |last1=Stakhov |first1=Alexey |title=Mathematics Of Harmony As A New Interdisciplinary Direction And 'Golden' Paradigm Of Modern Science - Volume 2: Algorithmic Measurement Theory, Fibonacci And Golden Arithmetic's And Ternary Mirror-symmetrical Arithmetic |date=2020 |publisher=World Scientific |isbn=978-981-12-1348-9 |url=https://books.google.com/books?id=Fkn9DwAAQBAJ&pg=PA73 }} * {{en}} {{cite book |last1=Sternberg |first1=Robert J. |last2=Ben-Zeev |first2=Talia |title=The Nature of Mathematical Thinking |date=2012 |publisher=Routledge |isbn=978-1-136-48750-7 |url=https://books.google.com/books?id=q7F777rDl1AC&pg=PA95 }} * {{en}} {{cite book |last1=Stevenson |first1=Angus |last2=Waite |first2=Maurice |title=Concise Oxford English Dictionary: Luxury Edition |date=2011 |publisher=OUP Oxford |isbn=978-0-19-960111-0 |url=https://books.google.com/books?id=sYScAQAAQBAJ&pg=PA70 }} * {{en}} {{cite book |last1=Stewart |first1=David E. |title=Numerical Analysis: A Graduate Course |date=2022 |publisher=Springer Nature |isbn=978-3-031-08121-7 |url=https://books.google.com/books?id=twafEAAAQBAJ&pg=PA26 }} * {{en}} {{cite book |last1=Swartzlander |first1=Earl E. |editor1-last=Oklobdzija |editor1-first=Vojin G. |title=Digital Design and Fabrication |date=2017 |publisher=CRC Press |isbn=978-0-8493-8604-6 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=VOnyWUUUj04C&pg=SA11-PA19 |chapter=High-Speed Computer Arithmetic }} * {{en}} {{cite book |last1=Tarasov |first1=Vasily |title=Quantum Mechanics of Non-Hamiltonian and Dissipative Systems |date=2008 |publisher=Elsevier |isbn=978-0-08-055971-1 |url=https://books.google.com/books?id=pHK11tfdE3QC&pg=PA57 }} * {{en}} {{cite book |last1=Taylor |first1=Joseph L. |title=Foundations of Analysis |date=2012 |publisher=American Mathematical Soc. |isbn=978-0-8218-8984-8 |url=https://books.google.com/books?id=0ky2W1loV-QC&pg=PA8 }} * {{en}} {{cite book |last1=Thiam |first1=Thierno |last2=Rochon |first2=Gilbert |title=Sustainability, Emerging Technologies, and Pan-Africanism |date=2019 |publisher=Springer Nature |isbn=978-3-030-22180-5 |url=https://books.google.com/books?id=EWSsDwAAQBAJ&pg=PA164 }} * {{en}} {{cite book |last1=Tiles |first1=Mary |editor1-last=Irvine |editor1-first=Andrew D. |title=Philosophy of Mathematics |date=2009 |publisher=Elsevier |isbn=978-0-08-093058-9 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=mbn35b2ghgkC&pg=PA243 |chapter=A Kantian Perspective on the Philosophy of Mathematics }} * {{en}} {{cite book |last1=Uspenskii |first1=V. A. |last2=Semenov |first2=A. L. |chapter=Solvable and Unsolvable Algorithmic Problems |editor-last1=Tabachnikov |editor-first1=Serge |title=Kvant Selecta: Combinatorics, I: Combinatorics, I |date=2001 |publisher=American Mathematical Soc. |isbn=978-0-8218-2171-8 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=yID37VIW-t8C&pg=PA113 }} * {{en}} {{cite book |last1=Vaccaro |first1=Alfredo |last2=Pepiciello |first2=Antonio |title=Affine Arithmetic-Based Methods for Uncertain Power System Analysis |date=2022 |publisher=Elsevier |isbn=978-0-323-90503-9 |url=https://books.google.com/books?id=tZxBEAAAQBAJ&pg=PA9 }} * {{en}} {{cite book |last1=Verschaffel |first1=Lieven |last2=Torbeyns |first2=Joke |last3=De Smedt |first3=Bert |editor1-last=Seel |editor1-first=Norbert M. |title=Encyclopedia of the Sciences of Learning |date=2011 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-1-4419-1427-9 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=xZuSxo4JxoAC&pg=PA2177 |chapter=Mental Arithmetic }} * {{en}} {{cite web |author1=Victoria Department of Education Staff |title=Numeracy for All Learners |url=https://www.education.vic.gov.au/school/teachers/teachingresources/discipline/maths/Pages/numeracy-for-all-learners.aspx |website=www.education.vic.gov.au |access-date=22 November 2023 |date=2023 }} * {{en}} {{cite web |last1=Vinogradov |first1=A. I. |title=Algebraic Number Theory |url=https://encyclopediaofmath.org/wiki/Algebraic_number_theory |website=Encyclopedia of Mathematics |publisher=Springer |access-date=23 October 2023 |date=2019 }} * {{en}} {{cite book |last1=Vullo |first1=Vincenzo |title=Gears: Volume 3: A Concise History |date=2020 |publisher=Springer Nature |isbn=978-3-030-40164-1 |url=https://books.google.com/books?id=g67QDwAAQBAJ&pg=PA140 }} * {{en}} {{cite book |last1=Waite |first1=Maurice |title=Pocket Oxford English Dictionary |date=2013 |publisher=OUP Oxford |isbn=978-0-19-966615-7 |url=https://books.google.com/books?id=xqKcAQAAQBAJ&pg=PA42 }} * {{en}} {{cite book |last1=Wallis |first1=W. D. |title=A Beginner's Guide to Discrete Mathematics |date=2011 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-0-8176-8286-6 |url=https://books.google.com/books?id=18W4_LJ5bL0C&pg=PA303 }} * {{en}} {{cite book |last1=Wallis |first1=W. D. |title=A Beginner's Guide to Discrete Mathematics |date=2013 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-1-4757-3826-1 |url=https://books.google.com/books?id=ONgRBwAAQBAJ&pg=PA20 }} * {{en}} {{cite book |last1=Wang |first1=Hao |title=A Logical Journey: From Gödel to Philosophy |date=1997 |publisher=MIT Press |isbn=978-0-262-26125-8 |url=https://books.google.com/books?id=pckvCy6L_ocC&pg=PA334 }} * {{en}} {{cite book |last1=Ward |first1=J. P. |title=Quaternions and Cayley Numbers: Algebra and Applications |date=2012 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-94-011-5768-1 |url=https://books.google.com/books?id=LVDvCAAAQBAJ&pg=PA55 }} * {{en}} {{cite book |last1=Weil |first1=André |title=Number Theory: An Approach Through History From Hammurapi to Legendre |date=2009 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-0-8176-4571-7 |url=https://books.google.com/books?id=Ar7gBwAAQBAJ&pg=PR9 }} * {{en}} {{cite web |last1=Weir |first1=Alan |title=Formalism in the Philosophy of Mathematics |url=https://plato.stanford.edu/entries/formalism-mathematics/ |website=The Stanford Encyclopedia of Philosophy |publisher=Metaphysics Research Lab, Stanford University |access-date=22 November 2023 |date=2022 }} * {{en}} {{cite book |last1=Wheater |first1=Carolyn |title=Algebra I |date=2015 |publisher=Dorling Kindersley Limited |isbn=978-0-241-88779-0 |url=https://books.google.com/books?id=Q7R3EAAAQBAJ&pg=PP19 }} * {{en}} {{cite book |last1=Wilson |first1=Robin |title=Number Theory: A Very Short Introduction |date=2020 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-879809-5 |url=https://books.google.com/books?id=fcDgDwAAQBAJ&pg=PA1 }} * {{en}} {{cite book |last1=Wright |first1=Robert J. |last2=Ellemor-Collins |first2=David |last3=Tabor |first3=Pamela D. |title=Developing Number Knowledge: Assessment, Teaching and Intervention with 7-11 Year Olds |date=2011 |publisher=SAGE |isbn=978-1-4462-8927-3 |url=https://books.google.com/books?id=3yqdEAAAQBAJ&pg=PA136 }} * {{en}} {{cite book |last1=Xu |first1=Zhiwei |last2=Zhang |first2=Jialin |title=Computational Thinking: A Perspective on Computer Science |date=2022 |publisher=Springer Nature |isbn=978-981-16-3848-0 |url=https://books.google.com/books?id=s2RXEAAAQBAJ&pg=PA121 }} * {{en}} {{cite book |last1=Yan |first1=Song Y. |title=Number Theory for Computing |date=2002 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-3-642-07710-4}} * {{en}} {{cite book |last1=Young |first1=Cynthia Y. |title=Precalculus |date=2010 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-0-471-75684-2 |url=https://books.google.com/books?id=9HRLAn326zEC&pg=RA1-PA994 }} * {{en}} {{cite book |last1=Zhang |first1=G. |title=Logic of Domains |date=2012 |publisher=Springer Science & Business Media |isbn=978-1-4612-0445-9 |url=https://books.google.com/books?id=GRTSBwAAQBAJ&pg=PA130 }} {{Refend}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn|Arithmetic}} {{Normdata}} [[Kategorie:Wiskunde]] 7hizk00heqxtx7uhbzt4rfhd1szv99c 0 264520 2965782 2963900 2026-09-08T14:52:38Z Balenda 83524 /* Formule 1-uitslae */ ITA 2965782 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Lando Norris | image = 2024-08-25 Motorsport, Formel 1, Großer Preis der Niederlande 2024 STP 3968 by Stepro (cropped2).jpg | caption = Norris, wenner van die [[2024 Nederlandse Grand Prix]] | image_size = 200px | birth_date = {{Geboortedatum en ouderdom|1999|11|13}} | birth_place = [[Bristol]], [[Verenigde Koninkryk]] | nationality = {{vlagikoon|GBR}} Brit | Years = [[2018 Formule Een-seisoen|2018]] - | Old Team = | 2026 Team = [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | Car number = 1 | Races = {{F1stat|NOR|entries}} ({{F1stat|NOR|starts}} begin) | Championships = 1 (2025) | Wins = {{F1stat|NOR|wins}} | Podiums = {{F1stat|NOR|podiums}} | Points = {{F1stat|NOR|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|NOR|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|NOR|fastestlaps}} | First race = [[2019 Australiese Grand Prix]] | First win = [[2024 Miami Grand Prix]] | Last win = [[2026 Nederlandse Grand Prix]] | Last race = {{laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 1ste (423 punte) }} '''Lando Norris''' (* [[13 November]] [[1999]]) is 'n Brits-Belgiese professionele motorrenjaer wat tans vir die [[McLaren]]-span aan [[Formule Een]]renne onder die Britse vlag deelneem. Hy het die MSA Formule-kampioenskap in 2015 gewen, en die Toyota Racing-reeks, Eurocup Formule Renault 2.0 en Formule Renault 2.0 Noord-Europese Beker in 2016. Hy het ook daardie jaar die McLaren Autosport BRDC-toekenning ontvang. Hy het daarna die 2017 FIA Formule 3 Europese Kampioenskap gewen en het in 2018 naas [[George Russell]] in die FIA Formule 2-kampioenskap geëindig, beide saam met Carlin. Hy was 'n lid van die McLaren Jongbestuurderprogram. == Formule 1-renloopbaan == In Februarie 2017 is Norris as 'n junior bestuurder by McLaren onderteken.<ref>{{cite web|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/128207|title=McLaren F1 team signs Lando Norris to its junior programme|last=Khorounzhiy|first=Valentin|work=Autosport|date=22 Februarie 2017|access-date=22 Februarie 2017}}</ref> Later daardie jaar het Norris vir McLaren getoets in 'n geskeduleerde middelseisoentoets. Hy het die tweede vinnigste rondte in die tweede dag van toetse by die [[Hungaroring]] afgelê.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/headlines/2017/8/kubica-fourth-fastest-on-return-as-vettel-sets-testing-pace.html|title=Kubica fourth fastest on return as Vettel sets testing pace|publisher=ESPN F1|date=2 Augustus 2017|access-date= 2 Augustus 2017}}</ref> Aan die einde van 2017 het Norris die amptelike McLaren-toets- en reserwejaer vir die [[2018 Formule Een-seisoen|2018-seisoen]] geword.<ref>{{Cite news|date=6 November 2017|title=McLaren Formula 1 – Lando Norris becomes official McLaren test and reserve driver for 2018|language=en|work=mclaren.com|url=http://www.mclaren.com/formula1/team/reserve-test-development-drivers/lando-norris-becomes-official-mclaren-test-reserve-driver-2018/|url-status=dead|access-date=6 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180221051536/https://www.mclaren.com/formula1/team/reserve-test-development-drivers/lando-norris-becomes-official-mclaren-test-reserve-driver-2018/|archive-date=21 February 2018}}</ref> Norris het aan sy eerste amptelike oefensessie by die [[2018 Belgiese Grand Prix|Belgiese Grand Prix]] deelgeneem en 26 rondtes aangeteken.<ref>{{Cite web|last=Mitchell|first=Scott|title=Vettel heads Verstappen and Hamilton in 2018 Belgian Grand Prix FP1|url=https://www.autosport.com/f1/news/138217/vettel-heads-verstappen-and-hamilton-in-spa-fp1|access-date=7 November 2020|website=Autosport.com|language=en}}</ref> Norris het gedurende die jaar ses verdere oefensessies afgelê. === Sedert 2019 by McLaren === [[Lêer:Lando Norris, Chinese GP 2019.jpg|links|duimnael|Norris (afgebeeld by die [[Chinese Grand Prix]]) het in 2019 op 19-jarige ouderdom sy Formule Een-debuut by [[McLaren]] gemaak.]] Norris was gekontrakteer om vir McLaren te jaag vir die [[2019 Formule Een-seisoen|2019 Formule Een Wêreldkampioenskapseisoen]], saam met spanmaat [[Carlos Sainz jr.]]<ref>{{cite web |title=Lando Norris to drive for McLaren in 2019 |url=https://www.mclaren.com/formula1/team/lando-norris/lando-norris-drive-mclaren-2019/ |publisher=McLaren |access-date=3 September 2018}}</ref> Hy het met sy debuut by die [[2019 Australiese Grand Prix]] agtste gekwalifiseer en die wedren in die twaalfde plek voltooi. Hy het sy eerste Formule Een-punte behaal deur sesde te eindig by die volgende ren, die [[2019 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]].<ref>{{Cite news|last=Slater|first=Luke|date=2 April 2019|title=Lando Norris's impressive Bahrain Grand Prix hints at a McLaren revival|language=en|work=The Telegraph|url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2019/04/02/lando-norriss-impressive-bahrain-grand-prix-hints-mclaren-revival/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2019/04/02/lando-norriss-impressive-bahrain-grand-prix-hints-mclaren-revival/ |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=7 November 2020|issn=0307-1235}}</ref> Die [[2019 Chinese Grand Prix|Chinese Grand Prix]] was die eerste van Norris se onttrekkings daardie seisoen, nadat skade van 'n botsing met [[Daniil Kvyat]] op die eerste rondte veroorsaak het dat hy later aan die wedren onttrek het.<ref>{{Cite news|last=Duncan|first=Phil|date=14 April 2019|title=Lando Norris feared first lap Chinese Grand Prix crash would leave him upside down|language=en|work=The Telegraph|url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2019/04/14/lando-norris-feared-first-lap-chinese-grand-prix-crash-would/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2019/04/14/lando-norris-feared-first-lap-chinese-grand-prix-crash-would/ |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=7 November 2020|issn=0307-1235}}</ref> Verdere onttrekkings het gekom by die [[2019 Spaanse Grand Prix|Spaanse Grand Prix]] ná 'n botsing met [[Lance Stroll]] en by die [[2019 Kanadese Grand Prix|Kanadese Grand Prix]] toe 'n brand aan sy remme veroorsaak het dat sy suspensie ingegee het.<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-f1-team-identifies-cause-of-norriss-canadian-gp-breakage-4986064/4986064/|title=McLaren F1 team identifies cause of Norris's Canadian GP breakage|website=autosport.com|first=Adam|last=Cooper|date=18 Junie 2019|accessdate=16 Julie 2021}}</ref> Norris was op koers om sewende by die [[2019 Franse Grand Prix|Franse Grand Prix]] te eindig, maar het laat in die wedren hidrouliese probleme ondervind, en is uiteindelik negende geklassifiseer. Dit is gevolg deur 'n sesde plek by die [[2019 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix]], wat sy beste uitslag verteenwoordig het. Hy is gedwing om laaste by die [[2019 Duitse Grand Prix|Duitse Grand Prix]] weg te spring as gevolg van boetes vir die oorskryding van die toegelate aantal enjinkomponente vir die seisoen. Hy het later uit die wedren geval ná 'n kragverlies.<ref>{{Cite web|title=McLaren Racing – 2019 German Grand Prix|url=https://www.mclaren.com/racing/2019/german-grand-prix/2019-german-grand-prix/|access-date=7 November 2020|website=www.mclaren.com|language=en}}</ref> By die [[2019 Belgiese Grand Prix|Belgiese Grand Prix]] het hy sy pad van elfde tot vyfde in die vroeë stadiums van die wedren oopgeveg. Hy het hierdie posisie behou en was ingestel om sy beste loopbaanuitslag aan te teken, maar het 'n kragverlies op sy laaste rondte opgedoen en is elfde geklassifiseer.<ref>{{Cite web|last=Grounds|first=Ben|date=1 September 2019|title=Lando Norris left frustrated by final-lap mechanical failure at Belgian GP|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/11800151/lando-norris-left-frustrated-by-final-lap-mechanical-failure-at-belgian-gp|access-date=7 November 2020|website=Sky Sports|language=en}}</ref> Norris het sy [[2019 Formule Een-seisoen|debuut Formule Een-seisoen]] elfde in die jaerskampioenskap met 49 punte afgesluit. Spanmaat Sainz het 96 punte aangeteken, maar Norris het Sainz by elf van die een-en-twintig wedrenne uitgekwalifiseer. Tydens sy debuutjaar het Norris 'n meerjarige kontrak geteken om by McLaren te bly vir die [[2020 Formule Een-seisoen|2020-seisoen]] tot [[2022 Formule Een-seisoen|2022]].<ref>{{cite web|last=Richards|first=Giles|date=9 July 2019|title=Lando Norris signs new McLaren contract after superb start to F1 career|url=https://www.theguardian.com/sport/2019/jul/09/lando-norris-new-mclaren-contract-f1-carols-sainz|access-date=30 November 2019|website=The Guardian}}</ref> === 2020: Nooienspodium === By die seisoen-opener, die [[2020 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix]] het Norris in die vierde plek gekwalifiseer, maar is na die derde plek bevorder na 'n roosterstraf vir [[Lewis Hamilton]], die hoogste roosterplek van sy loopbaan destyds en die hoogste vir McLaren sedert die [[2016 Oostenrykse Grand Prix]].<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.we-never-thought-we-could-beat-racing-point-admits-norris-after-career-best.709o2E45PFuzgfJnWrPrbH.html|title=Lando Norris admits McLaren 'never thought' they could beat Racing Point as he secures best-ever qualifying result in Austria &#124; Formula 1®|website=formula1.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122145434/https://www.formula1.com/en/latest/article.we-never-thought-we-could-beat-racing-point-admits-norris-after-career-best.709o2E45PFuzgfJnWrPrbH.html|archive-date=22 January 2021|access-date=26 February 2021}}</ref> In die laaste stadiums van die wedren is die derde geplaasde Hamilton 'n vyf-sekonde-straf opgelê vir die veroorsaak van 'n botsing met Alex Albon. Norris het die vinnigste rondte van die wedren in die laaste rondte opgestel om 4.802 sekondes agter Hamilton te eindig, en Norris behaal die eerste podiumplek van sy loopbaan.<ref>{{Cite news|last=Matthey|first=James|date=6 July 2020|title=Lando Norris was the highlight of the Austrian GP after snatching a podium finish|url=https://www.news.com.au/sport/motorsport/formula-one/lando-norris-was-the-highlight-of-the-austrian-gp-after-snatching-a-podium-finish/news-story/f523339baa3ee049753ef1c38bf630e9|access-date=6 July 2020|newspaper=News.com.au|language=en-AU|archive-date=6 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200706055837/https://www.news.com.au/sport/motorsport/formula-one/lando-norris-was-the-highlight-of-the-austrian-gp-after-snatching-a-podium-finish/news-story/f523339baa3ee049753ef1c38bf630e9|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|last1=Duncan|first1=Phil|last2=Slater|first2=Luke|date=5 July 2020|title=Valtteri Bottas wins chaotic Austrian Grand Prix as brilliant Lando Norris takes maiden podium for McLaren|url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2020/07/05/f1-austrian-grand-prix-2020-live-spielberg-race-results-hamilton/|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2020/07/05/f1-austrian-grand-prix-2020-live-spielberg-race-results-hamilton/|archive-date=11 January 2022|url-access=subscription|url-status=live|newspaper=The Telegraph}}</ref> By die [[2020 Stiermarkse Grand Prix|Stiermarkse Grand Prix]] het Norris sesde gekwalifiseer, maar is 'n drie-plek-roosterstraf opgelê vir verbysteek onder [[Vlae gebruik in motorwedrenne|geel vlae]] tydens oefening. Hy het drie motors in die laaste twee rondtes van die wedren verbygesteek om vyfde te eindig, in wat hy beskryf het as "een van die beste wedrenne van my loopbaan".<ref>{{Cite web|url=https://www.planetf1.com/news/lando-norris-styrian-gp-best-race/|title=Norris: Styrian GP best race of F1 career|date=12 July 2020|website=planetf1.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210730131210/https://www.planetf1.com/news/lando-norris-styrian-gp-best-race/|archive-date=30 July 2021|access-date=16 July 2021}}</ref> Ses agtereenvolgende punteverdienstes is tussen die [[2020 Britse Grand Prix|Britse]] en [[2020 Toskaanse Grand Prix|Toskaanse]] Grands Prix behaal.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/results.html/2020/races/1053/tuscany/race-result.html|title=Tuscan Grand Prix race results|website=formula1.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200921115214/https://www.formula1.com/en/results.html/2020/races/1053/tuscany/race-result.html|archive-date=21 September 2020|access-date=7 November 2020}}</ref> Norris het skade opgedoen tydens die eerste rondte van die [[2020 Russiese Grand Prix|Russiese Grand Prix]] en die wedren vyftiende geëindig. By die [[2020 Eifelse Grand Prix|Eifelse Grand Prix]] het hy van die sesde plek onttrek weens kragbronversaking. Tydens die [[2020 Portugese Grand Prix|Portugese Grand Prix]] het 'n botsing met [[Lance Stroll]] en 'n pap wiel tot 'n dertiende plek gelei.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.who-were-the-winners-and-losers-of-the-portuguese-grand-prix.8cSP4vj2v8wr1lpc9zwLd.html|title=Who were the Winners and Losers of the 2020 Portuguese Grand Prix?|website=formula1.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201102041951/https://www.formula1.com/en/latest/article.who-were-the-winners-and-losers-of-the-portuguese-grand-prix.8cSP4vj2v8wr1lpc9zwLd.html|archive-date=2 November 2020|access-date=7 November 2020}}</ref> Hierna het Norris kritiek gekry oor sy opmerkings dat Stroll "blykbaar nie leer nie"<ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/36306/12115132/lando-norris-angry-with-lance-stroll-after-crash-at-portuguese-gp|title=Lando Norris angry with Lance Stroll after crash at Portuguese GP|website=Sky Sports|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201103200855/https://www.skysports.com/f1/news/36306/12115132/lando-norris-angry-with-lance-stroll-after-crash-at-portuguese-gp|archive-date=3 November 2020|access-date=9 November 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-says-stroll-doesnt-seem-to-learn-after-portuguese-gp-collision.3f9HSpByasXi9zkyJlUgqX.html|title=Norris says Stroll 'doesn't seem to learn' after Portuguese GP collision|date=25 October 2020|website=formula1.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028212500/https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-says-stroll-doesnt-seem-to-learn-after-portuguese-gp-collision.3f9HSpByasXi9zkyJlUgqX.html|archive-date=28 October 2020|access-date=7 November 2020}}</ref> en sy vermeende aftakeling van Lewis Hamilton se behaal van die meeste Grand Prix-oorwinnings, en dit beskryf as "niks vir hom" nie.<ref>{{Cite web|url=https://www.essentiallysports.com/f1-news-emilia-romagna-grand-prix-lando-norris-explains-apology-tweet-was-for-lewis-hamilton-after-public-backlash/|title=Lando Norris explains apology Tweet was for Lewis Hamilton after public backlash|last=Gopal|first=Bhargav|date=30 October 2020|website=EssentiallySports|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201202222115/https://www.essentiallysports.com/f1-news-emilia-romagna-grand-prix-lando-norris-explains-apology-tweet-was-for-lewis-hamilton-after-public-backlash/|archive-date=2 December 2020|access-date=9 November 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.essentiallysports.com/f1-news-emilia-romagna-grand-prix-last-few-days-have-been-the-worst-lando-norris-asserts-hes-a-nice-guy/|title="Last few days have been the worst"- Lando Norris asserts he's a "Nice Guy"|last=Manjunath|first=Ayush|date=31 October 2020|website=EssentiallySports|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421043124/https://www.essentiallysports.com/f1-news-emilia-romagna-grand-prix-last-few-days-have-been-the-worst-lando-norris-asserts-hes-a-nice-guy/|archive-date=21 April 2021|access-date=9 November 2020}}</ref> Daarna het Norris om verskoning gevra vir sy opmerkings oor Stroll en ook 'n persoonlike verskoning aan Hamilton aangebied, waarin hy gesê het dat sy opmerkings "onverskillig" was en dat hy "[nie] die respek getoon het wat ek aan sekere mense behoort te hê nie".<ref>{{Cite web|url=https://thesportsrush.com/f1-news-i-owe-an-apology-lando-norris-apologizes-to-lance-stroll-after-abusing-him-on-team-radio/|title="I owe an apology" – Lando Norris apologizes to Lance Stroll after abusing him on team radio during Portuguese Grand Prix|date=27 October 2020|website=The SportsRush|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122165048/https://thesportsrush.com/f1-news-i-owe-an-apology-lando-norris-apologizes-to-lance-stroll-after-abusing-him-on-team-radio/|archive-date=22 January 2021|access-date=9 November 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12118961/lando-norris-sent-lewis-hamilton-apology-over-comments-on-f1-wins-record|title=Lando Norris sent Lewis Hamilton apology over comments on F1 wins record|website=Sky Sports|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109005919/https://www.skysports.com/f1/news/12433/12118961/lando-norris-sent-lewis-hamilton-apology-over-comments-on-f1-wins-record|archive-date=9 November 2020|access-date=9 November 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.essentiallysports.com/f1-news-lando-norris-concedes-hes-been-stupid-and-careless-over-recent-comments/|title=Norris concedes he's been "stupid and careless" over recent comments|last=Gopal|first=Bhargav|date=27 October 2020|website=EssentiallySports|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204211847/https://www.essentiallysports.com/f1-news-lando-norris-concedes-hes-been-stupid-and-careless-over-recent-comments/|archive-date=4 December 2020|access-date=9 November 2020}}</ref> By die [[2020 Turkse Grand Prix|Turkse Grand Prix]] het Norris wat hy "die swakste wegsprong van sy loopbaan" genoem het, gehad.<ref name="gert">{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/norris-made-worst-start-of-everyones-career-ever-in-turkey/4911396/|title=F1: Norris made 'worst start of everyone's career ever'|last=Cooper|first=Adam|date=16 November 2020|website=www.motorsport.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201117193407/https://www.motorsport.com/f1/news/norris-made-worst-start-of-everyones-career-ever-in-turkey/4911396/|archive-date=17 November 2020|access-date=14 December 2020}}</ref> Hy het vanaf die veertiende plek weggespring na 'n vyf-plek-roosterstraf omdat hy nie geel vlae in kwalifisering gerespekteer het nie, maar het herstel om agtste te eindig en die vinnigste rondte van die wedren aan te teken.<ref name="gert" /> Norris het vierde geëindig by die [[2020 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]] en vyfde by die seisoenfinale [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grand Prix]],<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-and-sainz-delighted-with-p4-and-p5-in-bahrain-gp-as-mclaren-jump-to.3rJI1QBfxpk2r6DUyuFkxn.html|title=Norris and Sainz delighted with P4 and P5 in Bahrain GP, as McLaren jump to third in constructors' battle|date=29 November 2020|website=www.formula1.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130005203/https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-and-sainz-delighted-with-p4-and-p5-in-bahrain-gp-as-mclaren-jump-to.3rJI1QBfxpk2r6DUyuFkxn.html|archive-date=30 November 2020|access-date=14 December 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.i-dont-know-where-it-came-from-norris-shocked-by-stunning-p4-in-abu-dhabi.7ffqnh8GiHYnP46VSzeUTL.html|title='I don't know where it came from' – Lando Norris shocked by stunning P4 in Abu Dhabi qualifying|date=12 December 2020|website=www.formula1.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201212192814/https://www.formula1.com/en/latest/article.i-dont-know-where-it-came-from-norris-shocked-by-stunning-p4-in-abu-dhabi.7ffqnh8GiHYnP46VSzeUTL.html|archive-date=12 December 2020|access-date=14 December 2020}}</ref> wat, benewens die punte wat deur spanmaat Sainz aangeteken is, McLaren gehelp het om die derde plek in die vervaardigerskampioenskap voor [[Racing Point F1-span|Racing Point]]<ref>{{Cite news|last=Benson|first=Andrew|date=13 December 2020|title=Verstappen wins season finale in Abu Dhabi|language=en|work=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/55294365|access-date=14 December 2020|archive-date=14 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201214011122/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/55294365|url-status=live}}</ref> te behaal. Norris het die seisoen negende in die Bestuurderskampioenskap met 97 punte afgesluit, agt punte agter Sainz. === 2021 Eerste voorwegsprong === [[Lêer:FIA F1 Austria 2021 Nr. 4 Norris.jpg|duimnael|links|Norris jaag tydens die [[2021 Oostenrykse Grand Prix]]]] Norris het vir die 2021 seisoen by McLaren gebly, saam met Daniel Ricciardo terwyl Sainz die span verlaat het en na Ferrari oorgestap het.<ref>{{cite web|title=Daniel Ricciardo/Lando Norris will be the most exciting driver line up in 2021, says McLaren boss Zak Brown|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.ricciardo-norris-will-be-the-most-exciting-driver-line-up-in-2021-says-zak.3RCqTJxOAFyTfp9YxkAxVY.html|access-date=15 July 2020|website=formula1.com|date=26 June 2020|archive-date=16 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116113436/https://www.formula1.com/en/latest/article.ricciardo-norris-will-be-the-most-exciting-driver-line-up-in-2021-says-zak.3RCqTJxOAFyTfp9YxkAxVY.html|url-status=live}}</ref> Norris het sewende gekwalifiseer vir die seisoen-opener Bahreinse Grand Prix en die wedren vierde geëindig.<ref>{{cite web|last=Noble|first=Jonathan|date=28 March 2021|title=McLaren insists it has no disappointment with Bahrain GP qualifying form|url=https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-no-disappointment-bahrain-gp-qualifying/5953840/|access-date=18 April 2021|website=www.autosport.com|language=en|archive-date=18 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210418224658/https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-no-disappointment-bahrain-gp-qualifying/5953840/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Qualifying Standings – Bahrain|url=https://www.formula1.com/en/results.html/2021/races/1064/bahrain/qualifying.html|access-date=18 April 2021|website=Formula 1|archive-date=28 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210328175040/https://www.formula1.com/en/results.html/2021/races/1064/bahrain/qualifying.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|date=28 March 2021|title=McLaren's Lando Norris had 'flashbacks' to maiden podium as he charged to P4 in Bahrain|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-had-flashbacks-to-maiden-podium-as-he-charged-to-p4-in-bahrain.5ksgDWSHznlTr9heyikSFz.html|access-date=18 April 2021|website=formula1.com|archive-date=15 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210415025524/https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-had-flashbacks-to-maiden-podium-as-he-charged-to-p4-in-bahrain.5ksgDWSHznlTr9heyikSFz.html|url-status=live}}</ref> By die volgende wedren, die [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|Emilia-Romagna Grand Prix]], is 'n kwalifiserende tyd wat hom derde op die rooster sou geplaas het, verwyder omdat hy baanbeperkings oorskry het, en hy het sewende vir die wedren weggespring. Norris het in die tweede plek gehardloop voordat hy met drie rondtes oor deur Lewis Hamilton verbygesteek is. Hy het derde geëindig om sy tweede Formule Een-podiumplek te behaal.<ref>{{Cite news|last=Benson|first=Andrew|date=18 April 2021|title=Verstappen wins classic as Hamilton recovers|work=[[BBC Sport]]|url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/56793486|access-date=18 April 2021|archive-date=18 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210418153031/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/56793486|url-status=live}}</ref> By die [[2021 Monaco Grand Prix|Monaco Grand Prix]] het Norris vyfde weggespring en voordeel getrek uit [[Charles Leclerc]] se versuim om die wedren te begin en [[Valtteri Bottas]] se onttrekking om nog 'n podiumplek te behaal. Norris is 'n roosterstraf opgelê en het negende by die [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjanse Grand Prix]] begin omdat hy nie by die kuipe aangedoen het tydens 'n rooi vlag-periode in kwalifisering nie, 'n sanksie wat hy as "onregverdig" gekritiseer het.<ref>{{cite web |last1=Scott Michell |first1=Valentin Khorounzhiy |title='Gutted' Norris: Baku grid penalty and license points unfair |url=https://the-race.com/formula-1/gutted-norris-baku-grid-penalty-and-licence-points-unfair/ |website=The Race |date=5 June 2021 |publisher=The Race Media Ltd |access-date=5 June 2021 |archive-date=5 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210605155304/https://the-race.com/formula-1/gutted-norris-baku-grid-penalty-and-licence-points-unfair/ |url-status=live}}</ref> Hy het plekke in die wedren teruggewen om vyfde te eindig, gehelp deur ongelukke en foute van bestuurders voor hom. Norris het sy destydse hoogste plek op die baan geëwenaar by die [[2021 Stiermarkse Grand Prix|Stiermarkse Grand Prix]] in Oostenryk, deur derde te begin nadat Bottas 'n roosterstraf gekry het.<ref>{{cite web |title=Bottas Handed Three-place Grid Penalty |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-bottas-handed-three-place-grid-drop-and-penalty-points-for.5t4zHtuj4Z8pRjt7PFC6nn.html |website=Formula1 |access-date=28 June 2021 |archive-date=27 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627202702/https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-bottas-handed-three-place-grid-drop-and-penalty-points-for.5t4zHtuj4Z8pRjt7PFC6nn.html |url-status=live }}</ref> Hy het vyfde geëindig vir die derde agtereenvolgende wedren.<ref>{{cite web |last1=McDonagh |first1=Connor |title=F1 2021 Styrian Grand Prix |url=https://www.crash.net/f1/results/982194/1/f1-2021-styrian-grand-prix-full-race-results-round-8 |website=Crash |date=27 June 2021 |publisher=Crash.net |access-date=28 June 2021 |archive-date=27 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627143324/https://www.crash.net/f1/results/982194/1/f1-2021-styrian-grand-prix-full-race-results-round-8 |url-status=live }}</ref> Hy het hierdie kwalifiserende posisie by die volgende naweek se [[2021 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix]] verbeter deur in die tweede plek weg te spring nadat hy 'n tyd van 0.048 sekondes agter die voorste wegspringplek van Max Verstappen opgestel het.<ref>{{cite web |title=2021 Austrian Grand Prix Qualifying Report |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.qualifying-verstappen-edges-out-sensational-norris-to-take-austrian-gp-pole.5X2ZtXmTdFw2ZjXFwRw1KJ.html |website=Formula1.com |access-date=4 July 2021 |archive-date=3 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210703192254/https://www.formula1.com/en/latest/article.qualifying-verstappen-edges-out-sensational-norris-to-take-austrian-gp-pole.5X2ZtXmTdFw2ZjXFwRw1KJ.html |url-status=live }}</ref> Norris het 'n straf tydens die wedren ontvang nadat daar beslis is dat hy [[Sergio Pérez]] van die baan gedwing het. Hy het die wedren derde voltooi om sy derde podiumplek van die seisoen te behaal.<ref>{{cite news |last1=Benson |first1=Andrew |title=Austrian GP Race Report |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/57713734 |access-date=4 July 2021 |archive-date=4 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210704144330/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/57713734 |url-status=live}}</ref> Hy het die sesde vinnigste tyd in Vrydag se kwalifisering by die [[2021 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] opgestel, voordat hy vyfde in die nuwe-formaat naelren-kwalifisering en vierde in die Grand Prix geëindig het. Hierdie resultaat het hom na die derde plek in die jaerskampioenskap geskuif.<ref>{{cite web |title='I wanted a little bit more' – Lando Norris on British GP |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.i-wanted-that-little-bit-more-norris-disappointed-after-slow-pit-stop-costs.1cRqifHUHe5zn6Lny64DwN.html |website=Formula1.com |access-date=18 July 2021 |archive-date=18 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718201910/https://www.formula1.com/en/latest/article.i-wanted-that-little-bit-more-norris-disappointed-after-slow-pit-stop-costs.1cRqifHUHe5zn6Lny64DwN.html |url-status=live }}</ref> Hy het sesde gekwalifiseer vir die [[2021 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]]. Hy het tot derde plek verbeter met die eerste draai, maar is van agter deur Bottas getref, wat veroorsaak het dat hy met Verstappen gebots het. Norris het twee rondtes later weens ernstige skade uit die wedren onttrek. By die [[2021 Italiaanse Grand Prix|Italiaanse Grand Prix]] het Norris vierde in die naelren-kwalifisering geëindig, wat derde op die rooster vir die wedren geword het nadat Bottas 'n roosterstraf opgedoen het. Norris het die wedren tweede agter spanmaat Ricciardo voltooi, wat sy vierde podiumplek van die seisoen behaal het en McLaren se eerste een-twee-eindstryd sedert die 2010 Kanadese Grand Prix verseker het.<ref>{{cite web|title=2021 Italian Grand Prix race report and highlights: Ricciardo leads stunning McLaren 1-2 at Monza after Verstappen and Hamilton collide again|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.ricciardo-leads-stunning-mclaren-1-2-at-monza-after-verstappen-and-hamilton.2BH4g9dpznux3HTK3SXj9B.html|access-date=12 September 2021|website=formula1|archive-date=12 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210912145723/https://www.formula1.com/en/latest/article.ricciardo-leads-stunning-mclaren-1-2-at-monza-after-verstappen-and-hamilton.2BH4g9dpznux3HTK3SXj9B.html|url-status=live}}</ref> Norris het sy eerste Formule Een-voorwegspringposisie in veranderende weersomstandighede tydens kwalifisering by die [[2021 Russiese Grand Prix|Russiese Grand Prix]] behaal. Hy het die voorsprong in die eerste rondte aan Carlos Sainz verloor voordat hy dit in rondte 13 herwin het. Norris het die wedren voortgesit met Lewis Hamilton kort agter hom totdat dit in die laaste rondtes begin reën het. Norris het besluit om op droëweerbande te bly terwyl Hamilton vir intermediêre bande kuipe toe is. Die reën het gou vererger, wat Hamilton toegelaat het om hom verby te steek en Norris gedwing het om vir intermediêre bande in te kuip. Norris het sewende geëindig en die vinnigste rondte van die wedren aangeteken. Norris het punte in elk van die oorblywende sewe wedrenne van die seisoen aangeteken, maar het nie hoër as sewende geëindig nie. Hy het derde gekwalifiseer by die seisoen-eindigende Abu Dhabi Grand Prix en was die eerste van die vyf motors wat kontroversieel toegelaat is om hulself op die voorlaaste rondte van die wedren te ontloop. Hy het die besluit gekritiseer om die wedren op die laaste rondte te hervat en dit beskryf as "vir die TV".<ref>{{cite web |title=F1 drivers left confused by "made for TV" safety car unlapping call |url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-drivers-left-confused-by-made-for-tv-safety-car-unlapping-call/6880631/ |access-date=13 December 2021 |website=Autosport|date=13 December 2021 }}</ref> Die uitslag van die laaste wedren het Norris tot sesde in die Wêreldbestuurderskampioenskap laat val, 4.5 punte agter voormalige spanmaat Sainz. Nietemin het Norris sy loopbaanbeste resultaat op die punteleer behaal en 160 punte teenoor spanmaat Ricciardo se 115 aangeteken. === 2022 === In Februarie 2022 het Norris 'n kontrakverlenging met McLaren onderteken wat hom 'n plek tot ten minste 2025 by die span verseker het.<ref>{{Cite web|title=Lando Norris agrees major contract extension to stay at McLaren until 2025|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-norris-agrees-major-contract-extension-to-stay-at-mclaren-until.5bK60HZJ6ddtdr1R2yIPhX.html|access-date=9 February 2022|website=www.formula1.com|language=en}}</ref> Norris het al drie dae van die Bahrein-amptelike voorseisoentoetse voltooi nadat Ricciardo positief getoets het vir COVID-19 en dit nie kon bywoon nie.<ref>{{Cite web|title=McLaren driver Daniel Ricciardo tests positive for covid 19|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.mclaren-driver-daniel-ricciardo-tests-positive-for-covid-19.5ocJxEFaCjo8ZVK0npWRGs.html|access-date=19 March 2022|website=www.formula1.com|language=en}}</ref> Beide McLaren-bestuurders het gekwalifiseer en buite die top tien geëindig tydens die seisoen-opener [[2022 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]]. Norris het toe punte aangeteken by die [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Saoedi-Arabiese]] en [[2022 Australiese Grand Prix|Australiese Grands Prix]] voordat hy die span se enigste podiumplek van die seisoen behaal het met 'n derde plek by die [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|Emilia-Romagna Grand Prix]].<ref>{{Cite web |last=Thurston |first=Emma |date=24 April 2022 |title=Lando Norris hails McLaren's teamwork after P3 finish in Imola |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12597826/emilia-romagna-gp-lando-norris-hails-mclarens-teamwork-after-p3-finish-in-imola |access-date=25 April 2022 |website=Sky Sports F1 |language=en |archive-date=24 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220424181333/https://www.skysports.com/f1/news/12433/12597826/emilia-romagna-gp-lando-norris-hails-mclarens-teamwork-after-p3-finish-in-imola |url-status=live }}</ref> By die nuwe [[2022 Miami Grand Prix|Miami Grand Prix]] is die veiligheidsmotor ontplooi toe Norris betrokke was in 'n ongeluk met [[Pierre Gasly]] se [[Scuderia AlphaTauri|AlphaTauri]].<ref>{{cite web |last1=Landman |first1=Declan |title=Norris laments 'silly accident' with Gasly in Miami |url=https://www.planetf1.com/news/lando-norris-pierre-gasly-miami-crash/ |website=plannetF1 |date=9 May 2022 |publisher=Sam Cooper |access-date=19 May 2022 |archive-date=19 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519164549/https://www.planetf1.com/news/lando-norris-pierre-gasly-miami-crash/ |url-status=live }}</ref> Ten spyte van [[mangelontsteking]], het Norris sesde in die [[2022 Monaco Grand Prix|Monaco Grand Prix]] gekom en die vinnigste rondte aangeteken.<ref>{{cite web |title=Norris relieved to finish 'rewarding' Monaco GP in P6 after overcoming tonsillitis and torrential rain |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-relieved-to-finish-rewarding-monaco-gp-in-p6-after-overcoming.53UfNICh2UvdDlFtZP49tQ.html |access-date=31 May 2022 |website=www.formula1.com |language=en |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530175447/https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-relieved-to-finish-rewarding-monaco-gp-in-p6-after-overcoming.53UfNICh2UvdDlFtZP49tQ.html |url-status=live }}</ref> Hy het vyftiende gekwalifiseer by die [[2022 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix]], maar het in die naelren en die wedren herstel om sewende te eindig. Hy het toe vierde gekwalifiseer vir die [[2022 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]] maar kon nie Lewis Hamilton en die twee [[Red Bull Racing|Red Bulls]] agterhou nie en het sewende geëindig. Norris het sewentiende by die [[2022 Belgiese Grand Prix|Belgiese Grand Prix]] weggespring met 'n kragonderdele-straf en kon nie punte aanteken nie en het twaalfde geëindig. Hy het derde by die [[2022 Italiaanse Grand Prix|Italiaanse Grand Prix]] weggespring, maar weer teen die Red Bulls verloor en sewende geëindig. Sy beste resultaat sedert Emilia-Romagna was by die [[2022 Singapoerse Grand Prix|Singapoerse Grand Prix]] waar hy en Ricciardo onderskeidelik vierde en vyfde geëindig het, wat McLaren kortliks tot die vierde plek bo Alpine in die vervaardigerskampioenskap opgeskuif het. Hy het punte in die São Paulo Grand Prix naelren aangeteken, maar 'n ratkasfout het hom uit die punteposisies in die wedren geskakel. Hy het die seisoen met die sesde plek en die vinnigste rondte by die [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grand Prix]] afgesluit. Hy het sewende in die Bestuurderskampioenskap geëindig en in die jaar 122 punte teenoor Ricciardo se 37 aangeteken.<ref>{{cite web|url=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2022%20Abu%20Dhabi%20Grand%20Prix%20-%20Championship%20Points.pdf|title=Championship Points|publisher=[[Fédération Internationale de l'Automobile]]|access-date=4 June 2025|archive-date=1 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230201133412/https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2022%20Abu%20Dhabi%20Grand%20Prix%20-%20Championship%20Points.pdf|url-status=live}}</ref> === 2023 === [[Lêer:FIA F1 Austria 2023 Nr. 4 (1).jpg|duimnael|links|Norris jaag vir McLaren tydens die [[2023 Oostenrykse Grand Prix]].]] Norris het vir [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] by McLaren aangebly, saam met nuweling [[Oscar Piastri]] wat Ricciardo vervang het.<ref>{{cite web |url=https://www.mclaren.com/racing/team/2021-fia-f2-champion-oscar-piastri-join-mclaren-racing-2023/ |title=McLaren Racing – 2021 FIA F2 champion Oscar Piastri to join McLaren Racing in 2023 |publisher=Mclaren.com |date= |access-date=3 September 2022 |archive-date=25 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220925165603/https://www.mclaren.com/racing/team/2021-fia-f2-champion-oscar-piastri-join-mclaren-racing-2023/ |url-status=live }}</ref> By die [[2023 Bahreinse Grand Prix|eerste ren in Bahrein]] het beide McLaren-motors betroubaarheidsprobleme ondervind.<ref name="MCL60 Bahrain Issues">{{Cite web |last1=Kew |first1=Matt |last2=Cleeren |first2=Filip |last3=Cooper |first3=Adam |date=6 March 2023 |title=McLaren reveals Norris and Piastri reliability issues in Bahrain GP |url=https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-reveals-norris-and-piastri-reliability-issues/10440344/ |url-access=limited |access-date=7 March 2023 |website=[[Autosport]] |publisher=Motorsport Network |language=en |publication-place=London |archive-date=6 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230306024419/https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-reveals-norris-and-piastri-reliability-issues/10440344/ |url-status=live }}</ref> Norris moes ses kuipestoppe maak om die probleem te ondersoek en het sewentiende en laaste van die voltooide jaers geëindig.<ref>{{Cite web |date=5 March 2023 |title=2023 Bahrain Grand Prix race report and highlights: Verstappen leads 1-2 in Bahrain season opener as Leclerc retires and Alonso takes final podium place in style |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-leads-1-2-in-bahrain-season-opener-as-leclerc-retires-and-alonso.40788dU0VkiLz0gxRPo7n1.html |access-date=6 March 2023 |website=formula1.com |language=en}}</ref> Hy is vir die eerste keer sedert 2019 in die eerste kwalifiseringsessie by die [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Saoedi-Arabiese Grand Prix]] uitgeskakel nadat hy teen 'n muur gebots het.<ref>{{cite web | url=https://www.formula1.com/en/latest/article.facts-and-stats-perez-matches-alesi-as-alonso-grabs-best-aston-martin-start.70Qj5u28UCVJf2b3Wc9eSf.html | title=Facts And Stats: Perez matches Alesi, as Alonso grabs best Aston Martin start since the 1950s &#124; Formula 1® | access-date=19 March 2023 | archive-date=19 March 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230319135630/https://www.formula1.com/en/latest/article.facts-and-stats-perez-matches-alesi-as-alonso-grabs-best-aston-martin-start.70Qj5u28UCVJf2b3Wc9eSf.html | url-status=live }}</ref> Hy het skade van puin in die eerste rondte opgedoen en weer sewentiende geëindig.<ref>{{Cite web |last=Cooper |first=Adam |date=20 March 2023 |title=McLaren's Piastri "surprised" by Gasly contact damage in Saudi Arabian GP |url=https://www.autosport.com/f1/news/piastri-surprised-by-gasly-contact-damage-in-saudi-arabian-gp/10446468/ |access-date=20 March 2023 |website=[[Autosport]] |publisher=Motorsport Network |language=en}}</ref> By die [[2023 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]] het McLaren hul eerste punte van die seisoen aangeteken; Piastri het agtste geëindig en Norris het van dertiende aan die begin tot sesde aan die einde verbeter. Nog 'n K1-eliminasie by die [[2023 Miami Grand Prix|Miami Grand Prix]] en kontak met [[Nyck de Vries]] by die wegsprong het gelei tot nog 'n uitslag sonder enige punte. Hy het derde gekwalifiseer by die [[2023 Spaanse Grand Prix|Spaanse Grand Prix]], maar kontak met Lewis Hamilton in die eerste rondte het hom laat terugsak. Hy is uit die punte-uitslag by die [[2023 Kanadese Grand Prix|Kanadese Grand Prix]] gestraf vir "onsportiewe gedrag" nadat hy buitensporig stadiger gery het terwyl hy die kuipelaan binnegegaan het, om sodoende 'n gaping vir Piastri voor hom te skep.<ref>{{cite web |date=2 July 2023 |title=McLaren's right of review over Norris's Canadian GP penalty rejected by the stewards |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/mclarens-right-of-review-over-norriss-canadian-gp-penalty-rejected-by-the.1sUxh4k9Xa0o55mCwo43J3 |website=formula1.com |publisher=Formula One Group |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240526174534/https://www.formula1.com/en/latest/article/mclarens-right-of-review-over-norriss-canadian-gp-penalty-rejected-by-the.1sUxh4k9Xa0o55mCwo43J3 |archive-date=26 May 2024 |access-date=4 June 2025}}</ref> McLaren het opgraderings aan Norris se MCL60 vir die [[2023 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix]] aangebring;<ref>{{cite web|url=https://speedcafe.com/no-mclaren-upgrades-for-piastri-in-austria/|title=No McLaren upgrades for Piastri in Austria|website=speedcafe.com|first=Mat|last=Coch|date=30 June 2023|access-date=7 November 2023|archive-date=30 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230630035056/https://www.speedcafe.com/2023/06/30/no-mclaren-upgrades-for-piastri-in-austria/|url-status=live}}</ref> spanhoof Andrea Stella het opgemerk dat "feitlik die hele motor" herontwerp is.<ref>{{cite web|url=https://speedcafe.com/mclaren-b-spec-entire-car-redesigned/|title=McLaren admit 'entire car' has been redesigned|website=speedcafe.com|first=Ian|last=Parkes|date=17 June 2023|access-date=7 November 2023|archive-date=9 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231209064705/https://www.speedcafe.com/2023/06/17/mclaren-b-spec-entire-car-redesigned/|url-status=live}}</ref> Norris het vierde vir die wedren gekwalifiseer, derde vir die naelloop en vierde in die wedren geëindig. Meer sukses het by die [[2023 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] gekom waar Norris en Piastri onderskeidelik tweede en derde gekwalifiseer het.<ref>{{Cite web |last=Boxall-Legge |first=Jake |date=8 July 2023 |title=F1 British GP: Verstappen on pole as McLaren drivers star |url=https://www.motorsport.com/f1/news/f1-british-gp-verstappen-on-pole-as-mclaren-drivers-star/10493329/ |access-date=8 July 2023 |website=www.motorsport.com |language=en |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709124942/https://www.motorsport.com/f1/news/f1-british-gp-verstappen-on-pole-as-mclaren-drivers-star/10493329/ |url-status=live }}</ref> Hy het Max Verstappen by die eerste draai verbygesteek en die wedren vir vier rondtes gelei voordat Verstappen die plek herwin het. In die latere stadiums van die wedren het Norris Lewis Hamilton afgeweer om tweede te eindig,<ref>{{Cite news|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12918206/mclaren-and-rivals-surprised-by-lando-norris-pace-in-second-place-finish-at-british-grand-prix|work=Sky Sports|date=10 July 2023|access-date=10 July 2023|title=McLaren and rivals 'surprised' by Lando Norris' pace in second-place finish at British Grand Prix|archive-date=9 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230709233648/https://www.skysports.com//f1/news/12433/12918206/mclaren-and-rivals-surprised-by-lando-norris-pace-in-second-place-finish-at-british-grand-prix|url-status=live}}</ref> wat hom die eerste McLaren-bestuurder maak wat op die podium by Silverstone geëindig het sedert Hamilton in 2010.<ref>{{Cite news|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.facts-and-stats-red-bull-match-mclarens-all-time-record-of-11-straight-wins.4mKBQZfrnz1SVcabfnmRbr.html|title=Facts And Stats: Red Bull match McLaren's all-time record of 11 straight wins|work=Formula 1|date=9 July 2023|access-date=10 July 2023|last=Kelly|first=Sean|archive-date=10 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230710011949/https://www.formula1.com/en/latest/article.facts-and-stats-red-bull-match-mclarens-all-time-record-of-11-straight-wins.4mKBQZfrnz1SVcabfnmRbr.html|url-status=live}}</ref> Hy het toe derde gekwalifiseer en teen Sergio Pérez verdedig om tweede te eindig by die [[2023 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]], die eerste agtereenvolgende podiumplekke van sy Formule Een-loopbaan. Hy het per ongeluk Verstappen se eersteplek-trofee – 'n handgemaakte Herend ter waarde van ongeveer VS$45&nbsp;000 – tydens die podiumvieringe gebreek; die trofee is later vervang.<ref>{{Cite web |url=https://thesportsrush.com/f1-news-watch-lando-norris-nearly-spoils-his-british-gp-heroics-while-spraying-300-prize-on-max-verstappen/ |title=Watch: Lando Norris Nearly Spoils His British GP Heroics While Spraying $300 Prize on Max Verstappen |last=Bhattacharjee |first=Somin |date=9 July 2023 |website=Thesportsrush.com |access-date=25 July 2023 |archive-date=25 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230725123448/https://thesportsrush.com/f1-news-watch-lando-norris-nearly-spoils-his-british-gp-heroics-while-spraying-300-prize-on-max-verstappen/ |url-status=live }}</ref> Hy het tweede by die [[2023 Nederlandse Grand Prix|Nederlandse Grand Prix]] weggespring, maar het sy span se besluit gekritiseer om nie bande tydens 'n reënbui te ruil nie; hy het toe sewende geëindig.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12479/12951335/lando-norris-mclaren-driver-admits-to-looking-like-an-idiot-for-radio-rant-during-dutch-grand-prix|title=Lando Norris: McLaren driver admits to looking 'like an idiot' for radio rant during Dutch Grand Prix|website=skysports.com|date=31 August 2023|access-date=7 November 2023}}</ref> Vier agtereenvolgende podiumplekke het met die [[2023 Singapoerse Grand Prix|Singapoerse Grand Prix]] begin, waar Norris die Mercedes- duo van Hamilton en George Russell afgeweer het en minder as 'n sekonde agter die renwenner [[Carlos Sainz jr.]], sy voormalige McLaren-spanmaat, geëindig het. Sainz, wat Norris strategies albei Mercedesse laat terughou het, het Norris geprys omdat hy hom toegelaat het om die oorwinning te behaal; sy spanmaat Charles Leclerc is deur Hamilton en Russell, wat vir varser mediums kuipe toe is, verbygesteek en kon hulle dus nie terughou nie.<ref>{{cite web | url=https://www.formula1.com/en/latest/article.sainz-credits-key-carlando-moment-for-preventing-him-being-dead-meat-on-his.3EkQ4E8uKvn2kJdVgZksAE.html | title=Sainz credits key 'Carlando' moment for preventing him being 'dead meat' on his way to Singapore victory |website=Formula One |date=17 September 2023 |access-date=14 December 2023}}</ref> Hy het derde gekwalifiseer, agter spanmaat Piastri, by die [[2023 Japannese Grand Prix|Japannese Grand Prix]], maar hom in die wedren verbygesteek om tweede te eindig. Hy het 'n groot deel van die [[2023 Verenigde State Grand Prix|Verenigde State Grand Prix]] gelei nadat hy tweede gekwalifiseer het en Charles Leclerc aan die begin verbygesteek het, maar is uiteindelik deur Verstappen en Hamilton verbygesteek. Hamilton se diskwalifikasie na die wedren het Norris na die tweede plek bevorder.<ref>{{cite web |date=23 October 2023 |title=Hamilton and Leclerc disqualified from United States Grand Prix for technical breach |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-hamilton-and-leclerc-disqualified-from-united-states-grand-prix-for.10nvuyvEPfMgoeWxWOhw0a |website=Formula 1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240330101423/https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-hamilton-and-leclerc-disqualified-from-united-states-grand-prix-for.10nvuyvEPfMgoeWxWOhw0a |archive-date=30 March 2024 |access-date=4 June 2025}}</ref> Norris het nie daarin geslaag om 'n mededingende kwalifiserende tyd by die [[2023 Meksikostad Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]] op te stel nie en het sewentiende begin, maar het herstel om die wedren vyfde te voltooi. By die [[2023 São Paulo Grand Prix|São Paulo Grand Prix]] het hy die voorste wegspringplek in die naelren behaal, maar is deur Verstappen by die eerste draai verbygesteek en het tweede geëindig. Hy het ook tweede in die hoofwedren geëindig, nadat hy sesde weggespring het en vier plekke aan die begin ingehaal het. Sy enigste uitval van die seisoen was by die voorlaaste rondte, die [[2023 Las Vegas Grand Prix|Las Vegas Grand Prix]]. Hy het sestiende gekwalifiseer, maar 'n swaar ongeluk in die derde rondte gemaak. Hy is vir voorsorgmaatreëls hospitaal toe geneem en is dieselfde dag ontslaan.<ref>{{cite news |title=Lando Norris: How McLaren driver suffered huge accident at Las Vegas GP after first DNF of 2023 F1 season |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13012155/lando-norris-how-mclaren-driver-suffered-huge-accident-at-las-vegas-gp-after-first-dnf-of-2023-f1-season |access-date=20 November 2023 |work=Sky Sports |date=10 November 2023 |language=en}}</ref> Norris het altesaam 205 punte teenoor Piastri se 97 behaal en sesde in die Bestuurderskampioenskap geëindig, wat sy resultaat van 2021 ewenaar. Hy het slegs een punt agter die vierde plek geëindig, terwyl [[Fernando Alonso]] en Charles Leclerc gelykop met 206 punte geëindig het.<ref>{{Cite web |title=F1 – The Official Home of Formula 1® Racing |url=https://www.formula1.com/ |access-date=2026-05-19 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}</ref> === 2024: Nooiensoorwinning === [[Lêer:Lando Norris,Chinese GP 2024 Race.jpg|duimnael|regs|Norris by die [[2024 Chinese Grand Prix]]]] Voor die [[2024 Formule Een-seisoen|2024-seisoen]] het Norris 'n nuwe meerjarige kontrak met McLaren geteken.<ref name="contract">{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-lando-norris-agrees-new-extended-multi-year-contract-with-mclaren.8rSSuSLeK21UXmWqBdXuL.html |title=Norris agrees new 'extended multi-year' contract with McLaren |website=Formula One |date=27 January 2024}}</ref> Hy het sesde geëindig by die eerste wedren, die [[2024 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]],<ref>{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/bahrain-f1-pace-a-good-sign-as-mclaren-weaknesses-remain-norris/10582701/|title=Bahrain F1 pace "a good sign" as McLaren weaknesses remain – Norris|website=autosport.com|first=Filip|last=Cleeren|date=3 March 2024|access-date=6 April 2024}}</ref> en sy eerste podium van die seisoen by die [[2024 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]] behaal, waar hy derde weggespring en geëindig het.<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13103567/lando-norris-when-and-where-is-mclaren-driver-most-likely-to-claim-an-elusive-first-f1-victory|title=Lando Norris: When and where is McLaren driver most likely to claim an elusive first F1 victory?|website=skysports.com|date=2 April 2024|access-date=6 April 2024}}</ref> Hy het die seisoen se eerste naelren-voorposisie by die [[2024 Chinese Grand Prix|Chinese Grand Prix]] behaal,<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-delighted-as-all-or-nothing-final-lap-nets-p1-during-sprint.1W3ZJnuE4wBuCCzFXYrMDI|title=Norris delighted as 'all or nothing' final lap nets P1 during Sprint Qualifying in Shanghai|website=formula1.com|date=19 April 2024|access-date=19 April 2024}}</ref> maar verskeie plekke in die eerste rondte van die naelren afgestaan en sesde geëindig.<ref>{{cite web |title=Verstappen beats Hamilton in dramatic Shanghai Sprint |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-charges-to-victory-over-hamilton-in-dramatic-shanghai-sprint.6B8IBGCczrPy6jLU3ztepf |publisher=Formula One |access-date=21 April 2024 |language=en |date=20 April 2024}}</ref> Vir die hoofwedren het hy vierde gekwalifiseer, Fernando Alonso verbygesteek en Sergio Pérez in die kuipe getroef om tweede te eindig,<ref>{{cite web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-charges-to-victory-over-norris-and-perez-in-action-packed-chinese.3Uz5CwNh5tEQt62umIGhob |title=Verstappen charges to victory over Norris and Perez in action-packed Chinese GP |date=21 April 2024 |access-date=22 April 2024 |website=Formula One}}</ref> sy vyftiende Formule Een-podium. By die [[2024 Miami Grand Prix|Miami Grand Prix]] het hy uit die naelren onttrek na 'n botsing met Alonso in die eerste draai.<ref>{{cite web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-charges-to-sprint-race-win-over-leclerc-and-perez-in-miami.3ziV5jwPsEc5HCQ1ODdIUF |title=Verstappen charges to Sprint win over Leclerc and Perez in Miami |date=4 May 2024 |access-date=5 May 2024 |website=Formula One}}</ref> Hy het vyfde vir die hoofwedren gekwalifiseer en die wedren gelei nadat die jaers voor hom by die kuipe aangedoen het. 'n Daaropvolgende veiligheidsmotor het Norris toegelaat om by die kuipe aan te doen en sy voorsprong te behou, wat hy voor Verstappen by die herbegin gehou het om sy eerste Grand Prix-oorwinning na 110 wedrenne en sy 16de podiumplek te behaal,<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-beats-verstappen-for-breakthrough-maiden-f1-victory-in-action-packed.7f9W6X9L3kPQILyO3NljL1 |title=Norris beats Verstappen for breakthrough maiden F1 victory in action-packed Miami Grand Prix |website=Formula One |date=5 May 2024}}</ref> en die rekord vir die meeste podiumplekke te ewenaar voordat hy 'n eerste oorwinning behaal het, 'n rekord wat hy nou deel met Patrick Depailler, [[Mika Häkkinen]], [[Eddie Irvine]] en [[Jean Alesi]].<ref>{{cite web |last1=Kelly |first1=Sean |title=Facts And Stats: Norris becomes 21st British winner on 110th McLaren start |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/facts-and-stats-norris-becomes-21st-british-winner-on-110th-mclaren-start.6FTFG2rWZK2QCRLWs8Q8tK |website=www.formula1.com |publisher=Formula One |access-date=5 May 2024}}</ref> Ná Miami het Norris vyf podiumplekke voor die somerpouse behaal. Hy het podiumplekke by [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|Imola]] behaal, waar hy Verstappen ingehaal het, maar hom nie kon verbysteek om te wen nie,<ref>{{cite news |date=19 May 2024 |title=Verstappen holds off thrilling late charge from Norris to win Emilia-Romagna Grand Prix |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-holds-off-thrilling-late-charge-from-norris-to-win-emilia-romagna.2CgBWm3GodjE3QIYIMWL0x|access-date=20 May 2024}}</ref> [[2024 Kanadese Grand Prix|Kanada]], waar hy die wedren vir 'n kort rukkie gelei het, maar deur strategie teen Verstappen verloor het,<ref>{{cite news |date=9 June 2024 |title=Verstappen beats Norris to victory in thrilling wet/dry Canadian GP |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-beats-norris-to-victory-in-thrilling-wet-dry-canadian-gp.6ytkbh7iDTWC3pJBwiaboI|access-date=10 June 2024}}</ref> en [[2024 Spaanse Grand Prix|Spanje]], waar hy voorste wegspringposisie geneem het, maar aan die begin uitgeval het.<ref>{{cite news |date=23 June 2024 |title=Verstappen beats Norris to victory in thrilling wet/dry Canadian GP |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-holds-of-norris-challenge-to-seal-victory-at-the-spanish-grand.7a5UhXMAtkhbslSDNiPVes|access-date=30 June 2024}}</ref> Ten spyte daarvan dat hy verskeie geleenthede kortgekom het, het Norris gesê dat hy homself as 'n kampioenskapsmededinger vir Verstappen beskou het na die opskudding van sy MCL38 se algehele vertoning.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/we-can-do-it-norris-says-he-and-mclaren-have-what-it-takes-to-win-the-2024.oGANJUOwYD00f0nOexrUa|title='We can do it' – Norris says he and McLaren 'have what it takes' to win the 2024 title|access-date=23 September 2024}}</ref> Norris het nie daarin geslaag om 'n podiumplek by [[2024 Monaco Grand Prix|Monaco]] te behaal nie en het vierde geëindig agter spanmaat [[Oscar Piastri]],<ref>{{cite news |date=26 May 2024 |title=Leclerc clinches long-awaited home win in Monaco ahead of Piastri and Sainz after early drama |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/leclerc-clinches-long-awaited-home-win-in-monaco-ahead-of-piastri-and-sainz.4EmeQeb2P27aS8yGIVMOEO|access-date=26 May 2024}}</ref> en in [[2024 Oostenrykse Grand Prix|Oostenryk]], waar hy met Verstappen gespartel het voordat hy kontak met hom gemaak het wat die wedren beëindig het.<ref>{{cite news |date=30 June 2024 |title=Russell claims surprise win in Austria after Verstappen and Norris dramatically collide in battle for the lead |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-claims-surprise-win-in-austria-after-verstappen-and-norris.2Kmxvn4a42JYDFhvklagYk|access-date=30 June 2024}}</ref> Norris het verdere podiumplekke by die [[2024 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] behaal en derde geëindig na 'n mislukte strategie,<ref>{{cite news |date=7 July 2024 |title=Hamilton beats Verstappen to first win since 2021 with record-breaking 9th British Grand Prix victory |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/hamilton-beats-verstappen-to-first-win-since-2021-with-record-breaking-9th.3teU9bznaWJlC2TGAYh0Vl}}</ref> en [[2024 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]], waar hy die voorste wegspringposisie geneem het, maar by draai een uitgeval het, wat sy spanmaat Oscar Piastri die voortou gegee het. Nadat strategie hom kontroversieel eerste geprioritiseer het, het McLaren spanbevele op Norris afgedwing en hom beveel om stadiger te ry om Piastri die voortou en uiteindelik die wedrenoorwinning te gee.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/piastri-wins-hungarian-grand-prix-as-norris-belatedly-hands-back-lead-in.70F4mNzYrbmvNYaj8KXm18|title=Piastri wins Hungarian Grand Prix as Norris belatedly hands back lead in McLaren intra-team drama|website=www.formula1.com|access-date=22 July 2024}}</ref> Norris het sesde geëindig tydens die [[2024 Belgiese Grand Prix|Belgiese Grand Prix]], agter Verstappen, maar is na vyfde bevorder na die diskwalifikasie van George Russell.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-takes-incredible-victory-in-belgium-on-aging-tyres-after-thrilling.3FufXdo4r40I7kv5mJLMMR|title=Hamilton wins thrilling Belgian Grand Prix with team mate Russell disqualified|website=www.formula1.com|access-date=28 July 2024}}</ref> [[Lêer:2024-08-25 Motorsport, Formel 1, Großer Preis der Niederlande 2024 STP 4003 by Stepro.jpg|duimnael|links|Norris ''(middel)'' op die podium om sy oorwinning in die [[2024 Nederlandse Grand Prix]] te vier.]] Na die somerpouse het Norris die voorste wegspringplek by die [[2024 Nederlandse Grand Prix|Nederlandse Grand Prix]] behaal. Tydens die wedren het hy teen die tweede geplaaste Verstappen aan die begin verloor, maar hy het uiteindelik die eerste plek deur DRS teruggeëwen. Hy het die voorsprong behou, wat hy met die geruite vlag tot 22 sekondes vergroot het, om sy tweede oorwinning te behaal; McLaren se eerste by die [[Zandvoort-renbaan]] sedert [[Niki Lauda]] se oorwinning in 1985, en die eerste nie-Red Bull- of Max Verstappen-oorwinning by die baan sedert die terugkeer na die Formule Een-kalender in 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-fights-back-against-verstappen-to-end-home-heros-run-of-dutch-gp-wins.3IPKJnhPnBEjWGAfrGeZQo|title=Norris fights back against Verstappen to end home hero's run of Dutch GP wins|website=www.formula1.com|access-date=25 August 2024}}</ref> Norris het toe die voorste wegspringposisie vir die [[2024 Italiaanse Grand Prix|Italiaanse ren]] geneem,<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-seals-pole-position-ahead-of-piastri-at-monza-as-mclaren-secure-front.4ZYpKyV7XxYPQoJ8WzLTtX|title=Norris seals pole position ahead of Piastri at Monza as McLaren secure front row lockout|website=www.formula1.com|access-date=31 August 2024}}</ref> wat die eerste agtereenvolgende voorste wegspringposisies van sy loopbaan was en die eerste McLaren-bestuurder geword het om hierdie prestasie te behaal sedert Lewis Hamilton in 2012. Hy het die ren voor Piastri begin, wat McLaren se eerste voorste ry-uitsluiting by Monza sedert 2012 was.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/facts-and-stats-verstappen-endures-his-worst-qualifying-in-a-year-as-norris.1wAlSfP6zHLevFiFuyifbK|title=Facts And Stats: Verstappen endures his worst qualifying in a year as Norris scores back-to-back poles for the first time|website=www.formula1.com|access-date=31 August 2024}}</ref> Norris het egter teen sy spanmaat verloor, wat hom by draai vier verbygesteek het, en sou uiteindelik derde eindig agter Piastri en renwenner Charles Leclerc, hoewel hy steeds die vinnigste rondte op rondte 53 behaal het.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/leclerc-thrills-the-tifosi-to-triumph-at-monza-ahead-of-piastri-and-norris.1aiYZF3rWZp2Q9yQtcuvqV|title=Leclerc thrills the Tifosi as he triumphs at Monza ahead of Piastri and Norris with bold Ferrari strategy paying off|website=Formula1.com|date=1 September 2024|access-date=1 September 2024}}</ref> Norris het sy en McLaren se eerste K1-uitskakeling sedert die 2023 Las Vegas Grand Prix tydens kwalifisering vir die [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjanse Grand Prix]] gely.<ref>{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/norris-still-hopeful-of-good-result-despite-q1-exit-in-baku/10654166/|title=Norris suffers bizarre Azerbaijan Q1 exit|website=Autosport|date=14 September 2024|access-date=15 September 2024 |last=Mann-Bryans |first=Mark}}</ref> Norris het sy rondte gestaak nadat 'n kort geel vlag by sektor drie gewys is; Esteban Ocon het sy motor teen die muur geskuur en dit so beskadig. Norris, wat sektor drie genader het, is gedwing om as gevolg hiervan op te lig, wat hom gedwing het om die rondte te laat vaar.<ref>{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/the-f1-safety-system-calls-behind-norriss-wrong-time-baku-qualifying-exit/10654290/|title=The F1 safety system calls behind Norris's Azerbaijan qualifying exit|website=Autosport|date=14 September 2024|access-date=15 September 2024 |last=Kalinauckas |first=Alex}}</ref> Hy het tot vierde herstel nadat hy Verstappen verbygesteek het, en die gekombineerde resultate van hom en sy spanmaat, die wedrenwenner Piastri, het McLaren die eerste keer sedert 2014 die voortou laat neem in die Vervaardigerskampioenskap. Norris het sy vyfde voorste wegspringposisie van die seisoen by die [[2024 Singapoerse Grand Prix|Singapoerse Grand Prix]] behaal en 'n nuwe kwalifiserende rondtetydrekord by die [[Marinabaai Straatrenbaan]] opgestel. 'n Dominante vertoning het hom sy derde oorwinning met 'n marge van 20 sekondes voor Verstappen laat behaal,<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2024/sep/22/lando-norris-dominates-singapore-f1-gp-edges-closer-max-verstappen|title=Lando Norris eases to Singapore F1 GP win despite twice hitting wall|last=Richards|first=Giles|date=22 September 2024|website=The Guardian|archive-url=https://web.archive.org/web/20240923182915/https://www.theguardian.com/sport/2024/sep/22/lando-norris-dominates-singapore-f1-gp-edges-closer-max-verstappen|archive-date=23 September 2024|access-date=23 September 2024}}</ref> en elke rondte tot oorwinning gelei.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/facts-and-stats-norris-becomes-fifth-winner-in-five-years-at-first-safety.5mUfDxYMC0wzslttHeAY9f|title=Facts And Stats: Norris becomes fifth winner in five years at first Safety Car-free Singapore Grand Prix|date=22 September 2024|website=Formula 1|archive-url=https://web.archive.org/web/20240923183313/https://www.formula1.com/en/latest/article/facts-and-stats-norris-becomes-fifth-winner-in-five-years-at-first-safety.5mUfDxYMC0wzslttHeAY9f|archive-date=23 September 2024|access-date=23 September 2024}}</ref> By die [[2024 Verenigde State Grand Prix|Verenigde State Grand Prix]] het Norris vierde vir die naelloop gekwalifiseer en derde geëindig. Norris het sy sesde voorste wegspringposisie vir die hoofren behaal, maar het verloor terwyl hy teen Verstappen gesukkel het, wat beide Ferrari's toegelaat het om die voortou en uiteindelike wedrenoorwinning te neem. Norris het uiteindelik met Verstappen gesukkel vir die laaste plek op die podium, wat Norris geweier is nadat 'n vyf-sekonde straf toegeken is omdat hy Verstappen van die baan af verbygesteek het,<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/leclerc-leads-dominant-ferrari-one-two-in-austin-as-norris-loses-third-to.3VSTWKOy40Ta1vvtlwHBff|title=Leclerc leads dominant Ferrari one-two in Austin as Norris loses third to Verstappen after penalty|date=20 October 2024|website=Formula 1}}</ref> en Norris het derde gekwalifiseer vir die [[2024 Meksikostad Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]] en tweede geëindig nadat hy 'n fout deur Charles Leclerc benut het.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/sainz-surges-to-mexico-victory-ahead-of-norris-and-leclerc-as-verstappen-hit.3duSNduH2cxC7K91WDSXda|title=Sainz surges to Mexico victory ahead of Norris and Leclerc as Verstappen hit with two penalties for Norris moves|date=27 October 2024|website=Formula 1}}</ref> Nadat hy die [[2024 São Paulo Grand Prix|São Paulo-naelren]] van tweede plek gewen het nadat Piastri opdrag gegee is om posisies te ruil,<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-takes-victory-in-the-sao-paulo-sprint-ahead-of-piastri-after-mclaren.QHFcxKEzd9OoGvjJRTYNk|title=Norris takes victory in the Sao Paulo Sprint ahead of Piastri after McLaren driver switch|website=Formula 1.com|date=2 November 2024|access-date=2 November 2024}}</ref> het Norris die voorste wegspringplek vir die reëngeteisterde Grand Prix verower; hy is beboet vir die oortreding van die afgebroke wegspringprosedure en moes die voortou aan Russell afstaan. Hy het na sesde teruggesak na 'n ongeleë [[Vlae gebruik in motorwedrenne|rooi vlag]] en 'n fout met die herbegin, aangesien Verstappen van sewentiende plek gewen het, wat sy kampioenskapshoop gedemp het.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-wins-chaotic-sao-paulo-grand-prix-after-stunning-recovery-from.1DIc8pzRmGbC3jHJmvtBi1|title=Verstappen wins chaotic Sao Paulo Grand Prix after stunning recovery from P17 as Alpine score shock double podium|website=Formula 1|date=3 November 2024}}</ref> Voor die [[2024 Las Vegas Grand Prix|Las Vegas Grand Prix]] het Norris blykbaar toegegee dat enige realistiese hoop om die bestuurderskampioenskap van Verstappen weg te neem, verby was, hoewel hy gereken het dat sy seisoen steeds op dreef was.<ref>{{Cite web|url=https://www.the-race.com/formula-1/whats-changed-for-norris-after-brutal-f1-title-bid-collapse/|title=What's changed for Norris after brutal F1 title bid collapse|date=21 November 2024|website=The Race}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.the-race.com/formula-1/lando-norris-interview-max-verstappen-f1-2024-season/#disqus_thread|title=Hard lessons, racing Verstappen and fan criticism – Norris interview|date=20 November 2024|website=The Race}}</ref> Norris het ook erken dat hy nie voorberei het vir 'n potensiële bestuurderskampioenskapstitel-bod aan die begin van die 2024-seisoen nie.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cvgezg12d8xo|title=Las Vegas Grand Prix: Lando Norris 'wasn't ready' for Max Verstappen title fight|date=21 November 2024|website=BBC Sport}}</ref> Norris het die Las Vegas Grand Prix in die sesde plek gekwalifiseer en voltooi, terwyl mededinger Verstappen vyfde geëindig het, wat Norris se titelbod wiskundig met twee rondes oor beëindig het.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-crowned-champion-as-russell-heads-mercedes-1-2-in-las-vegas.3TZdhZEthj8sADUPU8p6Ni|title=Verstappen crowned champion as Russell heads Mercedes 1-2|website=Formula 1® - The Official F1® Website}}</ref> By die [[2024 Katarse Grand Prix|Katarse Grand Prix]] se naelren het Norris elke rondte van die voorste wegspringplek af gelei totdat hy doelbewus stadiger gejaag het nader aan die wenstreep, en die oorwinning aan Piastri oorhandig as 'n guns vir die São Paulo-naelren.<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/c1dpdq1xedno|title=Norris hands Qatar sprint win to Piastri for McLaren one-two|date=30 November 2024|access-date=30 November 2024|first=Andrew|last=Benson|website=[[BBC Sport]]}}</ref> Nigel Chiu van Sky Sports het die skuif vergelyk met [[Michael Schumacher]] s'n by die [[2002 Verenigde State Grand Prix]].<ref>{{cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13263508/qatar-gp-lando-norris-explains-decision-to-let-oscar-piastri-win-sprint-after-late-mclaren-switch|title=Qatar GP: Lando Norris explains decision to let Oscar Piastri win Sprint after late McLaren switch|date=30 November 2024|access-date=30 November 2024|first=Nigel|last=Chiu|website=Sky Sports}}</ref> Hy het 'n stop-en-ry-straf van tien sekondes ontvang vir 'n spoedoortreding onder geel vlae terwyl hy tweede in die wedren was, en het uiteindelik tiende geëindig, terwyl Charles Leclerc van Ferrari, wat nou Norris se hoofuitdager vir die kampioenskap-naaswennerplek was, die Grand Prix tweede agter kampioen Verstappen voltooi het.<ref>{{Cite web|url=https://www.the-race.com/formula-1/i-f-ed-it-up-norris-makes-no-excuses-for-costly-qatar-f1-penalty/|title='I f***ed it up' – Norris makes no excuses for costly Qatar penalty|date=1 December 2024|website=The Race}}</ref> Norris se fout en sterk Ferrari-resultate in Katar het bygedra dat McLaren se voorsprong in die Vervaardigerskampioenskap tot die tweede geplaasde Ferrari tot 21 punte verminder is voor die laaste rondte van die 2024-seisoen by die [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grand Prix]], en Norris se voorsprong bo Charles Leclerc vir die tweede plek in die jaerskampioenskap tot slegs agt punte verminder voor dieselfde byeenkoms.<ref>{{Cite web|url=https://www.statsf1.com/en/2024/qatar/championnat.aspx|title=Qatar 2024 – Championship • Stats F1|website=www.statsf1.com}}</ref> In Aboe Dhabi het Norris die voorste wegspringplek geneem en tot die geruite vlag gelei in sy vierde oorwinning van die seisoen, wat McLaren se eerste vervaardigerstitel sedert 1998 verseker het.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-sails-to-victory-ahead-of-sainz-and-leclerc-in-abu-dhabi-as-mclaren.52fogZq77Kgmdt75WN8kGM|title=Norris sails to victory ahead of Sainz and Leclerc in Abu Dhabi as McLaren seal constructors' championship|website=Formula One|date=8 December 2024}}</ref> === 2025: Nooienstitel in die stryd teen Verstappen en Piastri === [[Lêer:2025 Japan GP - McLaren - Lando Norris - FP1.jpg|duimnael|regs|Norris bestuur die McLaren MCL39 tydens die [[2025 Japannese Grand Prix]].]] McLaren het [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] as titelgunstelinge betree, met Norris wat verklaar het dat hy "baie lesse" geleer het in sy poging om Wêreldbestuurderskampioen te word.<ref>{{Cite news |url=https://www.nbcnews.com/sports/formula-1/lando-norris-formula-1-mclaren-rcna194264 |title=Formula 1 star Lando Norris is 'confident' he can win it all after a breakthrough year |last=Kapur |first=Sahil |date=7 March 2025 |work=NBC News|access-date=17 March 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317042233/https://www.nbcnews.com/news/amp/rcna194264 |archive-date=17 March 2025 |url-status=live}}</ref> Hy het die voorste wegspringplek vir die seisoen-openende [[2025 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]] geneem, en sy voorsprong oor spanmaat Oscar Piastri en Max Verstappen in nat toestande verdedig om die oorwinning en die kampioenskapsvoorsprong te behaal.<ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cr421xe109qo |title=Norris beats Verstappen in dramatic Australia opener |last=Benson |first=Andrew |date=16 March 2025 |work=[[BBC Sport]] |publisher=[[BBC]] |access-date=16 March 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250316070859/https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cr421xe109qo |archive-date=16 March 2025 |url-status=live}}</ref> Nadat hy agtste in die [[2025 Chinese Grand Prix|Chinese Grand Prix]]-naelren geëindig het, het hy tweede in die hoofren agter Piastri geëindig.<ref>{{Cite news |url=https://www.thetimes.com/sport/formula-one/article/chinese-grand-prix-oscar-piastri-lando-norris-vbzhtscnj |url-access=subscription |title=Chinese GP: Oscar Piastri claims dominant win with Lando Norris second |last=Hudson |first=Molly |date=23 March 2025 |work=[[The Times]] |access-date=23 March 2025 |issn=0140-0460 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250323113600/https://www.thetimes.com/sport/formula-one/article/chinese-grand-prix-oscar-piastri-lando-norris-vbzhtscnj |archive-date=23 March 2025 |url-status=live}}</ref> In [[2025 Japannese Grand Prix|Japan]] het hy tweede geëindig na Verstappen, wat sy kampioenskapsvoorsprong tot 'n enkele punt verminder het.<ref>{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/athletic/6258403/2025/04/06/japanese-grand-prix-f1-briefing-max-verstappen-red-bull/ |title=F1 Japanese Grand Prix briefing: Max Verstappen's perfect win and Kimi Antonelli makes history |last1=Coleman |first1=Madeline |last2=Smith |first2=Luke |date=6 April 2025 |work=The Athletic |publisher=[[The New York Times]] |access-date=6 April 2025 |issn=1553-8095 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250406081516/https://www.nytimes.com/athletic/6258403/2025/04/06/japanese-grand-prix-f1-briefing-max-verstappen-red-bull/ |archive-date=6 April 2025 |url-status=live}}</ref> Norris het sy kampioenskapsvoorsprong tot drie punte vergroot, nou voor Piastri, met sy derde plek by die Bahreinse Grand Prix nadat hy sesde gekwalifiseer het – en beweer het dat hy "onbewus" gevoel het in die MCL39 – en 'n straf vir 'n oortreding van die wegspring gekry het.<ref>{{Cite news |url=https://www.independent.co.uk/f1/f1-oscar-piastri-lando-norris-bahrain-mclaren-b2732526.html |title=Oscar Piastri lays down F1 title gauntlet to Lando Norris with victory in Bahrain |last=Hunt |first=Scott |date=13 April 2025 |work=[[The Independent]] |access-date=15 April 2025 |issn=1741-9743 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250415161830/https://www.independent.co.uk/f1/f1-oscar-piastri-lando-norris-bahrain-mclaren-b2732526.html |archive-date=15 April 2025 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.goodwood.com/grr/f1/2025-bahrain-grand-prix/ |title=Norris strains in Sakhir in the face of Piastri perfection |last=Smith |first=Damien |date=14 April 2025 |website=Goodwood Road & Racing |publisher=Goodwood House |access-date=18 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250422175036/https://www.goodwood.com/grr/f1/2025-bahrain-grand-prix/ |archive-date=22 April 2025 |url-status=live}}</ref> Norris het uit die kwalifisering vir die [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Saoedi-Arabiese Grand Prix]] geval, van tiende tot vierde herstel en onder Piastri op die punteleer geval.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13352424/saudi-arabian-gp-lando-norris-hits-back-at-claims-of-mclaren-dominance-they-are-just-as-quick-as-us |title=Saudi Arabian GP: Lando Norris hits back at claims of McLaren dominance {{!}} 'They are just as quick as us' |date=20 April 2025 |website=Sky Sports |access-date=21 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250421213955/https://www.skysports.com/f1/news/12433/13352424/saudi-arabian-gp-lando-norris-hits-back-at-claims-of-mclaren-dominance-they-are-just-as-quick-as-us |archive-date=21 April 2025 |url-status=live}}</ref> Deur voordeel te trek uit 'n laat veiligheidsmotor om Piastri met 'n verkorte kuipestop verby te steek, het hy die Miami Grand Prix naelren gewen;<ref>{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/may/03/mclarens-norris-wins-miami-sprint-race-as-hamilton-grabs-third-place-for-ferrari |title=McLaren's Norris wins chaotic Miami sprint race as Hamilton grabs third |last=Richards |first=Giles |date=3 May 2025 |work=[[The Guardian]] |access-date=3 May 2025 |issn=1756-3224 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250504013227/https://www.theguardian.com/sport/2025/may/03/mclarens-norris-wins-miami-sprint-race-as-hamilton-grabs-third-place-for-ferrari |archive-date=4 May 2025 |url-status=live}}</ref> hy het tweede na Piastri in die hoofwedren geëindig nadat hy plekke verloor het in 'n stryd met die voorste wegspringplek Verstappen.<ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cx20xkl8202o |title=Piastri wins from Norris in Miami to extend lead |last=Benson |first=Andrew |date=4 May 2025 |work=[[BBC Sport]] |publisher=[[BBC]] |access-date=24 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505020637/https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cx20xkl8202o |archive-date=5 May 2025 |url-status=live}}</ref> Hy het tweede in [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|Emilia-Romagna]] geëindig voordat hy die [[2025 Monaco Grand Prix|Monaco Grand Prix]] van voorste wegspringplek af gewen het, wat Piastri se voorsprong tot drie punte verminder het.<ref>{{Cite web |url=https://www.autosport.com/f1/news/norris-max-was-too-quick-for-us/10724162/ |title=Norris on F1 Imola GP: "Max was too quick for us" |last=Bellwood |first=Owen |date=18 May 2025 |website=[[Autosport]] |access-date=24 May 2025 |issn=0269-946X |archive-url=https://web.archive.org/web/20250518190721/https://www.autosport.com/f1/news/norris-max-was-too-quick-for-us/10724162/ |archive-date=18 May 2025 |url-status=live}}</ref> Hy het vervolgens tweede na Piastri in Spanje geëindig.<ref>{{Cite magazine |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/piastri-wins-from-norris-as-verstappen-gets-penalised-2025-spanish-gp-results/ |url-access=registration |title=Piastri wins from Norris as Verstappen gets penalised – 2025 Spanish GP results |last=Elizalde |first=Pablo |date=1 June 2025 |magazine=Motor Sport |access-date=29 June 2025 |issn=0027-2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250629152250/https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/piastri-wins-from-norris-as-verstappen-gets-penalised-2025-spanish-gp-results/ |archive-date=29 June 2025 |url-status=live}}</ref> 'n Botsing met Piastri in 'n stryd om die vierde plek by die Kanadese Grand Prix het Norris uit die wedren laat onttrek, waarvoor hy om verskoning gevra het en gestraf is.<ref>{{Cite web |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13384479/lando-norris-mclaren-driver-must-bring-a-game-to-2025-f1-championship-after-clumsy-canadian-gp-error-says-martin-brundle |title=Lando Norris: McLaren driver must bring A-game to 2025 F1 championship after 'clumsy' Canadian GP error says Martin Brundle |last=Brundle |first=Martin |date=17 June 2025 |website=Sky Sports |access-date=25 June 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250617150516/https://www.skysports.com/f1/news/12433/13384479/lando-norris-mclaren-driver-must-bring-a-game-to-2025-f1-championship-after-clumsy-canadian-gp-error-says-martin-brundle |archive-date=17 June 2025 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.the-race.com/formula-1/why-penalised-lando-norris-avoids-a-grid-drop-for-oscar-piastri-clash/ |title=Why penalised Norris avoids a grid drop for Piastri clash |last=Mitchell-Malm |first=Scott |date=16 June 2025 |website=The Race |publisher=The Race Media |access-date=25 June 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250616011641/https://www.the-race.com/formula-1/why-penalised-lando-norris-avoids-a-grid-drop-for-oscar-piastri-clash/ |archive-date=16 June 2025 |url-status=live}}</ref> ==== 2025 Tweede deel ==== [[Lêer:Lando Norris 2025 Italian Grand Prix qualifying.jpg|duimnael|links|Norris bestuur die McLaren MCL39 tydens die [[2025 Italiaanse Grand Prix]].]] Norris het met meer as 'n halwe sekonde die voorste wegspringplek in [[2025 Oostenrykse Grand Prix|Oostenryk]] ingepalm,<ref>{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/jun/28/lando-norris-storms-to-pole-at-austrian-grand-prix-while-verstappen-slumps-to-seventh |title=Lando Norris storms to Austrian F1 GP pole as angry Verstappen slumps to seventh |last=Richards |first=Giles |date=28 June 2025 |work=[[The Guardian]] |access-date=28 June 2025 |issn=1756-3224 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250628162109/https://www.theguardian.com/sport/2025/jun/28/lando-norris-storms-to-pole-at-austrian-grand-prix-while-verstappen-slumps-to-seventh |archive-date=28 June 2025 |url-status=live}}</ref> voordat hy Piastri teruggehou het om te wen.<ref>{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/jun/29/lando-norris-mclaren-oscar-piastri-austrian-gp-f1 |title=Lando Norris holds off pressure from Oscar Piastri to win Austrian F1 GP |last=Richards |first=Giles |date=29 June 2025 |work=[[The Guardian]] |access-date=29 June 2025 |issn=1756-3224 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250629151659/https://www.theguardian.com/sport/2025/jun/29/lando-norris-mclaren-oscar-piastri-austrian-gp-f1 |archive-date=29 June 2025 |url-status=live}}</ref> Hy het munt geslaan uit 'n straf vir Piastri om sy [[2025 Britse Grand Prix|eerste Britse Grand Prix]] te wen.<ref>{{Cite news |url=https://edition.cnn.com/2025/07/06/sport/lando-norris-british-grand-prix-spt-intl |title=Lando Norris wins controversial British Grand Prix after Oscar Piastri incurs penalty and heavy rain wreaks havoc on the race |last=Ronald |first=Issy |date=6 July 2025 |work=[[CNN]] |access-date=4 August 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250724113923/https://edition.cnn.com/2025/07/06/sport/lando-norris-british-grand-prix-spt-intl |archive-date=24 July 2025 |url-status=live}}</ref> Hy was derde in die Belgiese naelren en het die voorste wegspringplek vir die [[2025 Belgiese Grand Prix|Grand Prix]] geneem voordat hy verskeie foute gemaak het en tweede na Piastri geëindig het.<ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/ckg4nn77j5xo |title=Fine margins: How Norris lost out to Piastri in Belgium |last=Benson |first=Andrew |date=27 July 2025 |work=[[BBC Sport]] |publisher=[[BBC]] |access-date=4 August 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250728083754/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/ckg4nn77j5xo |archive-date=28 July 2025 |url-status=live}}</ref> Met 'n alternatiewe eenstopstrategie in [[2025 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] het hy die voortou vanaf die vierde plek geneem en 'n laat aanval deur Piastri afgeweer om te wen en sy voorsprong tot nege punte te verminder.<ref>{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/athletic/6533320/2025/08/03/lando-norris-hungarian-gp-strategy-oscar-piastri/ |title=Did McLaren favor Lando Norris over Oscar Piastri in Hungary? Why the team says no |last=Coleman |first=Madeline |date=3 August 2025 |work=The Athletic |publisher=[[The New York Times]] |access-date=4 August 2025 |issn=1553-8095 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250804162318/https://www.nytimes.com/athletic/6533320/2025/08/03/lando-norris-hungarian-gp-strategy-oscar-piastri/ |archive-date=4 August 2025 |url-status=live}}</ref> Hy het in [[2025 Italiaanse Grand Prix|Italië]] 'n stadige kuipestop gehad wat hom agter Piastri laat val het, wat kontroversieel beveel is om die posisie af te staan en tweede plek aan Norris teruggegee is.<ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cx2rn7y5r36o |title=Piastri told to let Norris past as Verstappen wins |last=Benson |first=Andrew |date=7 September 2025 |work=[[BBC Sport]] |publisher=[[BBC]] |access-date=7 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907154224/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cx2rn7y5r36o |archive-date=7 September 2025 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.the-race.com/formula-1/needless-silly-our-verdict-on-mclaren-oscar-piastri-lando-norris-team-order |title='Needless and silly'? Our verdict on McLaren's Piastri team order |date=7 September 2025 |website=The Race |publisher=The Race Media |access-date=7 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907165723/https://www.the-race.com/formula-1/needless-silly-our-verdict-on-mclaren-oscar-piastri-lando-norris-team-order/ |archive-date=7 September 2025 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/sep/07/max-verstappen-victory-italian-f1-grand-prix-red-bull-lando-norrris-oscar-piastari-mclaren-lewis-hamilton-ferrari |title=Verstappen wins F1 Italian GP as Norris closes gap on Piastri amid pit-stop controversy |last=Richards |first=Giles |date=7 September 2025 |work=[[The Guardian]] |access-date=7 September 2025 |issn=1756-3224 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907163554/https://www.theguardian.com/sport/2025/sep/07/max-verstappen-victory-italian-f1-grand-prix-red-bull-lando-norrris-oscar-piastari-mclaren-lewis-hamilton-ferrari |archive-date=7 September 2025 |url-status=live}}</ref> Nadat hy sy motor in die tweede vrye oefensessie beskadig het, kon Norris nie munt slaan uit foute wat Piastri in [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjan]] gemaak het nie, en het gekwalifiseer en sewende geëindig, asook 'n stadige kuipestop tydens die wedren verduur. Norris het ses punte op Piastri ingehaal.<ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-claims-dominant-azerbaijan-win-over-russell-and-sainz-after.gT4fbKTwpl3dI79nDmrHS|title=Verstappen claims dominant Azerbaijan win over Russell and Sainz after Piastri crashes out|website=Formula 1.com|date=21 September 2025|access-date=21 September 2025}}</ref> Hy het toe vyfde in [[2025 Singapoerse Grand Prix|Singapoer]] gekwalifiseer,<ref>{{Cite web | url=https://www.formula1.com/en/results/2025/races/1270/singapore/qualifying| title= Formula 1 Singapore Airlines Singapore Grand Prix 2025 – Qualifying|publisher= Formula One|date=4 October 2025}}</ref> agter sy titelmededinger voordat hy teen Piastri gebots het terwyl hy hom in die eerste rondte probeer verbysteek het – 'n skuif wat Piastri geglo het "nie regverdig" was nie.<ref>{{Cite web | url=https://racingnews365.com/oscar-piastri-fumes-over-team-radio-after-lando-norris-collision|title=Oscar Piastri fumes over team radio after Lando Norris collision|publisher = RacingNews365|date=5 October 2025}}</ref> Hy het die wedren derde voltooi, voor Piastri, terwyl McLaren die Vervaardigerskampioenskap met ses wedrenne oor gewen het. Norris was 22 punte agter Piastri na die wedren.<ref>{{Cite web | url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-storms-to-victory-in-singapore-as-mclaren-seal-teams-championship.7cMITGtnc9fdxEaukmGVvI| date= 5 October 2025|publisher=Formula One| title= Russell storms to victory in Singapore as McLaren seal Teams' Championship amid Norris/Piastri clash}}</ref> Nadat hy, soos sy spanmaat Piastri, in die eerste rondte van die [[2025 Verenigde State Grand Prix|Verenigde State se naelren]] uitgeval het, het hy gekwalifiseer en tweede geëindig vir die hoofwedren, wat die gaping met Piastri tot 14 punte verminder het. Norris het die kampioenskapsvoorsprong met een punt by [[2025 Meksikostad Grand Prix|Meksikostad]] herwin nadat hy sy voorste wegspringposisie in 'n oorheersende oorwinning omskep het, en agt verdere punte daarby gevoeg deur die [[2025 São Paulo Grand Prix|São Paulo-naelren]] vanaf voorste wegspringposisie te wen. Hy het toe voorste wegspringposisie vir die hoofren ingeneem, met titelmededingers Piastri en Verstappen onderskeidelik in die vierde en sestiende plek. Norris het die hoofren gewen, met Verstappen wat derde geëindig het, wat vanaf die kuipelaan weggespring het, en Piastri wat vyfde geëindig het na hy 'n straf van tien sekondes gekry het.<ref>{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=9 November 2025 |title=Sao Paulo Grand Prix result: Lando Norris wins with Max Verstappen third after starting in pits |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cd9kp2421p3o |access-date=9 November 2025 |website=BBC Sport |language=en}}</ref> Op die voorste wegspringplek tydens sy 150ste wedren, die [[2025 Las Vegas Grand Prix|Las Vegas Grand Prix]], het hy die voortou aan Verstappen verloor nadat hy 'n fout gemaak het, en is hy gediskwalifiseer<ref>{{cite web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-and-piastri-disqualified-from-las-vegas-gp-as-mclarens-fail-post-race.10uHwsN6mLfCNoZ6nKQvPy |title=Norris and Piastri disqualified from Las Vegas GP as McLarens fail post-race inspection |date=23 November 2025 |work=Formula 1}}</ref> vanaf tweede plek agter Verstappen weens 'n oortreding van plankslytasie.<ref>{{cite web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-beats-norris-for-dominant-las-vegas-gp-victory-as-piastri.6u1Op0SO7YQa2bwJOq8DVI |title=Verstappen beats Norris for dominant Las Vegas GP victory as Piastri recovers to fourth |date=23 November 2025 |work=Formula 1}}</ref> Die diskwalifikasies van Norris en spanmaat Piastri vir oormatige plankslytasie het beteken dat Norris 'n voorsprong van 24 punte in die jaerskampioenskap oor Piastri behou het met twee rondes oor. Norris se diskwalifikasie het sy punte-marge oor Verstappen meer as gehalveer (ook 24 punte). Piastri en Verstappen was gelykop met jaerskampioenskapspunte as gevolg van die wedrenuitslag.<ref>{{cite web | title=Las Vegas 2025 – Championship • Stats F1 | url=https://www.statsf1.com/en/2025/las-vegas/championnat.aspx }}</ref> Norris het 'n geleentheid gehad om die titel by die [[2025 Katarse Grand Prix|Katarse Grand Prix]] te wen as hy Piastri en Verstappen met twee punte oortref. Norris het derde agter Piastri geëindig tydens die naelren en vierde in die hoofwedren geëindig, met Verstappen wat gewen het en Piastri tweede om die kampioenskap na die laaste rondte van die seisoen te bring. In [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi]] het Norris derde geëindig en sy eerste Wêreldbestuurderskampioenskap verower.<ref>{{Cite web |date=2025-12-07 |title=The questions Norris's F1 title answers – and those it doesn't |url=https://www.the-race.com/formula-1/the-questions-norriss-f1-title-answers-and-those-it-doesnt/ |access-date=2025-12-07 |website=The Race |language=en}}</ref><ref>{{cite web|url= https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/czrk61y2nyjo|title=Briton Norris wins his first F1 title in Abu Dhabi|date=7 December 2025|work=BBC Sport|access-date=9 December 2025}}</ref> Norris het ook die DHL Vinnigste Rondte-toekenning vir die tweede agtereenvolgende jaar gewen.<ref name="DHL">{{cite web | title=DHL Fastest Lap Award | url=https://inmotion.dhl/en/formula-1/fastest-lap-award }}</ref> === 2026: Titelverdediging === Norris het vir [[2026 Formule Een-seisoen|2026]] by McLaren gebly, met Piastri wat vir 'n vierde agtereenvolgende seisoen as sy spanmaat voortgegaan het. Norris het sy reg as die verdedigende Bestuurderskampioen uitgeoefen om die nommer 1 op sy motor gedurende die 2026-seisoen te gebruik.<ref name="DHL" /> == Persoonlike lewe == Lando Norris is in [[Bristol]] gebore, sy ouers is Adam en Cisca Norris. Sy pa is 'n afgetrede pensioenfondsbestuurder,<ref name=":0" /> en is een van Bristol se rykste mense sowel as die 501ste rykste persoon in Brittanje.<ref name="wealth" /> Sy moeder is afkomstig uit die Vlaandere-streek van België.<ref name="Belg" /> Hy is die tweede oudste kind, met twee jonger susters en 'n ouer broer Oliver wat ook aan karting deelgeneem het op 'n mededingende vlak.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> Norris het beide Britse en Belgiese burgerskap.<ref name=":3" /> Norris, wat aanvanklik in [[Woking]] naby die hoofkwartier van die McLaren-span gewoon het, het in 2022 na [[Monaco]] verhuis en finansiële redes aangevoer as die belangrikste rede vir sy skuif na die belastingparadys.<ref name="tax haven" /> == Galery == <gallery mode="packed"> Lando Norris, Formel 4 2015.JPG|Norris in Formule 4 in 2015. Lando Norris, Carlin F2 Team (42837180405).jpg|Norris in Formule 2 in 2018. 2018 Japanese Grand Prix Norris (31662861328).jpg|Vrydagtoetse in die [[McLaren]] MCL33 tydens die [[2018 Japannese Grand Prix]]. AI2019 United Autosports IMG 4123 (39811671093).jpg|Renmotor van United Motorsports waarmee Norris deelgeneem het aan die 24 uur van Daytona in 2018. </gallery> == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div class="overflowbugx" style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! [[2018 Formule Een-seisoen|2018]] | [[McLaren]] | [[McLaren]] MCL33 | [[Renault]] <br />R.E.18 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |[[2018 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{0}} |[[2018 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{0}} |[[2018 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{0}} |[[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{0}} |[[2018 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{0}} |[[2018 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{0}} |[[2018 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{0}} |[[2018 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{0}} |[[2018 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{0}} |[[2018 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{0}} |[[2018 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{0}} |[[2018 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{0}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2018 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2018 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|TD}} |[[2018 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{0}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2018 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2018 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2018 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2018 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|TD}} |style="background:#F1F8FF;"|[[2018 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|TD}} |[[2018 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{0}} | | | |bgcolor=efefef|'''–''' |bgcolor=efefef|'''–''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2019 Formule Een-seisoen|2019]] | [[McLaren]] | [[McLaren]] MCL34 | [[Renault]] <br />E-Tech 19 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |style="background:#CFCFFF;"|[[2019 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{small|12}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{small|6}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2019 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{small|18}}† |style="background:#CFCFFF;"|[[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{small|8}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2019 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2019 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{small|11}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2019 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Franse Grand Prix|FRA]]<br />{{small|9}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{small|6}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2019 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{small|11}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2019 Duitse Grand Prix|DUI]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{small|9}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2019 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{small|11{{smallsup|†}}}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{small|10}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Russiese Grand Prix|RUS]]<br />{{small|8}} |style="background:#CFCFFF;"|[[2019 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{small|11}} |style="background:#EFCFFF;"|[[2019 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]<br />{{small|DNF}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{small|7}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]<br />{{small|8}} |style="background:#DFFFDF;"|[[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{small|8}} | | | |bgcolor=efefef|'''11''' |bgcolor=efefef|'''49''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2020 Formule Een-seisoen|2020]] |[[McLaren]] |[[McLaren]] MCL35 |[[Renault]] <br />E-Tech 20 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=ffdf9f| [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br /><small>''3''</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]]<br /><small>5</small> |bgcolor=cfcfff| [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /><small>13</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]<br /><small>5</small> |bgcolor=dfffdf| [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]<br /><small>9</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /><small>10</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /><small>7</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br /><small>4</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]<br /><small>6</small> |bgcolor=cfcfff| [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]<br /><small>15</small> |bgcolor=efcfff| [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]<br /><small>13</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br /><small>8</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]<br /><small>''8''</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Bahreinse Grand Prix|BAH]]<br /><small>4</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]]<br /><small>10</small> |bgcolor=dfffdf| [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br /><small>5</small> | | | | | | | |bgcolor=efefef|'''9''' |bgcolor=efefef|'''97''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] | [[McLaren]] | [[McLaren]] MCL35M | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br />F1 M12 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /><small>4</small> |bgcolor=ffdf9f| [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]] <br /><small>3</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Portugese Grand Prix|POR]] <br /><small>5</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /><small>8</small> |bgcolor=ffdf9f| [[2021 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>3</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /><small>5</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] <br /><small>5</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] <br /><small>5</small> |bgcolor=ffdf9f| [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /><small>3</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] <br /><small>4</small> |bgcolor=efcfff| [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /><small>14</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br /><small>10</small> |bgcolor=dfdfdf| [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /><small>2</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /><small>7</small>{{Pictogram poleposition|f=1|p=1}} |bgcolor=dfffdf| [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /><small>7</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /><small>8</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br /><small>10</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br /><small>10</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br /><small>9</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] <br /><small>10</small> |bgcolor=dfffdf| [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /><small>7</small> | | |bgcolor=efefef|'''6''' |bgcolor=efefef|'''160''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] | [[McLaren]] | [[McLaren]] MCL36 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br />F1 M13 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=cfcfff| [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />15 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />5 |bgcolor=ffdf9f| [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />^'''5'''3 |bgcolor=efcfff| [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />8 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br />6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />9 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />15 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />7 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />12 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />4 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />10 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />9 |bgcolor=efcfff| [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />^'''7'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />6{{Pictogram vinnigste ronde}} | | |bgcolor=efefef|'''7''' |bgcolor=efefef|'''122''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] | [[McLaren]] | [[McLaren]] MCL60 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br />F1 M14 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=cfcfff| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />17 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />17 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />9 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br />17 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br />9 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />17 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />13 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />4 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br />2 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />8 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />2 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />2 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />^'''3'''3 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />^'''4'''2 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />5 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />^'''2'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />5 | | |bgcolor=efefef|'''6''' |bgcolor=efefef|'''205''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] | [[McLaren]] | [[McLaren MCL38]] | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br />F1 M15 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />6 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />8 |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />5 |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />^'''6'''2 |bgcolor=ffffbf| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br />1 |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br />4 |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />2 |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />^'''3'''20^† |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br />3 |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />5 |bgcolor=ffffbf| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />3{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />^'''3'''4{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />2 |bgcolor=dfffdf| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />^'''1'''6{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />^'''2'''10{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|'''{{silwer}}''' |bgcolor=dfdfdf|'''374''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2025 Formule Een-seisoen|2025]] | [[McLaren]] | [[McLaren]] MCL39 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br />F1 M16 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=ffffbf| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />^'''8'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />2 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br />^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />2 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br />1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />2 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />18^† |bgcolor=ffffbf| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br />1 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />^'''3'''2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />1 |bgcolor=efcfff| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />7 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />3 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />2 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />^'''1'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=000000 style=color:white| [[2025 Las Vegas Grand Prix|<span style=color:white;>LSV</span>]]<br /><small>DSQ</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />^'''3'''4 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />3 |bgcolor=ffffbf|'''{{Goud}}''' |bgcolor=ffffbf|'''423''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* | [[McLaren]] | [[McLaren]] MCL40 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br />F1 M17 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />5 |bgcolor=ffffff| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />5 |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br />^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br />3 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />7 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br />^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />^'''3'''1 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />4 |bgcolor=| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|NOR|seasonposition}}'''* |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|NOR|seasonpoints}}'''* |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} </div> * {{smallsup|†}} Kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het. * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings|2|verwysings= <ref name=":0">{{cite web|url=https://www.bristolpost.co.uk/news/bristol-news/bristol-rich-list-2016-revealed-270|title=Bristol Rich List 2016 revealed: Who is worth the most money this year|first=Marc|last=Cooper|date=19 October 2016|website=bristolpost.co.uk|access-date=9 April 2018}}</ref> <ref name=":1">{{Cite web|last=Pinkham|first=Natalie|date=17 Mei 2020|title=In The Pink: Pinks talks racing and beyond with F1 starlet Lando Norris (time- 43:30)|url=https://play.acast.com/s/inthepink/fullepisode-pinkstalksracingandbeyondwithf1starletlandonorris|access-date=13 Julie 2020|website=acast}}</ref> <ref name=":2">{{Cite web|title=Oliver Norris {{!}} Racing career profile |url=https://www.driverdb.com/drivers/oliver-norris/|access-date=13 Julie 2020|website=DriverDB.com}}</ref> <ref name=":3">{{Cite web|title=Lando Norris F1 Driver Profile I PlanetF1|url=https://live.planetf1.com/f1-drivers/lando-norris|access-date=30 Julie 2020|website=live.planetf1.com}}</ref> <ref name="wealth">{{Cite web|url=https://www.bristolpost.co.uk/sport/other-sport/lando-norris-father-millionaire-wealth-1970987|title=Who is Adam Norris, millionaire father of Lando Norris, McClaren's new Bristol-born Formula 1 star?|first=Joseph|last=Wilkes|date=6 March 2019|website=bristolpost.co.uk|access-date=6 Maart 2019}}</ref> <ref name="Belg">{{Cite web|last=Tetaert|first=Chris|date=17 September 2019|title=Lance Stroll en Lando Norris: halve Belgen in de F1|url=https://sportmagazine.knack.be/sport/magazine/lance-stroll-en-lando-norris-halve-belgen-in-de-f1/article-normal-1510511.html|access-date=13 Julie 2020|website=Site-Sportmagazine-NL|language=nl}}</ref> <ref name="tax haven">{{Cite news|last=Benson|first=Andrew|date=30 November 2021|title=Lando Norris: 'I don't think there will be as much Mr Nice Guy'|work=[[BBC Sport]]|url=https://www.bbc.com/sport/formula1/59466111|access-date=1 Desember 2021}}</ref> }} {{Normdata}} {{Voorbladster}} {{DEFAULTSORT:Norris, Lando}} [[Kategorie:Britse renjaers]] [[Kategorie:Engelse sportlui]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 1999]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Formule Een-Wêreldbestuurderskampioene]] pa3xlkuufwcx9qmx4srotif23ndbb9g 0 271525 2965893 2959075 2026-09-09T09:34:46Z Oesjaar 7467 /* Ruimtewesens */ verbeter 2965893 wikitext text/x-wiki {{Skoonmaak2|rede=Wikiteks en taalversorging}} [[Lêer:Tin foil hat 2.png|duimnael|Tinfoeliehoede is die komiese verpersoonliking van samesweringsteorieë]] 'n '''Samesweringsteorie''', of '''komplotteorie''' is 'n uiteensetting van 'n gebeurtenis of situasie wat 'n sameswering oproep deur onheilspellende en kragtige akteurs, dikwels polities van motivering,<ref name="Goertz"/> [[Ockham se skeermes|wanneer ander verduidelikings waarskynliker is]].<ref name="Voodoo"/> Daar word soms na hierdie wêreldbeskouing verwys as '''konspirasionisme'''{{R|Universalis‎}} of, meer gewoonlik, '''samesweringsdenke'''. Die term impliseer dat die beroep op 'n sameswering gebaseer is op vooroordeel of onvoldoende bewyse.<ref name="Byford"/> Sulke teorieë weerstaan vervalsing en word deur sirkulêre redenering versterk. Bewyse teen die sameswering sowel as 'n afwesigheid van bewyse daarvoor word weer geïnterpreteer as bewys van die waarheid daarvan,<ref name="Byford"/><ref name="Keeley"/> en die sameswering word 'n saak van geloof eerder as bewys.<ref name="Barkun"/> Navorsing stel voor dat op 'n sielkundige vlak samesweringsteorieë skadelik of [[Patologie|patologies]] kan wees.<ref name="Freeman"/><ref name="Barron"/> Die samesweringsteorieë wat eens tot beperkte gehore beperk is, het gereeld in [[massamedia]] verskyn en het as 'n kulturele verskynsel van die laat 20ste en vroeë 21ste eeu ontstaan.<ref name="Camp"/><ref name="Goldberg"/><ref name="Fenster"/> Samesweringsteorie-onderwerpe sluit beroemde sterftes, regeringsaktiwiteite, nuwe tegnologieë, [[terrorisme]] en vrae oor [[buiteaardse lewe]] in. Voorbeelde van die langste en mees erkende samesweringsteorieë is die moord op [[John F. Kennedy-sluipmoordsamesweringsteorieë|John F. Kennedy]], die [[Apollo-program|Apollo-maanlandings]] van 1969, en die [[Aanvalle op 11 September 2001|terreuraanvalle van 11 September 2001]], asook talle teorieë rakende beweerde komplotte vir wêreldoorheersing deur verskillende groepe, beide eg en denkbeeldig. Die volgende is die WAT se definisie van ’n '''samesweringsteorie''': “Teorie of hipotese vir iets wat moeilik verklaar kan word of waaroor daar legitieme vrae gevra kan word en waarvolgens sekere groepe, organisasies, regerings, of dergelike aanspreeklik gehou word vir onwettige of skadelike praktyke wat in die geheim beoefen word of beoefen is.” Dit kan ook as ’n manier gesien word om gebeure wat min mense wil aanvaar te verduidelik. Hierdie verduidelikings is egter somtyds heeltemal sinneloos en word dikwels op meer as een manier verkeerd bewys. Dit kan in sommige gevalle selfs met ’n kultus vergelyk word, omdat die wat dit glo dit blindelings navolg en nie die werklikheid aanvaar nie.  Daar is baie maniere hoe samesweringsteorië ontstaan. Dit volg gewoonlik na gebeure wat baie verwarring veroorsaak. Voorbeelde hiervan is die teorieë rondom die aanvalle op 11 September 2001, die oudpresident John F. Kennedy se sluipmoordaanval en natuurrampe soos tsunami’s, aardbewings en pandemies. Noudat ons ’n basiese riglyn het van wat ’n samesweringsteorie is, kan ons dieper delf en kyk na voorbeelde van die teorieë en hoe hulle verkeerd bewys of beredeneer is. == Die vervalste maanlandingteorie == Op die 20ste Julie 1969 het mense vir die eerste keer ooit op die maan geland. Dit was die einde van die [[ruimtewedloop]] wat een aspek van die koue oorlog tussen die Sowjetunie en die Verenigde State van Amerika (VSA) was. Die VSA het die [[Apollo 11]] tuig met drie ruimtevaarders na die maan gestuur. Neil Armstrong, Buzz Aldrin en Michael Collins was die eerste mense om op die maan te loop en het geskiedenis gemaak. Daar is egter ’n hele klomp mense wat baie, baie skepties is. Hierdie teorie is deur grootliks Bill Kaysing begin in 1976. Hy het ’n pamflet geskryf getiteld: ''We never went to the moon: America’s Thirty-Billion-dollar swindle''. Die teorieë in hierdie boek gebruik die wetenskap agter vuurpyle as een van sy grootste “bronne”. Die teorie is hoofsaaklik dat alles gesimuleer was. Dit gee baie deeglike teorieë en redes vir die “vervalsing” en stel alles voor as regte navorsing eerder as wat dit werklik was: ’n teorie. Die teorie van die simulasie word deeglik bespreek en ek gaan dit nou volledig uiteensit. Die boek beweer eerstens dat die National Aeronautics and Space Administration ([[Nasa|NASA]]) en die Defense Intelligence Agency (DIA) saam vergader en besluit het om alle Apollo missies te vervals en simuleer nadat hulle gedink het dat hulle die ruimtewedloop gaan verloor. Die projek is die kodenaam: Apollo Simulation Project (ASP) gegee. Tweedens beweer Kaysing dat die ASP ses hooftake gehad het: # Geheime, hoë gehalte organisasie en bestuur. # Uitstekende sekuriteit, wat ook spioenasie en inligting versameling teen die opposisie ingesluit het. # Geheime verkryging van werknemers. # Onderlangse ontwerp, vervaardiging, inrigting en gebruik van gespesialiseerde toestelle en masjinerie # Om fopnuus deur video’s en radiouitsendings te versprei. # Spesiale projekte en geheime beplanning. Die pamflet sit dan al hierdie redes volledig uiteen. Die rede waarom Kaysing sê niemand al ooit van die ASP gehoor het nie, is omdat dit in die destyds nuutgestigte DIA opgerig is en dié as ’n vals naam gebruik het. Die volgende is al die afdelings van die DIA en sy verduideliking van wat die ASP (as deel van die DIA) werklik gedoen het. Die wetenskaplike raad was verantwoordelik om met NASA se ASP lede te kommunikeer. Die nasionale foto analise groep was verantwoordelik om al die vervalste foto’s van die maan en Apollo missies te skep, insluitend foto’s van die aarde vanaf die maan af. Die fotografiese afdeling het eintlik voorstellings en nabootsings van die maan gemaak. Hulle moes ook tegnieke kry om dit te laat lyk asof foto’s op die maan geneem is. Die menslike hulpbronne afdeling was verantwoordelik vir die aanstel van werkers en akteurs insluitend die ruimtemanne en simulasie vervaardigers. Die stelsel beheer afdeling moes simulasie hardeware ontwikkel en toets. Die missie koördinasie afdeling was volgens Kaysing se teorie verantwoordelik daarvoor om alle uitsendings i.v.m. die Apollo missies te beheer en reguleer. Die “Teikens” moes geheime ASP inligting wat die publiek in die hande gekry het verwyder en geheim hou. Daar was ook ’n afdeling wat moes sorg dat die fotografiese afdeling se voorstellings akkuraat en geloofwaardig was. Die wetenskap en tegniese intelligensie afdeling sou by NASA inligting bymekaarskraap vir die simulasies en idees gee om dit te verbeter. Die afdeling verantwoordelik vir kaarte, filmstelle en vervaardiging van valse maanrotse was die kartografie en geodesie afdeling gedoop. Die afdeling genaamd spesiale projekte was blykbaar in beheer van internasionale handel wat nodig was. Hulle moes byvoorbeeld maanrotse bymekaarmaak uit Idaho. Die kommunikasie-afdeling moes fopnuus versprei aan die pers en uitsendings uitdink. Laastens moes die sekuriteitsafdeling seker maak niemand maak die ASP se planne aan die wêreld bekend maak nie. Kaysing het al die bogenoemde werke van die afdelings van die DIA opgemaak en as bewyse verskaf in sy boek. Kaysing het oorspronklik by ’n maatskappy genaamd Rocketdyne gewerk en het gehelp om die [[Saturn V]] vuurpylenjins te ontwerp. Alhoewel die teorie van die vervalste [[maanlanding]] al voor sy boek bestaan het, het hy die idee grootliks versprei en vernuwe. Die samesweringsteorie het al baie gegroei van sy boek se publikasie af en baie gewilde mense soos Joe Rogan en Shane Dawson het al hulle geloof in die teorie uitgespreek. Die teorie klink baie deeglik en selfs geloofwaardig, totdat ’n mens dieper grou. Een van die beste bewyse is eenvoudig deur die kwaliteit van die uitsendings en video’s van die maanlanding te vergelyk met wat selfs die grootste film-maatskappye in 1969 kon doen. Die hoofteorieë is ook lankal verkeerd bewys. Hier volg die vyf hoofteorieë en hoe hulle verkeerd bewys is: 1.    Die skaduwees wat nie uit dieselfde rigting uit kom nie (kyk na die foto langsaan) bewys dat stelligte gebruik is. Professor Anupam Ohja verduidelik dat dieselfde effek op Aarde gesien kan word. Omdat ’n die grond soos ’n twee-dimensionele oppervlakte is en die wêreld rondom ons driedimensioneel is, gaan dit maak dat lyne wat veronderstel is om parallel te wees, nie so lyk nie. ’n Mens kan selfs die effek sien as jy net buitentoe gaan as die son laag in die lug is, nes in die foto. 2.    Die Apollo 11 ruimtevaarders sou nie die aarde se radiasie-veld oorleef het nie. Planeet aarde is omring deur ’n area met gelaaide molekules. Hierdie word die Van Allen radiasie gordel genoem. Hierdie gebied is baie gevaarlik omdat dit energiebelaaide deeltjies bevat wat nie kan ontsnap nie. Die beste manier om hierdie teorie van die gras af te maak is met ’n vergelyking deur dieselfde professor Ohja. Hy sê dit is soos om deur vuur te loop. Al wat jy moet doen, is om vinnig te beweeg. So het jou liggaam nie genoeg tyd om die hitte te gelei nie. Dit is presies hoe die Aldrin en sy spanmaats die Van Allen gordel oorleef het. Hulle het vinnig genoeg beweeg. [[Lêer:1969 moonlanding commemorative stamp 10c.jpg|duimnael|'n Voorstelling van die maanlanding in 1969]] 3.    Waarom is daar geen sterre in die foto’s wat NASA geneem het nie? Hierdie teorie maak staat op die feit dat daar geen atmosfeer is om die beeld van die sterre te versteur nie. Dus moes daar baie meer sterre as op aarde sigbaar wees. Die verduideliking is egter eenvoudig. Dit was dag toe die foto’s geneem is. Al is die lug swart (juis omdat daar nie ’n atmosfeer is nie) het die son op die kant van die maan geskyn waar ons ruimtevaarders was. Verder kan die werking van kameras ook hierdie teorie verkeerd bewys. As foto’s in ’n goed beligte omgewing geneem word, gaan kleiner ligbronne in die agtergrond moeilik gesien word. 4.    Die VSA se vlag wat geplant is kon nie waai nie, as gevolg van die feit dat daar nie wind op die maan is nie. Almal ken die foto van die Amerikaanse vlag wat “wapper” op die maan. Die vlag wapper egter nie. Dit lyk net asof dit doen. Daar is twee redes hiervoor. Eerstens, die vlag is reguit aangesien daar ’n paal aan die bokant ingesit is om die vlag mooi ten toon te stel. Tweedens is al die kreukels wat op die vlag sigbaar is daar omdat die vlag vir vier dae in ’n ruimteskip opgefrommel was. ’n Baie eenvoudige, maar steeds baie sinvolle verduideliking. 5.    As ons rêrig in 1969 op die maan was, waarom het ons nog nie teruggekeer nie? Vanaf 1972 en [[Apollo 17]] het die mens nog nie na die maan teruggekeer nie. Die rede hieragter is egter hartseer. Die publiek het belangstelling verloor. Die idee dat die ruimtewedloop gewen is, het gemaak dat belangstelling en dus befondsing vir maansendings al minder geraak het. Die regering se prioriteite het ook verander, aangesien die Viëtnamese oorlog uitgebreek het. Dit is die eenvoudige, hartseer rede wat hierdie teorie belaglik maak. == Die Illuminati-teorie == Die Illuminati-teorie is een van die gewildste teorieë en word wydstreeks geglo. Die teorie is dat die hele wêreld, nie deur afsonderlike regerings nie, maar deur ’n klein groepie individue (die Illuminati) beheer word. Mense wat in hierdie teorie glo het al bekende politici en ander prominente gewilde persone aangekla daarvan dat hulle deel van hierdie groep is. Die Illuminati was egter ’n werklike groep in die laat 1700’s. Adam Weishaupt het die organisasie gestig in 1776. Hy het geglo dat die monargie van die destydse kerk die mens se vrye wil gekniehalter het. Hy wou met sy organisasie idees versprei en “die lig op mense se gedagtes laat skyn.” (Van daar ook die naam: Illuminati, afgelei van “Illumination”) Hy en sy organisasie wou die hiërargie van Europa verander. Hulle wou hê dat die manier waarop dinge regeer word ook moes verander. Hulle het baie geskrifte uitgegee wat die korrupsie in die regering bekend gemaak het. Die groep se getalle het vinnig gegroei, maar Weishaupt se planne is gou in die wiele gery toe Karl Theodor organisasies soos syne onwettig verklaar het in die laat 1780’s. As daar bevind is dat jy deel het in so ’n organisasie, was dit bokveld toe met jou. So het die organisasie stelselmatig ontbind. Die idee van die Illuminati het egter net gegroei. In die 1960’s het ’n era ontstaan waar die dwelm [[LSD]], vreemde kulture en ’n belangstelling in Oosterse filosofie kwaai kop uitgesteek het. Die skrywer David Bramwell het gesê dat hierdie wending in die samelewing ’n groot bydrae gelewer het in die nuwe idee van die Illuminati. In 1963 het ’n boek getiteld: ''Principia Discordia'' verskyn. Die boek het vertel van ’n teoretiese samelewing waar anargisme die oorhand gekry het. Anargisme is ’n samelewing sonder reëls of regerings. Die boek het hierdie ideologie baie voorgestaan en as die ideale leefwyse verkondig. Dit het mense probeer oortuig om deel te word van so ’n samelewing deur leuens te vertel, fisiese grappe te maak en in die algemeen fopnuus te versprei. Die denkwyse het bekendgestaan as Diskordianisme. Robert Anton Wilson was een van die groot aanhangers van die ideologie. Hy het mense aangeraai om dit te beoefen deur halwe waarhede, fopnuus en leuens te versprei op soveel maniere moontlik. Hy het sy volgelinge aangeraai om ’n geheime organisasie genaamd die Illuminati te beskuldig van sameswerings (soos die rondom die [[John F. Kennedy|JFK]] sluipmoord). Hy het hierdie idees en teorieë in drie boeke genaamd: ''The Illuminatus trilogy'' saamgevat. Die boek is in die toekoms deur baie kultusse bestudeer en gevolg. Die Illuminati soos ons dit vandag ken (die teorie dat ’n klein organisasie die hele wêreld beheer), het egter eers in die 1990’s behoorlik te voorskyn gekom. Min mense het dit destyds geglo, maar die wie wel die idee liefgekry het, het met die internet se ontstaan baie vinnig hul idees begin versprei. Die Illuminati-teorie is een van die gewildste samesweringsteorieë in die wêreld. Mense dink dat hulle verantwoordelik is vir groot wêreldgebeurtenisse en in die geheim die mensdom as slawe beheer om hulle wil uit te oefen. Aanhangers hiervan kyk na groot gebeurtenisse en probeer om bewyse daaruit te trek waarmee hulle kan sê dat die teorie waar is. Mense oorontleed enigiets met een van die beweging se “simbole” op, nl. die alwetende piramide, die getal 666, bokke en pentagramme. [[Lêer:Dollarnote siegel hq.jpg|duimnael|Die hoofsimbool van die Illuminati]] Hier volg ’n lys van ’n paar van die mense wie beskuldig is om deel van hierdie organisasie te wees: * [[Sean Combs|Sean “Diddy” Combs]] * [[Beyoncé Knowles|Beyoncé]] * [[Jay-Z]] * [[Rihanna]] * [[Madonna]] * [[Donald Trump]] * [[Kim Kardashian]] * [[LeBron James]] * [[David Rockefeller]] * [[Henry Kissinger]] * [[Jacob Rothschild]] * [[Koningin Elizabeth II]] * [[Katy Perry]] Nog ’n aspek van hierdie teorie het te doen met die Denver Internasionale lughawe in die VSA. Baie mense dink dat dit die tuiste is van die hedendaagse Illuminati. Een van die redes hiervoor is die vreemde, onortodokse kunswerke en standbeelde in die lughawe. Nog ’n rede is die feit dat die oprig van die gebou baie kontroversieel was, hoofsaaklik omdat dit byna 3 miljard dollar buite die begroting gegaan het. Hulle probeer om nog bewyse te kry deur alternatiewe verduidelikings te gee vir die vreemde dekor en versierings. Hulle sê byvoorbeeld die kuns op die vloer wat die chemiese simbole vir goud (Au) en silwer (Ag) wys, ’n verwysing is na ’n opgemaakte kiem, terwyl dit eintlik verwys na die staat se geskiedenis en myne. Mense dink dat daar ’n ondergrondse basis is direk onder die lughawe. Hulle beweer die bunker is ses verdiepings diep en dat dit óf die saamkomplek van die Illuminati, óf die plek is waar hulle mense wat te veel weet aanhou is. Daar is egter geen egte bewyse dat hierdie teorie ’n feit is nie. == Gestorwe internetteorie == Hierdie is ’n baie nuwe teorie. Dit het die eerste keer op [[4chan]] te voorskyn gekom in 2010, maar het eers aandag begin kry nadat ’n plasing op ’n Agora Road's Macintosh Cafe forum in 2021 verskyn het. Die plasing is gemaak deur ’n anonieme man uit [[Kalifornië]], wat hierdie teorie opreg glo. Die teorie stel dat meeste van die inhoud van die internet nie deur regte mense gemaak is nie. Verder beweer die mense wat hierin glo dat kunsmatige intelligensie meeste plasings oplaai en stelselmatig leer wat kry die meeste kyke, reaksies en dus ook geld. Die robotte laai outomaties nuwe plasings en inligting op en maak hul eienaars net ryker. As ’n mens dieper delf, dink mense dat selfs reaksies en kommentaar deur kunsmatige intelligensie programme bevorder word. Aanhangers van die teorie dink ook dat dié programme gebruik word om mense se menings en oortuigings te verander en besoedel. Volgens aanhangers van die gestorwe internetteorie, het die internet amptelik in 2016 of 2017 gesterf, maar dat ons dit nie destyds agtergekom het nie. Die oorspronklike skrywer gaan egter vêrder as dit. Hy beweer ook dat hierdie programme verantwoordelik is vir meeste moderne “memes” (Internet grappe). Hy sê dat die vooruitgang van sulke grappies bewyse is dat die programme aktief besig is om te leer en aan te pas by die dinge wat mense snaaks vind en van hou. Vroeg in Januarie van 2024 het baie mense aanklank gevind by hierdie teorie, toe ’n gebruiker genaamd Odysseas ’n Twitter (nou X) plasing gemaak het waarin hy die toenemende valse rekeninge (Programme wat maak of hulle mense is) op die platform uitgewys het. Hierdie plasing het baie mense herinner aan die oorspronklike plasing op Agora Road's Macintosh Cafe in 2021. Die oorweldigende teenwoordigheid van kunsmatige intelligensie het al hoe duideliker geword en mense het baie ontsteld geraak. As die teorie waar is, kan dit egter  gevaarlik wees. In Australië word sosiale media deur 46% van alle jongmense (18-24 jariges) as hul primêre bron van nuus geag. In die res van die wêreld styg hierdie syfer ook. Dit beteken dat fopnuus baie vinnig versprei kan word as kunsmatige intelligensie die hele internet oorgeneem het. Die teorie is wel vals. Alhoewel daar baie vals rekeninge is, is dit nog nie op die vlak wat die teorie voorstel nie. [[Kunsmatige intelligensie]] is nog nie in staat om werklik goeie, relevante video’s en plasings te skep nie, aangesien dit nog nie die vermoë het om konteks te verstaan nie. Daar is wel dele van die oorspronklike plasing wat waar is. Wat elke individu op die internet sien word deur algoritmes en programme bepaal, maar dit is gedoen om elke persoon se voor- en afkeure te bevredig. Al is hierdie teorie verkeerd bewys, is dit ’n basis vir ’n baie gewilde uitkykpunt (wat deur baie navorsers soos bv. Jake Renzella gevolg word) na die internet as geheel. Die teorie stel dat die internet nie meer vir mense en deur mense gemaak is nie. Dit herinner ’n mens om nie net alles wat ’n mens sien of lees op die internet te glo nie, maar om ook eie navorsing te doen en dieper te delf. Dit is ’n belangrike gewoonte, omdat die internet gemaak is sodat enigiemand hulle eie idees kan deel. Sommige mense misbruik egter die internet om hul valse idees as die waarheid voor te stel. == Ruimtewesens == Lewe wat nie op aarde ontstaan het nie is bekend as ruimtewesens of, in Engels, “aliens”. [[Lêer:Alien icon.svg|duimnael|'n Gewilde voorstelling van ruimtewesens]] Geen buiteaardse lewe is al ontdek nie. Die spekulasie oor wat ons kan verwag van Ruimtewesens is van eensellige organismes tot wesens wat slimmer as mense is. Die wetenskap agter buiteaardse organismes is genoem [[astrobiologie]]. Die Idee van lewe op ander planete is nie ‘n moderne gedagte nie. Dit het al lank voor [[Jesus van Nasaret|Christus]] ontstaan by mense wie geteoretiseer het dat daar meer as een “wêreld” kan wees. Baie mense het al vreemde voorstelle gegee oor hoe Ruimtewesens te bestaan gekom het. Willion Vorilong het in die 15de eeu, die moontlikheid besef dat Jesus ook na ander planete toe gegaan het om hulle inwoners te kan verlos. Nicholas van Cusa het in 1440 geskryf dat die Aarde soos die son ‘n briljante ster is soos ander hemelliggame. Hy het ook geteoretiseer dat alle hemelliggame bewoon kon word deur plante, diere en mense. Descartes het geskryf dat daar geen manier is om te bewys dat ander planete nie bewoon is nie, maar hulle bestaan is net spekulasie. Vanaf die 20ste eeu het wetenskaplikes meer moeite begin doen met die soek van intelligente lewe in die buitenste ruim met behulp van teleskope en seine van radioskottels. Selfs al is daar geen egte bewyse dat of ruimtewesens rêrig bestaan nie, is die argument dat lewe nie op alle planete kan bestaan nie, ook nie eers bewys kan word nie, selfs met uiterste omstandighede, soos die hitte en giftige atmosfere van ander planete. Daar is ook besonderse omstandighede hier op aarde wat lewe ondersteun, soos areas met hidrotermiese vententilasie, suur warmwaterbronne, en vulkaniese mere. Wetenskaplikes dink dat lewe hier op aarde uit hierdie gevaarlike omstandighede ontstaan het. Net die idee van buiteaardse organismes het die kulturele wêreld verander, veral in fiksie, wat die publiek se idee en mening verander het van ruimtewesens se ontstaan, voorkoms en optrede. <u>Die ''Drake''-Vergelyking</u> Die idee dat daar ‘n oorvloed van lewe binne die heel-al is, is gebaseer op drie hoof standpunte. Eerstens, die grote van die heel-al, wat baie planete met dieselfde bewoonbaarheid as aarde kan bevat. Die ouderdom van die heel-al, wat geleentheid gee vir kolonies om te ontwikkel. Tweede, die feit dat elemente soos water en koolstof wat noodsaaklik is vir lewe byna alomteenwoordig is in die heel-al. Die derde standpunt is dat die fisiese wette universeel is, wat beteken dat die kragte wat die bestaan van lewe sal vergemaklik of voorkom, dieselfde sal wees as op aarde. Volgens hierdie argument, wat deur wetenskaplikes soos [[Carl Sagan|Carl Saga]]<nowiki/>n en [[Stephen Hawking]] geformuleer is, sou dit onwaarskynlik wees dat lewe nie êrens anders as op aarde bestaan nie. Hierdie argument het gebruik gemaak van die Copernicaanse beginsel, wat bepaal dat die aarde nie 'n unieke posisie in die heelal inneem nie, en die middelmatigheidsbeginsel, wat sê dat daar niks spesiaals aan lewe op aarde is nie. In 1961, het sterrekundige Frank Drake, die “''Drake''-vergelyking ontwerp as ‘n manier om gesprekke te begin met die Search for Extraterrestrial Intelligence (SETI). Die Drake vergelyking is ‘n rusie wat gebruik word om die hoeveelheid aktiewe beskawings in ons sterrestelsel uit te werk: N = R* · F''p'' · n''e'' · f''l'' · f''i'' · f''c'' · L Waar: N = die aantal Melkweg-sterrestelselbeskawings wat reeds in staat is om oor die interplanetêre ruimte te kommunikeer En R* = die gemiddelde tempo van stervorming in ons sterrestelsel f''p'' = die breukdeel van daardie sterre wat planete het n''e'' = die gemiddelde aantal planete wat potensieel lewe kan ondersteun f''l'' = die breukdeel van planete wat werklik lewe ondersteun f''i'' = die breukdeel van planete met lewe wat ontwikkel om intelligente lewe te word (beskawings) f''c'' = die breukdeel van beskawings wat 'n tegnologie ontwikkel om waarneembare tekens van hul bestaan in die ruimte uit te saai L = die tydsduur waaroor sulke beskawings waarneembare seine in die ruimte uitstraal Hierdie is Drake se voorgestelde waardes, maar getalle aan die regterkant van die vergelyking word ooreengekom as spekulatief en oop vir vervanging. 10000 = 5 · 0.5· 2 · 1 · 0.2 · 1 · 10000 Die Drake-vergelyking is onbetroubaar omdat die waardes van die getalle nie bekend was nie. Van die waardes kan eendag gemeet word, ander wat gebaseer is op sosiale wetenskappe is onmoontlik om natuurlik te bereken. Hierdie maak die vergelyking onbruikbaar vir enigiemand wat dit nuttig wil maak. Die teenstrydigheid van die hoë kans dat Ruimtewesens bestaan maar die gebrek van bewyse daarvan is bekend as die Fermi-paradoks. Zhi-Wei Wang en Samuel L. Braunstein stel voor dat ‘n heel-al wat die vermoë het om lewe te kan ondersteun ook heel moontlik net baie skaars dit regkry, wat die Fermi-paradoks ‘n antwoord gee. Tropiese eiland teorie Die Fermi-paradoks verwys na die teenstrydigheid tussen die hoë waarskynlikheid dat buiteaardse intelligensie bestaan en die gebrek aan bewyse vir die bestaan daarvan. Oseanië is 'n streek met tienduisende eilande wat oor miljoene vierkante kilometer versprei is, geskei deur 'n onvergewensgesinde, dodelike see. Soortgelyk aan die heelal. Die nedersettings op die Oseaniese eilande is ‘n onderwerp vir ‘n ander dag. Wetenskaplikes weet nie presies teen watse tye mense hulself daar ingerig het en weggetrek het nie. As gevolg van die gebrek van inligting het wetenskaplikes begin om genomiese navorsing te gebruik om die aktiwiteit van die eilande te bepaal. Op van die eilande is daar slegs ’n paar bome, terwyl ander weer baie gevaarlik is. Net so, al is daar duisende eilande in die omgewing is daar net op sommige permanent gebou. Nadat tyd verby gegaan het, was ruilhandel tussen hierdie eilande wat te vêr was, verwyder. Dit was nie meer die moeite werd om in kontak met hierdie kolonies te bly nie en hulle het later uitgesterf of getrek. Dit bring ons terug na ruimtewesens en planeet Aarde. Lewe in ons sterrestelsel mag volop wees, maar tussen hulle en ons is hope gevaarlike planete en sterre wat nie bewoonbaar is nie. Net so sal ruimtewesens nooit so vêr gaan soos ons planeet nie, aangesien ons vir hulle onsigbaar is. Selfs al weet hulle van ons bestaan, sou hulle nie met ons kontak kan hou nie, as gevolg van die afstand. <u>Die groot filter</u> ’n Groot vraag wat by ’n mens opkom as jy dink oor hierdie saak, is waarom ons hulle nog nie ontdek het of andersom nie. Een teorie hieroor word die Groot Filter teorie genoem. Die teorie is dat ons nog nie ruimtewesens ontdek het nie, omdat daar iets is wat meeste lewe in ’n sekere stadium van ontwikkeling uitwis. Dit kan enigiets wees. Ons kan al verby dit wees, of ons kan nog op pad wees daarheen. Die YouTube-kanaal Kurzgesagt – In a nutshell vergelyk dit met ’n stel trappe wat elle lewende spesies in die heelal moet klim. Die stel trappe, is die trappe van ontwikkeling. Êrens op die stel trappe is daar iets wat lewe keer om voort te gaan. Dit kan iets wees soos ’n oorlog wat alles uitwis, of ’n pandemie, of oorbevolking – enigiets. Dit word die Groot Filter genoem. Dit is dieselfde vir alle lewende spesies en gebeur op dieselfde stadium van ontwikkeling. As ons nog voor hierdie filter is, gaan ons waarskynlik iewers in die toekoms uitgewis word daardeur. As ons verby die filter is, beteken dit dat ons baie gelukkig en spesiaal is. Dit beteken wel dat daar baie min spesies is wat deur die filter kom. Dit beteken dat ons so te sê of alleen, of na ’n rukkie alleen sal wees in die heelal. David Wallace-Wells het geskryf in die New York Times Magazine dat beskawings wat ontstaan te vinnig uitsterf voordat hulle ooit die ruimte kon verken, net soos hoe ons planeet besig is om dood te gaan van industrialisasie en gierigheid. Verder is gesê dat ons nou eers aan die begin van die uitsterwing proses is en dat klimaatverandering nou eers begin het. Navorsing wys dat spesies wie vinniger voortplant en ‘n meer diverse dieet het, het ‘n groter kans om by klimaat verandering aan te pas. Mense is die teenoorgestelde van hierdie beskrywing en dit maak ons meer kwesbaar vir klimaatverandering. Oxford-neurowetenskaplike Anders Sandberg, lid van die Astronomiese Sterrewag van Belgrado, Milan Ćirković, en kunsmatige intelligensie (KI) kenner Stuart Armstrong het voorgestel dat ruimtewesens nie uitgesterf het nie, maar in “winterslaap” is en wag vir die heelal om “af te koel”. Professor Zaza Osmanov van die Vrye Universiteit van Tbilisi glo dat ons soek na tekens van megastrukture in die ruimte nog beloon moet word omdat ons rondom sterre kyk wanneer ons om pulsars moet kyk. En fisikus Brian Cox stel nog 'n moontlikheid voor; 'n waarskuwingsverhaal vir ons eie beskawing sowel as enige ander."Dit kan wees dat die groei van wetenskap en ingenieurswese onvermydelik die ontwikkeling van politieke kundigheid oortref, wat tot rampspoed lei," sê Cox.As intelligente lewe homself onwetend uitsterf sodra dit voldoende vorder, glo die fisikus, "kan ons daardie posisie nader." Na aanleiding van ‘n artikel wat gepubliseer is deur die BBC, is A[[Area 51|rea 51]] geleë in die omgewing van [[Nevada]] in die Verenigde State van Amerika.  Die basis is op ‘n droë meer geleë, Groom Lake, in die Nevada Woestyn.  Dit is onwettig om oor die area te vlieg, met ander woorde niemand weet verseker wat daar aan gaan nie.  Area 51 word streng bewaak deur gewapende wagte, kameras en ‘n heining wat met duidelike waarskuwings tekens gemerk.Bo en behalwe dat dit geleë is in die middel van ‘n woestein, in ‘n droeë meer, is Area 51 ook tussen 2 hoogs beperkte Amerikaanse militêre areas, die Nevada Test Site, waar daar tussen 1950-1990 Kern Wapens getoets was en dan ook die Nevada Toets en Opleidings basis. Die hele area is om en by 11 735 vierkante kilometer groot _.. Die gebied is nie net bekend vir sy hoogs gespesialiseerde opleiding en toetse nie, maar ook vir die vreemde besoekers wat daar gewaar word.  Daar is verskeie samesweringsteorie wat beweer dat ruimtewesens die area gereeld besoek.  Sersant Wayne Anderson het in 1959 ‘n VVV, Vreemde Vlieende Voorwerp, gewaar en sy storie aan die Reno Evening Gazette vertel onder die titel “More Flying Objects Seen In Clark Sky”. Sersant Anderson het die VVV beskryf as ‘n helder groenkleurige lig wat afwaards beweeg het na die aarde se oppervlak.  Die spoed was vinniger as ‘n vliegtuig. In die artikel word dit ook genoem dat 2 ander gewarings ook rondom die selfde tyd plaaasgevid het. Robert Lazar van BBC het beweer dat hy deel was van die span wat die Ruimtewesens se tegnologie ondersoek het. Hy het ook fotos gesien van ruimtewesens tydens ‘n lykopening in 1989. Vox.com het die volgende gepubliseer op 19/09/2019, “Area 51 and aliens: the myth, the meme, and the strange reality, explained”, gskryf deur Alex Ward en Aja Romano.  In die artikel skryf hulle dat dit reeds, teen die tyd van die publisering, 30 jaar is sedert die eerste VVV gesien is.  Dit is in Area 51 waar die Amerikaanse weermag, deur middel van “reverse-engineering” die buiteruimtelike tegnologie ondersoek het en aangepas het om te gebruik tot hul eie voordeel.  Mense is tot stilswye gedwing deur die ondertekening van kontrakte en dreigemente. Maar fluitjieblasers soos Bob Lazar het in 1989 die stilte verbreek tydens ‘n onderhoud met ‘n nuusstasie genaamd KLAS, en gesê dat Area 51 eintlik opgerig is met die uitsluitlike doel om ruimtewesens te vang en te bestudeer.  Hy het ook beweer dat ruimtewesens het selfs gehelp met die ontwerp en oprigting van die plek. Daar is egter bespiegeling dat Lazar sy opleiding aan MIT en CalTech vervals het en dat hy eintlik net ‘n foto en film ontwikkelaar was. == Plat Aarde == Die teorie oor die Plat Aarde is 'n argaïese en wetenskaplik verkeerd-bewysde opvatting van die Aarde se vorm as 'n plat oppervlak of skyf. Baie antieke kulture het ingeteken op 'n plat-aarde-kosmografie, veral “dié naby aan Oosterse kosmologie. Die teorie het onlangs herlewing gekry as 'n samesweringsteorie. Die idee van 'n sferiese Aarde verskyn in die antieke Griekse filosofie met [[Pythagoras]] (6de eeu v.C). Die meeste pre-Sokratici (6de–5de eeu v.C.) het egter die plat-aarde-model behou. In die vroeë 4de eeu v.C. het Plato oor 'n sferiese aarde geskryf. Teen ongeveer 330 v.C. het sy destydse student, Aristoteles sterk bewyse vir 'n sferiese aarde gegee. Kennis van die aarde se vorm het geleidelik buite die destyds bekende wêreld begin versprei. Teen die vroeë tydperk van die Christelike kerk, was die sferiese Aarde heeltemal erken as die vorm van die aarde, met 'n paar noemenswaardige uitsonderings. Daarteenoor beskryf antieke Chinese geleerdes die aarde gereeld as plat, en hierdie wanpersepsie het onveranderd gebly totdat hulle ontmoetings met Jesuïete sendelinge in die 17de eeu. Tradisionalistiese Moslem-geleerdes het volgehou dat die aarde plat is, hoewel in die 9de eeu was die Moslem-geleerdes geneig om in ‘n sferiese Aarde te glo. Ten spyte van die wetenskaplike feite en ooglopende gevolge van die aarde se sfeervormigheid, duur pseudowetenskaplike plat-aarde-samesweringsteorieë voort, en op die laatste vanaf die 2010's het gelowiges in 'n plat aarde opgegaan, beide as lidmaatskap van moderne plat aarde-samelewings, en as nie-geaffilieerde individue wat sosiale media gebruik. In 'n studie van 2018 waaroor Scientific American gerapporteer is, het slegs 82% van die 18 tot 24-jarige Amerikaanse respondente saamgestem met die stelling "Ek het nog altyd geglo die wêreld is rond". 'n Vaste geloof in 'n plat aarde is egter skaars, met minder as 2% aanvaarding in alle ouderdomsgroepe. Dit is 'n mite dat Middeleeuse Europeërs van mening was dat die aarde plat was. Hierdie mite is in die 17de eeu deur Protestante geskep om teen Katolieke leerstellings te stry. In die moderne era het die pseudowetenskaplike geloof in 'n plat aarde ontstaan by die Engelse skrywer, Samuel Rowbotham met die pamflet Zetetic Astronomy uit 1849. Lady Elizabeth Blount het die Universal Zetetic Society in 1893 gestig, wat tydskrifte gepubliseer het. In 1956 het Samuel Shenton die International Flat Earth Research Society, beter bekend as die "Flat Earth Society" in Dover, Engeland, gestig as 'n direkte afstammeling van die Universal Zetetic Society. In die internet-era het die beskikbaarheid van kommunikasietegnologie en sosiale media soos YouTube, Facebook en Twitter (nou X) dit maklik gemaak vir individue, beroemd of nie, om disinformasie te versprei en ander na foutiewe idees te lok, insluitend dié van die plat aarde. Moderne ondersteuners van 'n plat aarde staar oorweldigende publiek toeganklike bewyse van die aarde se sfeervormigheid in die gesig. Hulle moet ook verduidelik waarom regerings, media, skole, wetenskaplikes, landmeters, lugrederye en ander organisasies aanvaar dat die wêreld bolvormig is. Om hierdie spanning te bevredig en hul oortuigings uit te leef, omhels hulle oor die algemeen een of ander vorm van samesweringsteorieë. Daarbenewens is hulle geneig om nie waarnemings te vertrou wat hulle nie self gemaak het nie. In 1956 met die stigting van die “Flat Earth Society”, deur Samual Shenton, is dit oorgevat deur die afgetrede vliegtuigwerktuigkundige Charles K. Johnson in 1972. Johnson, wie gefunksioneer het as die president van die Flat Earth Society het ‘n groot hoeveelheid valse inligting versprei, wat nou selfs algemeen buite die Plat Aarde gemeenskap as waarheid aanvaar word. Byvoorbeeld dat die Apollo maan landing vervals is en dat ons na die Aarde moet kyk as Christene en besef dat die Aarde ‘n vlak is. Johnson het met hierdie stelling sy eie kennis in kosmologie, geskiedenis en teologie verkeerd bewys omdat orthodokse Christene al vanaf die 5de eeu geglo het dat die Aarde sferies is. Jeffrey Burton Russell van die universiteit van California het gestry dat baie min mense na die 3rde eeu geglo het dat die wêreld plat is. Veral uit die Westelike halfrond. Hierdie gaan direk teen die stelling wat ook gebruik word in die samesweringsteorie dat mense in die Middeleeuse tye gedink het die Aarde is plat. Dit beteken natuurlik dan nie dat niemand geglo het dat die aarde plat is in die Middeleeue nie. Dit beteken ook nie dat niemand dit vandag glo nie. Mohammed Yusuf, die stigter van Boko Haram, het beroemd beweer dat hy nie glo in 'n hele reeks moderne idees nie.  Hy het gedink dit is in stryd met sy Islam geloof – insluitend die sferiese vorm van die aarde. Een eksperiment wat die aarde se bolvormigheid probeer bewys is die volgende: ‘n Persoon van 5 voet en 11 duim kan die grond sien tot en met 4.79 kilometer. ‘n Persoon wie op die Eiffel Toring staan wat 273 meter lank is, kan die grond sien tot en met 58.98 kilometer weg Hierdie verskynsel bewys vir ons dat die Aarde konveks is. As die kurwe van die Aarde oral dieselfde is, en die oppervlakte was groot genoeg, is dit bewyse dat die Aarde sferies is. Hierdie metode is onbetroubaar omdat die Aarde se atmosfeer die lig wat daardeur beweeg buig, dan lyk die Aarde platter as wat dit regtig is. Die Maan se getyslot na die aarde lei daartoe dat die maan altyd dieslefde kant na die sarde wys. As die aarde plat was, en die maan daarbo gesweef het, sou die gedeelte van die maan se oppervlak wat vir mense op aarde sigbaar is, verskil volgens ligging op aarde, eerder as om 'n identiese "gesigkant" vir almal te wys. As die aarde plat was, met die maan wat om hom draai, sou die maan gelyktydig op alle plekke op aarde gelyktydig gesien word, maar sy oënskynlike grootte, die gedeelte wat na die persoon kyk, en die oriëntasie van die kant sou geleidelik vir elke persoon wie kyk verander afhangende van hoe sy posisie deur die loop van die nag deur die lug beweeg het. == Chemiese spore == Die laaste voorbeeld waarna ons gaan kyk, is die volgende teorie. Soos wat [[Vliegtuig|vliegtuie]] vlieg, is daar lang spore wat agter gelaat word, dit bestaan uit waterdamp wat vinnig verdwyn. Pseudo-wetenskaplikes beweer dat daar ‘n vreesaanjaende geheim agter hierdie spore lê. Hulle verklaar dat daar chemikalieë in hierdie spore is en die regering wil ons atmosfeer besoedel met die chemikalieë. Daar is nie ‘n spesifieke rede daaragter nie en die rede hoekom daar chemikalieë in die water damp spore is, word nie gespesifiseer deur mense wie in hierdie teorie glo nie. Dit kan vir biologiese oorlogvoering gebruik word, bevolkings behering, of om met die weer te peuter. Wetenskaplikes wie wolke bestudeer word gereeld aangeval deur mense wie in chemiese spore glo. Hulle dink die wetenskaplikes werk saam met die regering om chemikalieë te versprei en om die proses van die publiek af weg te steek. Volgens Harvard Universiteit se David Keith, het hy in ‘n 2016 studie self hierdie bewerings wetenskaplik verkeerd bewys. Hy het geen ongewone bestanddele of onbepaalde besoedeling gevind nie. Die chemtrail gelowiges se mening is nie verander nie deur sy ondervindings nie. == Voorbeelde van ander samesweringsteorieë == * Teorieë rondom die 9/11 aanvalle * Prinses Diana se moord * Advertering wat die onderbewussyn teiken * Paul McCartney se dood * John F Kennedy se sluipmoord * Die [[Roswellvoorval]] * Die protokol van die Sion ouderlinge * Die satanistiese paniek van die 1980’s * Barack Obama “Birtherism” * Sameswerings rondom COVID-19 * Sameswerings rondom 5G Internet * Voëls bestaan nie * Reptiel-mense beheer die VSA * Dokters steek noodsaaklike medisyne weg om geld te maak * Taylor Swift werk saam met die NFL * Avril Lavigne is eintlik dood en word net nageaap * Die Holocaust het nie gebeur nie * Ruimtewesens het die piramiedes van Egipte gebou * Mount Rushmore berg regeringsgeheime == Slot == Samesweringsteorieë is gewoonlik vals. Dit is wel interessant om te kyk na verskillende mense se sienings oor die wêreld en sy inwoners. Die impak wat hierdie teorieë op die samelewing het, kan wissel van onskuldige grappies daaroor, tot kultusse wat ontstaan en tot leefwyses ontwikkel. Dit is gevaarlik om onder die invloed van ’n verkeerde idee te kom en daar moet dus dieper gedelf en meer nagevors word voordat ’n mens iets blindelings glo. == Sien ook == * [[Dooie-internetteorie]] * [[Ockham se skeermes]] * [[Pseudowetenskap]] == Verwysings == {{Verwysings|2|verwysings= <ref name="Barkun"> {{cite book|last1=Barkun|first1=Michael|title=Fantasies agtervolg: realiteit, verbeelding en binnelandse sekuriteit sedert 9/11|date=2011|publisher=University of North Carolina Press|location=Chapel Hill|page=10|language=Engels}} </ref> <ref name="Barron"> {{Cite journal |last=Barron |first=D. | coauthors=Morgan, K.; Towell, T.; Altemeyer, B.; Swami, V.|date=November 2014 |title=Assosiasies tussen skisotipie en geloof in sameswerende idee |journal=Personality and Individual Differences |language=Engels |volume=70 |pages=156–159 |doi=10.1016/j.paid.2014.06.040}} </ref> <ref name="Byford"> {{Cite book |title=Samesweringsteorieë: 'n kritiese inleiding |last=Byford |first=Jovan |date=2011 |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=9780230349216 |location=Houndmills, Basingstoke, Hampshire |oclc=802867724|language=Engels}} </ref> <ref name="Camp"> {{Cite book |author= Camp, Gregory S. |title= Verkoop van vrees: Samesweringsteorieë en eintyd-paranoia |publisher= Commish Walsh |year= 1997 |asin = B000J0N8NC|language=Engels}} </ref> <ref name="Fenster"> {{Cite book| author = Fenster, Mark | title = Samesweringsteorieë: Geheimhouding en mag in die Amerikaanse kultuur | url = https://archive.org/details/conspir_fen_2008_00_4012 | publisher = University of Minnesota Press; 2nd edition | year = 2008 | isbn = 978-0-8166-5494-9|language=Engels}} </ref> <ref name="Freeman"> {{Cite journal |last=Freeman |first=Daniel | coauthors=Bentall, Richard P. |date=29 Maart 2017 |title=Die gepaardgaande van sameswering-kommer |journal=Social Psychiatry and Psychiatric Epidemiology |language=Engels |volume=52 |issue=5 |pages=595–604 |doi=10.1007/s00127-017-1354-4 |issn=0933-7954 |pmc=5423964 |pmid=28352955}} </ref> <ref name="Goertz"> {{cite journal|title=Geloof in samesweringsteorieë|url=https://archive.org/details/sim_political-psychology_1994-12_15_4/page/731|first=T|last=Goertzel|date=Desember 1994|journal=Political Psychology|volume=15|issue=4|pages=731–742|doi=10.2307/3791630|jstor=3791630|language=Engels}} ''"verduidelikings vir belangrike gebeure wat geheime komplotte deur kragtige en kwaadwillige groepe behels"'' </ref> <ref name="Goldberg"> {{Cite book |author= Goldberg, Robert Alan |title= Vyande binne: Die kultuur van sameswering in die moderne Amerika |publisher= Yale University Press |year= 2001 |isbn= 978-0-300-09000-0 |url= https://archive.org/details/enemieswithincul00gold_0 |language=Engels}} </ref> <ref name="Keeley"> {{Cite journal |last=Keeley |first=Brian L. |date=Maart 1999 |title=Van samesweringsteorieë |url=https://archive.org/details/journal-of-philosophy_1999-03_96_3/page/109 |journal=The Journal of Philosophy |volume=96 |issue=3 |pages=109–126 |doi=10.2307/2564659|jstor=2564659|language=Engels }} </ref> <ref name="Universalis‎">{{cite web | last=Universalis‎ | first=Encyclopædia | title=CONSPIRATIONNISME | website=Encyclopædia Universalis | url=https://www.universalis.fr/encyclopedie/conspirationnisme/ | language=fr | access-date=9 November 2020}}</ref> <ref name="Voodoo"> {{cite book |last1=Aaronovitch |first1=David |title=Voodoo-geskiedenise: Die rol van samesweringsteorieë in die vorming van moderne geskiedenis |date=2009 |publisher=Jonathan Cape |isbn=9780224074704 |page=253 |url=https://books.google.co.uk/books?id=icxkMJK-WmgC |accessdate=28 Augustus 2019 |language=Engels |quote=Dit is die stelling van hierdie boek dat samesweringsteoretici nie die beginsel van Ockham se skeermes op hul argumente toepas nie.}} </ref> }} == Bronnelys == * Alder, D., 2023. ''Astronomy.com.'' [Online] Available at: <nowiki>https://www.astronomy.com/science/the-great-filter-a-possible-solution-to-the-fermi-paradox/</nowiki> [Accessed 10 Oktober 2024]. * Anon, N/A. ''National Geographic Kids.'' [Online] Available at: <nowiki>https://kids.nationalgeographic.com/history/article/moon-landing</nowiki> [Accessed 21 Oktober 2024]. * Anon, N/A. ''RMG.'' [Online] Available at: <nowiki>https://www.rmg.co.uk/stories/topics/moon-landing-conspiracy-theories-debunked</nowiki> [Accessed 21 Oktober 2024]. * Di Placido, D., 2024. ''Forbes.'' [Online] Available at: <nowiki>https://www.forbes.com/sites/danidiplacido/2024/01/16/the-dead-internet-theory-explained/</nowiki> [Accessed 21 Oktober 2024]. * Kaysing, B, 1976. ''We never went to the moon.'' N/A ed. Pomeroy: N/A. Kelly, F., 2024. ''TheWeek.'' [Online] Available at: <nowiki>https://theweek.com/62399/what-is-the-illuminati-and-what-does-it-control</nowiki> [Accessed 21 Oktober 2024]. * Latifi, F. C. A., 2022. ''Teen Vogue.'' [Online] Available at: <nowiki>https://www.teenvogue.com/story/most-popular-conspiracy-theories</nowiki> [Accessed 21 Oktober 2024]. * Pappas, S. R. B., 2024. ''Livescience.'' [Online] Available at: <nowiki>https://www.livescience.com/11375-top-ten-conspiracy-theories.html#section-moon-landing-hoax</nowiki> [Accessed 21 Oktober 2024]. * Reid, S. A., 2024. ''Britannica.'' [Online] Available at: <nowiki>https://www.britannica.com/topic/conspiracy-theory#ref333998</nowiki> [Accessed 21 Oktober 2024]. * Renzella, J. R. V., 2024. ''UNSW.'' [Online] Available at: <nowiki>https://www.unsw.edu.au/newsroom/news/2024/05/-the-dead-internet-theory-makes-eerie-claims-about-an-ai-run-web-the-truth-is-more-sinister</nowiki> [Accessed 21 Oktober 2024]. == Eksterne skakels == {{Commons category-inline|Conspiracy theories|Samesweringsteorieë}} {{Samesweringsteorieë|state=collapsed}} {{normdata}} [[Kategorie:Komplotteorieë| ]] joiov3sxqokfbu0hey8da2lyuvtq77o 0 317474 2965912 2299009 2026-09-09T10:44:39Z Aliwal2012 39067 Wysiging deur [[Special:Contributions/KabouterBot|KabouterBot]] teruggerol na laaste weergawe deur [[User:Aliwal2012|Aliwal2012]] 2288997 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rivier |rivier_naam = Bonnie Brook |byskrif = |oorsprong = |oorsprong_hoogte = |stroomgebied_lande = [[Mpumalanga]], [[Suid-Afrika]] |lengte = |hoogte = 1494 m |monding = |afloop = |stroomgebied = |duimdrukkerkaart = Mpumalanga |duimdrukkeretiketposisie = onderkant |duimdrukkerkaartgrootte = |duimdrukkerkaartbyskrif = |breedtegraad = 26 |breedtegraad_m = 30 |breedtegraad_s = 23 |breedtegraad_NS = S |lengtegraad = 30 |lengtegraad_m = 38 |lengtegraad_s = 50.6 |lengtegraad_OW = O }} Die '''Bonnie Brook''' is 'n spruit naby [[Amsterdam, Mpumalanga]] in [[Suid-Afrika]]. Dit is 'n [[sytak]] van die [[Lusutfurivier]]. {{Mpumalanga saadjie}} [[Kategorie:Riviere in Mpumalanga]] kpffhaa4g4hygarhsixofl679q2eftf 0 367635 2965815 2360369 2026-09-08T19:24:20Z Oesjaar 7467 Verbeter 2965815 wikitext text/x-wiki Die '''Touwsberg''' is 'n klein [[inselberg]] van ongeveer 20 km lank in die [[Klein-Karoo]]. Net noord van die Touwsberg begin die [[Swartberg]]. Daar kom verskeie unieke [[plant]]e op die berg voor. {{Saadjie}} [[Kategorie:Berge van Suid-Afrika]] oc1l6i8bxfqwovrcilrxw0qnnmhhrf4 0 368126 2965875 2873403 2026-09-09T08:57:53Z Oesjaar 7467 /* Geskiedenis */ Spelfout 2965875 wikitext text/x-wiki {{Rivier | rivier_naam = Rufijarivier | beeld_naam = SelousSandRivers.jpg | byskrif = Die Rufijarivier naby Selous | kaart = Rufiji River basin map mod.svg | kaartbyskrif = Die stroomgebied van die Rufijarivier | oorsprong = Saamvloei van Kilomberorivier en die Luwegurivier, [[Tanzanië]] | monding = Oos-Tanzanië<br />[[Indiese Oseaan]] | stroomgebied_lande = [[Tanzanië]] | lengte = 600&nbsp;km | hoogte = 165&nbsp;m | monding_hoogte = 0&nbsp;m | afloop = 1&nbsp;959&nbsp;m³/s | stroomgebied = 183&nbsp;300&nbsp;km² | kaart_beeld = | kaart_byskrif = }} Die '''Rufijarivier''' is die grootste rivier in [[Tanzanië]]. == Rivierloop == Die rivier ontstaan waar die Kilomberorivier en die Luwegurivier, wat beide uit die suide van die land kom, in die Selous-natuurreservaat saamsmelt. Na 600&nbsp;km bereik die rivier sy monding suid van [[Dar-es-Salaam]] in die Mafiakanaal by 8° suid. Stoomafwaarts na die samesmelting sluit die Groot-Ruaharivier uit die noordweste aan. Daarna gaan die rivier op 220&nbsp;km van sy mond deur die Stiegler-kloof. Op sy noordelikste punt vorm die rivier 'n binnelandse delta en is daar ook vyf mere. Die deltamonding van die rivier is die grootste [[wortelboommoeras]] aan die ooskus en selfs dalk in die wêreld. == Opvanggebied == Hierdie rivierstelsel se bekken van 180 000&nbsp;km² is bedek met [[savanne]]-plantegroei en lê heeltemal in Tanzanië. Dit dreineer dus 'n 20% van die land se oppervlakte. Die Luwega het 7 beduidende riviere in sy boloop en baie van die water kom uit die berge noordoos van Songea in die suidweste van die land. Op sy beurt het die Kilomberorivier die Luhombero en die Mnyera as voedingsbronne. Die Groot-Ruaharivier ontspring noord van die [[Malawimeer]] en oos van die Rukwameer. Laasgenoemde rivier is die hoofbron van die Rufija. == Benutting == Die rivier is bevaarbaar vir ongeveer 'n 100&nbsp;km stroomop van die mond af tot by die Pangani-waterval (dit is net onder die aansluiting van die Groot-Ruaharivier). Die Mkapabrug, geopen in 2002, is die enigste brug oor die rivier. Vir die besproeiing van die landerye op die oewers en die opwekking van hidroëlektrisiteit is die potensiaal groot. 'n Kragsentrale is in die Selous-natuurreservaat in aanbou. Geen damme kom in die rivier voor, maar sedert 2019 is 'n dam by die Stieglerkloof in aanbou. == Geskiedenis == Duitsland het in 1890 hierdie deel van Oos-Afrika gekoloniseer. 'n Britse leërmag het die eiland Mafia na 'n kort bombardement in 1915 tydens die [[Eerste Wêreldoorlog]] verower. Tot op daardie tydstip het die Duitsers verskeie aanvalle op Britse skepe in die [[Indiese Oseaan]] vanaf daardie omgewing geloods. 'n Duitse oorlogskip, die Königsberg, het hom skuil gehou in die wortelboommoerasse in die riviermond. Maj. P.J. Pretorius (1883–1945), 'n legendariese grootwildjagter en militêre gids, het die skip opgespoor en is dit in Julie 1915 gebombardeer. In Januarie 1917 het genl. [[Jan Smuts]] en sy leërmag hier by die rivier 'n laaste poging aangewend om die Duitse troepe onder genl. [[Paul von Lettow-Vorbeck]] tot oorgawe te dwing. Smuts misluk met die aanval. == Bibliografie == * Green, Lawrence G.: These wonders to behold. Experiences and discoveries of an author in search of the grain of truth in Africa’s strangest tales; and views on certain deep mysteries of Africa, solved and unsolved or never to be solved. Kaapstad: Howard Timmins, 1959 * [[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]], deel 9. Kaapstad: Nasou, 1973. {{ISBN|0-625-00325-X}} {{Normdata}} [[Kategorie:Riviere in Tanzanië]] rme85je1axn60hakavyx5ylzd2b7w7v 0 369423 2965773 2958780 2026-09-08T14:16:09Z Aliwal2012 39067 /* Formule Een-uitslae */ 2965773 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Yuki Tsunoda | image = Yuki Tsunoda at the Melbourne Walk during the 2026 Australian Grand Prix (028A8096).jpg | pixels = | caption = Tsunoda in 2026 | nationality = {{Vlagikoon|JPN}} Japannees | birth_date = {{Geboortedatum en ouderdom|2000|5|11|df=y}} | birth_place = Sagamihara, [[Japan]] | Old Team = F2 – Carlin-span<br/>[[Scuderia AlphaTauri|AlphaTauri]]-[[Honda]] en [[RB F1-span]] | 2025 Team = [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Red Bull Powertrains|RBPT]] <small>(GP Japan–)</small> | 2026 Team = [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|RBPT Ford]] | Car number = 22 | Races = {{F1stat|TSU|entries}} ({{F1stat|TSU|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|TSU|wins}} | Podiums = {{F1stat|TSU|podiums}} | Points = {{F1stat|TSU|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|TSU|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|TSU|fastestlaps}} | First race = [[2021 Bahreinse Grand Prix]] | First win = | Last win = | Last race = [[2026 Nederlandse Grand Prix]] | Last season = 2025 | Last position = 17de (33 punte) }} '''Yuki Tsunoda''' (gebore te Sagamihara, [[11 Mei]] [[2000]]) is 'n [[Japan]]nese motorrenjaer wat van April tot einde 2025 vir die [[Red Bull Racing|Red Bull-span]], en in 2026 as resewejaer vir [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|RBPT Ford]] aan [[Formule 1]]-renne deelneem. Hy het sy Formule 1-debuut in die [[2021 Formule Een-seisoen|2021-seisoen]] gemaak tydens die [[2021 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]] toe hy vir [[Scuderia AlphaTauri|AlphaTauri]] begin jaag het. == Formule Een-loopbaan == In Augustus 2020 het AlphaTauri se Formule Een-spanhoof, Franz Tost, aangekondig dat Tsunoda in Desember 2020 vir die span in die nuwelingtoets aan die einde van die seisoen by Aboe Dhabi sal ry.<ref>{{Cite web|last=Cooper|first=Adam|date=29 August 2020|title=F2 racer Tsunoda set for Abu Dhabi rookie F1 test run with AlphaTauri|url=https://www.autosport.com/f1/news/151739/tsunoda-set-for-abu-dhabi-alphatauri-test|access-date=30 August 2020|website=Autosport.com}}</ref> Hy het sy eerste rit in 'n 2018-spesifikasie-motor gehad by die [[Autodromo Enzo e Dino Ferrari]] in Imola, [[Italië]].<ref>{{Cite web|date=5 November 2020|title=Tsunoda surprised by physical challenge of F1 car after maiden test, as FP1 debut beckons|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.tsunoda-surprised-by-physical-challenge-of-f1-car-after-maiden-test-as-fp1.3vh0DRWxMpsj9KqLGrLVF7.html|access-date=6 November 2020|website=Formula1.com}}</ref> Hy het in Januarie 2021 weer Formule Een-masjinerie by Imola getoets, maar hierdie keer het hy 'n AlphaTauri-geverfde Toro Rosso STR14, Toro Rosso se 2019-motor, bestuur.<ref>{{Cite web|title=Tsunoda gets more mileage at Imola ahead of F1 debut|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.tsunoda-gets-more-mileage-at-imola-ahead-of-f1-debut.1oe5AlYeTIbTF3eBDIa7SA.html|access-date=28 January 2021|website=Formula 1|language=en}}</ref> === AlphaTauri (2021–2023) === ==== 2021 ==== [[Lêer:FIA F1 Austria 2021 Nr. 22 Tsunoda.jpg|duimnael|300px|Tsunoda by die [[2021 Oostenrykse Grand Prix]]]] Tsunoda het [[Daniil Kvyat]] vervang en vir die 2021-seisoen saam met [[Pierre Gasly]] as spanmaat deelgeneem.<ref name="f1 2021">{{Cite web|date=16 December 2020|title=Tsunoda gets AlphaTauri F1 seat, replaces Kvyat|url=https://the-race.com/formula-1/tsunoda-gets-alphatauri-f1-seat-replaces-kvyat/|access-date=16 December 2020|website=The Race|language=en}}</ref> By die seisoen-opening [[2021 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]] het Tsunoda 13de gekwalifiseer, ondanks dat hy die tweede vinnigste in K1 was.<ref>{{Cite web|title=2021 Bahrain GP: Qualifying|date=27 March 2021|url=https://scuderia.alphatauri.com/en/2021-bahrain-gp-qualifying/|access-date=24 May 2023|website=[[Scuderia AlphaTauri]]|language=en}}</ref> Tsunoda het uiteindelik in die negende plek geëindig, nadat hy [[Lance Stroll]] op die laaste rondte verbygesteek het.<ref name="Yuki Bahrain">{{Cite web|date=28 March 2021|title= Formula 1 Bahrain Grand Prix race results: Hamilton beats Verstappen|url= https://www.motorsport.com/f1/news/bahrain-grand-prix-race-results/5958036/|access-date=28 March 2021|website=Motorsport|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Tsunoda describes ‘emotional’ pass on hero Alonso – and what he learned from shadowing him|date=29 March 2021|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.tsunoda-describes-emotional-pass-on-hero-alonso-and-what-he-learned-from.fvdZqn5bKVELOPZAmnmkF.html|access-date=24 May 2023|website=Formula 1}}</ref> Ná die wedren het Ross Brawn, Formule Een se tegniese direkteur, Tsunoda as "F1 se beste nuweling vir jare" beskou.<ref>{{Cite web|last=Cleeren|first=Filip|date=29 March 2021|title=Brawn hails Tsunoda as 'F1's best rookie for years'|url=https://www.motorsport.com/f1/news/brawn-hails-tsunoda-as-f1s-best-rookie-for-years/5975693/ |access-date=30 March 2021|website=Motorsport.com|language=en}}</ref> Nadat hy K3 vir die volgende wedren geteiken het,<ref>{{Cite web|title=Tsunoda targeting Q3 at Imola after ‘5 out of 10’ performance on F1 debut|date=15 April 2023|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.tsunoda-targeting-q3-at-imola-after-5-out-of-10-performance-on-f1-debut.6EzNWsBHnhvKII25cS9Dff.html|access-date=24 May 2023|website=Formula 1}}</ref> het hy gebots in die kwalifisering vir die [[Emilia-Romagna Grand Prix]], wat vereis het dat sy span nuwe kragbronelemente moes aanbring.<ref>{{Cite web|title=Tsunoda apologises for ‘huge mistake’ after crashing out in opening minutes of qualifying in Imola|date=17 April 2023|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.tsunoda-apologises-for-huge-mistake-after-crashing-out-in-opening-minutes-of.5hzwvh0x4jdzqT0t74SKKj.html|access-date=24 May 2023|website=Formula 1}}</ref><ref>{{Cite web|title=Tsunoda to race with new gearbox, exhaust and power unit elements after qualifying shunt|date=18 April 2023|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.tsunoda-to-race-with-new-gearbox-exhaust-and-power-unit-elements-after.61rOG3ZD9CJvCZaVITiU7P.html|access-date=24 May 2023|website=Formula 1}}</ref> Ná sy wegspring van agter af het Tsunoda sy pad na die negende plek oopgeveg ná die rooi vlag. By die [[2021 Portugese Grand Prix]] het Tsunoda 14de gekwalifiseer, en het 'n gebrek aan spoed getoon, om tot 15de terug te val.<ref>{{Cite web|title=AlphaTauri's Tsunoda bemoans 'no pace at all' in Portugal after coming home well outside the points|date=4 May 2021|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.alphatauris-tsunoda-bemoans-no-pace-at-all-in-portugal-after-coming-home.UFzKrysUd68JpAXSBQ7Um.html|access-date=24 May 2023|website=Formula 1}}</ref> Hy het 16de vir die [[2021 Spaanse Grand Prix|Spaanse GP]] gekwalifiseer en later om verskoning gevra nadat hy bevraagteken het of hy en spanmaat Gasly “dieselfde masjinerie” gehad het.<ref>{{Cite web|last=Smith|first=Lukas|url=https://www.motorsport.com/f1/news/tsunoda-question-mark-alphatauri-compared-gasly/6504973/|date=8 May 2023|title=Tsunoda has ‘question mark’ over AlphaTauri F1 car versus Gasly|access-date=24 May 2023|website=Motorsport.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.tsunoda-apologises-for-comments-suggesting-he-and-gasly-run-different.6muniJNSsGeaOZ7EfzYWNb.html|title=Tsunoda apologises for comments suggesting he and Gasly run different equipment after Q1 exit|website=Formula 1|date=8 May 2021|accessdate=8 October 2021}}</ref> Sy [[2021 Monaco Grand Prix]] was ook teleurstellend, hy sou in die 16de plek kwalifiseer en ook eindig op 'n baan waar verbysteek moeilik is.<ref>{{Cite web|title=2021 Monaco GP: Qualifying|date=22 May 2021|url=https://scuderia.alphatauri.com/en/2021-monaco-gp-qualifying/|access-date=24 May 2023|website=[[Scuderia AlphaTauri]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Tsunoda says tough Monaco GP down to misfiring strategy gamble as he finishes P16 on maiden visit|date=25 May 2021|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.tsunoda-says-tough-monaco-gp-down-to-misfiring-strategy-gamble-as-he.5dV687g9aXmiJOjSa6OZ4g.html|access-date=24 May 2023|website=Formula 1}}</ref> Tsunoda het die derde kwalifiserende sessie (K3) vir die eerste keer by die [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjanse GP]] gehaal, maar het toe die rooi vlae uitgebring nadat hy gebots het, en in agtste gekwalifiseer. Hy het die wedren sewende geëindig. Tsunoda het weer in die kwalifisering by die [[2021 Franse Grand Prix|Franse Grand Prix]] van die baan getol, wat hom gedwing het om uit die kuipelaan weg te spring.<ref>{{Cite web|title=Tsunoda explains what happened with early Q1 spin that leaves him on the back row for the French GP|date=19 June 2021|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.watch-tsunoda-spin-brings-out-early-red-flag-in-french-gp-qualifying.7FD2wkDKtdwFGGmc53drJc.html|access-date=25 May 2023|website=Formula 1}}</ref><ref>{{Cite web|title=Tsunoda forced to start French GP from pit lane after changing parts overnight following Q1 shunt|date=20 June 2023|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.tsunoda-forced-to-start-french-gp-from-pit-lane-after-changing-parts.4uGOXOj7iWdV7N7jKPJuHB.html|access-date=25 May 2023|website=Formula 1}}</ref> Hy het tot 13de plek by die geruite vlag gevorder.<ref>{{Cite web|title=Tsunoda says recovery from P20 to P13 ‘a good step’ – but knows he must cut out qualifying mistakes|date=22 June 2021|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.tsunoda-says-recovery-from-p20-to-p13-a-good-step-but-knows-he-must-cut-out.4EcGOgFC5veCff2HoPisAc.html|access-date=25 May 2023|website=Formula 1}}</ref> == Formule Een-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="font-size: 80%; text-align: center" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan=2| [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] |rowspan="2"| [[Scuderia AlphaTauri]]-[[Honda]] |rowspan="2"| AlphaTauri AT02 |rowspan="2"| [[Honda Racing F1|Honda]] RA621H 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] | [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />{{IT-VLAG}} | [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br />{{vlagikoon|POR}} | [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2021 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{vlagikoon|FRA}} | [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] <br /> [[Lêer:Flag of Steiermark.svg|20px]] | [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]] <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br /> {{vlagikoon|NED}} | [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br /> [[Lêer:Bandeira da cidade de São Paulo.svg|20px]] | [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br /> {{vlagikoon|QAT}} | [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] <br /> {{vlagikoon|SAU}} | [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> {{vlagikoon|UAE}} |rowspan=2| |rowspan=2| |rowspan="2" bgcolor=efefef| '''14''' |rowspan="2" bgcolor=efefef| '''32''' |- |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|15‡ |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|4 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] | [[Scuderia AlphaTauri]] | AlphaTauri AT03 | [[Red Bull Powertrains|Red Bull RBPTH001]] 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |bgcolor=dfffdf| [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br /> 8 |bgcolor=ffffff| [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br /> <small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff| [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br /> 15 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br /> 7 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br /> 12 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br /> 10 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br /> 17 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br /> 13 |bgcolor=efcfff| [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br /> <small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br /> 14 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br /> 16 |bgcolor=efcfff| [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br /> <small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br /> 19 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br /> 13 |bgcolor=efcfff| [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br /> <small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> 14 |bgcolor=efcfff| [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br /> <small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br /> 13 |bgcolor=dfffdf| [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br /> 9 |bgcolor=efcfff| [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br /> 17 |bgcolor=cfcfff| [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br /> 11 | | |bgcolor=efefef|'''17''' |bgcolor=efefef|'''12''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] | [[Scuderia AlphaTauri|AlphaTauri]] | AlphaTauri AT04 | [[Honda]]<br/>[[Red Bull Powertrains|RBPTH001]] 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |bgcolor=cfcfff| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>19 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>15 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>15 |bgcolor=ffffff| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/><small>DNS</small> |bgcolor=efcfff| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br /><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>15 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>8{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>18 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>8 | | | bgcolor=efefef|'''17''' | bgcolor=efefef|'''14''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] | [[RB F1-span|RB]] | RB <br/>VCARB 01 | [[Honda]]<br/>[[Red Bull Powertrains|RBPTH002]] 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |bgcolor=cfcfff| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>15 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>10 |bgcolor=efcfff| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>^'''8'''7 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>19 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>14 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>17 |bgcolor=efcfff| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>14 |bgcolor=efcfff| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>12 |bgcolor=efefef|'''12''' |bgcolor=efefef|'''30''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|[[2025 Formule Een-seisoen|2025]] | [[Racing Bulls]] | Racing Bulls <br/>{{nowrap|VCARB 02}} | [[Honda]]<br/>[[Red Bull Powertrains|RBPTH002]] 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |bgcolor=cfcfff| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>^'''6'''16 |<!-- laat blanko --> | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |rowspan=2 bgcolor=efefef|'''17''' |rowspan=2 bgcolor=efefef|'''33''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |[[Red Bull Racing|Oracle<br/>Red Bull Racing]] |Red Bull<br/>RB21 |[[Honda]]<br/>[[Red Bull Powertrains|RBPTH002]] |<!-- laat blanko --> |<!-- laat blanko --> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>9 |bgcolor=efcfff| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>15 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>17 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>13 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>6 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>^'''7'''7 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>^'''5'''10 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>14 |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ![[2026 Formule Een-seisoen|2026]] |[[Racing Bulls]] |[[Racing Bulls]]<br/>VCARB 03 |[[Red Bull Powertrains|Red Bull]] [[Ford]] DM01 1.6 [[V6-enjin|V6 t h]] |bgcolor=| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>{{0}} |bgcolor=cfcfff| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>10 |bgcolor=| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|TSU|seasonposition}}'''* |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|TSU|seasonpoints}}'''* |- !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} * ‡ Halwe punte is toegeken in België in 2021 na 'n verkorte wedren weens swaar reën. * '''*''' Seisoen nog aan die gang. ==Verwysings== {{Verwysings|2}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Tsunoda, Yuki}} [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Japannese renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 2000]] [[Kategorie:Lewende mense]] 7ji5r0ogh7h4adb6rphqhi6wfirvfkg 0 369712 2965854 2965618 2026-09-09T07:15:47Z JMK 649 ~kat 2965854 wikitext text/x-wiki 'n '''Nieverwisselbare teken''' ('''NVT''') ook '''nieverwisselbare item''' ([[Engels]]: ''non-fungible token'' - '''NFT''') is 'n unieke digitale identifiseerder wat op 'n [[blokketting]] aangeteken word en gebruik word om eienaarskap en egtheid te sertifiseer. Hulle bevat tipies verwysings na digitale lêers soos kunswerke, foto's, video's en klank. Omdat NVI's uniek identifiseerbaar is, verskil hulle van [[Kriptogeld|kriptogeldeenhede]] (wat vervangbaar is, vandaar die naam nie-vervangbare item), en gevolglik kan hulle nie gekopieer, vervang of onderverdeel word nie.<ref>{{Cite web |title=Definition of NFT |date=20 Julie 2023 |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/NFT |website=Merriam-Webster}}</ref> Hul eienaarskap kan deur die eienaar oorgedra word, wat NVI's toelaat om verkoop en verhandel te word. Aanvanklik in 2017 as 'n nuwe klas beleggingsbate aangebied, het NVI-handel toegeneem van VS$82 miljoen in 2020 tot VS$17 miljard in 2021.<ref>{{Cite web |date=10 Maart 2022 |title=NFTs Hit $17B In Trading in 2021, Up 21,000% |url=https://www.pymnts.com/nfts/2022/nfts-hit-17b-in-trading-in-2021-up-21000/ |access-date=5 Mei 2022 |website=pymnts.com |language=en-US}}</ref> Die mark is soms vergelyk met 'n ekonomiese borrel of 'n [[Ponzi-skema]].<ref>{{Cite news |last=Hawkins |first=John |date=13 Januarie 2022 |title=NFTs, an overblown speculative bubble inflated by pop culture and crypto mania |work=The Conversation |url=https://theconversation.com/nfts-an-overblown-speculative-bubble-inflated-by-pop-culture-and-crypto-mania-174462 |access-date=7 Mei 2022}}</ref> In 2022 het die NFT-mark ineengestort; 'n skatting in Mei 2022 was dat die aantal verkope met meer as 90% afgeneem het in vergelyking met 2021. Teen September 2023 het een verslag beweer dat meer as 95% van NVI-versamelings geen monetêre waarde gehad het nie.<ref name="Yang2023">{{cite news |last1=Yang |first1=Maya |title=The vast majority of NFTs are now worthless, new report shows |url=https://www.theguardian.com/technology/2023/sep/22/nfts-worthless-price |access-date=26 September 2023 |work=The Guardian |date=22 September 2023}}</ref><ref name="Vigliarolo2023">{{cite news |last1=Vigliarolo |first1=Brandon |title=95% of NFTs now totally worthless, say researchers |url=https://www.theregister.com/2023/09/21/95_percent_nfts_worthless/ |access-date=26 September 2023 |work=The Register |date=21 September 2023 |language=en}}</ref> ==Gebruike== Nieverwisselbare items word gebruik om verifieerbare digitale skaarsheid te skep, sowel as digitale eienaarskap, en die moontlikheid van bate-uitruilbaarheid op verskeie platforms te skep.<ref>{{Cite web|url=https://venturebeat.com/2019/04/16/enjin-is-creating-a-real-life-ready-player-one-and-its-powered-by-blockchain/|title=Enjin is Creating a Real-Life Ready Player One, and It's Powered by Blockchain|date=2019-04-16|website=VentureBeat|language=en-US|access-date=2019-08-14|archive-date=2019-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20190805104339/https://venturebeat.com/2019/04/16/enjin-is-creating-a-real-life-ready-player-one-and-its-powered-by-blockchain/|url-status=dead}}</ref> NVI's word in verskeie spesifieke toepassings gebruik wat unieke digitale items soos kripto-kuns, digitale versamelstukke en aanlyn-speletjies benodig. [[Kuns]] was 'n vroeë gebruiker vir NVI's, en die [[blokketting]] in die algemeen, vanweë die vermoë om bewys te lewer van egtheid en eienaarskap van digitale kuns wat andersins die potensiaal vir massa-reproduksie en ongemagtigde verspreiding van kuns via die [[internet]] gehad het.<ref>{{Cite web|url=https://irishtechnews.ie/the-art-world-needs-blockchain/|title=The Art World Needs Blockchain – Irish Tech News|website=irishtechnews.ie|language=en-US|access-date=2018-05-02}}</ref> In Februarie 2021 begin 'n opgewondenheid toe die Amerikaanse digitale kunstenaar [[Mike Winkelmann|Beeple]] se werk "''Everydays. The first 5000 days''" die eerste NVI-kunswerk word wat in een van die grootste veilingshuise Christie's gelys word.<ref>{{cite news|URL=https://www.nytimes.com/2021/02/24/arts/design/christies-beeple-auction-blockchain-art.html |title=Beeple Brings Crypto to Christie's |publisher=NY Times |date=2021-02-25 |access-date=2021-02-25}}</ref> Hierdie [[collage]] van beelde is op 11 Maart 2021 vir VS$ 69,34 miljoen verkoop, wat dit die derde duurste kunswerk van 'n lewende kunstenaar maak.<ref name="christies">{{cite web |title=EVERYDAYS: THE FIRST 5000 DAYS |url=https://onlineonly.christies.com/s/first-open-beeple/beeple-b-1981-1/112924 |website=Christie's |access-date=11 Maart 2021}}</ref> In Februarie 2021 is die [[meem]]-[[animasie]] Nyan Cat op 'n internetmark verkoop vir VS$ 600 000.<ref>{{cite news|URL=https://www.nytimes.com/2021/02/22/business/nft-nba-top-shot-crypto.html |title=Why an Animated Flying Cat With a Pop-Tart Body Sold for Almost $600,000 |publisher=NY Times |date=2021-02-25 |accessdate=2021-02-28}}</ref> Later het gewilde blokketting speletjies soos CryptoKitties gebruik gemaak van NVI's op die [[Ethereum]]-blokketting.<ref>{{Cite news|url=https://qz.com/1144169/the-ethereum-world-is-now-obsessed-with-breeding-cartoon-cats/|title=The Ethereum world is now obsessed with breeding cartoon cats|last=Wong|first=Joon Ian|work=Quartz|access-date=2018-05-02|language=en-US}}</ref> NVB's word gebruik om bates in die spel voor te stel, en word deur die gebruiker beheer, in plaas van die speletjie-ontwikkelaar.<ref>{{Cite news|url=https://venturebeat.com/2017/12/04/cryptokitties-shows-everything-can-and-will-be-tokenized/|title=CryptoKitties shows everything can — and will — be tokenized|date=2017-12-04|work=VentureBeat|access-date=2018-05-02|language=en-US|archive-date=2021-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20210226135045/https://venturebeat.com/2017/12/04/cryptokitties-shows-everything-can-and-will-be-tokenized/|url-status=dead}}</ref> Hierdeur kan die bates op derdepartymarkte verhandel word sonder toestemming van die speletjie-ontwikkelaar. == Standaarde == Spesifieke bewysstandaarde is geskep om die gebruik van 'n blokketting in speletjies te ondersteun. Dit sluit die Ethereum ERC-721-standaard van CryptoKitties in, en die meer onlangse ERC-1155-standaard.<ref>{{cite web |last1=Volpicelli |first1=Gian |title=The bitcoin elite are spending millions on collectable memes |url=https://www.wired.co.uk/article/crypto-art-nft |website=Wired UK |date=24 Februarie 2021}}</ref> ===ERC-721 Standaard=== ERC721 was die eerste standaard vir die voorstelling van nie-vervangbare digitale bates. ERC721 is 'n oorerflike standaard vir 'n vaste kontrak, wat beteken dat ontwikkelaars maklik nuwe ERC721-voldoende kontrakte kan skep deur dit uit die OpenZeppelin-biblioteek in te voer.<ref>{{cite web|URL=https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-721 |website=Ethereum Improvement Proposals |title=EIP-721: ERC-721 Non-Fungible Token Standard |access-date=2021-02-28}}</ref> ===ERC-1155 Standaard=== ERC1155 bring die idee van semi-vervangbare na die NVI-wêreld, sowel as 'n versameling van ERC721-funksionaliteite, wat beteken dat 'n ERC721-bate met ERC1155 geskep kan word. <ref>{{cite web|URL=https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-1155 |website=Ethereum Improvement Proposals |title=EIP-1155: ERC-1155 Multi Token Standard |access-date=2021-02-28}}</ref> ==Groei en hoofstroom-aantrekkingskrag== Nie-vervangbare bewyse het die eerste keer gewild geraak toe CryptoKitties viraal geword het<ref>{{Cite news|url=https://qz.com/1145833/cryptokitties-is-causing-ethereum-network-congestion/|title=CryptoKitties is jamming up the ethereum network|last=Wong|first=Joon Ian|work=Quartz|access-date=2018-05-10|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-12-04/cryptokitties-quickly-becomes-most-widely-used-ethereum-app|title=CryptoKitties Mania Overwhelms Ethereum Network's Processing|date=2017-12-04|work=Bloomberg.com|access-date=2018-05-10|language=en}}</ref> en daarna 'n belegging van $ 12,5 miljoen ingesamel het. <ref>{{Cite web|url=https://techcrunch.com/2018/03/20/cryptokitties-raises-12m-from-andreessen-horowitz-and-union-square-ventures/|title=CryptoKitties raises $12M from Andreessen Horowitz and Union Square Ventures – TechCrunch|website=techcrunch.com|language=en-US|access-date=2018-05-07}}</ref> RareBits, 'n mark en ruil vir nieverwisselbare items, het 'n belegging van VS$ 6 miljoen ingesamel.<ref>{{Cite web|url=https://techcrunch.com/2018/04/19/rare-bits-crypto-marketplace/|title=Crypto-collectibles and Kitties marketplace Rare Bits raises $6M – TechCrunch|website=techcrunch.com|language=en-US|access-date=2018-05-07}}</ref> Gamedex, 'n versamelplatform vir versamelbare kaarte wat deur NVI's moontlik gemaak is, het 'n VS$ 800 000-saadronde ingesamel.<ref>{{Cite web|url=https://techstartups.com/2018/07/16/blockchain-startup-gamedex-raises-0-8-million-seed-round-build-platform-digital-collectible-card-games-like-pokemon//|title=Blockchain startup Gamedex raises $0.8 million seed round to build platform for digital collectible card games like Pokemon – TechStartups|website=techstartups.com|language=en-US|access-date=2018-05-07}}</ref> Decentraland, 'n virtuele wêreld wat op blokketting gebaseer is, het VS$ 26 miljoen ingesamel in 'n aanvanklike kriptobewysaanbod<ref>{{Cite news |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-06-12/making-a-killing-in-virtual-real-estate |title=Making a Killing in Virtual Real Estate |last=Russo |first=Camilla |date=2018-06-12 |work=Bloomberg |access-date=2018-09-05}}</ref> en het vanaf September 2018 'n interne ekonomie van VS$ 20 miljoen gehad.<ref>{{Cite news |url=https://www.marketwatch.com/story/people-are-making-more-than-500-buying-property-that-doesnt-actually-exist-2018-09-04 |title=People are making more than 500% buying property that doesn't actually exist |last=Hankin |first=Aaron |date=2018-09-04 |work=MarketWatch |access-date=2018-09-05 |language=en-US}}</ref> [[Nike]] het 'n patent vir sy blokketting-gebaseerde NVI-hardloopskoene genaamd ''CryptoKicks''. <ref>{{Cite web|last=Beedham|first=Matthew|date=2019-12-10|title=Nike now holds patent for blockchain-based sneakers called ‘CryptoKicks’|url=https://thenextweb.com/hardfork/2019/12/10/nike-blockchain-sneakers-cryptokick-patent/|access-date=2020-12-23|website=Hard Fork {{!}} The Next Web|language=en-us}}</ref> 'n Duitse konseptuele kunstenaar het die opspraak rondom NVI kuns vergelyk met die 17de-eeuse Tulpmania en 'n enkele deursigtige [[pieksel]] te koop aangebied om sy punt te maak.<ref>Max Haarich, https://1e9.community/t/historisch-oder-hysterisch-der-neue-hype-um-nft-kunst-auf-den-punkt-gebracht/9363 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210302211446/https://1e9.community/t/historisch-oder-hysterisch-der-neue-hype-um-nft-kunst-auf-den-punkt-gebracht/9363 |date= 2 Maart 2021 }} , ''Historisch oder hysterisch? Der neue Hype um NFT-Kunst auf den Punkt gebracht'',2021-02-28, Besoek op 2021-03-01</ref> Die album ''When You See Yourself'' van Kings of Leon sal die eerste musikale album wees wat as 'n nieverwisselbare item versprei word.<ref>{{cite news|url=https://www.rollingstone.com/pro/news/kings-of-leon-when-you-see-yourself-album-nft-crypto-1135192/|title=Kings of Leon Will Be the First Band to Release an Album as an NFT|date=3 Maart 2021|author=Samantha Hissong|publisher=Rolling Stone}}</ref> In Februarie 2021 het die musikant Grimes ongeveer VS$ 6 miljoen se digitale kuns op Nifty Gateway verkoop.<ref>{{Cite web|last=Kastrenakes|first=Jacob|date=2021-03-01|title=Grimes sold $6 million worth of digital art as NFTs|url=https://www.theverge.com/2021/3/1/22308075/grimes-nft-6-million-sales-nifty-gateway-warnymph|access-date=2021-03-04|website=The Verge|language=en}}</ref> Gedurende Maart 2021 het die kunstenaar Norman O’Flynn en die galery Worldart in [[Kaapstad]] die eerste [[Suid-Afrikaanse]] kunstenaar en instelling geword om die kunsmark te betree met ’n nieverwisselbare item - kunswerk.<ref>Laetitia People, Kunswêreld gons oor NFT-kunswerk, Beeld, 18 Maart 2021. https://www.netwerk24.com/Vermaak/Kuns/kunswereld-gons-oor-nft-kunswerk-20210317</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Kriptogeld}} {{Normdata}} [[Kategorie:Blokketting]] 7gt4otuof2flb3by6kqnw3b1l70y9gh 0 372453 2965794 2965119 2026-09-08T15:04:31Z Balenda 83524 /* 2021 – hede */ ITA 2965794 wikitext text/x-wiki '''[[Aston Martin]]''' is 'n Britse motorvervaardiger wat reeds histories aan [[Formule Een]]wedrenne deelgeneem het. Die maatskappy het die eerste keer aan Formule Een deelgeneem tydens die 1959-seisoen, toe hulle die DBR4-onderstel met hul eie enjin ingeskryf het, maar geen punte kon behaal nie. Hulle het gedurende die 1960-seisoen steeds swak presteer, en weer eens geen punte behaal nie. As gevolg hiervan het Aston Martin besluit om homself ná 1960 uit Formule Een te onttrek. 'n Kommersiële handelsmerkverandering van die [[Racing Point F1-span]] het daartoe gelei dat hierdie span vanaf [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] as Aston Martin bekend staan, en met [[Mercedes-Benz|Mercedes-krageenhede]] meeding. Die spanhoof is Mike Krack, met [[Lance Stroll]] en [[Fernando Alonso]] hul renjaers in 2023, nadat [[Sebastian Vettel]] aan die einde van 2022 uitgetree het. == Renuitslae == === 2021 – hede === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:80%;" !Jaar !Onderstel<br/> en bande !Enjin !Renjaers !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Punte !Plek |- |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2021 Formule Een-seisoen|2021]] |rowspan="3"| AMR21 <br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan=3| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] F1 M12 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] h | | [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]] <br /> {{vlagikoon|BHR}} | [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2021 Portugese Grand Prix|POR]]<br/>{{vlagikoon|POR}} | [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]] <br /> {{vlagikoon|ESP}} | [[2021 Monaco Grand Prix|MON]] <br /> {{vlagikoon|MON}} | [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] <br /> {{vlagikoon|AZE}} | [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] <br /> {{vlagikoon|FRA}} | [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] <br /> [[Lêer:Flag of Steiermark.svg|20px]] | [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] <br /> {{vlagikoon|AUT}} | [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] <br /> {{vlagikoon|GBR}} | [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] <br /> {{vlagikoon|HUN}} | [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]]‡ <br /> {{vlagikoon|BEL}} | [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] <br /> {{vlagikoon|NED}} | [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br /> {{vlagikoon|ITA}} | [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] <br /> {{vlagikoon|RUS}} | [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] <br /> {{vlagikoon|TUR}} | [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] <br /> {{vlagikoon|VSA}} | [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] <br /> {{vlagikoon|MEX}} | [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] <br /> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] <br /> {{vlagikoon|QAT}} | [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAR]] <br /> {{vlagikoon|SAU}} | [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] <br /> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''77''' |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''7''' |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Sebastian Vettel]] |bgcolor=cfcfff| 15 |bgcolor=cfcfff| 15 |bgcolor=cfcfff| 13 |bgcolor=cfcfff| 13 |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=dfdfdf| 2 |bgcolor=dfffdf| 9 |bgcolor=cfcfff| 12 |bgcolor=cfcfff| 17 |bgcolor=efcfff| <small>DNF</small> |bgcolor=000000 style="color:white"| <small>DSQ</small> |bgcolor=dfffdf| 5 |bgcolor=cfcfff| 13 |bgcolor=cfcfff| 12 |bgcolor=cfcfff| 12 |bgcolor=cfcfff| 18 |bgcolor=dfffdf| 10 |bgcolor=dfffdf| 7 |bgcolor=cfcfff| 11 |bgcolor=dfffdf| 10 |bgcolor=efcfff| <small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| 11 | | |- |align="left"| {{CA-VLAG}}<br/>[[Lance Stroll]] |bgcolor=dfffdf| 10 |bgcolor=dfffdf| 7 |bgcolor=cfcfff| 14 |bgcolor=cfcfff| 11 |bgcolor=dfffdf| 8 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| 10 |bgcolor=dfffdf| 8 |bgcolor=cfcfff| 13 |bgcolor=dfffdf| 8 |bgcolor=efcfff| <small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| 20 |bgcolor=cfcfff| 12 |bgcolor=dfffdf| 7 |bgcolor=cfcfff| 11 |bgcolor=dfffdf| 9 |bgcolor=cfcfff| 12 |bgcolor=cfcfff| 14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| 6 |bgcolor=cfcfff| 11 |bgcolor=cfcfff| 13 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="4"| [[2022 Formule Een-seisoen|2022]] |rowspan="4"| AMR22 <br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan=4|[[Mercedes-Benz|Mercedes]] F1 M13 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] h | | [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/> [[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]<br/> {{vlagikoon|FRA}} | [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="4" bgcolor=efefef|'''55''' |rowspan="4" bgcolor=efefef|'''7''' |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Sebastian Vettel]] |bgcolor=|<small>DNS</small> |bgcolor=|<small>DNS</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|17† |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 | | |- |align="left"| {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| | | |- |align="left"| {{CA-VLAG}}<br/>[[Lance Stroll]] |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|16† |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|8 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] |rowspan="3"| AMR23 <br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"|[[Mercedes-Benz|Mercedes]] F1 M14 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] h | | [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | | |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''280''' |rowspan="3" bgcolor=efefef| '''5''' |- |align="left"| {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''6'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''5'''2 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|3 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 | | |- |align="left"| {{CA-VLAG}}<br/>[[Lance Stroll]] |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''7 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=|<small>WD</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|17^† |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|10 | | |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |rowspan="3"| AMR24 <br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"|[[Mercedes-Benz|Mercedes]] F1 M15 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] h | | [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{vlagikoon|BHR}} | [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />{{vlagikoon|SAU}} | [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{vlagikoon|AUS}} | [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{vlagikoon|JPN}} | [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{vlagikoon|CHN}} | [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br />[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{vlagikoon|MON}} | [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{vlagikoon|CAN}} | [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br />{{vlagikoon|ESP}} | [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{vlagikoon|AUT}} | [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{vlagikoon|GBR}} | [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{vlagikoon|HUN}} | [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{vlagikoon|BEL}} | [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{vlagikoon|NED}} | [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br />{{vlagikoon|ITA}} | [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{vlagikoon|AZE}} | [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{vlagikoon|SIN}} | [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{vlagikoon|VSA}} | [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />{{vlagikoon|MEX}} | [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />{{vlagikoon|QAT}} | [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''94''' |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''5''' |- |align="left"| {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|18{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |- |align="left"| {{CA-VLAG}}<br/> [[Lance Stroll]] |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|19'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan=3| [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |rowspan="3"|AMR25 <br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"|[[Mercedes-Benz|Mercedes]] F1 M16 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] h | | [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/> {{vlagikoon|CHN}} | [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan=3 bgcolor=efefef|'''89''' |rowspan=3 bgcolor=efefef|'''7''' |- |align="left"| {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|^'''6'''14 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|6 |- |align="left"| {{CA-VLAG}}<br/> [[Lance Stroll]] |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=dfffdf|10 |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan="3"| [[2026 Formule Een-seisoen|2026]] |rowspan="3"| AMR25 <br/><br/>{{Pirelli}} |rowspan="3"| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] M17 E Performance 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/> {{vlagikoon|CHN}} | [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/> [[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{MY-VLAG}} | [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''3*''' |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''10*''' |- |align="left"| {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align="left"| {{CA-VLAG}}<br/> [[Lance Stroll]] |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !Jaar !Onderstel<br/>en bande !Enjin !Renjaers !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Punte !Plek |} '''†''' Die renjaer kon nie die wedren voltooi nie, maar is nogtans geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het.<br/> '''‡''' Halwe punte is in België toegeken in 2021 omdat daar minder as 75% van die wedren afgelê is weens hewige reën.<br/> '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Eksterne skakels == * {{Amptelike webwerf|https://www.astonmartinf1.com}} [[Kategorie:Formule Een-vervaardigers]] rsx9xafmgebz1b08gdn2u8r6rt4mru0 0 386797 2965845 2730096 2026-09-09T03:31:03Z InternetArchiveBot 131157 Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2965845 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Karl Emich of Leiningen photo2.jpg|thumb|200px|Karl Emich van Leiningen onderteken 'n amptelike dokument.]] '''Prins Karl Emich van Leiningen''' ([[Duits]]: Karl Emich Nikolaus Friedrich Hermann Prinz zu Leiningen; [[Russies]]: Карл Эмих Николаус Фридрих Герман цу Лейнинген; gebore op 12 Junie 1952), is die oudste seun van Emich, die 7de Prins van Leiningen, and sy vrou, hertogin Eilika van Oldenburg, en is die oudste broer van Andreas, die 8ste Prins van Leiningen.<ref name="ghda">''Genealogisches Handbuch des Adels, Fürstliche Häuser'' XVII. "Hohenlohe". C.A. Starke Verlag, 2004, pp. 191, 249–251. {{ISBN|3-7980-0833-7}}.</ref> Hy is ook bekend onder sy Russies-Ortodokse naam, '''Nikolai Kirillowitsj Romanof''' (Николай Кириллович Романов), en as '''keiser Nikolaas III''' onder lede van die [[Monargisteparty]], wat ondersteuners van die keiserlike troon van Rusland is. ==Russiese "tsaar"== Hy is 'n aanspraakmaker op die hoofskap van die afgesette monargie van die [[Russiese Ryk]], wat tot in 1917 deur die [[Huis van Romanof]] regeer is, omdat hy 'n kleinseun is van groothertog Maria Kirillowna (1907-1951), die oudste kind van [[groothertog Kirill Wladimirowitsj van Rusland]], wat sedert sy verbanning in 1924 aanspraak op die Russiese troon gemaak het. Hy is 'n agter-agterkleinseun van keiser [[Aleksander II van Rusland]], en sy pa se oom was [[groothertog Wladimir Kirillowitsj van Rusland]]. In 2013 het Rusland se nuwe Monargisteparty hom verklaar tot die enigste erfgenaam van die Russiese troon nadat hy die [[Oosters-Ortodokse Kerk|Oosters-Ortodokse geloof]] aangeneem het. In 2014 het die party die vorming aangekondig van die "[[Romanofryk]]", ook bekend as die "Keiserlike Troon", waarin Karl Emich ingestem het om "keiser Nikolaas III" te wees.<ref>http://imperor.net/en/latest-news/anton-bakov-establishment-state-russian-empire/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305175630/http://imperor.net/en/latest-news/anton-bakov-establishment-state-russian-empire/ |date= 5 Maart 2016 }}, http://imperor.net/en/latest-news/leynina-kingdom/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161018235644/http://imperor.net/en/latest-news/leynina-kingdom/ |date=18 Oktober 2016 }}</ref><ref>Die titelblad (in Russies) http://russianempire.org/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110924054330/http://www.russianempire.org/ |date=24 September 2011 }} van die dokument van die "Grondwet van die Romanofryk", geteken deur "Sy Keiserlike Majesteit Nikolaas III".</ref> [[Beeld:Karl Emich of Leiningen photo4.jpg|thumb|240px|links|Die prins se bekering tot Ortodoksie.]] As aanspraakmaker bots hy egter met sy pa se niggie, [[groothertogin Maria Wladimirowna van Rusland]], wat wyd aanvaar word as die aanspraakmaker op die troon. Maria word ook deur die [[Patriarg Kirill van Moskou|patriarg van Moskou]] erken.<ref>{{cite web |last1=(Gundyayev) |first1=Kirill |title=Patriarch of Moscow and All Russia |url=http://www.imperialhouse.ru/images/oldsite/image/photo-gallery/history_din/3patr_Kiril.jpg |website=imperialhouse.ru |access-date=26 Oktober 2018 }}{{Dooie skakel|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Karl Emich het in die verlede ook aanspraak gemaak op die hoofskap van die Huis van Leiningen. ==Duitse erfenis== Prins Karl Emich is in 1984 met prinses Margarita van Hohenlohe-Öhringen getroud. Sy is in 1989 in 'n motorongeluk dood<ref name="ghda"/> en die prins is in 1991 met Gabriele Renate Thyssen getroud.<ref name="ghda"/> Daar was onmin in sy familie oor dié huwelik, omdat sy as benede sy stand beskou is, en hy het teruggestaan as erfgenaam van die familie ten gunste van sy jonger broer, Andreas. Hy en Gabriele is in 1998 geskei<ref name="ghda"/> en sy is daarna met die [[Aga Khan IV]] getroud. Prins Karl Emich is in 2007 getroud met gravin Isabelle von und zu Egloffstein. In 2000 het hy die finale rond van 'n hofsaak begin om kastele, 'n eiland en ander eiendom van £100 miljoen te kry wat sy familie hom ontsê het toe hy met Thyssen getrou het.<ref name=tg1>{{Citation |last=Paterson |first=Tony |title=A Pauper Prince's Palatial Quest |newspaper=The Guardian |location=Berlyn |date=22 Junie 2000 |access-date=8 September 2010|url=https://www.theguardian.com/world/2000/jun/22/4}}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} ==Skakels== {{CommonsKategorie-inlyn|Karl Emich of Leiningen}} {{vertaaluit| taalafk = en | il = Prince Karl Emich of Leiningen}} {{Aanspraakmakers op die Russiese troon sedert 1917}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Karl Emich van Leiningen, Prins}} [[Kategorie:Aanspraakmakers op die Russiese troon]] i3ikuuq54aq822sq2zck7lm5hkga0r4 0 389323 2965906 2742720 2026-09-09T10:03:38Z AFM 21229 2965906 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Rotary International Headquarters.jpg|duimnael|regs|Die hoofkwartier van die internasionale Rotariër-beweging.]] Die '''Rotariër-beweging''', ‘n internasionale vereniging van sake- en beroepslui, is die wêreld se grootste liefdadigheidsvereniging. ==Doelstelling== Die oogmerke van die organisasie is om hoë etiese standaarde en die beginsel van goeie diens in alle beroepe te bevorder, sake- en beroepsmoraal te verbeter en tot diens van die samelewing te wees. Ook die ondersteuning van die plaaslike ekonomie is van belang. Die organisasie streef na die opbou van welwillendhied en vrede op aarde tussen mense en state. Daarom is hul leuse “''Diens bo eie belang''”, met die betekenis dat selfsug ondergeskik is aan die belang van die gemeenskap. Klubs neem slegs deel aan aktiwiteite waarby die samelewing baat vind. In noodsituasies help die klubs selfs met die verskaffing van skoon drinkwater en die bestryding van siektes. In baie gevalle word plaaslike skole en bejaardetehuise ondersteun. ==Lidmaatskap== Dit is ‘n vereniging vir sakelui en mense wat die professies beoefen. Lidmaatskap is op uitnodiging en aanvanklik was dit beperk tot mans. Elke lid van ‘n klub verteenwoordig ‘n ander beroep. Dus het ‘n spesifieke klub as lede slegs een loodgieter, een prokureur, een boer, een motorwerktuigkundige, een chirurg, een meubelmaker, ens. Lidmaatskap is oop vir alle mense sonder om te let na opleidingsvlak, ras, religieuse en politieke oortuiging, velkleur, ens. Gewoonlik kom die klub weekliks vir ‘n middagete byeen waarna ‘n aktuele saak bespreek word. Vergaderings vind plaas tussen gelykes in ‘n gees van wedersydse vertroue. Dit is ‘n sekulêre organisasie en neem nie deel aan godsdienstige en politieke aktiwiteite nie. Wêreldwyd is daar ongeveer 1,2 miljoen Rotariërs en in Afrika bestaan daar sowat 1500 klubs. ‘n Lid van 'n klub het toegang tot alle ander klubs in die wêreld. ==Bekendste lede== Die bekendste lewende lede is * [[Bill Gates]] * [[Kamala Harris]] * [[George W. Bush]] ==Geskiedenis== Advokaat Paul P. Harris (1878-1947) het die eerste klub in 1905 in [[Chicago]] gestig. Kort daarna word ander klubs in die [[VSA]] gevestig. En dit is gevolg deur klubs in [[Groot-Brittanje]]. In 1910 ontwikkel die organisasie tot '''Rotary International'''. ==Suid-Afrika== In November 1920 het Rotary International die Amerikaners Edward C. Fisher en Perry J. Stevenson na Suid Afrika gestuur om die lewensvatbaarheid van ‘n klub hier te ondersoek. Hulle vergader hierna in Februarie 1921 met die Brit William Campbell en die Suid-Afrikaners C.F. Derham, Arthur Y. Smith en eerw. F. Harrison om die saak te bespreek. Op 1 Julie is die eerste klub in die land in [[Johannesburg]] formeel gestig met Hubert Hoskin as die eerste voorsitter. ==Bibliografie== *findmyrotary.co.za [[Kategorie: Suid-Afrikaanse organisasies]] {{Normdata}} jilehdpful6fmo8sstgkqbwaleva1xg 0 390105 2965896 2796171 2026-09-09T09:46:25Z Aliwal2012 39067 Wysiging deur [[Special:Contributions/KabouterBot|KabouterBot]] teruggerol na laaste weergawe deur [[User:Aliwal2012|Aliwal2012]] 2496259 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rivier |rivier_naam = Zimambane |byskrif = |oorsprong = |oorsprong_hoogte = |monding = [[Mpuluzirivier]] |stroomgebied_lande = [[Mpumalanga]], [[Suid-Afrika]] |lengte = |hoogte = 1 321 m |monding_hoogte = |afloop = |stroomgebied = |duimdrukkerkaart = Mpumalanga |duimdrukkeretiketposisie = bokant |duimdrukkerkaartgrootte = |duimdrukkerkaartbyskrif = |breedtegraad = 26 |breedtegraad_m = 19 |breedtegraad_s = 05 |breedtegraad_NS = S |lengtegraad = 30 |lengtegraad_m = 48 |lengtegraad_s = 6.6 |lengtegraad_OW = O }} Die '''Zimambane''' is 'n takrivier van die [[Mpuluzirivier]], op sy beurt 'n [[sytak]] van die [[Lusutfurivier]] in [[Mpumalanga]] in [[Suid-Afrika]]. {{Mpumalanga saadjie}} {{Wikivertaling|taal=ceb |titel=Zimambane |datum=20220503 }} [[Kategorie:Riviere in Mpumalanga]] oedzcadfvkg1geigkybl5zdablhj91j 0 390106 2965895 2496273 2026-09-09T09:45:59Z Aliwal2012 39067 Die Zimambane is 'n takrivier van die Mpuluzirivier 2965895 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Rivier |rivier_naam = Mpuluzirivier |byskrif = |oorsprong = |oorsprong_hoogte = |monding = [[Lusutfurivier]] |stroomgebied_lande = [[Mpumalanga]], [[Suid-Afrika]] |lengte = |hoogte = 1 085 m |monding_hoogte = |afloop = |stroomgebied = |duimdrukkerkaart = Mpumalanga |duimdrukkeretiketposisie = bokant |duimdrukkerkaartgrootte = |duimdrukkerkaartbyskrif = |breedtegraad = 26 |breedtegraad_m = 31 |breedtegraad_s = 42 |breedtegraad_NS = S |lengtegraad = 30 |lengtegraad_m = 55 |lengtegraad_s = 22 |lengtegraad_OW = O }} Die '''Mpuluzirivier''' is 'n rivier met sy oorsprong in die verreooste van [[Mpumalanga]]provinsie in [[Suid-Afrika]]. Dit mond uit en is 'n [[sytak]] van die [[Lusutfurivier]] wat van wes na oos deur [[Eswatini]] vloei. Die [[Zimambane]] is 'n [[takrivier]] van die Mpuluzirivier. {{Mpumalanga saadjie}} {{Wikivertaling|taal=ceb |titel=Umpilusi |datum=20220503 }} [[Kategorie:Riviere in Mpumalanga]] a7vhz0qzk9ce97u7qrdw0lcxj4acu8e 0 390243 2965877 2889312 2026-09-09T09:03:29Z AFM 21229 2965877 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | name = ''Euryops ursinoides'' | status = VU | status_system = iucn3.1 | status_ref = | image = | image_caption= | taxon = Euryops ursinoides | binomial_authority = [[Robert Harold Compton|Compton]], 1946 | synonyms = }} '''''Euryops ursinoides''''' is 'n [[struik]] wat tot die ''[[Asteraceae ]]'' [[Familie (biologie)|familie]] hoort. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Oos-Kaap]]. Dit kom van die [[Vanstadensberg]] tot by die [[Kougaberge]] voor. Daar was vier subpopulasies bekend waarvan twee by die Longmore- en Otterford-bosboustasies was. Die twee populasies het egter verdwyn, moontlik deur die woud oorgeneem. Hierdie spesie benodig brande om te kan voortplant, sonder gereelde brande word die [[fynbos]] dan woude. == Bronne == * [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=3048-156 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:207508-1 Plants of the World Online] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Euryops]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] 1paqsx4amz3i2oyvgz0yqh5d7z1j3wo 0 399081 2965783 2954878 2026-09-08T14:53:27Z Balenda 83524 /* Formule 1-uitslae */ ITA 2965783 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Oscar Piastri | image = Oscar Piastri 2025 (cropped).jpg | image_size = 220px | alt = | caption = | birth_date = {{GDEO|2001|4|6}} | birth_place = [[Melbourne]], [[Australië]] | death_date = | death_place = | nationality = {{vlagikoon|AUS}} Australiër | Years = | Old Team = | 2026 Team = [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | Car number = 81 | Races = {{F1stat|PIA|entries}} ({{F1stat|PIA|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|PIA|wins}} | Podiums = {{F1stat|PIA|podiums}} | Points = {{F1stat|PIA|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|PIA|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|PIA|fastestlaps}} | First race = [[2023 Bahreinse Grand Prix]] | First win = [[2024 Hongaarse Grand Prix]] | Last win = [[2025 Nederlandse Grand Prix]] | Last race = {{laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 3de (410 punte) }} '''Oscar Jack Piastri''' (gebore 6 April 2001) is 'n [[Australië|Australiese]] renjaer wat vir die [[McLaren]]-span aan [[Formule Een]] deelneem. Hy is die eerste Formule Een-jaer wat in die [[21ste eeu]] gebore is. Hy het die 2019 Formule Renault Eurocup met R-ace GP gewen, en die 2020 FIA Formule 3-kampioenskap en 2021 Formule 2-kampioenskap met Prema Racing gewen. Hy is slegs die sesde jaer wat die GP2 / Formule 2-kampioenskap in hul debuutseisoen kon wen, en die vyfde jaer wat die GP3 / Formule 3 -kampioenskap en die GP2/Formule 2-kampioenskap in opeenvolgende seisoene kon wen. Vanweë sy sukses in die laer formules word Piastri wyd beskou as een van die mees belowende jong jaers in motorsport.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/why-oscar-piastris-ability-to-adapt-puts-him-alongside-the-very-best|title=Why Oscar Piastri's ability to adapt puts him alongside the very best|last=Hardy|first=Edward|date=4 August 2022|publisher=motorsportmagazine.com|access-date=17 December 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://onlysports.com.au/analysis/why-oscar-piastri-is-destined-for-f1-greatness/|title=Why Oscar Piastri is destined for F1 greatness|last=Criniti|first=Dominic|date=10 September 2022|publisher=onlysports|access-date=17 December 2022}}</ref> Vroeg in 2016 het Piastri sy eerste groot borgskap, HP Tuners (gestig en besit deur sy pa) gekry, wat gehelp het om sy renloopbaan te finansier. Dit is tydens die GP3-reeks, F3- en F2-seisoen op sy renpak en motor vertoon. Later in 2016 het Piastri sy enkelsitplek-debuut in geselekteerde rondtes van die Formule 4 VAE-kampioenskap vir Dragon F4 gemaak en twee podiums verower om sesde in die kampioenskap te eindig.<ref>{{Cite web|url=https://www.f4uae.com/news-latest/95-oscar-piastri-joins-dragon-f4-for-f4uae-championship|title=OSCAR PIASTRI JOINS DRAGON F4 FOR F4UAE CHAMPIONSHIP|date=2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20220713133512/https://www.f4uae.com/news-latest/95-oscar-piastri-joins-dragon-f4-for-f4uae-championship|archive-date=13 July 2022|access-date=21 December 2018}}</ref> [[Lêer:Blancpain_Gt_Series_Endurance_Cup_-_Autodromo_Nazionale_di_Monza_-_22-04-2018_(41650514132).jpg|duimnael| Piastri jaag by Monza in die 2018 Formule Renault Eurocup-kampioenskap]] == FIA Formule 3-kampioenskap == In Oktober 2019 het Piastri by die na-seisoen toets by die heersende FIA Formule 3- spankampioene Prema Racing aangesluit.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/fia-formula-3-championship/news/prema-valencia-test-lineup/4559601/|title=Prema names F3 post-season test line-up|last=Benyon|first=Jack|date=18 October 2019|website=Motorsport.com|publisher=Motorsport Network|access-date=18 October 2019}}</ref> In Januarie 2020 het die Italiaanse span Piastri onderteken om die komende seisoen mee te ding<ref>{{Cite web|url=http://www.fiaformula3.com/News/2020/01_January/Piastri-completes-PREMA-line-up-for-2020/|title=Piastri completes PREMA line-up for 2020|date=24 January 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200126203445/http://www.fiaformula3.com/News/2020/1_January/Piastri-completes-PREMA-line-up-for-2020/|archive-date=26 January 2020|access-date=27 January 2020}}</ref> saam met [[Logan Sargeant]] en 2019 Formule Streeks Europese kampioen Frederik Vesti. Piastri het derde op die rooster weggespring vir sy debuutren by die [[Red Bull Ring]].<ref>{{Cite web|url=https://www.fiaformula3.com/Latest/3tgITLErcR2zAiXGm2Y30i/2020-round-1-post-qualifying-press-conference|title=2020 Round 1 post-Qualifying press conference|date=3 July 2020|website=FIA_Formula 3® - The Official F3® Website|language=en|access-date=23 September 2022}}</ref> Hy het egter by die eerste draai met Sebastián Fernández gebots, maar skade vermy en voortgegaan om te wen.<ref>{{Cite web|url=https://formulascout.com/oscar-piastri-dominates-fia-f3-opener-alex-peroni-p3-on-comeback/64087|title=Oscar Piastri dominates FIA F3 opener, Alex Peroni P3 on comeback|last=Suttill|first=Josh|date=4 July 2020|website=formulascout.com|access-date=26 December 2020}}</ref> Piastri het drie agtereenvolgende tweede plekke behaal by beide [[Hungaroring]]-renne<ref>{{Cite web|url=https://oscarpiastri.com/news/2020-07-19-piastri-continues-his-championship-charge-in-budapest|title=Piastri continues his championship charge in Budapest|date=19 July 2020|website=oscarpiastri.com|access-date=23 September 2022|archive-date=23 September 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230923143300/https://oscarpiastri.com/news/2020-07-19-piastri-continues-his-championship-charge-in-budapest|url-status=dead}}</ref> en die eerste Silverstone-skouren, voordat sy eerste onttrekking van die seisoen by die volgende Silverstone-naelren gekom het toe 'n vasgesteekte [[Sleurverminderingstelsel|DRS]] hom uitgedwing het.<ref>{{Cite web|url=https://formulascout.com/smolyar-holds-off-beckmann-to-take-maiden-fia-f3-victory-at-silverstone/65591|title=Smolyar holds off Beckmann to take maiden FIA F3 victory at Silverstone|last=Waring|first=Bethonie|date=2 August 2020|website=formulascout.com|access-date=26 December 2020}}</ref> Sy spanmaat Sargeant het die voortou in die kampioenskap by Piastri oorgeneem by die tweede Silverstone-hoofren nadat Piastri met betroubaarheidskwessies in die kwalifisering gesukkel het.<ref>{{Cite web|url=https://formulascout.com/sargeant-takes-lights-to-flag-maiden-fia-f3-win-at-silverstone/65948|title=Sargeant takes maiden FIA F3 win and points lead at Silverstone|last=Allen|first=Peter|date=8 August 2020|website=formulascout.com|access-date=26 December 2020}}</ref> Piastri het vyfde weggespring vir die naelren in [[Barcelona-Catalunya-renbaan|Barcelona]], maar het verskeie motors verbygesteek om voor die einde van die eerste rondte die voortou te neem. Hy het sy posisie behou om sy tweede oorwinning te behaal.<ref>{{Cite web|url=https://formulascout.com/piastri-uses-great-start-to-win-fia-f3-race-two-at-barcelona/66423|title=Piastri uses great start to win FIA F3 race two at Barcelona|last=Woollard|first=Craig|date=16 August 2020|website=formulascout.com|access-date=26 December 2020}}</ref> Piastri het die kampioenskapsvoorsprong teruggekry nadat hy vyfde geëindig het by die volgende Spa-Francorchamps-funksieren,<ref>{{Cite web|url=https://formulascout.com/tridents-lirim-zendeli-converts-pole-to-maiden-f3-win-at-spa/67174|title=Trident's Lirim Zendeli converts pole to maiden F3 win at Spa|last=Waring|first=Bethonie|date=29 August 2020|website=formulascout.com|access-date=26 December 2020}}</ref> maar het weer teruggesak nadat hy gepenaliseer is vir 'n onwettige verbysteek in die naelren, wat Sargeant gewen het.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/fia-f3/news/spa-sprint-race-sargeant-piastri/4865540/|title=Spa F3: Sargeant wins sprint race to reclaim points lead|last=Suttill|first=Josh|date=30 August 2020|website=motorsport.com|access-date=26 December 2020}}</ref> [[Lêer:2021_British_Grand_Prix_(51349300361).jpg|duimnael|Piastri by die 2021 Silverstone Formule 2-rondte]] == Formule 1-loopbaan == Piastri het in Januarie 2020 by die Renault Sportakademie aangesluit.<ref>{{Cite web|url=https://www.automobilsport.com/race-categories--24/race-categories--24,203125,Piastri-combines-with-Prema-for-FIA-Formula-3-Championship-and-joins-Renault-Sport-Academy,news.htm|title=Piastri combines with Prema for FIA Formula 3 Championship and joins Renault Sport Academy|date=26 January 2020|access-date=27 January 2020|archive-date=25 Julie 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220725041535/https://www.automobilsport.com/race-categories--24/race-categories--24,203125,Piastri-combines-with-Prema-for-FIA-Formula-3-Championship-and-joins-Renault-Sport-Academy,news.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fiaformula3.com/Latest/4crLV4RjkZwhDoFUXOGMLw/thoughts-of-a-champion-oscar-piastri|title=Thoughts of A Champion- Oscar Piastri|last=Thoughts of A Champion- Oscar Piastri|first=FIA Formula 3 Championship|date=24 September 2020|website=FIA Formula 3 Championship}}</ref> Nadat hy die FIA Formule 3-kampioenskap in 2020 gewen het, het hy in Oktober aan sy eerste [[Formule Een]]-toets vir die Renault F1-span deelgeneem en die Renault RS18 by die [[Bahrein Internasionale Renbaan]] saam met mede-akademiejaers Christian Lundgaard en [[Zhou Guanyu]] bestuur.<ref>{{Cite web|url=https://autoaction.com.au/2020/10/31/piastri-completes-first-f1-test-in-bahrain|title=PIASTRI COMPLETES FIRST F1 TEST IN BAHRAIN|date=31 October 2020|access-date=31 October 2020}}</ref> Hy het in 2021 deel gebly van die Alpine Academy wat nou hernaam is en in Desember die Alpine A521 in die na-seisoen jongbestuurderstoets by die [[Yas Marina-renbaan]] bestuur.<ref>{{Cite web|url=https://wwos.nine.com.au/motorsport/f1-2021-post-season-testing-oscar-piastri-alpine/2b3e326b-6982-4514-a39e-6d38d0b7a634|title=Australia's Oscar Piastri sets blistering pace in first official Formula 1 test|last=Graham|first=Brett|date=15 December 2021|website=nine.com.au|access-date=24 August 2022}}</ref> Ná sy Formule 2-titeloorwinning is Piastri as die [[Alpine F1-span]] se reserwejaer vir die 2022 seisoen aangestel.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.australian-f2-racer-oscar-piastri-joins-alpine-as-reserve-driver-for-2022.1VO8QvW5v1GWjOYRyT8YhJ.html|title=Australian F2 racer Oscar Piastri joins Alpine as reserve driver for 2022|date=16 November 2021|access-date=16 November 2021}}</ref> Hy is ook as reserwejaer vir [[McLaren]] beskikbaar gestel ná 'n ooreenkoms tussen die twee spanne.<ref>{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/piastri-joins-pool-of-mclaren-f1-reserves-for-2022-season/8930177/|title=Piastri joins pool of McLaren F1 reserves for 2022 season|last=Smith|first=Luke|date=12 March 2022|website=autosport.com|access-date=3 September 2022}}</ref> Hy het deur die seisoen aan Alpine se toetssessies in die A521 deelgeneem, insluitend by die [[Circuit of the Americas]], [[Losail Internasionale Renbaan]] en die [[Silverstone-renbaan]].<ref>{{Cite web|url=https://www.planetf1.com/news/oscar-piastri-olli-caldwell-alpine-test/|title=Piastri runs extra Alpine test; Caldwell to make debut|last=Valantine|first=Henry|date=14 June 2022|website=planetf1.com|access-date=24 August 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://autoaction.com.au/2022/04/22/piastri-tests-f1-at-cota|title=PIASTRI TESTS F1 AT COTA|date=22 April 2022|access-date=8 May 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://wwos.nine.com.au/motorsport/f1-2022-oscar-piastri-alpine-launch-very-clear-wants-a-race-seat-for-2023/cbfc369a-1316-4cc4-9555-703f6ef2721c|title=EXCLUSIVE: Oscar Piastri 'very clear' he expects a race seat with Alpine in 2023|date=25 February 2022|access-date=8 May 2022}}</ref> Die hoof van die McLaren-span, Andreas Seidl, het bevestig dat Piastri die week voor die [[2022 São Paulo Grand Prix]] aan 'n privaat tweedag-toetssessie in 'n vorige-spesifikasie McLaren-motor by [[Paul Ricard-renbaan]] deelgeneem het.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsportweek.com/2022/11/07/report-piastri-has-already-had-first-mclaren-f1-test/|title=Report: Piastri has already had first McLaren F1 test|date=7 November 2022|website=Motorsport Week|language=en|access-date=12 November 2022}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.piastri-and-gasly-to-run-for-mclaren-and-alpine-at-post-season-abu-dhabi.1lyuikHNHX28HiY7AvKcRh.html|title=Piastri and Gasly to run for McLaren and Alpine at post-season Abu Dhabi test following agreement {{!}} Formula 1®|website=www.formula1.com|language=en|access-date=13 November 2022}}</ref> === Kontrakdispuut met Williams === In Junie 2022 is berig dat Piastri in 2023 vir Williams sou bestuur op lening van Alpine, toe aanvanklik verwag is dat [[Esteban Ocon]] en [[Fernando Alonso]] deur Alpine behou sou word.<ref>{{Cite web|url=https://the-race.com/formula-1/piastri-closing-on-deal-to-drive-for-williams-in-f1-2023/|title=Piastri closing on deal to drive for Williams in 2023|last=Mitchell|first=Scott|date=13 June 2022|website=The Race|publisher=The Race Media|access-date=13 June 2022}}</ref> Alonso het egter in Augustus aankondig dat hy die span sou verlaat om [[Sebastian Vettel]] by Aston Martin te vervang.<ref>{{Cite web|url=https://www.astonmartinf1.com/en-GB/news/announcement/sebastian-vettel-to-retire-from-f1-at-the-end-of-the-2022-season|title=Sebastian Vettel to retire from F1 at the end of the 2022 season|date=28 July 2022|website=Aston Martin F1 Team|access-date=28 July 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-fernando-alonso-signs-to-aston-martin-for-2023-on-multi-year.1i8QwJht5v7dBCWFCcrqml.html|title=Fernando Alonso signs to Aston Martin for 2023 on multi-year contract|website=www.formula1.com|publisher=Formula One|access-date=1 August 2022}}</ref> Alpine het aangekondig dat Piastri Alonso in 2023 sou vervang.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/oscar-piastri-alpine-2023-alonso/10347858/|title=Piastri to make F1 debut with Alpine in 2023 replacing Alonso|website=www.motorsport.com|language=en|access-date=2 August 2022}}</ref> Piastri het Alpine se aankondiging via 'n plasing op [[Twitter]] verwerp, en gesê dat dat hy nie enige kontrak met die span geteken het nie, en dus nie vir hulle sal jaag in 2023 nie.<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/oscarpiastri/status/1554527452231262210|title=I understand that, without my agreement, Alpine F1 have put out a press release late this afternoon that I am driving for them next year. This is wrong and I have not signed a contract with Alpine for 2023. I will not be driving for Alpine next year.|last=Piastri|first=Oscar|date=2 August 2022|website=Twitter|language=en|access-date=2 August 2022}}</ref> Alpine se spanhoof, Otmar Szafnauer het Piastri gekritiseer en gedreig om die saak arbeidshof toe te neem.<ref>{{Cite web|url=https://www.planetf1.com/news/oscar-piastri-criticised-otmar-szafnauer-lack-of-loyalty-alpine/|title=Oscar Piastri criticised by Otmar Szafnauer for showing a lack of loyalty to Alpine|last=Cooper|first=Sam|date=8 August 2022|website=planetf1.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.drive.com.au/news/court-battle-ahead-for-australias-next-f1-hopeful-oscar-piastri/|title=Court battle ahead for Australia's next F1 hopeful Oscar Piastri|last=Gover|first=Paul|date=9 August 2022|website=drive.com.au}}</ref> === McLaren (2023–) === Piastri het in [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] vir [[McLaren]] begin jaag saam met [[Lando Norris]].<ref>{{Cite web|url=https://f1feederseries.com/2022/09/02/piastri-to-join-mclaren-in-2023-after-alpine-snub/|title=Piastri to join McLaren in 2023 after Alpine snub|last=McClure|first=Michael|date=2 September 2022|website=F1 Feeder Series|language=en|access-date=2 September 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mclaren.com/racing/team/2021-fia-f2-champion-oscar-piastri-join-mclaren-racing-2023/|title=2021 FIA F2 CHAMPION OSCAR PIASTRI TO JOIN McLAREN RACING IN 2023|website=www.mclaren.com|publisher=McLaren Group.|access-date=2 September 2022}}</ref> Alpine het ingestem om Piastri se kontrak vroeg te beëindig om hom toe te laat om by McLaren aan te sluit in die na-seisoentoetssessie onmiddellik na die [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|2022 Abu Dhabi Grand Prix]].<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/alpine-agrees-early-contract-exit-piastri/10398472/|title=Alpine agrees to early contract exit for Piastri|last=Cooper|first=Adam|date=12 November 2022|website=www.motorsport.com|access-date=12 November 2022}}</ref> In sy eerste wedren in die [[2023 Bahreinse Grand Prix]], was Piastri die eerste wat uit die wedren op rondte 14 geval het, toe sy motor weens 'n elektroniese fout nie weer wou vat ná 'n stuurwielverandering nie. Na 'n chaotiese [[2023 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]] het Piastri sy eerste punte in Formule Een en vir McLaren aangeteken deur agtste te eindig.<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/McLarenF1/status/1642431361377091585|title=Drama. Drama. Drama: That race had it all but we've secured double points at the #AusGP!|date=2023-04-02|website=Twitter|language=en|access-date=}}</ref> ==== Eerste oorwinning in F1 ==== Op 21 Julie 2024 wen hy sy eerste Grand Prix, die [[2024 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]] naby [[Boedapest]]. == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:78%" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] | [[McLaren]] | [[McLaren]] MCL60 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br/>F1 M14 E <small>Performance</small> [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |bgcolor=efcfff| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>15 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>19 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>16 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>5 |bgcolor=efcfff| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>9 |bgcolor=cfcfff| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/>12{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>7 |bgcolor=ffdf9f| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>3 |bgcolor=dfdfdf| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>^'''1'''2 |bgcolor=efcfff| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>14 |bgcolor=dfffdf| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>10{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>6 | | |bgcolor=efefef|'''9''' |bgcolor=efefef|'''97''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] | [[McLaren]] | [[McLaren MCL38]] | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br/>F1 M15 E <small>Performance</small> [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t]] |bgcolor=dfffdf| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>^'''7'''8 |bgcolor=cfcfff| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>^'''6'''13{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>4 |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>2 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>7 |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>^'''2'''2 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>4 |bgcolor=ffffbf| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>1 |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>2 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>4 |bgcolor=dfdfdf| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>2 |bgcolor=ffffbf| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>1 |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>^'''2'''8 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>7 |bgcolor=ffdf9f| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>^'''1'''3 |bgcolor=dfffdf| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>10 |bgcolor=efefef|'''4''' |bgcolor=efefef|'''292''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2025 Formule Een-seisoen|2025]] | [[McLaren]] | [[McLaren]] MCL39 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br/>F1 M16 E <small>Performance</small> [[V6-enjin|V6 t]] |bgcolor=dfffdf| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>9 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>^'''2'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>3 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>1{{Pictogram poleposition|v=1|p=1}} |bgcolor=ffffbf| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>1 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>^'''2'''1 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>3{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>3 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>1{{Pictogram poleposition|v=1|p=1}} |bgcolor=dfffdf| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>4 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>^'''2'''1 |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>2 |bgcolor=ffffbf| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>1{{Pictogram poleposition|v=1|p=1}} |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>3 |bgcolor=efcfff| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>5 |bgcolor=000000 style=color:white| [[2025 Las Vegas Grand Prix|<span style=color:white;>LSV</span>]]<br/><small>DSQ</small> |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>^'''1'''2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>2 |bgcolor=ffdf9f|'''{{brons}}''' |bgcolor=ffdf9f|'''410''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* | [[McLaren]] | [[McLaren]] MCL40 | [[Mercedes-Benz|Mercedes]] <br/>F1 M17 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t h]] |bgcolor=ffffff| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/><small>DNS</small> |bgcolor=ffffff| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>2 |bgcolor=ffdf9f| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>4 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>5 |bgcolor=efcfff| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/>5 |bgcolor=| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|PIA|seasonposition}}'''* |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|PIA|seasonpoints}}'''* |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" |}<!-- * {{smallsup|†}} Jaer kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het. --> * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings|2}} [[Kategorie:Geboortes in 2001]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Australiese renjaers]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] 0qqtf3tr8qmx6mz7froyvtldjcgjpz0 0 403524 2965841 2736269 2026-09-09T01:49:37Z InternetArchiveBot 131157 Red 0 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2965841 wikitext text/x-wiki {{Infobox airline | airline = Philippine Airlines | logo = <!-- Philippine Airlines logo.svg --> | logo_size = 250px | image2 = Philippines Airbus A350-900 RP-C3506.jpg | image2-width = 250px | caption2 = 'n [[Airbus A350]]-900 van die redery | fleet_size = 47 | destinations = 69 (insl. PAL Express) | IATA = PR | ICAO = PAL | callsign = PHILIPPINE | aoc = 2009001<ref name="caap-aoc">{{Cite web | title=Active/current AOC Holders | url=https://caap.gov.ph/wp-content/uploads/2021/04/UPDATED-AOC-PROFILE-AS-OF-30-May-2019.pdf | publisher=Civil Aviation Authority of the Philippines | date=30 Mei 2019 | access-date=8 Januarie 2023 | archive-date=18 Mei 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230518142901/https://caap.gov.ph/wp-content/uploads/2021/04/UPDATED-AOC-PROFILE-AS-OF-30-May-2019.pdf | url-status=dead }}</ref> | founded = {{start date|1930|12|3|df=yes}} (as Philippine Aerial Taxi Company)<ref name="patco30"/> <br/> {{start date and age|1941|02|26|df=yes}} (as Philippine Air Lines) | commenced = {{start date and age|1931|03|18|df=yes}} (as PATCO)<ref name="patco30"/> <br/> {{start date|1941|03|15|df=yes}} (as Philippine Air Lines) | hubs = [[Ninoy Aquino International Airport|Manila]] | secondary_hubs = {{ubl|Cebu|Clark|Davao}} | focus_cities = Kalibo | frequent_flyer = Mabuhay Miles | alliance = | subsidiaries = PAL Express | parent = LT Group]<br /> <small> (PAL Holdings, Inc.) </small> | headquarters = PNB Financial Center, Macapagal Boulevard, Pasay, [[Filippyne]] | key_people = {{ubl|Lucio C. Tan Sr.<br /><small>(Voorsitter en [[HUB]])<ref>{{cite news|url=https://news.abs-cbn.com/business/07/17/19/lucio-tan-to-serve-as-pal-interim-president|title=Lucio Tan to serve as PAL interim president|work=ABS-CBN News|date=July 17, 2019|access-date=July 17, 2019}}</ref></small>|Lucio C. Tan III <br /><small>(President, PAL Holdings)<ref>{{Cite web|url=https://bilyonaryo.com/2023/05/25/a-new-era-begins-lucio-tan-iii-assumes-presidency-of-pal-holdings/business/#gsc.tab=0 | title=A new era begins: Lucio Tan III assumes presidency of PAL Holdings | date=May 25, 2023 }}</ref></small>|Kapt. Stanley K. Ng <br /><small>(President en HOO)<ref>{{Cite news|title=PAL appoints new president|date=January 31, 2022|first=Emmie V.|last=Abadilla|url=https://mb.com.ph/2022/01/31/pal-appoints-new-president/|access-date=January 31, 2022|work=Manila Bulletin}}</ref></small>}} | revenue = {{increase}} ₱139.24 miljard <small>(2022)</small> | net_income = {{decrease}} ₱11.12 miljard <small>(2022)</small> | assets = {{increase}} ₱206.0 miljard <small>(2022)</small> | equity = {{increase}} ₱11.82 miljard <small>(2022)</small> | num_employees = 5&nbsp;920 <small>(2022)</small> | website = {{URL|www.philippineairlines.com}} | notes = <ref name="ReferenceA">{{cite web|url=https://edge.pse.com.ph/companyPage/financial_reports_view.do?cmpy_id=20|title=Financial Reports: PAL Holdings, Inc|work=Philippine Stock Exchange|access-date=November 29, 2022}}</ref> }} '''Philippine Airlines (PAL)''', tot 1970 bekend as '''Philippine Air Lines''', is die vlagdraer van die [[Filippyne]].<ref name="spanish2">{{cite book|last=Donoso|first=Isaac|title=Historia cultural de la lengua española en Filipinas: ayer y hoy|publisher=Editorial Verbum|year=2013|isbn=9788479628130|editor=Donoso, Isaac|location=Madrid|page=341|language=es|trans-title=Cultural history of the Spanish language in the Philippines: then and now|chapter=Sociolingüística histórica del español en Filipinas|trans-chapter=Historical sociolinguistics of Spanish in the Philippines|chapter-url=https://books.google.com/books?id=Lm4yAgAAQBAJ&pg=PA341|via=[[Google Books]]}}</ref> Die lugredery, met sy hoofkwartier by die PNB Finansiële Sentrum in Pasay, is in 1941 gestig en is die eerste en oudste kommersiële lugredery in [[Asië]].<ref>{{Cite news |url=https://business.inquirer.net/391231/82-year-old-pal-to-grow-fleet-with-refurbished-aircraft |publisher=Philippine Daily Inquirer|work=Inquirer Business |first=Tyrone Jasper C. |last=Piad |access-date=May 10, 2023 |date=March 16, 2023 |title=82-year-old PAL to grow fleet with refurbished aircraft}}</ref><ref>{{Cite news |title=New discoveries, new routes and a new look as PAL celebrates its 82nd anniversary |publisher=The Philippine Star |website=philstar.com |access-date=May 10, 2023 |date=March 18, 2023 |last=Martelino |first=Anna |url=https://www.philstar.com/lifestyle/sunday-life/2023/03/18/2252629/new-discoveries-new-routes-and-new-look-pal-celebrates-its-82nd-anniversary}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rehlat.ae/en/airlines/philippines/philippine-airlines-tickets-online-booking/|title=About PAL|publisher=Philippine Airlines|access-date=May 19, 2009|archive-date=26 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201126202826/https://www.rehlat.ae/en/airlines/philippines/philippine-airlines-tickets-online-booking/|url-status=dead}}</ref> Die lugredery se belangrikste vlugbedrywighede is by [[Ninoy Aquino Internasionale Lughawe]] in Metro Manila geleë. Sy filiaal PAL Express bedryf hoofsaaklik streekroetes terwyl PAL beide binnelandse (Cebu, Davao, General Santos, Kalibo, Laoag, Manila en Zamboanga) en internasionale roetes bedryf.<ref>{{Cite web|url=https://www.philippineairlines.com/TravelInformation/BeforeYouFly/AtTheAirport/KnowYourTerminal/PALDomesticAirports|title=PAL Airport Terminals - Domestic Flights|website=www.philippineairlines.com|access-date=November 29, 2021|archive-date=25 Junie 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220625022325/https://www.philippineairlines.com/TravelInformation/BeforeYouFly/AtTheAirport/KnowYourTerminal/PALDomesticAirports|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.philippineairlines.com/en/featureddestinations|title=Featured Destinations|website=www.philippineairlines.com|access-date=November 29, 2021|archive-date=26 Julie 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220726113614/https://www.philippineairlines.com/en/featureddestinations|url-status=dead}}</ref> == Geskiedenis == Philippine Airlines is op 26 Februarie 1941 gestig. Sy voorgangermaatskappy, Philippine Aerial Taxi Company, is op 3 Desember 1930 gestig.<ref name="patco30">{{cite web |title=PATCO (Philippine Aerial Transport Co.) |url=https://airlinehistory.co.uk/airline/patco-philippine-aerial-transport-co/ |access-date=March 16, 2021 |website=Airline History}}</ref> Philippine Airlines was voorheen een van die grootste lugrederye in Asië, maar is erg geraak deur die 1997 Asiatiese finansiële krisis. In een van die Filippyne se grootste korporatiewe mislukkings het PAL sy internasionale bedrywighede afgeskaal deur vlugte na [[Europa]] en die [[Midde-Ooste]] te beëindig, en feitlik alle binnelandse vlugte opgeskort, behalwe roetes wat vanaf Manila bedryf word, die grootte van sy vloot verklein en duisende werknemers afgedank. Die lugredery is in 1998 onder geregtelike bestuur geplaas, maar het later vlugte na meeste bestemmings hervat. PAL is gerehabiliteer in 2007, die lugredery het gereeld sy bestuur opgeknap en gepoog om homself te hervestig as een van Asië se voorste lugrederye.<ref>{{cite news|url=http://www.mb.com.ph/pal-aims-to-be-a-five-star-airline-in-five-years/|title=PAL aims to be a five star airline in five years|work=Manila Bulletin|access-date=January 16, 2016|author=Sionil, Fil C.|date=December 7, 2015|url-status=bot: unknown|archive-url=https://web.archive.org/web/20160208105404/http://www.mb.com.ph/pal-aims-to-be-a-five-star-airline-in-five-years/|archive-date=February 8, 2016}}</ref> == Korporatiewe sake == Philippine Airlines word besit deur PAL Holdings (PSE), 'n beheermaatskappy wat verantwoordelik is vir die lugredery se bedrywighede. PAL Holdings is deel van 'n groep maatskappye wat deur die sakemagnaat Lucio Tan besit word. ANA Holdings, die beheermaatskappy van [[All Nippon Airways]], het 'n belang van 9,5% in PAL Holdings.<ref>{{Cite news|url=http://www.rappler.com//business/222197-japan-all-nippon-airways-buys-shares-philippine-airlines|title=Japan's biggest airline ANA buys 9.5% of PAL shares|last=Rey|first=Aika|work=Rappler|language=en|access-date=2019-02-16}}</ref> Die lugredery het sy hoofkantoor by die Filippynse Nasionale Bank Finansiële Hoofkwartier langs Macapagal Boulevard in Pasay City. In 2017 was PAL die negende grootste korporasie in die Filippyne in terme van bruto inkomste, soos gerangskik deur BusinessWorld.<ref>{{Cite news|url=http://bworldonline.com/top-1000-firms-show-phl-growth-story-intact/|title=Top 1000 firms show PHL growth story intact|last=Torralba|first=Mark Jayson|date=January 3, 2018|work=BusinessWorld|access-date=April 8, 2018|language=en-US|archive-date=January 19, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200119093843/http://www.bworldonline.com/top-1000-firms-show-phl-growth-story-intact/|url-status=dead}}</ref> Op 31 Desember 2022 het PAL 5&nbsp;920 werknemers gehad. == Besigheidsprestasies == Vir die boekjaar wat op 31 Maart 2007 geëindig het, het Philippine Airlines 'n netto inkomste van VS$140,3 miljoen (₱6,79 miljard) gerapporteer, die grootste wins in sy 76-jarige geskiedenis.<ref>{{Cite web|url=http://www.philippineairlines.com/TEMPFILES/828.asp?funcpostinglink=289&funcpostingID=1&funcextensionID=3403|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304031559/http://www.philippineairlines.com/TEMPFILES/828.asp?funcpostinglink=289&funcpostingID=1&funcextensionID=3403|url-status=dead|archive-date=4 Maart 2016|title=Oops! Looks like the site is currently undergoing maintenance.|date=4 Maart 2016}}</ref> Dit het hom in Oktober 2007 toegelaat om ontvangerskap te verlaat. PAL het voorspel dat sy netto wins $32,32 miljoen in die boekjaar sou bereik, 'n winsdoelwit van $26,28 miljoen in 2009, en 'n verwagte wins van $47,41 miljoen vir 2010. Hierdie winsvlakke was egter moeilik haalbaar, en die lugdiens het vroeg in 2009 'n groot verlies aangekondig. PAL het in 2010 weer winsgewend geword, maar het vanaf 2011 voortgegaan om niewinsgewend te wees totdat hy sy eerste wins in vier jaar in 2014 gerapporteer het.<ref>{{Cite web|url=https://www.philippineairlines.com/en/TC/home/AboutUs/HistoryAndMilestone|title=History and Milestone|website=www.philippineairlines.com|language=en|access-date=April 8, 2018|archive-date=29 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211129031205/https://www.philippineairlines.com/en/TC/home/AboutUs/HistoryAndMilestone|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable sortable" style="margin:1em auto; text-align:center;" |+Philippine Airlines/PAL Holdings finansiële hoogtepunte <ref name="financials">{{Cite web|url=https://phi.com.ph/financial-reports/|title=Financial Reports|website=PAL Holdings, Inc.|access-date=17 Januarie 2023}}</ref> ! Fiskale<br/>jaar ! [[Omset|Inkomste]] ! Uitgawes ! Inkomste<br/>voor<br/>belasting ! Netto<br/>inkomste ! [[Bate]]s ! Laste ! [[Ekwiteit]] |- ! 2015 | 107.2 | 98,4 | 6.7 | 6.7 | 114,4 | 104,3 | 10.1 |- ! 2016 | 114,5 | 104,8 | 7.1 | 4.9 | 125,3 | 111.2 | 14.1 |- ! 2017 | 129,5 | 132,2 | {{Kleur|red|&minus;6.5}} | {{Kleur|red|&minus;6.5}} | 179,9 | 166,0 | 13.9 |- ! 2018 | 150,5 | 156,5 | {{Kleur|red|&minus;7.4}} | {{Kleur|red|&minus;3.7}} | 199,1 | 188,4 | 10.7 |- ! 2019 | 154,5 | 151,7 | {{Kleur|red|&minus;11.2}} | {{Kleur|red|&minus;9.7}} | 317,8 | 312,9 | 4.9 |- ! 2020 | 55,3 | 81,8 | {{Kleur|red|&minus;65.9}} | {{Kleur|red|&minus;73.1}} | 227,9 | 296,0 | {{Kleur|red|&minus;68.1}} |- ! 2021 | 58,7 | 62,8 | 53,7 | 60,6 | 193,8 | 192,2 | 1.6 |- ! 2022 | 139,2 | 121,9 | 10.6 | 11.12 | 206,0 | 194,2 | 11.8 |} == Bestemmings == [[Lêer:RP-C8785.jpg|duimnael|213x213px| 'n Philippine Airlines [[Airbus A330|Airbus A330-300]] arriveer in Francisco Bangoy Internasionale Lughawe.]] In 1989 het Philippine Airlines na bestemmings in Europa geopereer, soos [[Lughawe Schiphol|Amsterdam]], Athene, [[Lughawe Frankfurt|Frankfurt]], [[Lughawe Londen-Gatwick|Londen-Gatwick]] en [[Lughawe Leonardo da Vinci–Fiumicino|Rome-Fiumicino]]. Na die 1997 Asiatiese finansiële krisis, het PAL sommige van sy langafstandvlugte laat vaar, met [[Cathay Pacific]] wat PAL se roetes tydelik vir veertien dae in 1998 oorgeneem het.<ref>{{Cite web|url=https://www.joc.com/cathay-pacific-weighs-philippine-air-takeover_19981103.html|title=Cathay Pacific weighs Philippine Airlines takeover|website=joc.com|access-date=September 4, 2021|url-access=registration}}</ref> In 2010 het die [[Europese Unie]] (EU) Filippynse rederye tot 2013 verbied, ondanks die veiligheidsbeoordeling deur die [[Internasionale Burgerlugvaartorganisasie]]. Nadat die EU sy verbod opgehef het, het Philippine Airlines sy vlugte na Europa hervat, insluitend Amsterdam, Londen, [[Madrid]], [[Parys]] en [[Rome]]. Op 4 November 2013, na 'n vyftien jaar lange afwesigheid, het PAL teruggekeer na [[Lughawe Londen-Heathrow]] met 'n [[Boeing 777-300ER]]. Op 29 Oktober 2018 het die lugredery 'n ononderbroke vlug na [[John F. Kennedy Internasionale Lughawe|New York-JFK]] van stapel gestuur met 'n [[Airbus A350|Airbus A350-900]]; dit was die negende langste vlug ter wêreld. Op 29 April 2021 het Philippine Airlines sy planne aangekondig om teen Oktober na [[Israel]] te vlieg met sy Airbus A350-900. Die lugredery was voorheen van die middel 1940's tot die 1950's in Israel bedrywig. Sedert 2021 bedryf Philippine Airlines 43 internasionale roetes en 31 binnelandse roetes. Sy filiaal, PAL Express, bedien die meeste binnelandse vlugte in die Filippyne. === Kodedeel-ooreenkomste === Philippine Airlines kodedeel met die volgende lugrederye: <ref name=":44">{{Cite web|url=https://www.philippineairlines.com/TravelInformation/PALCodeshareFlights|title=PAL Codeshare Flights|website=philippineairlines.com|access-date= 3 Augustus 2023|archive-date= 5 Januarie 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230105180808/https://www.philippineairlines.com/TravelInformation/PALCodeshareFlights|url-status=dead}}</ref> <ref name="CAPA PhilippineAirlines profile">{{Cite web|url=http://centreforaviation.com/profiles/airlines/philippine-airlines-pr|title=Profile on Philippine Airlines|website=CAPA|publisher=Centre for Aviation|archive-url=https://web.archive.org/web/20161029213653/http://centreforaviation.com/profiles/airlines/philippine-airlines-pr|archive-date=29 Oktober 2016|access-date=October 29, 2016}}</ref> {{div col|colwidth=17em}} * Air Macau * [[All Nippon Airways]] * [[Bangkok Airways]] * [[Cathay Pacific]] * [[China Airlines]] * Garuda Indonesia * [[Gulf Air]] * [[Hawaiian Airlines]] * [[Malaysia Airlines]] * PAL Express ('n filiaal) * Royal Brunei Airlines * [[Turkish Airlines]] * [[Vietnam Airlines]] * WestJet * XiamenAir {{div col end}} == Vloot == [[Lêer:Philippine_Airlines_business_class_A330-300.png|duimnael|Besigheidsklas sitplekke op 'n Philippine Airlines A330]] [[Lêer:Philippine_Airlines_premium_economy_A330-300.png|duimnael| Premium Ekonomiese klas sitplekke op 'n Philippine Airlines A330]] [[Lêer:Philippine_Airlines_economy_class_A330-300.png|duimnael| Ekonomiese klas sitplekke op 'n Philippine Airlines A330]] Teen Oktober 2022 het PAL 46 vliegtuie geregistreer gehad in hul hoofvloot, insluitend 'n mengsel van [[Airbus]] smalromp en wyeromp en [[Boeing]] wyerompvliegtuie.<ref>{{Cite web|url=https://www.philippineairlines.com/en/inflight-experience/airfleet|title=PAL Fleet|website=www.philippineairlines.com|access-date=November 15, 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.planespotters.net/airline/Philippine-Airlines|title=Philippine Airlines Fleet Details and History|website=Planespotters.net|access-date=January 31, 2023}}{{Dooie skakel|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == In-vlugdienste == === Kajuit === Philippine Airlines bied tans drie klasse diens aan: Besigheid, Premium Ekonomie en Ekonomie, afhangende van die vliegtuig. Sy [[Airbus A330|Airbus A330's]] en [[Airbus A350|Airbus A350's]] bied drie klasse, terwyl sy ander vliegtuie twee klasse bied.<ref name=":02">{{Cite web|url=http://www.ltp.com.ph/Pages/News.aspx?cid=233|title=Welcome to Lufthansa Technik Philippines|website=www.ltp.com.ph|archive-url=https://web.archive.org/web/20180409043431/http://www.ltp.com.ph/Pages/News.aspx?cid=233|archive-date=April 9, 2018|access-date=April 8, 2018|url-status=dead}}</ref><ref name=":72">{{Cite news|date=April 30, 2018|title=Philippine Airlines Set The Bar With A350 And A321Neo Interiors|language=en-US|work=TheDesignAir|url=https://thedesignair.net/2018/04/30/philippine-airlines-set-the-bar-with-a350-and-a321neo-interiors/|access-date=May 16, 2018}}</ref> Op 15 September 2022 het die lugredery sy premium-ekonomiediens hernoem na Comfort Class vir sy binnelandse vlugte.<ref>{{Cite news|last=Jose|first=Ashley Erika O.|date=September 15, 2022|title=PAL rebrands some seats to 'comfort class'|work=BusinessWorld|url=https://www.bworldonline.com/corporate/2022/09/15/474675/pal-rebrands-some-seats-to-comfort-class/|access-date=October 5, 2022}}</ref> Besigheidsklas is op alle vliegtuie beskikbaar. Dit bied groter beenruimte en platlê-sitplekke op die Airbus A330, Boeing 777, Airbus A350, en uitgesoekte Airbus A321neo. <ref name=":5">{{Cite web|url=https://www.philippineairlines.com/en/AboutUs/flyPAL4Stars-making4star|title=#flyPAL4Stars|website=www.philippineairlines.com|language=en|access-date=March 13, 2018|archive-date=29 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211129020328/https://www.philippineairlines.com/en/AboutUs/flyPAL4Stars-making4star|url-status=dead}}</ref> Philippine Airlines is die enigste Filippynse lugdiens wat besigheidsklas op binnelandse vlugte aanbied. Op mediumafstand- en langafstandvlugte verskaf Philippine Airlines geriefstelle van L'Occitane en Provence.<ref>{{Cite news|url=https://www.businessinsider.com/philippine-airlines-business-class-airbus-a350-2018-8#when-its-time-for-bed-business-class-passengers-can-take-advantage-of-the-lie-flat-bed-and-duvet-on-the-new-a350-or-they-can-simply-relax-in-their-chair-which-has-a-lumbar-massage-feature-and-an-air-cushion-to-adjust-seat-firmness-20|title=What it's like to fly in business class on Philippine Airlines|work=Business Insider|access-date=October 10, 2018}}</ref> === Ekonomiese klas === Ekonomiese klas is op alle vliegtuie beskikbaar. Skinkbordtafels word in die agterkant van die sitplek voor gevind, behalwe vir uitgangsitplekke. Die sitplekke bied 'n verstelbare helling wat wissel tussen 31 en 34&nbsp;duim.<ref name=":73">{{Cite news|date=April 30, 2018|title=Philippine Airlines Set The Bar With A350 And A321Neo Interiors|language=en-US|work=TheDesignAir|url=https://thedesignair.net/2018/04/30/philippine-airlines-set-the-bar-with-a350-and-a321neo-interiors/|access-date=May 16, 2018}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://mabuhay.ink-live.com/html5/reader/production/default.aspx?pubname=&edid=b42dcdbe-9286-47aa-8912-375310baf7f5|title=Mabuhay|language=en-US|access-date=May 16, 2018}}</ref> Elke sitplek bied video op aanvraag en is toegerus met 9-duim (Boeing 777) of 10-duim (Airbus A330, Airbus A321neo) monitors met 'n kopfoonaansluiting en USB-poort om te laai.<ref name=":32">{{Cite news|url=https://runwaygirlnetwork.com/2017/07/12/lift-designs-thoughtful-elegant-fun-cabins-for-revitalised-philippine-airlines/|title=Lift designs thoughtful, elegant cabins for revitalised Philippine Airlines - Runway Girl|date=July 12, 2017|work=Runway Girl|access-date=March 13, 2018|language=en-US}}</ref><ref name=":74">{{Cite news|date=April 30, 2018|title=Philippine Airlines Set The Bar With A350 And A321Neo Interiors|language=en-US|work=TheDesignAir|url=https://thedesignair.net/2018/04/30/philippine-airlines-set-the-bar-with-a350-and-a321neo-interiors/|access-date=May 16, 2018}}</ref> Hulle het vierrigting-kopstutte en 'n 15 cm leuning. 'n Artikulerende sitplekkussing kom met ekstra skuim onder die sitplekoortreksel.<ref name=":33">{{Cite news|url=https://runwaygirlnetwork.com/2017/07/12/lift-designs-thoughtful-elegant-fun-cabins-for-revitalised-philippine-airlines/|title=Lift designs thoughtful, elegant cabins for revitalised Philippine Airlines - Runway Girl|date=July 12, 2017|work=Runway Girl|access-date=March 13, 2018|language=en-US}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Lugrederye]] e7sw2b2r9gva4o3pkoxslj0d63zl1lf 0 405923 2965873 2926892 2026-09-09T08:56:58Z Oesjaar 7467 Spelfout 2965873 wikitext text/x-wiki {{Chemiekas2 |formule= {{chem|Cu|3|Si}} |CASno=12159-07-8 |Voorkoms=Grys vastestof |Oplosbaarheid=Onoplosbaar |Smeltpunt=868°C <ref name="Erzs"/> |Ruimtegroep=R{{bostreep|3}} (η-fase) |Ruimtegroepnommer |Selparms=472 pm; alfa=95,72 (romboëdriese weergawe)<ref name="Magaud"/> }} '''Kopersilisiede''' is verbindings van [[silikon]] en [[koper]]. Daar is verskeie kopersilisiede in die Cu-Si-fasediagram geïdentifiseer. Die bekendste is die η(êta)-fase wat gewoonlik as {{chem|Cu|3|Si}} weergegee word maar eintlik effens ryker aan koper is. Ander weergawes is {{chem|Cu|7|Si|2}} of {{chem|Cu|76|Si|24}}. Die η-fase smelt kongruent teen 868°C.<ref name="Erzs">{{cite journal|authors=Erzsébet Dodony, György Z. Radnóczi, István Dódony|title= Low temperature formation of copper rich silicides|journal=Intermetallics|volume= 107|year=2019|pages= 108-115|doi=10.1016/j.intermet.2019.01.010}}</ref> Solberg het in 1978 die η-fase se struktuur bepaal as romboëdries (trigonaal). Dit is 'n baie kompakte struktuur.<ref name="Magaud">{{cite journal|authors=L. Magaud, S. Guillet, T. Lopez-Rios|title=Electronic structure of Cu3Si|url=https://archive.org/details/sim_physica-b-condensed-matter_1996-07_225_3-4/page/225|journal=Physica B: Condensed Matter|volume=225|issue=3–4|year=1996|pages=225-229|doi=10.1016/0921-4526(96)86775-5}} </ref> Daar is twee koperposisies Cu{{sub|I}} en Cu{{sub|II}}, waarvan een op die drietallige as lê. Elke silikonatoom het *een Si-buur en een Cu{{sub|I}}-buur op 0,5166 maal die lengte van die romboëdriese a-as, *ses Cu{{sub|II}}-bure op 0,5235a *ses Cu{{sub|I}}-bure op 0,6025a Maar Solberg het ook gevind dat teen kamertemperatuur superstukture gevorm kan word wat η' en <nowiki>η''</nowiki> genoem word. Later elektrondiffraksiewerk het gewys dat die superstrukture baie ingewikkeld is. Meer navorsing is nodig. Daar is ander fases wat nog ryker aan koper is soos die epsilon fase {{chem|Cu|79|Si|21}} of {{chem|Cu|15|Si|4}} en die delta-fase {{chem|Cu|82|Si|18}} wat peritekties ontbind teen 796°C en 726°C.<ref name="Erzs"/> ==Gebruike== {{chem|Cu|3|Si}} word gebruik in die suiweringsproses van silikon vir die [[halfgeleier]]industrie. Dit is die sleutel om suiwerhede soos 99,99999% te bereik. Daar is egter 'n toenemende aantal aanwendings in ander gebiede soos vir fotovoltaïese of elektriese doeleindes. Dit word ook as katalisator gebruik vir die vervaardiging van nanodraadjies van halgeleiers en van koolstof. 'n Ander gebied van aanwending is litiumbatterye.<ref name="Erzs"/> ==Verwysings== {{Verwysings}} [[Kategorie:Anorganiese verbindings]] [[Kategorie:Verbindings van koper|silisied]] [[Kategorie:Verbindings van silikon]] a0469r4hr5ef860dna8kdww0wxadgia 0 406114 2965871 2612776 2026-09-09T08:56:36Z Oesjaar 7467 Spelfout 2965871 wikitext text/x-wiki '''Oppervlaktechemie''' is die studie van chemiese prosesse wat aan oppervlaktes plaas het. Aan oppervlakke van vastestowwe kan prosesse aangetref word wat nie in die oplossing of die gasfase plaas het nie. Die vakgebied behels verskeie onderwerpe:<ref>{{cite web|url=https://www.currentschoolnews.com/af/exam/bcece-2020-syllabus/|publisher=TMLT|title=BCECE 2021 Leerplan}}</ref> ==Adsorpsie== Adsorpsie is die hegting van molekules, meestal uit die gasfase of uit oplossing aan oppervlaktes. Meestal word twee tipes onderkei: fisisorpsie en chemisorpsie. Die verskil verwys na die aard van die kragte wat die deeltjie aan die vaste stof bind. Die studie betref dikwels die faktore wat die adsorpsie van gasse op vaste stowwe beïnvloed. ==Katalise== {{hoofartikel|Katalisator}} Die oppervlakte kan katalitiese eienskappe vertoon wat die spoed van 'n reaksie baie kan verhoog. Katalisatore kan homogeen of heterogeen wees. 'n Belangrike vraag betref die aktiwiteit en selektiwiteit van die katalisator en sy lewensduur. 'n Spesiale onderwerp is die ensiemkatalise, wat proteïene aanwend ==Die kolloïdale toestand== {{hoofartikel|Kolloïede}} Kolloïede moet onderskei word tussen ware oplossings en [[Suspensie (chemie)|suspensies]]. Hulle kan lyofiel of lyofobies wees. Daar is multimolekulêre en makromolekulêre kolloïede. Die eienskappe van kolloïede vereis soms hulle eie ontledingstegnieke. Belangrike begrippe is die Tyndall-effek en die Brownse beweging. Ander verwante onderwerpe is *[[elektroforese]] en stolling; *Die vorming van emulsies en hulle soorte == Verwysings == {{Verwysings}} {{saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Chemie]] gsuupmpgmamupcn7jzjpk8wcgdnsf0g 0 406440 2965921 2954866 2026-09-09T11:09:20Z Pynappel 70858 2965921 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Ampsbekleër |name=Kristof Slagmulder |image= Kristof Slagmulder.png |caption=Slagmulder by die Vlaamse Parlement (2019) |office=|deputy=|term_start= |term_end=|predecessor=|successor= |office1=Lid van die [[Vlaamse Parlement]] |term_start1=2019|term_end1=|office2=|term_start2=|term_end2= |birth_date={{birth date and age|1979|9|21|df=y}} |birth_place=[[Aalst, België|Aalst]], [[België]] |death_date=|death_place= |party=[[Vlaams Belang]] |spouse= |children= |alma_mater= |signature= |website= }} '''Kristof Slagmulder''' (gebore 21 September 1979) is 'n [[Vlaandere|Vlaamse]] politikus vir die [[Vlaams Belang]]-party en 'n lid van die Vlaamse Parlement sedert 2019. Van 2003 tot 2004 was Slagmulder 'n administratiewe assistent en van 2004 tot 2007 'n vakaturekonsultant by die VDAB. Van 2007 tot 2014 was hy hoofredakteur van Uitgeverij Egmont, wat met Vlaams Belang geaffilieer is, van 2010 tot 2014 'n werknemer van die [[Europese Parlement|Europese Parlementslid]] Philip Claeys en van 2014 tot 2019 provinsiale koördineerder van die VB-afdeling in [[Oos-Vlaandere]]. Sedert Januarie 2001 is hy ook lid van die munisipale raad van Denderleeuw. Van 2006 tot 2019 was hy ook lid van die polisieraad van die munisipaliteit. In Januarie 2013 het Vlaams Belang in Denderleeuw 'n belangrike rol in die koalisievorming gespeel. Die sosialistiese party (sp.a) is per geheime stemming na die opposisiebanke verwys. Gevolglik is 'n sentrum-regse meerderheid deur N-VA, CD&V en Open Vld gevorm. Tydens die onregeerbaarheid, veroorsaak deur sp.a en CD&V, het Vlaams Belang verdraagsaamheidsondersteuning aan die raad van wethouers gebied, sodat beleidsbesluite steeds geneem kon word. Omdat die ''[[Cordon sanitaire (politiek)|cordon sanitaire]]'' teen die VB amper gebreek was, was Denderleeuw verskeie kere in die nasionale nuus. Kristof Slagmulder is in September 2016 gedreig deur 'n Turkse oudsoldaat, wat met weermagwapens op die sosialenetwerkwebwerf [[Facebook]] geposeer het. In 2017 het hy 'n betoging teen sinnelose geweld gereël ná 'n aantal rooftogte teen burgerlikes in die stasiegebied van Denderleeuw. In Oktober 2018 het die plaaslike Vlaams Belang-tak 26,2% van die stemme in munisipale verkiesings gekry, wat dit die grootste party in Denderleeuw maak. Die party het van drie tot nege setels gestyg, maar is nie by die regerende meerderheid ingesluit nie. Ná die munisipale verkiesing het hy en 'n paar vrywilligers Vlaams Solidair Denderleeuw gestig, 'n organisasie wat kospakkies uitdeel aan Vlaminge wat in armoede leef. Slagmulder is in 'n Pano-verslag op Canvas bespreek oor die sukses van Vlaams Belang in die Dender-streek. In die Vlaamse verkiesing van 26 Mei 2019 is hy ook verkies tot lid van die Vlaamse Parlement vir die Oos-Vlaandere-kiesdistrik met 12 675 voorkeurstemme. Hy sit op die Onderwyskomitee, die Behuisings- en Erfeniskomitee, die Deradikaliseringskomitee en die Komitee vir Buitelandse Beleid, Europese Aangeleenthede, Internasionale Samewerking en Toerisme.<ref>{{Cite web|url=https://www.vlaamsparlement.be/flemish-representatives/4410|title=Kristof Slagmulder (Vlaams Belang)|last=Parliament|first=Flemish|website=www.vlaamsparlement.be}}{{Dooie skakel|date=Oktober 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.demorgen.be/nieuws/is-denderleeuw-het-molenbeek-van-de-denderstreek-mensen-kennen-elkaar-niet-en-dat-brengt-angst-teweeg~bcbcc37c/|title=Is Denderleeuw het Molenbeek van de Denderstreek? "Mensen kennen elkaar niet en dat brengt angst teweeg"|date=2017-10-09|website=[[De Morgen]]|language=nl|access-date=2021-08-21}}</ref> In die Vlaamse Parlement spits hy hom toe op sake wat met onderwys en stokkiesdraai verband hou.<ref>{{Cite web|url=https://www.hln.be/denderleeuw/denderleeuws-parlementslid-dringt-aan-op-hardere-aanpak-spijbelaars~a2aefe85/|title=Denderleeuws parlementslid dringt aan op hardere aanpak spijbelaars|date=2021-01-06|website=[[Het Laatste Nieuws]]|access-date=2021-08-21}}</ref> By die Vlaamse verkiesings van 9 Junie 2024 is Slagmulder herverkies. Daarna het hy op die Kommissie vir Buitelandse Beleid, Europese Aangeleenthede en Internasionale Samewerking gedien, sowel as op die Kommissie vir Ekonomie, Werk, Maatskaplike Aangeleenthede, Wetenskap en Innovasie, waar hy as tweede ondervoorsitter aangestel is. Hy het ook lid geword van die Interparlementêre Kommissie vir die Nederlandse Taalunie. Tydens die plaaslike verkiesings van Oktober 2024 het Vlaams Belang weer die grootste party in Denderleeuw geword met 38,3% van die stemme, maar die party is steeds uit die meerderheid gelaat. Sedert Desember 2024 dien Slagmulder ook as ’n deelstaatsenator in die Senaat en is hy afgevaardig na die Interparlementêre Vergadering van die Organisasie vir Veiligheid en Samewerking in Europa (OVSE). In 2025 het sy boek ''Vlaamse voetsporen in Zuid-Afrika'' ({{ISBN|9789078898696}}) by Uitgeverij Egmont verskyn.<ref>{{Cite web|url=https://www.uitgeverijegmont.be/products/vlaamse-voetsporen-in-zuid-afrika|title=Vlaamse voetsporen in Zuid-Afrika|website=Uitgeverij Egmont|access-date=2025-10-30}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Slagmulder, Kristof}} [[Kategorie:Geboortes in 1979]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Belgiese politici]] 5xel19itoj617kn2j44hossd6488ozw 0 412760 2965772 2965128 2026-09-08T14:14:31Z Aliwal2012 39067 /* Renuitslae */ 2965772 wikitext text/x-wiki Die '''Racing Bulls F1-span''' is 'n [[Formule Een]]-renmotorspan wat sedert Maart 2024 aan Grands Prix deelneem. Hul volledige naam is '''Visa Cash App Racing Bulls Formula One Team'''. Die '''RB''' in die voormalige akroniem staan vir '''Racing Bulls S.p.A.''' uit Italië, en nie vir Red Bull, die energiedrankiemaatskappy wat die span asook hul susterspan [[Red Bull Racing]] borg. Die span het voorheen (van die 2020 tot 2023-seisoen) bekend gestaan as [[Scuderia AlphaTauri]] en kry vir die 2024-seisoen die naam RB, gevolg deur Racing Bulls in 2025. Die span se renjaers vir die [[2024 Formule Een-seisoen]] was die Australiër [[Daniel Ricciardo]] en die Japannees [[Yuki Tsunoda]], met Laurent Mekies as die spanhoof. Die span se renjaers vir die [[2026 Formule Een-seisoen]] is die Nieu-Seelander [[Liam Lawson]] en die Sweed [[Arvid Lindblad]]. == Renuitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} === 2024 – hede === <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" |- ! Jaar ! Onderstel<br />en bande ! Enjin ! Renjaers ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! 22 ! 23 ! 24 ! Punte ! Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan=4| [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |rowspan=4| VCARB 01<br/>{{Pirelli}} |rowspan=4|[[Honda]]<br/>[[Red Bull Powertrains|RBPTH002]]<br/>1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br />{{vlagikoon|BHR}} | [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br />{{vlagikoon|SAU}} | [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br />{{vlagikoon|AUS}} | [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br />{{vlagikoon|JPN}} | [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br />{{vlagikoon|CHN}} | [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br />[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br />[[Beeld:Flag of Emilia-Romagna (de facto).svg|20px|Vlag van Emilia-Romagna]] | [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br />{{vlagikoon|MON}} | [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br />{{vlagikoon|CAN}} | [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br />{{vlagikoon|AUT}} | [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br />{{vlagikoon|GBR}} | [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br />{{vlagikoon|HUN}} | [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br />{{vlagikoon|BEL}} | [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br />{{vlagikoon|NED}} | [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br />{{vlagikoon|ITA}} | [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br />{{vlagikoon|AZE}} | [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br />{{vlagikoon|SIN}} | [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br />{{vlagikoon|VSA}} | [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br />{{vlagikoon|MEX}} | [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br />[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br />[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br />{{vlagikoon|QAT}} | [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br />[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan=4 bgcolor=efefef| '''46''' |rowspan=4 bgcolor=efefef| '''8''' |- |align=left|{{nowrap|{{AU-VLAG}} [[Daniel Ricciardo]]}} |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|^'''4'''15 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|18{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=|<!--geen ren--> |bgcolor=|<!--geen ren--> |bgcolor=|<!--geen ren--> |bgcolor=|<!--geen ren--> |bgcolor=|<!--geen ren--> |bgcolor=|<!--geen ren--> |- |align=left|{{nowrap|{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]]}} |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''8'''7 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |- |align=left|{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan=4| [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |rowspan=4| VCARB 02<br/>{{Pirelli}} |rowspan=4| [[Honda]] [[Red Bull Powertrains|RBPTH003]]<br/>1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/> {{vlagikoon|CHN}} | [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{vlagikoon|BHR}} | [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/> {{vlagikoon|SAU}} | [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] |rowspan=4 bgcolor=efefef| '''92''' |rowspan=4 bgcolor=efefef| '''6''' |- |align=left|{{nowrap|{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]]}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''16 |bgcolor=|<!-- laat blanko verder ondertoe, hy is weg na 'n ander span --> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=left|{{nowrap|{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]]}} |bgcolor=|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|^'''8'''20 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|17 |- |align=left|{{nowrap|{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]}} |<!-- laat blanko --> |<!-- laat blanko --> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|18 |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan=4| [[2026 Formule Een-seisoen|2026]] |rowspan=4| VCARB 03<br/>{{Pirelli}} |rowspan=4| [[Red Bull Powertrains|Red Bull]]<br/> Ford DM01 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/> {{vlagikoon|CHN}} | [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/> [[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{MY-VLAG}} | [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | |rowspan=4 bgcolor=efefef| '''75*''' |rowspan=4 bgcolor=efefef| '''5*''' |- |align=left|{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=|→Red Bull |bgcolor=|→Red Bull |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=left|{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus sprint--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| | |- |align=left|{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Onderstel<br />en bande ! Enjin ! Renjaers !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 ! Punte ! Plek |} </div> * ^'''†''' Die renjaer haal nie die einde nie, maar word wel geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die renafstand voltooi het. * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. [[Kategorie:Formule Een-vervaardigers]] j7t5jlabmj51qycuny1u69cz74cmq27 0 412929 2965775 2963455 2026-09-08T14:25:37Z Aliwal2012 39067 /* Formule 1-uitslae */ 2965775 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Oliver James Bearman | image = Ollie Bearman Austria 2022.jpg | imagesize = | caption = Bearman in 2022 | nationality = {{vlagikoon|VK}} Brit | birth_date = {{Geboortedatum en ouderdom|2005|5|8|df=y}} | birth_place = [[Chelmsford]], Engeland | Years = 2023–hede | Old Team = | 2026 Team = [[Haas F1-span|Haas]] | Car number = 38 | Races = {{F1stat|BEA|entries}} ({{F1stat|BEA|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|BEA|wins}} | Podiums = {{F1stat|BEA|podiums}} | Points = {{F1stat|BEA|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|BEA|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|BEA|fastestlaps}} | First race = [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|2024 Saoedi-Arabiese GP]] | First win = | Last win = | Last race = {{Laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 13de (41 punte) }} '''Oliver James Bearman''' (gebore 8 Mei 2005) is 'n [[VK|Britse]] renjaer. Hy het tot in 2024 aan die FIA Formule 2-kampioenskap vir Prema deelneem en is 'n lid van die Ferrari-bestuurderakademie. In [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] jaag hy vir die [[Haas F1-span]] in [[Formule Een]]. Hy het egter sy Formule Een-debuut vir [[Scuderia Ferrari]] gemaak by die [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix]], toe hy [[Carlos Sainz jr.]] vervang het. Hy is die 2021 Italiaanse en ADAC Formule 4-kampioen. == Persoonlike lewe == Bearman is op 8 Mei 2005 in Havering, Londen gebore, sy ouers is David en Terri Bearman.<ref>{{Cite web|url=https://www.fiaformula3.com/Latest/6wK9o5XmTgYSaLKDPi5ACS/in-profile-oliver-bearman|title=In profile: Oliver Bearman|date=9 August 2022|publisher=FIA Formula 3 Championship}}</ref> Hy het 'n jonger broer en suster. Sy pa is die stigter en [[hoof- uitvoerende beampte]] van die versekeringsfirma Aventum Group.<ref name=Silverman>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2024/03/10/oliver-bearman-f1-ferrari-grand-prix-estelle-ogilvy/|work=The Telegraph|title=How Oliver Bearman went from Chelmsford to Formula One in record time |date=10 March 2024|last=Silverman|first=Rosa}}{{subscription required}}</ref> Bearman het grootgeword in [[Chelmsford]], Essex, waar hy by King Edward VI Grammar School skool gegaan het. Bearman het die skool op die ouderdom van 16 verlaat om by die Ferrari Bestuurdersakademie in [[Modena]], Italië, aan te sluit. == Loopbaan == === Karting loopbaan === Bearman het in 2013 mededingend begin kartry toe hy in die kampioenskap van die Trent Valley Kart Club gejaag het. Hy het hierna verskuif om aan die Super 1 Nasionale Kampioenskap deel te neem, waar hy in 2016 en 2017 'n beste tweede plek behaal het in die Kadetkategorie.<ref>{{Cite web|url=https://www.driverdb.com/championships/standings/super-1-national-honda-cadet-championship/2016/|title=Super 1 National Honda Cadet Championship 2016 standings {{!}} Driver Database|website=DriverDB.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602212822/https://www.driverdb.com/championships/standings/super-1-national-honda-cadet-championship/2016/|archive-date=2 June 2021|access-date=2021-05-29}}</ref> Die Brit het toe die Kartmasters Britse Grand Prix in 2017 gewen, en hy het sy kartloopbaan goed afgesluit in 2019 met 'n oorwinning in die IAME Internasionale Finaal, IAME Euroreeks en IAME Winterbeker.<ref>{{Cite web|url=https://www.driverdb.com/championships/standings/iame-international-final---x30-junior/2019/|title=IAME International Final - X30 Junior 2019 standings {{!}} Driver Database|website=DriverDB.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602212604/https://www.driverdb.com/championships/standings/iame-international-final---x30-junior/2019/|archive-date=2 Junie 2021|access-date=29 Mei 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.olliebearman.com/|title=Ollie Bearman {{!}} British Racing Driver {{!}} Formula 4|website=Ollie Bearman|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516213759/https://www.olliebearman.com/|archive-date=16 Mei 2021|access-date=29 Mei 2021}}</ref> === Formule 1-loopbaan === In Oktober 2021 is Bearman aangewys as een van die finaliste van die ''Ferrari Driver Academy'' se Talentsoek-wêreldfinaal.<ref>{{Cite web|url=https://formulascout.com/italian-f4-champion-bearman-makes-final-of-ferrari-scouting-world-final/85155|title=Italian F4 champion Bearman makes final of Ferrari Scouting World Final|last=Wood|first=Ida|date=12 Oktober 2021|website=Formula Scout|archive-url=https://web.archive.org/web/20211012165316/https://formulascout.com/italian-f4-champion-bearman-makes-final-of-ferrari-scouting-world-final/85155|archive-date=12 Oktober 2021|access-date=7 November 2021}}</ref> Die volgende maand is bevestig dat Bearman saam met die kartkampioen Rafael Câmara by die Akademie aansluit.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/british-youngster-bearman-joins-ferrari-driver-academy/6759344/|title=British youngster Bearman joins Ferrari Driver Academy|last=Smith|first=Luke|date=8 November 2021|website=Motorsport.com|publisher=Motorsport Network|archive-url=https://web.archive.org/web/20211108113520/https://www.motorsport.com/f1/news/british-youngster-bearman-joins-ferrari-driver-academy/6759344/|archive-date=8 November 2021|access-date=8 November 2021}}</ref> == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2023 Formule Een-seisoen|2023]] |[[Haas F1-span|Haas]] |[[Haas F1-span|Haas]] <br/>VF-23 |Ferrari 066/10 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=f0f8ff| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/><small>Toets</small> |bgcolor=| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=f0f8ff| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/><small>Toets</small> | | | |bgcolor=efefef|'''–''' |bgcolor=efefef|'''–''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|[[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |[[Haas F1-span|Haas]] |[[Haas F1-span|Haas]] <br/>VF-24 |Ferrari 066/10 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>{{0}} |bgcolor=f0f8ff| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/><small>Toets</small> |bgcolor=| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>{{0}} |bgcolor=f0f8ff| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/><small>Toets</small> |bgcolor=| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>{{0}} |bgcolor=f0f8ff| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br/><small>Toets</small> |bgcolor=f0f8ff| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/><small>Toets</small> |bgcolor=| [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>{{0}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>10 |bgcolor=| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>12 |bgcolor=| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} |rowspan=2 bgcolor=efefef|'''18''' |rowspan=2 bgcolor=efefef|'''7''' |- |[[Scuderia Ferrari]] |[[Ferrari]]<br/>SF-24 |[[Ferrari]]<br/>066/12 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=| |bgcolor=dfffdf| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>7 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=f0f8ff| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/><small>Toets</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |[[Haas F1-span|Haas]] |[[Haas F1-span|Haas]] <br/>VF-25 |Ferrari 66/15 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=cfcfff| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>14 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>13 |bgcolor=efcfff| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>^'''7'''11 |bgcolor=efcfff| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>6 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>10 |bgcolor=efcfff| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>12 |bgcolor=efefef|'''13''' |bgcolor=efefef|'''41''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* |[[Haas F1-span|Haas]] |[[Haas F1-span|Haas]] <br/>VF-26 |Ferrari 067/6 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>^'''8'''5 |bgcolor=efcfff| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>10 |bgcolor=efcfff| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/>17 ^† |bgcolor=cfcfff| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>19 |bgcolor=efcfff| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/> |bgcolor=| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{0}}15 |bgcolor=| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|BEA|seasonposition}}'''* |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|BEA|seasonpoints}}'''* |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} * ^† Jaer kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het. * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings}} {{DEFAULTSORT:Bearman, Oliver}} {{Normdata}} [[Kategorie:Britse renjaers]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 2005]] [[Kategorie:Lewende mense]] 3n0ngjf9q44u3zvml9bgwb5ay5jfzfd 2965781 2965775 2026-09-08T14:52:04Z Aliwal2012 39067 /* Formule 1-uitslae */ 2965781 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Oliver James Bearman | image = Ollie Bearman Austria 2022.jpg | imagesize = | caption = Bearman in 2022 | nationality = {{vlagikoon|VK}} Brit | birth_date = {{Geboortedatum en ouderdom|2005|5|8|df=y}} | birth_place = [[Chelmsford]], Engeland | Years = 2023–hede | Old Team = | 2026 Team = [[Haas F1-span|Haas]] | Car number = 38 | Races = {{F1stat|BEA|entries}} ({{F1stat|BEA|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|BEA|wins}} | Podiums = {{F1stat|BEA|podiums}} | Points = {{F1stat|BEA|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|BEA|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|BEA|fastestlaps}} | First race = [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|2024 Saoedi-Arabiese GP]] | First win = | Last win = | Last race = {{Laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 13de (41 punte) }} '''Oliver James Bearman''' (gebore 8 Mei 2005) is 'n [[VK|Britse]] renjaer. Hy het tot in 2024 aan die FIA Formule 2-kampioenskap vir Prema deelneem en is 'n lid van die Ferrari-bestuurderakademie. In [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] jaag hy vir die [[Haas F1-span]] in [[Formule Een]]. Hy het egter sy Formule Een-debuut vir [[Scuderia Ferrari]] gemaak by die [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix]], toe hy [[Carlos Sainz jr.]] vervang het. Hy is die 2021 Italiaanse en ADAC Formule 4-kampioen. == Persoonlike lewe == Bearman is op 8 Mei 2005 in Havering, Londen gebore, sy ouers is David en Terri Bearman.<ref>{{Cite web|url=https://www.fiaformula3.com/Latest/6wK9o5XmTgYSaLKDPi5ACS/in-profile-oliver-bearman|title=In profile: Oliver Bearman|date=9 August 2022|publisher=FIA Formula 3 Championship}}</ref> Hy het 'n jonger broer en suster. Sy pa is die stigter en [[hoof- uitvoerende beampte]] van die versekeringsfirma Aventum Group.<ref name=Silverman>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2024/03/10/oliver-bearman-f1-ferrari-grand-prix-estelle-ogilvy/|work=The Telegraph|title=How Oliver Bearman went from Chelmsford to Formula One in record time |date=10 March 2024|last=Silverman|first=Rosa}}{{subscription required}}</ref> Bearman het grootgeword in [[Chelmsford]], Essex, waar hy by King Edward VI Grammar School skool gegaan het. Bearman het die skool op die ouderdom van 16 verlaat om by die Ferrari Bestuurdersakademie in [[Modena]], Italië, aan te sluit. == Loopbaan == === Karting loopbaan === Bearman het in 2013 mededingend begin kartry toe hy in die kampioenskap van die Trent Valley Kart Club gejaag het. Hy het hierna verskuif om aan die Super 1 Nasionale Kampioenskap deel te neem, waar hy in 2016 en 2017 'n beste tweede plek behaal het in die Kadetkategorie.<ref>{{Cite web|url=https://www.driverdb.com/championships/standings/super-1-national-honda-cadet-championship/2016/|title=Super 1 National Honda Cadet Championship 2016 standings {{!}} Driver Database|website=DriverDB.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602212822/https://www.driverdb.com/championships/standings/super-1-national-honda-cadet-championship/2016/|archive-date=2 June 2021|access-date=2021-05-29}}</ref> Die Brit het toe die Kartmasters Britse Grand Prix in 2017 gewen, en hy het sy kartloopbaan goed afgesluit in 2019 met 'n oorwinning in die IAME Internasionale Finaal, IAME Euroreeks en IAME Winterbeker.<ref>{{Cite web|url=https://www.driverdb.com/championships/standings/iame-international-final---x30-junior/2019/|title=IAME International Final - X30 Junior 2019 standings {{!}} Driver Database|website=DriverDB.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210602212604/https://www.driverdb.com/championships/standings/iame-international-final---x30-junior/2019/|archive-date=2 Junie 2021|access-date=29 Mei 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.olliebearman.com/|title=Ollie Bearman {{!}} British Racing Driver {{!}} Formula 4|website=Ollie Bearman|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210516213759/https://www.olliebearman.com/|archive-date=16 Mei 2021|access-date=29 Mei 2021}}</ref> === Formule 1-loopbaan === In Oktober 2021 is Bearman aangewys as een van die finaliste van die ''Ferrari Driver Academy'' se Talentsoek-wêreldfinaal.<ref>{{Cite web|url=https://formulascout.com/italian-f4-champion-bearman-makes-final-of-ferrari-scouting-world-final/85155|title=Italian F4 champion Bearman makes final of Ferrari Scouting World Final|last=Wood|first=Ida|date=12 Oktober 2021|website=Formula Scout|archive-url=https://web.archive.org/web/20211012165316/https://formulascout.com/italian-f4-champion-bearman-makes-final-of-ferrari-scouting-world-final/85155|archive-date=12 Oktober 2021|access-date=7 November 2021}}</ref> Die volgende maand is bevestig dat Bearman saam met die kartkampioen Rafael Câmara by die Akademie aansluit.<ref>{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/british-youngster-bearman-joins-ferrari-driver-academy/6759344/|title=British youngster Bearman joins Ferrari Driver Academy|last=Smith|first=Luke|date=8 November 2021|website=Motorsport.com|publisher=Motorsport Network|archive-url=https://web.archive.org/web/20211108113520/https://www.motorsport.com/f1/news/british-youngster-bearman-joins-ferrari-driver-academy/6759344/|archive-date=8 November 2021|access-date=8 November 2021}}</ref> == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2023 Formule Een-seisoen|2023]] |[[Haas F1-span|Haas]] |[[Haas F1-span|Haas]] <br/>VF-23 |Ferrari 066/10 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=f0f8ff| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/><small>Toets</small> |bgcolor=| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=f0f8ff| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/><small>Toets</small> | | | |bgcolor=efefef|'''–''' |bgcolor=efefef|'''–''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|[[2024 Formule Een-seisoen|2024]] |[[Haas F1-span|Haas]] |[[Haas F1-span|Haas]] <br/>VF-24 |Ferrari 066/10 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>{{0}} |bgcolor=f0f8ff| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/><small>Toets</small> |bgcolor=| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>{{0}} |bgcolor=f0f8ff| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/><small>Toets</small> |bgcolor=| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>{{0}} |bgcolor=f0f8ff| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br/><small>Toets</small> |bgcolor=f0f8ff| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/><small>Toets</small> |bgcolor=| [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>{{0}} |bgcolor=dfffdf| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>10 |bgcolor=| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>12 |bgcolor=| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} |rowspan=2 bgcolor=efefef|'''18''' |rowspan=2 bgcolor=efefef|'''7''' |- |[[Scuderia Ferrari]] |[[Ferrari]]<br/>SF-24 |[[Ferrari]]<br/>066/12 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=| |bgcolor=dfffdf| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>7 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=f0f8ff| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/><small>Toets</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |[[Haas F1-span|Haas]] |[[Haas F1-span|Haas]] <br/>VF-25 |Ferrari 66/15 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=cfcfff| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>14 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>13 |bgcolor=efcfff| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>^'''7'''11 |bgcolor=efcfff| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>6 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>4 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>10 |bgcolor=efcfff| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>12 |bgcolor=efefef|'''13''' |bgcolor=efefef|'''41''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* |[[Haas F1-span|Haas]] |[[Haas F1-span|Haas]] <br/>VF-26 |Ferrari 067/6 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>^'''8'''5 |bgcolor=efcfff| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>10 |bgcolor=efcfff| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/>17 ^† |bgcolor=cfcfff| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>19 |bgcolor=efcfff| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>15 |bgcolor=| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|BEA|seasonposition}}'''* |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|BEA|seasonpoints}}'''* |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} * ^† Jaer kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het. * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings}} {{DEFAULTSORT:Bearman, Oliver}} {{Normdata}} [[Kategorie:Britse renjaers]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 2005]] [[Kategorie:Lewende mense]] 3bmqws1h55zjii1y7kou2xlf3b5cflr 2 413650 2965894 2965551 2026-09-09T09:42:52Z Pynappel 70858 /* Uitbreiding */ 2965894 wikitext text/x-wiki {{Babel|af|en-4|de-3|nl-2|pt-1|ru-1}} {{Gebruiker Gebruikersboksies omraam| {{Gebruiker wikipedia/WikiDwergie}} }} == KI-porboodskappe == === Vertaling === Huidige [[porboodskap]] wat ek gebruik om artikels vanuit Engels te vertaal: Vertaal die artikel https://en.wikipedia.org/wiki/Ratko_Mladi%C4%87 na Afrikaans. Indien 'n sjabloon nie op afwiki bestaan nie, moet dit dan nie gebruik nie en pas die teks toepaslik aan sodat dit steeds sin maak. Moenie jou eie navorsing doen of nuwe inhoud skep nie. Bring alle verwysings oor vir stellings wat van die ander weergawe na die Afrikaanse weergawe oorgebring word. Hierdie porboodskap doen die donkiewerk van vertaling. Ek gebruik [[Claude (groot taalmodel)|Claude]]. === Uitbreiding === Brei die artikel hhttps://af.wikipedia.org/wiki/X uit na aanleiding van die artikels https://en.wikipedia.org/wiki/Y en https://de.wikipedia.org/wiki/Z. Indien 'n sjabloon nie op afwiki bestaan nie, moet dit dan nie gebruik nie en pas die teks toepaslik aan sodat dit steeds sin maak. Maak seker die resulterende weergawe dupliseer nie inligting of verwysings nie. Moenie inligting uit die huidige weergawe verwyder nie, tensy dit feitelik inkorrek is. Werk eerder die huidige weergawe by met nuwe inligting uit die ander weergawes en pas die teks aan sodat die prosa natuurlik vloei. Moenie jou eie navorsing doen of jou eie kennis gebruik om nuwe inhoud te skep nie. Gebruik slegs die inhoud van die oorspronklike Afrikaanse weergawe en die inhoud van die ander weergawes om 'n uitgebreide, nuwe Afrikaanse weergawe te skep. Bring ook alle verwysings oor vir stellings wat van die ander weergawe na die Afrikaanse weergawe oorgebring word. Indien 'n stelling reeds in die Afrikaanse weergawe is en dit het nie 'n verwysing nie, maar dieselfde stelling het 'n verwysing in 'n ander weergawe, bring die verwysing oor. Moenie onensiklopediese inhoud oorbring nie. Jy mag klein foutjies regmaak, maar lang paragrawe van duidelik verkeerde inhoud moet eerder glad nie oorgebring word nie. Gebruik slegs metrieke eenhede en moenie sjablone soos convert gebruik om alternatiewe eenhede te vertoon nie. Raadpleeg ook https://af.wikipedia.org/wiki/A vir vakterminologie. === Versmelting === Versmelt die Wikipedia-artikels https://af.wikipedia.org/wiki/Universiteit_van_Gent en https://af.wikipedia.org/wiki/Universiteit_Gent deur seker te maak alle inligting en stellings wat in een of die ander artikel voorkom, in die resultaat voorkom, en dat inligting en stellings wat in beide artikels voorkom, in die resultaat slegs een keer voorkom deur dit op 'n intelligente manier te kombineer, te herskryf of te herfraseer, tensy dit sin maak om die inligting of stellings te herhaal vanweë die posisie waar dit in die resultaat voorkom en/of om die resultaat natuurlik te laat klink. == Instandhoudingskategorieë == * [[:Kategorie:Doodloopartikels]] * [[:Kategorie:Weesbladsye]] == Bronne == === ''Maroela Media'' === ''[[Maroela Media]]'' is 'n belangrike bron omdat dit aktuele gebeure in Afrikaans dokumenteer en omdat dit gratis toeganklik is. Tans pas dit tegniese versperrings toe wat verhoed dat teks geselekteer en gekopieer kan word. Die taak om verwysings na en aanhalings uit hierdie bron by Wikipedia in te sluit, word dus bemoeilik, terwyl 'n vasberade persoon wat outeursreg wil skend, eenvoudig die HTML sal aflaai. Om bv. 'n verwysing na 'n artikel by Wikipedia in te sluit, moet die titel, datum, outeur en moontlik 'n aanhaling uit die teks gekopieer word. Hierdie versperrings forseer 'n gebruiker om die teks handmatig oor te tik of om die versperring te omseil. Ek is nie bewus van enige ander bron wat hierdie tegniese versperrings toepas nie. Dus, om hierdie versperrings te omseil, volg die volgende stappe: 1. Blokkeer die skrip wat met kopieer lol deur [https://ublockorigin.com/ uBlock Origin] te installeer en die URL <code>https://maroelamedia.co.za/wp-content/themes/bones-maroelamedia/library/js/scripts.js</code> by "My filters" (uBlock Origin-ikoon > Ratte > My filters) te voeg. 2. Maak 'n boekmerk en voeg die volgende bronkode in die URL-veld: <syntaxhighlight lang="javascript"> javascript:(function(){document.getElementsByTagName('body')[0].style.userSelect='unset';}()) </syntaxhighlight> 3. Kliek op die boekmerk op 'n bladsy waar jy teks wil kopieer. 'n Mens kan ook die skrip outomaties loop deur dit in Tampermonkey of Greasemonkey te stoor. Tampermonkey-voorbeeld: <syntaxhighlight lang="javascript"> // ==UserScript== // @name . // @version 2024-04-15 // @description . // @match https://maroelamedia.co.za/* // ==/UserScript== (function() { 'use strict'; document.getElementsByTagName('body')[0].style.userSelect = 'unset'; })(); </syntaxhighlight> == Uitstaande take == * Versmelt en opruim van sjablone ** {{ss|Inligtingskas}}, {{ss|Inligtingskas2}}, {{ss|Inligtingskas3}}, {{ss|Inligtingskas4}} ** {{ss|Inligtingskas Maatskappy}}, {{ss|Infobox company}} * Voeg dokumentasie by sjablone * Verbeter artikels in [[:meta:List of articles every Wikipedia should have|monster van artikels]] ([[:meta:List of Wikipedias by sample of articles|ranglys]]) * Gaan voorkoms van [[Sjabloon:Geen bronne]] op selfoonweergawe na (oranje vs. grys band) === Skep ontbrekende metabladsye === {| class="wikitable" |- ! Bladsy !! Engelse weergawe |- | [[Wikipedia:Verwysing benodig]] || [[:en:Wikipedia:Citation needed]] |} == Skakels == * [[:m:List of Wikipedias by sample of articles]] * [[:m:List of Wikipedias by expanded sample of articles]] * [[:Kategorie:Bladsye met skripfoute]] * [[Gebruiker:Pynappel/monster]] <div> {{Gebruiker besoekland alpha2|AU}} {{Gebruiker besoekland alpha2|BE}} {{Gebruiker besoekland alpha2|BR}} {{Gebruiker besoekland alpha2|BU}} {{Gebruiker besoekland alpha2|DK}} {{Gebruiker besoekland alpha2|DE}} {{Gebruiker besoekland alpha2|EE}} {{Gebruiker besoekland alpha2|FR}} {{Gebruiker besoekland alpha2|GR}} {{Gebruiker besoekland alpha2|IT}} {{Gebruiker besoekland alpha2|QA}} {{Gebruiker besoekland alpha2|LA}} {{Gebruiker besoekland alpha2|LT}} {{Gebruiker besoekland alpha2|MY}} {{Gebruiker besoekland alpha2|MA}} {{Gebruiker besoekland alpha2|NL}} {{Gebruiker besoekland alpha2|NO}} {{Gebruiker besoekland alpha2|NZ}} {{Gebruiker besoekland alpha2|UA}} {{Gebruiker besoekland alpha2|AT}} {{Gebruiker besoekland Orania}} {{Gebruiker besoekland alpha2|PL}} {{Gebruiker besoekland alpha2|PT}} {{Gebruiker besoekland alpha2|RU}} {{Gebruiker besoekland alpha2|CN}} {{Gebruiker besoekland alpha2|ES}} {{Gebruiker besoekland alpha2|ZA}} {{Gebruiker besoekland alpha2|SE}} {{Gebruiker besoekland alpha2|CH}} {{Gebruiker besoekland alpha2|TH}} {{Gebruiker besoekland alpha2|TR}} {{Gebruiker besoekland alpha2|UK}} {{Gebruiker besoekland alpha2|US}} {{Gebruiker besoekland alpha2|IS}} {{Gebruiker besoekland alpha2|ZW}} </div> [[Kategorie:Gebruiker koppelvlakadministrateur]] lsxdzoht0fx9pi9v0tabko0779sta03 0 416021 2965881 2893481 2026-09-09T09:26:26Z Oesjaar 7467 /* Vervaardiging */ Spelfout 2965881 wikitext text/x-wiki {{chemiekas2 |formule={{ch2|NH4ClO4}} |LD50=4200 [mg/kg] (oraal; rot)<ref name="PC"/> |CASNo=7790-98-9<ref name="PC">{{cite web|publisher=PubChem NIH|title=Ammonium perchlorate|url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Ammonium-perchlorate}}</ref> |MolereMassa=117,49 [g/mol]<ref name="PC"/> |Voorkoms=kleurloos, wit vastestof<ref name="PC"/> |Reuk=reukloos<ref name="PC"/> |Smeltpunt= ontbind >130 °C (ontplof);<ref name="PC"/> sien teks |Oplosbaarheid=200 [g/L] @25 °C<ref name="PC"/> |Digtheid= 1,95 [g/cm{{sup|3}}]<ref name="PC"/> |struktuur2=Ammonium-perchlorate-unit-cell-3D-balls-B.png |struktuur=Ammonium perchlorate 100g.jpg |Kondisie={{alfa}}-{{ch2|NH4ClO4}}: T<513K |Ruimtegroep=Pnma |Ruimtegroepnommer=62 |Strukturbericht=H0{{subb|2}} |Selparms=a=920,2(6)pm; b=581,5(4)pm; c=744,9(5)pm<ref name="Grets"/> |Kondisie2={{beta}}-{{ch2|NH4ClO4}}: T>513K |Ruimtegroep2= F{{bostreep|4}}3m<ref name="Grets"/> |Ruimtegroepnommer2=216 |Selparms2=763pm<ref name="Grets">{{cite journal|title=Phase equilibrium and oscillation of crystal-structure parameters of ammonium perchlorate in the polymorphic transition region |authors=A N Gretsova, A V Stankevich, B G Loboiko, A Yu Garmashev, O V Kostitsin, N P Taibinov|journal= Journal of Physics: Conf. Series |volume=946 |year=2018|pages=012103|doi=10.1088/1742-6596/946/1/012103|url=https://iopscience.iop.org/article/10.1088/1742-6596/946/1/012103/pdf}}</ref> }} '''Ammoniumperchloraat''' is 'n [[sout (chemiese stof)|sout]] van [[ammonium]] en [[perchloorsuur]] met die formule {{ch2|NH4ClO4}}. Dit is [[higroskopie]]s by 75-95% lugvogtigheid en vervloei bo 95%. ==Kristalstruktuur== By kamertemperatuur kristalliseer {{alfa}}-{{ch2|NH4ClO4}} in 'n ortorombiese struktuur wat afgelei is van die barietstruktuur, nes die laetemperatuurfase van [[kaliumperchloraat]]. Nes hierdie stof is daar by 513K 'n oorgang na 'n kubiese struktuur. Die oorgang is van die eerste orde. <ref name="Grets"/> Maar dit is vanweë die stof se termiese ontbinding moeilik om te bestudeer. ==Chemiese eienskappe== [[Lêer:Ammonium-perchlorate-3D-vdW.png|duimnael|Die ione|links]] Dit bestaan uit [[tetraëder|tetraëdriese]] [[ammonium]]- en [[perchloraat]]ione. {{ch2|ClO4^{-} }} is 'n baie sterk oksideermiddel, terwyl ammonium reduserend is. Dit maak dit 'n plofstof. ===Vervaardiging=== Ammoniumperchloraat kan op verskeie maniere vervaardig word: *uit natriumperchloraat en ammoniumchloried. Ammoniumperchloraat is baie minder oplosbaar (115 [g/L]) as die natriumsout (1670 [g/L])<ref>{{cite web|url=https://patents.justia.com/patent/10570013|publisher=Justia Patents|title=Methods to make ammonium perchlorate|year=2017}}</ref> *uit natriumperchloraat en [[ammoniumsulfaat]].<ref>{{cite web|url=https://apps.dtic.mil/sti/tr/pdf/AD0266305.pdf|publisher=ARMED SERVICES TECHNICAL INFORMATION AGENCY|title=DESIGN STUDY ON AN ALTERNATE METHOD FOR PRODUCTION OF AMMONIUM PERCHLORATE|author=J. E. Dodgen|year=1961}}</ref> *deur die reaksie van [[perchloorsuur]] en [[ammoniumwaterstofkarbonaat]] *deur die reaksie van [[ammoniak]] en perchloorsuur. ===Die termiese ontbinding=== Die suiwer sout ammoniumperchloraat begin in vakuum by ongeveer 130 °C om te sublimeer en te ontbind. Ontsteking vind egter eers by ongeveer 400 °C plaas.<ref name="Keenan">{{cite web|title=THE THERMAL DECOMPOSITION OF AMMONIUM PERCHLORATE: A 'LITERATURE REVIEW|author= A. G. Keenan|year=1968|publisher=Office of Naval Research, VSA|url=https://apps.dtic.mil/sti/tr/pdf/AD0673542.pdf}}</ref> Die ontbinding vind deur meer as een reaksiemeganisme plaas. Onder 300 °C kan die ontbinding hoofsaaklik deur die volgende stoïgiometriese vergelyking voorgestel word<ref name="Keenan"/> :<math>4NH_4ClO_4 \rightarrow 2Cl_2 + 8H_2O + 2 N_2O + 3 O_2</math> met spore van {{ch2|ClO2}}, {{ch2|HCl}}, {{ch2|N2}} en ander sogenaamde "nitreuse dampe". Bo 300°C neem die hoeveelhede {{ch2|N2}} en "nitreuse dampe" toe. In die hoë temperatuurgebied, bo 380°C, word die reaksie plofbaar word en volg dit hoofsaaklik die vergelyking: <ref name="Keenan"/> :<math>2NH_4ClO_4 \rightarrow 4H_2O + Cl_2 + O_2 + 2 NO</math> Ander gasse is echter ook aangetref soos {{ch2|HClO4}},{{ch2|N2O4}} of {{ch2|NOCl}} ==Gebruike== Ammoniumperchloraat is 'n plofstof wat gebruik word as 'n komponent van vuurwerke, flitspoeiers, rooklose stralers en [[vuurpyl]]e. Dit word ook gebruik in oksideer-, gravure- of etsverbindings, en as 'n reagens in die [[analitiese chemie]]. Perchloraat word gebruik (alleen of in kombinasie met ander antitiroïedmiddels) om amiodaroon-geïnduseerde tirotoksikose te behandel, 'n toestand waarin skildklierafwykings voortspruit uit oormaat [[jodium]] wanneer die jodiumbevattende middel amiodaroon gegee word om hartaritmie te beheer.<ref>{{cite book|author=Joan Strawson|title=Ammonium Perchlorate; in: Encyclopedia of Toxicology|publisher=Elsevier|year=2005|pages= 105-107|ISBN= 9780123694003|doi=10.1016/B0-12-369400-0/00065-X}}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} [[Kategorie:Verbindings van ammonium|perchloraat]] [[kategorie:Anorganiese verbindings]] larm7eh4nj4h8wvaiffkegcnrk2lmsw 0 419520 2965905 2872302 2026-09-09T10:02:20Z AFM 21229 2965905 wikitext text/x-wiki Die '''Rapportryers''' is ‘n kultuurvereniging vir Afrikaner-mans. ==Doel== Die organisasie op Christelik-nasionale grondslag strewe na die beskerming en behoud van die Afrikaanse taal, kultuur, leefwyse en die bevordering van samehorigheid onder die volksgenote. Veral word gestry vir wat eie is aan die Afrikaner in die tyd van toenemende verstedeliking en oorheersing van die Anglo-Amerikaanse kultuur. ==Naam en stigting== Die woord rapportryer verwys terug na die draers van boodskappe (dus rapporte) in oorlogstyd. In 1949 met die inwyding van die [[Voortrekkermonument]] het perderuiters vanuit die uithoeke van die land boodskappe van gelukwense na [[Pretoria]] gebring. Na hierdie ruiters is ook as rapportryers verwys. Vroeg in die 1950’s is ‘n weerontmoeting van hierdie ruiters gehou en word die eerste klub, deur hulle ‘n korps genoem, gestig. Dit is snel opgevolg met ander soortgelyke klubs. In Augustus 1960 is ‘n Federasie van Rapportryerskorpse gevorm en is al die klubs saamgesnoer onder die slagspreuk “Draers van die boodskap”. ==Klubs== Op sy hoogtepunt teen 1980 was daar ‘n 530 korpse in Suid- en [[Suidwes-Afrika]]. ‘n Veertigtal jaar later het dit afgeneem tot ‘n 30. Lidmaatskap geskied op uitnodiging en is beperk tot blanke, Christelike Afrikaanssprekende mans van bo ±35 jaar. Daar bestaan egter ‘n soortgelyke beweging vir jonger simpatisante. ==Werksaamhede== Om die doelstellings te bereik reël die korpse volksfeeste, musiekaande, boekbesprekings, jeugleierskursusse, debatskompetisies en kinderkunsuitstallings. Oudhede word versamel en monumente onderhou, ouetehuise en kinderhuise word bygestaan. Klubvergaderings word dikwels toegespreek deur politici en ander meningsvormers. ==Bibliografie== *rapportryers.org.za *Venter, E.A.: 400 leiers in Suid-Afrika oor vier eeue. Beskouinge oor vierhonderd leiersfigure in Suid-Afrika sedert die grondlegging. [[Potchefstroom]]: privaat uitgawe, 1980. {{ISBN|0-620-03622-2}} [[Kategorie: Suid-Afrikaanse organisasies]] 9lqy20y02ag381bx1e4ss81bdos80kr 0 421196 2965890 2921244 2026-09-09T09:31:41Z Oesjaar 7467 /* Argeologiese vondste */ Verbeter 2965890 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Antinoë (Antinoöpolis). Vue de l'arc de triomphe.jpg|duimnael|regs|Antinoöpolis: 'n 19de eeuse uitsig op die triomfboog, uit ''Description de l'Égypte''.]] '''Antinoöpolis''' (ook bekend onder die name '''Antinoopolis''', '''Antinoë''', '''Antinopolis'''; Oudgrieks: Ἀντινόουπόλις; [[Kopties]]: ⲁⲛⲧⲓⲛⲱⲟⲩ ''Antinow''; [[Arabies]]:انصنا, Ver[[latyn]]s: Ansinā, moderne Arabies: الشيخ عبادة, die hedendaagse ''Sheikh 'Ibada'' of ''Sheik Abāda'') was 'n stad wat gestig is (by 'n ouer Egiptiese dorpie) deur die [[Romeinse Ryk|Romeinse]] keiser [[Hadrianus]], ter herdenking van sy vergoddelikte jong geliefde [[Antinoös]]. Dit was geleë op die oostelike oewer van die [[Nyl]], nie ver van die terrein in [[Bo-Egipte]] waar Antinoös in 130 n.C. verdrink het nie.<ref name=":0">{{Citation |last=Cockle |first=Walter Eric Harold|editor1-first=Simon|editor1-last=Hornblower|editor2-first=Antony|editor2-last=Spawforth |title=Antinoöpolis |date=2005 |url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780198606413.001.0001/acref-9780198606413-e-496 |work=The Oxford Classical Dictionary |publisher=Drukpers van die Universiteit van Oxford |language=en |doi=10.1093/acref/9780198606413.001.0001 |isbn=978-0-19-860641-3 |access-date=2020-01-19}}</ref> Antinoöpolis was geleë aan die suide van die Egiptiese dorpie '''Besa''' ({{lang|grc|Βῆσσα}}), vernoem na die god en orakel van [[Bes]].<ref name=stillwell1976>{{Cite book |url=https://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0006%3Aalphabetic+letter%3DA%3Aentry+group%3D7%3Aentry%3Dantinoopolis |title=The Princeton Encyclopedia of Classical Sites |last1=Stillwell |first1=Richard |last2=MacDonald |first2=William L. |last3=McAlister |first3=Marian Holland |publisher=Drukpers van Princeton-universiteit |year=1976 |isbn=9780691654201 |location=Princeton, N.J. |chapter=ANTINOÖPOLIS (Sheikh-'Ibada) Egypt}}</ref> Antinoöpolis is opgerig aan die voet van die heuwel waarop Besa gesetel was. Die stad is geleë byna oorkant Hermopolis Magna en word deur die Via Hadriana met Berenice Troglodytica verbind. [[Lêer:Antinous Osiris Louvre 2.jpg|duimnael|Borsbeeld van [[Antinoös]]-Osiris, uit Hadrianus se villa by Tivoli ([[Louvre]])]] [[Lêer:Sabina's shawl Louvre E29302 n01.jpg|duimnael|Fragment van 'n kledingstuk uit die graftombe van 'n 4–5de eeuse vrou in Antinoöpolis, wat uitbeeld hoe Bellerophon en [[Pegasus]] die [[Chimera (mitologie)|Chimera]] vertrap. ([[Louvre]])]] [[Lêer:Epoca copta, capitello dalla necropoli nord di antinoe, 313-640 dc.JPG|duimnael|Laat-Romeinse kapiteel gevind in die noordelike nekropolis (begraafplaas) (Museo archeologico nazionale di Firenze)]] == Geskiedenis == === Nuwe Koninkryk === Tydens die [[Nuwe Ryk van Egipte|Nuwe Koninkryk]] was [[Ramses II]] se groot tempel, wat opgedra is aan die gode van [[Hermopolis|Khmun]] en [[Heliopolis (Antieke Egipte)|Heliopolis]], geleë in die stad ''Hir-we''. === Romeinse tydperk === Tydens die [[Aegyptus (Romeinse provinsie)|Romeinse Ryk]] is die stad Antinoöpolis in 130 n.C. deur die keiser Hadrianus op die terrein van Hir-we opgerig as die kultussentrum van die vergoddelikte [[Antinoös]]. Alle vorige geboue, insluitend 'n nekropolis, is vernietig en vervang, met die uitsondering van die Tempel van [[Ramses II]].<ref name=lambert>{{cite book |title=Beloved and God: The Story of Hadrian and Antinous |last=Lambert |first=Royston |year=1984 |publisher=George Weidenfeld & Nicolson}}{{rp|149}}</ref><ref name=":0" /> Hadrianus het ook politieke motiewe gehad vir die skepping van Antinoöpolis, wat die eerste Helleense stad in die Middel-Nyl-streek sou wees, en dus sou dien as 'n bolwerk van die Griekse kultuur binne Egiptiese gebied. Om Egiptenare aan te moedig om met hierdie ingevoerde Griekse kultuur te integreer het hy Grieke en Egiptenare in die stad toegelaat om te trou en toegelaat dat die hoofgod van Hir-we, [[Bes]], in Antinoöpolis aanbid word saam met die nuwe primêre godheid, Osiris-Antinoös.<ref name=lambert/>{{rp|150}} Hy het Grieke van elders aangemoedig om hulle in die nuwe stad te vestig deur verskeie aansporings.<ref name=lambert/>{{rp|199}} Die stad is ontwerp op 'n rooster-plan wat tipies van Helleense stede was, en is versier met pilare en verskeie standbeelde van Antinoös, sowel as 'n tempel wat aan die godheid gewy is.<ref name=lambert/>{{rp|200-2}} Antinoöpolis was die middelpunt van die amptelike kultus van Antinoös. Die stad se argitektuur was tipies van die Grieks-Romeinse argitektuur van [[Hadrianus]] se tyd, wat in skerp kontras gestaan het met die Egiptiese styl. Hadrianus het aangekondig dat 'n spele in die lente van 131 in die stad gehou sou word ter herdenking van Antinoös. Dit het bekend gestaan as die ''Antinoeia'', en is vir 'n paar eeue op 'n jaarlikse grondslag gehou. Dit was die belangrikste spele in Egipte. Atletiese kompetisies en strydwa- en perdrywedrenne is gehou, met artistieke en musikale feeste wat ingesluit was, en met pryse soos burgerskap, geld en gratis lewenslange onderhoud.<ref name=lambert/>{{rp|149; 205}} Goddelike eerbewyse is in die ''Antinoeion'' aan Antinoös as plaaslike godheid betaal, en die spele is jaarliks gehou ter herdenking van Antinoös se dood. (Dictionary of Antiquities, s. v. {{lang|grc|Ἀντινόεια}}.) Volgens die Griekse ''[[Menaea Graeca|Menaea]]'' was dit by Antinoë dat [[Julianus en Basilissa|Sint Julianus]] gemartel is tydens [[Diocletianus]] se vervolgings. Talle ander Christelike martelare het hier gesterf onder bevel van goewerneur Arianus. === Bisantynse tydperk === Antinoöpolis het voortgegaan om tot in die Bisantynse era te groei en is met die bekering van die Ryk gekersten, maar het steeds vir eeue 'n verbintenis met die magie behou.<ref name=lambert/>{{rp|199-200; 205-6}} As 'n kulturele sentrum was dit die geboortestad van die 4de-eeuse wiskundige, Serenus van Antinoöpolis. Volgens 'n behoue egskeidingsbevel uit 569 n.C. was Antinoöpolis in die 6de eeu steeds 'n "roemryke" stad.<ref>[http://web.upmf-grenoble.fr/Haiti/Cours/Ak/Francogallica/Divorce_fran.htm "Un acte de divorce par consentement mutuel"] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070929132944/http://web.upmf-grenoble.fr/Haiti/Cours/Ak/Francogallica/Divorce_fran.htm |date=29 September 2007 }}</ref> === Middeleeuse tydperk === In die 10de eeu was groot dele van die die stad verlate. Dit het tot die 19de eeu 'n groot Grieks-Romeinse tempel gehad, toe die tempel egter vernietig is om sement aan te maak.<ref>Louis Crompton, ''Homosexuality & Civilization'', Cambridge, Mass.: Drukpers van Harvard-universiteit, 2003. p. 108.</ref> Deur die eeue heen is klip uit die Hadrianiese stad verwyder vir die bou van huise en moskees.<ref name=lambert/>{{rp|206}} Teen die 18de eeu was die ruïnes van Antinoöpolis nog sigbaar, soos opgeteken deur Europese reisigers soos die [[Jesuïet]]-sendelinge Claude Sicard in 1715 en die landmeter Edme-François Jomard in omstreeks 1800.<ref name=lambert/>{{rp|198}} In die 19de eeu was Antinoöpolis egter byna heeltemal vernietig deur plaaslike industriële produksie, aangesien die kryt en kalksteen vir poeier verbrand is, terwyl die klip gebruik is in die bou van 'n nabygeleë dam en suikerfabriek.<ref name=lambert/>{{rp|207}}<gallery> Lêer:SheikhAbadaTempleRamses3.jpg|Ruïnes van die Tempel van Ramses Lêer:SheikhAbadaTempleR3Cartouche.jpg|[[Cartouche]] uit die Tempel van Ramses Lêer:SheikhAbadaTempleR3Columns.jpg|Pilare uit die Tempel van Ramses Lêer:SheikhAbadaTempleR3Censing.jpg|Inskripsies en Egiptiese hiërogliewe uit die Tempel van Ramses Lêer:Antinoé, ritratto di ragazzo, 190-210 ca..JPG|Begrafnisportret van 'n seun, omstreeks 190–230 n.C. Lêer:Antinoé, ritratto d'uomo di colore, 190-230 dc ca..JPG|Begrafnisportret van 'n man, omstreeks 190–230 n.C. Lêer:Portrait du Fayoum 03b.JPG|Begrafnisportret van 'n vrou Lêer:Woman, Antinoopolis, AD 250-300 (Houston, TX, Menil Collection).jpg|Begrafnisportret van 'n vrou. Waarskynlik gevind in Antinoöpolis, omstreeks 250–300 n.C. (Menil-versameling) </gallery> == Struktuur en organisasie == Antinoöpolis is deur sy eie senaat en ''prytaneus'', oftewel president, regeer. Die senaat is gekies uit lede van die onderskeie wyke ({{lang|grc|φυλαί}}), waarvan die naam van een uit inskripsies bekend is as {{lang|grc|Ἀθηναΐς}} (Orelli, No. 4705). Die senaat se dekrete, sowel as dié van die ''prytaneus'', was nie, soos normaalweg die geval was, onderhewig aan die hersiening van die nomarg nie (sien hieronder vir 'n verduideliking van die begrip ''nomos'' en nomarg), maar aan die hersiening van die prefek ({{lang|grc|ἐπιστράτηγος}}) van Thebaïs.<ref>Thebaïs (Oudgrieks: Θηβαϊς) was in antieke tye die gebied rondom die Egiptiese stad [[Thebe, Egipte|Thebe]]. Kluisenaars het hulle in die rotsagtige woestyn van Thebaĩs gevestig en die vroeë Christelike kloosterwese het hier posgevat. Na die hervormings van keiser Diocletianus in 297, het Thebaĩs een van vier Egiptiese provinsies geword, saam met o.a. Aegyptus en Libië. Later is die provinsie in Thebais Superior en Thebais Inferior verdeel. Vanaf 380 het Thebaïs deel geword van die bisdom van Aegyptus.</ref> Antinoöpolis het aanvanklik behoort aan die Heptanomis, maar onder [[Diocletianus]] (286 n.C.) het Antinoöpolis die hoofstad geword van die ''Nomos'' ('n '''Nomos'''; Grieks: νομός, ''nomós'', "distrik") was 'n gebiedsafdeling in [[Antieke Egipte]].<ref>{{Cite web|title=Nome {{!}} ancient Egyptian government|url=https://www.britannica.com/topic/nome-ancient-Egyptian-government|access-date=2020-09-14|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}</ref> Elke ''Nomos'' is regeer deur 'n nomarg ([[Egipties]]: [[:wikt:ḥrj-tp|ḥrj tp]] [[:wikt:ꜥꜣ|ꜥꜣ]], "Groot Hoof").<ref>{{cite book|last=Bunson|first=Margaret|title=Encyclopedia of Ancient Egypt|url=https://books.google.com/books?id=-6EJ0G-4jyoC&pg=PA280|year=2014|publisher=Infobase Publishing|isbn=978-1-4381-0997-8|page=280}}</ref> Die aantal ''nomos'' het gedurende verskeie tydperke gewissel.<ref name=":1">{{Cite web|title=Nomes |work=Ancient Egypt Online|url=https://ancientegyptonline.co.uk/nomes/|access-date=2020-09-14|language=en-GB}}</ref>) Antinoë was teen die 4de eeu die setel van 'n Christelike bisdom, oorspronklik 'n suffragaan ('n Suffragaan-biskop of suffragaan is 'n tipe biskop in sommige Christelike denominasies. In die [[Rooms-Katoliek]]e kerk is die biskop se (aarts)bisdom suffragaan vir die aartsbisdom wat aan die hoof van die betrokke kerklike provinsie staan. In die [[Anglikaanse Kerk]] is 'n suffragaan-biskop 'n biskop wat ondergeskik is aan 'n metropolitaanse biskop, en suffragane is dus nie normaalweg jurisdiksioneel in hul rol nie. Suffragaan-biskoppe kan deur 'n metropolitaan opdrag gegee word om toesig te hou oor 'n suffragaan-bisdom, en kan toegewys word aan gebiede wat nie 'n katedraal het nie.) van die metropolitaanse bisdom van ''[[Ptolemaïs Hermiou|Ptolemaïs in Thebaïde]]'' (''Ptolemaïs Hermiou'', of ''Ptolemaïs in die Thebaïde'', was 'n stad en metropolitaanse aartsbisdom in Grieks-Romeinse [[Egipte]] en is vandag nog 'n katolieke titulêre bisdom. Vandag is die stad El Mansha (Arabies: المنشأة)<ref>[http://www.fallingrain.com/world/EG/24/Al_Manshah.html "Al Manshah , Egipte"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121102105238/http://www.fallingrain.com/world/EG/24/Al_Manshah.html |date= 2 November 2012 }} Falling Rain Genomics, Inc.</ref>-'''Bsoi''' ([[Kopties]]: ⲡⲥⲟⲓ) in die Sohag-goewerneurskap geleë op die plek waar die antieke stad eens geleë was.), maar het in die vyfde eeu self 'n metropolitaanse bisdom geword, met [[Damanhur|Herrmopolis Parva]], Cusae, Lycopolis, Hypselis, Apollonopolis Parva, [[Tjebu|Antaeopolis]], Panopolis en [[Theodosiopolis in Arcadia|Theodosiopolis]] as suffragane.<ref>Michel Lequien, [https://books.google.com/books?id=86weAemI-e4C ''Oriens christianus in quatuor Patriarchatus digestus''], Parys 1740, Vol. II, coll. 593-594</ref><ref>Gaetano Moroni, ''Dizionario di erudizione storico-ecclesiastica'', [https://books.google.com/books?id=I7QAAAAAMAAJ&pg=PA168 Vol. 2], p.&nbsp;168</ref><ref>Klaas A. Worp, [https://openaccess.leidenuniv.nl/bitstream/handle/1887/8214/5_039_223.pdf?sequence=1 ''A Checklist of Bishops in Byzantine Egypt (A.D. 325 - c. 750)''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303225927/https://openaccess.leidenuniv.nl/bitstream/handle/1887/8214/5_039_223.pdf?sequence=1 |date=2016-03-03 }}, in ''Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik'' 100 (1994) 283-318</ref> Vandag is Antinoë nie meer 'n Katolieke residensiële bisdom nie. Dit word deur die [[Katolieke Kerk]] gelys as 'n titulêre bisdom.<ref>''Annuario Pontificio 2013'' (Libreria Editrice Vaticana 2013 {{ISBN|978-88-209-9070-1}}), p. 834</ref> == Argeologiese vondste == Die vroegste vondste op die terrein dateer uit die [[Nuwe Ryk van Egipte|Nuwe Koninkryk]], toe [[Bes]] en [[Hathor]] belangrike gode was.<ref name=stillwell1976/> 'n Grot, eens bewoon deur [[Christene|Christelike]] [[Anachoreet|Anachorete]], dui waarskynlik die setel van die heiligdom en orakel aan, en [[Antieke Griekeland|Griekse]] grafte met inskripsies dui op die nekropolis (begraafplaas) van Antinoöpolis. Die ruïnes van Antinoöpolis getuig van (weens die gebied wat dit omvat) die destydse grootsheid van die stad. Die rigting van die hoofstrate kan nog opgespoor word. Die strate is gebou op 'n roosterplan met paaie wat reghoekig kruis, soos die meeste Romeinse stede uit hierdie tyd, en Jomard, 'n lid van Napoleon se ''Commission d'Egypte'' het gevind dat die strate in kwarte en blokke verdeel is, met elke gebou wat gerieflik genommer was.<ref name=bell>Bell, H. I. (1940)."Antinoopolis: A Hadrianic Foundation in Egypt." Die Tydskrif vir Romeinse Studies, 133-47.</ref> Ten minste een van die strate, wat van noord na suid geloop het, het aan weerskante daarvan 'n gang gehad wat deur pilare ondersteun is vir die gerief van voetgangers. Die mure van die teater naby die suidelike poort, en dié van die hippodroom sonder die mure na die ooste, bestaan steeds. Aan die noordwestelike uiteinde van die stad was 'n portiek, waarvan vier pilare oorbly, met inskripsies wat opgedra is aan Goeie Fortuin, met die datum van die 14de en laaste jaar van die bewind van Alexander Severus, 235 n.C. Sover vasgestel kan word uit die gebied, wat bestrooi is met hope messelwerk, was Antinoöpolis omtrent anderhalf myl lank en byna 'n halfmyl breed. Die oorblyfsels van die stad, met 'n omtrek van drie en 'n half myl, suggereer Romeinse en Hellenistiese fondamente en was aan drie kante omring deur 'n baksteenmuur, met die vierde kant wat oopgelaat is na die Nyl.<ref name=bell/> Naby die hippodroom is 'n put en tenks wat verbind word met 'n antieke pad, wat vanaf die oostelike poort na 'n vallei agter die dorp lei, die berge bestyg, en deur die woestyn deur die Wádee Tarfa aansluit by die paaie na die steengroewe van die ''Mons Porphyrites''.<ref>Wilkinson, ''Topography of Thebes'', p.&nbsp;382</ref> Aan die begin van die 19de eeu, toe [[Napoleon Bonaparte|Napoleontiese]] opnames gemaak is, kon 'n teater, verskeie tempels, 'n triomfboog, twee strate met dubbele kolonnades (soos geïllustreer in ''Description de l'Egypte'') en 'n hippodroom daarnaby steeds gesien word. 'n Klein versameling tekstiele wat in 1913–1914 deur John de Monins Johnson opgegrawe is<ref>{{Cite journal |last=Livingstone |first=Rosanne J. |date=2023-09-01 |title="When sorted and cleaned may prove of great interest" |url=https://tuhinga.arphahub.com/article/107369/ |journal=Tuhinga |language=en |volume=34 |pages=87–104 |doi=10.3897/tuhinga.34.107369 |doi-access=free |issn=2253-5861}}</ref> word gehuisves in die Museum van Nieu-Seeland Te Papa Tongarewa.<ref>{{Cite web |first= |title=Coptic textiles |url=https://collections.tepapa.govt.nz/search/FE001731/results |url-status=bot: unknown |archive-url=https://web.archive.org/web/20240529032401/https://collections.tepapa.govt.nz/search/FE001731/results |archive-date=29 Mei 2024 |access-date=29 Mei 2024 |website=Collections Online, Museum of New Zealand Te Papa Tongarewa }}</ref> {{Wide image|Antinoë (Antinoöpolis) Vue des ruines de la ville, prise du côté du sud-ouest.jpg|800|Uitsig op die ruïnes van Antinoöpolis vanaf die suidweste in 1809, uit die ''Description de l'Égypte''}}<gallery caption="Illustrasies van Antinoöpolis uit ''Description de l'Égypte''"> Lêer:Antinoë (Antinoöpolis). 1. Plan général des environs; 2. Vue des ruines de la ville, prise du côté du sud-ouest (NYPL b14212718-1268149).jpg|Ruïnes vanaf die suidweste en topografie Lêer:Antinoë (Antinoöpolis). Plan topographique des ruines et de l'enceinte de la ville (NYPL b14212718-1268148).jpg|Topografiese kaart van die stad Lêer:Antinoë (Antinoöpolis). Vue du portique du Théatre (NYPL b14212718-1268150).jpg|Portiek van die Romeinse teater Lêer:Antinoë (Antinoöpolis). Plan, élévation, coupes et détails de l'arc de triumphe (NYPL b14212718-1268153).jpg|Plan, hoogte en 'n seksie van die triomfboog Lêer:Antinoë (Antinoöpolis). 1-20. Plans, élévations et détails de divers portiques; 21-24. Plan et détail d'un bâtiment de bains; 25-28. Colonnade de la rue principale (NYPL b14212718-1268156).jpg|Verskeie portieke, 'n badhuis en die hoofstraat Lêer:Antinoë (Antinoöpolis). 1-9. Élévation et détails de la colonne d'Alexandre Sévère; 10-15. Détails d'architecture de divers monumens; 16.17. Plan et coupe de l'hippodrome; 18. Plan d'une (NYPL b14212718-1268155).jpg|Pilaar van Alexander Severus en die hippodroom Lêer:Antinoë (Antinoöpolis). Plan, élévation, coupes et détails du portique du Théatre (NYPL b14212718-1268151).jpg|Plan en hoogte van die portiek van die Romeinse teater Lêer:Antinoë (Antinoöpolis). 1.2. Vue et détails de la colonne d'Alexandre Sévère; 3.4. Fragment d'une statue d'Antinoüs (NYPL b14212718-1268154).jpg|Pilaar van Alexander Severus en 'n standbeeld van [[Antinoös]] </gallery> [[Lêer:Fayum-35.jpg|duimnael|Begrafnisportret van 'n man. Opgegrawe deur Albert Gayet (Ägyptisches Museum Berlin)]] === Albert Gayet === [[Lêer:Angel Antinopolis Louvre E12600.jpg|duimnael|Skildery van 'n gevleuelde vrouefiguur uit die laat-Romeinse of vroeë Bisantynse Antinoöpolis. Opgegrawe deur Albert Gayet ([[Louvre]])]] [[Lêer:Momie dite de la dame d'Antinoë, Musée des beaux-arts de Rennes.JPG|duimnael|''La dame d'Antinoë'' ("dame van Antinoöpolis"), [[mummie]] met geskilderde sluier, ontdek in 1909 en gerestoureer in 2008. (''Musée des beaux-arts'' in Rennes)]] Albert Gayet (1856–1916) was bekend as die "argeoloog van Antinoöpolis", en sonder sy uitgebreide navorsing en dokumentasie van die terrein sou baie min oor hierdie antieke Grieks-Romeinse stad bekend wees. Alhoewel daar baie data van Antinoöpolis is wat deur die Napoleontiese ''Kommissie'' opgeteken is, bied Gayet se verslag 'n duideliker geheelbeeld van die antieke stad. Namate die Christendom deur die Romeinse Ryk begin versprei het, het Antinoöpolis 'n plek van aanbidding geword. Eeue nadat Antinoöpolis deur die Romeinse keiser gestig is, het die Christendom die oorheersende godsdiens geword. Die stad was die tuiste van baie nonne en monnike en verskeie Christelike heiligdomme is hier gebou. Baie het gekom om heiliges te vereer, soos Claudius en Sint Colluthus, en kloosters was volop.<ref>Donadoni, Sergio, and Peter Grossmann (1991). [http://ccdl.libraries.claremont.edu/cdm/ref/collection/cce/id/150 "Antinoopolis"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150123232134/http://ccdl.libraries.claremont.edu/cdm/ref/collection/cce/id/150 |date=2015-01-23 }}. Claremont Coptic Encyclopedia. Opgespoor op 10/24/2012.</ref> Gayet se bevindinge bevestig die wye verspreiding van die Christendom. Gayet se opgrawings het mummies, grafgoedere en duisende kledingstukke op die terrein van Antinoöpolis voortgebring. Gayet het 'n groot begraafplaas ontbloot, die begraafplaas van talle [[Kopties-Ortodokse Kerk|Koptiese Christene]]. Mummifikasie is in die vierde eeu n.C. deur die wet verbied en dus is die oorskot van gestorwe Christene in tunieke geklee en met ander tekstiele toegewikkel voordat dit begrawe is.<ref>Hoskins, Nancy A. (2007). "The Coptic Tapestry Albums and the Archaeologist of Antinoé, Albert Gayet". Journal of Near Eastern Studies, 70–71.</ref> Gayet se bevindinge gee navorsers 'n beter begrip van vroeë Christelike begrafnispraktyke, en sy bewaring van artistieke tekstiele wat op die terrein gevind is toon die ontwikkelende Koptiese styl. Die verandering in styl is teweeggebring deur die vermenging van die kanonieke kuns van antieke Egipte met die Klassieke- en daarna Christelike kuns.<ref>[http://www.iub.edu/~iuam/online_modules/coptic/cophome.html "Tekstiele uit Koptiese Egipte."] {{Webarchive |url=https://web.archive.org/web/20181123055711/http://www.iub.edu/~iuam/online_modules/coptic/cophome.html |date=2018-11-23 }} (2003). Textiles from Coptic Egypt. Indian University Art Museum. Opgespoor op 10/24/2012</ref> == Antinoöpolis vandag == Antinoöpolis is vandag bekend as El Sheikh Ibada, 'n klein dorpie. Baie van die oorspronklike geboue is afgebreek vir materiaal om nuwe strukture te bou soos suikerfabrieke vir El-Rodah. Besoekers kan egter steeds die ruïnes van die Romeine en die ruïnes van die tempels sien.<ref name="stillwell1976" /> Uitgrawings is van 1965 tot 1968 gedoen deur die Universiteit van Rome saam met Sergio Donadoni. [[Papirus]], komende van die perseel, is geredigeer en vertaal deur J. W. B. Barns en H. Zilliacus. [[Lêer:SheikhAbadaSettlement2.jpg|duimnael|Uitsig oor Antinoöpolis se ruïneveld na die suidooste in 2007]] [[Lêer:Antinoé, mummia e ritratto di eudaimonis, 125-150 dc ca..JPG|center|duimnael|800x800px|Εὐψύχι, εὐδαιμόνι - "Totsiens, wees bly!"<ref>{{Cite journal |last1=Pleket |first1=H.W. |last2=Stroud |first2=R.S. |title=Antinoe? Epitaph of Eudaimonis, 2nd cent. A.D. |journal=Supplementum Epigraphicum Graecum |volume=32 |number=1576 |doi=10.1163/1874-6772_seg_a32_1576}}</ref> Mummie met afskeidsrede en aangehegde begrafnisportret, waarskynlik afkomstig van Antinoöpolis. Hadrianiese tydperk. Louvre inv. No. AF 6882.<ref>{{cite web |title=Mummy of a woman with portrait |url=https://www.louvre.fr/en/oeuvre-notices/mummy-woman-portrait |website=Louvre |access-date=2020-01-21 }}{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>]] <br /> == Verwysings == {{Verwysings|30em}} == Bronnelys == *[[Ptolemeus|Ptol.]] iv. 5. § 61; [[Pausanias (geograaf)|Paus.]] viii. 9; [[Cassius Dio|Dio Cass.]] lxix. 11; Amm. Marc. xix. 12, xxii. 16; Aur. Vict. Caesar, 14; Spartian. Hadrian 14; Chron. Pasch. p.&nbsp;254, Paryse bewerking; Itinerarium Antonini p.&nbsp;167; [[Hierokles (grammatikus)|Hierokl.]] p.&nbsp;730; {{lang|grc|Ἀντινόεια}}, [[Stephanus Byzantius|Steph. B.]] ''s. v.'', ook '''Adrianopolis''', Steph. B. {{lang|grc|Ἁδριανούπολις}}) *[http://www.newadvent.org/cathen/01564a.htm Antinoe] - artikel in die Katolieke Ensiklopedie oor die Titulêre bisdom *{{Citation |year=2007 |first=Simon |last=Corcoran |contribution=Two tales, two cities: Antinoopolis and [[Nottingham]]|editor-first=John|editor-last=Drinkwater|editor2-first=Benet|editor2-last=Salway |title=Wolf Liebeschuetz reflected: Essays presented by Colleagues, Friends, and Pupils BICS Supplement 91 |publisher=University of London, School of Advanced Study, Institute of Classical Studies |pages=193–209 |isbn=978-1-905670-04-8}} *"Antinoopolis." The Global Egyptian Museum. Opgespoor op 10/24/2012. <http://www.globalegyptianmuseum.org/glossary.aspx?id=66>. *Smith, William. (1854). "Antinoopolis." [https://books.google.com/books?id=_sYPAAAAYAAJ&dq=antinoopolis+geology&pg=PA141 Dictionary of Greek and Roman Geography. 141.] Opgespoor op 10/24/2012. *O'Connell, Elisabeth R. (2014) 'Catalogue of British Museum objects from The Egypt Exploration Fund’s 1913/14 excavation at Antinoupolis (Antinoë),' in Antinoupolis II: Scavi e materiali III, ed. R. Pintaudi, 467–504 (Florence: Istituto papirologico “G. Vitelli,”) == Eksterne skakels == {{Commonscat}} Die Stad Antinoöpolis: *[https://web.archive.org/web/20150801045413/http://www.antinoupolis.org/ The Antinoupolis Foundation, Inc.] *[http://www.antinous.eu Antinoöpolis se tuisblad] (hoofsaaklik in Duits) {{Normdata}} [[Kategorie:Romeinse Ryk]] [[Kategorie:Geskiedenis van Egipte]] [[Kategorie:Egipte]] 7te8mk4w1h7hske2ckrkikzmqd1qnu8 2 423470 2965856 2869578 2026-09-09T07:45:29Z Derek J Moore 173539 Styles is nou gelaai 2965856 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Sjabloon:Afipedia/styles.css" /> {{Tabs|[[User:Derek_J_Moore# | Gebruikersbladsy]] |[[User:Derek_J_Moore/Begin|'n Verouderde inskrywing]] |[[User:Derek_J_Moore/Middel|Finale hersiening]] |[[Tuisblad]]|This={{{This|1}}}}} [[File:Greetings in many languages.png|thumb|Groete in baie tale]] == Wil jy saam leer oor 'n gebruikersbladsy? == Dagsê. My naam is Derek Moore. Ek is 'n [[Onderwystegnoloog]] en ek werk met [[opvoedkundige tegnologie]]. Ek is ook 'n [[Instruksionele ontwerp|instruksionele ontwerper]]. Ons is besig om ’n wêreldklas-ensiklopedie in Afrikaans te skep en het reeds '''{{Sjabloon:NUMBEROF|articles|af}}''' artikels gepubliseer. {{Fmbox |image=[[File:Camera aabb.svg|20px|link=User:Derek_J_Moore]] |style = background-color: #EAF3FF; padding: .5em 1em .5em .5em; border: none; |text = {{clear}} # Neem 'n [[Kopskootfoto |kopskootfoto]] # Meld aan met jou gebruikernaam en wagwoord # Kuier by [https://commons.wikimedia.org/wiki/Tuisblad Commons.Wikipedia]. Laai die foto of die prent }} == Ja, ek gaan 'n gebruikersbladsy opstel == {{Nuwe gebruikersbladsy}} <hr> {{Userbox|border-c=#bcb234|border-s=1|id-c=#819637|id-p=5px|info-p=0px 8px|info-c=#f4f4f4|info-s=9|info-fc=black|id=[[File:Finger-pointing-icon.png| 52px]]|info=Hierdie gebruiker glo dat Wikipedia se betroubaarheid van jou afhang.}} <div id="previewnote-an"> {| cellspacing="0" cellpadding="2" style="width:100%; clear:both; background-color:#e2f2d2; border:2px solid #acce79;" |- align="right" | rowspan="3" align="center" width="64px" | [[Image:Start hand.svg|30px]] |align="left" style="padding-left:30px"|<span style="color:green; solid green">[[:zu:User:Derek_J_Moore|Lo msebenzisi ukholelwa ukuthi ukwethembeka kweWikipedia kuncike kuwe.]] |} </div> 4q0c5zxizabnhy22idka027m1ksno0a 0 423596 2965784 2963443 2026-09-08T14:55:20Z Balenda 83524 /* Formule 1-uitslae */ ITA 2965784 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Gabriel Bortoleto | image = Gabriel Bortoleto (cropped).jpg | caption = | birth_name = Gabriel Lourenzo Bortoleto Oliveira | birth_date = {{geboortedatum en ouderdom|df=yes|2004|10|14}} | birth_place = Osasco, [[São Paulo (deelstaat)|São Paulo]], Brasilië | nationality = {{vlagikoon|BRA}} [[Brasilië|Brasilianer]] | 2025 Team = [[Sauber Motorsport|Kick Sauber]]-[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]<ref name="signing">{{Cite web|title=Kick Sauber confirm rookie Bortoleto as second driver for 2025|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-kick-sauber-confirm-rookie-bortoleto-as-second-driver-for-2025.2EL5ciR1wh3baHcobZqGl9 |date=6 November 2024 |language=en}}</ref> | 2026 Team = [[Audi F1-span|Audi Revolut F1-span]] | Car number = 5 | Races = {{F1stat|BOR|entries}} ({{F1stat|BOR|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|BOR|wins}} | Podiums = {{F1stat|BOR|podiums}} | Points = {{F1stat|BOR|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|BOR|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|BOR|fastestlaps}} | First race = [[2025 Australiese Grand Prix]] | First win = | Last win = | Last race = {{Laaste F1GP}} | Last season = 2025 | Last position = 19 (19 punte) }} '''Gabriel Lourenzo Bortoleto Oliveira''' (gebore 14 Oktober 2004) is 'n nuweling [[Brasilië|Brasiliaanse]] renjaer, wat gekontrakteer is om aan [[Formule Een]] vir die [[Audi F1-span|Audi Revolut F1-span]] deel te neem. Bortoleto, gebore en getoë in Osasco, [[São Paulo (deelstaat)|São Paulo]], het op sewejarige ouderdom met mededingende kartwedrenne begin, verskeie nasionale titels gewen en in 2020 na junior formules opgeskuif. Bortoleto, 'n protégé van tweemalige wêreldrenjaerkampioen [[Fernando Alonso]], het gou 'n wedrenwenner in Italiaanse F4 en Formule Europastreek geword, voordat hy sy eerste titel by die 2023 FIA Formule 3-kampioenskap vir Trident gewen het. Bortoleto het in 2024 na FIA Formule 2 gevorder en daardie jaar saam met Invicta die kampioenskap gewen om die sewende jaer in die geskiedenis te word wat die GP2 /Formule 2-titel in hul nuwelingseisoen wen; by die Monza-wedren het Bortoleto die eerste jaer geword wat van laaste op die rooster in Formule 2 of Formule 1 gewen het. Bortoleto was 'n lid van die [[McLaren]]-bestuurderontwikkelingsprogram van 2023 tot 2024. Hy het vir [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] by Sauber aangesluit, voor hul verkryging deur Audi in 2026. Bortoleto is gekontrakteer om by [[Audi F1-span|Sauber/Audi]] aan te bly tot ten minste die einde van die 2026-seisoen.<ref name="signing">{{Cite web|title=Kick Sauber confirm rookie Bortoleto as second driver for 2025|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-kick-sauber-confirm-rookie-bortoleto-as-second-driver-for-2025.2EL5ciR1wh3baHcobZqGl9 |date=6 November 2024 |language=en}}</ref> == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align: center" !Jaar !Inskrywer !O/stel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ![[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |[[Sauber|Kick Sauber]] |[[Sauber]] C45 |Ferrari 066/15 1.6 [[V6-enjin|V6]]&nbsp;[[Turboaanjaer|t]] |bgcolor=efcfff| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>19 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>18 |bgcolor=efcfff| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>14 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>8 |bgcolor=efcfff| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>6 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>15 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>17 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>18 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>10 |bgcolor=efcfff| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=efcfff| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>11 |bgcolor=efefef|'''19''' |bgcolor=efefef|'''19''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! [[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* | [[Audi F1-span|Audi Revolut F1-span]] | [[Audi]]<br/>R26 | Audi AFR&nbsp;26<br/> 1.6 [[V6-enjin|V6]]&nbsp;[[Turboaanjaer|t]] h |bgcolor=dfffdf| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>9 |bgcolor=ffffff| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/><small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>13 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/>11 |bgcolor=| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|BOR|seasonposition}}*''' |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|BOR|seasonpoints}}*''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" |} * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. <!--* {{smallsup|†}} Kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die renafstand afgelê het. --> == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{Official website|http://www.gabrielbortoleto.com.br/}} {{in lang|pt}} * {{DriverDB renjaer|gabriel-bortoleto}} [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Geboortes in 2004]] [[Kategorie:Lewende mense]] f5st9h0tfatviemxiyqzd2r7q6kmdo1 0 424403 2965771 2928322 2026-09-08T14:10:17Z Aliwal2012 39067 2965771 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Isack Hadjar | image = Isack Hadjar at the Melbourne Walk during the 2026 Australian Grand Prix (028A8753) (cropped).jpg | caption = Hadjar by die 2026 Australiese Grand Prix | birth_name = Isack Alexandre Hadjar | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|2004|9|28}} | birth_place = [[Parys]], Frankryk | nationality = {{vlagland|FRA}} | 2025 Team = [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|RBPTH003]]<ref name="contract"/> | 2026 Team = [[Red Bull Racing|Red Bull]]-[[Red Bull Powertrains|RBPT-Ford]] | Car number = 6 | Races = {{F1stat|HAD|entries}} ({{F1stat|HAD|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|HAD|wins}} | Podiums = {{F1stat|HAD|podiums}} | Points = {{F1stat|HAD|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|HAD|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|HAD|fastestlaps}} | First race = [[2025 Australiese Grand Prix]] | First win = | Last win = | Last race = <!-- {{Laaste F1GP}} ......hy was beseer......-->[[2026 Hongaarse Grand Prix]] | Last season = 2025 | Last position = 12 (51 punte) }} '''Isack Hadjar''' (gebore [[28 September]] [[2004]]) is 'n Frans-Algerynse renjaer, wat gekontrakteer is om onder die Franse vlag vir [[Red Bull Racing|Red Bull]] aan [[Formule Een]] deel te neem. As 'n lid van die Red Bull Junior-span sedert 2022, het Hadjar in 2025 met [[Racing Bulls]] geteken, en [[Liam Lawson]] vervang as spanmaat van [[Yuki Tsunoda]].<ref name="contract">{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-isack-hadjar-signs-for-rb-tsunoda-final-seat-on-2025-f1-grid.6UMQgndoDfFIH5wtyxucAG|title=Hadjar signs for RB as he takes final seat on 2025 F1 grid|date=20 December 2024|publisher=Formula One Group|access-date=20 December 2024}}</ref> == Vroeë lewe == Isack Alexandre Hadjar is op 28 September 2004 in [[Parys]], [[Frankryk]] gebore in 'n Algerynse familie van [[dokter]]s en [[fisika|fisici]].<ref>{{Cite web|url=https://www.redbull.com/gb-en/athlete/isack-hadjar|title=Isack Hadjar: Formula 2 – Red Bull Athlete Profile|website=Red Bull|publisher=Red Bull GmbH|access-date=19 December 2024}}</ref><ref name="RB Profile">{{Cite web|url=https://www.redbull.com/int-en/juniorteam/drivers/athlete-profile-isack-hadjar|title=Isack Hadjar|website=Red Bull|publisher=Red Bull GmbH|access-date=19 December 2024}}</ref> Sy pa, Yassine Hadjar, was ook 'n [[Werktuigkundige|kartwerktuigkundige]].<ref>{{Cite news|url=https://www.thenationalnews.com/sport/f1/2024/12/08/isack-hadjars-busy-abu-dhabi-weekend-could-end-with-a-future-in-f1/|title=Isack Hadjar's busy Abu Dhabi weekend could end with a future in F1|last=Abulleil|first=Reem|date=8 December 2024|work=The National|publisher=International Media Investments|access-date=19 December 2024}}</ref> Hy het beide Franse en Algerynse burgerskap.<ref>{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/horner-names-the-red-bull-junior-making-a-strong-case-for-an-f1-debut-in.5pUmPGekc8JXoPlwGl8kQU|title=Horner names the Red Bull junior 'making a strong case' for an F1 debut in 2025|date=17 July 2024|website=Formula 1|publisher=Formula One Group|access-date=24 November 2023}}</ref> Hadjar het aanvanklik lief geraak vir [[motorsport]] nadat hy die Pixar-animasiefliek ''Cars'' gekyk het.<ref name="RB Profile"/> Sy ouers het vir hom 'n gokart gekoop toe hy sewe was, 'n jaar nadat hy [[Formule Een]] op TV begin kyk het.<ref name="RB Profile" /> == Junior renloopbaan == === Karting (2012–2018) === Hadjar het in 2012 met mededingende kartwedrenne begin.<ref>{{Cite web |url=https://isackhadjar.com/about-me/biography |title=Biography |website=Isack Hadjar |access-date=19 December 2024 |archive-date=20 December 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241220023956/https://isackhadjar.com/about-me/biography |url-status=dead }}</ref> Nadat hy aanvanklik aan nasionale kampioenskappe deelgeneem het, het Hadjar in 2017 na die internasionale toneel gevorder. Hadjar het aan die 2018 Karting Wêreldkampioenskap deelgeneem en 22ste geëindig.<ref>{{Cite web|title=FIA Karting World Championship - OK Junior 2018 Standings|url=https://www.driverdb.com/championships/world-championship-ok-junior/2018|access-date=7 February 2025|website=DriverDB|language=en}}</ref> === Formule 4 (2019–2020) === ====2019==== In 2019 het Hadjar sy enkelsitplek-debuut in die Franse F4-kampioenskap gemaak.<ref>{{Cite web |last1=McClure |first1=Michael |last2=Kra-Caskey |first2=Calla |last3=Lloyd |first3=Martin |last4=Wolff-Taffus |first4=Perceval |date=20 December 2024 |title=F2 runner-up Hadjar earns RB F1 race seat for 2025 |url=https://feederseries.net/2024/12/20/f2-runner-up-hadjar-earns-rb-f1-race-seat-for-2025/ |access-date=23 December 2024 |website=Feeder Series |language=en}}</ref> Ten spyte daarvan dat hy gesukkel het om die motor se pedale ten volle af te trap as gevolg van sy kort lengte aan die begin van die seisoen, kon Hadjar sy eerste enkelsitplek-oorwinning by Spa tydens die derde rondte behaal.<ref name="Winfield">{{cite web|last=Harris-Gardiner|first=Rachel|date=25 February 2019|title=Jules Mettetal wins Volant Winfield to earn season in French F4|url=http://www.formulascout.com/jules-mettetal-wins-volant-winfield-to-earn-season-in-french-f4/48558|work=FormulaScout}}</ref> Hadjar het nog 'n podium by die Circuit de Lédenon verdien, met 'n tweede plek in die laaste wedren.<ref>{{Cite web|last=Allen|first=Peter|date=7 July 2019|title=Mixed fortunes for French F4 leader Hadrien David at Ledenon|url=https://formulascout.com/french-f4-ledenon-hadrien-david/52080|access-date=7 February 2025|website=Formula Scout|language=en}}</ref> ====2020==== Hadjar het gedurende die winter van 2020 met 3Y Technology aan twee naweke van die F4 UAE-kampioenskap deelgeneem.<ref>{{Cite web|last=Hillman|first=Rachel|date=13 February 2020|title=Isack Hadjar and Josef Knopp added to F4 UAE field for Abu Dhabi|url=https://formulascout.com/isack-hadjar-and-josef-knopp-added-to-f4-uae-field-for-abu-dhabi/59601|access-date=7 February 2025|website=Formula Scout|language=en}}</ref><ref name="Round 3">{{cite web|date=11 February 2020|title=Entry List Round 3: Yas Marina Circuit|url=https://www.f4uae.com/images/Events/2020_Events/R3_Docs/2020_F4UAE_Entry_List_Round_3_V2-compressed.pdf|work=F4uae.com|access-date=25 January 2021|archive-date=26 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926043041/https://www.f4uae.com/images/Events/2020_Events/R3_Docs/2020_F4UAE_Entry_List_Round_3_V2-compressed.pdf|url-status=dead}}</ref> Hy het sy beste resultaat van vierde plek tydens die laaste rondte behaal. Hy het altesaam 56 punte aangeteken en elfde in die kampioenskap geëindig. === FIA Formule 3 (2022–2023) === [[File:FIA F3 Austria 2022 Nr. 18 Hadjar.jpg|duimnael|links|Hadjar bestuur die [[Dallara]] F3 2019 tydens die 2022 Spielberg Formule 3 ronde]] In November 2021 het Hadjar vir die Hitech Grand Prix in die FIA Formule 3-naseisoentoets gery.<ref>{{Cite web|title=FIA Formula 3 returns to action with post-season testing in Valencia|date=31 October 2021|url=https://www.fiaformula3.com/Latest/3V94Y1DiiE4zZXQrxA9Z1z/fia-formula-3-returns-to-action-with-post-season-testing-in-valencia|access-date=31 October 2021|website=FIA Formula3® - The Official F3® Website|language=en|archive-date=20 Desember 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241220210309/https://www.fiaformula3.com/Latest/3V94Y1DiiE4zZXQrxA9Z1z/fia-formula-3-returns-to-action-with-post-season-testing-in-valencia|url-status=dead}}</ref> Hy sou uiteindelik in Januarie aangekondig word om vir die span in die 2022-seisoen te ry.<ref>{{Cite web|title=Hitech Grand Prix recruit Red Bull backed Hadjar for 2022|date=14 January 2022|url=https://www.fiaformula3.com/Latest/3SYrqtdqkEn3KqbjThhX17/hitech-grand-prix-recruit-red-bull-backed-hadjar-for-2022|access-date=20 January 2022|website=FIAFormula3® - The Official F3® Website|language=en}}</ref> Hy het sy seisoen op die beste moontlike manier begin en die oorwinning in die Sakhir -sprintwedren geërf nadat die oorspronklike wenner Oliver Bearman 'n tydstraf van vyf sekondes vir oortredings van baanperke ontvang het.<ref>{{Cite web |title=Hadjar takes F3 debut victory in Bahrain |url=https://www.redbull.com/int-en/juniorteam/hadjar-takes-f3-debut-victory-in-bahrain- |access-date=22 July 2022 |website=[[Red Bull]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=2022 Round 1 post-Sprint Race press conference|date=19 March 2022|url=https://www.fiaformula3.com/Latest/4TbLmLtxm24J3vCDFq18D6/2022-round-1-post-sprint-race-press-conference|access-date=8 February 2025|website=FIA_Formula 3® - The Official F3® Website|language=en}}</ref> Die hoofren sou minder suksesvol wees, aangesien Hadjar 25ste geëindig het nadat hy 'n pap wiel opgedoen het wat veroorsaak is deur kontak met Alexander Smolyar.<ref>{{Cite web |title=FEATURE RACE: Martins prevails in Sakhir to win over Leclerc |url=https://www.fiaformula3.com/Latest/7swadRUJkgyI7qVWinyeux/feature-race-martins-prevails-in-sakhir-to-win-over-leclerc|access-date=22 July 2022 |website=FIA Formula3® - The Official F3® Website |language=en}}</ref> Nadat hy sewende in Imola gekwalifiseer het, het Hadjar sy pad na die podiumplekke in die naelren gemaak, maar 'n botsing met Caio Collet in die laaste rondte het hom na die vyfde plek laat val.<ref>{{Cite web|title=SPRINT RACE: Colapinto nets maiden F3 win with last-lap pass at Imola|date=23 April 2022|url=https://www.fiaformula3.com/Latest/49vKmo0mKWWEySEtT2Ytq3/colapinto-nets-maiden-f3-win-with-last-lap-pass-at-imola|access-date=8 February 2025|website=FIA_Formula 3® - The Official F3® Website|language=en}}</ref> === FIA Formule 2 (2023–2024) === [[File:FIA F2 Austria 2023 Nr. 10 Hadjar (1).jpg|duimnael|regs|Hadjar bestuur die [[Dallara]] F2 2018 tydens die 2023 Spielberg Formule 2 ronde]] Nadat hy vir Hitech by die 2022 F2 na-seisoen toets by Yas Marina getoets het, het Hadjar by die span aangesluit vir die 2023 Formule 2-seisoen saam met sy destydse mede- Red Bull junior Jak Crawford.<ref>{{Cite web|title=Formula 2 prepares for post-season testing at Yas Marina|date=22 November 2022|url=https://www.fiaformula2.com/Latest/aErnerQQ8i2FAKAJRQCRo/formula-2-prepares-for-post-season-testing-at-yas-marina|access-date=23 November 2022|website=FIA_F2® - The Official F2® Website|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Hitech confirm Hadjar and Crawford for all-Red Bull 2023 line-up|date=18 January 2023|url=https://www.fiaformula2.com/Latest/5KlscZX7SCV0BI19sGsodG/hitech-confirm-hadjar-and-crawford-for-all-red-bull-2023-line-up|access-date=18 January 2023|website=FIA_F2® - The Official F2® Website|language=en}}</ref> Met sy debuut in Bahrein het Hadjar 14de gekwalifiseer en Saterdag 20ste geëindig nadat hy met sy bande gesukkel het, maar het sewende in die hoofren geëindig.<ref>{{Cite web|title=QUALIFYING: Pourchaire in class of one in Sakhir|date=3 March 2023|url=https://www.fiaformula2.com/Latest/2ACe09jSGx5LcQ5fkyveSj/qualifying-pourchaire-in-class-of-one-in-sakhir|access-date=8 March 2023|website=FIA_F2® - The Official F2® Website|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=SPRINT RACE: Boschung cruises to maiden F2 win in Sakhir thriller|date=4 March 2023|url=https://www.fiaformula2.com/Latest/6SGVFEQWBLgWaU8sB4mYeo/sprint-race-boschung-cruises-to-maiden-f2-win-in-sakhir-thriller|access-date=8 March 2023|website=FIA_F2® - The Official F2® Website|language=en}}</ref> Hy het meer punte in Jeddah aangeteken en Sondag negende geëindig nadat hy 19de gekwalifiseer het.<ref>{{Cite web|title=FEATURE RACE: Pourchaire dominant as podium fight goes to final lap|date=5 March 2023|url=https://www.fiaformula2.com/Latest/5sDLaLMEcfMqyMHlyoVJgO/feature-race-pourchaire-dominant-as-podium-fight-goes-to-final-lap|access-date=8 March 2023|website=FIA_F2® - The Official F2® Website|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=19 March 2023 |title=FEATURE RACE: Vesti battles to brilliant Jeddah win |url=https://www.fiaformula2.com/Latest/4FvwSmByr3QQuBJl6r2N1S/feature-race-vesti-battles-to-brilliant-jeddah-win |access-date=23 March 2023 |website=FIA F2 |language=en}}</ref> Hy het toe vierde by Albert Park gekwalifiseer en Saterdag sesde geëindig, maar Sondag buite die puntelys geëindig nadat hy voorvlerkskade opgedoen het as gevolg van kontak met Oliver Bearman tydens 'n pitstop, sowel as 'n daaropvolgende straf.<ref>{{Cite web|title=Juniors take Melbourne F2 double and points lead|date=4 April 2023|url=https://www.redbull.com/int-en/juniorteam/juniors-take-melbourne-f2-double-and-points-lead-2023|access-date=9 February 2025|website=[[Red Bull]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Isack Hadjar's Melbourne Weekend In His Words|date=5 April 2023|url=https://www.fiaformula2.com/Latest/2Pm6obKd8B5aZuBj07PNT0/isack-hadjars-melbourne-weekend-in-his-words|access-date=9 February 2025|website=FIA_F2® - The Official F2® Website|language=en}}</ref> Dit is gevolg deur 'n stormloop van 18de na agtste in die Baku-naelren, hoewel hy na 11de gedegradeer is omdat hy Jack Doohan onwettig verbygesteek het tydens die herbegin van die veiligheidsmotor.<ref>{{cite web|url=https://www.fiaformula2.com/Latest/6vftrmETndKDFhXNpVZamS/qualifying-bearman-snatches-maiden-pole-in-dramatic-baku-ending|title=QUALIFYING: Bearman snatches maiden pole in dramatic Baku ending|access-date=28 April 2023|website=FIA_F2® - The Official F2® Website|language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Hadjar handed post-Sprint Race time penalty |url=https://www.fiaformula2.com/Latest/4m7flmNd7KnzoyBHgept8b/hadjar-handed-post-sprint-race-time-penalty |access-date=21 December 2024 |website=FIA_F2® - The Official F2® Website |language=en}}</ref> Hy het herstel deur sewende in die hoofwedren te eindig nadat hy 'n alternatiewe strategie probeer het.<ref>{{Cite web|title=Hadjar happy to return to Europe and familiar territory after Baku fightback|date=2 May 2023|url=https://www.fiaformula2.com/Latest/86Kb7cdLgO7DoZGOht9f0/hadjar-happy-to-return-to-europe-and-familiar-territory-after-baku-fightback|access-date=9 February 2025|website=FIA_F2® - The Official F2® Website|language=en}}</ref> == Formule 1-uitslae == [[Beeld:FREC 2021 Spielberg Nr. 6 Hadjar.jpg|duimnael|links|300px|Isack Hadjar in die Formule Europese Streekskampioenskap op die [[Red Bull Ring]] in 2021]] {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="font-size: 80%; text-align: center" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! [[2024 Formule Een-seisoen|2024]] | [[Red Bull Racing|Oracle Red Bull Racing]] | Red Bull<br/>RB20 | [[Honda]] [[Red Bull Powertrains|RBPTH002]]<br/>1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=f0f8ff|[[2024 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>{{small|TD}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=f0f8ff|[[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{small|TD}} |bgcolor=efefef|'''–''' |bgcolor=efefef|'''–''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ! [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] | [[Racing Bulls]] | Racing Bulls<br/>VCARB 02 | [[Honda]]<br/>[[Red Bull Powertrains|RBPTH003]]<br/>1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=ffffff| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/><small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>13 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>11 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>7 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>12 |bgcolor=efcfff| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>^'''8'''20 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>11 |bgcolor=ffdf9f| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>11 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>16 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>13 |bgcolor=dfffdf| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>8 |bgcolor=dfffdf| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>6 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>18 |bgcolor=cfcfff| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>17 |bgcolor=efefef|'''12''' |bgcolor=efefef|'''51''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2026 Formule Een-seisoen|2026]]* | [[Red Bull Racing|Oracle Red Bull Racing]] | [[Red Bull Racing|Red Bull]] RB22 | [[Red Bull Powertrains|Red Bull-Ford]] DM01 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]] |bgcolor=efcfff| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>12 |bgcolor=efcfff| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/><small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>5 |bgcolor=ffdf9f| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>3 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>5 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>6 |bgcolor=| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/><small>beseer</small> |bgcolor=| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|HAD|seasonposition}}*''' |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|HAD|seasonpoints}}*''' |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !Jaar !Inskrywer !Onderstel !Enjin !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 !Plek !Punte |} <!--* {{smallsup|'''†'''}} Kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het.<br/>--> * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geboortes in 2004]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Franse renjaers]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] 1yqdcn7vma62nc551bh4nozk4te8ugu 0 450672 2965891 2893824 2026-09-09T09:32:07Z Oesjaar 7467 /* Vroeë lewe */ Spelfout 2965891 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Persoon | naam = Axel Munthe | beeld = Axel Munthe00.jpg | beeldonderskrif = Axel Munthe, deur Feodora Gleichen | geboortedatum = 31 Oktober 1857 | geboorteplek = Oskarshamn, [[Swede]] | sterfdatum = 11 Februarie 1949 | sterfplek = [[Stockholm]], Swede | beroep = [[Dokter|Geneesheer]], [[psigiater]], [[skrywer]] | ander = | bekend = ''Die Dokter van San Michele'' (oorspronklik in 1929 gepubliseer as ''The Story of San Michele'' deur die uitgewershuis John Murray) | ouers = Martin Arnold Fredrick Munthe en Louisa Aurora Munte (née Ugarsky) | huweliksmaat = Ultima Hornberg (geskei, sonder kinders)<br />Hilda Pennington-Mellor (1876–1967) | kinders = Peter en Malcolm Pennington-Mellor Munthe (saam met Hilda Pennington-Mellor) | nasionaliteit = Sweeds | handtekening = | webwerf = }} '''Axel Martin Fredrik Munthe''' ([[31 Oktober]] [[1857]] – [[11 Februarie]] [[1949]]) was 'n Sweedsgebore geneesheer en psigiater, allerweë bekend as die [[skrywer]] van ''Die Dokter van San Michele'',<ref>Die werk is uit die Engels in [[Afrikaans]] vertaal deur Cas Vorster as ''Die Dokter van San Michele'', uitgegee deur Afrikaanse Pers-Boekhandel (APB).</ref> 'n outobiografiese relaas van sy lewe en werk. Munthe was verskeie tale magtig ([[Sweeds]], [[Engels]], [[Frans]], [[Italiaans]]) en kon hom ook heel verstaanbaar uitdruk in [[Duits]]. Hy het in Swede grootgeword en mediese skool hier bygewoon. Hierna het hy sy studies voortgesit in Parys en sy eerste praktyk in Frankryk op die been gebring. Hy was getroud met 'n welgestelde Engelse vrou en het die grootste deel van sy volwasse lewe in [[Italië]] deurgebring. Weens sy filantropiese gesindheid het hy dikwels die armes gratis behandel en sy lewe by verskeie geleenthede gewaag om mediese hulp te bied in tye van oorlog, ramp of pes. As 'n voorstander van dieregte het hy grond gekoop om 'n voëlreservaat naby sy huis in Italië te skep, gepleit vir 'n verbod op pynlike lokvalle, en self troeteldiere so uiteenlopend soos 'n [[uil]] en 'n [[bobbejaan]] aangehou, sowel as baie soorte honde. Sy skryfwerk is spitsvondig, amusant en lighartig; hoofsaaklik [[memoires]] wat uit sy werklike ervarings put, maar dit is dikwels gekleur met hartseer of droefgeestigheid, en maak dikwels gebruik van dramatiese vryheid. Hy het hoofsaaklik oor mense en hul eienaardighede geskryf, en die swakhede van beide die rykes en die armes uitgebeeld, maar ook diere. == Vroeë lewe == [[Lêer:Anacapri view.jpg|duimnael|Anacapri, 2004]] Axel Munthe is gebore in Oskarshamn, Swede, sy familie se tuiste.<ref name="MuntheMunthe1953">{{cite book|author1=Gustaf Lorentz Munthe|author2=Lorentz Munthe|author3=Gudrun von Uexküll|title=Buch von Axel Munthe. English|url=https://books.google.com/books?id=LTU3AAAAIAAJ|year=1953|publisher=John Murray|page=9}}</ref> Sy famile was oorspronklik van [[Vlaminge|Vlaamse afkoms]], en het hul in die 16de eeu in Swede gevestig. Munthe het in 1874 aan die [[Universiteit van Uppsala]] begin studeer. Terwyl hy in 1875 in Italië gereis het, het hy in 'n klein boot van Sorrento na die eiland [[Capri]] gevaar. Terwyl hy die Fenisiese-trappe na die die dorpie (''comune'') Anacapri geklim het, het hy afgekom op die huis van 'n kleinboer en die aangrensende ruïne van 'n kapel, opgedra aan [[Migael (aartsengel)|San Michele]]. Hy is onmiddellik betower deur die idee om die ruïne te herbou en dit sy tuiste te maak. Munthe het medies gestudeer in [[Uppsala]], [[Montpellier]] en Parys (waar hy 'n student van Jean-Martin Charcot was) en in 1880 op 23-jarige ouderdom as [[dokter|geneesheer]] gegradueer. Alhoewel sy tesis oor ginekologie en verloskunde gehandel het, is Munthe diep beïndruk deur professor Jean-Martin Charcot se baanbrekerswerk in [[neurologie]], nadat hy sy lesings by die Salpêtrière-hospitaal bygewoon het. Hy het later 'n uitval met Charcot gehad en die hospitaal verlaat en sy voormalige onderwyser se werk oor hipnotisme as bedrieglik en onwetenskaplik veroordeel.<ref>Die verhaal van Axel Munthe deur sy neef Dr.Gustaf Munthe en die Barones Gudrun Uexkűll. Gepubliseer deur John Murray, eerste uitgawe 1953</ref> '''Ouers en broers en susters''' Hy was die jongste van drie kinders, gebore aan die sieklike, outokratiese, vioolspelende, puriteinse, chemikus-vader, Martin Arnold Fredrick Munthe, (#-1877) en sy tweede vrou Louisa Aurora Ugarsky (# - 1878). Die oudste was Anna (geb. 1854), wat twee keer getroud is. Op 21 is sy met die skilder Reinhold Norstedt getroud, waartydens haar blomskilderye in die Nasionale Galerye en ander galerye tentoongestel is. Na Norstedt se dood in 1911 is sy met Frans Siberg, 'n veearts, getroud. Die tweede kind was Arnold, die toekomstige kunstenaar, skrywer, dramaturg en afgetrede Sweedse vlootkaptein (# - 1927) wat in die Franse Keiserlike Vloot gedien het. Hy het verskeie bekende toneelstukke vervaardig en geskryf, waaronder Magnus Stenbok en Magdalena Rudenskiold <ref>{{cite web|url=https://www.geni.com/people/Magdalena-Rudensch%C3%B6ld/6000000007673978404|title=Magdalena Charlotta Rudenschöld|website=geni_family_tree|accessdate=19 September 2018}}</ref> en die Mars oor die Belt. Arnold het ook verskeie vlootboeke geskryf, insluitende Karel XII en die Russiese Vloot en die Sweedse Vloothelde-reeks. == Parys en Italië == Nadat Munthe gegradueer het het hy 'n mediese praktyk op die been gebring in Parys, waar hy hoofsaaklik lede van die [[Skandinawië|Skandinawiese]] kunskolonie aldaar gedien het. Hy het bv. 'n Paryse woonstel verhuur aan die [[Finne|Finse]] [[skilder]] Albert Edelfelt en sy vrou.<ref>{{Cite book |last=Vainio-Kurtakko |first=Maria |url=https://www.sls.fi/publications/ett-gott-parti/ |title=Ett gott parti : Scener ur Ellan de la Chapelles och Albert Edelfelts liv |publisher=Svenska litteratursällskapet i Finland |year=2022 |isbn=978-951-583-557-4 |language=sv}}</ref> In 1884 reis hy na [[Napels]] om mediese bystand te bied tydens 'n [[cholera]] epidemie. In 1887 het hy na [[Capri]] verhuis en die Villa San Michele gekoop en met restourasiewerk begin. Hy het baie van die werk self verrig, maar ook gebruik gemaak van die dienste van die plaaslike inwoners, insluitende drie broers en hul vader. In 1890, toe sy fondse uitgeput is, het hy 'n praktyk begin in Rome wat buitelandse hoogwaardigheidsbekleërs sowel as die plaaslike bevolking bedien het. Vanaf hierdie tydstip het hy tyd spandeer tuusen Rome en [[Capri]]. == Koningin Victoria van Swede == [[Lêer:Axel-Munthe-with-pets.jpg|duimnael|regs|Axel Munthe saam met sy troeteldiere, gefotografeer deur Koningin Victoria van Swede]] In 1892 is Munthe aangestel as geneesheer van die Sweedse koninklike familie. In die besonder het hy as persoonlike geneesheer van die kroonprinses, Victoria van Baden, gedien, en dit voortgesit toe sy koningin-gemalin geword het, tot haar dood in 1930, hoewel dit nie beteken het dat hy voortdurend in diens was nie. Victoria het aan ernstige [[brongitis]] en moontlik ook [[tuberkulose]] gely. Munthe het aanbeveel dat sy haar winters op Capri deurbring. Hoewel sy aanvanklik huiwerig was, het sy in die herfs van 1910 na Capri gereis. Van hierdie tydstip af het sy, behalwe tydens die Eerste Wêreldoorlog en vir 'n paar jaar teen die einde van haar lewe, elke jaar 'n paar maande daar deurgebring. Terwyl sy daar gewoon het, het die koningin dikwels die Villa San Michele besoek om by Munthe aan te sluit vir oggendwandelinge rondom die eiland. Munthe en die koningin het ook aandkonserte by San Michele gereël, waartydens sy klavier gespeel het. Die koningin het Munthe se liefde vir diere gedeel, sy het self 'n troetelhond besit en sy pogings ondersteun om Mount Barbarossa te koop om dit as voëlreservaat te vestig. Miskien onvermydelik, gegewe die klein plaaslike bevolking en hul hegte vriendskap, is daar beweer dat Munthe die koningin se minnaar was, maar dit is nooit gestaaf nie. Die jong Prinses Maria, wat op versoek van Koning [[Gustaf V van Swede]] twee keer by haar skoonmoeder, die koningin, en Munthe op Capri gewoon het, het sy invloed skadelik en sy kragte hipnoties gevind. Jare later het sy beweer dat hy wou hê dat sy op 23-jarige ouderdom sy pasiënt moes wees, dat Munthe fisiese toenadering by haar gesoek het, en dat die afgryse wat sy toe teenoor die Sweedse koninklike familie gevoel het weens hul onbeperkte ondersteuning van Munthe, die hoofrede was waarom sy van hulle gevlug het en aansoek gedoen het vir 'n egskeiding van Prins Wilhelm.<ref>Lennart Bernadotte in ''Käre prins, godnatt!'' {{ISBN|91-0-041935-4}} pp. 155-158</ref> Munthe is daarvan beskuldig dat hy minder geïnteresseerd was in die gesondheid van sy pasiënte as in sy eie gemak en bekendheid, en dat koningin Victoria se reis na, en verblyf in Capri, (sy het maande lank in dié klimaat gewoon) skadelik was vir haar gesondheid.<ref>Sir Gustaf von Platen in ''Bakom den gyllene fasaden'' Bonniers {{ISBN|91-0-058048-1}} p 114</ref> Ander aanduidings van sy passievolle aard spruit uit 'n romantiese verhouding wat hy glo sou hê met die Engelse sosiale vlinder, Ottoline Morrell, wat 'n aanvang geneem het met hul eerste ontmoeting in Julie of Augustus 1898. Ottoline was op daardie tydstip 'n ongetroude 25-jarige lid van die Londense sosiale toneel. Haar intellektuele en spirituele belangstellings het haar aangetrokke laat voel tot ouer mans soos H. H. Asquith, veral indien hulle 'n reputasie gehad het vir ikonoklasme. Sy en Munthe was aangetrokke tot mekaar, en het daarin geslaag om baie tyd saam deur te bring in Capri.<ref>Sandra Jobson Darroch, ''Ottoline: The life of Lady Ottoline Morrell'' (1975), hoofstuk 2</ref> == Huwelike == Axel Munthe is op 24 November 1880 met Ultima Hornberg, 'n Sweed, getroud. Hy het haar ontmoet terwyl sy kuns in Parys gestudeer het. Hulle is in die laat 1880's geskei, en in 1892 is sy met 'n Sweedse vervaardiger genaamd Gustaf Richter getroud. In 1893 skenk sy geboorte aan 'n seun, maar sterf twee jaar later in 1895. In 1907 is Munthe met Hilda Pennington-Mellor (1876–1967) getroud. Hulle het twee seuns gehad, Peter en Malcolm. Daar bestaan 'n anekdote dat toe Munthe ''Die Dokter van San Michele'' met sy uitgewer John Murray in die tuin by Southside bespreek het, Murray hom vertel het dat sy voorouer en naamgenoot, John Murray (1778–1843), in dieselfde tuin saam met [[Lord Byron]] gesit het om die publikasie van Byron se werke te bespreek. Gedurende 1910–1911 het Munthe 'n somerhuis met 14 kamers in Swede laat bou as 'n geskenk aan sy vrou. Dit is oorspronklik ''Stengården'' (''Die Steentuin'') genoem, maar staan sedert haar dood bekend as ''Hildasholm''. Dit is tussen bome aan die oewer van die Siljanmeer in Dalarna geleë, en die argitek was Torben Grut, wat ook die Stockholmse Olympiastadion ontwerp het wat gedurende die Olimpiese Somerspele van 1912 gebruik is. Hilda het die huis met 'n Engelse tuin teen die agtergrond van die dramatiese rotsagtige omgewing aangelê, en dit met 17de, 18de en 19de-eeuse kuns en meubels uit Italië, Engeland en Frankryk gemeubileer. Die gesin het gewoonlik gedurende die somer in die huis gewoon, maar Munthe was meer dikwels by die Villa San Michele. == Eerste Wêreldoorlog == Gedurende die [[Eerste Wêreldoorlog]] het Munthe 'n Britse burger geword en in die ambulanskorps gedien. Sy oorlogservaringe was die basis vir sy boek, ''Red Cross, Iron Cross''. == Latere lewe == [[Lêer:Axel Munthe.jpg|duimnael|Munthe, vroeë 1930's]] Van 1919 tot 1920 het Munthe, ietwat onwillig, die Villa San Michele verhuur aan die buitensporige sosiale vlinder en muse Luisa Casati. Hierdie tydperk is deur die Skotse skrywer Compton Mackenzie in sy dagboeke beskryf.<ref>''Infinite variety: the life and legend of the Marchesa Casati'' deur Scot D. Ryersson, Michael Orlando Yaccarino. Drukpers van die Universiteit van Minnesota, 2004 – Biography & Autobiography – 233 bl.</ref> Munthe het 'n oogtoestand ontwikkel wat hom uiteindelik feitlik blind gemaak het en veroorsaak het dat hy nie die helder Italiaanse sonlig kon verdra nie. Op daardie stadium het hy vir 'n aantal jare na Swede teruggekeer en ''Die Dokter van San Michele'' geskryf (gepubliseer in 1929), wat goed ontvang is, in ten minste 45 tale vertaal is en na bewering een van die topverkoperboeke van die 20ste eeu is. 'n Operasie het sy sig herstel, en hy het nog 'n paar jaar in San Michele deurgebring voordat hy in 1942 na Swede teruggekeer het. Hy het die laaste jare van sy lewe as 'n amptelike gas van die Koning van Swede deurgebring. Tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] het Munthe se seun, Malcolm Pennington Mellor Munthe, agter Duitse linies in besette Skandinawië gewerk. Hy het later deelgeneem aan die Geallieerde inval by Anzio. Hy is ernstig gewond tydens die oorlog. Munthe is op 91-jarige ouderdom in die Stockholm-paleis oorlede. Sy liggaam is veras en die as is in die Noordsee gestrooi. 'n Gedenkplaat ter ere van Munthe is aangebring in die Protestantse Begraafplaas in Rome. == Mediese uitkyk == Munthe het probeer om voorskrifmedikasie vir sy sielkundige gevalle waar moontlik te vermy, en het dikwels hipnose, musiek en alternatiewe mediese benaderings aanbeveel. Hy was periferaal betrokke by [[Louis Pasteur]] se soeke na 'n entstof vir [[hondsdolheid]]. Hy het [[genadedood]] bepleit vir hopelose mediese situasies soos [[hondsdolheid]], waar die pasiënt veroordeel word tot die vooruitsig van intense pyn en geestelike angs. == Publikasies == ''Die Dokter van San Michele'' oorskadu Munthe se ander publikasies en sluit materiaal uit sommige vroeëre werke in. Sy vroeëre werk kan baie moeilik wees om te vind en behaal dikwels hoë pryse. Afgesien van sy doktorale tesis, het sy eerste publikasies bestaan uit verslae van sy reise wat in die koerant ''Stockholms Dagblad'' verskyn het en wat sy ervarings van noodlenigingswerk tydens die cholera-epidemie in Napels beskryf. Hierdie artikels is in 1887 gepubliseer en in Engels vertaal deur Maude Valerie White.<ref>{{cite book |last=Munthe |first=Axel |year=1887 |title=Letters From A Mourning City (Naples, Autumn, 1884) |location=Londen |publisher=John Murray |url=https://www.gutenberg.ca/ebooks/muntheawhitemv-mourningcity/muntheawhitemv-mourningcity-00-h-dir/muntheawhitemv-mourningcity-00-h.html }}</ref> Die tweede uitgawe van 1899 is deur Munthe self vertaal.<ref>Amazon Standard Identification Number (ASIN) B00087WVNO.</ref> ''Vagaries'' is die eerste keer in 1898 in Londen gepubliseer. Dit is hernoem na ''Memories and Vagaries'' in 'n tweede uitgawe wat in 1908 gedruk is. In 1930 was daar 'n derde uitgawe, met 'n bygevoegde voorwoord en 'n verskillende seleksie van verhale in 'n veranderde volgorde. Munthe se herinneringe aan sy tyd in die ambulanskorps, ''Red Cross, Iron Cross'', is anoniem gepubliseer – "deur 'n dokter in Frankryk" – in Londen in 1916, met alle opbrengste wat aan die Franse Rooi Kruis geskenk is. 'n Tweede uitgawe, met Munthe wat erken word as die skrywer daarvan, is omstreeks 1930 gepubliseer. === Publikasies in ander tale === *Små Skizzer, Stockholm, 1888 *Bref och Skizzer, Stockholm, 1909 *''Letters From A Mourning City'' is in 1885 in Sweeds gepubliseer en in Italiaans in 1910. * Dit wil voorkom asof ''Memories and Vagaries'' onder baie verskillende titels in ander tale verskyn het; een kan byvoorbeeld rofweg vertaal word as '''n Ou Boek oor die Mensdom en Diere''. == Nalatenskap == [[Lêer:Overlooking Capri harbour from the rotunda in Villa San Michele Anacapri 2013.jpg|duimnael|Die hawe van [[Capri]], uitsig vanaf die Villa San Michele]] Munthe is in 1949 op 91-jarige ouderdom in Stockholm oorlede. Verskeie van sy eiendomme is nou museums en kulturele sentrums. Hy het die Villa San Michele aan die Sweedse nasie nagelaat, en dit word deur 'n Sweedse stigting onderhou. Die kompleks funksioneer as 'n kulturele sentrum, waar konserte gehou word en dien as gasheer vir besoekende Sweedse skolastici en die plaaslike Sweedse konsulaat. Die stigting onderhou ook die Mount Barbarossa-voëlreservaat, wat meer as 55 000 vierkante meter beslaan. In 1980 is 'n stigting (Stiftelsen Hildasholm) gestig om na ''Hildasholm'', die Munthes se Sweedse huis, om te sien. Malcolm Munthe het die huis en die kuns en antiekware wat dit bevat, aan die stigting geskenk, wat dit as 'n museum bedryf. Dit is in 1988 as 'n historiese gebou aangewys en het tussen 1995 en 1999 uitgebreide restourasie ondergaan. Benewens toere, bied die museum kunsklasse en konserte aan. Malcolm Munthe het 'n groot deel van sy lewe na die Tweede Wêreldoorlog spandeer aan die opknapping van die familie se twee herehuise in Engeland. Sy kinders het die Pennington-Mellor-Munthe Charity Trust gestig wat beide Southside en Hellens Manor onderhou en as museums bedryf en ook kulturele geleenthede soos konserte, lesings en literêre geleenthede aanbied. Lede van die familie woon steeds soms daar. Daar was ten minste twee internasionale simposiums oor Munthe, die tweede is op 13 September 2003 by ''Hildasholm'' in Leksand, Swede, gehou. Sprekers het dr. Ian McDonald, Levente Erdeos (argitek en voormalige kurator van San Michele), die Sweedse skrywer Bengt Jangfeldt, dr. Peter Cottino (van Capri), Mårten Lindståhl, dr. Katriona Munthe-Lindgren en professor Alden Smith van die Departement Klassieke Studies aan Baylor-universiteit ingesluit. Munthe was die onderwerp van 'n 1962-biografiese rolprent, ''Axel Munthe, der Arzt von San Michele'', wat gebaseer is op sy memoires. == Pryse en toekennings == * [[Lêer:UK_Royal_Victorian_Order_honorary_member_ribbon.svg|50x50px]] {{flagicon|UK}} Erekommandeur van die [[Royal Victorian Order]] == Verwysings == {{Verwysings|colwidth=30em}} == Verdere leesstof == === In Engels === *''The Story of Axel Munthe'' deur G. Munthe en G. Uezkull (1953) *''The Story of Axel Munthe, Capri and San Michele'' deur A. Andrén (met andere, 1959) === In ander tale === *''Boken om Axel Munthes San Michele'', Levente A S Erdeos, 1999. {{ISBN|91-7203-342-8}} *''En osalig ande: Berättelsen om Axel Munthe'', Bengt Jangfeldt, 2003. In Sweeds. Engelse vertaling deur Harry Watson (''Axel Munthe: The Road to San Michele''), 2008. {{ISBN|978-1-84511-720-7}}. == Rolprente == *''Axel Munthe, der Arzt von San Michele'', geregisseur deur Rudolf Jugert, met O. W. Fischer (as Axel Munthe), 1962. == Eksterne skakels == {{Wikiquote}} {{Commons category}} *[http://www.hildasholm.org/ Hildasholm, Munthe se tuiste in Swede] *[http://www.villasanmichele.eu/ Villa San Michele, Munthe se tuiste op Capri] *[https://web.archive.org/web/20060510085334/http://www.capritourism.com/en/Monum/smichele.htm ''Capri Review Magazine'' artikel oor koningin Victoria en Munthe] *[https://web.archive.org/web/20190225030638/http://www.southsidehouse.com/ Southside House] *[https://archive.today/20130708054903/http://catnyp.nypl.org/record=b1007022 New York Openbare biblioteek se katalogusblad vir ''Letters From A Mourning City''] *[http://copac.ac.uk/ Uitgawes van "From a Mourning City"] *{{Gutenberg author | id=39701| name=Axel Munthe}} *{{Internet Archive author |sname=Axel Munthe}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Munthe, Axel}} [[Kategorie:Geboortes in 1857]] [[Kategorie:Sterftes in 1949]] [[Kategorie:Geneeskundiges]] [[Kategorie:Sweedse skrywers]] [[Kategorie:Psigiaters]] [[Kategorie:Britse skrywers]] [[Kategorie:Italiaanse skrywers]] [[Kategorie:Alumni van die Universiteit Uppsala]] 0zf75s6nw571djg4lpiyzwzrn5q36yc 0 453696 2965886 2925785 2026-09-09T09:29:12Z Oesjaar 7467 /* Aanklagte */ Spelfout 2965886 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Burgerlike aanval | title = Moord op Deveney Nel | location = Hoërskool Overberg, [[Caledon]], [[Wes-Kaap]], [[Suid-Afrika]] | date = 7 Augustus 2024 ({{Time ago|2024-08-07}}) <ref name="mar">{{Cite web|url=https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/deveney-nel-moord-jong-man-verskyn-in-hooggeregshof/|title=Deveney Nel-moord {{!}} Jong man verskyn in hooggeregshof|last=Van der Watt|first=Elisma|date=12 September 2025|website=maroelameedia.co.za|archive-url=https://web.archive.org/web/20250912181256/https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/deveney-nel-moord-jong-man-verskyn-in-hooggeregshof/|archive-date=12 September 2025|access-date=12 September 2025}}</ref><ref name="cape">{{Cite web|url=https://www.capetownetc.com/news/overberg-high-student-found-dead-in-schools-storage-room/|title=Overberg High student found dead in school’s storage room|last=De Villiers|first=Jan-Hendrik|date=8 Augustus 2024|website=capetownetc.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250912175925/https://www.capetownetc.com/news/overberg-high-student-found-dead-in-schools-storage-room/|archive-date=12 September 2025|access-date=12 September 2025}}</ref> | image = Deveney-Nel.jpg | coordinates = {{Coord|34.2257|S|19.4237|E|type:event_region:ZA|display=inline,title}} | type = Steekaanval | weapon = Skerp Voorwerp | victim = Deveney Nel | motive = Onbekend, heel moontlik 'n sinlose moord | convicted = 1 | verdict = Skuldig | charges = *[[Moord]] *[[Verkragting]] *Dwarsboming van die gereg<ref name="mar" /> }} Op 7 Augustus 2024 is die liggaam van '''Deveney Nel''', 'n 16-jarige leerder van Hoërskool Overberg in [[Caledon]], [[Suid-Afrika]], in 'n geslote skoolstoorkamer gevind.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.ewn.co.za/2024/08/26/from-a-rapist-to-a-murderer-teen-accused-in-deveny-nel-murder-faced-rape-charge-in-2020|title='From a rapist to a murderer': Teen accused in Deveny Nel murder faced rape charge in 2020|last=Fraser|first=Amy|date=26 Augustus 2024|website=ewn.co.za|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250912170723/https://www.ewn.co.za/2024/08/26/from-a-rapist-to-a-murderer-teen-accused-in-deveny-nel-murder-faced-rape-charge-in-2020|archive-date=12 September 2025|access-date=12 September 2025}}</ref> Sy is noodlottig gesteek.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.capetownetc.com/news/deveney-nel-16-was-stabbed-and-moved/|title=Investigation reveals Deveney Nel (16) was stabbed and moved|last=Van Zyl|first=Ilze-Mari|date=12 Augustus 2024|website=capetownetc.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250912170912/https://www.capetownetc.com/news/deveney-nel-16-was-stabbed-and-moved/|archive-date=12 September 2025|access-date=12 September 2025}}</ref> Daar word geglo dat sy nie in die stoorkamer vermoor is nie, maar van 'n [[toilet]] daarheen gesleep is.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://iol.co.za/news/crime-and-courts/2024-08-17-minister-welcomes-arrest-of-teen-suspected-of-killing-deveney-nel/|title=Minister welcomes arrest of teen suspected of killing Deveney Nel|last=Cupido|first=Gerry|date=Augustus 2024|website=iol.co.za|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250912172737/https://iol.co.za/news/crime-and-courts/2024-08-17-minister-welcomes-arrest-of-teen-suspected-of-killing-deveney-nel/|archive-date=12 September 2025|access-date=12 September 2025}}</ref> 'n 17-jarige seun, wat 'n medeleerling en vriend van Nel was, is op 16 Augustus in hegtenis geneem in verband met haar [[moord]] en is aangekla.<ref name=":6">{{Cite web|url=https://iol.co.za/news/crime-and-courts/2024-08-19-teenager-accused-in-deveney-nel-murder-taken-to-place-of-safety/|title=Teenager accused in Deveney Nel murder taken to place of safety|last=Marriah-Maharaj|first=Jolene|date=Augustus 2024|website=iol.co.za|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250912173137/https://iol.co.za/news/crime-and-courts/2024-08-19-teenager-accused-in-deveney-nel-murder-taken-to-place-of-safety/|archive-date=12 September 2025|access-date=12 September 2025}}</ref> Hy is in Oktober 2025 tot 25 jaar [[Tronkstraf|gevangenisstraf]] gevonnis nadat hy in ‘n pleitooreenkoms gebieg het hoe hy haar aangerand, doodgesteek en haar lyk weggesteek het om die moord te verberg.<ref name="wee"> Maygene de Wee (17 Oktober 2025). 25 jr. Tronkstraf: Hy mik met opset na Deveney se hoofslagare. Netwerk24. Besoek 18 Oktober 2025.</ref> == Agtergrond == Nel was 'n 16-jarige graad 10-leerling aan Hoërskool Overberg in Caledon, Suid-Afrika.<ref name=":0" /> Sy het in [[Grabouw]] gewoon.<ref name="cape" /> Op die dag van haar moord het Nel as lid van die noodhulpspan gedien tydens die skool se sportbyeenkoms.<ref name=":1" /> == Voorval == Nel was vermoor in die omgewing van Hoërskool Overberg in Caledon op 7 Augustus. Haar liggaam is in 'n geslote skoolstoorkamer gevind.<ref name=":4">{{Cite web|url=https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/deveney-nel-moord-jong-man-verskyn-in-hooggeregshof/|title=Deveney Nel-moord {{!}} Jong man verskyn in hooggeregshof|last=Van der Watt|first=Elisma|date=12 September 2025|website=maroelameedia.co.za|archive-url=https://web.archive.org/web/20250912181256/https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/deveney-nel-moord-jong-man-verskyn-in-hooggeregshof/|archive-date=12 September 2025|access-date=12 September 2025}}</ref> Sy is as vermis aangemeld nadat sy haar saamrygeleentheid verpas het en nie by die huis in Grabouw opgedaag het nie.<ref name=":0" /><ref name=":7">{{Cite web|url=https://capeargus.co.za/news/2025-08-21-trial-set-for-teen-accused-of-deveney-nels-murder/|title=Trial set for teen accused of Deveney Nel's murder|last=Booysen|first=Chevon|date=Augustus 2025|website=capeargus.co.za|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250912180149/https://capeargus.co.za/news/2025-08-21-trial-set-for-teen-accused-of-deveney-nels-murder/|archive-date=12 September 2025|access-date=12 September 2025}}</ref><ref name=":5">{{Cite web|url=https://www.son.co.za/nuus/boland/verdagte-in-deveney-se-moord-glo-ook-by-troosdiens-gesien-20240817|title=Verdagte in Deveney se moord glo ook by troosdiens|date=17 Augustus 2024|website=son.co.za|archive-url=https://web.archive.org/web/20250912185845/https://www.son.co.za/nuus/boland/verdagte-in-deveney-se-moord-glo-ook-by-troosdiens-gesien-20240817|archive-date=12 September 2025|access-date=12 September 2025}}</ref> Nel is glo sewe keer met 'n skerp voorwerp in haar rug, bolyf en nek gesteek, wat noodlottig was.<ref name=":1" /><ref name=":4" /><ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.capetownetc.com/news/deveney-nels-suspected-killer/|title=Deveney Nel: Magistrate dismissed rape case despite warning of suspect’s risk|last=Kulsen|first=Kirshni|date=29 Augustus 2024|website=capetownetc.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250912180924/https://www.capetownetc.com/news/deveney-nels-suspected-killer/|archive-date=12 September 2025|access-date=12 September 2025}}</ref> Daar word vermoed dat sy nie in die stoorkamer vermoor is nie, maar daarheen gesleep is nadat sy gesteek is, moontlik vanaf 'n toilet.<ref name=":2" /> == Nasleep == 'n 17-jarige medeleerling, wat 'n vriend van Nel was, is op die aand van 16 Augustus in hegtenis geneem en van haar moord aangekla.<ref name=":8">{{Cite web|url=https://www.ewn.co.za/2024/10/16/teen-linked-to-deveney-nel-s-murder-expected-back-in-court|title=Teen linked to Deveney Nel’s murder expected back in court|last=Nene|first=Ntuthuzelo|date=16 Oktober 2024|website=ewn.co.za|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250912181718/https://www.ewn.co.za/2024/10/16/teen-linked-to-deveney-nel-s-murder-expected-back-in-court|archive-date=12 September 2025|access-date=12 September 2025}}</ref> Die [[polisie]] het ook die resultate van 'n lykskouing en [[Patologie|patologiese]] toetse afgewag om te bepaal of sy [[Verkragting|verkrag]] is.<ref name=":3" /> Die moord is wyd as "sinloos" beskryf en het skok en verontwaardiging in die gemeenskap veroorsaak.<ref name=":9">{{Cite web|url=https://www.citizen.co.za/news/south-africa/courts/deveney-nel-murder-postponed-october/|title=Deveney Nel murder case postponed to October for further investigations|last=Westerdale|first=Jarryd|date=18 September 2024|website=citizen.co.za|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250912181944/https://www.citizen.co.za/news/south-africa/courts/deveney-nel-murder-postponed-october/|archive-date=12 September 2025|access-date=12 September 2025}}</ref> Nel se troosdiens was op 16 Augustus by die [[NG Kerk]] Caledon Moedergemeente gehou.<ref name=":5" /> === Aanklagte === Die beskuldige het sy eerste verskyning in die Caledon-[[Landdros|landdroshof]] op 18 Augustus 2024 gemaak waar hy van moord aangekla was.<ref name=":10">{{Cite web|url=https://iol.co.za/news/crime-and-courts/2024-09-18-deveney-nel-murder-accused-due-back-in-court/|title=Deveney Nel murder-accused due back in court|last=Marriah-Maharaj|first=Jolene|date=November 2024|website=iol.co.za|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250912190553/https://iol.co.za/news/crime-and-courts/2024-09-18-deveney-nel-murder-accused-due-back-in-court/|archive-date=12 September 2025|access-date=12 September 2025}}</ref> Die saak is verskeie kere uitgestel vir verdere ondersoek, op 24 April 2025 het die [[Nasionale Vervolgingsgesag]] (NVG) verklaar dat die saak uitgestel is vir 'n forumbesluit.<ref name=":6" /><ref name=":9" /><ref name=":11">{{Cite web|url=https://iol.co.za/news/south-africa/2025-03-28-teenager-charged-with-deveney-nels-murder-found-fit-to-stand-trial/|title=Teenager charged with Deveney Nel’s murder found fit to stand trial|last=Kay|first=Kim|date=Mei 2025|website=iol.co.za|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250912191118/https://iol.co.za/news/south-africa/2025-03-28-teenager-charged-with-deveney-nels-murder-found-fit-to-stand-trial/|archive-date=12 September 2025|access-date=12 September 2025}}</ref> Die saak is oorgeplaas van die landdroshof na die [[Wes-Kaap|Wes-Kaapse]] [[Hooggeregshof van Suid-Afrika|hooggeregshof]].<ref name=":7" /> Die beskuldigde het sy eerste verskyning in die hooggereshof op 12 September 2025 gemaak.<ref name=":7" /> Die NVG het bevestig dat die beskuldigde nie tans borgtog sal aanvra nie, en die NVG sal borgtog teenstaan indien hy wel aansoek doen.<ref name=":8" /><ref name=":9" /> Gemeenskapslede en betogers het tydens hofverskynings buite die hofgebou bymekaargekom en geregtigheid vir Nel geëis.<ref name=":12">{{Cite web|url=https://dailyvoice.co.za/news/2024-08-20-deveney-suspect-in-court/|title=Deveney suspect in court|last=Ruiters|first=Tracy-Lynn|date=September 2024|website=dailyvoice.co.za|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250912190824/https://dailyvoice.co.za/news/2024-08-20-deveney-suspect-in-court/|archive-date=12 September 2025|access-date=12 September 2025}}</ref><ref name=":11" /> === Beskuldigde === Die beskuldigde se identiteit word weerhou omdat hy 'n minderjarige is en kan nie genoem of gefotografeer word nie.<ref name=":10" /> Die verrigtinge is agter geslote deure gehou as gevolg van sy minderjarige status.<ref name=":12" /> Hy is in 'n plek van veiligheid aangehou en het 'n 30-dae [[Psigiatrie|psigiatriese]] evaluasie by die Valkenburg-hospitaal ondergaan.<ref name=":6" /><ref name=":8" /> Die assessering het bevestig dat hy geskik is om verhoor te word.<ref name=":7" /><ref name=":11" /> ==== Vorige verkragtingsaak ==== Die beskuldigde se geskiedenis van seksuele aanranding teen 'n 11-jarige meisie in 2020 het 'n groot rol gespeel in die publieke gesprek rondom die hofverrigtinge en eise vir geregtigheid.<ref name=":3" /><ref name=":9" /> 'n [[Mosselbaai|Mosselbaaise]] landdros het destyds die 2020-verkragtingsaak geskrap, ten spyte van waarskuwings van 'n [[psigiater]] en kliniese [[sielkundige]] van Valkenburg-hospitaal dat die beskuldigde 'n "''hoë risiko vir herhaaldelike oortreding [en] voortgesette gebruik van fisieke geweld''" gehad het.<ref>{{Cite web|url=https://www.capetownetc.com/news/deveney-nel-mother-of-previous-rape-victim-to-take-accused-to-court/|title=Deveney Nel: Mother of previous rape victim to take accused to court|last=De Villiers|first=Jan-Hendrik|date=24 September 2024|website=capetownetc.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250912193125/https://www.capetownetc.com/news/deveney-nel-mother-of-previous-rape-victim-to-take-accused-to-court/|archive-date=12 September 2025|access-date=12 September 2025}}</ref> ==Vonnis== Die beskuldigde is in Oktober 2025 tot 25 jaar gevangenisstraf gevonnis nadat hy in ‘n pleitooreenkoms gebieg het hoe hy Nel aangerand, doodgesteek en haar lyk weggesteek het om die moord te verberg.<ref name="wee" /> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Moord in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Hofsake]] lm3o0xjhvujtel8h5ydfu2s3bv7xxze 0 453774 2965778 2965129 2026-09-08T14:44:59Z Balenda 83524 /* Inskrywings */ ITA 2965778 wikitext text/x-wiki {{F1 seisoen | Vorige = 2025 | Huidige = 2026 | Volgende = 2027 }} [[Lêer:Formula One logo.svg|thumb|260px|Formule 1 logo]] Die '''2026 Formule 1-seisoen''' is onderweg om die 77ste Formule 1-seisoen te wees. "Formule 1", amptelik die "FIA Formule Een Wêreldkampioenskap," is die hoogste klas van motorsport soos gedefinieer deur die Fédération Internationale de l'Automobile (FIA). Die kampioenskap, wat van Maart tot Desember gehou word, sal uit twee-en-twintig Grands Prix bestaan, nadat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] weens die voortdurende oorlog in die Midde-Ooste afgelas is. Die 2026-seisoen sal groot regulasieveranderinge inlui, met nuwe motors en enjins. Motors sal met aktiewe aërodinamika en beweegbare vleuels bekendgestel word. == Algemeen == ===Verandering in regulasies=== Die voorskrifte vir die enjin, aërodinamika, geometrie en veiligheidsregulasies sal almal vir die 2026-seisoen hersien word. ===Tegniese regulasies=== Die sewentiende weergawe van die tegniese regulasies vir die 2026-seisoen is op 28 April 2025 gepubliseer.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_c_technical_-_iss_17_-_2026-04-28.pdf |titel=2026 Formula 1 Section C Technical Regulations - Issue 17 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> ===Afmetings en aërodinamika van motors=== Op 6 Junie 2024 is die 2026-motorkonsep onthul. Die konsep beskik oor nuwe aktiewe aërodinamika in beide die voor- en agtervlerke. In die konsep is die sleepverminderingstelsel afgeskaf en vervang deur 'n nuwe handmatige enjinmodus. Die wielbasis is verminder van 360 cm tot 340 cm, die breedte is verminder van 200 cm tot 190 cm, en die minimum massa is verminder tot 768 kg. Die breedte van die voor- en agterbande sal onderskeidelik met 2,5 cm en 3,0 cm verminder word. Die vloer sal 'n verminderde grondeffek hê om die probleme wat motors met bons tydens bestuur gehad het, te verlig. ===Kragbron=== Nuwe krageenheidregulasies sal vir die 2026-seisoen ingestel word. Die nuwe krageenhede sal steeds meer as 1 000 pk (750 kW) produseer, hoewel krag uit verskillende bronne aangewend word. Die enjinregulasies sal die 1.6-liter turbo-aangejaagde V6-binnebrandenjin behou wat sedert 2014 gebruik word. Die MGU-H (Motor Generator Unit - Heat), wat ook sedert 2014 gebruik word, sal egter verbied word, terwyl die krag van die MGU-K (Motor Generator Unit - Kinetic) verhoog sal word van 160 pk (120 kW) tot 470 pk (350 kW). Die krag van die interne verbrandingsgedeelte van die krageenheid sal afneem van 630 kW tot 400 kW. Die krageenhede sal 'n ten volle volhoubare brandstof gebruik wat deur Formule 1 ontwikkel word. Daar word verwag dat die krageenhede twee keer soveel elektriese energie as voorheen sal herwin. == Sportregulasies == Die sesde weergawe van die sportregulasies vir die 2026-seisoen is op 28 April 2026 gepubliseer.<ref name=SR>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_b_sporting_-_iss_06_-_2026-04-28.pdf |titel=2026 Formula 1 Section B Sporting Regulations - Issue 06 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> ===Naelren=== Hierdie seisoen, soos in 2025, sal die naelren by ses Grands Prix gehou word. Die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese]], [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|Miami]], [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese]], [[2026 Britse Grand Prix#Naelren|Britse]], [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse]] en [[2026 Singapoerse Grand Prix#Naelren|Singapoerse]] Grands Prix sal die naelren-formaat aanbied. Vir Kanada, Nederland en Singapoer sal dit die eerste keer wees waar 'n naelren plaasvind.<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-announce-2026-sprint-calendar.3PyLPAazrBNe8kQIS3wOfY |titel=Formula 1 and FIA announce 2026 Sprint calendar |website=formula1.com |datum=16 September 2025}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.circuitzandvoort.nl/nieuws/formula-1-heineken-dutch-grand-prix-viert-unieke-motorsportgeschiedenis-in-nederland-met-laatste-editie-in-2026/ |titel=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix viert unieke motorsportgeschiedenis in Nederland met laatste editie in 2026 |website=circuitzandvoort.nl |datum=4 Desember 2024}}</ref> === Hittegevaar === Indien die amptelike weerdiens voorspel dat die hitte-indeks 30.5°C sal oorskry op enige stadium gedurende die naelren of wedren, of indien die wedrendirekteur so bepaal, kan 'n hittegevaar 24 uur voor die geskeduleerde begin van die naelren of wedren verklaar word. Sodra 'n hittegevaar verklaar is, moet bykomende items om die bestuurder te help afkoel, aangebring word. === Wegspringrooster === Die voorlopige wegspringrooster sal nie later nie as twee uur voor die geskeduleerde begin van die formasierondte vir die wedren aangekondig word. In vorige jare was dit vier uur. === Finansiële regulasies === Die sesde weergawe van die Finansiële Tegniese Regulasie is op 28 April 2026 deur FIA gepubliseer.<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_d_financial_-_f1_teams_-_iss_06_-_2026-04-28.pdf |title=2026 Formula 1 Section D Financial Regulations - Issue 04 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> == Kalender == [[Lêer:Formula_1_all_over_the_world-2026.svg|duimnael|280px|Lande wat 'n [[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] in 2026 aanbied, word in groen aangedui, vorige gasheerlande word in donkergrys aangedui.]] Op 10 Junie 2025 is die kalender amptelik aangekondig.<ref>{{Cite web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6358632/gp-nederland-volgend-jaar-week-eerder-madrid-vervangt-imola-op-f1-kalender.html|title=GP Nederland volgend jaar week eerder, Madrid vervangt Imola op F1-kalender|date=10 Junie 2025|website=nu.nl}}</ref> Daar verskyn vier-en-twintig Grands Prix op die kalender.<ref>{{Cite web|url=https://racingnews365.nl/f1-onthult-kalender-voor-2026|title=F1 onthult kalender voor 2026|date=2025-06-10|website=RacingNews365.nl|access-date=10 Junie 2025}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 90%" !{{Afkorting|GP nr.|Grand Prix nommer sedert 1950}} !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Datum |- |{{Middel|1150}} !1 |[[Australiese Grand Prix|GP van Australië]] |{{AU-VLAG}} [[Albert Park Renbaan]] |[[Melbourne]] |8 Maart |- |{{Middel|1151}} !2 |[[Chinese Grand Prix|GP van China]] |{{CN-VLAG}} [[Shanghai Internasionale Renbaan]] |[[Shanghai]] |15 Maart |- |{{Middel|1152}} !3 |[[Japannese Grand Prix|GP van Japan]] |{{JP-VLAG}} [[Suzuka Internasionale Renbaan]] |Suzuka |29 Maart |- |{{Middel|1153}} !4 |[[Miami Grand Prix|GP van Miami]] |{{US-VLAG}} [[Miami International Autodrome]] |Miami Gardens ([[Florida]]) |3 Mei |- |{{Middel|1154}} !5 |[[Kanadese Grand Prix|GP van Kanada]] |{{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve-renbaan]] |[[Montreal]] ([[Quebec]]) |24 Mei |- |{{Middel|1155}} !7 |[[Monaco Grand Prix|GP van Monaco]] |{{MC-VLAG}} [[Monaco-renbaan]] |[[Monaco]] |7 Junie |- |{{Middel|1156}} !7 |[[Barcelona-Katalonië Grand Prix|GP van Barcelona-Katalonië]] |{{ES-VLAG}} [[Barcelona-Catalunya-renbaan]] |Montmeló |14 Junie |- |{{Middel|1157}} !8 |[[Oostenrykse Grand Prix|GP van Oostenryk]] |{{AT-VLAG}} [[Red Bull Ring]] |Spielberg |28 Junie |- |{{Middel|1158}} !9 |[[Britse Grand Prix|GP van Groot-Brittanje]] |{{GB-VLAG}} [[Silverstone-renbaan]] |Silverstone |5 Julie |- |{{Middel|1159}} !10 |[[Belgiese Grand Prix|GP van België]] |{{BE-VLAG}} [[Circuit de Spa-Francorchamps]] |Stavelot |19 Julie |- |{{Middel|1160}} !11 |[[Hongaarse Grand Prix|GP van Hongarye]] |{{HU-VLAG}} [[Hungaroring]] |Mogyoród |26 Julie |- |{{Middel|1161}} !12 |[[Nederlandse Grand Prix|GP van Nederland]] |{{NL-VLAG}} [[Zandvoort-renbaan]] |Zandvoort |23 Augustus |- |{{Middel|1162}} !13 |[[Italiaanse Grand Prix|GP van Italië]] |{{IT-VLAG}} [[Autodromo Nazionale di Monza]] |Monza |6 September |- |{{Middel|1163}} !14 |[[Spaanse Grand Prix|GP van Spanje]] |{{ES-VLAG}} [[Circuito de Madring]] |[[Madrid]] |13 September |- |{{Middel|1164}} !15 |[[Azerbeidjanse Grand Prix|GP van Azerbeidjan]] |{{AZ-VLAG}} [[Bakoe-straatrenbaan]] |[[Bakoe]] |26 September |- |{{Middel|1165}} !16 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{MY-VLAG}} [[Sepang Internasionale Renbaan]] |Sepang |4 oktober |- |{{Middel|1166}} !17 |[[Singapoerse Grand Prix|GP van Singapoer]] |{{SG-VLAG}} [[Marinabaai Straatrenbaan]] |[[Singapoer|Singapore]] |11 Oktober |- |{{Middel|1167}} !18 |[[Verenigde State Grand Prix|GP van die Verenigde State]] |{{US-VLAG}} [[Circuit of the Americas]] |[[Austin, Texas|Austin]] ([[Texas]]) |25 Oktober |- |{{Middel|1168}} !19 |[[Meksikaanse Grand Prix|GP van Meksiko-Stad]] |{{MX-VLAG}} [[Autódromo Hermanos Rodríguez]] |[[Meksikostad]] |1 November |- |{{Middel|1169}} !20 |[[Brasiliaanse Grand Prix|GP van São Paulo]] |{{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace-renbaan]] |[[São Paulo]] |8 November |- |{{Middel|1170}} !21 |[[Las Vegas Grand Prix|GP van Las Vegas]] |{{US-VLAG}} [[Las Vegas Straatrenbaan]] |[[Las Vegas]] ([[Nevada]]) |21 November |- |{{Middel|1171}} !22 |[[Katarse Grand Prix|GP van Katar]] |{{Vlagikoon|QAT}} [[Losail Internasionale Renbaan]] |[[Lusail]] |29 November |- |{{Middel|1172}} !23 |[[Aboe Dhabi Grand Prix|GP van Aboe Dhabi]] |{{AE-VLAG}} [[Yas Marina-renbaan]] |[[Yas-eiland|Yas]] |6 Desember |} === Kalenderwysigings in 2026 === * Die [[Emilia-Romagna Grand Prix]] het van die kalender verdwyn omdat die kontrak nie hernu is nie. * Die [[Kanadese Grand Prix]] is op die kalender vervroeg om die doeltreffendheid van vragvervoer te verbeter. Vrag kan nou van Miami Gardens direk na [[Montreal]] vervoer word sonder om eers na Monaco en Montmeló in Europa te reis. * Die [[Spaanse Grand Prix]] sal by die Madring-straatrenbaan in Madrid gehou word in plaas van die [[Circuit de Barcelona-Catalunya]], wat ook 'n ren genaamd die [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]] aanbied. * Die [[Nederlandse Grand Prix]] is vir die laaste keer op die kalender en sal vir die eerste keer 'n naelren aanbied. * Die [[Azerbeidjanse Grand Prix]] word met een dag vervroeg weens die land se Herdenkingsviering op 27 September. Op versoek van die organiseerders sal die wedren op Saterdag 26 September gehou word. * Op 26 Julie 2026 is aangekondig dat die Bahreinse Grand Prix van Sakhir na die [[Sepang Internasionale Renbaan]] in Sepang, [[Maleisië]], verskuif word, waar die [[Maleisiese Grand Prix]] laas in 2017 gehou is. Die wedren op 4 Oktober sal amptelik die ''Gulf Air Bahreinse Grand Prix in Maleisië'' genoem word.<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6404438/formule-1-in-oktober-naar-maleisie-als-vervanger-afgelaste-gp-bahrein.html |titel=Formule 1 in oktober naar Maleisië als vervanger afgelaste GP Bahrein |website=nu.nl |datum=2026-07-26}}</ref> === Afgelaste renne === Op 13 Maart 2026 word bekendgemaak dat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] nie sal plaasvind in April nie, vanweë die voortgesette oorlog in [[Iran]] en die Midde-Ooste.<ref>{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/bahrain-and-saudi-arabian-grands-prix-will-not-take-place-in-april.1hnqllVG85RSt8pbFc5Ivx |titel=Bahrain and Saudi Arabian Grands Prix will not take place in April |website=formula1.com |datum=14 Maart 2026 | taal=en}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.gelderlander.nl/meer-sport/formule-1-gaat-races-in-bahrein-en-saoedi-arabie-van-de-kalender-halen-wegens-oorlog-in-het-midden-oosten~a386afd3/ |titel=Formule 1 gaat races in Bahrein en Saoedi-Arabië van de kalender halen wegens oorlog in het Midden-Oosten |website=gelderlander.nl |datum= 13 Maart 2026}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 85%" !Rondte !|Grand Prix ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Oorspronklike datum |- !4 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{BH-VLAG}} [[Bahrein Internasionale Renbaan]] |[[Sakhir]] |12 April |- !5 |[[Saoedi-Arabiese Grand Prix|GP van Saoedi-Arabië]] |{{Vlagikoon|SAU}} [[Djedda-straatrenbaan]] |[[Djedda|Jeddah]] |19 April |} == Inskrywings == Die volgende vervaardigers en jaers is onder kontrak om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem. Alle spanne ding mee met bande wat slegs deur [[Pirelli]] verskaf word.<ref>{{en}}{{citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/pirelli-to-continue-as-formula-1s-exclusive-tyre-supplier-until-2027.7xJIxJyMe84N3p7k4iIMjK |titel=Pirelli to continue as Formula 1's exclusive tyre supplier until 2027 |website=formula1.com |datum=2023-10-10}}</ref> Elke span het ten minste twee renjaers ingeskryf, een vir elk van die twee verpligte motors. <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 90%;" |+{{Nowrap|Spanne en jaers wat gekontrakteer is om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem}} !Inskrywer !Vervaardiger !Onderstel !Kragbron !Nr. !Renjaer !{{Afkorting|Grands Prix|Rondtes ingeskryf}} !style="border-left:2px solid #aaaaaa"|Nr. !Renjaers in<br />vrye oefening !{{Afkorting|Grands Prix|Rondtes ingeskryf}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{Vlagikoon|FRA}} BWT Alpine Formule 1-span !rowspan=2|[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-AMG|Mercedes]] |rowspan=2|A526<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/alpine/modeles.aspx |titel=Alpine Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref name="AlpineMercedes">{{nl}}{{Cite web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-alpine-stapt-vanaf-2026-over-op-mercedes-motoren/ |titel=Alpine stapt vanaf 2026 over op Mercedes-motoren |website=Formule 1.nl |datum=12 November 2024 }}</ref> |{{Center|10}} |{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]]<ref name="Gasly">{{nl}}{{Citeer web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6318484/gasly-verbindt-formule-1-toekomst-aan-alpine-met-meerjarig-contract.html |titel=Gasly verbindt Formule 1-toekomst aan Alpine met meerjarig contract |website=nu.nl |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistITA2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}}</ref> |align=center|13 |- |{{Center|43}} |{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/alpine-verlengt-contract-franco-colapinto-bevestigt-line-up-2026-paul-aron/ |titel=Alpine verlengt contract Franco Colapinto, bevestigt line-up voor 2026 |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |datum=2025-11-07 |bezochtdatum=7 November 2025 |werk=Formule1.nl}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistHON2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}}</ref> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} Aston Martin Aramco Formule 1-span !rowspan=2|[[Aston Martin F1|Aston Martin]] Aramco-[[Honda]] |rowspan=2|AMR26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/aston-martin/modeles.aspx |titel=Aston Martin Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Honda RA626H<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/honda-neemt-tijd-nieuwe-aston-martin-motor-ontwikkelen-laatste-moment/ |titel=Honda neemt tijd voor nieuwe Aston Martin-motor: ‘Ontwikkelen tot het laatste moment’ |website=formule1.nl |datum=2025-03-05 |bezochtdatum=2025-04-24}}</ref> |{{Center|14}} |{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]]<ref>{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2516397-formule-1-coureur-alonso-verlengt-contract-bij-aston-martin|titel=Formule 1-coureur Alonso verlengt contract bij Aston Martin |website=nos.nl |datum=2024-04-11}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}}</ref><ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}}</ref> |align=center|3, 10 |- |{{Center|18}} |{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]]<ref name="Stroll">{{en}}{{Citeer web|url=https://www.astonmartinf1.com/en-GB/news/announcement/aston-martin-aramco-confirms-lance-stroll-for-2025-and-beyond |titel=Aston Martin Aramco confirms Lance Stroll for 2025 and beyond |website=astonmartinf1.com |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref name=entrylistOOS2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}}</ref> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} Atlassian Williams F1-span !rowspan=2|[[Williams F1|Atlassian Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |rowspan=2|FW48<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/williams/modeles.aspx |titel=Williams Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.reuters.com/sports/motor-sports/williams-f1-team-use-mercedes-engines-until-least-2030-2024-01-08/#:~:text=LONDON%2C%20Jan%208%20(Reuters),both%20parties%20announced%20on%20Monday. |titel=Williams F1 team to use Mercedes engines until at least 2030 |website=Reuters |datum=2024-01-08}}</ref> |{{Center|23}} |{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]]<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-williams-confirm-albon-for-2023-on-new-multi-year-contract.1rpexVv61cyqPW7h7La6LZ.html |titel=Williams confirm Albon for 2023 on new multi-year contract |website=Formula1.com |datum=2023-08-03}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistCAT2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix - Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}}</ref><ref name=entrylistITA2026/> |align=center|7, 13 |- |{{Center|55}} |{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]]<ref>{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2530783-formule-1-coureur-sainz-stapt-over-van-ferrari-naar-williams |titel=Formule 1-coureur Sainz stapt over van Ferrari naar Williams |website=nos.nl |datum=2024-07-29 |bezochtdatum=2024-07-29}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}} Audi Revolut F1-span<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/officieel-audi-slaat-de-handen-ineen-met-formule-1-team |titel=Officieel: Audi slaat de handen ineen met Formule 1-team |website=racingnews365.nl |datum=26 Oktober 2022}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/audi-presenteert-titelsponsor-nieuw-f1-team-2026 |titel=Audi presenteert titelsponsor nieuw F1-team 2026 |website=racingnews365.nl |datum=30 Julie 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Audi F1-span|Audi]] |rowspan=2|R26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/audi/modeles.aspx |titel=Audi Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Audi AFR 26 Hybrid |{{Center|5}} |{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]]<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/formule-2-coureur-gabriel-bortoleto-2025-naar-sauber-line-up-compleet/ |titel=Formule 2-coureur Gabriel Bortoleto in 2025 naar Sauber, line-up compleet |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |website=Formule1.nl |datum=2024-11-06 |bezochtdatum=2024-11-06}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|27}} |{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]]<ref>{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2518255-hulkenberg-stapt-na-dit-seizoen-over-van-haas-naar-sauber-dat-vanaf-2026-audi-wordt |titel=Hülkenberg stapt na dit seizoen over van Haas naar Sauber, dat vanaf 2026 Audi wordt |website=nos.nl |datum=2024-04-26}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name="entrylistCAT2026" /> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/statement-on-general-motors-application-to-join-fia-formula-one-world.69uoRF1uwHwXkr4efkpnhc |titel=Statement on General Motors application to join FIA Formula One World Championship in 2026 |website=Formula 1.com |datum=25 November 2024 |bezochtdatum=24 April 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|MAC-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/cadillac/modeles.aspx |titel=Cadillac Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/breaking-gloednieuw-f1-team-tekent-eerste-motordeal |titel=Gloednieuw F1-team tekent eerste motordeal |website=racingnews365.nl |datum=2024-12-10}}</ref> |{{Center|11}} |{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]]<ref name=PERBOT>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2579988-veteranen-bottas-en-perez-keren-bij-nieuw-team-cadillac-terug-in-formule-1 |titel=Veteranen Bottas en Pérez keren bij nieuw team Cadillac terug in Formule 1|website=Nos.nl |datum=2025-08-26}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistITA2026/> |align=center|7, 13 |- |{{Center|77}} |{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]]<ref name=PERBOT/> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{IT-VLAG}} Scuderia Ferrari [[Hewlett-Packard|HP]] !rowspan=2|[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |rowspan=2|SF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nl.motorsport.com/f1/news/ferrari-onthult-naam-f1-auto-seizoen-2026/10788970/ |titel=Ferrari onthult naam van F1-auto die ommekeer moet brengen |datum=2026-01-11 |bezochtdatum=2026-01-12 |werk=nl.motorsport.com }}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.ferrari.com/en-NL/formula1/sf-26 |titel=Ferrari SF-26 |website=ferrari.com |datum=2026-01-23}}</ref> |{{Center|16}} |{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://racingnews365.nl/breaking-leclerc-verlengt-zijn-contract-bij-ferrari |titel=Leclerc verlengt zijn contract bij Ferrari voor onbepaalde tijd |website=racingnews365.nl |datum=2024-01-25}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|44}} |{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2507120-sensationele-transfer-is-rond-hamilton-rijdt-in-2025-voor-ferrari-sainz-weg |titel=Sensationele transfer is rond: Hamilton rijdt in 2025 voor Ferrari, Sainz weg |website=nos.nl |datum=2024-02-01}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Toyota Gazoo Racing|TGR]] [[Haas F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/toyota-gazoo-racing-to-become-title-sponsors-of-haas-from-2026.7cSSDjuSpWld580YQKVtvh |titel=Toyota Gazoo Racing to become title sponsors of Haas from 2026 |website=formula1.com |datum=4 Desember 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|VF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/haas/modeles.aspx |titel=Haas Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6 |{{Center|31}} |{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-esteban-ocon-tekent-meerjarig-contract-bij-haas/ |titel=Esteban Ocon tekent meerjarig contract bij Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-25 }}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|87}} |{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-oliver-bearman-tekent-meerjarig-contract-haas/ |titel=Ferrari-talent Oliver Bearman tekent meerjarig contract met Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-04 }}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} McLaren Mastercard F1 Team !rowspan=2|[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |rowspan=2|MCL40<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mclaren/modeles.aspx |titel=McLaren Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|1}} |{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/norris-verlengt-contract-en-wil-met-mclaren-op-jacht-naar-verstappen-en-red-bull/ |titel=Norris verlengt contract, wil met McLaren op jacht naar Verstappen en Red Bull |website=formule1.nl |datum=26 Januarie 2024 |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| 67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|81}} |{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-piastri-agrees-new-multi-year-contract-extension-with-mclaren.29O2HI46I2Te3orUqkwdwX |titel=Piastri agrees new multi-year contract extension with McLaren |datum=15 Oktober 2025 |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formule1.nl}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}} {{Nowrap|Mercedes AMG Petronas F1-span}} !rowspan=2|[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |rowspan=2|F1 W17<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mercedes/modeles.aspx |titel=Mercedes Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|12}} |{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]<ref name=MER>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-and-antonelli-confirmed-as-2026-mercedes-line-up.1vrWrdgEflkIwPgaybBEDj |titel=Russell and Antonelli confirmed as 2026 Mercedes line-up |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formula1.com }}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|72 |{{DK-VLAG}} Frederik Vesti<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistHON2026/> |align=center|7, 11 |- |{{Center|63}} |{{GB-VLAG}} [[George Russell]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6364018/mercedes-gaat-door-met-russell-en-antonelli-hebben-bewezen-sterk-duo-te-zijn.html |titel=Mercedes gaat door met Russell en Antonelli: 'Hebben bewezen sterk duo te zijn' |website=nu.nl |datum=15 Oktober 2025}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{IT-VLAG}} Visa Cash App Racing Bulls F1-span !rowspan=3|[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|VCARB 03<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/racing-bulls/modeles.aspx |titel=Racing Bulls Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF>{{en}}{{Citeer web |url=https://media.ford.com/content/fordmedia/fna/us/en/news/2023/01/03/ford-returns-to-formula-1--strategic-partner-to-oracle-red-bull-.html |titel=Ford returns to Formula 1; Strategic partner to Oracle Red Bull Racing for 2026 season and beyond |website=media.ford.com |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWLIN>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.visacashapprb.com/int-en/2026-driver-live-up-announcement |titel=Our Driver Line-Up For 2026 |website=visacashapprb.com |datum=2 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|90 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|22}} |{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]]<ref name=LAWTSU>{{nl}}{{Cite web |url=https://f1journaal.be/officieel-isack-hadjar-mist-gp-van-nederland-liam-lawson-en-yuki-tsunoda-vallen-in-bij-red-bull-en-racing-bulls/ |titel=Isack Hadjar mist GP van Nederland, Liam Lawson en Yuki Tsunoda vallen in bij Red Bull en Racing Bulls |website=f1journaal.be |datum=2026-08-19}}</ref> |align=center|12–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |- |{{Center|41}} |{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]]<ref name=LAWLIN/> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{AT-VLAG}} Oracle Red Bull Racing !rowspan=3|[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|RB22<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/red-bull/modeles.aspx |titel=Red Bull Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF/> |{{Center|3}} |{{nowrap|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]]}}<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6187089/verstappen-verlengt-contract-en-blijft-tot-en-met-2028-bij-red-bull.html |titel=Verstappen verlengt contract en blijft tot en met 2028 bij Red Bull |website=nu.nl |datum=2022-09-22}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistITA2026/> |align=center|13 |- |{{Center|6}} |{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2592751-hadjar-volgt-tsunoda-op-als-teamgenoot-verstappen-bij-red-bull-racing|titel=Hadjar volgt Tsunoda op als teamgenoot Verstappen bij Red Bull Racing|website=Nos.nl|datum=1 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWTSU/> |align=center|12–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !colspan="10" align=center| Bron: FIA<ref name=inskryflys>{{en}}{{citeer web|url=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/2026-fia-formula-one-world-championship-entry |titel=2026 FIA Formula One World Championship Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2025-12-19}}</ref><ref>Amptelike inskrywingslyste: * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Australian Grand Prix – Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-06}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Chinese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-13}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Miami Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-01}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_canadian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Canadian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-22}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_monaco_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Monaco Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-05}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_british_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 British Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-03}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_dutch_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Dutch Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-08-21}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}} </ref> |}</div> == Uitslae en ranglys == === Grands Prix === <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {|class="wikitable" style=font-size:85% !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] !Voorste wegspringplek !Vinnigste ronde !Wenner<br/>(renjaer) !Wenner<br/>(vervaardiger) !Verslag |- !1 | {{AU-VLAG}} [[Australiese Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Australiese Grand Prix|Verslag]] |- !2 | {{CN-VLAG}} [[Chinese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Chinese Grand Prix|Verslag]] |- !3 | {{JP-VLAG}} [[Japannese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Japannese Grand Prix|Verslag]] |- !4 | [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]] [[Miami Grand Prix]] +Naelren '''*²''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Miami Grand Prix|Verslag]] |- !5 | {{CA-VLAG}} [[Kanadese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|Verslag]] |- !6 | {{MC-VLAG}} [[Monaco Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Monaco Grand Prix|Verslag]] |- !7 | {{nowrap|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]]}} | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|Verslag]] |- !8 | {{AT-VLAG}} [[Oostenrykse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|Verslag]] |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Britse Grand Prix]] +Naelren '''*³''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Britse Grand Prix|Verslag]] |- !10 | {{BE-VLAG}} [[Belgiese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Belgiese Grand Prix|Verslag]] |- !11 | {{HU-VLAG}} [[Hongaarse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Hongaarse Grand Prix|Verslag]] |- !12 | {{NL-VLAG}} [[Nederlandse Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Nederlandse Grand Prix|Verslag]] |- !13 | {{IT-VLAG}} [[Italiaanse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Italiaanse Grand Prix|Verslag]] |- !14 | {{ES-VLAG}} [[Spaanse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Spaanse Grand Prix|Verslag]] |- !15 | {{AZ-VLAG}} [[Azerbeidjanse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|Verslag]] |- !16 | {{MY-VLAG}} [[Bahreinse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Bahreinse Grand Prix|Verslag]] |- !17 | {{SG-VLAG}} [[Singapoerse Grand Prix]] +Naelren | | | | | [[2026 Singapoerse Grand Prix|Verslag]] |- !18 | {{VS-VLAG}} [[Verenigde State Grand Prix]] | | | | | [[2026 Verenigde State Grand Prix|Verslag]] |- !19 | [[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]] [[Meksikaanse Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]] | | | | | [[2026 Meksikostad Grand Prix|Verslag]] |- !20 | [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]] [[Brasiliaanse Grand Prix|São Paulo Grand Prix]] | | | | | [[2026 São Paulo Grand Prix|Verslag]] |- !21 | [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] [[Las Vegas Grand Prix]] | | | | | [[2026 Las Vegas Grand Prix|Verslag]] |- !22 | {{vlagikoon|QAT}} [[Katarse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Katarse Grand Prix|Verslag]] |- !23 | [[Beeld:Flag of Abu Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]] [[Aboe Dhabi Grand Prix]] | | | | | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|Verslag]] |} </div> '''*¹''' [[George Russell]] wen drie naelrenne: die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese Grand Prix]], die [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese Grand Prix]] asook die [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse Grand Prix]].<br/> '''*²''' [[Lando Norris]] wen die [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|naelren van die Miami Grand Prix]].<br/> '''*³''' [[Kimi Antonelli]] wen die [[2026 Britse Grand Prix#Naelrenuitslag|naelren van die Britse Grand Prix]].<br/> === Puntestelsel === Punte word volgens 'n glyskaal toegeken vir die eerste tien geklassifiseerde renjaers. Punte vir die naelren word op 'n glyskaal toegeken vir die eerste agt geklassifiseerde renjaers. Die punte vir elke wedren word soos volg toegeken: {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center" |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Plek''' |bgcolor=ffffbf|{{0}}'''1ste'''{{0}} |bgcolor=dfdfdf|{{0}}'''2de'''{{0}} |bgcolor=ffdf9f|{{0}}'''3de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''4de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''5de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''6de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''7de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''8de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''9de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''10de'''{{0}} |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Grand Prix''' |bgcolor=ffffbf|25 |bgcolor=dfdfdf|18 |bgcolor=ffdf9f|15 |bgcolor=dfffdf|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|2 |bgcolor=dfffdf|1 |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Naelren''' |bgcolor=ffffff|8 |bgcolor=ffffff|7 |bgcolor=ffffff|6 |bgcolor=ffffff|5 |bgcolor=ffffff|4 |bgcolor=ffffff|3 |bgcolor=ffffff|2 |bgcolor=ffffff|1 |} === Ranglys van renjaers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class= "wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |- !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !1 |12 |align=left|{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|f=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ANT|seasonpoints}} |- !2 |63 |align=left|{{GB-VLAG}} [[George Russell]] |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF{{Pictogram poleposition}}</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|RUS|seasonpoints}} |- !3 |44 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAM|seasonpoints}} |- !4 |1 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|NOR|seasonpoints}} |- !5 |16 |align=left|{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LEC|seasonpoints}} |- !6 |3 |align=left|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|VER|seasonpoints}} |- !7 |81 |align=left|{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PIA|seasonpoints}} |- !8 |6 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAD|seasonpoints}} |- !9 |30 |align=left|{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LAW|seasonpoints}} |- !10 |10 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|GAS|seasonpoints}} |- !11 |41 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LIN|seasonpoints}} |- !12 |43 |align=left|{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|COL|seasonpoints}} |- !13 |87 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BEA|seasonpoints}} |- !14 |5 |align=left|{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOR|seasonpoints}} |- !15 |27 |align=left|{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HUL|seasonpoints}} |- !16 |55 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16| |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|SAI|seasonpoints}} |- !17 |23 |align=left|{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALB|seasonpoints}} |- !18 |31 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|OCO|seasonpoints}} |- !19 |14 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALO|seasonpoints}} |- !20 |22 |align=left|{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|TSU|seasonpoints}} |- !21 |18 |align=left|{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|STR|seasonpoints}} |- !22 |77 |align=left|{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOT|seasonpoints}} |- !23 |11 |align=left|{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PER|seasonpoints}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. === Ranglys van vervaardigers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |-valign="top" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|1 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |align=center|12<!--ANT--> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|f=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|425 |- |align=center|63<!--RUS--> |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|2 |rowspan=2 align=left|{{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |align=center|16<!--LEC--> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|338 |- |align=center|44<!--HAM--> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|3 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|1<!--NOR--> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|265 |- |align=center|81<!--PIA--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 vc |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|4 |rowspan=3 align=left|{{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull]] [[Ford Motor Company|Ford]] |align=center|3<!--VER--> |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|189 |- |align=center|6<!--HAD--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|5 |rowspan=3 align=left|{{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull]] [[Ford Motor Company|Ford]] |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|70 |- |align=center|22<!--TSU--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|41<!--LIN--> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|6 |rowspan=2 align=left|{{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|10<!--GAS--> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|54 |- |align=center|43<!--COL--> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|7 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Haas F1-span]]-[[Ferrari]] |align=center|31<!--OCO--> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dffddf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|21 |- |align=center|87<!--BEA--> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|8 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] |align=center|5<!--BOR--> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|16 |- |align=center|27<!--HUL--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|9 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|23<!--ALB--> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|11 |- |align=center|55<!--SAI--> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|10 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-<br/>[[Honda]] |align=center|14<!--ALO--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|3 |- |align=center|18<!--STR--> |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|11 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |align=center|11<!--PER--> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|0 |- |align=center|77<!--BOT--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Formule Een-seisoene]] czbtrch7mu1qyrin15g7nevjrp6vgpm 2965779 2965778 2026-09-08T14:46:22Z Balenda 83524 /* Grands Prix */ ITA 2965779 wikitext text/x-wiki {{F1 seisoen | Vorige = 2025 | Huidige = 2026 | Volgende = 2027 }} [[Lêer:Formula One logo.svg|thumb|260px|Formule 1 logo]] Die '''2026 Formule 1-seisoen''' is onderweg om die 77ste Formule 1-seisoen te wees. "Formule 1", amptelik die "FIA Formule Een Wêreldkampioenskap," is die hoogste klas van motorsport soos gedefinieer deur die Fédération Internationale de l'Automobile (FIA). Die kampioenskap, wat van Maart tot Desember gehou word, sal uit twee-en-twintig Grands Prix bestaan, nadat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] weens die voortdurende oorlog in die Midde-Ooste afgelas is. Die 2026-seisoen sal groot regulasieveranderinge inlui, met nuwe motors en enjins. Motors sal met aktiewe aërodinamika en beweegbare vleuels bekendgestel word. == Algemeen == ===Verandering in regulasies=== Die voorskrifte vir die enjin, aërodinamika, geometrie en veiligheidsregulasies sal almal vir die 2026-seisoen hersien word. ===Tegniese regulasies=== Die sewentiende weergawe van die tegniese regulasies vir die 2026-seisoen is op 28 April 2025 gepubliseer.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_c_technical_-_iss_17_-_2026-04-28.pdf |titel=2026 Formula 1 Section C Technical Regulations - Issue 17 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> ===Afmetings en aërodinamika van motors=== Op 6 Junie 2024 is die 2026-motorkonsep onthul. Die konsep beskik oor nuwe aktiewe aërodinamika in beide die voor- en agtervlerke. In die konsep is die sleepverminderingstelsel afgeskaf en vervang deur 'n nuwe handmatige enjinmodus. Die wielbasis is verminder van 360 cm tot 340 cm, die breedte is verminder van 200 cm tot 190 cm, en die minimum massa is verminder tot 768 kg. Die breedte van die voor- en agterbande sal onderskeidelik met 2,5 cm en 3,0 cm verminder word. Die vloer sal 'n verminderde grondeffek hê om die probleme wat motors met bons tydens bestuur gehad het, te verlig. ===Kragbron=== Nuwe krageenheidregulasies sal vir die 2026-seisoen ingestel word. Die nuwe krageenhede sal steeds meer as 1 000 pk (750 kW) produseer, hoewel krag uit verskillende bronne aangewend word. Die enjinregulasies sal die 1.6-liter turbo-aangejaagde V6-binnebrandenjin behou wat sedert 2014 gebruik word. Die MGU-H (Motor Generator Unit - Heat), wat ook sedert 2014 gebruik word, sal egter verbied word, terwyl die krag van die MGU-K (Motor Generator Unit - Kinetic) verhoog sal word van 160 pk (120 kW) tot 470 pk (350 kW). Die krag van die interne verbrandingsgedeelte van die krageenheid sal afneem van 630 kW tot 400 kW. Die krageenhede sal 'n ten volle volhoubare brandstof gebruik wat deur Formule 1 ontwikkel word. Daar word verwag dat die krageenhede twee keer soveel elektriese energie as voorheen sal herwin. == Sportregulasies == Die sesde weergawe van die sportregulasies vir die 2026-seisoen is op 28 April 2026 gepubliseer.<ref name=SR>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_b_sporting_-_iss_06_-_2026-04-28.pdf |titel=2026 Formula 1 Section B Sporting Regulations - Issue 06 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> ===Naelren=== Hierdie seisoen, soos in 2025, sal die naelren by ses Grands Prix gehou word. Die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese]], [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|Miami]], [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese]], [[2026 Britse Grand Prix#Naelren|Britse]], [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse]] en [[2026 Singapoerse Grand Prix#Naelren|Singapoerse]] Grands Prix sal die naelren-formaat aanbied. Vir Kanada, Nederland en Singapoer sal dit die eerste keer wees waar 'n naelren plaasvind.<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-announce-2026-sprint-calendar.3PyLPAazrBNe8kQIS3wOfY |titel=Formula 1 and FIA announce 2026 Sprint calendar |website=formula1.com |datum=16 September 2025}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.circuitzandvoort.nl/nieuws/formula-1-heineken-dutch-grand-prix-viert-unieke-motorsportgeschiedenis-in-nederland-met-laatste-editie-in-2026/ |titel=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix viert unieke motorsportgeschiedenis in Nederland met laatste editie in 2026 |website=circuitzandvoort.nl |datum=4 Desember 2024}}</ref> === Hittegevaar === Indien die amptelike weerdiens voorspel dat die hitte-indeks 30.5°C sal oorskry op enige stadium gedurende die naelren of wedren, of indien die wedrendirekteur so bepaal, kan 'n hittegevaar 24 uur voor die geskeduleerde begin van die naelren of wedren verklaar word. Sodra 'n hittegevaar verklaar is, moet bykomende items om die bestuurder te help afkoel, aangebring word. === Wegspringrooster === Die voorlopige wegspringrooster sal nie later nie as twee uur voor die geskeduleerde begin van die formasierondte vir die wedren aangekondig word. In vorige jare was dit vier uur. === Finansiële regulasies === Die sesde weergawe van die Finansiële Tegniese Regulasie is op 28 April 2026 deur FIA gepubliseer.<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_d_financial_-_f1_teams_-_iss_06_-_2026-04-28.pdf |title=2026 Formula 1 Section D Financial Regulations - Issue 04 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> == Kalender == [[Lêer:Formula_1_all_over_the_world-2026.svg|duimnael|280px|Lande wat 'n [[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] in 2026 aanbied, word in groen aangedui, vorige gasheerlande word in donkergrys aangedui.]] Op 10 Junie 2025 is die kalender amptelik aangekondig.<ref>{{Cite web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6358632/gp-nederland-volgend-jaar-week-eerder-madrid-vervangt-imola-op-f1-kalender.html|title=GP Nederland volgend jaar week eerder, Madrid vervangt Imola op F1-kalender|date=10 Junie 2025|website=nu.nl}}</ref> Daar verskyn vier-en-twintig Grands Prix op die kalender.<ref>{{Cite web|url=https://racingnews365.nl/f1-onthult-kalender-voor-2026|title=F1 onthult kalender voor 2026|date=2025-06-10|website=RacingNews365.nl|access-date=10 Junie 2025}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 90%" !{{Afkorting|GP nr.|Grand Prix nommer sedert 1950}} !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Datum |- |{{Middel|1150}} !1 |[[Australiese Grand Prix|GP van Australië]] |{{AU-VLAG}} [[Albert Park Renbaan]] |[[Melbourne]] |8 Maart |- |{{Middel|1151}} !2 |[[Chinese Grand Prix|GP van China]] |{{CN-VLAG}} [[Shanghai Internasionale Renbaan]] |[[Shanghai]] |15 Maart |- |{{Middel|1152}} !3 |[[Japannese Grand Prix|GP van Japan]] |{{JP-VLAG}} [[Suzuka Internasionale Renbaan]] |Suzuka |29 Maart |- |{{Middel|1153}} !4 |[[Miami Grand Prix|GP van Miami]] |{{US-VLAG}} [[Miami International Autodrome]] |Miami Gardens ([[Florida]]) |3 Mei |- |{{Middel|1154}} !5 |[[Kanadese Grand Prix|GP van Kanada]] |{{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve-renbaan]] |[[Montreal]] ([[Quebec]]) |24 Mei |- |{{Middel|1155}} !7 |[[Monaco Grand Prix|GP van Monaco]] |{{MC-VLAG}} [[Monaco-renbaan]] |[[Monaco]] |7 Junie |- |{{Middel|1156}} !7 |[[Barcelona-Katalonië Grand Prix|GP van Barcelona-Katalonië]] |{{ES-VLAG}} [[Barcelona-Catalunya-renbaan]] |Montmeló |14 Junie |- |{{Middel|1157}} !8 |[[Oostenrykse Grand Prix|GP van Oostenryk]] |{{AT-VLAG}} [[Red Bull Ring]] |Spielberg |28 Junie |- |{{Middel|1158}} !9 |[[Britse Grand Prix|GP van Groot-Brittanje]] |{{GB-VLAG}} [[Silverstone-renbaan]] |Silverstone |5 Julie |- |{{Middel|1159}} !10 |[[Belgiese Grand Prix|GP van België]] |{{BE-VLAG}} [[Circuit de Spa-Francorchamps]] |Stavelot |19 Julie |- |{{Middel|1160}} !11 |[[Hongaarse Grand Prix|GP van Hongarye]] |{{HU-VLAG}} [[Hungaroring]] |Mogyoród |26 Julie |- |{{Middel|1161}} !12 |[[Nederlandse Grand Prix|GP van Nederland]] |{{NL-VLAG}} [[Zandvoort-renbaan]] |Zandvoort |23 Augustus |- |{{Middel|1162}} !13 |[[Italiaanse Grand Prix|GP van Italië]] |{{IT-VLAG}} [[Autodromo Nazionale di Monza]] |Monza |6 September |- |{{Middel|1163}} !14 |[[Spaanse Grand Prix|GP van Spanje]] |{{ES-VLAG}} [[Circuito de Madring]] |[[Madrid]] |13 September |- |{{Middel|1164}} !15 |[[Azerbeidjanse Grand Prix|GP van Azerbeidjan]] |{{AZ-VLAG}} [[Bakoe-straatrenbaan]] |[[Bakoe]] |26 September |- |{{Middel|1165}} !16 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{MY-VLAG}} [[Sepang Internasionale Renbaan]] |Sepang |4 oktober |- |{{Middel|1166}} !17 |[[Singapoerse Grand Prix|GP van Singapoer]] |{{SG-VLAG}} [[Marinabaai Straatrenbaan]] |[[Singapoer|Singapore]] |11 Oktober |- |{{Middel|1167}} !18 |[[Verenigde State Grand Prix|GP van die Verenigde State]] |{{US-VLAG}} [[Circuit of the Americas]] |[[Austin, Texas|Austin]] ([[Texas]]) |25 Oktober |- |{{Middel|1168}} !19 |[[Meksikaanse Grand Prix|GP van Meksiko-Stad]] |{{MX-VLAG}} [[Autódromo Hermanos Rodríguez]] |[[Meksikostad]] |1 November |- |{{Middel|1169}} !20 |[[Brasiliaanse Grand Prix|GP van São Paulo]] |{{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace-renbaan]] |[[São Paulo]] |8 November |- |{{Middel|1170}} !21 |[[Las Vegas Grand Prix|GP van Las Vegas]] |{{US-VLAG}} [[Las Vegas Straatrenbaan]] |[[Las Vegas]] ([[Nevada]]) |21 November |- |{{Middel|1171}} !22 |[[Katarse Grand Prix|GP van Katar]] |{{Vlagikoon|QAT}} [[Losail Internasionale Renbaan]] |[[Lusail]] |29 November |- |{{Middel|1172}} !23 |[[Aboe Dhabi Grand Prix|GP van Aboe Dhabi]] |{{AE-VLAG}} [[Yas Marina-renbaan]] |[[Yas-eiland|Yas]] |6 Desember |} === Kalenderwysigings in 2026 === * Die [[Emilia-Romagna Grand Prix]] het van die kalender verdwyn omdat die kontrak nie hernu is nie. * Die [[Kanadese Grand Prix]] is op die kalender vervroeg om die doeltreffendheid van vragvervoer te verbeter. Vrag kan nou van Miami Gardens direk na [[Montreal]] vervoer word sonder om eers na Monaco en Montmeló in Europa te reis. * Die [[Spaanse Grand Prix]] sal by die Madring-straatrenbaan in Madrid gehou word in plaas van die [[Circuit de Barcelona-Catalunya]], wat ook 'n ren genaamd die [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]] aanbied. * Die [[Nederlandse Grand Prix]] is vir die laaste keer op die kalender en sal vir die eerste keer 'n naelren aanbied. * Die [[Azerbeidjanse Grand Prix]] word met een dag vervroeg weens die land se Herdenkingsviering op 27 September. Op versoek van die organiseerders sal die wedren op Saterdag 26 September gehou word. * Op 26 Julie 2026 is aangekondig dat die Bahreinse Grand Prix van Sakhir na die [[Sepang Internasionale Renbaan]] in Sepang, [[Maleisië]], verskuif word, waar die [[Maleisiese Grand Prix]] laas in 2017 gehou is. Die wedren op 4 Oktober sal amptelik die ''Gulf Air Bahreinse Grand Prix in Maleisië'' genoem word.<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6404438/formule-1-in-oktober-naar-maleisie-als-vervanger-afgelaste-gp-bahrein.html |titel=Formule 1 in oktober naar Maleisië als vervanger afgelaste GP Bahrein |website=nu.nl |datum=2026-07-26}}</ref> === Afgelaste renne === Op 13 Maart 2026 word bekendgemaak dat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] nie sal plaasvind in April nie, vanweë die voortgesette oorlog in [[Iran]] en die Midde-Ooste.<ref>{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/bahrain-and-saudi-arabian-grands-prix-will-not-take-place-in-april.1hnqllVG85RSt8pbFc5Ivx |titel=Bahrain and Saudi Arabian Grands Prix will not take place in April |website=formula1.com |datum=14 Maart 2026 | taal=en}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.gelderlander.nl/meer-sport/formule-1-gaat-races-in-bahrein-en-saoedi-arabie-van-de-kalender-halen-wegens-oorlog-in-het-midden-oosten~a386afd3/ |titel=Formule 1 gaat races in Bahrein en Saoedi-Arabië van de kalender halen wegens oorlog in het Midden-Oosten |website=gelderlander.nl |datum= 13 Maart 2026}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 85%" !Rondte !|Grand Prix ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Oorspronklike datum |- !4 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{BH-VLAG}} [[Bahrein Internasionale Renbaan]] |[[Sakhir]] |12 April |- !5 |[[Saoedi-Arabiese Grand Prix|GP van Saoedi-Arabië]] |{{Vlagikoon|SAU}} [[Djedda-straatrenbaan]] |[[Djedda|Jeddah]] |19 April |} == Inskrywings == Die volgende vervaardigers en jaers is onder kontrak om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem. Alle spanne ding mee met bande wat slegs deur [[Pirelli]] verskaf word.<ref>{{en}}{{citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/pirelli-to-continue-as-formula-1s-exclusive-tyre-supplier-until-2027.7xJIxJyMe84N3p7k4iIMjK |titel=Pirelli to continue as Formula 1's exclusive tyre supplier until 2027 |website=formula1.com |datum=2023-10-10}}</ref> Elke span het ten minste twee renjaers ingeskryf, een vir elk van die twee verpligte motors. <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 90%;" |+{{Nowrap|Spanne en jaers wat gekontrakteer is om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem}} !Inskrywer !Vervaardiger !Onderstel !Kragbron !Nr. !Renjaer !{{Afkorting|Grands Prix|Rondtes ingeskryf}} !style="border-left:2px solid #aaaaaa"|Nr. !Renjaers in<br />vrye oefening !{{Afkorting|Grands Prix|Rondtes ingeskryf}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{Vlagikoon|FRA}} BWT Alpine Formule 1-span !rowspan=2|[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-AMG|Mercedes]] |rowspan=2|A526<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/alpine/modeles.aspx |titel=Alpine Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref name="AlpineMercedes">{{nl}}{{Cite web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-alpine-stapt-vanaf-2026-over-op-mercedes-motoren/ |titel=Alpine stapt vanaf 2026 over op Mercedes-motoren |website=Formule 1.nl |datum=12 November 2024 }}</ref> |{{Center|10}} |{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]]<ref name="Gasly">{{nl}}{{Citeer web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6318484/gasly-verbindt-formule-1-toekomst-aan-alpine-met-meerjarig-contract.html |titel=Gasly verbindt Formule 1-toekomst aan Alpine met meerjarig contract |website=nu.nl |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistITA2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}}</ref> |align=center|13 |- |{{Center|43}} |{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/alpine-verlengt-contract-franco-colapinto-bevestigt-line-up-2026-paul-aron/ |titel=Alpine verlengt contract Franco Colapinto, bevestigt line-up voor 2026 |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |datum=2025-11-07 |bezochtdatum=7 November 2025 |werk=Formule1.nl}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistHON2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}}</ref> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} Aston Martin Aramco Formule 1-span !rowspan=2|[[Aston Martin F1|Aston Martin]] Aramco-[[Honda]] |rowspan=2|AMR26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/aston-martin/modeles.aspx |titel=Aston Martin Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Honda RA626H<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/honda-neemt-tijd-nieuwe-aston-martin-motor-ontwikkelen-laatste-moment/ |titel=Honda neemt tijd voor nieuwe Aston Martin-motor: ‘Ontwikkelen tot het laatste moment’ |website=formule1.nl |datum=2025-03-05 |bezochtdatum=2025-04-24}}</ref> |{{Center|14}} |{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]]<ref>{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2516397-formule-1-coureur-alonso-verlengt-contract-bij-aston-martin|titel=Formule 1-coureur Alonso verlengt contract bij Aston Martin |website=nos.nl |datum=2024-04-11}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}}</ref><ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}}</ref> |align=center|3, 10 |- |{{Center|18}} |{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]]<ref name="Stroll">{{en}}{{Citeer web|url=https://www.astonmartinf1.com/en-GB/news/announcement/aston-martin-aramco-confirms-lance-stroll-for-2025-and-beyond |titel=Aston Martin Aramco confirms Lance Stroll for 2025 and beyond |website=astonmartinf1.com |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref name=entrylistOOS2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}}</ref> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} Atlassian Williams F1-span !rowspan=2|[[Williams F1|Atlassian Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |rowspan=2|FW48<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/williams/modeles.aspx |titel=Williams Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.reuters.com/sports/motor-sports/williams-f1-team-use-mercedes-engines-until-least-2030-2024-01-08/#:~:text=LONDON%2C%20Jan%208%20(Reuters),both%20parties%20announced%20on%20Monday. |titel=Williams F1 team to use Mercedes engines until at least 2030 |website=Reuters |datum=2024-01-08}}</ref> |{{Center|23}} |{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]]<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-williams-confirm-albon-for-2023-on-new-multi-year-contract.1rpexVv61cyqPW7h7La6LZ.html |titel=Williams confirm Albon for 2023 on new multi-year contract |website=Formula1.com |datum=2023-08-03}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistCAT2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix - Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}}</ref><ref name=entrylistITA2026/> |align=center|7, 13 |- |{{Center|55}} |{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]]<ref>{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2530783-formule-1-coureur-sainz-stapt-over-van-ferrari-naar-williams |titel=Formule 1-coureur Sainz stapt over van Ferrari naar Williams |website=nos.nl |datum=2024-07-29 |bezochtdatum=2024-07-29}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}} Audi Revolut F1-span<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/officieel-audi-slaat-de-handen-ineen-met-formule-1-team |titel=Officieel: Audi slaat de handen ineen met Formule 1-team |website=racingnews365.nl |datum=26 Oktober 2022}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/audi-presenteert-titelsponsor-nieuw-f1-team-2026 |titel=Audi presenteert titelsponsor nieuw F1-team 2026 |website=racingnews365.nl |datum=30 Julie 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Audi F1-span|Audi]] |rowspan=2|R26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/audi/modeles.aspx |titel=Audi Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Audi AFR 26 Hybrid |{{Center|5}} |{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]]<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/formule-2-coureur-gabriel-bortoleto-2025-naar-sauber-line-up-compleet/ |titel=Formule 2-coureur Gabriel Bortoleto in 2025 naar Sauber, line-up compleet |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |website=Formule1.nl |datum=2024-11-06 |bezochtdatum=2024-11-06}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|27}} |{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]]<ref>{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2518255-hulkenberg-stapt-na-dit-seizoen-over-van-haas-naar-sauber-dat-vanaf-2026-audi-wordt |titel=Hülkenberg stapt na dit seizoen over van Haas naar Sauber, dat vanaf 2026 Audi wordt |website=nos.nl |datum=2024-04-26}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name="entrylistCAT2026" /> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/statement-on-general-motors-application-to-join-fia-formula-one-world.69uoRF1uwHwXkr4efkpnhc |titel=Statement on General Motors application to join FIA Formula One World Championship in 2026 |website=Formula 1.com |datum=25 November 2024 |bezochtdatum=24 April 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|MAC-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/cadillac/modeles.aspx |titel=Cadillac Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/breaking-gloednieuw-f1-team-tekent-eerste-motordeal |titel=Gloednieuw F1-team tekent eerste motordeal |website=racingnews365.nl |datum=2024-12-10}}</ref> |{{Center|11}} |{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]]<ref name=PERBOT>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2579988-veteranen-bottas-en-perez-keren-bij-nieuw-team-cadillac-terug-in-formule-1 |titel=Veteranen Bottas en Pérez keren bij nieuw team Cadillac terug in Formule 1|website=Nos.nl |datum=2025-08-26}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistITA2026/> |align=center|7, 13 |- |{{Center|77}} |{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]]<ref name=PERBOT/> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{IT-VLAG}} Scuderia Ferrari [[Hewlett-Packard|HP]] !rowspan=2|[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |rowspan=2|SF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nl.motorsport.com/f1/news/ferrari-onthult-naam-f1-auto-seizoen-2026/10788970/ |titel=Ferrari onthult naam van F1-auto die ommekeer moet brengen |datum=2026-01-11 |bezochtdatum=2026-01-12 |werk=nl.motorsport.com }}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.ferrari.com/en-NL/formula1/sf-26 |titel=Ferrari SF-26 |website=ferrari.com |datum=2026-01-23}}</ref> |{{Center|16}} |{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://racingnews365.nl/breaking-leclerc-verlengt-zijn-contract-bij-ferrari |titel=Leclerc verlengt zijn contract bij Ferrari voor onbepaalde tijd |website=racingnews365.nl |datum=2024-01-25}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|44}} |{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2507120-sensationele-transfer-is-rond-hamilton-rijdt-in-2025-voor-ferrari-sainz-weg |titel=Sensationele transfer is rond: Hamilton rijdt in 2025 voor Ferrari, Sainz weg |website=nos.nl |datum=2024-02-01}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Toyota Gazoo Racing|TGR]] [[Haas F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/toyota-gazoo-racing-to-become-title-sponsors-of-haas-from-2026.7cSSDjuSpWld580YQKVtvh |titel=Toyota Gazoo Racing to become title sponsors of Haas from 2026 |website=formula1.com |datum=4 Desember 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|VF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/haas/modeles.aspx |titel=Haas Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6 |{{Center|31}} |{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-esteban-ocon-tekent-meerjarig-contract-bij-haas/ |titel=Esteban Ocon tekent meerjarig contract bij Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-25 }}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|87}} |{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-oliver-bearman-tekent-meerjarig-contract-haas/ |titel=Ferrari-talent Oliver Bearman tekent meerjarig contract met Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-04 }}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} McLaren Mastercard F1 Team !rowspan=2|[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |rowspan=2|MCL40<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mclaren/modeles.aspx |titel=McLaren Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|1}} |{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/norris-verlengt-contract-en-wil-met-mclaren-op-jacht-naar-verstappen-en-red-bull/ |titel=Norris verlengt contract, wil met McLaren op jacht naar Verstappen en Red Bull |website=formule1.nl |datum=26 Januarie 2024 |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| 67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|81}} |{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-piastri-agrees-new-multi-year-contract-extension-with-mclaren.29O2HI46I2Te3orUqkwdwX |titel=Piastri agrees new multi-year contract extension with McLaren |datum=15 Oktober 2025 |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formule1.nl}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}} {{Nowrap|Mercedes AMG Petronas F1-span}} !rowspan=2|[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |rowspan=2|F1 W17<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mercedes/modeles.aspx |titel=Mercedes Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|12}} |{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]<ref name=MER>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-and-antonelli-confirmed-as-2026-mercedes-line-up.1vrWrdgEflkIwPgaybBEDj |titel=Russell and Antonelli confirmed as 2026 Mercedes line-up |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formula1.com }}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|72 |{{DK-VLAG}} Frederik Vesti<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistHON2026/> |align=center|7, 11 |- |{{Center|63}} |{{GB-VLAG}} [[George Russell]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6364018/mercedes-gaat-door-met-russell-en-antonelli-hebben-bewezen-sterk-duo-te-zijn.html |titel=Mercedes gaat door met Russell en Antonelli: 'Hebben bewezen sterk duo te zijn' |website=nu.nl |datum=15 Oktober 2025}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{IT-VLAG}} Visa Cash App Racing Bulls F1-span !rowspan=3|[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|VCARB 03<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/racing-bulls/modeles.aspx |titel=Racing Bulls Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF>{{en}}{{Citeer web |url=https://media.ford.com/content/fordmedia/fna/us/en/news/2023/01/03/ford-returns-to-formula-1--strategic-partner-to-oracle-red-bull-.html |titel=Ford returns to Formula 1; Strategic partner to Oracle Red Bull Racing for 2026 season and beyond |website=media.ford.com |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWLIN>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.visacashapprb.com/int-en/2026-driver-live-up-announcement |titel=Our Driver Line-Up For 2026 |website=visacashapprb.com |datum=2 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|90 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|22}} |{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]]<ref name=LAWTSU>{{nl}}{{Cite web |url=https://f1journaal.be/officieel-isack-hadjar-mist-gp-van-nederland-liam-lawson-en-yuki-tsunoda-vallen-in-bij-red-bull-en-racing-bulls/ |titel=Isack Hadjar mist GP van Nederland, Liam Lawson en Yuki Tsunoda vallen in bij Red Bull en Racing Bulls |website=f1journaal.be |datum=2026-08-19}}</ref> |align=center|12–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |- |{{Center|41}} |{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]]<ref name=LAWLIN/> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{AT-VLAG}} Oracle Red Bull Racing !rowspan=3|[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|RB22<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/red-bull/modeles.aspx |titel=Red Bull Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF/> |{{Center|3}} |{{nowrap|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]]}}<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6187089/verstappen-verlengt-contract-en-blijft-tot-en-met-2028-bij-red-bull.html |titel=Verstappen verlengt contract en blijft tot en met 2028 bij Red Bull |website=nu.nl |datum=2022-09-22}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistITA2026/> |align=center|13 |- |{{Center|6}} |{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2592751-hadjar-volgt-tsunoda-op-als-teamgenoot-verstappen-bij-red-bull-racing|titel=Hadjar volgt Tsunoda op als teamgenoot Verstappen bij Red Bull Racing|website=Nos.nl|datum=1 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWTSU/> |align=center|12–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !colspan="10" align=center| Bron: FIA<ref name=inskryflys>{{en}}{{citeer web|url=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/2026-fia-formula-one-world-championship-entry |titel=2026 FIA Formula One World Championship Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2025-12-19}}</ref><ref>Amptelike inskrywingslyste: * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Australian Grand Prix – Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-06}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Chinese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-13}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Miami Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-01}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_canadian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Canadian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-22}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_monaco_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Monaco Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-05}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_british_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 British Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-03}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_dutch_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Dutch Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-08-21}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}} </ref> |}</div> == Uitslae en ranglys == === Grands Prix === <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {|class="wikitable" style=font-size:85% !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] !Voorste wegspringplek !Vinnigste ronde !Wenner<br/>(renjaer) !Wenner<br/>(vervaardiger) !Verslag |- !1 | {{AU-VLAG}} [[Australiese Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Australiese Grand Prix|Verslag]] |- !2 | {{CN-VLAG}} [[Chinese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Chinese Grand Prix|Verslag]] |- !3 | {{JP-VLAG}} [[Japannese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Japannese Grand Prix|Verslag]] |- !4 | [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]] [[Miami Grand Prix]] +Naelren '''*²''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Miami Grand Prix|Verslag]] |- !5 | {{CA-VLAG}} [[Kanadese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|Verslag]] |- !6 | {{MC-VLAG}} [[Monaco Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Monaco Grand Prix|Verslag]] |- !7 | {{nowrap|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]]}} | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|Verslag]] |- !8 | {{AT-VLAG}} [[Oostenrykse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|Verslag]] |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Britse Grand Prix]] +Naelren '''*³''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Britse Grand Prix|Verslag]] |- !10 | {{BE-VLAG}} [[Belgiese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Belgiese Grand Prix|Verslag]] |- !11 | {{HU-VLAG}} [[Hongaarse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Hongaarse Grand Prix|Verslag]] |- !12 | {{NL-VLAG}} [[Nederlandse Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Nederlandse Grand Prix|Verslag]] |- !13 | {{IT-VLAG}} [[Italiaanse Grand Prix]] | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Italiaanse Grand Prix|Verslag]] |- !14 | {{ES-VLAG}} [[Spaanse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Spaanse Grand Prix|Verslag]] |- !15 | {{AZ-VLAG}} [[Azerbeidjanse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|Verslag]] |- !16 | {{MY-VLAG}} [[Bahreinse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Bahreinse Grand Prix|Verslag]] |- !17 | {{SG-VLAG}} [[Singapoerse Grand Prix]] +Naelren | | | | | [[2026 Singapoerse Grand Prix|Verslag]] |- !18 | {{VS-VLAG}} [[Verenigde State Grand Prix]] | | | | | [[2026 Verenigde State Grand Prix|Verslag]] |- !19 | [[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]] [[Meksikaanse Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]] | | | | | [[2026 Meksikostad Grand Prix|Verslag]] |- !20 | [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]] [[Brasiliaanse Grand Prix|São Paulo Grand Prix]] | | | | | [[2026 São Paulo Grand Prix|Verslag]] |- !21 | [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] [[Las Vegas Grand Prix]] | | | | | [[2026 Las Vegas Grand Prix|Verslag]] |- !22 | {{vlagikoon|QAT}} [[Katarse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Katarse Grand Prix|Verslag]] |- !23 | [[Beeld:Flag of Abu Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]] [[Aboe Dhabi Grand Prix]] | | | | | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|Verslag]] |} </div> '''*¹''' [[George Russell]] wen drie naelrenne: die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese Grand Prix]], die [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese Grand Prix]] asook die [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse Grand Prix]].<br/> '''*²''' [[Lando Norris]] wen die [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|naelren van die Miami Grand Prix]].<br/> '''*³''' [[Kimi Antonelli]] wen die [[2026 Britse Grand Prix#Naelrenuitslag|naelren van die Britse Grand Prix]].<br/> === Puntestelsel === Punte word volgens 'n glyskaal toegeken vir die eerste tien geklassifiseerde renjaers. Punte vir die naelren word op 'n glyskaal toegeken vir die eerste agt geklassifiseerde renjaers. Die punte vir elke wedren word soos volg toegeken: {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center" |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Plek''' |bgcolor=ffffbf|{{0}}'''1ste'''{{0}} |bgcolor=dfdfdf|{{0}}'''2de'''{{0}} |bgcolor=ffdf9f|{{0}}'''3de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''4de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''5de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''6de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''7de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''8de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''9de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''10de'''{{0}} |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Grand Prix''' |bgcolor=ffffbf|25 |bgcolor=dfdfdf|18 |bgcolor=ffdf9f|15 |bgcolor=dfffdf|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|2 |bgcolor=dfffdf|1 |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Naelren''' |bgcolor=ffffff|8 |bgcolor=ffffff|7 |bgcolor=ffffff|6 |bgcolor=ffffff|5 |bgcolor=ffffff|4 |bgcolor=ffffff|3 |bgcolor=ffffff|2 |bgcolor=ffffff|1 |} === Ranglys van renjaers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class= "wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |- !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !1 |12 |align=left|{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|f=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ANT|seasonpoints}} |- !2 |63 |align=left|{{GB-VLAG}} [[George Russell]] |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF{{Pictogram poleposition}}</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|RUS|seasonpoints}} |- !3 |44 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAM|seasonpoints}} |- !4 |1 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|NOR|seasonpoints}} |- !5 |16 |align=left|{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LEC|seasonpoints}} |- !6 |3 |align=left|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|VER|seasonpoints}} |- !7 |81 |align=left|{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PIA|seasonpoints}} |- !8 |6 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAD|seasonpoints}} |- !9 |30 |align=left|{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LAW|seasonpoints}} |- !10 |10 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|GAS|seasonpoints}} |- !11 |41 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LIN|seasonpoints}} |- !12 |43 |align=left|{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|COL|seasonpoints}} |- !13 |87 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BEA|seasonpoints}} |- !14 |5 |align=left|{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOR|seasonpoints}} |- !15 |27 |align=left|{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HUL|seasonpoints}} |- !16 |55 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16| |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|SAI|seasonpoints}} |- !17 |23 |align=left|{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALB|seasonpoints}} |- !18 |31 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|OCO|seasonpoints}} |- !19 |14 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALO|seasonpoints}} |- !20 |22 |align=left|{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|TSU|seasonpoints}} |- !21 |18 |align=left|{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|STR|seasonpoints}} |- !22 |77 |align=left|{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOT|seasonpoints}} |- !23 |11 |align=left|{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PER|seasonpoints}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. === Ranglys van vervaardigers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |-valign="top" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|1 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |align=center|12<!--ANT--> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|f=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|425 |- |align=center|63<!--RUS--> |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|2 |rowspan=2 align=left|{{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |align=center|16<!--LEC--> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|338 |- |align=center|44<!--HAM--> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|3 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|1<!--NOR--> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|265 |- |align=center|81<!--PIA--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 vc |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|4 |rowspan=3 align=left|{{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull]] [[Ford Motor Company|Ford]] |align=center|3<!--VER--> |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|189 |- |align=center|6<!--HAD--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|5 |rowspan=3 align=left|{{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull]] [[Ford Motor Company|Ford]] |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|70 |- |align=center|22<!--TSU--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|41<!--LIN--> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|6 |rowspan=2 align=left|{{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|10<!--GAS--> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|54 |- |align=center|43<!--COL--> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|7 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Haas F1-span]]-[[Ferrari]] |align=center|31<!--OCO--> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dffddf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|21 |- |align=center|87<!--BEA--> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|8 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] |align=center|5<!--BOR--> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|16 |- |align=center|27<!--HUL--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|9 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|23<!--ALB--> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|11 |- |align=center|55<!--SAI--> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|10 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-<br/>[[Honda]] |align=center|14<!--ALO--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|3 |- |align=center|18<!--STR--> |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|11 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |align=center|11<!--PER--> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|0 |- |align=center|77<!--BOT--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Formule Een-seisoene]] rl79m92fuldt7ty3vmx6dp45e13196x 2965792 2965779 2026-09-08T14:59:33Z Balenda 83524 /* Ranglys van renjaers */ ITA 2965792 wikitext text/x-wiki {{F1 seisoen | Vorige = 2025 | Huidige = 2026 | Volgende = 2027 }} [[Lêer:Formula One logo.svg|thumb|260px|Formule 1 logo]] Die '''2026 Formule 1-seisoen''' is onderweg om die 77ste Formule 1-seisoen te wees. "Formule 1", amptelik die "FIA Formule Een Wêreldkampioenskap," is die hoogste klas van motorsport soos gedefinieer deur die Fédération Internationale de l'Automobile (FIA). Die kampioenskap, wat van Maart tot Desember gehou word, sal uit twee-en-twintig Grands Prix bestaan, nadat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] weens die voortdurende oorlog in die Midde-Ooste afgelas is. Die 2026-seisoen sal groot regulasieveranderinge inlui, met nuwe motors en enjins. Motors sal met aktiewe aërodinamika en beweegbare vleuels bekendgestel word. == Algemeen == ===Verandering in regulasies=== Die voorskrifte vir die enjin, aërodinamika, geometrie en veiligheidsregulasies sal almal vir die 2026-seisoen hersien word. ===Tegniese regulasies=== Die sewentiende weergawe van die tegniese regulasies vir die 2026-seisoen is op 28 April 2025 gepubliseer.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_c_technical_-_iss_17_-_2026-04-28.pdf |titel=2026 Formula 1 Section C Technical Regulations - Issue 17 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> ===Afmetings en aërodinamika van motors=== Op 6 Junie 2024 is die 2026-motorkonsep onthul. Die konsep beskik oor nuwe aktiewe aërodinamika in beide die voor- en agtervlerke. In die konsep is die sleepverminderingstelsel afgeskaf en vervang deur 'n nuwe handmatige enjinmodus. Die wielbasis is verminder van 360 cm tot 340 cm, die breedte is verminder van 200 cm tot 190 cm, en die minimum massa is verminder tot 768 kg. Die breedte van die voor- en agterbande sal onderskeidelik met 2,5 cm en 3,0 cm verminder word. Die vloer sal 'n verminderde grondeffek hê om die probleme wat motors met bons tydens bestuur gehad het, te verlig. ===Kragbron=== Nuwe krageenheidregulasies sal vir die 2026-seisoen ingestel word. Die nuwe krageenhede sal steeds meer as 1 000 pk (750 kW) produseer, hoewel krag uit verskillende bronne aangewend word. Die enjinregulasies sal die 1.6-liter turbo-aangejaagde V6-binnebrandenjin behou wat sedert 2014 gebruik word. Die MGU-H (Motor Generator Unit - Heat), wat ook sedert 2014 gebruik word, sal egter verbied word, terwyl die krag van die MGU-K (Motor Generator Unit - Kinetic) verhoog sal word van 160 pk (120 kW) tot 470 pk (350 kW). Die krag van die interne verbrandingsgedeelte van die krageenheid sal afneem van 630 kW tot 400 kW. Die krageenhede sal 'n ten volle volhoubare brandstof gebruik wat deur Formule 1 ontwikkel word. Daar word verwag dat die krageenhede twee keer soveel elektriese energie as voorheen sal herwin. == Sportregulasies == Die sesde weergawe van die sportregulasies vir die 2026-seisoen is op 28 April 2026 gepubliseer.<ref name=SR>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_b_sporting_-_iss_06_-_2026-04-28.pdf |titel=2026 Formula 1 Section B Sporting Regulations - Issue 06 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> ===Naelren=== Hierdie seisoen, soos in 2025, sal die naelren by ses Grands Prix gehou word. Die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese]], [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|Miami]], [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese]], [[2026 Britse Grand Prix#Naelren|Britse]], [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse]] en [[2026 Singapoerse Grand Prix#Naelren|Singapoerse]] Grands Prix sal die naelren-formaat aanbied. Vir Kanada, Nederland en Singapoer sal dit die eerste keer wees waar 'n naelren plaasvind.<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-announce-2026-sprint-calendar.3PyLPAazrBNe8kQIS3wOfY |titel=Formula 1 and FIA announce 2026 Sprint calendar |website=formula1.com |datum=16 September 2025}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.circuitzandvoort.nl/nieuws/formula-1-heineken-dutch-grand-prix-viert-unieke-motorsportgeschiedenis-in-nederland-met-laatste-editie-in-2026/ |titel=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix viert unieke motorsportgeschiedenis in Nederland met laatste editie in 2026 |website=circuitzandvoort.nl |datum=4 Desember 2024}}</ref> === Hittegevaar === Indien die amptelike weerdiens voorspel dat die hitte-indeks 30.5°C sal oorskry op enige stadium gedurende die naelren of wedren, of indien die wedrendirekteur so bepaal, kan 'n hittegevaar 24 uur voor die geskeduleerde begin van die naelren of wedren verklaar word. Sodra 'n hittegevaar verklaar is, moet bykomende items om die bestuurder te help afkoel, aangebring word. === Wegspringrooster === Die voorlopige wegspringrooster sal nie later nie as twee uur voor die geskeduleerde begin van die formasierondte vir die wedren aangekondig word. In vorige jare was dit vier uur. === Finansiële regulasies === Die sesde weergawe van die Finansiële Tegniese Regulasie is op 28 April 2026 deur FIA gepubliseer.<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_d_financial_-_f1_teams_-_iss_06_-_2026-04-28.pdf |title=2026 Formula 1 Section D Financial Regulations - Issue 04 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> == Kalender == [[Lêer:Formula_1_all_over_the_world-2026.svg|duimnael|280px|Lande wat 'n [[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] in 2026 aanbied, word in groen aangedui, vorige gasheerlande word in donkergrys aangedui.]] Op 10 Junie 2025 is die kalender amptelik aangekondig.<ref>{{Cite web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6358632/gp-nederland-volgend-jaar-week-eerder-madrid-vervangt-imola-op-f1-kalender.html|title=GP Nederland volgend jaar week eerder, Madrid vervangt Imola op F1-kalender|date=10 Junie 2025|website=nu.nl}}</ref> Daar verskyn vier-en-twintig Grands Prix op die kalender.<ref>{{Cite web|url=https://racingnews365.nl/f1-onthult-kalender-voor-2026|title=F1 onthult kalender voor 2026|date=2025-06-10|website=RacingNews365.nl|access-date=10 Junie 2025}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 90%" !{{Afkorting|GP nr.|Grand Prix nommer sedert 1950}} !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Datum |- |{{Middel|1150}} !1 |[[Australiese Grand Prix|GP van Australië]] |{{AU-VLAG}} [[Albert Park Renbaan]] |[[Melbourne]] |8 Maart |- |{{Middel|1151}} !2 |[[Chinese Grand Prix|GP van China]] |{{CN-VLAG}} [[Shanghai Internasionale Renbaan]] |[[Shanghai]] |15 Maart |- |{{Middel|1152}} !3 |[[Japannese Grand Prix|GP van Japan]] |{{JP-VLAG}} [[Suzuka Internasionale Renbaan]] |Suzuka |29 Maart |- |{{Middel|1153}} !4 |[[Miami Grand Prix|GP van Miami]] |{{US-VLAG}} [[Miami International Autodrome]] |Miami Gardens ([[Florida]]) |3 Mei |- |{{Middel|1154}} !5 |[[Kanadese Grand Prix|GP van Kanada]] |{{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve-renbaan]] |[[Montreal]] ([[Quebec]]) |24 Mei |- |{{Middel|1155}} !7 |[[Monaco Grand Prix|GP van Monaco]] |{{MC-VLAG}} [[Monaco-renbaan]] |[[Monaco]] |7 Junie |- |{{Middel|1156}} !7 |[[Barcelona-Katalonië Grand Prix|GP van Barcelona-Katalonië]] |{{ES-VLAG}} [[Barcelona-Catalunya-renbaan]] |Montmeló |14 Junie |- |{{Middel|1157}} !8 |[[Oostenrykse Grand Prix|GP van Oostenryk]] |{{AT-VLAG}} [[Red Bull Ring]] |Spielberg |28 Junie |- |{{Middel|1158}} !9 |[[Britse Grand Prix|GP van Groot-Brittanje]] |{{GB-VLAG}} [[Silverstone-renbaan]] |Silverstone |5 Julie |- |{{Middel|1159}} !10 |[[Belgiese Grand Prix|GP van België]] |{{BE-VLAG}} [[Circuit de Spa-Francorchamps]] |Stavelot |19 Julie |- |{{Middel|1160}} !11 |[[Hongaarse Grand Prix|GP van Hongarye]] |{{HU-VLAG}} [[Hungaroring]] |Mogyoród |26 Julie |- |{{Middel|1161}} !12 |[[Nederlandse Grand Prix|GP van Nederland]] |{{NL-VLAG}} [[Zandvoort-renbaan]] |Zandvoort |23 Augustus |- |{{Middel|1162}} !13 |[[Italiaanse Grand Prix|GP van Italië]] |{{IT-VLAG}} [[Autodromo Nazionale di Monza]] |Monza |6 September |- |{{Middel|1163}} !14 |[[Spaanse Grand Prix|GP van Spanje]] |{{ES-VLAG}} [[Circuito de Madring]] |[[Madrid]] |13 September |- |{{Middel|1164}} !15 |[[Azerbeidjanse Grand Prix|GP van Azerbeidjan]] |{{AZ-VLAG}} [[Bakoe-straatrenbaan]] |[[Bakoe]] |26 September |- |{{Middel|1165}} !16 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{MY-VLAG}} [[Sepang Internasionale Renbaan]] |Sepang |4 oktober |- |{{Middel|1166}} !17 |[[Singapoerse Grand Prix|GP van Singapoer]] |{{SG-VLAG}} [[Marinabaai Straatrenbaan]] |[[Singapoer|Singapore]] |11 Oktober |- |{{Middel|1167}} !18 |[[Verenigde State Grand Prix|GP van die Verenigde State]] |{{US-VLAG}} [[Circuit of the Americas]] |[[Austin, Texas|Austin]] ([[Texas]]) |25 Oktober |- |{{Middel|1168}} !19 |[[Meksikaanse Grand Prix|GP van Meksiko-Stad]] |{{MX-VLAG}} [[Autódromo Hermanos Rodríguez]] |[[Meksikostad]] |1 November |- |{{Middel|1169}} !20 |[[Brasiliaanse Grand Prix|GP van São Paulo]] |{{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace-renbaan]] |[[São Paulo]] |8 November |- |{{Middel|1170}} !21 |[[Las Vegas Grand Prix|GP van Las Vegas]] |{{US-VLAG}} [[Las Vegas Straatrenbaan]] |[[Las Vegas]] ([[Nevada]]) |21 November |- |{{Middel|1171}} !22 |[[Katarse Grand Prix|GP van Katar]] |{{Vlagikoon|QAT}} [[Losail Internasionale Renbaan]] |[[Lusail]] |29 November |- |{{Middel|1172}} !23 |[[Aboe Dhabi Grand Prix|GP van Aboe Dhabi]] |{{AE-VLAG}} [[Yas Marina-renbaan]] |[[Yas-eiland|Yas]] |6 Desember |} === Kalenderwysigings in 2026 === * Die [[Emilia-Romagna Grand Prix]] het van die kalender verdwyn omdat die kontrak nie hernu is nie. * Die [[Kanadese Grand Prix]] is op die kalender vervroeg om die doeltreffendheid van vragvervoer te verbeter. Vrag kan nou van Miami Gardens direk na [[Montreal]] vervoer word sonder om eers na Monaco en Montmeló in Europa te reis. * Die [[Spaanse Grand Prix]] sal by die Madring-straatrenbaan in Madrid gehou word in plaas van die [[Circuit de Barcelona-Catalunya]], wat ook 'n ren genaamd die [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]] aanbied. * Die [[Nederlandse Grand Prix]] is vir die laaste keer op die kalender en sal vir die eerste keer 'n naelren aanbied. * Die [[Azerbeidjanse Grand Prix]] word met een dag vervroeg weens die land se Herdenkingsviering op 27 September. Op versoek van die organiseerders sal die wedren op Saterdag 26 September gehou word. * Op 26 Julie 2026 is aangekondig dat die Bahreinse Grand Prix van Sakhir na die [[Sepang Internasionale Renbaan]] in Sepang, [[Maleisië]], verskuif word, waar die [[Maleisiese Grand Prix]] laas in 2017 gehou is. Die wedren op 4 Oktober sal amptelik die ''Gulf Air Bahreinse Grand Prix in Maleisië'' genoem word.<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6404438/formule-1-in-oktober-naar-maleisie-als-vervanger-afgelaste-gp-bahrein.html |titel=Formule 1 in oktober naar Maleisië als vervanger afgelaste GP Bahrein |website=nu.nl |datum=2026-07-26}}</ref> === Afgelaste renne === Op 13 Maart 2026 word bekendgemaak dat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] nie sal plaasvind in April nie, vanweë die voortgesette oorlog in [[Iran]] en die Midde-Ooste.<ref>{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/bahrain-and-saudi-arabian-grands-prix-will-not-take-place-in-april.1hnqllVG85RSt8pbFc5Ivx |titel=Bahrain and Saudi Arabian Grands Prix will not take place in April |website=formula1.com |datum=14 Maart 2026 | taal=en}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.gelderlander.nl/meer-sport/formule-1-gaat-races-in-bahrein-en-saoedi-arabie-van-de-kalender-halen-wegens-oorlog-in-het-midden-oosten~a386afd3/ |titel=Formule 1 gaat races in Bahrein en Saoedi-Arabië van de kalender halen wegens oorlog in het Midden-Oosten |website=gelderlander.nl |datum= 13 Maart 2026}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 85%" !Rondte !|Grand Prix ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Oorspronklike datum |- !4 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{BH-VLAG}} [[Bahrein Internasionale Renbaan]] |[[Sakhir]] |12 April |- !5 |[[Saoedi-Arabiese Grand Prix|GP van Saoedi-Arabië]] |{{Vlagikoon|SAU}} [[Djedda-straatrenbaan]] |[[Djedda|Jeddah]] |19 April |} == Inskrywings == Die volgende vervaardigers en jaers is onder kontrak om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem. Alle spanne ding mee met bande wat slegs deur [[Pirelli]] verskaf word.<ref>{{en}}{{citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/pirelli-to-continue-as-formula-1s-exclusive-tyre-supplier-until-2027.7xJIxJyMe84N3p7k4iIMjK |titel=Pirelli to continue as Formula 1's exclusive tyre supplier until 2027 |website=formula1.com |datum=2023-10-10}}</ref> Elke span het ten minste twee renjaers ingeskryf, een vir elk van die twee verpligte motors. <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 90%;" |+{{Nowrap|Spanne en jaers wat gekontrakteer is om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem}} !Inskrywer !Vervaardiger !Onderstel !Kragbron !Nr. !Renjaer !{{Afkorting|Grands Prix|Rondtes ingeskryf}} !style="border-left:2px solid #aaaaaa"|Nr. !Renjaers in<br />vrye oefening !{{Afkorting|Grands Prix|Rondtes ingeskryf}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{Vlagikoon|FRA}} BWT Alpine Formule 1-span !rowspan=2|[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-AMG|Mercedes]] |rowspan=2|A526<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/alpine/modeles.aspx |titel=Alpine Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref name="AlpineMercedes">{{nl}}{{Cite web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-alpine-stapt-vanaf-2026-over-op-mercedes-motoren/ |titel=Alpine stapt vanaf 2026 over op Mercedes-motoren |website=Formule 1.nl |datum=12 November 2024 }}</ref> |{{Center|10}} |{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]]<ref name="Gasly">{{nl}}{{Citeer web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6318484/gasly-verbindt-formule-1-toekomst-aan-alpine-met-meerjarig-contract.html |titel=Gasly verbindt Formule 1-toekomst aan Alpine met meerjarig contract |website=nu.nl |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistITA2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}}</ref> |align=center|13 |- |{{Center|43}} |{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/alpine-verlengt-contract-franco-colapinto-bevestigt-line-up-2026-paul-aron/ |titel=Alpine verlengt contract Franco Colapinto, bevestigt line-up voor 2026 |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |datum=2025-11-07 |bezochtdatum=7 November 2025 |werk=Formule1.nl}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistHON2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}}</ref> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} Aston Martin Aramco Formule 1-span !rowspan=2|[[Aston Martin F1|Aston Martin]] Aramco-[[Honda]] |rowspan=2|AMR26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/aston-martin/modeles.aspx |titel=Aston Martin Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Honda RA626H<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/honda-neemt-tijd-nieuwe-aston-martin-motor-ontwikkelen-laatste-moment/ |titel=Honda neemt tijd voor nieuwe Aston Martin-motor: ‘Ontwikkelen tot het laatste moment’ |website=formule1.nl |datum=2025-03-05 |bezochtdatum=2025-04-24}}</ref> |{{Center|14}} |{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]]<ref>{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2516397-formule-1-coureur-alonso-verlengt-contract-bij-aston-martin|titel=Formule 1-coureur Alonso verlengt contract bij Aston Martin |website=nos.nl |datum=2024-04-11}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}}</ref><ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}}</ref> |align=center|3, 10 |- |{{Center|18}} |{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]]<ref name="Stroll">{{en}}{{Citeer web|url=https://www.astonmartinf1.com/en-GB/news/announcement/aston-martin-aramco-confirms-lance-stroll-for-2025-and-beyond |titel=Aston Martin Aramco confirms Lance Stroll for 2025 and beyond |website=astonmartinf1.com |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref name=entrylistOOS2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}}</ref> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} Atlassian Williams F1-span !rowspan=2|[[Williams F1|Atlassian Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |rowspan=2|FW48<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/williams/modeles.aspx |titel=Williams Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.reuters.com/sports/motor-sports/williams-f1-team-use-mercedes-engines-until-least-2030-2024-01-08/#:~:text=LONDON%2C%20Jan%208%20(Reuters),both%20parties%20announced%20on%20Monday. |titel=Williams F1 team to use Mercedes engines until at least 2030 |website=Reuters |datum=2024-01-08}}</ref> |{{Center|23}} |{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]]<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-williams-confirm-albon-for-2023-on-new-multi-year-contract.1rpexVv61cyqPW7h7La6LZ.html |titel=Williams confirm Albon for 2023 on new multi-year contract |website=Formula1.com |datum=2023-08-03}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistCAT2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix - Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}}</ref><ref name=entrylistITA2026/> |align=center|7, 13 |- |{{Center|55}} |{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]]<ref>{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2530783-formule-1-coureur-sainz-stapt-over-van-ferrari-naar-williams |titel=Formule 1-coureur Sainz stapt over van Ferrari naar Williams |website=nos.nl |datum=2024-07-29 |bezochtdatum=2024-07-29}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}} Audi Revolut F1-span<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/officieel-audi-slaat-de-handen-ineen-met-formule-1-team |titel=Officieel: Audi slaat de handen ineen met Formule 1-team |website=racingnews365.nl |datum=26 Oktober 2022}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/audi-presenteert-titelsponsor-nieuw-f1-team-2026 |titel=Audi presenteert titelsponsor nieuw F1-team 2026 |website=racingnews365.nl |datum=30 Julie 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Audi F1-span|Audi]] |rowspan=2|R26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/audi/modeles.aspx |titel=Audi Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Audi AFR 26 Hybrid |{{Center|5}} |{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]]<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/formule-2-coureur-gabriel-bortoleto-2025-naar-sauber-line-up-compleet/ |titel=Formule 2-coureur Gabriel Bortoleto in 2025 naar Sauber, line-up compleet |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |website=Formule1.nl |datum=2024-11-06 |bezochtdatum=2024-11-06}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|27}} |{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]]<ref>{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2518255-hulkenberg-stapt-na-dit-seizoen-over-van-haas-naar-sauber-dat-vanaf-2026-audi-wordt |titel=Hülkenberg stapt na dit seizoen over van Haas naar Sauber, dat vanaf 2026 Audi wordt |website=nos.nl |datum=2024-04-26}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name="entrylistCAT2026" /> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/statement-on-general-motors-application-to-join-fia-formula-one-world.69uoRF1uwHwXkr4efkpnhc |titel=Statement on General Motors application to join FIA Formula One World Championship in 2026 |website=Formula 1.com |datum=25 November 2024 |bezochtdatum=24 April 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|MAC-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/cadillac/modeles.aspx |titel=Cadillac Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/breaking-gloednieuw-f1-team-tekent-eerste-motordeal |titel=Gloednieuw F1-team tekent eerste motordeal |website=racingnews365.nl |datum=2024-12-10}}</ref> |{{Center|11}} |{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]]<ref name=PERBOT>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2579988-veteranen-bottas-en-perez-keren-bij-nieuw-team-cadillac-terug-in-formule-1 |titel=Veteranen Bottas en Pérez keren bij nieuw team Cadillac terug in Formule 1|website=Nos.nl |datum=2025-08-26}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistITA2026/> |align=center|7, 13 |- |{{Center|77}} |{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]]<ref name=PERBOT/> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{IT-VLAG}} Scuderia Ferrari [[Hewlett-Packard|HP]] !rowspan=2|[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |rowspan=2|SF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nl.motorsport.com/f1/news/ferrari-onthult-naam-f1-auto-seizoen-2026/10788970/ |titel=Ferrari onthult naam van F1-auto die ommekeer moet brengen |datum=2026-01-11 |bezochtdatum=2026-01-12 |werk=nl.motorsport.com }}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.ferrari.com/en-NL/formula1/sf-26 |titel=Ferrari SF-26 |website=ferrari.com |datum=2026-01-23}}</ref> |{{Center|16}} |{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://racingnews365.nl/breaking-leclerc-verlengt-zijn-contract-bij-ferrari |titel=Leclerc verlengt zijn contract bij Ferrari voor onbepaalde tijd |website=racingnews365.nl |datum=2024-01-25}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|44}} |{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2507120-sensationele-transfer-is-rond-hamilton-rijdt-in-2025-voor-ferrari-sainz-weg |titel=Sensationele transfer is rond: Hamilton rijdt in 2025 voor Ferrari, Sainz weg |website=nos.nl |datum=2024-02-01}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Toyota Gazoo Racing|TGR]] [[Haas F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/toyota-gazoo-racing-to-become-title-sponsors-of-haas-from-2026.7cSSDjuSpWld580YQKVtvh |titel=Toyota Gazoo Racing to become title sponsors of Haas from 2026 |website=formula1.com |datum=4 Desember 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|VF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/haas/modeles.aspx |titel=Haas Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6 |{{Center|31}} |{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-esteban-ocon-tekent-meerjarig-contract-bij-haas/ |titel=Esteban Ocon tekent meerjarig contract bij Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-25 }}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|87}} |{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-oliver-bearman-tekent-meerjarig-contract-haas/ |titel=Ferrari-talent Oliver Bearman tekent meerjarig contract met Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-04 }}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} McLaren Mastercard F1 Team !rowspan=2|[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |rowspan=2|MCL40<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mclaren/modeles.aspx |titel=McLaren Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|1}} |{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/norris-verlengt-contract-en-wil-met-mclaren-op-jacht-naar-verstappen-en-red-bull/ |titel=Norris verlengt contract, wil met McLaren op jacht naar Verstappen en Red Bull |website=formule1.nl |datum=26 Januarie 2024 |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| 67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|81}} |{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-piastri-agrees-new-multi-year-contract-extension-with-mclaren.29O2HI46I2Te3orUqkwdwX |titel=Piastri agrees new multi-year contract extension with McLaren |datum=15 Oktober 2025 |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formule1.nl}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}} {{Nowrap|Mercedes AMG Petronas F1-span}} !rowspan=2|[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |rowspan=2|F1 W17<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mercedes/modeles.aspx |titel=Mercedes Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|12}} |{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]<ref name=MER>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-and-antonelli-confirmed-as-2026-mercedes-line-up.1vrWrdgEflkIwPgaybBEDj |titel=Russell and Antonelli confirmed as 2026 Mercedes line-up |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formula1.com }}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|72 |{{DK-VLAG}} Frederik Vesti<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistHON2026/> |align=center|7, 11 |- |{{Center|63}} |{{GB-VLAG}} [[George Russell]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6364018/mercedes-gaat-door-met-russell-en-antonelli-hebben-bewezen-sterk-duo-te-zijn.html |titel=Mercedes gaat door met Russell en Antonelli: 'Hebben bewezen sterk duo te zijn' |website=nu.nl |datum=15 Oktober 2025}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{IT-VLAG}} Visa Cash App Racing Bulls F1-span !rowspan=3|[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|VCARB 03<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/racing-bulls/modeles.aspx |titel=Racing Bulls Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF>{{en}}{{Citeer web |url=https://media.ford.com/content/fordmedia/fna/us/en/news/2023/01/03/ford-returns-to-formula-1--strategic-partner-to-oracle-red-bull-.html |titel=Ford returns to Formula 1; Strategic partner to Oracle Red Bull Racing for 2026 season and beyond |website=media.ford.com |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWLIN>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.visacashapprb.com/int-en/2026-driver-live-up-announcement |titel=Our Driver Line-Up For 2026 |website=visacashapprb.com |datum=2 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|90 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|22}} |{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]]<ref name=LAWTSU>{{nl}}{{Cite web |url=https://f1journaal.be/officieel-isack-hadjar-mist-gp-van-nederland-liam-lawson-en-yuki-tsunoda-vallen-in-bij-red-bull-en-racing-bulls/ |titel=Isack Hadjar mist GP van Nederland, Liam Lawson en Yuki Tsunoda vallen in bij Red Bull en Racing Bulls |website=f1journaal.be |datum=2026-08-19}}</ref> |align=center|12–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |- |{{Center|41}} |{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]]<ref name=LAWLIN/> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{AT-VLAG}} Oracle Red Bull Racing !rowspan=3|[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|RB22<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/red-bull/modeles.aspx |titel=Red Bull Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF/> |{{Center|3}} |{{nowrap|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]]}}<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6187089/verstappen-verlengt-contract-en-blijft-tot-en-met-2028-bij-red-bull.html |titel=Verstappen verlengt contract en blijft tot en met 2028 bij Red Bull |website=nu.nl |datum=2022-09-22}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistITA2026/> |align=center|13 |- |{{Center|6}} |{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2592751-hadjar-volgt-tsunoda-op-als-teamgenoot-verstappen-bij-red-bull-racing|titel=Hadjar volgt Tsunoda op als teamgenoot Verstappen bij Red Bull Racing|website=Nos.nl|datum=1 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWTSU/> |align=center|12–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !colspan="10" align=center| Bron: FIA<ref name=inskryflys>{{en}}{{citeer web|url=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/2026-fia-formula-one-world-championship-entry |titel=2026 FIA Formula One World Championship Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2025-12-19}}</ref><ref>Amptelike inskrywingslyste: * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Australian Grand Prix – Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-06}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Chinese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-13}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Miami Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-01}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_canadian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Canadian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-22}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_monaco_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Monaco Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-05}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_british_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 British Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-03}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_dutch_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Dutch Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-08-21}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}} </ref> |}</div> == Uitslae en ranglys == === Grands Prix === <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {|class="wikitable" style=font-size:85% !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] !Voorste wegspringplek !Vinnigste ronde !Wenner<br/>(renjaer) !Wenner<br/>(vervaardiger) !Verslag |- !1 | {{AU-VLAG}} [[Australiese Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Australiese Grand Prix|Verslag]] |- !2 | {{CN-VLAG}} [[Chinese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Chinese Grand Prix|Verslag]] |- !3 | {{JP-VLAG}} [[Japannese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Japannese Grand Prix|Verslag]] |- !4 | [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]] [[Miami Grand Prix]] +Naelren '''*²''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Miami Grand Prix|Verslag]] |- !5 | {{CA-VLAG}} [[Kanadese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|Verslag]] |- !6 | {{MC-VLAG}} [[Monaco Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Monaco Grand Prix|Verslag]] |- !7 | {{nowrap|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]]}} | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|Verslag]] |- !8 | {{AT-VLAG}} [[Oostenrykse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|Verslag]] |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Britse Grand Prix]] +Naelren '''*³''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Britse Grand Prix|Verslag]] |- !10 | {{BE-VLAG}} [[Belgiese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Belgiese Grand Prix|Verslag]] |- !11 | {{HU-VLAG}} [[Hongaarse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Hongaarse Grand Prix|Verslag]] |- !12 | {{NL-VLAG}} [[Nederlandse Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Nederlandse Grand Prix|Verslag]] |- !13 | {{IT-VLAG}} [[Italiaanse Grand Prix]] | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Italiaanse Grand Prix|Verslag]] |- !14 | {{ES-VLAG}} [[Spaanse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Spaanse Grand Prix|Verslag]] |- !15 | {{AZ-VLAG}} [[Azerbeidjanse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|Verslag]] |- !16 | {{MY-VLAG}} [[Bahreinse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Bahreinse Grand Prix|Verslag]] |- !17 | {{SG-VLAG}} [[Singapoerse Grand Prix]] +Naelren | | | | | [[2026 Singapoerse Grand Prix|Verslag]] |- !18 | {{VS-VLAG}} [[Verenigde State Grand Prix]] | | | | | [[2026 Verenigde State Grand Prix|Verslag]] |- !19 | [[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]] [[Meksikaanse Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]] | | | | | [[2026 Meksikostad Grand Prix|Verslag]] |- !20 | [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]] [[Brasiliaanse Grand Prix|São Paulo Grand Prix]] | | | | | [[2026 São Paulo Grand Prix|Verslag]] |- !21 | [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] [[Las Vegas Grand Prix]] | | | | | [[2026 Las Vegas Grand Prix|Verslag]] |- !22 | {{vlagikoon|QAT}} [[Katarse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Katarse Grand Prix|Verslag]] |- !23 | [[Beeld:Flag of Abu Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]] [[Aboe Dhabi Grand Prix]] | | | | | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|Verslag]] |} </div> '''*¹''' [[George Russell]] wen drie naelrenne: die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese Grand Prix]], die [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese Grand Prix]] asook die [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse Grand Prix]].<br/> '''*²''' [[Lando Norris]] wen die [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|naelren van die Miami Grand Prix]].<br/> '''*³''' [[Kimi Antonelli]] wen die [[2026 Britse Grand Prix#Naelrenuitslag|naelren van die Britse Grand Prix]].<br/> === Puntestelsel === Punte word volgens 'n glyskaal toegeken vir die eerste tien geklassifiseerde renjaers. Punte vir die naelren word op 'n glyskaal toegeken vir die eerste agt geklassifiseerde renjaers. Die punte vir elke wedren word soos volg toegeken: {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center" |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Plek''' |bgcolor=ffffbf|{{0}}'''1ste'''{{0}} |bgcolor=dfdfdf|{{0}}'''2de'''{{0}} |bgcolor=ffdf9f|{{0}}'''3de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''4de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''5de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''6de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''7de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''8de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''9de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''10de'''{{0}} |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Grand Prix''' |bgcolor=ffffbf|25 |bgcolor=dfdfdf|18 |bgcolor=ffdf9f|15 |bgcolor=dfffdf|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|2 |bgcolor=dfffdf|1 |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Naelren''' |bgcolor=ffffff|8 |bgcolor=ffffff|7 |bgcolor=ffffff|6 |bgcolor=ffffff|5 |bgcolor=ffffff|4 |bgcolor=ffffff|3 |bgcolor=ffffff|2 |bgcolor=ffffff|1 |} === Ranglys van renjaers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class= "wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |- !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !1 |12 |align=left|{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|f=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ANT|seasonpoints}} |- !2 |63 |align=left|{{GB-VLAG}} [[George Russell]] |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF{{Pictogram poleposition}}</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|RUS|seasonpoints}} |- !3 |44 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAM|seasonpoints}} |- !4 |1 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|NOR|seasonpoints}} |- !5 |16 |align=left|{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LEC|seasonpoints}} |- !6 |3 |align=left|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|VER|seasonpoints}} |- !7 |81 |align=left|{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PIA|seasonpoints}} |- !8 |6 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAD|seasonpoints}} |- !9 |30 |align=left|{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LAW|seasonpoints}} |- !10 |10 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|GAS|seasonpoints}} |- !11 |41 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LIN|seasonpoints}} |- !12 |43 |align=left|{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|COL|seasonpoints}} |- !13 |87 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BEA|seasonpoints}} |- !14 |5 |align=left|{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOR|seasonpoints}} |- !15 |27 |align=left|{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HUL|seasonpoints}} |- !16 |55 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16| |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|SAI|seasonpoints}} |- !17 |23 |align=left|{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALB|seasonpoints}} |- !18 |31 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|OCO|seasonpoints}} |- !19 |14 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALO|seasonpoints}} |- !20 |22 |align=left|{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|TSU|seasonpoints}} |- !21 |18 |align=left|{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|STR|seasonpoints}} |- !22 |77 |align=left|{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOT|seasonpoints}} |- !23 |11 |align=left|{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PER|seasonpoints}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. === Ranglys van vervaardigers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |-valign="top" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|1 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |align=center|12<!--ANT--> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|f=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|425 |- |align=center|63<!--RUS--> |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|2 |rowspan=2 align=left|{{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |align=center|16<!--LEC--> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|338 |- |align=center|44<!--HAM--> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|3 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|1<!--NOR--> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|265 |- |align=center|81<!--PIA--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 vc |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|4 |rowspan=3 align=left|{{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull]] [[Ford Motor Company|Ford]] |align=center|3<!--VER--> |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|189 |- |align=center|6<!--HAD--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|5 |rowspan=3 align=left|{{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull]] [[Ford Motor Company|Ford]] |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|70 |- |align=center|22<!--TSU--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|41<!--LIN--> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|6 |rowspan=2 align=left|{{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|10<!--GAS--> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|54 |- |align=center|43<!--COL--> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|7 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Haas F1-span]]-[[Ferrari]] |align=center|31<!--OCO--> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dffddf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|21 |- |align=center|87<!--BEA--> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|8 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] |align=center|5<!--BOR--> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|16 |- |align=center|27<!--HUL--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|9 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|23<!--ALB--> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|11 |- |align=center|55<!--SAI--> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|10 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-<br/>[[Honda]] |align=center|14<!--ALO--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|3 |- |align=center|18<!--STR--> |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|11 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |align=center|11<!--PER--> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|0 |- |align=center|77<!--BOT--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Formule Een-seisoene]] qcq9xl1fgf8p6m5e652xtbpa137vd12 2965795 2965792 2026-09-08T15:09:42Z Balenda 83524 /* Ranglys van vervaardigers */ ITA 2965795 wikitext text/x-wiki {{F1 seisoen | Vorige = 2025 | Huidige = 2026 | Volgende = 2027 }} [[Lêer:Formula One logo.svg|thumb|260px|Formule 1 logo]] Die '''2026 Formule 1-seisoen''' is onderweg om die 77ste Formule 1-seisoen te wees. "Formule 1", amptelik die "FIA Formule Een Wêreldkampioenskap," is die hoogste klas van motorsport soos gedefinieer deur die Fédération Internationale de l'Automobile (FIA). Die kampioenskap, wat van Maart tot Desember gehou word, sal uit twee-en-twintig Grands Prix bestaan, nadat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] weens die voortdurende oorlog in die Midde-Ooste afgelas is. Die 2026-seisoen sal groot regulasieveranderinge inlui, met nuwe motors en enjins. Motors sal met aktiewe aërodinamika en beweegbare vleuels bekendgestel word. == Algemeen == ===Verandering in regulasies=== Die voorskrifte vir die enjin, aërodinamika, geometrie en veiligheidsregulasies sal almal vir die 2026-seisoen hersien word. ===Tegniese regulasies=== Die sewentiende weergawe van die tegniese regulasies vir die 2026-seisoen is op 28 April 2025 gepubliseer.<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_c_technical_-_iss_17_-_2026-04-28.pdf |titel=2026 Formula 1 Section C Technical Regulations - Issue 17 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> ===Afmetings en aërodinamika van motors=== Op 6 Junie 2024 is die 2026-motorkonsep onthul. Die konsep beskik oor nuwe aktiewe aërodinamika in beide die voor- en agtervlerke. In die konsep is die sleepverminderingstelsel afgeskaf en vervang deur 'n nuwe handmatige enjinmodus. Die wielbasis is verminder van 360 cm tot 340 cm, die breedte is verminder van 200 cm tot 190 cm, en die minimum massa is verminder tot 768 kg. Die breedte van die voor- en agterbande sal onderskeidelik met 2,5 cm en 3,0 cm verminder word. Die vloer sal 'n verminderde grondeffek hê om die probleme wat motors met bons tydens bestuur gehad het, te verlig. ===Kragbron=== Nuwe krageenheidregulasies sal vir die 2026-seisoen ingestel word. Die nuwe krageenhede sal steeds meer as 1 000 pk (750 kW) produseer, hoewel krag uit verskillende bronne aangewend word. Die enjinregulasies sal die 1.6-liter turbo-aangejaagde V6-binnebrandenjin behou wat sedert 2014 gebruik word. Die MGU-H (Motor Generator Unit - Heat), wat ook sedert 2014 gebruik word, sal egter verbied word, terwyl die krag van die MGU-K (Motor Generator Unit - Kinetic) verhoog sal word van 160 pk (120 kW) tot 470 pk (350 kW). Die krag van die interne verbrandingsgedeelte van die krageenheid sal afneem van 630 kW tot 400 kW. Die krageenhede sal 'n ten volle volhoubare brandstof gebruik wat deur Formule 1 ontwikkel word. Daar word verwag dat die krageenhede twee keer soveel elektriese energie as voorheen sal herwin. == Sportregulasies == Die sesde weergawe van die sportregulasies vir die 2026-seisoen is op 28 April 2026 gepubliseer.<ref name=SR>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_b_sporting_-_iss_06_-_2026-04-28.pdf |titel=2026 Formula 1 Section B Sporting Regulations - Issue 06 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> ===Naelren=== Hierdie seisoen, soos in 2025, sal die naelren by ses Grands Prix gehou word. Die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese]], [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|Miami]], [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese]], [[2026 Britse Grand Prix#Naelren|Britse]], [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse]] en [[2026 Singapoerse Grand Prix#Naelren|Singapoerse]] Grands Prix sal die naelren-formaat aanbied. Vir Kanada, Nederland en Singapoer sal dit die eerste keer wees waar 'n naelren plaasvind.<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/formula-1-and-fia-announce-2026-sprint-calendar.3PyLPAazrBNe8kQIS3wOfY |titel=Formula 1 and FIA announce 2026 Sprint calendar |website=formula1.com |datum=16 September 2025}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.circuitzandvoort.nl/nieuws/formula-1-heineken-dutch-grand-prix-viert-unieke-motorsportgeschiedenis-in-nederland-met-laatste-editie-in-2026/ |titel=Formula 1 Heineken Dutch Grand Prix viert unieke motorsportgeschiedenis in Nederland met laatste editie in 2026 |website=circuitzandvoort.nl |datum=4 Desember 2024}}</ref> === Hittegevaar === Indien die amptelike weerdiens voorspel dat die hitte-indeks 30.5°C sal oorskry op enige stadium gedurende die naelren of wedren, of indien die wedrendirekteur so bepaal, kan 'n hittegevaar 24 uur voor die geskeduleerde begin van die naelren of wedren verklaar word. Sodra 'n hittegevaar verklaar is, moet bykomende items om die bestuurder te help afkoel, aangebring word. === Wegspringrooster === Die voorlopige wegspringrooster sal nie later nie as twee uur voor die geskeduleerde begin van die formasierondte vir die wedren aangekondig word. In vorige jare was dit vier uur. === Finansiële regulasies === Die sesde weergawe van die Finansiële Tegniese Regulasie is op 28 April 2026 deur FIA gepubliseer.<ref>{{en}}{{Cite web |url=https://www.fia.com/system/files/documents/fia_2026_f1_regulations_-_section_d_financial_-_f1_teams_-_iss_06_-_2026-04-28.pdf |title=2026 Formula 1 Section D Financial Regulations - Issue 04 |website=fia.com |datum=2026-04-28}}</ref> == Kalender == [[Lêer:Formula_1_all_over_the_world-2026.svg|duimnael|280px|Lande wat 'n [[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] in 2026 aanbied, word in groen aangedui, vorige gasheerlande word in donkergrys aangedui.]] Op 10 Junie 2025 is die kalender amptelik aangekondig.<ref>{{Cite web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6358632/gp-nederland-volgend-jaar-week-eerder-madrid-vervangt-imola-op-f1-kalender.html|title=GP Nederland volgend jaar week eerder, Madrid vervangt Imola op F1-kalender|date=10 Junie 2025|website=nu.nl}}</ref> Daar verskyn vier-en-twintig Grands Prix op die kalender.<ref>{{Cite web|url=https://racingnews365.nl/f1-onthult-kalender-voor-2026|title=F1 onthult kalender voor 2026|date=2025-06-10|website=RacingNews365.nl|access-date=10 Junie 2025}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 90%" !{{Afkorting|GP nr.|Grand Prix nommer sedert 1950}} !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Datum |- |{{Middel|1150}} !1 |[[Australiese Grand Prix|GP van Australië]] |{{AU-VLAG}} [[Albert Park Renbaan]] |[[Melbourne]] |8 Maart |- |{{Middel|1151}} !2 |[[Chinese Grand Prix|GP van China]] |{{CN-VLAG}} [[Shanghai Internasionale Renbaan]] |[[Shanghai]] |15 Maart |- |{{Middel|1152}} !3 |[[Japannese Grand Prix|GP van Japan]] |{{JP-VLAG}} [[Suzuka Internasionale Renbaan]] |Suzuka |29 Maart |- |{{Middel|1153}} !4 |[[Miami Grand Prix|GP van Miami]] |{{US-VLAG}} [[Miami International Autodrome]] |Miami Gardens ([[Florida]]) |3 Mei |- |{{Middel|1154}} !5 |[[Kanadese Grand Prix|GP van Kanada]] |{{CA-VLAG}} [[Gilles Villeneuve-renbaan]] |[[Montreal]] ([[Quebec]]) |24 Mei |- |{{Middel|1155}} !7 |[[Monaco Grand Prix|GP van Monaco]] |{{MC-VLAG}} [[Monaco-renbaan]] |[[Monaco]] |7 Junie |- |{{Middel|1156}} !7 |[[Barcelona-Katalonië Grand Prix|GP van Barcelona-Katalonië]] |{{ES-VLAG}} [[Barcelona-Catalunya-renbaan]] |Montmeló |14 Junie |- |{{Middel|1157}} !8 |[[Oostenrykse Grand Prix|GP van Oostenryk]] |{{AT-VLAG}} [[Red Bull Ring]] |Spielberg |28 Junie |- |{{Middel|1158}} !9 |[[Britse Grand Prix|GP van Groot-Brittanje]] |{{GB-VLAG}} [[Silverstone-renbaan]] |Silverstone |5 Julie |- |{{Middel|1159}} !10 |[[Belgiese Grand Prix|GP van België]] |{{BE-VLAG}} [[Circuit de Spa-Francorchamps]] |Stavelot |19 Julie |- |{{Middel|1160}} !11 |[[Hongaarse Grand Prix|GP van Hongarye]] |{{HU-VLAG}} [[Hungaroring]] |Mogyoród |26 Julie |- |{{Middel|1161}} !12 |[[Nederlandse Grand Prix|GP van Nederland]] |{{NL-VLAG}} [[Zandvoort-renbaan]] |Zandvoort |23 Augustus |- |{{Middel|1162}} !13 |[[Italiaanse Grand Prix|GP van Italië]] |{{IT-VLAG}} [[Autodromo Nazionale di Monza]] |Monza |6 September |- |{{Middel|1163}} !14 |[[Spaanse Grand Prix|GP van Spanje]] |{{ES-VLAG}} [[Circuito de Madring]] |[[Madrid]] |13 September |- |{{Middel|1164}} !15 |[[Azerbeidjanse Grand Prix|GP van Azerbeidjan]] |{{AZ-VLAG}} [[Bakoe-straatrenbaan]] |[[Bakoe]] |26 September |- |{{Middel|1165}} !16 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{MY-VLAG}} [[Sepang Internasionale Renbaan]] |Sepang |4 oktober |- |{{Middel|1166}} !17 |[[Singapoerse Grand Prix|GP van Singapoer]] |{{SG-VLAG}} [[Marinabaai Straatrenbaan]] |[[Singapoer|Singapore]] |11 Oktober |- |{{Middel|1167}} !18 |[[Verenigde State Grand Prix|GP van die Verenigde State]] |{{US-VLAG}} [[Circuit of the Americas]] |[[Austin, Texas|Austin]] ([[Texas]]) |25 Oktober |- |{{Middel|1168}} !19 |[[Meksikaanse Grand Prix|GP van Meksiko-Stad]] |{{MX-VLAG}} [[Autódromo Hermanos Rodríguez]] |[[Meksikostad]] |1 November |- |{{Middel|1169}} !20 |[[Brasiliaanse Grand Prix|GP van São Paulo]] |{{BR-VLAG}} [[José Carlos Pace-renbaan]] |[[São Paulo]] |8 November |- |{{Middel|1170}} !21 |[[Las Vegas Grand Prix|GP van Las Vegas]] |{{US-VLAG}} [[Las Vegas Straatrenbaan]] |[[Las Vegas]] ([[Nevada]]) |21 November |- |{{Middel|1171}} !22 |[[Katarse Grand Prix|GP van Katar]] |{{Vlagikoon|QAT}} [[Losail Internasionale Renbaan]] |[[Lusail]] |29 November |- |{{Middel|1172}} !23 |[[Aboe Dhabi Grand Prix|GP van Aboe Dhabi]] |{{AE-VLAG}} [[Yas Marina-renbaan]] |[[Yas-eiland|Yas]] |6 Desember |} === Kalenderwysigings in 2026 === * Die [[Emilia-Romagna Grand Prix]] het van die kalender verdwyn omdat die kontrak nie hernu is nie. * Die [[Kanadese Grand Prix]] is op die kalender vervroeg om die doeltreffendheid van vragvervoer te verbeter. Vrag kan nou van Miami Gardens direk na [[Montreal]] vervoer word sonder om eers na Monaco en Montmeló in Europa te reis. * Die [[Spaanse Grand Prix]] sal by die Madring-straatrenbaan in Madrid gehou word in plaas van die [[Circuit de Barcelona-Catalunya]], wat ook 'n ren genaamd die [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]] aanbied. * Die [[Nederlandse Grand Prix]] is vir die laaste keer op die kalender en sal vir die eerste keer 'n naelren aanbied. * Die [[Azerbeidjanse Grand Prix]] word met een dag vervroeg weens die land se Herdenkingsviering op 27 September. Op versoek van die organiseerders sal die wedren op Saterdag 26 September gehou word. * Op 26 Julie 2026 is aangekondig dat die Bahreinse Grand Prix van Sakhir na die [[Sepang Internasionale Renbaan]] in Sepang, [[Maleisië]], verskuif word, waar die [[Maleisiese Grand Prix]] laas in 2017 gehou is. Die wedren op 4 Oktober sal amptelik die ''Gulf Air Bahreinse Grand Prix in Maleisië'' genoem word.<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6404438/formule-1-in-oktober-naar-maleisie-als-vervanger-afgelaste-gp-bahrein.html |titel=Formule 1 in oktober naar Maleisië als vervanger afgelaste GP Bahrein |website=nu.nl |datum=2026-07-26}}</ref> === Afgelaste renne === Op 13 Maart 2026 word bekendgemaak dat die [[Bahreinse Grand Prix]] en [[Saoedi-Arabiese Grand Prix]] nie sal plaasvind in April nie, vanweë die voortgesette oorlog in [[Iran]] en die Midde-Ooste.<ref>{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/bahrain-and-saudi-arabian-grands-prix-will-not-take-place-in-april.1hnqllVG85RSt8pbFc5Ivx |titel=Bahrain and Saudi Arabian Grands Prix will not take place in April |website=formula1.com |datum=14 Maart 2026 | taal=en}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.gelderlander.nl/meer-sport/formule-1-gaat-races-in-bahrein-en-saoedi-arabie-van-de-kalender-halen-wegens-oorlog-in-het-midden-oosten~a386afd3/ |titel=Formule 1 gaat races in Bahrein en Saoedi-Arabië van de kalender halen wegens oorlog in het Midden-Oosten |website=gelderlander.nl |datum= 13 Maart 2026}}</ref> {| class="wikitable" border="1" style="font-size: 85%" !Rondte !|Grand Prix ![[Lys van Formule Een-bane|Baan]] !Plek !Oorspronklike datum |- !4 |[[Bahreinse Grand Prix|GP van Bahrein]] |{{BH-VLAG}} [[Bahrein Internasionale Renbaan]] |[[Sakhir]] |12 April |- !5 |[[Saoedi-Arabiese Grand Prix|GP van Saoedi-Arabië]] |{{Vlagikoon|SAU}} [[Djedda-straatrenbaan]] |[[Djedda|Jeddah]] |19 April |} == Inskrywings == Die volgende vervaardigers en jaers is onder kontrak om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem. Alle spanne ding mee met bande wat slegs deur [[Pirelli]] verskaf word.<ref>{{en}}{{citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/pirelli-to-continue-as-formula-1s-exclusive-tyre-supplier-until-2027.7xJIxJyMe84N3p7k4iIMjK |titel=Pirelli to continue as Formula 1's exclusive tyre supplier until 2027 |website=formula1.com |datum=2023-10-10}}</ref> Elke span het ten minste twee renjaers ingeskryf, een vir elk van die twee verpligte motors. <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 90%;" |+{{Nowrap|Spanne en jaers wat gekontrakteer is om aan die 2026 Wêreldkampioenskap deel te neem}} !Inskrywer !Vervaardiger !Onderstel !Kragbron !Nr. !Renjaer !{{Afkorting|Grands Prix|Rondtes ingeskryf}} !style="border-left:2px solid #aaaaaa"|Nr. !Renjaers in<br />vrye oefening !{{Afkorting|Grands Prix|Rondtes ingeskryf}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{Vlagikoon|FRA}} BWT Alpine Formule 1-span !rowspan=2|[[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-AMG|Mercedes]] |rowspan=2|A526<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/alpine/modeles.aspx |titel=Alpine Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref name="AlpineMercedes">{{nl}}{{Cite web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-alpine-stapt-vanaf-2026-over-op-mercedes-motoren/ |titel=Alpine stapt vanaf 2026 over op Mercedes-motoren |website=Formule 1.nl |datum=12 November 2024 }}</ref> |{{Center|10}} |{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]]<ref name="Gasly">{{nl}}{{Citeer web|url=https://www.nu.nl/formule-1/6318484/gasly-verbindt-formule-1-toekomst-aan-alpine-met-meerjarig-contract.html |titel=Gasly verbindt Formule 1-toekomst aan Alpine met meerjarig contract |website=nu.nl |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistITA2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}}</ref> |align=center|13 |- |{{Center|43}} |{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/alpine-verlengt-contract-franco-colapinto-bevestigt-line-up-2026-paul-aron/ |titel=Alpine verlengt contract Franco Colapinto, bevestigt line-up voor 2026 |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |datum=2025-11-07 |bezochtdatum=7 November 2025 |werk=Formule1.nl}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|61 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistHON2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}}</ref> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} Aston Martin Aramco Formule 1-span !rowspan=2|[[Aston Martin F1|Aston Martin]] Aramco-[[Honda]] |rowspan=2|AMR26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/aston-martin/modeles.aspx |titel=Aston Martin Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Honda RA626H<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/honda-neemt-tijd-nieuwe-aston-martin-motor-ontwikkelen-laatste-moment/ |titel=Honda neemt tijd voor nieuwe Aston Martin-motor: ‘Ontwikkelen tot het laatste moment’ |website=formule1.nl |datum=2025-03-05 |bezochtdatum=2025-04-24}}</ref> |{{Center|14}} |{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]]<ref>{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2516397-formule-1-coureur-alonso-verlengt-contract-bij-aston-martin|titel=Formule 1-coureur Alonso verlengt contract bij Aston Martin |website=nos.nl |datum=2024-04-11}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}}</ref><ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}}</ref> |align=center|3, 10 |- |{{Center|18}} |{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]]<ref name="Stroll">{{en}}{{Citeer web|url=https://www.astonmartinf1.com/en-GB/news/announcement/aston-martin-aramco-confirms-lance-stroll-for-2025-and-beyond |titel=Aston Martin Aramco confirms Lance Stroll for 2025 and beyond |website=astonmartinf1.com |datum=2024-06-27}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|34 |{{VS-VLAG}} Jak Crawford<ref name=entrylistOOS2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}}</ref> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} Atlassian Williams F1-span !rowspan=2|[[Williams F1|Atlassian Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |rowspan=2|FW48<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/williams/modeles.aspx |titel=Williams Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.reuters.com/sports/motor-sports/williams-f1-team-use-mercedes-engines-until-least-2030-2024-01-08/#:~:text=LONDON%2C%20Jan%208%20(Reuters),both%20parties%20announced%20on%20Monday. |titel=Williams F1 team to use Mercedes engines until at least 2030 |website=Reuters |datum=2024-01-08}}</ref> |{{Center|23}} |{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]]<ref>{{en}}{{Citeer web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-williams-confirm-albon-for-2023-on-new-multi-year-contract.1rpexVv61cyqPW7h7La6LZ.html |titel=Williams confirm Albon for 2023 on new multi-year contract |website=Formula1.com |datum=2023-08-03}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistCAT2026>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix - Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}}</ref><ref name=entrylistITA2026/> |align=center|7, 13 |- |{{Center|55}} |{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]]<ref>{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2530783-formule-1-coureur-sainz-stapt-over-van-ferrari-naar-williams |titel=Formule 1-coureur Sainz stapt over van Ferrari naar Williams |website=nos.nl |datum=2024-07-29 |bezochtdatum=2024-07-29}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|46 |{{GB-VLAG}} Luke Browning<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}} Audi Revolut F1-span<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/officieel-audi-slaat-de-handen-ineen-met-formule-1-team |titel=Officieel: Audi slaat de handen ineen met Formule 1-team |website=racingnews365.nl |datum=26 Oktober 2022}}</ref><ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/audi-presenteert-titelsponsor-nieuw-f1-team-2026 |titel=Audi presenteert titelsponsor nieuw F1-team 2026 |website=racingnews365.nl |datum=30 Julie 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Audi F1-span|Audi]] |rowspan=2|R26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/audi/modeles.aspx |titel=Audi Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Audi AFR 26 Hybrid |{{Center|5}} |{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]]<ref>{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/formule-2-coureur-gabriel-bortoleto-2025-naar-sauber-line-up-compleet/ |titel=Formule 2-coureur Gabriel Bortoleto in 2025 naar Sauber, line-up compleet |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |website=Formule1.nl |datum=2024-11-06 |bezochtdatum=2024-11-06}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|27}} |{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]]<ref>{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2518255-hulkenberg-stapt-na-dit-seizoen-over-van-haas-naar-sauber-dat-vanaf-2026-audi-wordt |titel=Hülkenberg stapt na dit seizoen over van Haas naar Sauber, dat vanaf 2026 Audi wordt |website=nos.nl |datum=2024-04-26}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|97 |{{EE-VLAG}} Paul Aron<ref name="entrylistCAT2026" /> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/statement-on-general-motors-application-to-join-fia-formula-one-world.69uoRF1uwHwXkr4efkpnhc |titel=Statement on General Motors application to join FIA Formula One World Championship in 2026 |website=Formula 1.com |datum=25 November 2024 |bezochtdatum=24 April 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|MAC-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/cadillac/modeles.aspx |titel=Cadillac Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/breaking-gloednieuw-f1-team-tekent-eerste-motordeal |titel=Gloednieuw F1-team tekent eerste motordeal |website=racingnews365.nl |datum=2024-12-10}}</ref> |{{Center|11}} |{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]]<ref name=PERBOT>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2579988-veteranen-bottas-en-perez-keren-bij-nieuw-team-cadillac-terug-in-formule-1 |titel=Veteranen Bottas en Pérez keren bij nieuw team Cadillac terug in Formule 1|website=Nos.nl |datum=2025-08-26}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistITA2026/> |align=center|7, 13 |- |{{Center|77}} |{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]]<ref name=PERBOT/> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|25 |{{VS-VLAG}} Colton Herta<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{IT-VLAG}} Scuderia Ferrari [[Hewlett-Packard|HP]] !rowspan=2|[[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |rowspan=2|SF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nl.motorsport.com/f1/news/ferrari-onthult-naam-f1-auto-seizoen-2026/10788970/ |titel=Ferrari onthult naam van F1-auto die ommekeer moet brengen |datum=2026-01-11 |bezochtdatum=2026-01-12 |werk=nl.motorsport.com }}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.ferrari.com/en-NL/formula1/sf-26 |titel=Ferrari SF-26 |website=ferrari.com |datum=2026-01-23}}</ref> |{{Center|16}} |{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://racingnews365.nl/breaking-leclerc-verlengt-zijn-contract-bij-ferrari |titel=Leclerc verlengt zijn contract bij Ferrari voor onbepaalde tijd |website=racingnews365.nl |datum=2024-01-25}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|44}} |{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]]<ref>{{nl}}{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2507120-sensationele-transfer-is-rond-hamilton-rijdt-in-2025-voor-ferrari-sainz-weg |titel=Sensationele transfer is rond: Hamilton rijdt in 2025 voor Ferrari, Sainz weg |website=nos.nl |datum=2024-02-01}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|38 |{{SE-VLAG}} Dino Beganovic<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{VS-VLAG}} [[Toyota Gazoo Racing|TGR]] [[Haas F1-span]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/toyota-gazoo-racing-to-become-title-sponsors-of-haas-from-2026.7cSSDjuSpWld580YQKVtvh |titel=Toyota Gazoo Racing to become title sponsors of Haas from 2026 |website=formula1.com |datum=4 Desember 2025}}</ref> !rowspan=2|[[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] |rowspan=2|VF-26<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/haas/modeles.aspx |titel=Haas Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Ferrari 067/6 |{{Center|31}} |{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-esteban-ocon-tekent-meerjarig-contract-bij-haas/ |titel=Esteban Ocon tekent meerjarig contract bij Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-25 }}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|87}} |{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/officieel-oliver-bearman-tekent-meerjarig-contract-haas/ |titel=Ferrari-talent Oliver Bearman tekent meerjarig contract met Haas |website=Formule1.nl |datum=2024-07-04 }}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|50 |{{JP-VLAG}} Ryō Hirakawa<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{GB-VLAG}} McLaren Mastercard F1 Team !rowspan=2|[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |rowspan=2|MCL40<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mclaren/modeles.aspx |titel=McLaren Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|1}} |{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/norris-verlengt-contract-en-wil-met-mclaren-op-jacht-naar-verstappen-en-red-bull/ |titel=Norris verlengt contract, wil met McLaren op jacht naar Verstappen en Red Bull |website=formule1.nl |datum=26 Januarie 2024 |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| 67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|81}} |{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]]<ref>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-piastri-agrees-new-multi-year-contract-extension-with-mclaren.29O2HI46I2Te3orUqkwdwX |titel=Piastri agrees new multi-year contract extension with McLaren |datum=15 Oktober 2025 |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formule1.nl}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|67 |{{IT-VLAG}} Leonardo Fornaroli<ref name=entrylistHON2026/> |align=center|11 |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=2|{{DE-VLAG}} {{Nowrap|Mercedes AMG Petronas F1-span}} !rowspan=2|[[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |rowspan=2|F1 W17<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/mercedes/modeles.aspx |titel=Mercedes Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=2|Mercedes M17<br/>E Performance |{{Center|12}} |{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]<ref name=MER>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-and-antonelli-confirmed-as-2026-mercedes-line-up.1vrWrdgEflkIwPgaybBEDj |titel=Russell and Antonelli confirmed as 2026 Mercedes line-up |bezochtdatum=15 Oktober 2025 |website=formula1.com }}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|72 |{{DK-VLAG}} Frederik Vesti<ref name=entrylistCAT2026/><ref name=entrylistHON2026/> |align=center|7, 11 |- |{{Center|63}} |{{GB-VLAG}} [[George Russell]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6364018/mercedes-gaat-door-met-russell-en-antonelli-hebben-bewezen-sterk-duo-te-zijn.html |titel=Mercedes gaat door met Russell en Antonelli: 'Hebben bewezen sterk duo te zijn' |website=nu.nl |datum=15 Oktober 2025}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{IT-VLAG}} Visa Cash App Racing Bulls F1-span !rowspan=3|[[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|VCARB 03<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/racing-bulls/modeles.aspx |titel=Racing Bulls Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF>{{en}}{{Citeer web |url=https://media.ford.com/content/fordmedia/fna/us/en/news/2023/01/03/ford-returns-to-formula-1--strategic-partner-to-oracle-red-bull-.html |titel=Ford returns to Formula 1; Strategic partner to Oracle Red Bull Racing for 2026 season and beyond |website=media.ford.com |bezochtdatum=24 April 2025 }}</ref> |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWLIN>{{en}}{{Citeer web |url=https://www.visacashapprb.com/int-en/2026-driver-live-up-announcement |titel=Our Driver Line-Up For 2026 |website=visacashapprb.com |datum=2 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|90 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistOOS2026/> |align=center|8 |- |{{Center|22}} |{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]]<ref name=LAWTSU>{{nl}}{{Cite web |url=https://f1journaal.be/officieel-isack-hadjar-mist-gp-van-nederland-liam-lawson-en-yuki-tsunoda-vallen-in-bij-red-bull-en-racing-bulls/ |titel=Isack Hadjar mist GP van Nederland, Liam Lawson en Yuki Tsunoda vallen in bij Red Bull en Racing Bulls |website=f1journaal.be |datum=2026-08-19}}</ref> |align=center|12–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |- |{{Center|41}} |{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]]<ref name=LAWLIN/> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" |rowspan=3|{{AT-VLAG}} Oracle Red Bull Racing !rowspan=3|[[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]] |rowspan=3|RB22<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.statsf1.com/nl/red-bull/modeles.aspx |titel=Red Bull Chassis |website=statsf1.com}}</ref> |rowspan=3|Red Bull Ford DM01<ref name=RBF/> |{{Center|3}} |{{nowrap|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]]}}<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.nu.nl/formule-1/6187089/verstappen-verlengt-contract-en-blijft-tot-en-met-2028-bij-red-bull.html |titel=Verstappen verlengt contract en blijft tot en met 2028 bij Red Bull |website=nu.nl |datum=2022-09-22}}</ref> |align=center|1–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistITA2026/> |align=center|13 |- |{{Center|6}} |{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]]<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2592751-hadjar-volgt-tsunoda-op-als-teamgenoot-verstappen-bij-red-bull-racing|titel=Hadjar volgt Tsunoda op als teamgenoot Verstappen bij Red Bull Racing|website=Nos.nl|datum=1 Desember 2025}}</ref> |align=center|1–11 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"|36 |{{JP-VLAG}} Ayumu Iwasa<ref name=entrylistCAT2026/> |align=center|7 |- |{{Center|30}} |{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]<ref name=LAWTSU/> |align=center|12–13 |align=center style="border-left:2px solid #aaaaaa"| | |align=center| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !colspan="10" align=center| Bron: FIA<ref name=inskryflys>{{en}}{{citeer web|url=https://www.fia.com/events/fia-formula-one-world-championship/season-2026/2026-fia-formula-one-world-championship-entry |titel=2026 FIA Formula One World Championship Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2025-12-19}}</ref><ref>Amptelike inskrywingslyste: * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_australian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Australian Grand Prix – Entry List |uitgever=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-06}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_chinese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Chinese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-13}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_japanese_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Japanese Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-03-27}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_miami_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Miami Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-01}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_canadian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Canadian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-05-22}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_monaco_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Monaco Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-05}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_barcelona-catalunya_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Barcelona-Catalunya Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-12}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_austrian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Austrian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-06-26}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_british_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 British Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-03}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_belgian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Belgian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-17}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_hungarian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Hungarian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-07-24}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_dutch_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Dutch Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-08-21}} * {{en}}{{Citeer web |url=https://www.fia.com/system/files/decision-document/2026_italian_grand_prix_-_entry_list.pdf |titel=2026 Italian Grand Prix – Entry List |uitgewer=[[Fédération Internationale de l'Automobile|FIA]] |datum=2026-09-04}} </ref> |}</div> == Uitslae en ranglys == === Grands Prix === <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {|class="wikitable" style=font-size:85% !Ronde ![[Lys van Formule Een Grands Prix|Grand Prix]] !Voorste wegspringplek !Vinnigste ronde !Wenner<br/>(renjaer) !Wenner<br/>(vervaardiger) !Verslag |- !1 | {{AU-VLAG}} [[Australiese Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Australiese Grand Prix|Verslag]] |- !2 | {{CN-VLAG}} [[Chinese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Chinese Grand Prix|Verslag]] |- !3 | {{JP-VLAG}} [[Japannese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Japannese Grand Prix|Verslag]] |- !4 | [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]] [[Miami Grand Prix]] +Naelren '''*²''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Miami Grand Prix|Verslag]] |- !5 | {{CA-VLAG}} [[Kanadese Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|Verslag]] |- !6 | {{MC-VLAG}} [[Monaco Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Monaco Grand Prix|Verslag]] |- !7 | {{nowrap|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] [[Barcelona-Katalonië Grand Prix]]}} | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|Verslag]] |- !8 | {{AT-VLAG}} [[Oostenrykse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[George Russell]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|Verslag]] |- !9 | {{GB-VLAG}} [[Britse Grand Prix]] +Naelren '''*³''' | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] | [[2026 Britse Grand Prix|Verslag]] |- !10 | {{BE-VLAG}} [[Belgiese Grand Prix]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Belgiese Grand Prix|Verslag]] |- !11 | {{HU-VLAG}} [[Hongaarse Grand Prix]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Hongaarse Grand Prix|Verslag]] |- !12 | {{NL-VLAG}} [[Nederlandse Grand Prix]] +Naelren '''*¹''' | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] | {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] | {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] | [[2026 Nederlandse Grand Prix|Verslag]] |- !13 | {{IT-VLAG}} [[Italiaanse Grand Prix]] | {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] | {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] | [[2026 Italiaanse Grand Prix|Verslag]] |- !14 | {{ES-VLAG}} [[Spaanse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Spaanse Grand Prix|Verslag]] |- !15 | {{AZ-VLAG}} [[Azerbeidjanse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|Verslag]] |- !16 | {{MY-VLAG}} [[Bahreinse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Bahreinse Grand Prix|Verslag]] |- !17 | {{SG-VLAG}} [[Singapoerse Grand Prix]] +Naelren | | | | | [[2026 Singapoerse Grand Prix|Verslag]] |- !18 | {{VS-VLAG}} [[Verenigde State Grand Prix]] | | | | | [[2026 Verenigde State Grand Prix|Verslag]] |- !19 | [[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]] [[Meksikaanse Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]] | | | | | [[2026 Meksikostad Grand Prix|Verslag]] |- !20 | [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]] [[Brasiliaanse Grand Prix|São Paulo Grand Prix]] | | | | | [[2026 São Paulo Grand Prix|Verslag]] |- !21 | [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] [[Las Vegas Grand Prix]] | | | | | [[2026 Las Vegas Grand Prix|Verslag]] |- !22 | {{vlagikoon|QAT}} [[Katarse Grand Prix]] | | | | | [[2026 Katarse Grand Prix|Verslag]] |- !23 | [[Beeld:Flag of Abu Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]] [[Aboe Dhabi Grand Prix]] | | | | | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|Verslag]] |} </div> '''*¹''' [[George Russell]] wen drie naelrenne: die [[2026 Chinese Grand Prix#Naelren|Chinese Grand Prix]], die [[2026 Kanadese Grand Prix#Naelren|Kanadese Grand Prix]] asook die [[2026 Nederlandse Grand Prix#Naelren|Nederlandse Grand Prix]].<br/> '''*²''' [[Lando Norris]] wen die [[2026 Miami Grand Prix#Naelren|naelren van die Miami Grand Prix]].<br/> '''*³''' [[Kimi Antonelli]] wen die [[2026 Britse Grand Prix#Naelrenuitslag|naelren van die Britse Grand Prix]].<br/> === Puntestelsel === Punte word volgens 'n glyskaal toegeken vir die eerste tien geklassifiseerde renjaers. Punte vir die naelren word op 'n glyskaal toegeken vir die eerste agt geklassifiseerde renjaers. Die punte vir elke wedren word soos volg toegeken: {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center" |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Plek''' |bgcolor=ffffbf|{{0}}'''1ste'''{{0}} |bgcolor=dfdfdf|{{0}}'''2de'''{{0}} |bgcolor=ffdf9f|{{0}}'''3de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''4de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''5de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''6de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''7de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''8de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''9de'''{{0}} |bgcolor=dfffdf|{{0}}'''10de'''{{0}} |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Grand Prix''' |bgcolor=ffffbf|25 |bgcolor=dfdfdf|18 |bgcolor=ffdf9f|15 |bgcolor=dfffdf|12 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|2 |bgcolor=dfffdf|1 |- |bgcolor=dfdfdf align=left|'''Naelren''' |bgcolor=ffffff|8 |bgcolor=ffffff|7 |bgcolor=ffffff|6 |bgcolor=ffffff|5 |bgcolor=ffffff|4 |bgcolor=ffffff|3 |bgcolor=ffffff|2 |bgcolor=ffffff|1 |} === Ranglys van renjaers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class= "wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |- !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !1 |12 |align=left|{{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]] |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|f=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ANT|seasonpoints}} |- !2 |63 |align=left|{{GB-VLAG}} [[George Russell]] |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF{{Pictogram poleposition}}</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|RUS|seasonpoints}} |- !3 |44 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]] |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAM|seasonpoints}} |- !4 |1 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]] |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|NOR|seasonpoints}} |- !5 |16 |align=left|{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]] |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LEC|seasonpoints}} |- !6 |3 |align=left|{{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]] |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|VER|seasonpoints}} |- !7 |81 |align=left|{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PIA|seasonpoints}} |- !8 |6 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HAD|seasonpoints}} |- !9 |30 |align=left|{{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]] |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LAW|seasonpoints}} |- !10 |10 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]] |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|GAS|seasonpoints}} |- !11 |41 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]] |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|LIN|seasonpoints}} |- !12 |43 |align=left|{{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]] |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|COL|seasonpoints}} |- !13 |87 |align=left|{{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]] |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BEA|seasonpoints}} |- !14 |5 |align=left|{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOR|seasonpoints}} |- !15 |27 |align=left|{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|HUL|seasonpoints}} |- !16 |55 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]] |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16| |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|SAI|seasonpoints}} |- !17 |23 |align=left|{{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]] |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALB|seasonpoints}} |- !18 |31 |align=left|{{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]] |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|OCO|seasonpoints}} |- !19 |14 |align=left|{{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|ALO|seasonpoints}} |- !20 |22 |align=left|{{JP-VLAG}} [[Yuki Tsunoda]] |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|TSU|seasonpoints}} |- !21 |18 |align=left|{{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]] |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|STR|seasonpoints}} |- !22 |77 |align=left|{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|BOT|seasonpoints}} |- !23 |11 |align=left|{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|{{F1stat|PER|seasonpoints}} |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" rowspan=2|Renjaer !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. === Ranglys van vervaardigers === {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} <div style="overflow-x: auto; margin: 1em 0"> {| class="wikitable" style="font-size: 85%; text-align:center;" |-valign="top" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|1 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]] |align=center|12<!--ANT--> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=ffffbf|^'''6'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}} |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=cfcfff|^'''1'''15{{Pictogram poleposition|p=1|f=1}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|468 |- |align=center|63<!--RUS--> |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|^'''4'''4 |bgcolor=efcfff|^'''1'''<small>DNF</small>{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfdfdf|2{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfdfdf|^'''4'''2 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=ffdf9f|^'''1'''3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|2 |rowspan=2 align=left|{{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] |align=center|16<!--LEC--> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''2'''4 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''4 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15^'''†''' |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=ffffbf|^'''5'''1 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=dfffdf|4{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=dfffdf|^'''2'''5{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|346 |- |align=center|44<!--HAM--> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=ffdf9f|^'''3'''3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''6 |bgcolor=dfdfdf|^'''6'''2 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram snelste ronde}} |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''4 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|3 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|1<!--NOR--> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffffff|^'''4'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfdfdf|^'''1'''2{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|^'''2'''<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''3'''4 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=ffffbf|1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=ffffbf|^'''3'''1{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|287 |- |align=center|81<!--PIA--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=ffffff|^'''6'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=ffdf9f|^'''2'''3 |bgcolor=cfcfff|^'''4'''11 |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfffdf|5 vc |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=cfcfff|^'''7'''11 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|^'''5'''6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|4 |rowspan=3 align=left|{{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull]] [[Ford Motor Company|Ford]] |align=center|3<!--VER--> |bgcolor=dfffdf|6{{Pictogram vinnigste ronde}} |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|^'''5'''5 |bgcolor=ffdf9f|^'''7'''3 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|4 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=cfcfff|^'''6'''20^'''†''' |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfdfdf|2 |bgcolor=efcfff|^'''6'''<small>DNF</small> |bgcolor=ffdf9f| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|204 |- |align=center|6<!--HAD--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=ffdf9f|3 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=3|5 |rowspan=3 align=left|{{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-<br/>[[Red Bull Powertrains|Red Bull]] [[Ford Motor Company|Ford]] |align=center|30<!--LAW--> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|^'''7'''7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|5 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''6 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=3 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|75 |- |align=center|22<!--TSU--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=center|41<!--LIN--> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=ffffff|^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|6 |rowspan=2 align=left|{{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|10<!--GAS--> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=efcfff|^'''8'''<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''10 |bgcolor=dfffdf|7{{Pictogram poleposition}} |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|62 |- |align=center|43<!--COL--> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|6 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|7 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]] |align=center|31<!--OCO--> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dffddf|9 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|21 |- |align=center|87<!--BEA--> |bgcolor=dfffdf|7 |bgcolor=dfffdf|^'''8'''5 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|8 |rowspan=2 align=left|{{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]] |align=center|5<!--BOR--> |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|16 |- |align=center|27<!--HUL--> |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|9 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]] |align=center|23<!--ALB--> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|17^'''†''' |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|11 |- |align=center|55<!--SAI--> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=cfcfff|16^'''†''' |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|10 |rowspan=2 align=left|{{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-<br/>[[Honda]] |align=center|14<!--ALO--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=dfffdf|10 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|3 |- |align=center|18<!--STR--> |bgcolor=cfcfff|<small>NC</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !rowspan=2|11 |rowspan=2 align=left|{{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]] |align=center|11<!--PER--> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|17 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| !rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|0 |- |align=center|77<!--BOT--> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" !valign="middle" rowspan=2|Plek !valign="middle" rowspan=2|Vervaardiger !valign="middle" rowspan=2|{{Afkorting|Nr.|Motornommer van renjaer}} !width="3%"|{{AU-VLAG}}<br/>[[2026 Australiese Grand Prix|AUS]] !width="3%"|{{CN-VLAG}}<br/>[[2026 Chinese Grand Prix|CHN]] !width="3%"|{{JP-VLAG}}<br/>[[2026 Japannese Grand Prix|JPN]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand|Vlag van Miami]]<br/>[[2026 Miami Grand Prix|MIA]] !width="3%"|{{CA-VLAG}}<br/>[[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]] !width="3%"|{{MC-VLAG}}<br/>[[2026 Monaco Grand Prix|MON]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]]<br/>[[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]] !width="3%"|{{AT-VLAG}}<br/>[[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] !width="3%"|{{GB-VLAG}}<br/>[[2026 Britse Grand Prix|GBR]] !width="3%"|{{BE-VLAG}}<br/>[[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]] !width="3%"|{{HU-VLAG}}<br/>[[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]] !width="3%"|{{NL-VLAG}}<br/>[[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]] !width="3%"|{{IT-VLAG}}<br/>[[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] !width="3%"|{{ES-VLAG}}<br/>[[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]] !width="3%"|{{AZ-VLAG}}<br/>[[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] !width="3%"|{{MY-VLAG}}<br/>[[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]] !width="3%"|{{SG-VLAG}}<br/>[[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]] !width="3%"|{{VS-VLAG}}<br/>[[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Mexico City, Mexico.svg|20px|rand|Vlag van Meksikostad]]<br/>[[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]] !width="3%"|[[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|18px|rand|Vlag van São Paulo]]<br/>[[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]] !width="3%"|[[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]]<br/>[[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]] !width="3%"|{{vlagikoon|QAT}}<br/>[[2026 Katarse Grand Prix|KAT]] !width="3%"|[[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px|rand|Vlag van Aboe Dhabi]]<br/>[[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] !valign="middle" rowspan=2 style="position:sticky; right:0; background-clip:padding-box;"|Punte |- !valign="middle" colspan="23"|[[Lys van Formule Een Grands Prix|Grands Prix]] |} </div> '''Opmerking''':<br/> ^'''†''' — Die renjaer kon nie die Grand Prix voltooi nie, maar is geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die ren voltooi het. == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Formule Een-seisoene]] rmrj0p9xudfs5oofnumc86g7km0890o 0 455440 2965860 2870193 2026-09-09T08:16:01Z AFM 21229 /* Meertjies */ 2965860 wikitext text/x-wiki [[lêer:ISS028-E-36148 - View of South Africa (cropped1).jpg|duimnael|regs|300px|Die Panneveld met Chrissiesmeer links bo, uit die ruimte gesien]] Die '''Panneveld''' (soms '''Panveld''') op die [[Hoëveld]] in [[Mpumalanga]] is Suid-Afrika se eie “meredistrik”. ==Ligging== Ongeveer ‘n 40 panne en meertjies lê by nagenoeg 26° 30′ suid, 30° 15′ oos in ‘n driehoek gevorm deur die dorpe [[Ermelo]], [[Lothair]] en [[Chrissiesmeer (dorp)|Chrissiesmeer]] (dorp). ==Meertjies== [[Chrissiesmeer]], Banaghermeer, Eilandsmeer en [[Magdalenasmeer]] is die bekendste van hierdie vleie. Eersgenoemde twee is selde sonder water. Vergeleke met die direkte omgewing kry die gebied ‘n redelik hoë reënval. In sommige van die panne is die water vars of amper vars. Ander het bloot brak water. Besonders is egter dat ‘n varswaterpan en ‘n brakwaterpan met elk sy eie besondere plantegroei binne ‘n 100&nbsp;meter van mekaar voorkom. ==Oorsprong== Waarskynlik is hulle deur die afsny van die vroeëre bolope van die [[Umpilosirivier]] deur die [[Vaalrivier]] gevorm, met latere opeenhoping van sand in die rivierlope. ==Geskiedenis== In die 1860’s het die regering van die [[ZAR]] aan ‘n groep Skotse immigrante hier plase toegeken om as buffer te dien tussen die bewoners van Ermelo en die inwoners van [[eSwatini]]. Die gebied het toe as [[New Scotland]] bekend geraak met plek- en plaasname soos Lothair, Glentyan, Knockdhu en Caledonia. Banagher was ‘n plaaslike leier onder die Skotte. ==Bibliografie== *Raper, P.E.: Streekname in Suid-Afrika en Suidwes. Naamkundereeks, nr. 1. Kaapstad: Tafelberg, 1972. {{ISBN|0-624-00182-2}} [[Kategorie:Streke van Mpumalanga]] j6x2ve9c2dyfrfqb49uwzfqo0pnpb0z 2965899 2965860 2026-09-09T09:55:10Z Aliwal2012 39067 /* Oorsprong */ Umpilosirivier→Mpuluzirivier 2965899 wikitext text/x-wiki [[lêer:ISS028-E-36148 - View of South Africa (cropped1).jpg|duimnael|regs|300px|Die Panneveld met Chrissiesmeer links bo, uit die ruimte gesien]] Die '''Panneveld''' (soms '''Panveld''') op die [[Hoëveld]] in [[Mpumalanga]] is Suid-Afrika se eie “meredistrik”. ==Ligging== Ongeveer ‘n 40 panne en meertjies lê by nagenoeg 26° 30′ suid, 30° 15′ oos in ‘n driehoek gevorm deur die dorpe [[Ermelo]], [[Lothair]] en [[Chrissiesmeer (dorp)|Chrissiesmeer]] (dorp). ==Meertjies== [[Chrissiesmeer]], Banaghermeer, Eilandsmeer en [[Magdalenasmeer]] is die bekendste van hierdie vleie. Eersgenoemde twee is selde sonder water. Vergeleke met die direkte omgewing kry die gebied ‘n redelik hoë reënval. In sommige van die panne is die water vars of amper vars. Ander het bloot brak water. Besonders is egter dat ‘n varswaterpan en ‘n brakwaterpan met elk sy eie besondere plantegroei binne ‘n 100&nbsp;meter van mekaar voorkom. ==Oorsprong== Waarskynlik is hulle deur die afsny van die vroeëre bolope van die [[Mpuluzirivier]] deur die [[Vaalrivier]] gevorm, met latere opeenhoping van sand in die rivierlope. ==Geskiedenis== In die 1860’s het die regering van die [[ZAR]] aan ‘n groep Skotse immigrante hier plase toegeken om as buffer te dien tussen die bewoners van Ermelo en die inwoners van [[eSwatini]]. Die gebied het toe as [[New Scotland]] bekend geraak met plek- en plaasname soos Lothair, Glentyan, Knockdhu en Caledonia. Banagher was ‘n plaaslike leier onder die Skotte. ==Bibliografie== *Raper, P.E.: Streekname in Suid-Afrika en Suidwes. Naamkundereeks, nr. 1. Kaapstad: Tafelberg, 1972. {{ISBN|0-624-00182-2}} [[Kategorie:Streke van Mpumalanga]] iszhnlq7jlzoqkmlsmwgnkb94vt1e2a 2965904 2965899 2026-09-09T10:00:36Z Aliwal2012 39067 2965904 wikitext text/x-wiki [[lêer:ISS028-E-36148 - View of South Africa (cropped1).jpg|duimnael|regs|300px|Die Panneveld met Chrissiesmeer links bo, uit die ruimte gesien]] Die '''Panneveld''' (soms '''Panveld''') op die [[Hoëveld]] in [[Mpumalanga]] is Suid-Afrika se eie “meredistrik”. == Ligging == Ongeveer ‘n 40 panne en meertjies lê by nagenoeg 26° 30′ suid, 30° 15′ oos in ‘n driehoek gevorm deur die dorpe [[Ermelo]], [[Lothair]] en [[Chrissiesmeer (dorp)|Chrissiesmeer]]. == Meertjies == [[Chrissiesmeer]], Banaghermeer, Eilandsmeer en [[Magdalenasmeer]] is die bekendste van hierdie vleie. Eersgenoemde twee is selde sonder water. Vergeleke met die direkte omgewing kry die gebied ‘n redelik hoë reënval. In sommige van die panne is die water vars of amper vars. Ander het bloot brak water. Besonders is egter dat ‘n varswaterpan en ‘n brakwaterpan met elk sy eie besondere plantegroei binne ‘n 100&nbsp;meter van mekaar voorkom. == Oorsprong == Waarskynlik is hulle deur die afsny van die vroeëre bolope van die [[Mpuluzirivier]] deur die [[Vaalrivier]] gevorm, met latere opeenhoping van sand in die rivierlope. == Geskiedenis == In die 1860’s het die regering van die [[ZAR]] aan ‘n groep Skotse immigrante hier plase toegeken om as buffer te dien tussen die bewoners van Ermelo en die inwoners van [[Eswatini]]. Die gebied het toe as [[New Scotland]] bekend geraak met plek- en plaasname soos Lothair, Glentyan, Knockdhu en Caledonia. Banagher was ‘n plaaslike leier onder die Skotte. == Bibliografie == *Raper, P.E.: Streekname in Suid-Afrika en Suidwes. Naamkundereeks, nr. 1. Kaapstad: Tafelberg, 1972. {{ISBN|0-624-00182-2}} [[Kategorie:Streke van Mpumalanga]] qs970v9i5h0jyjg4jea1yhu9chcwxk3 0 456743 2965790 2965121 2026-09-08T14:59:23Z Balenda 83524 /* Renuitslae */ ITA 2965790 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Cadillac emblem.jpg|duimnael|Cadillac-embleem van die moederfirma]] Die Amerikaanse motorvervaardiger [[General Motors]] het 'n kontrak om in [[Formule Een]] as 'n vervaardiger onder die Cadillac-handelsmerk as die '''Cadillac Formule 1-span''' mee te ding, vanaf die [[2026 Formule Een-seisoen|2026-seisoen]]. Die span sal vir die eerste twee jaar met [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]-enjins toegerus wees. Op 26 Augustus 2025 word aangekondig dat [[Valtteri Bottas]] en [[Sergio Pérez]] in 2026 na Formule 1 sal terugkeer deur vir Cadillac te ry.<ref name="PERBOT">{{nl}}{{Cite web|url=https://nos.nl/artikel/2579988-veteranen-bottas-en-perez-keren-bij-nieuw-team-cadillac-terug-in-formule-1|title=Veteranen Bottas en Pérez keren bij nieuw team Cadillac terug in Formule 1|date=2025-08-26|website=Nos.nl}}</ref> In September 2025 is aangekondig dat Colton Herta in 2026 'n toetsbestuurder vir die Cadillac F1-span sou word.<ref>{{nl}}{{Cite web|url=https://racingnews365.nl/breaking-gloednieuw-f1-team-tekent-eerste-motordeal|title=Gloednieuw F1-team tekent eerste motordeal|date=2024-12-10|website=racingnews365.nl}}</ref> == Renuitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} === 2026 === <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" |- ! Jaar ! Onderstel<br />en bande ! Enjin ! Renjaers ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! 22 ! 23 ! 24 ! Punte ! Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan=3| [[2026 Formule Een-seisoen|2026]] |rowspan=3| Cadillac MAC-26<br/>{{Pirelli}} |rowspan=3| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]] 067/6<br/>1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/> {{vlagikoon|CHN}} | [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/> [[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{MY-VLAG}} | [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''0*''' |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''11*''' |- |align=left|{{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]] |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|19 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=left|{{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]] |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|20 |bgcolor=cfcfff|16 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|14 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|15 |bgcolor=cfcfff|18 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Onderstel<br />en bande ! Enjin ! Renjaers !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 ! Punte ! Plek |} </div><!-- * ^'''†''' Die renjaer haal nie die einde nie, maar word wel geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die renafstand voltooi het.<br/>--> * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Formule Een-vervaardigers]] jagr96zyyqy1kxi3znbit1zo2fuwcz4 0 456748 2965791 2965120 2026-09-08T14:59:33Z Aliwal2012 39067 /* 2026 – hede */ 2965791 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Audi R26 of Nico Hülkenberg (028A8505).jpg|duimnael|Nico Hülkenberg bestuur die Audi R26 tydens die [[2026 Australiese Grand Prix]]. Ongelukkig kon hy nie vir die ren wegspring nie, weens 'n meganiese fout met die motor.]] Die Duitse motorvervaardiger [[Audi]] het 'n kontrak om in [[Formule Een]] as 'n vervaardiger as die '''Audi F1-span''' mee te ding, vanaf die 2026-seisoen. Die Audi F1-span is gevorm deur die verkryging van [[Sauber Motorsport|Kick Sauber]], met enjins wat deur ''Audi Formula Racing GmbH'' ontwikkel word.<ref name="gert">{{Cite web|url=https://racingnews365.nl/officieel-audi-slaat-de-handen-ineen-met-formule-1-team|title=Officieel: Audi slaat de handen ineen met Formule 1-team|date=2022-10-26|website=racingnews365.nl}}</ref> == Agtergrond == In Augustus 2022 het die Duitse vervaardiger Audi aangekondig dat hy vanaf 2026 Formule 1-enjins gaan verskaf.<ref name="gert"/> In Oktober is aangekondig dat Audi die Sauber Formule 1-span oorgeneem het en met sy eie enjins sou meeding, wat beteken dat Audi 'n volledige fabriekspan word.<ref>{{en}}{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-sauber-to-become-audi-works-f1-team-from-2026.6EMJQ2LlvshgpCXdCR9xJl|title=Sauber to become Audi works F1 team from 2026|website=Formula 1® - The Official F1® Website|access-date=2025-04-18}}</ref> == Geskiedenis == In die [[2025 Formule Een-seisoen]] het [[Nico Hülkenberg]] en [[Gabriel Bortoleto]] vir Kick Sauber gejaag op meerjarige kontrakte en dus die eerste jaers geword wat vir die Audi Formule 1-span sal ry.<ref name=HUL>{{nl}}{{Citeer web |url=https://nos.nl/artikel/2518255-hulkenberg-stapt-na-dit-seizoen-over-van-haas-naar-sauber-dat-vanaf-2026-audi-wordt |titel=Hülkenberg stapt na dit seizoen over van Haas naar Sauber, dat vanaf 2026 Audi wordt |website=nos.nl |datum=2024-04-26}}</ref><ref name=BOR>{{nl}}{{Citeer web |url=https://www.formule1.nl/nieuws/formule-2-coureur-gabriel-bortoleto-2025-naar-sauber-line-up-compleet/ |titel=Formule 2-coureur Gabriel Bortoleto in 2025 naar Sauber, line-up compleet |achternaam=Nijhuis |voornaam=Matthijs |website=Formule1.nl |datum=2024-11-06 |bezochtdatum=2024-11-06}}</ref> Die hoofborg van Audi in die [[2026 Formule Een-seisoen|eerste seisoen]] is Revolut.<ref>{{nl}}{{Citeer web |url=https://racingnews365.nl/audi-presenteert-titelsponsor-nieuw-f1-team-2026 |titel=Audi presenteert titelsponsor nieuw F1-team 2026 |website=racingnews365.nl |datum=30 Julie 2025}}</ref> == Renuitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} === 2026 – hede === <div style="overflow-x:auto;"> {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:85%" |- ! Jaar ! Onderstel<br/>en bande ! Enjin ! Renjaers ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! 22 ! 23 ! 24 ! Punte ! Plek |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" !rowspan=3| [[2026 Formule Een-seisoen|2026]] |rowspan=3| Audi R26<br/>{{Pirelli}} |rowspan=3| Audi <br/>AFR26 1.6 [[V6-enjin|V6]] [[turboaanjaer|t]] h | | [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/> {{vlagikoon|AUS}} | [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/> {{vlagikoon|CHN}} | [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/> {{vlagikoon|JPN}} | [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/> [[Beeld:Flag of Miami, Florida.svg|20px|rand]] | [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/> {{vlagikoon|CAN}} | [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/> {{vlagikoon|MON}} | [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/> [[Beeld:Flag of Catalonia.svg|20px|rand|Vlag van Katalonië]] | [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/> {{vlagikoon|AUT}} | [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/> {{vlagikoon|GBR}} | [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/> {{vlagikoon|BEL}} | [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/> {{vlagikoon|HUN}} | [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/> {{vlagikoon|NED}} | [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] <br/> {{vlagikoon|ITA}} | [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/> {{vlagikoon|ESP}} | [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/> {{vlagikoon|AZE}} | [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/> {{MY-VLAG}} | [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/> {{vlagikoon|SIN}} | [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/> {{vlagikoon|VSA}} | [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/> {{vlagikoon|MEX}} | [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/> [[Beeld:Bandeira_da_cidade_de_São_Paulo.svg|20px]] | [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/> [[Beeld:Flag of Las Vegas, Nevada.svg|20px|rand|Vlag van Las Vegas]] | [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/> {{vlagikoon|QAT}} | [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/> [[Beeld:Flag_of_Abu_Dhabi.svg|20px]] | |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''12*''' |rowspan=3 bgcolor=efefef| '''9*''' |- |align=left|{{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]] |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=efcfff|<small>DNF</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |- |align=left|{{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]] |bgcolor=dfffdf|9 |bgcolor=ffffff|<small>DNS</small> |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|12 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=dfffdf|8 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=cfcfff|13 |bgcolor=cfcfff|11 |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=|<!--plus naelren--> |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |bgcolor=| |-style="border-top:3px solid #aaaaaa" ! Jaar ! Inskrywer<br />en bande ! Onderstel<br />en enjin ! Renjaers !1 !2 !3 !4 !5 !6 !7 !8 !9 !10 !11 !12 !13 !14 !15 !16 !17 !18 !19 !20 !21 !22 !23 !24 ! Punte ! Plek |} </div><!-- * ^'''†''' Die renjaer haal nie die einde nie, maar word wel geklassifiseer omdat hy meer as 90% van die renafstand voltooi het.<br/>--> * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Formule Een-vervaardigers]] 1uivr6nwrfkw85b43x1kw1b3lgl3xyd 0 458185 2965920 2896327 2026-09-09T11:09:07Z Pynappel 70858 /* Nasionale politiek */ 2965920 wikitext text/x-wiki {{Short description|Belgiese politikus (gebore 1986)}} {{Infobox officeholder | name = Tom van Grieken | image = Tom Van Grieken (2016 D) (cropped).jpg | caption = Van Grieken in 2015 | office = Leier van [[Vlaams Belang]] | deputy = | term_start = 19 Oktober 2014 | term_end = | predecessor = [[Gerolf Annemans]] | successor = | office1 = Lid van die Kamer van Volksverteenwoordigers | term_start1 = 26 Mei 2019 | term_end1 = | office2 = Lid van die Vlaamse Parlement | term_start2 = 2 Julie 2014 | term_end2 = 22 Mei 2019 | birth_name = Tom Jozef Irène van Grieken | birth_date = {{GDEO|1986|10|7|df=y}} | birth_place = [[Antwerpen]], België | death_date = | death_place = | party = [[Vlaams Belang]] (sedert 2004) | otherparty = [[Vlaams Blok]] (2003–2004) | spouse = | children = | alma_mater = Plantijn Hogeschool | signature = | website = | }} '''Tom Jozef Irène van Grieken''' (gebore 7 Oktober 1986) is 'n Belgiese politikus en skrywer wat sedert Oktober 2014 as leier van [[Vlaams Belang]] dien. == Vroeë lewe == Van Grieken is in [[Antwerpen]] gebore. Hy het tien jaar van sy kinderjare deurgebring in die Carnotstraatgebied van die stad, wat bekend is vir sy groot immigrantbevolking, en as tiener na Mortsel verhuis, waar hy later as munisipale raadslid gedien het. Sy vader, Luc van Grieken, is 'n afgetrede polisiebeampte van die Belgiese polisie en sy moeder het by 'n bloemiste gewerk. Van Grieken het sekondêre skool bygewoon aan die Sint-Jan Berchmanscollege in Antwerpen, waar hy uitgestaan het deur op 16-jarige ouderdom pamflette by die skoolhek uit te deel met die slagspreuk "Stop linkse taal in ons klaskamer." Volgens sy vader het die straatoproere met die Arabies-Europese Bond wat in 2002 op die Turnhoutsebaan plaasgevind het en wat die jong Van Grieken persoonlik beleef het, sy Vlaamse nasionalistiese gevoelens verder versterk.<ref>{{cite web |url=https://www.hln.be/de-krant/vader-tom-van-grieken-als-hij-maar-gezond-en-veilig-blijft-ik-wil-geen-tweede-pim-fortuyn-als-zoon~a4a99751 |title=Vader Tom Van Grieken: "Als hij maar gezond en veilig blijft. Ik wil geen tweede Pim Fortuyn als zoon" |publisher=[[Het Laatste Nieuws]]|language=nl|access-date=2019-05-28}}</ref> Hy het kommunikasiebestuur gestudeer aan die Plantijn Hogeschool en in die reklamebedryf gewerk voordat hy voltyds die politiek betree het.<ref>{{cite web |url=https://www.rtbf.be/article/qui-est-tom-van-grieken-l-ambitieux-president-du-vlaams-belang-10234593?id=10234593 |title=Who is Tom Van Grieken, the ambitious president of Vlaams Belang? |publisher=[[RTBF]]|language=fr|access-date=2022-11-07}}</ref> == Politieke loopbaan == === Nasionale politiek === As leerling en student was Van Grieken aktief in die {{abbr|NJSV|Nationalistisch JongStudentenVerbond}} en die [[Nationalistische Studentenvereniging|NSV]], en het uiteindelik nasionale president van die NSV geword. Van Grieken het in 2003 as tiener lid van [[Vlaams Blok]] geword en daarna by sy opvolger, [[Vlaams Belang]], aangesluit. Na sy studies is hy as nasionale president van Vlaams Belang Jongeren, die jeugvleuel van Vlaams Belang, verkies.<ref>{{cite news|url=http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=dmf20140919_01276652|title=Partijraad kiest zaterdag tussen 2 kandidaat-voorzitters|language=nl|newspaper=[[Het Nieuwsblad]]|date=19 September 2014|access-date=20 Februarie 2026|archive-date=11 November 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141111201029/http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=dmf20140919_01276652/|url-status=dead}}</ref> In September 2014 is hy deur die party se raad benoem om die party se nuwe leier te word.<ref>{{Cite news |title=Young MP to lead far-right Vlaams Belang |url=http://deredactie.be/cm/vrtnieuws.english/Politics/140920_Van_Grieken |archive-url=https://web.archive.org/web/20140927000106/http://deredactie.be/cm/vrtnieuws.english/Politics/140920_Van_Grieken |archive-date=2014-09-27 |access-date=2025-08-21 |work=flandersnews.be |language=en}}</ref> By die party se kongres in Oktober het hy sonder teenstander meegeding en 93% van die stemme behaal, en sodoende België se jongste partyleier ooit geword.<ref>{{Cite news |title= Tom Van Grieken: An interview with the man who wants to destroy Belgium |url= https://www.brusselstimes.com/1007260/tom-van-grieken-an-interview-with-the-man-who-wants-to-destroy-belgium |access-date=2024-04-14 |website=[[ The Brussels Times]] }}</ref> Alhoewel hy aanvanklik as 'n "hardliner" binne die party bekend was, het hy sedertdien as leier probeer om die VB se beeld te matig ten einde die ''[[Cordon sanitaire (politiek)|cordon sanitaire]]'' wat op die party ingestel is te deurbreek, en gesê: "Daar is geen ''cordon sanitaire'' rondom ons idees nie, maar wel rondom ons styl."<ref>{{cite news|url=http://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20141019_01329230|title=BIO {{!}} Wie is Tom Van Grieken?|language=nl|newspaper=[[Het Nieuwsblad]]|date=19 September 2014|access-date=20 Februarie 2026|archive-date=28 Mei 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190528102829/http://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20141019_01329230|url-status=dead}}</ref> Hy was van 2007 tot 2018 lid van die munisipale raad van Mortsel en is in 2014 tot die Vlaamse Parlement verkies.<ref>{{cite web|url=http://www.vlaamsparlement.be/vlaamse-volksvertegenwoordigers/tom-van-grieken|title=Tom Van Grieken|language=nl|website=[[Vlaams Parlement]]|accessdate=24 February 2019|archive-date=23 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210923023749/http://www.vlaamsparlement.be/vlaamse-volksvertegenwoordigers/tom-van-grieken|url-status=dead}}</ref> Hy is in 2018 as lid van die munisipale raad van Schoten, waar hy tans woon, verkies. Onder sy leierskap het die VB 'n massiewe toename in openbare steun beleef, insluitend 'n tweede plek in die Vlaamse streek tydens die federale verkiesings van 2019, waarin Van Grieken tot die Kamer van Volksverteenwoordigers verkies is. Na die verkiesing het hy die eerste leier van die VB geword wat 'n vergadering met koning Philippe bygewoon het saam met die ander hoofpartyleiers.<ref>{{Cite news |last=Rankin |first=Jennifer |date=2019-05-29 |title=Belgian king's meeting with far-right leader sparks controversy |url=https://www.theguardian.com/world/2019/may/29/belgian-king-meeting-far-right-leader-sparks-controversy |access-date=2025-08-21 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> In November 2019 is hy as partyleier herkies en het hy 97,4% van die stemme behaal.<ref>{{cite news|url=http://www.hln.be/nieuws/binnenland/tom-van-grieken-herverkozen-als-vlaams-belang-voorzitter-met-97-4-procent-van-stemmen~a5e2ab39/ |title=Tom Van Grieken herverkozen als Vlaams Belang-voorzitter met 97,4 procent van stemmen|language= nl|newspaper= [[Het Laatste Nieuws]]|date= 16 November 2019}}</ref> Die Vlaams Belang-party het onder sy leierskap relatief gewild gebly. In 'n peiling wat in Desember 2019 gepubliseer is,<ref>{{cite news|url=http://www.hln.be/nieuws/binnenland/de-grote-peiling-vlaams-belang-stijgt-tot-ongekende-hoogtes-open-vld-afgestraft~aca00406/ |title=De Grote Peiling. Vlaams Belang stijgt tot ongekende hoogtes, Open Vld afgestraft|language= nl|newspaper= [[Het Laatste Nieuws]]|date= 13 December 2019}}</ref> het Vlaams Belang 27,3 persent behaal, wat dit die grootste party in Vlaandere en België as geheel gemaak het. Tydens die wetgewer 2019-2024 het Vlaams Belang verder geprofessionaliseer en aansienlike steun in talle peilings gewen as die uitdager van die stelsel. Van Grieken is deur die ''[[Politico]]'' uitgesonder as 'Ontwrigter No.6 - "Die Skeidingskunstenaar" in hulle "Klas van 2024"', met verwysing na die sesesionistiese standpunt wat Van Grieken en sy party inneem.<ref>{{cite news |url=https://www.politico.eu/list/politico-28-class-of-2024/tom-van-grieken/ |title=Tom Van Grieken |newspaper= [[Politico]]|date= 2023-11-28}}</ref> Hy is ondervra deur ''[[The Wall Street Journal]]'',<ref>{{Cite web |last=Varadarajan |first=Tunku |title=Opinion {{!}} The Populist Who Plans to Break Up Belgium |url=https://www.wsj.com/opinion/the-populist-who-plans-to-break-up-belgium-84cd39c9 |access-date=2025-08-21 |website=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref> ''[[The Financial Times]]''<ref>{{cite news|url=https://www.ft.com/content/98b3f9b9-e48c-42ad-805b-aba5ecefb9dc |title=Why Belgium's far right is set to win the election — but not independence |newspaper=[[The Financial Times]]|date= 2024-05-27}}</ref> en ''The Brussels Times''<ref>{{cite news|url=https://www.brusselstimes.com/1007260/tom-van-grieken-an-interview-with-the-man-who-wants-to-destroy-belgium |title=Tom Van Grieken: An interview with the man who wants to destroy Belgium |newspaper=[[The Brussels Times]]|date= 2024-04-17}}</ref> oor sy Vlaamse onafhanklikheids- en migrasiekritiese standpunt. In die Vlaamse verkiesings op 9 Junie 2024 was Van Grieken die hoofkandiaat vir Vlaams Belang in Antwerpen en is hy tot die Vlaamse Parlement herkies met 153 596 voorkeurstеmme.<ref>{{Cite web |title=VP2024 |url=https://jun24.vlaanderenkiest.be/#/kieskring/11002/L/1/E/1 |access-date=2025-08-21 |website=jun24.vlaanderenkiest.be}}</ref> Vlaams Belang het aansienlik gewen tydens die verkiesings en die grootste party in drie van die vyf Vlaamse provinsies geword, terwyl dit 'n miljoen stemme in totaal in die Europese verkiesing behaal het.<ref>{{Cite web |url=https://elections2024.belgium.be/nl/resultaten-cijfers?el=EU&id=EUL12025 |title=Resultaten in cijfers - Europees Parlement |access-date=20 Februarie 2026 |archive-date=13 Junie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240613023327/https://elections2024.belgium.be/nl/resultaten-cijfers?el=EU&id=EUL12025 |url-status=dead }}</ref> Tydens die plaaslike verkiesings op 13 Oktober van daardie jaar was Van Grieken weer eens die hoofkandiaat in Schoten. Hy het 4 388 voorkeurstеmme ontvang, meer as die huidige burgemeester.<ref>[https://okt24.vlaanderenkiest.be/#/gemeente/11040 Verkiezingsresultaat 13 oktober 2024 gemeente Schoten], Vlaanderen Kiest</ref> Na die plaaslike verkiesings is die ''cordon sanitaire'' plaaslik in Ranst gebreek op die dag dat Van Grieken sy tiende jaar as president van die party gevier het. Daarna het die party ook by die munisipale koalisie in Izegem en Brecht aangesluit, benewens plaaslike bestuur met 'n absolute meerderheid in Ninove. === Raad van Europa === Van Grieken is sedert 30 September 2019 lid van die Parlementêre Vergadering van die Raad van Europa.<ref>{{cite web|url=http://www.assembly.coe.int/nw/xml/AssemblyList/MP-Details-EN.asp?MemberID=8136 |title=Tom Van Grieken {{!}} PACE Member File|website=www.assembly.coe.int|accessdate=24 February 2019}}</ref> Saam met partysenator Bob de Brabandere is hy lid van die Europese Konserwatiewe Groep en Demokratiese Alliansie, wat onder andere die [[Konserwatiewe Party (Verenigde Koninkryk)|Britse Konserwatiewe Party]] huisves. == Politieke idees == === Vlaamse nasionalisme === Saam met die VB se platform steun Van Grieken onafhanklikheid vir die Nederlandssprekende Vlaamse streek van België. Hy argumenteer dat die Vlaamse en Waalse streke te veel politieke en kulturele verskille het wat die Belgiese staat verlam en Vlaandere verhoed om groter sukses te behaal. Hy noem homself 'n Vlaamse patriot eerder as 'n nasionalis.<ref>{{cite news|url=http://www.demorgen.be/leven-liefde/zet-dat-maar-in-de-kop-tom-van-grieken-heeft-gelijk~b3396e26/ |title=Zet dat maar in de kop: Van Grieken heeft gelijk|language=nl|newspaper= [[De Morgen]]|date= 29 April 2017}}</ref> Hy verklaar gereeld dat patriotisme liefde is en vergelyk die liefde vir 'n land met die liefde wat 'n moeder vir haar kind het: "Patriotisme is liefde. 'n Moeder het haar kind lief en wil dit bo alle ander kinders beskerm. Dit beteken nie sy haat die ander kinders nie. 'n Staat is dieselfde. Dit het 'n plig om eers vir sy eie burgers te sorg. Jy kan elke euro net een keer spandeer. Slegs as die behoeftes van ons eie burgers bevredig is, kan ons oorweeg om ander te help."<ref>{{cite web|url=http://www.facebook.com/tomvangrieken/videos/716857995509296/?v=716857995509296 |title=Nationalisme is liefde!|language=nl|website=[[Facebook]]|date= 23 December 2019}}</ref> === Steun vir Donald Trump === Van Grieken het [[Donald Trump]] vir president ondersteun. Hy het die verkiesing van Donald Trump (en [[Brexit]]) gesien as die begin van "'n patriotiese golf wat oor Europa sal rol".<ref>{{cite news|url=http://www.hln.be/nieuws/van-grieken-trekt-zich-op-aan-trump~a5c19112/ |title=Van Grieken trekt zich op aan Trump|language=nl|newspaper= [[Het Laatste Nieuws]]|date= 23 January 2017}}</ref> Hy het Trump meermale openlik verdedig en op talle geleenthede die Vlaamse en Europese media daarvan beskuldig dat hulle bevooroordeeld is teenoor die Amerikaanse president. Van Grieken is genooi en het die inhuldiging van president Trump in Januarie 2025 bygewoon. == Publikasies == Op 3 Mei 2017 het Van Grieken sy eerste boek gepubliseer met die titel ''Toekomst in eigen handen'' (vertaal: "Die toekoms in ons eie hande"). Dit was die eerste keer in die geskiedenis van die party dat 'n boek deur 'n leidende lid ook in gewone boekwinkels te koop was. Nog voor publikasie het die boek reeds opspraak verwek, as gevolg van die feit dat professor in internasionale politiek [[Jonathan Holslag]] die voorwoord geskryf het.<ref>{{cite news|url=http://www.demorgen.be/politiek/jonathan-holslag-over-boek-tom-van-grieken-rond-ideeen-mag-je-geen-hek-zetten~ba2b286d/ |title=Jonathan Holslag over boek Tom Van Grieken: "Rond ideeën mag je geen hek zetten|language=nl|newspaper= [[De Morgen]]|date= 11 March 2017}}</ref> Die algemene ontvangs van die boek was ook 'n stap in 'n nuwe rigting vir die Vlaams Belang. Vlaamse joernalis Walter Pauli het in die weeklikse nuustydskrif ''Knack'' geskryf: "In hulle hoogtydae kon lede van die Vlaams Belang-party slegs gedroom het om dieselfde ontvangs te kry as die nuwe boek van Vlaams Belang-voorsitter Tom Van Grieken." ''Het Laatste Nieuws'', die grootste Vlaamse koerant, het "verrassende idees" daarin gelees. 'n Ander koerant, ''[[De Standaard]]'', het opgemerk: "Die program bly radikaal, tog gaan Van Grieken se taalgebruik nooit te ver nie." In 2020 het Van Grieken ''En nou is dit aan ons'' gepubliseer, 'n biografiese verslag van sy leierskap van VB tot op datum en die reis wat hy onderneem het in sy poging om die party te herbou en sy steun te laat herleef.<ref>{{Cite web|url=https://www.deblauwetijger.com/product/tom-van-grieken-en-nu-is-het-aan-ons/|title = Tom van Grieken: En nu is het aan ons |publisher= De Blauwe Tijger|language=nl}}</ref> Saam met migrasiedeskundige Francesca van Belleghem het hy ook die boek ''Immigrasiestop'' geskryf, wat op 16 April 2024 gepubliseer is. In die boek kritiseer die skrywers die huidige migrasiebeleid en stel hulle 116 migrasiebeperkende maatreëls voor wat binne die bestaande regsraamwerk in werking gestel kan word.<ref>{{Cite web|url=https://www.vlaamsbelang.org/nieuws/tom-van-grieken-lanceert-nieuw-boek-immigratiestop|title =Tom van Grieken lanceert nieuw boek 'Immigratiestop' |language=nl|date= 2024-04-16}}</ref> == Persoonlike lewe == Van Grieken is getroud en het twee kinders. == Verwysings == {{Verwysings|3}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Van Grieken, Tom}} [[Kategorie:Geboortes in 1986]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Belgiese politici]] lqx3zrhksergn9tv216oo2xrcw26ma7 0 458698 2965919 2923508 2026-09-09T11:08:41Z Pynappel 70858 2965919 wikitext text/x-wiki '''Vlaams Belang''' (afkorting: '''VB''') is 'n Vlaamse nasionalistiese en Euroskeptiese regse tot verregse politieke party in die Vlaamse Gewes en die Gewes Brussel-Hoofstad van België.<ref>{{cite web |url=https://www.france24.com/en/europe/20240422-in-belgium-the-flemish-far-right-gaining-ground-ahead-of-european-elections |title=In Belgium, the Flemish far right is gaining ground ahead of the European elections |website=France 24 |language=Engels |date=2024-04-22 |access-date=2025-03-03}}</ref> Die party word wyd deur die media en politieke ontleders as verregs beskou, alhoewel hy homself as regs-nasionalisties en meer onlangs as konserwatief en sentrum-regs beskryf het, en in die afgelope jare probeer het om hom van die verregse etiket te distansieer. Vlaams Belang is 'n herbenaming van '''Vlaams Blok''', wat ontbind is nadat dit in 2004 tydens 'n verhoor vir die verkondiging van [[rassisme]] veroordeel is.<ref name="irish-times-2004-11-15">{{cite web |url=https://www.irishtimes.com/news/flemish-party-renames-itself-after-court-s-racism-ruling-1.1166433 |title=Flemish party renames itself after court's racism ruling |website=The Irish Times |language=Engels |date=2004-11-15 |access-date=2025-03-03}}</ref> Nadat dit homself as Vlaams Belang herorganiseer het, het die party voortgegaan om die kernfilosofie van sy voorganger te verkondig deur op 'n [[seperatisme|separatistiese]] en Vlaamse nasionalistiese platform te veldtog. Die party ondersteun ook die handhawing van die Vlaamse kulturele identiteit, keer hom teen [[multikulturalisme]], en pleit vir strenger wet-en-orde-beleid. == Geskiedenis == === Agtergrond en Vlaams Blok === Die direkte voorganger van Vlaams Belang was die Vlaams Blok, wat gevorm is deur die nasionalistiese regse en nasionaal-konserwatiewe fraksie binne die Volksunie (VU) wat in die laat 1970's ontstaan het. Die ideologie van die Vlaams Blok het begin met sy radikale nasionalistiese verwerping van die Volksunie se kompromis oor die Vlaamse outonomiekwessie, en het later toenemend gefokus op [[immigrasie]] en sekuriteit, die uitbuiting van politieke skandale, en die verdediging van tradisionele waardes.<ref name="green-european-journal">{{cite web |url=https://www.greeneuropeanjournal.eu/not-in-power-but-shaping-it-the-ascent-of-vlaams-belang/ |title=Not in Power, but Shaping It: The Ascent of Vlaams Belang |last1=Jacobs |first1=Laura |website=Green European Journal |language=Engels |access-date=2025-03-03}}</ref> Die immigrasiestandpunte van die Vlaams Blok was onderwerp aan groot omstredenheid, veral nadat die party sy 70-punt-plan bekendgestel het, wat onder meer voorstelle bevat het om nie-Europese immigrante van sosiale sekerheidsvoordele uit te sluit en hul eiendomsregte te beperk.<ref name="green-european-journal" /> In April 2004 het die appèlhof van [[Gent]] 'n finale uitspraak gelewer wat die party se drie gelieerde nie-winsorganisasies skuldig bevind het aan "herhaalde aansetting tot diskriminasie".<ref>{{cite web |url=https://academic.oup.com/icon/article/4/4/702/640284 |title=Belgium: The Vlaams Blok political party convicted indirectly of racism |website=International Journal of Constitutional Law |language=Engels |date=2006-10-01 |access-date=2025-03-03}}</ref> Teen dié tyd was die party die gewildste Vlaamse party, gesteun deur ongeveer een uit elke vier Vlaamse kiesers, en was dit een van die suksesvolste regse populistiese partye in Europa as geheel. In November 2004 het die hof van cassasie hul laaste appèl verwerp. Die leierskap van Vlaams Blok het die geleentheid aangegryp om die party te ontbind en onder 'n nuwe naam te begin. === Stigting van Vlaams Belang (2004) === Op 14 November 2004 het Vlaams Blok homself ontbind, en Vlaams Belang is gestig.<ref name="irish-times-2004-11-15" /> Ander voorgestelde name het die Vlaamse Volkspartij en die Vlaamse Vrijheidsfront ingesluit. Vlaams Belang het ook 'n aantal veranderinge in sy politieke program ingestel, deur sommige van die meer radikale standpunte van die voormalige Vlaams Blok versigtig te matig of te laat vaar. Desnieteenstaande het die partyleier [[Frank Vanhecke]] duidelik gemaak dat die party wesenlik dieselfde sou bly. Op 12 Desember 2004 is Frank Vanhecke as voorsitter van Vlaams Belang verkies.<ref name="irish-times-2004-11-15" /> Ten spyte van pogings om dele van die party se platform te versag, het Vlaams Belang net soos sy voorganger steeds aan die ''[[Cordon sanitaire (politiek)|cordon sanitaire]]'' - 'n ooreenkoms waarvolgens al die tradisionele Vlaamse partye saamgestem het om die party stelselmatig uit te sluit en nooit 'n koalisie daarmee te vorm nie - onderwerp gebly.<ref name="green-european-journal" /> === Vroeë jare (2004-2008) === Tydens die munisipale verkiesings van 2006 het die VB op die tema "Veilig, Vlaams, Leefbaar" meegedoen. Die party het 'n massiewe toename in stemme geniet, en sy raadslede het byna verdubbel van 439 tot omtrent 800. In die algemene verkiesing van 2007 het die party 17 setels in die kamer van volksverteenwoordigers en vyf setels in die senaat gewen.<ref name="sijstermans-2021">{{cite web |url=https://www.cogitatiopress.com/politicsandgovernance/article/viewFile/4554/2387 |title=The Vlaams Belang: A Mass Party of the 21st Century |last1=Sijstermans |first1=Judith |website=Politics and Governance |language=Engels |access-date=2025-03-03}}</ref> === Terugval en herstel (2008-2019) === Vanaf 2008 het die party 'n daling in ondersteuning en lidmaatskap ervaar - 'n situasie wat saamgeval het met interne probleme binne die party en die opkoms van die meer gematigde nasionalistiese Nuwe Vlaamse Alliantie (N-VA), wat destyds Vlaamse onafhanklikheid ondersteun het.<ref name="sijstermans-2021" /> Onder die huidige leierskap van [[Tom van Grieken]] - wat in Oktober 2014 op die ouderdom van 28 as die jongste partyvoorsitter in die Belgiese geskiedenis verkies is<ref>{{cite web |url=https://www.vrt.be/vrtnws/en/2019/05/27/who-is-vlaams-belang-leader-van-grieken/ |title=Who is Vlaams Belang leader Van Grieken? |website=VRT NWS |language=Engels |date=2019-05-27 |access-date=2025-03-03}}</ref> - het die VB begin om gewilde ondersteuning terug te wen. Die party het 'n sterk terugkeer gemaak tydens die federale verkiesings van 2019, waar dit die tweede grootste party in Vlaandere geword het met 18,5% van die stemme in die Vlaamse Parlement en 18 setels in die kamer van volksverteenwoordigers.<ref>{{cite web |url=https://data.ipu.org/parliament/BE/BE-LC01/election/BE-LC01-E20190526/ |title=Belgium House of Representatives May 2019 |website=IPU Parline |language=Engels |access-date=2025-03-03}}</ref> Ná die verkiesing was daar mediabespiegeling dat die ''cordon sanitaire'' vir die eerste keer opgehef kon word. === Verdere groei (2019-hede) === Teen 2021 het die VB weer gegroei tot een van die grootste partye in die Vlaamse Gewes.<ref>{{cite web |url=https://www.vrt.be/vrtnws/en/2024/03/04/opinion-poll-general-election-vlaams-belang-n-va-cd-v-vooruit-pv/ |title=Opinion poll shows far-right Vlaams Belang leagues ahead |website=VRT NWS |language=Engels |date=2024-03-04 |access-date=2025-03-03}}</ref> Op 9 Junie 2024 het die party tydens die Europese, federale en streeksverkiesings sy tweede grootste verkiesingsoorwinning in sy geskiedenis behaal. Die VB het die grootste party in drie uit vyf Vlaamse provinsies geword, eerste in 143 uit 300 gemeentes geëindig, bykans 1 miljoen stemme behaal, en drie setels in die Europese Parlement gewen.<ref name="green-european-journal" /> In die federale verkiesings het die party egter tweede geëindig agter die N-VA, met 20 setels in die kamer van volksverteenwoordigers.<ref>{{cite web |url=https://data.ipu.org/parliament/BE/BE-LC01/election/BE-LC01-E20240609/ |title=Belgium House of Representatives June 2024 Election |website=IPU Parline |language=Engels |access-date=2025-03-03}}</ref> In Oktober 2024 is die ''cordon sanitaire'' vir die eerste keer plaaslik gebreek toe die PIT-lys in Ranst 'n koalisie met Vlaams Belang gevorm het ná die munisipale verkiesings van 13 Oktober.<ref>{{cite web |url=https://www.belganewsagency.eu/elections-2024-cordon-sanitaire-broken-for-the-first-time |title=Elections 2024: Cordon sanitaire broken for the first time |website=Belga News Agency |language=Engels |date=2024-10-20 |access-date=2025-03-03 |archive-date=2025-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250424235301/https://www.belganewsagency.eu/elections-2024-cordon-sanitaire-broken-for-the-first-time |url-status=dead }}</ref> == Ideologie en standpunte == Vlaams Belang is 'n Vlaamse nasionalistiese party met die volgende kernstandpunte:<ref name="vrt-nws-2024-04-20">{{cite web |url=https://www.vrt.be/vrtnws/en/2024/04/16/elections-24-what-does-vlaams-belang-stand-for/ |title=Elections 24: What does Vlaams Belang stand for? |website=VRT NWS |language=Engels |date=2024-04-20 |access-date=2025-03-03}}</ref> * Vlaamse onafhanklikheid: Die party wil België splits en Vlaandere 'n onafhanklike staat maak. * Immigrasiebeleid: Die party is teen hoë vlakke van immigrasie en [[asiel]], en argumenteer dat dit Vlaamse waardes en norme bedreig. Die party stel voor dat vlugtelinge in hul eie streek gehelp moet word en dat Europa se buitegrense strenger bewaak moet word. * Wet en orde: Alle vonnisse moet volledig uitgedien word. Oorvol gevangenisse moet aangepak word deur toe te laat dat gevangenes sonder Belgiese nasionaliteit hul vonnisse in hul land van herkoms uitdien. * Sosio-ekonomiese beleid: In die afgelope jare het die party meer na links op sosio-ekonomiese kwessies beweeg, met voorstelle vir hoër lone en [[pensioen]]e, en laer belasting om netto-inkomste te verhoog. * Kulturele identiteit: Die party ondersteun die handhawing van die Vlaamse kulturele identiteit en keer hom teen multikulturalisme. * Tradisionele gesin: Die party beskou die tradisionele gesin as die hoeksteen van die samelewing.<ref>{{cite web |url=https://www.vlaamsbelang.org/engels |title=Engels |website=Vlaams Belang |language=Engels |access-date=2025-03-03}}</ref> == Leierskap == Voorsitters: * Frank Vanhecke (2004-2008) * Gerolf Annemans (2008-2012) * Gerolf Annemans (2de termyn; 2012-2014) * [[Tom van Grieken]] (2014-hede)<ref>{{cite web |url=https://www.vlaamsbelang.org/tom-van-grieken-0 |title=Tom Van Grieken |website=Vlaams Belang |language=Nederlands |access-date=2025-03-03}}</ref> == ''Cordon sanitaire'' == Die ''cordon sanitaire'' is 'n politieke ooreenkoms tussen al die hoofstroom Vlaamse partye om nie met Vlaams Belang (en sy voorganger Vlaams Blok) saam te regeer nie. Hierdie beleid het effektief daarin geslaag om die party van regeringsdeelname op enige vlak uit te sluit.<ref name="green-european-journal" /> Slegs die kleiner regse party Lys Dedecker (gestig in 2007) het nie by die ooreenkoms aangesluit nie en het geargumenteer dat die ''cordon'' ondoeltreffend is. Na die sterk vertoning van die VB in die 2019-verkiesings het die N-VA aanvanklik met Vlaams Belang onderhandel, maar die gesprekke het misluk omdat - volgens die N-VA - geen ander party bereid was om by 'n koalisie met Vlaams Belang aan te sluit nie.<ref name="vrt-nws-2024-04-20" /> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Vlaandere]] p7m3zxisqjqz1cy0sngs7szdaggt72r 0 458865 2965774 2963442 2026-09-08T14:17:46Z Aliwal2012 39067 /* Formule 1-uitslae */ 2965774 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas renjaer | name = Arvid Lindblad | image = Arvid Lindblad at the Red Bull Fan Zone – Crown Riverwalk, Melbourne (028A7869).jpg | imagesize = | caption = Lindblad in 2026 | nationality = {{vlagikoon|VK}} Brit | birth_date = {{Geboortedatum en ouderdom|2007|8|8|df=y}} | birth_place = [[Virginia Water]], Engeland | Years = 2026–hede | Old Team = | 2026 Team = [[Racing Bulls]] | Car number = 41 | Races = {{F1stat|LIN|entries}} ({{F1stat|LIN|starts}} begin) | Championships = 0 | Wins = {{F1stat|LIN|wins}} | Podiums = {{F1stat|LIN|podiums}} | Points = {{F1stat|LIN|careerpoints}} | Poles = {{F1stat|LIN|poles}} | Fastest laps = {{F1stat|LIN|fastestlaps}} | First race = [[2026 Australiese Grand Prix]] | First win = | Last win = | Last race = {{Laaste F1GP}} | Last season = | Last position = }} '''Arvid Anand Olof Lindblad''' (gebore 8 Augustus 2007) is 'n [[VK|Brits]]-[[Swede|Sweedse]] renjaer.<ref>{{Cite news |title=Most revving up for a new season in 30 years |last=Richards |first=Giles |date=28 February 2026 |work=[[The Guardian]] |page=s3 |issn=0261-3077}}</ref> Hy het in 2025 aan die FIA Formule 2-kampioenskap vir Campos Racing deelgeneem. In [[2026 Formule Een-seisoen|2026]] jaag hy vir die [[Racing Bulls]]-span in [[Formule Een]]. == Formule 1-uitslae == {{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}} {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:75%" !Jaar ! Inskrywer ! Onderstel ! Enjin ! 1 ! 2 ! 3 ! 4 ! 5 ! 6 ! 7 ! 8 ! 9 ! 10 ! 11 ! 12 ! 13 ! 14 ! 15 ! 16 ! 17 ! 18 ! 19 ! 20 ! 21 ! 22 ! 23 ! 24 ! Plek ! Punte |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2025 Formule Een-seisoen|2025]] |[[Red Bull Racing]] |Red Bull<br/>RB21 |[[Honda]]<br/>[[Red Bull Powertrains|RBPTH003]] 1.6 [[V6-enjin|V6 t h]] |bgcolor=| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>{{0}} |bgcolor=f0f8ff| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]<br/><small>TB</small> |bgcolor=| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=f0f8ff| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/><small>TB</small> |bgcolor=| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2025 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=f0f8ff| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/><small>TB</small> |bgcolor=efefef|'''–''' |bgcolor=efefef|'''–''' |-style="border-top:2px solid #aaaaaa" ![[2026 Formule Een-seisoen|2026]] |[[Racing Bulls]] |[[Racing Bulls]]<br/>VCARB 03 |[[Red Bull Powertrains|Red Bull]] [[Ford]] DM01 1.6 [[V6-enjin|V6 t h]] |bgcolor=dfffdf| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]<br/>8 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]<br/>12 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]<br/>14 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]<br/>14 |bgcolor=ffffff| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]<br/>^'''8'''<small>DNS</small> |bgcolor=dfffdf| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]<br/>6 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]<br/>10 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]<br/>7 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]<br/>9 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]<br/>10 |bgcolor=cfcfff| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]<br/>12 |bgcolor=dfffdf| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]]<br/>8 |bgcolor=| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Bahreinse Grand Prix|BHR]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]<br/>{{0}} |bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]<br/>{{0}} | |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|LIN|seasonposition}}'''* |bgcolor=efefef|'''{{F1stat|LIN|seasonpoints}}'''* |} <!--* † Kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het.<br/>--> * '''*''' Seisoen is nog aan die gang. == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Geboortes in 2007]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Formule Een-renjaers]] [[Kategorie:Britse sportlui]] 3osrjlc3k6s2gtleqrpn1rmxfjd12tc 0 468328 2965755 2963664 2026-09-08T12:40:46Z Jan van Schilligeham 100462 Skakel na artikel Mette-Marit bygevoeg 2965755 wikitext text/x-wiki {{Nuus}} {{Inligtingskas koning2 |naam = Haakon VIII |titel = Koning van Noorweë |beeld = Haakon in 2025 (cropped).jpg |breedte = 240 |onderskrif = Haakon in 2025. |bewind = 28 Augustus 2026 - tans |voorganger = [[Harald V van Noorweë|Harald V]] |opvolger = |erfgenaam = [[Ingrid Alexandra, kroonprinses van Noorweë|Ingrid Alexandra]] |gade = Mette-Marit Tjessem Høiby |kinders = Ingrid Alexandra <br>Sverre Magnus |huis = [[Huis van Glücksburg|Glücksburg]]<ref>{{cite web|title=The Royal Family|url=http://www.royalcourt.no/seksjon.html?tid=28435&sek=27259|accesms-date=25 October 2014|archive-date=25 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141025163427/http://www.royalcourt.no/seksjon.html?tid=28435&sek=27259|url-status=live}}</ref> |vader = Harald V |moeder = Sonja Haraldsen |gebore = {{GDEO|df=y|1973|7|20}} |godsdiens = Kerk van Noorweë |handtekening = }} '''Haakon VIII''' (Haakon Magnus; gebore 20 Julie 1973) is sedert die dood van sy vader, [[Harald V van Noorweë|Harald V]], op 28 Augustus 2026 koning van [[Noorweë]]. Hy is die tweede kind en enigste seun van koning Harald V en koningin Sonja van Noorweë. Haakon is die vierde generasie van die heersende Noorweegse koningshuis, die [[Huis van Glücksburg]]. Hy is in 2001 met [[Koningin Mette-Marit van Noorweë|Mette-Marit Tjessem Høiby]] getroud, en die egpaar het twee kinders, kroonprinses Ingrid Alexandra en prins Sverre Magnus. Haakon is ’n opgeleide vlootoffisier en as koning die opperbevelvoerder van die Noorweegse weermag. Hy het al gedien as welwillendheidsambassadeur vir die [[Verenigde Nasies]] se Ontwikkelingsprogram en was betrokke by ’n reeks filantropiese en internasionale inisiatiewe. Hy het ’n BA-graad in [[staatsleer]] van die [[Universiteit van Kalifornië, Berkeley]] en ’n MSc in ontwikkelingstudies van die London School of Economics. ==Vroeë lewe en familie== Haakon is op 20 Julie 1973 in die Nasionale Hospitaal in St. Hanshaugen, [[Oslo]], gebore as die enigste seun en jongste kind van die destydse [[Harald V|kroonprins Harald]] en kroonprinses Sonja, tydens die bewind van sy grootvader aan vaderskant, [[Olav V]]. Hy is Haakon Magnus genoem, en die aankondiging het beklemtoon dat hy as Haakon bekend sou staan. Haakon het ’n ouer suster, prinses Märtha Louise, wat in 1971 gebore is. In 1990 is die Noorse grondwet gewysig om absolute eersgeboortereg in te stel, wat beteken het dat die oudste kind, ongeag geslag, voorrang sou geniet in die opvolgingslyn.<ref>{{Cite web|date=19 July 2019|title=A look at the Norwegian line of succession|url=https://royalcentral.co.uk/europe/norway/a-look-at-the-norwegian-line-of-succession-126706/|access-date=19 June 2021|website=Royal Central|language=en|archive-date=24 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624200945/https://royalcentral.co.uk/europe/norway/a-look-at-the-norwegian-line-of-succession-126706/|url-status=live}}</ref> Die verandering is egter nie terugwerkend toegepas nie, en daarom het Haakon steeds voorrang bo sy ouer suster geniet.<ref>{{Cite web|date=13 December 2020|title=Absolute primogeniture - How Sweden revolutionized the royal world|url=https://theroyalpages.com/absolute-primogeniture-how-sweden-revolutionized-the-royal-world/|access-date=19 June 2021|website=The Royal Pages|language=en-US|archive-date=24 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202339/https://theroyalpages.com/absolute-primogeniture-how-sweden-revolutionized-the-royal-world/|url-status=live}}</ref> ===Opleiding en militêre diens=== Haakon het in die koninklike Noorse vloot gedien. Hy het in 1995 aan die Noorse Vlootakademie gegradueer,<ref>{{Cite web |title=HRH Crown Prince Haakon |url=https://www.soalliance.org/speakers/hrh-crown-prince-haakon |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202802/https://www.soalliance.org/speakers/hrh-crown-prince-haakon |archive-date=24 June 2021 |access-date=19 June 2021 |website=Sustainable Ocean Alliance |language=en}}</ref> waarna hy ’n jaar lank op verskeie vlootvaartuie gedien het.<ref name=":0">{{Cite web |date=18 January 2021 |title=Haakon, thirty years as heir |url=https://royalcentral.co.uk/europe/norway/haakon-thirty-years-as-heir-154375/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624201924/https://royalcentral.co.uk/europe/norway/haakon-thirty-years-as-heir-154375/ |archive-date=24 June 2021 |access-date=19 June 2021 |website=Royal Central |language=en}}</ref> Hy is later na die [[Universiteit van Kalifornië, Berkeley]], waar hy in 1999 ’n [[BA]]-graad in staatsleer behaal het.<ref>{{Cite news |title=Crown Prince Breaks Tradition at Berkeley / Norway's royal son has enrolled at Cal |url=http://www.sfgate.com/bayarea/article/Crown-Prince-Breaks-Tradition-at-Berkeley-2969170.php |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211225180707/https://www.sfgate.com/bayarea/article/Crown-Prince-Breaks-Tradition-at-Berkeley-2969170.php |archive-date=25 December 2021 |access-date=31 May 2017 |work=SFGate}}</ref> Haakon het vervolgens lesings aan die Universiteit van Oslo bygewoon en in 2001 die Noorse departement van buitelandse sake se inleidende kursus vir staatsamptenare voltooi. Hy het sy opleiding in 2003 aan die London School of Economics voltooi, waar hy ’n MSc-graad in ontwikkelingstudies verwerf het, met ’n spesialisering in internasionale handel en [[Afrika]].<ref name=":0" /> Van 15 November 2013 af was Haakon ’n admiraal in die vloot en ’n generaal in die leër en lugmag.<ref>{{Cite web |date=15 November 2013 |title=Hans Kongelige Høyhet Kronprinsen utnevnes til admiral og general |url=https://www.regjeringen.no/no/aktuelt/hans-kongelige-hoyhet-kronprinsen-utnevn/id745632/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624202145/https://www.regjeringen.no/no/aktuelt/hans-kongelige-hoyhet-kronprinsen-utnevn/id745632/ |archive-date=24 June 2021 |access-date=20 June 2021}}</ref> In 2016 het hy die Noorse leër se valskermkursus voltooi en is hy as ’n militêre valskermsoldaat gesertifiseer. Die kursus is deur die spesiale operasionele kommando aangebied.<ref>{{Cite web |title=Completed Army paratrooper course |url=https://www.royalcourt.no/nyhet.html?tid=135008&sek=27262 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210624200953/https://www.royalcourt.no/nyhet.html?tid=135008&sek=27262 |archive-date=24 June 2021 |access-date=20 June 2021}}</ref> ==Kroonprins== [[Beeld:16-11-2015 Presidente em exercício, Michel Temer, recebe no Itamaraty o príncipe herdeiro da Noruega, Haakon Magnus (23069823405).jpg|thumb|Haakon op 16 November 2015 saam met die destydse [[Brasilië|Brasiliaanse]] visepresident, Michel Temer, in [[Brasília]], Brasilië.]] Haakon het by verskeie geleenthede as regent opgetree toe Harald weens swak gesondheid nie sy pligte as staatshoof kon uitvoer nie.<ref>{{Cite news |last=Rasmussen |first=Louise |date=27 August 2026 |title=Norway's King Harald in 'very serious' condition as royal family gathers at hospital |url=https://www.independent.co.uk/news/world/europe/king-harald-norway-health-update-b3040159.html |access-date=27 August 2026 |work=The Independent}}</ref> In 2003 is hy as ’n welwillendheidsambassadeur vir die Verenigde Nasies se Ontwikkelingsprogram aangestel.<ref name="Norwegian Royal House" /> In 2013 het hy die SIKT-konferensie gestig.<ref name="Norwegian Royal House">{{cite web|url=https://www.royalcourt.no/artikkel.html?tid=28766&sek=28640|title=His Royal Highness Crown Prince Haakon|publisher=Norwegian Royal House Official Website|access-date=17 August 2020|archive-date=24 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200824182321/https://www.royalcourt.no/artikkel.html?tid=28766&sek=28640|url-status=live}}</ref> Hy woon gereeld die jaarlikse konferensie van die Konfederasie vir Noorse Enterprise by en in 2016 het hy die Noorse Konfederasie van Vakbonde (LO) ontmoet vir ’n bekendstelling aan Noorweë se driepartysamewerkingsmodel.<ref name="royalhouse">{{cite web|url=https://www.royalcourt.no/artikkel.html?tid=84153&sek=28625|title=In focus: Trade, industry and innovation|publisher=Norwegian Royal House Official Website|access-date=17 August 2020|archive-date=27 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210827120200/https://www.royalcourt.no/artikkel.html?tid=84153&sek=28625|url-status=live}}</ref> Haakon was van 2005 tot 2010 ’n lid van die Jongwêreldleiersnetwerk, en van 2010 tot 2017 het hy op die stigtingsraad daarvan gedien.<ref name="Norwegian Royal House" /> Haakon en Mette-Marit het die Kroonprins en Kroonprinses se Stigting gestig.<ref name="Norwegian Royal House" /> Hy is ’n beskermheer van 4H Norge, ANSA, die Ibsen-verhoogfees, die Nordland-musiekfees en verskeie ander organisasies.<ref>{{cite web|url=https://www.royalcourt.no/artikkel.html?tid=28794&sek=28620|title=Organisations under the patronage of The Crown Prince|publisher=Norwegian Royal House Official Website|access-date=17 August 2020|archive-date=1 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301194311/https://web.archive.org/web/20210301194311/https://www.royalcourt.no/artikkel.html?tid=28794&sek=28620|url-status=live}}</ref> In 2017 het hy ’n beskermheer van die Noorse Vlugtelingraad geword.<ref>{{cite web|url=https://www.nrc.no/news/2017/february/crown-prince-becomes-patron-of-the-norwegian-refugee-council/|title=Crown Prince becomes patron of the Norwegian Refugee Council|publisher=www.nrc.no|access-date=27 November 2021|date=1 March 2017|archive-date=27 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211127053359/https://web.archive.org/web/20211127053359/https://www.nrc.no/news/2017/february/crown-prince-becomes-patron-of-the-norwegian-refugee-council/|url-status=live}}</ref> In Mei 2022 het Haakon by ’n universiteitsekspedisie aangesluit wat daarop gemik was om kennis oor poolgeskiedenis en die wetenskaplike navorsing wat in die Arktiese gebied plaasvind, te versprei. In die loop van twee weke het hy die Groenlandse ysplaat met behulp van ’n sneeuvlieër oorgesteek.<ref>{{cite web |title=Crown Prince crosses the Greenland ice sheet |url=https://www.royalcourt.no/nyhet.html?tid=211855&sek=27262 |website=royalcourt.no|publisher=The Royal House of Norway |access-date=8 June 2022}}</ref><ref>{{cite web |last1=Rød |first1=Mathias Moene |title=Kitekongen over Grønland |date=7 June 2022 |url=https://www.nrk.no/_kitekongen_-over-gronland-1.15993951 |publisher=NRK |access-date=8 June 2022}}</ref> Ná die [[Pride-skietvoorvaal in 2022 in Oslo]] het Haakon verklaar: "Ons moet die reg in Noorweë beskerm om lief te hê wie ons ook al wil."<ref name="ReutersReactionsHorror">{{Cite news |last1=Solsvik |first1=Terje |last2=Fouche |first2=Gwladys |date=25 June 2022 |title=Horror on Oslo Pride day as gunman goes on deadly rampage at gay bar |language=en |work=[[Reuters]] |url=https://www.reuters.com/world/europe/two-dead-several-wounded-norway-nightclub-shooting-police-say-2022-06-25/ |url-status=live |access-date=25 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220625034411/https://www.reuters.com/world/europe/two-dead-several-wounded-norway-nightclub-shooting-police-say-2022-06-25/ |archive-date=25 June 2022}}</ref> In 2026 het Haakon die Myklebust-skip as roeier beman saam met prins Sverre Magnus.<ref>{{Cite web |date=2026-04-25 |title=Her ror de sammen: Far og sønn på nytt kongelig oppdrag |url=https://www.vg.no/rampelys/i/WvmmaL/her-ror-de-sammen-far-og-soenn-paa-nytt-kongelig-oppdrag |access-date=2026-06-28 |website=VG |language=no}}</ref> Die beeldmateriaal van die gebeurtenis is later deur die koningshuis gebruik ter ondersteuning van die [[Noorse nasionale sokkerspan]].<ref>{{Cite web |last=Åsebø |first=Kjellrun |date=2026-06-26 |title=Kongehuset er med på roinga - med lokalt innslag |url=http://www.fjt.no/nyheter/n/L4WLeQ/kongehuset-er-med-paa-roinga-med-lokalt-innslag |access-date=2026-06-28 |website=Fjordenes Tidende |language=nn}}</ref> Benewens sy amptelike pligte stel Haakon baie belang in kulturele aangeleenthede en het hy beskermheerskap aan ’n aantal organisasies verleen. In 2006 was hy een van drie stigters van Global Dignity.<ref name="Norwegian Royal House" /><ref>{{cite web|url=https://globaldignity.org/our-story/|title=Our Story|publisher=Global Dignity|access-date=31 March 2021|archive-date=11 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210411044938/https://web.archive.org/web/20210411044938/https://globaldignity.org/our-story/|url-status=live}}</ref> ==Bewind== Haakon VIII het die Noorse troon op 28 Augustus 2026 bestyg met die dood van sy vader.<ref>{{Cite web |date=2026-08-28 |title=Norway's King Harald dies aged 89 |url=https://www.bbc.com/news/articles/clykn5p5172o |access-date=2026-08-28 |website=www.bbc.com |language=en-GB}}</ref> Dié oggend het hy die staatsraad ontmoet vir sy eerste sitting as heersende koning; hy het die raad amptelik van sy vader se heengaan verwittig en sy troonnaam aangekondig.<ref name="Doherty">{{Cite news |last=Doherty |first=Caitlin |date=28 August 2026 |title=King Haakon VIII takes the throne in Norway following death of Harald V |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cm36lpzwglrwt |access-date=28 August 2026 |work=BBC News}}</ref> Haakon sal op 1 September 2026 ’n eed van trou aan die Noorse grondwet aflê.<ref name="Doherty"/><ref>{{cite web |title=King Haakon to take the Oath of Allegiance before the Storting on 1st September |url=https://www.stortinget.no/en/In-English/About-the-Storting/News-archive/Front-page-news/2025-2026/king-haakon-to-take-the-oath-of-allegiance-before-the-storting-on-1st-september |website=Stortinget |access-date=29 August 2026}}</ref> ==Persoonlike lewe== Haakon se eerste bekende verhouding was met die skoonheidsmiddelserfgenaam Celina Midelfart, met wie hy van 1994 tot 1996 ’n verhouding gehad het.<ref name=aftenbla>{{cite news |title=De han vraket |url=https://www.aftenbladet.no/kultur/i/a4rbA/de-han-vraket |access-date=30 January 2026 |work=Aftenbladet |quote=Hun var kronprinsens første offisielle kjæreste fra 1994 til 1996|trans-quote=She was the Crown Prince's first official girlfriend from 1994 to 1996}}</ref> ===Huwelik=== [[Beeld:HRH Haakon & Mette-Marit of Norway 2014-10-07 001.jpg|thumb|links|Haakon en Mette-Marit in 2014.]] In die 1990's het Haakon ’n musiekfees in Kristiansand bygewoon, waar hy Mette-Marit Tjessem Høiby vir die eerste keer by ’n tuinpartytjie ontmoet het. Hulle het mekaar etlike jare later weer ontmoet nadat sy ’n ma geword het.<ref name="fvn2006">{{cite news |url=http://www.fvn.no/lokalt/kristiansand/Ingen-skandaler-i-Mette-Marit-dokumentar-1878642.html |title=Ingen skandaler i Mette-Marit-dokumentar |work=FVN |first=Monika B. |last=Birkeland |date=22 August 2006 |access-date=11 December 2011 |language=no |archive-date=4 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304093802/http://www.fvn.no/lokalt/kristiansand/Ingen-skandaler-i-Mette-Marit-dokumentar-1878642.html |url-status=dead }}</ref> Haakon is op 25 Augustus 2001 met Mette-Marit, ’n burgerlike en enkelma, in die Oslokatedraal getroud.<ref name=bbc1>{{cite news |title=Norwegian prince ties the knot |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1508910.stm |publisher=BBC|date=25 August 2001}}</ref><ref name="vanity">{{Cite magazine|url=https://www.vanityfair.com/style/story/princess-mette-marit-of-norway-and-the-wedding-gift-she-rarely-wears|title=Princess Mette-Marit of Norway and the Wedding Gift She Rarely Wears|first=César Andrés|last=Baciero|date=25 August 2025|magazine=Vanity Fair}}</ref> Frederik, kroonprins van Denemarke, later koning [[Frederik X]], was sy strooijonker.<ref name=":1">{{Cite web|date=15 March 2018|title=Crown Prince Haakon and Crown Princess Mette-Marit's royal wedding|url=https://www.hellomagazine.com/brides/gallery/2018031568069/crown-prince-haakon-crown-princess-royal-wedding-photos/6/|access-date=19 June 2021|website=HELLO!|language=en|archive-date=24 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624203620/https://www.hellomagazine.com/brides/gallery/2018031568069/crown-prince-haakon-crown-princess-royal-wedding-photos/6/|url-status=live}}</ref> Toe hulle verlowing in Desember 2000 aangekondig is,<ref>{{Cite web|url=https://www.marieclaire.com/celebrity/royals/the-former-waitress-who-will-become-queen-of-norway-mette-marit/|title=The Former Waitress Who Will Become Queen of Norway|date=4 November 2024|website=Marie Claire|last=Contino|first=Kristin}}</ref> was die reaksie van die publiek en media grootliks negatief.<ref>{{Cite web|url=https://honey.nine.com.au/royals/royals-mette-marit-norway-princess-scandalous-past/f9d2e37f-8710-4a73-b240-96114e7b479e|title=The scandalous past of Princess Mette-Marit|website=honey.nine.com.au|access-date=10 January 2020|archive-date=17 November 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191117003723/https://honey.nine.com.au/royals/royals-mette-marit-norway-princess-scandalous-past/f9d2e37f-8710-4a73-b240-96114e7b479e|url-status=live}}</ref> Baie Nore het hulle kommer uitgespreek oor Haakon se keuse van ’n lewensmaat, hoofsaaklik weens Mette-Marit se status as ’n enkelma.<ref>{{Cite web |last=Abrams |first=Margaret |date=21 February 2018 |title=Meet Mette-Marit, the Crown Princess of Norway with a wild past that includes drug use and a controversial ex |url=https://www.businessinsider.com/who-is-mette-marit-crown-princess-of-norway-2018-2 |access-date=14 August 2022 |website=Business Insider}}</ref><ref>{{Cite web |last=Osborn |first=Andrew |date=23 August 2001 |title=Norway's royal union causes an uncommon row |url=https://www.theguardian.com/world/2001/aug/23/andrewosborn |access-date=14 August 2022 |website=The Guardian}}</ref> Die vader van haar kind is aan dwelmverwante oortredings skuldig bevind,<ref name="hello" /> en kritici het ook gewys op haar beperkte formele opleiding, vorige verhoudings met veroordeelde misdadigers en haar sosiale kring, wat deur sommige kommentators beskryf is as een "waar dwelms geredelik beskikbaar is".<ref name="nyt1">{{cite news |first=Walter|last=Gibbs|title=Uncommon Royal Couple Exchange Vows in Norway |url=https://www.nytimes.com/2001/08/26/world/uncommon-royal-couple-exchange-vows-in-norway.html |newspaper=[[The New York Times]] |date=26 August 2001|access-date=15 February 2024}}</ref><ref name="bbc2">{{cite news |title=Norway future queen admits wild past |url=https://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1504492.stm |newspaper=BBC News |publisher=BBC.co.uk |date=22 August 2001|access-date=15 February 2024}}</ref> Die egpaar se verlowing van agt maande het ’n tydperk van saamwoon in ’n woonstel in Oslo ingesluit, ’n besluit wat kritiek van die konserwatiewe Kerk van Noorweë ontlok het.<ref name="hello">{{cite news |title=Tears of joy from Crown Prince Haakon as he makes Mette-Marit his future queen |url=http://www.hellomagazine.com/royalty/2001/08/25/norwegianmarriage/ |newspaper=Hellomagazine.com |date=25 August 2001 |access-date=14 January 2011}}</ref> Haakon en Mette-Marit het twee kinders: [[kroonprinses Ingrid Alexandra]] (gebore op 21 Januarie 2004) en prins Sverre Magnus (gebore op 3 Desember 2005).<ref name=":2">{{Cite web|work=Hello Magazine|title=Prince Haakon. Biography, news, photos and videos|url=https://www.hellomagazine.com/profiles/crown-prince-haakon-of-norway/|access-date=19 June 2021|date=8 October 2009 |language=English|archive-date=24 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624200942/https://www.hellomagazine.com/profiles/crown-prince-haakon-of-norway/|url-status=live}}</ref> Haakon is ook die stiefpa van Mette-Marit se seun, Marius Borg Høiby.<ref name=":2" /> ===Persoonlike belangstellings=== Haakon is al lank by sport betrokke en toon besondere belangstelling in seil- en branderplankry, hoewel hy nie op professionele vlak deelgeneem het nie.<ref>{{cite web|url=https://www.msn.com/en-us/news/other/norways-new-king-confesses-his-real-dream-was-pro-surfing/ar-AA2b6VsS?ocid=BingNewsSerp|title=Norway's new king confesses his real dream was pro surfing|publisher=MSN|date=28 August 2026|accessdate=28 August 2026}}</ref> Hy is ook bekend as ’n geesdriftige musiekaanhanger en het verskeie musiekfeeste bygewoon en aangebied.<ref>{{cite web|url=https://www.tnp.no/norway/panorama/3873-crown-prince-haakon-celebrates-his-40th-birthday/|title=Crown Prince Haakon Celebrates his 40th Birthday|publisher=TNP|accessdate=28 August 2026}}</ref> Haakon het die musiekgroep Katzenjammer begelei tydens hulle opname van die liedjie "Vi tenner våre lykter" ("Ons steek ons lanterns aan") vir hulle [[Kersfees|Kerstema-album]] van 2011 met dieselfde naam. Die opbrengs het gegaan na die Kroonprins en Kroonprinses se Stigting.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=ToFpo4KAz0s&feature=autoplay&list=ALHTd1VmZQRNqTchQ9d7Y-IbEf7L_wptrN&playnext=12 Katzenjammer – Vi tenner våre lykter] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160415111241/https://www.youtube.com/watch?v=ToFpo4KAz0s&feature=autoplay&list=ALHTd1VmZQRNqTchQ9d7Y-IbEf7L_wptrN&playnext=12 |date=15 April 2016 }}, besoek op 26 Oktober 2012.</ref> ==Verwysings== {{Verwysings|3}} ==Skakels== {{vertaaluit| taalafk = en | il = Haakon VIII}} {{Normdata}} [[Kategorie:Noorse monarge]] ma3p5axzdnk1zktkv2vcf3g0d2yh5vt 0 468464 2965843 2964087 2026-09-09T03:08:03Z InternetArchiveBot 131157 Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5 2965843 wikitext text/x-wiki '''Post-kwantumkriptografie''' (PKK of [[Engels]]: PQC), soms na verwys as kwantumbestand, kwantumveilig of kwantumweerstandig, is die ontwikkeling van [[kriptografie]]se [[algoritme]]s (gewoonlik publieke-sleutel algoritmes) wat tans beskou word, maar nie bewys word nie, as veilig teen 'n kriptoanalitiese aanval deur 'n [[kwantumrekenaar]].<ref>{{Cite web |date=2025-06-05 |title=Post-Quantum Cryptography: A New Security Paradigm for the Post-Quantum Era |url=https://www.pentasecurity.com/blog/security-issue-post-quantum-cryptography/ |access-date=2025-07-10 |website=Penta Security Inc. |language=en-US}}</ref> Die meeste gebruikte publieke-sleutel [[algoritme]]s maak staat op die moeilikheidsgraad van een van drie wiskundige probleme: die heelgetalfaktoriseringsprobleem, die diskrete logaritmeprobleem of die elliptiese-kromme diskrete logaritmeprobleem. Al hierdie probleme kan maklik opgelos word op 'n voldoende kragtige kwantumrekenaar wat Shor se algoritme gebruik.<ref name="shor-algorithm">{{cite journal |author=Shor |first=Peter W. |year=1997 |title=Polynomial-Time Algorithms for Prime Factorization and Discrete Logarithms on a Quantum Computer |journal=SIAM Journal on Computing |volume=26 |issue=5 |pages=1484–1509 |arxiv=quant-ph/9508027 |bibcode=1995quant.ph..8027S |doi=10.1137/S0097539795293172 |s2cid=2337707 }}</ref><ref name="djb-intro">{{cite book |author=Bernstein |first=Daniel J. |title=Post-Quantum Cryptography |year=2009 |language=en |chapter=Introduction to post-quantum cryptography |chapter-url=http://www.pqcrypto.org/www.springer.com/cda/content/document/cda_downloaddocument/9783540887010-c1.pdf }}</ref> of moontlik alternatiewe.<ref name="renev-algorithm">{{cite journal |author=Kramer |first=Anna |year=2023 |title='Surprising and super cool'. Quantum algorithm offers faster way to hack internet encryption |url=https://www.science.org/content/article/surprising-and-supercool-quantum-algorithm-offers-faster-way-hack-internet-encryption |journal=Science|volume=381 |issue=6664 |page=1270 |doi=10.1126/science.adk9443 |pmid=37733849 |s2cid=262084525 |url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite journal |last=Regev |first=Oded |date=2025-02-28 |title=An Efficient Quantum Factoring Algorithm |url=https://dl.acm.org/doi/10.1145/3708471 |journal=Journal of the ACM |language=en |volume=72 |issue=1 |pages=1–13 |arxiv=2308.06572 |doi=10.1145/3708471 |issn=0004-5411}}</ref> Teen 2026 het kwantumrekenaars nie die verwerkingskrag om wyd gebruikte kriptografiese algoritmes te breek nie;<ref>{{cite web |last=Gershon |first=Eric |date=2013-01-14 |title=New qubit control bodes well for future of quantum computing |url=http://phys.org/news/2013-01-qubit-bodes-future-quantum.html |work=phys.org}}</ref> as gevolg van die tydsduur wat benodig word vir migrasie na kwantumveilige kriptografie, ontwerp kriptograwe egter reeds nuwe algoritmes om voor te berei vir Y2Q of "Q-dag", die dag wanneer huidige algoritmes kwesbaar sal wees vir kwantumrekenaaraanvalle. Mosca se stelling bied die [[risiko]]-analise-raamwerk wat organisasies help om te identifiseer hoe vinnig hulle moet begin migreer. Hul werk het aandag getrek van akademici en die industrie deur die PQCrypto-konferensiereeks wat sedert 2006 aangebied word, verskeie werkswinkels oor Kwantum Veilige Kriptografie wat deur die Europese Telekommunikasiestandaarde-instituut (ETSI) aangebied word, en die Instituut vir Kwantumrekenaars.<ref>{{cite magazine |last=Heger |first=Monica |date=2009-01-01 |title=Cryptographers Take On Quantum Computers |url=https://spectrum.ieee.org/cryptographers-take-on-quantum-computers |magazine=IEEE Spectrum}}</ref><ref name="ieee-jintai-ding">{{cite magazine |date=2008-11-01 |title=Q&A With Post-Quantum Computing Cryptography Researcher Jintai Ding |magazine=IEEE Spectrum |url=https://spectrum.ieee.org/qa-with-postquantum-computing-cryptography-researcher-jintai-ding }}</ref><ref>{{cite web|url = http://www.etsi.org/news-events/events/770-etsi-crypto-workshop-2014?highlight=YTozOntpOjA7czo3OiJxdWFudHVtIjtpOjE7czo0OiJzYWZlIjtpOjI7czoxMjoicXVhbnR1bSBzYWZlIjt9|title = ETSI Quantum Safe Cryptography Workshop|date = October 2014|access-date = 24 Februarie 2015|website = ETSI Quantum Safe Cryptography Workshop|publisher = ETSI|archive-url = https://web.archive.org/web/20160817044813/http://www.etsi.org/news-events/events/770-etsi-crypto-workshop-2014?highlight=YTozOntpOjA7czo3OiJxdWFudHVtIjtpOjE7czo0OiJzYWZlIjtpOjI7czoxMjoicXVhbnR1bSBzYWZlIjt9|archive-date = 17 Augustus 2016|url-status = dead}}</ref> Die gerugte bestaan van wydverspreide oes nou, dekripteer latere programme is ook gesien as 'n motivering vir die vroeë bekendstelling van post-kwantum algoritmes, aangesien data wat nou aangeteken word, nog baie jare in die toekoms sensitief kan bly.<ref>{{Citation |last=Gasser |first=Linus |chapter=Post-quantum Cryptography |date=2023 |title=Trends in Data Protection and Encryption Technologies |pages=47–52 |editor-last=Mulder |editor-first=Valentin |place=Cham |publisher=Springer Nature Switzerland |language=en |doi=10.1007/978-3-031-33386-6_10 |isbn=978-3-031-33386-6 |editor2-last=Mermoud |editor2-first=Alain |editor3-last=Lenders |editor3-first=Vincent |editor4-last=Tellenbach |editor4-first=Bernhard|doi-access=free }}</ref><ref>{{Cite web |last=Townsend |first=Kevin |date=2022-02-16 |title=Solving the Quantum Decryption 'Harvest Now, Decrypt Later' Problem |url=https://www.securityweek.com/solving-quantum-decryption-harvest-now-decrypt-later-problem/ |access-date=2023-04-09 |website=SecurityWeek |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=Oktober 2021 |title=Quantum-Safe Secure Communications |url=https://uknqt.ukri.org/wp-content/uploads/2021/10/Quantum-Safe-Secure-Communications.pdf |access-date=2023-04-09 |website=UK National Quantum Technologies Programme}}</ref> In teenstelling met die bedreiging wat kwantumrekenaars inhou vir huidige publieke-sleutel algoritmes, word die meeste huidige simmetriese kriptografiese algoritmes en hutsmerkfunksies as relatief veilig beskou teen aanvalle deur kwantumrekenaars.<ref name=djb-intro /><ref name=collisioncost>{{cite web |date=2009-05-17 |author=Daniel J. Bernstein |title=Cost analysis of hash collisions: Will quantum computers make SHARCS obsolete? |url=http://cr.yp.to/hash/collisioncost-20090823.pdf }}</ref> Terwyl die kwantum Grover se algoritme wel aanvalle teen simmetriese getalle versnel, kan die verdubbeling van die sleutelgrootte hierdie aanvalle effektief teenwerk.<ref name=djb-groverr>{{cite web |date=2010-03-03 |author=Daniel J. Bernstein |title=Grover vs. McEliece |url=http://cr.yp.to/codes/grovercode-20100303.pdf}}</ref> Dus hoef post-kwantum simmetriese kriptografie nie beduidend te verskil van huidige simmetriese kriptografie nie. In 2024 het die Amerikaanse Nasionale Instituut vir Standaarde en Tegnologie (NIST) finale weergawes van sy eerste drie Post-Kwantum Kriptografie Standaarde vrygestel.<ref>[https://www.nist.gov/news-events/news/2024/08/nist-releases-first-3-finalized-post-quantum-encryption-standards NIST Releases First 3 Finalized Post-Quantum Encryption Standards], NIST, 13 Augustus 2024</ref> ==Voorbereiding== Digitale infrastruktuur vereis robuuste kuberveiligheid. Kriptografiese stelsels is noodsaaklik om die vertroulikheid en egtheid van data te beskerm. Kwantumrekenaars sal 'n bedreiging inhou vir baie van die klassieke kriptografiese algoritmes, wat gebruik word om hierdie beskermingsdoelwitte te bereik, maar slegs veilig is teen klassieke rekenaars. Data wat tans nie kwantumveilig is nie, of dit nou gestoor of oorgedra word, en wat vir 'n lang tyd vertroulik moet bly, kan in die toekoms deur kwantumrekenaars in die gedrang kom ("oes nou, dekripteer later"-aanvalle). Daarbenewens sal egtheid ook deur kwantumrekenaars in gevaar gestel word. Die bedreiging wat kwantumrekenaars vir kuberveiligheid inhou, kan teengewerk word deur 'n tydige, omvattende en gekoördineerde oorgang na post-kwantumkriptografie (PKK).<ref name=roadmap>{{cite web |last1= |first1= |work=European Union|title=A Coordinated Implementation Roadmap for the Transition to Post-Quantum Cryptography |url=https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/coordinated-implementation-roadmap-transition-post-quantum-cryptography|date=2025-06-23}}</ref><ref name=migration>{{cite web|last1=|first1=|work=General Intelligence and Security Service|title=The PQC Migration Handbook|url=https://english.aivd.nl/publications/publications/2024/12/3/the-pqc-migration-handbook|date=2024-12-01|access-date=2026-08-31|archive-date=2025-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20251009043151/https://english.aivd.nl/publications/publications/2024/12/3/the-pqc-migration-handbook|url-status=dead}}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Kriptografie]] h1rxiofo4n7kudi4d550uijx3e4oxa3 0 468610 2965796 2964841 2026-09-08T15:14:55Z Sobaka 328 skakel 2965796 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|''The Eye of the Needle'' (1972 boek)}} {{Inligtingskas Boek | titel = ''The Eye of the Needle'' | subtitel = ''An Essay on Participatory Democracy'' | outeur = [[Rick Turner]] | land = [[Suid-Afrika]] | taal = Engels | onderwerp = Deelnemende demokrasie, demokratiese sosialisme | genre = Politieke filosofie | uitgewer = SPRO-CAS | uitgewingsdatum = 1972 | medium = Drukwerk }} '''''The Eye of the Needle: An Essay on Participatory Democracy in South Africa''''' is 'n [[boek]] oor [[politieke filosofie]] deur die [[Suid-Afrikaanse]] akademikus en anti-apartheidsaktivis [[Rick Turner]]. Dit is in 1972 in [[Johannesburg]] deur die [[Study Project on Christianity in Apartheid Society]] (SPRO-CAS) gepubliseer.<ref>{{Cite journal |last=Lichtenstein |first=Alex |title=Rick Turner and South Africa's “Sixties” |journal=WorkingUSA |volume=19 |issue=4 |pages=447–466 |date=2016 |doi=10.1111/wusa.12256 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/wusa.12256 |language=en}}</ref> Latere uitgawes verskyn onder die uitgebreide titel ''The Eye of the Needle: Towards Participatory Democracy in South Africa''. Turner ontwikkel in die boek 'n model van deelnemende sosialistiese demokrasie as alternatief vir die politieke en ekonomiese orde van [[apartheid]]-Suid-Afrika. Hy betoog dat die afskaffing van formele rassediskriminasie alleen nie voldoende sou wees om ongelykheid uit te skakel nie, omdat ekonomiese en politieke mag ook herverdeel moes word.<ref>{{Cite web |title=Eye of the Needle – Chapter 7 – Participatory Democracy for South Africa |url=https://sahistory.org.za/archive/eye-needle-chapter-7-participatory-democracy-south-africa |website=South African History Online |language=en |access-date=2026-09-01}}</ref> Die werk word beskou as een van Turner se belangrikste geskrifte en as 'n invloedryke bydrae tot Suid-Afrikaanse denke oor demokratiese sosialisme, werkersbeheer en politieke deelname.<ref>{{Cite journal |last1=Fluxman |first1=Tony |last2=Vale |first2=Peter |title=Re-Reading Rick Turner in the New South Africa |journal=International Relations |volume=18 |issue=2 |pages=173–189 |date=2004 |doi=10.1177/0047117804042671 |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0047117804042671 |language=en}}</ref> == Agtergrond == SPRO-CAS was 'n projek van die [[Christelike Instituut|Christelike Instituut van Suider-Afrika]] en die Suid-Afrikaanse Raad van Kerke. Die projek het ondersoek ingestel na die maatskaplike, ekonomiese en politieke gevolge van apartheid en na moontlike alternatiewe vir die bestaande bestel. Turner is genooi om 'n [[samelewing]]smodel te ontwikkel wat Christelike waardes ernstig sou opneem en wat met sowel apartheid as ekonomiese uitbuiting onversoenbaar sou wees.<ref>{{Cite web |last=Lichtenstein |first=Alex |title=Rick Turner, Participatory Democracy, and Workers' Control |url=https://scholarworks.iu.edu/dspace/items/1f43f1ca-04a5-4c8f-8188-084e48fa61ae |publisher=Indiana University |language=en |access-date=2026-09-01}}</ref> Die boek is geskryf gedurende 'n tydperk van hernude politieke en intellektuele bedrywigheid in [[Durban]]. Hierdie tydperk, wat met die opkoms van die [[Swartbewussynsbeweging]], nuwe studentebewegings en die Durbanse stakings van 1973 saamgeval het, het later as die “Durban-oomblik” bekend geword. Turner se denke het [[Westerse Marxisme]], [[eksistensialisme]], Christelike humanisme en die idees van die internasionale Nuwe Linkse met die Suid-Afrikaanse werklikheid verbind. == Inhoud en argument == === Utopiese denke === Turner begin die boek met 'n verdediging van wat hy “[[Utopie|utopiese]] denke” noem. Volgens hom aanvaar mense dikwels bestaande instellings en magsverhoudinge asof hulle natuurlik en onveranderlik is. Hy onderskei tussen dit wat absoluut onmoontlik is en dit wat slegs onmoontlik voorkom indien die bestaande omstandighede onveranderd bly.<ref>{{Cite web |title=Eye of the Needle – Chapter 1 – The Necessity of Utopian Thinking |url=https://sahistory.org.za/archive/eye-needle-chapter-1-necessity-utopian-thinking |website=South African History Online |language=en |access-date=2026-09-01}}</ref> Sy metode behels dat 'n gewenste samelewing eers volgens bepaalde menslike waardes voorgestel word, voordat die praktiese struikelblokke tot die verwesenliking daarvan oorweeg word. Utopiese denke beteken in hierdie verband nie dat 'n volmaakte samelewing voorspel word nie, maar dat die beperkings van die heersende orde nie vooraf bepaal wat as moontlik beskou mag word nie. === Christelike etiek en kapitalisme === Turner vergelyk die mensbeskouings wat volgens hom aan die [[Christendom]] en [[kapitalisme]] onderliggend is. Hy voer aan dat Christelike beginsels van [[liefde]], menswaardigheid en [[gemeenskap]] onversoenbaar is met 'n ekonomiese stelsel waarin mense hoofsaaklik as produsente, verbruikers of [[Mededinger (ekonomie)|mededinger]]s behandel word.<ref>{{Cite web |title=Eye of the Needle – Preface by Richard Turner |url=https://sahistory.org.za/archive/eye-needle-preface-richard-turner |website=South African History Online |language=en |access-date=2026-09-01}}</ref> Apartheid word in die boek nie bloot as 'n stelsel van rasseklassifikasie beskou nie, maar as 'n politieke en ekonomiese orde waarin wit beheer oor [[grond]], [[arbeid]], [[onderwys]] en politieke instellings ongelykheid in stand gehou het. Turner waarsku daarom dat die beëindiging van wetlike rassediskriminasie nie vanself die onderliggende verdeling van mag en welvaart sou verander nie. === Deelnemende demokrasie en werkersbeheer === Turner se alternatief is 'n gedesentraliseerde vorm van demokratiese sosialisme. Hy voer aan dat demokrasie nie tot verkiesings en verteenwoordigende staatsinstellings beperk behoort te wees nie. Mense behoort ook betekenisvolle beheer uit te oefen oor die instellings waarin hulle werk, leer en woon. Die werkplek staan sentraal in hierdie beskouing. Volgens Turner bring die meeste mense 'n groot deel van hul lewens by die [[werk]] deur, maar het hulle weinig beheer oor die besluite wat hul daaglikse bestaan raak. [[Vakbond]]e kon werknemers beskerm en bestuur se mag beperk, maar Turner het gemeen dat volle deelnemende demokrasie uiteindelik meer omvattende werkersbeheer oor ondernemings sou vereis. Hy onderskei sy model ook van sterk gesentraliseerde staat[[sosialisme]]. Die blote oordrag van ondernemings aan die staat sou volgens hom nie noodwendig tot demokrasie lei nie, aangesien dit 'n groot en ondemokratiese burokrasie kon voortbring. Besluitneming moes sover moontlik na kleiner werkplek- en gemeenskapstrukture afgewentel word.<ref>{{Cite web |title=Eye of the Needle – Chapter 5 – The Politics of Socialism |url=https://sahistory.org.za/archive/eye-needle-chapter-5-politics-socialism |website=South African History Online |language=en |access-date=2026-09-01}}</ref> === Onderwys en politieke verandering === Turner behandel onderwys as 'n belangrike deel van politieke bevryding. Onderwys moes mense volgens hom nie bloot voorberei om bestaande rolle in die samelewing te vervul nie, maar hulle in staat stel om krities oor daardie rolle en instellings na te dink. Sy benadering toon ooreenkomste met [[Paulo Freire]] se opvatting van onderwys as 'n praktyk van [[vryheid]].<ref>{{Cite web |title=Eye of the Needle – Chapter 6 – Education for Freedom |url=https://sahistory.org.za/archive/eye-needle-chapter-6-education-freedom |website=South African History Online |language=en |access-date=2026-09-01}}</ref> Turner voer verder aan dat demokratiese bewegings die waardes van die gewenste toekomstige samelewing reeds in hul eie organisasies moes toepas. Organisasies wat 'n demokratiese samelewing wou skep, moes daarom self deelnemend eerder as [[Outoritarisme|outoritêr]] funksioneer. == Publikasie en verbod == Die eerste uitgawe is in 1972 deur SPRO-CAS onder die titel ''The Eye of the Needle: An Essay on Participatory Democracy'' gepubliseer. Voor die boek deur die apartheidsregering verbied is, het SPRO-CAS minstens 3 500 eksemplare versprei, onder meer aan jong vakbondlede en politieke aktiviste. Turner is in Februarie 1973 vir vyf jaar ingevolge die apartheidsregering se veiligheidswetgewing verban. Kort voor die aanvang van die verbanningsbevel het hy 'n naskrif geskryf waarin hy die politieke dinamika van Suid-Afrika en die moontlike weg na 'n deelnemende demokrasie bespreek. Die naskrif was nie deel van die oorspronklike Suid-Afrikaanse uitgawe nie en is later by buitelandse en heruitgawes ingesluit.<ref>{{Cite web |title=Eye of the Needle – Chapter 9 – Postscript: South Africa, the Present as History |url=https://sahistory.org.za/archive/eye-needle-chapter-9-postscript-south-africa-present-history |website=South African History Online |language=en |access-date=2026-09-01}}</ref> 'n Hersiene Amerikaanse uitgawe het in 1978 verskyn. Ravan Press het die boek in 1980 in Suid-Afrika heruitgegee met 'n biografiese inleiding deur Tony Morphet. Seagull Books het in 2015 'n verdere hersiene uitgawe gepubliseer, met Morphet se opstel oor die intellektuele reikwydte van die werk en 'n nuwe voorwoord deur Rosalind C. Morris. <ref>{{Cite book |last=Turner |first=Richard |title=The Eye of the Needle: Towards Participatory Democracy in South Africa |publisher=Seagull Books |location=London |date=2015 |isbn=978-0-85742-237-8 |language=en}}</ref> == Ontvangs en invloed == Met sy verskyning het die boek aansienlike belangstelling en debat in [[Liberalisme|liberale]] en radikale kringe ontlok. Colin Gardner het in 'n resensie van die 1980-uitgawe die werk as uitdagend en gedagteprikkelend beskryf, hoewel hy nie met al Turner se voorstelle saamgestem het nie. <ref>{{Cite journal |last=Gardner |first=Colin |title=Rick Turner's Continuing Challenge |journal=Reality |date=1981 |url=https://sahistory.org.za/sites/default/files/archive-files/remay81.13.pdf |format=PDF |language=en}}</ref> Turner se idees oor deelnemende demokrasie en werkersbeheer het deel geword van die intellektuele omgewing waarin die onafhanklike swart vakbondbeweging gedurende die 1970's ontwikkel het. Sy studente en medewerkers was by werkersopvoeding en die organisering wat op die Durbanse stakings van 1973 gevolg het, betrokke. Sy invloed het nietemin verder as vakbondpolitiek gestrek en het ook betrekking gehad op demokratiese onderwys, gemeenskapsorganisasie en die verhouding tussen die middele en doelwitte van politieke verandering. Latere akademici het Turner se model van demokratiese sosialisme gebruik om die voortbestaan van ongelykheid in Suid-Afrika ná apartheid te ondersoek. Die boek se vyftigste bestaansjaar in 2022 het tot hernude akademiese belangstelling gelei. 'n Versameling opstelle, ''Rick Turner's Politics as the Art of the Impossible'', het in 2024 verskyn en Turner se idees oor ras, werkersbeheer, onderwys, [[geweld]], [[gender]] en utopiese denke krities heroorweeg.<ref>{{Cite book |editor-last1=Eze |editor-first1=Michael Onyebuchi |editor-last2=Hamilton |editor-first2=Lawrence |editor-last3=Piper |editor-first3=Laurence |editor-last4=Van Riet |editor-first4=Gideon |title=Rick Turner's Politics as the Art of the Impossible |publisher=Wits University Press |location=Johannesburg |date=2024 |isbn=978-1-77614-893-6|https://www.amazon.co.za/Rick-Turners-Politics-Art-Impossible/dp/1776148932|language=en}}</ref> Sommige latere beoordelaars meen dat die boek nie 'n volkome oorspronklike politieke teorie ontwikkel nie, maar eerder internasionale radikale idees op 'n samehangende manier met die Suid-Afrikaanse situasie verbind. Kritiek sluit onder meer in dat Turner onvoldoende aandag aan gender gegee het en dat sommige van sy politieke beoordelings, waaronder sy aanvanklike siening van [[Mangosuthu Buthelezi]] en die tuislandstelsel, naïef was. <ref>{{Cite web |title=New book reignites Rick Turner's radical democratic ideas and legacy |url=https://witspress.co.za/page/article-detail/book-review-new-book-reignites-rick-turners-radical-democratic-ideas-and-legacy/ |publisher=Wits University Press |date=2024-10-17 |language=en |access-date=2026-09-01}}</ref> == Sien ook == * [[Rick Turner]] * [[Swartbewussynsbeweging]] == Eksterne skakels == * [https://sahistory.org.za/archive/eye-needle-rick-turner Die boek en afsonderlike hoofstukke] by South African History Online * [https://rickturner.org/ Rick Turner’s Philosophy], 'n webwerf oor Turner se lewe en denke == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse boeke]] [[Kategorie:Politieke boeke]] [[Kategorie:Politieke filosofie]] [[Kategorie:Demokrasie]] [[Kategorie:Apartheid]] 5gz3u37jcmmfmal3ea6v6eahoav1di4 0 468612 2965878 2964861 2026-09-09T09:09:28Z AFM 21229 2965878 wikitext text/x-wiki Die '''Longmere-dam''' is ‘n keerwal in die [[Witrivier]] in [[Mpumalanga]]. ==Ligging== Hierdie stumeer lê ±7 km noord van die dorp Witrivier by die koördinate 25° 15′ 54″ suid en 31° 0′ 17″ oos in ‘n besonder skilderagtige omgewing. ==Dam== Die dam is in 1939-1940 deur die regering gebou. Dit is 350 m lank, 26 m hoog en skep ‘n bakmaat van minstens 3.5 miljoen m³. As dit vol is, is die oppervlakte 85 ha, 15 m op sy diepste punt en 922 m bo seevlak. ==Gebruik== Aanvanklik is die water slegs deur die boere gebruik om hul landerye met lemoenbome, blomme en groente te besproei. Teenswoordig word die dam en direkte omgewing al meer vir ontspanning benut, soos piekniek maak, wandelinge in die veld, fotografie, die waarneming van voëls, roei en die vang van [[grootbekbaars]], [[bloukurper]] en [[katvis]]. ==Lees ook== *[[Klipkopjesdam]] *[[Lys van grootste damme in Suid-Afrika]] ==Let wel== Dit moet nie verwar word met die Longmore-bosboustasie in die omgewing van die [[Van Stadens-veldblomreservaat]] en [[Hankey]], [[Loerie]], [[Thornhill]] en [[Patensie]] nie. ==Bibliografie== *https://www.dws.gov.za/hydrology/Weekly/ProvinceWeek.aspx?region=M *https://mapcarta.com/14310166 *https://mindtrip.ai/attraction/white-river-mpumalanga/longmere-dam/at-2p9zgJ4t [[Kategorie:Mpumalanga]] [[Kategorie:Damme van Suid-Afrika]] luwgckmi2fxp3llfsofllb3rqsxrcor 0 468695 2965754 2965642 2026-09-08T12:35:34Z Sobaka 328 bywerk 2965754 wikitext text/x-wiki '''Suid-Afrikaanse kuns''' omvat die visuele [[kuns]]tradisies wat oor duisende jare ontwikkel het in die gebied wat vandag as [[Suid-Afrika]] bekend staan. Dit sluit prehistoriese [[rotskuns]] en dekoratiewe voorwerpe, die kunstradisies van inheemse gemeenskappe, kuns wat tydens die koloniale en apartheidstydperke ontstaan het, asook moderne en kontemporêre Suid-Afrikaanse kuns. Van die vroegste bekende getuienis van [[Simbool|simboliese]] en artistieke gedrag deur moderne mense is in Suid-Afrika gevind. Argeologiese opgrawings by onder meer [[Blombosgrot]] in die [[Wes-Kaap]] het gegraveerde [[Oker (kleur)|oker]]stukke, skulpkraletjies en toerusting vir die verwerking van oker opgelewer. Sommige van hierdie vondste dateer van ongeveer 100 000 jaar gelede en word deur navorsers verbind met die ontwikkeling van simboliese denke en komplekse menslike gedrag. Geperforeerde [[skulp]]e van ongeveer 75 000 jaar oud, wat waarskynlik as persoonlike versiering gebruik is, is ook daar gevind. Hierdie ontdekkings vorm deel van die omvangryke [[argeologie]]se getuienis vir die vroeë ontwikkeling van [[Homo sapiens]] in Suider-Afrika. Die [[San]] en ander [[Khoisan]]-gemeenskappe het ’n besonder ryk tradisie van [[rotskuns]] nagelaat. Duisende rotskilderye en gravures kom regoor Suider-Afrika voor, met belangrike konsentrasies in onder meer die [[Drakensberge]].<ref name="South African art">{{cite web|title=South African art|url=http://www.southafrica.info/about/arts/art.htm#.Vw5td8d6FlI|website=www.southafrica.info|access-date=13 April 2016}}</ref> Hierdie kuns beeld mense, diere, jagtonele en rituele of geestelike temas uit en bied belangrike insigte in die [[wêreldbeskouing]]s en sosiale lewe van vroeë jagter-versamelaarsgemeenskappe. Met die latere vestiging en uitbreiding van Bantoesprekende gemeenskappe in Suider-Afrika het verdere kunstradisies ontwikkel, onder meer in [[pottebakkery]], metaalwerk, kralewerk, houtsneewerk en [[argitektuur]]. Vanaf die koloniale tydperk het Suid-Afrikaanse kuns toenemend deur die wisselwerking tussen plaaslike tradisies en Europese artistieke strominge ontwikkel. Nederlandse en later Britse invloede was onder meer sigbaar in [[skilderkuns]], argitektuur, meubelmaak en dekoratiewe kuns, terwyl [[Afrikaners|Afrikaner]]-volkskuns en uiteenlopende Afrika-kunstradisies hul eie ontwikkeling voortgesit het. Gedurende die 20ste eeu het industrialisering, [[verstedeliking]] en [[apartheid]] ingrypende gevolge vir Suid-Afrikaanse kunstenaars en kunsproduksie gehad. Nuwe kunsvorme het onder meer in myngemeenskappe en stedelike woongebiede ontstaan, terwyl kunstenaars toenemend temas soos [[identiteit]], ras, politieke onderdrukking en [[sosiale verandering]] ondersoek het. Kunstenaars het ’n groot verskeidenheid materiale en mediums gebruik, van tradisionele skilder- en beeldhoukuns tot kralewerk, draadwerk en gevonde of herwonne materiaal. Sedert die einde van apartheid het Suid-Afrikaanse kuns verder ontwikkel binne ’n internasionaal geïntegreerde kontemporêre kunswêreld, terwyl temas soos [[geskiedenis]], identiteit, ongelykheid, [[grond]], [[geheue]] en [[postkolonialisme]] steeds ’n belangrike rol speel. ==Paleolitiese rotskuns== [[Lêer:San Bushman rock art Perdekop Farm North of Mossel bay.jpg|links|duimnael|San-rotstekeninge, Perdekop-plaas, (Mosselbaai, Suid-Afrika).]] Die pre-Bantoe-volke wat vanaf ongeveer 30 000 v.C. suidwaarts migreer het, was nomadiese jagter-versamelaars wat grotte as wonings verkies het. Voor die opkoms van die [[Nguni-taalfamilie|Nguni]]-volke langs die oos- en suidkus en in sentraal-Afrika, was hierdie nomadiese jagters wyd verspreid. Daar word geglo dat hulle Suid-Afrika minstens 1000 jaar gelede binnegekom het. Hulle het baie tekens van lewe gelaat, soos [[Boesmanrotskuns|kunswerke]] ([[San]]-skilderye) wat jag, huishoudelike en magie-verwante kuns uitbeeld.<ref name="Britannica">{{cite web|title=Paleolithic Period|url=http://www.britannica.com/event/Paleolithic-Period|website=Britannica|access-date=13 April 2016}}</ref> Daar is 'n stilistiese eenheid regoor die streek en selfs met meer antieke kuns in die Tassili n'Ajjer-streek van Noord-Afrika, en ook in wat nou woestyn [[Tsjad]] is, maar eens 'n welige landskap was. Die figure is dinamies en verleng, en die kleure (waarskynlik afgelei van grond- en plantpigmente, en moontlik van insekte) kombineer [[Oker (kleur)|oker]]rooi, wit, grys, swart en baie warm kleure wat wissel van rooi tot primêre geel. Tipiese onderwerpe sluit in [[jag]], wat dikwels groot diere uitbeeld wat nie meer die streek in die moderne era bewoon nie, met groot akkuraatheid; [[oorlogvoering]] tussen mense; [[dans]]; huishoudelike tonele; en verskeie beelde van verskeie diere, insluitend kameelperde, wildsbokke van baie soorte en slange. Die laaste van hierdie werke is aangrypend in sy voorstelling van groter, donkerder mense en selfs van wit jagters te perd, wat albei die San-mense sou vervang. Baie van die "dansende" figure is versier met kenmerkende patrone en dra moontlik maskers en ander feestelike klere. Ander skilderye, wat patroonvierhoeke en ander simbole uitbeeld, is onduidelik in hul betekenis en is moontlik nie-verteenwoordigend. Soortgelyke simbole word wêreldwyd in sjamanistiese kuns gesien. Hierdie kunsvorm word versprei van Angola in die weste tot [[Mosambiek]] en [[Kenia]], dwarsdeur [[Zimbabwe]] en Suid-Afrika, en dwarsdeur [[Botswana]] waar grottoestande bewaring teen die elemente bevoordeel het. ==Prekoloniale kuns buite rotskuns== Prekoloniale visuele en materiële kultuur in Suid-Afrika het veel verder as rotskuns gestrek en het onder meer liggaamsversiering, kralewerk, [[keramiek]], [[metaalbewerking]], houtwerk en argitektuur ingesluit. Baie van hierdie voorwerpe het terselfdertyd praktiese, sosiale, rituele en estetiese funksies vervul, en dit is daarom nie altyd moontlik om moderne onderskeidings tussen kuns, handwerk en gebruiksvoorwerpe daarop toe te pas nie. Argeologiese versamelings uit Suid-Afrika bevat onder meer versierde beenvoorwerpe, skulphangertjies, volstruiseierdopkrale, keramiek en ander dekoratiewe voorwerpe uit die [[Steentydperk]] en [[Ystertydperk]].<ref>{{Cite web |title=Archaeology |url=https://www.iziko.org.za/collection/archaeology/ |website=Iziko Museums of South Africa |access-date=4 September 2026}}</ref> Iziko Museums se etnografiese versamelings sluit ook [[Khoisan]]-kleredrag, inheemse kralewerk, mandjiewerk en keramiek in.<ref>{{Cite web |title=Social History Centre |url=https://www.iziko.org.za/museums/social-history-centre/ |website=Iziko Museums of South Africa |access-date=4 September 2026}}</ref> Versiering van die liggaam het ’n lang geskiedenis in suidelike Afrika. Voor die grootskaalse invoer van Europese glaskrale is krale onder meer van volstruiseierdop, been, skulpe, hout en klip vervaardig. Hierdie materiale is as halssnoere, [[gordel]]s en ander vorme van persoonlike versiering gebruik. In latere eeue het ingevoerde glas- en keramiekkrale toenemend plaaslike materiale aangevul en uiteindelik ’n belangrike komponent van die uitgebreide kralewerktradisies van onder meer Nguni-sprekende gemeenskappe geword.<ref>{{Cite web |title=Belt (Umutsha) |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/314790 |website=The Metropolitan Museum of Art |access-date=4 September 2026}}</ref> Kralewerk kon benewens versiering ook ouderdom, [[geslag]], status en ander aspekte van sosiale identiteit aandui.<ref>{{Cite web |title=Belt (Umutsha) |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/318023 |website=The Metropolitan Museum of Art |access-date=4 September 2026}}</ref> Keramiek vorm een van die belangrikste oorblywende uitdrukkings van prekoloniale materiële kultuur. Vanaf die eerste millennium n.C. het landbougemeenskappe in verskillende dele van Suid-Afrika potte vervaardig waarvan vorm, afwerking en ingekerfde of ingeprikte versiering tussen streke en tydperke verskil het. Argeoloë gebruik keramiekstyle onder andere om kulturele kontakte, tegnologiese verandering en die verspreiding van gemeenskappe te bestudeer.<ref>{{Cite journal |last1=Pikirayi |first1=Innocent |last2=Lindahl |first2=Anders |year=2013 |title=Ceramics, ethnohistory, and ethnography: locating meaning in southern African Iron Age ceramic assemblages |journal=African Archaeological Review |volume=30 |issue=4 |pages=455–475|https://www.researchgate.net/publication/259633295_Ceramics_Ethnohistory_and_Ethnography_Locating_Meaning_in_Southern_African_Iron_Age_Ceramic_Assemblages |doi=10.1007/s10437-013-9147-0}}</ref> Onder [[Sotho]]-[[Tswana]]- en [[Nguni-taalfamilie|Nguni]]-sprekende gemeenskappe het kenmerkende keramiektradisies oor eeue ontwikkel, terwyl vervaardigingstegnieke, grondstowwe en dekorasie ook binne dieselfde kulturele gebied kon verskil.<ref>{{Cite web |title=Archaeology Ceramics Lab |url=https://www.up.ac.za/anthropology-archaeology/archaeology-ceramics-lab |website=University of Pretoria |access-date=4 September 2026}}</ref> Metaalbewerking het vanaf die vroeë [[Ystertydperk]] ’n verdere belangrike vorm van tegnologiese en materiële uitdrukking geword. Argeologiese terreine soos [[Broederstroom]] wes van [[Pretoria]] toon dat [[yster]] reeds tussen ongeveer 550 en 700 n.C. daar gesmee is.<ref>{{Cite web |title=Prehistory of the Pretoria area |url=https://sahistory.org.za/article/prehistory-pretoria-area |website=South African History Online |access-date=4 September 2026}}</ref> Benewens werktuie is [[koper]], yster en later [[goud]] ook vir [[Juweliersware|juwele]], ornamente en voorwerpe wat met status verbind is, gebruik. Vroeë Sotho-sprekende gemeenskappe het byvoorbeeld gevestigde tradisies van metaalbewerking gehad, waarvan argeologiese getuienis op verskeie terreine in Gauteng, Noordwes en Limpopo gevind is.<ref>{{Cite web |title=Sotho (South Sotho or Basotho) |url=https://sahistory.org.za/article/sotho-south-sotho-or-basotho |website=South African History Online |access-date=4 September 2026}}</ref> Die mees opvallende voorbeeld van prekoloniale metaal- en dekoratiewe kuns in Suid-Afrika kom uit [[Mapungubwe]], wat tussen ongeveer 900 en 1300 n.C. tot die belangrikste politieke en handelsentrums in die binneland van Suider-Afrika ontwikkel het. Die terrein het voorwerpe van goud, koper, yster, ivoor, keramiek en ingevoerde glaskrale opgelewer. Die bekendste voorwerp is die [[Goue renoster van Mapungubwe]], waarvan die dun goudfoelie oor ’n gekerfde houtkern aangebring is. Ander goue voorwerpe sluit krale, armbande, draad, penne en met goud bedekte dier- en houerfigure in.<ref>{{Cite web |title=Mapungubwe Cultural Landscape |url=https://whc.unesco.org/en/list/1099/ |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=4 September 2026}}</ref><ref>{{Cite web |title=Mapungubwe Cultural Landscape: Nomination File |url=https://whc.unesco.org/uploads/nominations/1099.pdf |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=4 September 2026}}</ref> Die vervaardiging van hierdie voorwerpe dui op hoogs ontwikkelde metaalbewerking en op die gebruik van visuele materiaal om rykdom, elite-status en politieke gesag uit te druk. Argitektuur en die uitleg van nedersettings was eweneens ’n betekenisvolle deel van prekoloniale visuele kultuur. [[Khoekhoen|Khoekhoe]]-veeboere het onder meer draagbare koepelvormige wonings van raamwerke, rietmatte en diervelle gebruik, terwyl Nguni-sprekende landbougemeenskappe hoofsaaklik grasbedekte koepelvormige wonings gebou het. Onder Sotho-Tswana-gemeenskappe was ronde of silindriese huise met koniese dakke algemeen, en klipmure is op groot skaal gebruik om woongebiede, veekrale en ander ruimtes af te baken.<ref>{{Cite web |title=The Pre-Industrial Architecture of the Transvaal |url=https://francofrescura.sahistory.org.za/architecture/indigenous/indiginous-preindustrial-tvl/ |website=Franco Frescura Archive, South African History Online |access-date=4 September 2026}}</ref> Teen ongeveer die 13de eeu het die argitektoniese uitleg van Mapungubwe ook ’n toenemende sosiale hiërargie weerspieël, met die politieke elite wat afgesonder op Mapungubwe-heuwel gewoon het terwyl die meerderheid van die bevolking op die omliggende vlaktes gevestig was.<ref>{{Cite web |title=Mapungubwe Cultural Landscape |url=https://whc.unesco.org/en/list/1099/ |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=4 September 2026}}</ref> Hierdie uiteenlopende tradisies toon dat die visuele kultuur van prekoloniale Suid-Afrika nie tot rotskuns beperk was nie. Estetiese uitdrukking was verweef met alledaagse lewe, [[tegnologie]], identiteit, handel, ritueel en politieke gesag, en het in media gewissel van die versiering van die liggaam en huishoudelike keramiek tot argitektuur en die goudbewerking van komplekse Ystertydperkstate. ==Vroeë koloniale kuns, 17de en 18de eeu== Met die stigting van 'n verversingspos deur die [[Verenigde Oos-Indiese Kompanjie]] (VOC) aan die [[Kaap]] in 1652 is Europese beeldtradisies na die gebied oorgedra. Dit het naas die bestaande kuns- en materiële tradisies van die [[Khoikhoi]], [[San]] en ander inheemse gemeenskappe ontwikkel. Die visuele kultuur van die vroeë kolonie het skilderye, tekeninge, kaarte, boukundige ontwerpe en dekoratiewe voorwerpe ingesluit. Baie van hierdie werke is nie as selfstandige fynkuns geskep nie, maar het praktiese, wetenskaplike, administratiewe of dokumentêre funksies vervul.<ref name="Fehr">{{cite web |title=The Castle of Good Hope: William Fehr Collection |url=https://www.iziko.org.za/museums/the-castle-of-good-hope/ |publisher=Iziko Museums of South Africa |access-date=5 September 2026}}</ref> [[Lêer:Hendrik Claudius05.jpg|links|duimnael|200px|Hendrik Claudius se illustrasie van ''Cordylus cataphractus'' Boie, 1828.]] Kaarte, seeprofiele en topografiese tekeninge was vir die VOC belangrik omdat dit navigasie, verdediging, grondbesit en die uitbreiding van die kolonie ondersteun het. Kunstenaars en reisigers het ook die Kaapse landskap, nedersettings en inwoners uitgebeeld. Hierdie voorstellings het waardevolle historiese inligting bewaar, maar weerspieël terselfdertyd die belange en wêreldbeskouing van Europese reisigers, amptenare en koloniale beskermhere. Uitbeeldings van Khoekhoe-, San- en ander gemeenskappe moet daarom ook as koloniale voorstellings gelees word en nie bloot as neutrale weergawes van hul voorkoms en leefwyses nie. Een van die vroegste bekende tekenaars wat aan die Kaap werksaam was, was die Duitsgebore apteker en kunstenaar [[Hendrik Claudius]]. Hy het in 1682 uit [[Batavia]] aan die Kaap aangekom en waterverftekeninge van plaaslike plante en diere vervaardig. Hy het ook aan ekspedisies na die binneland deelgeneem. Honderde natuurhistoriese illustrasies word aan hom toegeskryf, waaronder werk wat met die ''Codex Witsenii'' verbind word.<ref name="Claudius">{{cite web |title=Claudius, Hendrik |url=https://www.s2a3.org.za/bio/Biograph_final.php?serial=520 |work=S2A3 Biographical Database of Southern African Science |access-date=5 September 2026}}</ref> Hierdie soort illustrasie het 'n belangrike rol gespeel in die Europese optekening en klassifikasie van die Kaap se fauna en flora. Gedurende die tweede helfte van die 18de eeu het reisekspedisies 'n groot hoeveelheid visuele materiaal opgelewer. [[Johannes Schumacher]], 'n VOC-soldaat en tekenaar, het Hendrik Swellengrebel die Jongere op sy reise van 1776 en 1777 vergesel. Sy waterverftekeninge beeld Kaapse dorpe, plase, landskappe en tonele uit die binneland uit en tel onder die vroeë topografiese voorstellings van hierdie gebiede.<ref name="Swellengrebel">{{cite web |title=Hendrik Swellengrebel in Africa: Journals of Three Journeys in 1776–1777 |url=https://hipsa.org.za/publication/hendrik-swellengrebel-in-africa-journals-of-three-journeys-in-1776-1777/ |publisher=Historical Publications Southern Africa |access-date=5 September 2026}}</ref> [[Lêer:De veeplaats Queekvallei van de weduwe Zacharias de Beer, oost van de Gamkarivier, RP-T-1914-17-65.jpg|duimnael|Die veeplaas Queekvallei van die weduwee Zacharias die Beer, oos van die [[Gamkarivier]] deur Robert Gordon. (geskep tussen Augustus 1778 en Januarie 1779)]] Die soldaat, ontdekkingsreisiger en natuurkundige [[Robert Jacob Gordon]] het tussen 1777 en 1795 talle reise deur Suider-Afrika onderneem. Hy en tekenaars wat met hom saamgewerk het, het honderde gekleurde tekeninge, panoramas en kaarte van landskappe, plante, diere en mense vervaardig.<ref name="GordonUCT">{{cite web |title=Robert Jacob Gordon Journal Archive |url=https://ibali.uct.ac.za/s/rjgj/ |publisher=Universiteit van Kaapstad |access-date=5 September 2026}}</ref> Gordon se visuele en geskrewe nalatenskap vorm een van die omvangrykste rekords van die Kaap gedurende die laat 18de eeu, maar is ook deel van die koloniale proses waardeur grondgebied en gemeenskappe opgeteken, geklassifiseer en vir Europese gehore voorgestel is.<ref>{{cite web |title=Robert Jacob Gordon: Writings and Drawings |url=https://www.robertjacobgordon.nl/ |publisher=Rijksmuseum en Brenthurst Library |access-date=5 September 2026}}</ref> Portretskildering was in hierdie tyd hoofsaaklik tot koloniale amptenare en welgestelde inwoners beperk. Die breër visuele kultuur het egter ook Kaapse meubels, silwerwerk, keramiek, glasware en argitektoniese versiering ingesluit. Hierdie voorwerpe is dikwels deur plaaslike ambagslui vervaardig en het Europese ontwerpe met materiale, tegnieke en invloede uit Afrika en die gebiede rondom die [[Indiese Oseaan]] verbind. Versamelings soos die [[William Fehr-versameling]] bevat skilderye, werke op papier, meubels en ander dekoratiewe kuns wat die visuele en materiële kultuur van die koloniale Kaap dokumenteer.<ref name="Fehr"/> == Negentiende-eeuse koloniale en landskapkuns == Gedurende die 19de eeu het Europese kunstradisies ’n toenemende invloed op die formele kunsproduksie in Suid-Afrika uitgeoefen. Landskappe, portrette, stadsgesigte en uitbeeldings van historiese gebeure het belangrike genres geword. Baie van hierdie werke is deur Europese kunstenaars, reisigers, landmeters en militêre kunstenaars vervaardig en was op ’n koloniale gehoor gerig. Die uitbreiding van nedersettings, die grensgebiede van die [[Kaapkolonie]], die [[Kaapse grensoorloë|Xhosa-oorloë]], ontdekkingsreise en die landskap van Suider-Afrika was algemene onderwerpe. Die kuns uit hierdie tydperk toon gevolglik noue stilistiese bande met 19de-eeuse Britse kuns.<ref name="NMMAM">{{Cite web |url=https://www.artmuseum.co.za/Content.aspx?pageID=4 |title=About the Collection |publisher=Nelson Mandela Metropolitaanse Kunsmuseum |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Landskappe is dikwels volgens Europese romantiese en topografiese konvensies uitgebeeld. Skilderye en tekeninge het die uitgestrektheid, plantegroei en geografiese kenmerke van die binneland aan Europese gehore bekend gestel. Hierdie werke het ’n dokumentêre waarde, maar was nie bloot neutrale weergawes van die omgewing nie. Die voorstelling van die landskap as ’n gebied wat ontdek, gekarteer of benut kon word, het dikwels met koloniale uitbreiding saamgeval. Inheemse gemeenskappe is soms as deel van die landskap of as etnografiese onderwerpe uitgebeeld, eerder as as historiese rolspelers met hul eie politieke en kulturele perspektiewe. [[Thomas Baines]] (1820–1875) was een van die bekendste kunstenaars wat die landskap, oorloë en ontdekkingsreise van hierdie tydperk visueel gedokumenteer het. Hy het in 1842 in Kaapstad aangekom en aanvanklik as dekor-, see- en portretskilder gewerk. Tussen 1848 en 1853 was hy hoofsaaklik in die [[Oos-Kaap]] gevestig, vanwaar hy verskeie reise na die binneland onderneem het. Hy het die [[Agtste Grensoorlog|Agtste Xhosa-oorlog]] van 1850 tot 1853 as amptelike oorlogskunstenaar uitgebeeld en word as Suid-Afrika se eerste amptelike oorlogskunstenaar beskou.<ref name="BainesSAHO">{{Cite web |url=https://sahistory.org.za/people/john-thomas-baines |title=John Thomas Baines |publisher=South African History Online |date=17 Februarie 2011 |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Baines het later aan ontdekkingsreise in [[Australië]] en [[Suider-Afrika]] deelgeneem en onder meer tonele van die [[Zambezirivier]], die [[Victoria-waterval]] en gebiede in die huidige [[Namibië]] en [[Zimbabwe]] geskilder. Sy werke kombineer noukeurige topografiese waarneming met die dramatiese komposisie van romantiese landskapkuns. [[Frederick I’Ons]] (1802–1887) het hom in 1834 in [[Makhanda|Grahamstad]] gevestig, kort voor die uitbreek van die Sesde Xhosa-oorlog. Hy het landskappe, portrette, karikature en tonele uit die alledaagse lewe in die Oos-Kaapse grensgebied vervaardig. Militêre offisiere het hom opdrag gegee om portrette van onder andere die Xhosa-leiers [[Maqoma]] en [[Sandile kaNgqika|Sandile]] te skilder.<ref name="IOnsSAHO">{{Cite web |url=https://sahistory.org.za/people/frederick-timpson-ions |title=Frederick Timpson I’Ons |publisher=South African History Online |date=17 Februarie 2011 |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Sy uitbeeldings van Xhosa- en Khoikhoi-individue word as belangrike visuele rekords van die grensgebied beskou, hoewel hulle ook binne die magsverhoudings en klassifikasies van die koloniale samelewing gelees moet word. I’Ons was een van die vroegste voltydse professionele kunstenaars in Suid-Afrika, en ’n belangrike versameling van sy werk word deur die Nelson Mandela Metropolitaanse Kunsmuseum bewaar.<ref name="NMMAM" /> Ander kunstenaars, waaronder [[Thomas William Bowler]], het Kaapse dorpe, hawens en landskappe in skilderye, waterverwe en afdrukke vasgelê. Saam vorm hierdie werke ’n belangrike visuele rekord van 19de-eeuse Suid-Afrika. Hulle dokumenteer veranderende nedersettings, omgewings en mense, maar weerspieël terselfdertyd die Europese kunsopvattings, koloniale belange en ongelyke magsverhoudings waarbinne hulle geskep en versamel is. == Sendingonderwys en vroeë swart Suid-Afrikaanse kunstenaars == Gedurende die laat 19de en vroeë 20ste eeu was sendinginstellings van die min plekke waar swart Suid-Afrikaners toegang tot formele onderwys en sekere vorme van kuns- en ambagsopleiding kon verkry. Hierdie opleiding het egter binne ’n koloniale en paternalistiese raamwerk plaasgevind. Die klem het dikwels op onderwysersopleiding, Christelike godsdiensonderrig en sogenaamde nuttige ambagte geval, eerder as op die ontwikkeling van kunstenaars wat onafhanklik kon werk. Formele opleiding in die skone kunste was vir swart studente feitlik ontoeganklik.<ref>{{cite web |title=Masterpiece of the Month: Gerard Sekoto, ''Street Scene'' (1945) |url=https://www.iziko.org.za/masterpiece/masterpiece-of-the-month-gerard-sekoto-street-scene-1945/ |publisher=Iziko Museums of South Africa |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> Een van die belangrikste instellings in hierdie ontwikkeling was die Anglikaanse Diocesan Training College by Grace Dieu, naby [[Pietersburg]], die huidige Polokwane. Die instelling het ’n werkswinkel gehad waar studente houtwerk, teken- en kerfwerk beoefen het. Die beeldhouer [[Ernest Mancoba]] het daar versierde meubels en kerklike voorwerpe vervaardig voordat hy selfstandige beeldhouwerke begin skep het. Sy ''African Madonna'' van 1929 word as een van die vroegste moderne beeldhouwerke deur ’n swart Suid-Afrikaanse kunstenaar beskou. Mancoba het later na [[Europa]] vertrek, waar hy met [[avant-garde]] kunstenaars verbind geraak en [[Abstrakte kuns|abstraksie]] begin ondersoek het.<ref>{{cite web |last=Cohen |first=Joshua I. |title=Identity and Abstraction: Ernest Mancoba in London and Paris, 1938–1940 |url=https://post.moma.org/identity-and-abstraction-ernest-mancoba-in-london-and-paris-1938-1940/ |date=9 May 2018 |publisher=Museum of Modern Art |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Five Things to Know: Ernest Mancoba |url=https://www.norvalfoundation.org/five-things-to-know-ernest-mancoba/ |date=4 December 2020 |publisher=Norval Foundation |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> [[Job Kekana]] was nog ’n beeldhouer wat uit die Grace Dieu-werkswinkel bekend geword het. Hy het houtbeelde, reliëfs en kerkmeubels vir kerke en sendinginstellings vervaardig. Die godsdienstige onderwerpe en voorgeskrewe styl van hierdie opdragte het die beperkings van sendinggebaseerde kunsopleiding weerspieël. Terselfdertyd het kunstenaars soos Kekana en Mancoba Christelike beeldtaal begin aanpas deur Bybelse figure en temas binne ’n Afrika-konteks voor te stel.<ref>{{cite web |title=Job Kekana |url=https://www.straussart.co.za/artists/job-kekana |publisher=Strauss & Co |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> Sendingonderwys het ook ’n rol gespeel in die ontwikkeling van skilders. [[Moses Tladi]], wat aan die Lobethal-sendingsyasie opgevoed is, was grotendeels selfonderrig as kunstenaar. Hy het in die 1920’s landskappe begin skilder terwyl hy as tuinier in Johannesburg gewerk het. In 1931 het hy die eerste swart kunstenaar geword wie se werk formeel in die [[Suid-Afrikaanse Nasionale Kunsmuseum]], die huidige Iziko Suid-Afrikaanse Nasionale Kunsmuseum, uitgestal is.<ref>{{cite web |title=Moses Tladi |url=https://www.straussart.co.za/artists/moses-tladi |publisher=Strauss & Co |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> [[George Pemba]] het die Van der Kemp-sendinglaerskool bygewoon en in 1931 ’n onderwysdiploma aan die Lovedale-opleidingskollege verwerf. Hoewel kunsonderrig nie aan sy laerskool aangebied is nie, het hy reeds as kind geteken. By Lovedale het hy illustrasies vir boeke van die Lovedale Press vervaardig. Hy het later beperkte formele opleiding aan die [[Rhodes-universiteitskollege]] en in [[Maurice van Essche]] se ateljee in Kaapstad ontvang. Pemba se skilderye van die alledaagse lewe, portrette en stedelike gemeenskappe het hom een van die belangrikste swart Suid-Afrikaanse modernistiese skilders van die 20ste eeu gemaak.<ref>{{cite web |title=Milwa Mnyaluza “George” Pemba |url=https://sahistory.org.za/people/milwa-mnyaluza-george-pemba |publisher=South African History Online |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Milwa Mnyaluza Pemba |url=https://www.gov.za/about-government/milwa-mnyaluza-pemba |publisher=South African Government |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> [[Gerard Sekoto]] is in 1913 op die Lutherse sendingstasie [[Botshabelo, Mpumalanga|Botshabelo]] gebore en het later die onderwyserskollege by Grace Dieu bygewoon. Hoewel hy daar met teken- en handwerkaktiwiteite kennis gemaak het, het hy hom grotendeels onafhanklik as skilder ontwikkel. In 1938 het hy die onderwys verlaat en na Johannesburg verhuis om hom voltyds op kuns toe te spits. Sy voorstellings van die alledaagse lewe in [[Sophiatown]], [[Distrik Ses]] en Eastwood het swart stedelike gemeenskappe met ’n menslikheid en onmiddellikheid uitgebeeld wat van vroeëre koloniale voorstellings verskil het. In 1940 het die Johannesburgse Kunsmuseum een van sy werke aangekoop, die eerste skildery deur ’n swart kunstenaar wat tot dié museum se versameling toegevoeg is.<ref>{{cite web |title=South African artist Gerard Sekoto is born |url=https://sahistory.org.za/dated-event/south-african-artist-gerard-sekoto-born |publisher=South African History Online |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Masterpiece of the Month: Gerard Sekoto, ''Street Scene'' (1945) |url=https://www.iziko.org.za/masterpiece/masterpiece-of-the-month-gerard-sekoto-street-scene-1945/ |publisher=Iziko Museums of South Africa |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> Sendinginstellings het gevolglik ’n teenstrydige rol in die Suid-Afrikaanse kunsgeskiedenis gespeel. Hulle het beperkte toegang tot onderwys, materiale en vaardighede gebied, maar het kuns terselfdertyd dikwels tot Christelike onderrig, handwerk en Europese estetiese norme beperk. Die kunstenaars wat uit hierdie omgewing voortgekom het, het hierdie opleiding egter nie bloot nagevolg nie. Hulle het die beskikbare tegnieke en instellings gebruik om nuwe kunsvorme te ontwikkel en die grondslag vir swart Suid-Afrikaanse modernisme te help lê. == Formele kunsinstellings en vroeë modernisme == Vanaf die laat 19de eeu het ’n meer georganiseerde kunswêreld in Suid-Afrika ontstaan deur die stigting van kunsverenigings, openbare kunsmuseums, uitstallings en opleidingsinstellings. Hierdie instellings was aanvanklik hoofsaaklik op Britse en Europese kuns gerig en het grotendeels die belange van die wit koloniale bevolking gedien. Die [[Suid-Afrikaanse Nasionale Kunsmuseum]] is in 1871 gedurende die Britse koloniale tydperk gestig, en sy vroeë versamelbeleid het veral Britse kuns beklemtoon.<ref>{{cite web |title=Historical Painting and Sculpture Collections |url=https://www.iziko.org.za/collection/historical-painting-and-sculpture-collections/ |publisher=Iziko Museums of South Africa |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> Die Durbanse Kunsmuseum het sy oorsprong in 1892, terwyl die versameling van die [[Johannesburgse Kunsmuseum]] in 1910 tot stand gekom het en sy doelgeboude museum in 1915 geopen is.<ref>{{cite web |title=The Durban Art Gallery – KwaZulu-Natal’s home of art |url=https://www.southafrica.net/gl/en/travel/article/the-durban-art-gallery-kwazulu-natal-s-home-of-art |publisher=South African Tourism |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Johannesburg Art Gallery |url=https://www.joburg.org.za/play_/Pages/Play%20in%20Joburg/Things%20to%20do/ATTRACTIONS/Johannesburg-Art-Gallery.aspx |publisher=City of Johannesburg |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> Kunstenaarsverenigings het ’n belangrike rol gespeel deur gereelde uitstallings te organiseer en ’n mark vir plaaslik vervaardigde kuns te help skep. Die South African Fine Arts Association is in 1871 in Kaapstad gestig met die doel om ’n openbare kunsmuseum tot stand te bring. Die South African Society of Artists, wat aanvanklik in 1897 gestig en in 1902 heringestel is, het professionele kunstenaars sowel as amateurs byeengebring en gedurende die eerste helfte van die 20ste eeu ’n belangrike uitstalruimte gebied.<ref>{{cite web |title=Charles Gow, ''Peace and War'' (c. 1870), copy after Rubens |url=https://www.iziko.org.za/masterpiece/masterpiece-of-the-month-charles-gow-peace-and-war-c-1870-copy-after-rubens/ |publisher=Iziko Museums of South Africa |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=The South African Society of Artists and its exhibitors, 1902–1950 |url=https://sahistory.org.za/article/south-african-society-artists-and-its-exhibitors-1902-1950 |publisher=South African History Online |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> Die stigting van die Michaelis-kunsskool as die [[Universiteit van Kaapstad]] se departement van skone kunste in 1925 het formele tersiêre kunsopleiding verder gevestig.<ref>{{cite web |title=Prospectus |url=https://humanities.uct.ac.za/michaelis/about/prospectus |publisher=Michaelis School of Fine Art, University of Cape Town |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Artikels oor Suid-Afrika}} {{Normdata}} [[Kategorie:Kuns]] [[Kategorie:Suid-Afrika]] e00sg42mc80a14dxavsmg93ohqauupy 2965757 2965754 2026-09-08T12:51:58Z Sobaka 328 /* Negentiende-eeuse koloniale en landskapkuns */ skakel 2965757 wikitext text/x-wiki '''Suid-Afrikaanse kuns''' omvat die visuele [[kuns]]tradisies wat oor duisende jare ontwikkel het in die gebied wat vandag as [[Suid-Afrika]] bekend staan. Dit sluit prehistoriese [[rotskuns]] en dekoratiewe voorwerpe, die kunstradisies van inheemse gemeenskappe, kuns wat tydens die koloniale en apartheidstydperke ontstaan het, asook moderne en kontemporêre Suid-Afrikaanse kuns. Van die vroegste bekende getuienis van [[Simbool|simboliese]] en artistieke gedrag deur moderne mense is in Suid-Afrika gevind. Argeologiese opgrawings by onder meer [[Blombosgrot]] in die [[Wes-Kaap]] het gegraveerde [[Oker (kleur)|oker]]stukke, skulpkraletjies en toerusting vir die verwerking van oker opgelewer. Sommige van hierdie vondste dateer van ongeveer 100 000 jaar gelede en word deur navorsers verbind met die ontwikkeling van simboliese denke en komplekse menslike gedrag. Geperforeerde [[skulp]]e van ongeveer 75 000 jaar oud, wat waarskynlik as persoonlike versiering gebruik is, is ook daar gevind. Hierdie ontdekkings vorm deel van die omvangryke [[argeologie]]se getuienis vir die vroeë ontwikkeling van [[Homo sapiens]] in Suider-Afrika. Die [[San]] en ander [[Khoisan]]-gemeenskappe het ’n besonder ryk tradisie van [[rotskuns]] nagelaat. Duisende rotskilderye en gravures kom regoor Suider-Afrika voor, met belangrike konsentrasies in onder meer die [[Drakensberge]].<ref name="South African art">{{cite web|title=South African art|url=http://www.southafrica.info/about/arts/art.htm#.Vw5td8d6FlI|website=www.southafrica.info|access-date=13 April 2016}}</ref> Hierdie kuns beeld mense, diere, jagtonele en rituele of geestelike temas uit en bied belangrike insigte in die [[wêreldbeskouing]]s en sosiale lewe van vroeë jagter-versamelaarsgemeenskappe. Met die latere vestiging en uitbreiding van Bantoesprekende gemeenskappe in Suider-Afrika het verdere kunstradisies ontwikkel, onder meer in [[pottebakkery]], metaalwerk, kralewerk, houtsneewerk en [[argitektuur]]. Vanaf die koloniale tydperk het Suid-Afrikaanse kuns toenemend deur die wisselwerking tussen plaaslike tradisies en Europese artistieke strominge ontwikkel. Nederlandse en later Britse invloede was onder meer sigbaar in [[skilderkuns]], argitektuur, meubelmaak en dekoratiewe kuns, terwyl [[Afrikaners|Afrikaner]]-volkskuns en uiteenlopende Afrika-kunstradisies hul eie ontwikkeling voortgesit het. Gedurende die 20ste eeu het industrialisering, [[verstedeliking]] en [[apartheid]] ingrypende gevolge vir Suid-Afrikaanse kunstenaars en kunsproduksie gehad. Nuwe kunsvorme het onder meer in myngemeenskappe en stedelike woongebiede ontstaan, terwyl kunstenaars toenemend temas soos [[identiteit]], ras, politieke onderdrukking en [[sosiale verandering]] ondersoek het. Kunstenaars het ’n groot verskeidenheid materiale en mediums gebruik, van tradisionele skilder- en beeldhoukuns tot kralewerk, draadwerk en gevonde of herwonne materiaal. Sedert die einde van apartheid het Suid-Afrikaanse kuns verder ontwikkel binne ’n internasionaal geïntegreerde kontemporêre kunswêreld, terwyl temas soos [[geskiedenis]], identiteit, ongelykheid, [[grond]], [[geheue]] en [[postkolonialisme]] steeds ’n belangrike rol speel. ==Paleolitiese rotskuns== [[Lêer:San Bushman rock art Perdekop Farm North of Mossel bay.jpg|links|duimnael|San-rotstekeninge, Perdekop-plaas, (Mosselbaai, Suid-Afrika).]] Die pre-Bantoe-volke wat vanaf ongeveer 30 000 v.C. suidwaarts migreer het, was nomadiese jagter-versamelaars wat grotte as wonings verkies het. Voor die opkoms van die [[Nguni-taalfamilie|Nguni]]-volke langs die oos- en suidkus en in sentraal-Afrika, was hierdie nomadiese jagters wyd verspreid. Daar word geglo dat hulle Suid-Afrika minstens 1000 jaar gelede binnegekom het. Hulle het baie tekens van lewe gelaat, soos [[Boesmanrotskuns|kunswerke]] ([[San]]-skilderye) wat jag, huishoudelike en magie-verwante kuns uitbeeld.<ref name="Britannica">{{cite web|title=Paleolithic Period|url=http://www.britannica.com/event/Paleolithic-Period|website=Britannica|access-date=13 April 2016}}</ref> Daar is 'n stilistiese eenheid regoor die streek en selfs met meer antieke kuns in die Tassili n'Ajjer-streek van Noord-Afrika, en ook in wat nou woestyn [[Tsjad]] is, maar eens 'n welige landskap was. Die figure is dinamies en verleng, en die kleure (waarskynlik afgelei van grond- en plantpigmente, en moontlik van insekte) kombineer [[Oker (kleur)|oker]]rooi, wit, grys, swart en baie warm kleure wat wissel van rooi tot primêre geel. Tipiese onderwerpe sluit in [[jag]], wat dikwels groot diere uitbeeld wat nie meer die streek in die moderne era bewoon nie, met groot akkuraatheid; [[oorlogvoering]] tussen mense; [[dans]]; huishoudelike tonele; en verskeie beelde van verskeie diere, insluitend kameelperde, wildsbokke van baie soorte en slange. Die laaste van hierdie werke is aangrypend in sy voorstelling van groter, donkerder mense en selfs van wit jagters te perd, wat albei die San-mense sou vervang. Baie van die "dansende" figure is versier met kenmerkende patrone en dra moontlik maskers en ander feestelike klere. Ander skilderye, wat patroonvierhoeke en ander simbole uitbeeld, is onduidelik in hul betekenis en is moontlik nie-verteenwoordigend. Soortgelyke simbole word wêreldwyd in sjamanistiese kuns gesien. Hierdie kunsvorm word versprei van Angola in die weste tot [[Mosambiek]] en [[Kenia]], dwarsdeur [[Zimbabwe]] en Suid-Afrika, en dwarsdeur [[Botswana]] waar grottoestande bewaring teen die elemente bevoordeel het. ==Prekoloniale kuns buite rotskuns== Prekoloniale visuele en materiële kultuur in Suid-Afrika het veel verder as rotskuns gestrek en het onder meer liggaamsversiering, kralewerk, [[keramiek]], [[metaalbewerking]], houtwerk en argitektuur ingesluit. Baie van hierdie voorwerpe het terselfdertyd praktiese, sosiale, rituele en estetiese funksies vervul, en dit is daarom nie altyd moontlik om moderne onderskeidings tussen kuns, handwerk en gebruiksvoorwerpe daarop toe te pas nie. Argeologiese versamelings uit Suid-Afrika bevat onder meer versierde beenvoorwerpe, skulphangertjies, volstruiseierdopkrale, keramiek en ander dekoratiewe voorwerpe uit die [[Steentydperk]] en [[Ystertydperk]].<ref>{{Cite web |title=Archaeology |url=https://www.iziko.org.za/collection/archaeology/ |website=Iziko Museums of South Africa |access-date=4 September 2026}}</ref> Iziko Museums se etnografiese versamelings sluit ook [[Khoisan]]-kleredrag, inheemse kralewerk, mandjiewerk en keramiek in.<ref>{{Cite web |title=Social History Centre |url=https://www.iziko.org.za/museums/social-history-centre/ |website=Iziko Museums of South Africa |access-date=4 September 2026}}</ref> Versiering van die liggaam het ’n lang geskiedenis in suidelike Afrika. Voor die grootskaalse invoer van Europese glaskrale is krale onder meer van volstruiseierdop, been, skulpe, hout en klip vervaardig. Hierdie materiale is as halssnoere, [[gordel]]s en ander vorme van persoonlike versiering gebruik. In latere eeue het ingevoerde glas- en keramiekkrale toenemend plaaslike materiale aangevul en uiteindelik ’n belangrike komponent van die uitgebreide kralewerktradisies van onder meer Nguni-sprekende gemeenskappe geword.<ref>{{Cite web |title=Belt (Umutsha) |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/314790 |website=The Metropolitan Museum of Art |access-date=4 September 2026}}</ref> Kralewerk kon benewens versiering ook ouderdom, [[geslag]], status en ander aspekte van sosiale identiteit aandui.<ref>{{Cite web |title=Belt (Umutsha) |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/318023 |website=The Metropolitan Museum of Art |access-date=4 September 2026}}</ref> Keramiek vorm een van die belangrikste oorblywende uitdrukkings van prekoloniale materiële kultuur. Vanaf die eerste millennium n.C. het landbougemeenskappe in verskillende dele van Suid-Afrika potte vervaardig waarvan vorm, afwerking en ingekerfde of ingeprikte versiering tussen streke en tydperke verskil het. Argeoloë gebruik keramiekstyle onder andere om kulturele kontakte, tegnologiese verandering en die verspreiding van gemeenskappe te bestudeer.<ref>{{Cite journal |last1=Pikirayi |first1=Innocent |last2=Lindahl |first2=Anders |year=2013 |title=Ceramics, ethnohistory, and ethnography: locating meaning in southern African Iron Age ceramic assemblages |journal=African Archaeological Review |volume=30 |issue=4 |pages=455–475|https://www.researchgate.net/publication/259633295_Ceramics_Ethnohistory_and_Ethnography_Locating_Meaning_in_Southern_African_Iron_Age_Ceramic_Assemblages |doi=10.1007/s10437-013-9147-0}}</ref> Onder [[Sotho]]-[[Tswana]]- en [[Nguni-taalfamilie|Nguni]]-sprekende gemeenskappe het kenmerkende keramiektradisies oor eeue ontwikkel, terwyl vervaardigingstegnieke, grondstowwe en dekorasie ook binne dieselfde kulturele gebied kon verskil.<ref>{{Cite web |title=Archaeology Ceramics Lab |url=https://www.up.ac.za/anthropology-archaeology/archaeology-ceramics-lab |website=University of Pretoria |access-date=4 September 2026}}</ref> Metaalbewerking het vanaf die vroeë [[Ystertydperk]] ’n verdere belangrike vorm van tegnologiese en materiële uitdrukking geword. Argeologiese terreine soos [[Broederstroom]] wes van [[Pretoria]] toon dat [[yster]] reeds tussen ongeveer 550 en 700 n.C. daar gesmee is.<ref>{{Cite web |title=Prehistory of the Pretoria area |url=https://sahistory.org.za/article/prehistory-pretoria-area |website=South African History Online |access-date=4 September 2026}}</ref> Benewens werktuie is [[koper]], yster en later [[goud]] ook vir [[Juweliersware|juwele]], ornamente en voorwerpe wat met status verbind is, gebruik. Vroeë Sotho-sprekende gemeenskappe het byvoorbeeld gevestigde tradisies van metaalbewerking gehad, waarvan argeologiese getuienis op verskeie terreine in Gauteng, Noordwes en Limpopo gevind is.<ref>{{Cite web |title=Sotho (South Sotho or Basotho) |url=https://sahistory.org.za/article/sotho-south-sotho-or-basotho |website=South African History Online |access-date=4 September 2026}}</ref> Die mees opvallende voorbeeld van prekoloniale metaal- en dekoratiewe kuns in Suid-Afrika kom uit [[Mapungubwe]], wat tussen ongeveer 900 en 1300 n.C. tot die belangrikste politieke en handelsentrums in die binneland van Suider-Afrika ontwikkel het. Die terrein het voorwerpe van goud, koper, yster, ivoor, keramiek en ingevoerde glaskrale opgelewer. Die bekendste voorwerp is die [[Goue renoster van Mapungubwe]], waarvan die dun goudfoelie oor ’n gekerfde houtkern aangebring is. Ander goue voorwerpe sluit krale, armbande, draad, penne en met goud bedekte dier- en houerfigure in.<ref>{{Cite web |title=Mapungubwe Cultural Landscape |url=https://whc.unesco.org/en/list/1099/ |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=4 September 2026}}</ref><ref>{{Cite web |title=Mapungubwe Cultural Landscape: Nomination File |url=https://whc.unesco.org/uploads/nominations/1099.pdf |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=4 September 2026}}</ref> Die vervaardiging van hierdie voorwerpe dui op hoogs ontwikkelde metaalbewerking en op die gebruik van visuele materiaal om rykdom, elite-status en politieke gesag uit te druk. Argitektuur en die uitleg van nedersettings was eweneens ’n betekenisvolle deel van prekoloniale visuele kultuur. [[Khoekhoen|Khoekhoe]]-veeboere het onder meer draagbare koepelvormige wonings van raamwerke, rietmatte en diervelle gebruik, terwyl Nguni-sprekende landbougemeenskappe hoofsaaklik grasbedekte koepelvormige wonings gebou het. Onder Sotho-Tswana-gemeenskappe was ronde of silindriese huise met koniese dakke algemeen, en klipmure is op groot skaal gebruik om woongebiede, veekrale en ander ruimtes af te baken.<ref>{{Cite web |title=The Pre-Industrial Architecture of the Transvaal |url=https://francofrescura.sahistory.org.za/architecture/indigenous/indiginous-preindustrial-tvl/ |website=Franco Frescura Archive, South African History Online |access-date=4 September 2026}}</ref> Teen ongeveer die 13de eeu het die argitektoniese uitleg van Mapungubwe ook ’n toenemende sosiale hiërargie weerspieël, met die politieke elite wat afgesonder op Mapungubwe-heuwel gewoon het terwyl die meerderheid van die bevolking op die omliggende vlaktes gevestig was.<ref>{{Cite web |title=Mapungubwe Cultural Landscape |url=https://whc.unesco.org/en/list/1099/ |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=4 September 2026}}</ref> Hierdie uiteenlopende tradisies toon dat die visuele kultuur van prekoloniale Suid-Afrika nie tot rotskuns beperk was nie. Estetiese uitdrukking was verweef met alledaagse lewe, [[tegnologie]], identiteit, handel, ritueel en politieke gesag, en het in media gewissel van die versiering van die liggaam en huishoudelike keramiek tot argitektuur en die goudbewerking van komplekse Ystertydperkstate. ==Vroeë koloniale kuns, 17de en 18de eeu== Met die stigting van 'n verversingspos deur die [[Verenigde Oos-Indiese Kompanjie]] (VOC) aan die [[Kaap]] in 1652 is Europese beeldtradisies na die gebied oorgedra. Dit het naas die bestaande kuns- en materiële tradisies van die [[Khoikhoi]], [[San]] en ander inheemse gemeenskappe ontwikkel. Die visuele kultuur van die vroeë kolonie het skilderye, tekeninge, kaarte, boukundige ontwerpe en dekoratiewe voorwerpe ingesluit. Baie van hierdie werke is nie as selfstandige fynkuns geskep nie, maar het praktiese, wetenskaplike, administratiewe of dokumentêre funksies vervul.<ref name="Fehr">{{cite web |title=The Castle of Good Hope: William Fehr Collection |url=https://www.iziko.org.za/museums/the-castle-of-good-hope/ |publisher=Iziko Museums of South Africa |access-date=5 September 2026}}</ref> [[Lêer:Hendrik Claudius05.jpg|links|duimnael|200px|Hendrik Claudius se illustrasie van ''Cordylus cataphractus'' Boie, 1828.]] Kaarte, seeprofiele en topografiese tekeninge was vir die VOC belangrik omdat dit navigasie, verdediging, grondbesit en die uitbreiding van die kolonie ondersteun het. Kunstenaars en reisigers het ook die Kaapse landskap, nedersettings en inwoners uitgebeeld. Hierdie voorstellings het waardevolle historiese inligting bewaar, maar weerspieël terselfdertyd die belange en wêreldbeskouing van Europese reisigers, amptenare en koloniale beskermhere. Uitbeeldings van Khoekhoe-, San- en ander gemeenskappe moet daarom ook as koloniale voorstellings gelees word en nie bloot as neutrale weergawes van hul voorkoms en leefwyses nie. Een van die vroegste bekende tekenaars wat aan die Kaap werksaam was, was die Duitsgebore apteker en kunstenaar [[Hendrik Claudius]]. Hy het in 1682 uit [[Batavia]] aan die Kaap aangekom en waterverftekeninge van plaaslike plante en diere vervaardig. Hy het ook aan ekspedisies na die binneland deelgeneem. Honderde natuurhistoriese illustrasies word aan hom toegeskryf, waaronder werk wat met die ''Codex Witsenii'' verbind word.<ref name="Claudius">{{cite web |title=Claudius, Hendrik |url=https://www.s2a3.org.za/bio/Biograph_final.php?serial=520 |work=S2A3 Biographical Database of Southern African Science |access-date=5 September 2026}}</ref> Hierdie soort illustrasie het 'n belangrike rol gespeel in die Europese optekening en klassifikasie van die Kaap se fauna en flora. Gedurende die tweede helfte van die 18de eeu het reisekspedisies 'n groot hoeveelheid visuele materiaal opgelewer. [[Johannes Schumacher]], 'n VOC-soldaat en tekenaar, het Hendrik Swellengrebel die Jongere op sy reise van 1776 en 1777 vergesel. Sy waterverftekeninge beeld Kaapse dorpe, plase, landskappe en tonele uit die binneland uit en tel onder die vroeë topografiese voorstellings van hierdie gebiede.<ref name="Swellengrebel">{{cite web |title=Hendrik Swellengrebel in Africa: Journals of Three Journeys in 1776–1777 |url=https://hipsa.org.za/publication/hendrik-swellengrebel-in-africa-journals-of-three-journeys-in-1776-1777/ |publisher=Historical Publications Southern Africa |access-date=5 September 2026}}</ref> [[Lêer:De veeplaats Queekvallei van de weduwe Zacharias de Beer, oost van de Gamkarivier, RP-T-1914-17-65.jpg|duimnael|Die veeplaas Queekvallei van die weduwee Zacharias die Beer, oos van die [[Gamkarivier]] deur Robert Gordon. (geskep tussen Augustus 1778 en Januarie 1779)]] Die soldaat, ontdekkingsreisiger en natuurkundige [[Robert Jacob Gordon]] het tussen 1777 en 1795 talle reise deur Suider-Afrika onderneem. Hy en tekenaars wat met hom saamgewerk het, het honderde gekleurde tekeninge, panoramas en kaarte van landskappe, plante, diere en mense vervaardig.<ref name="GordonUCT">{{cite web |title=Robert Jacob Gordon Journal Archive |url=https://ibali.uct.ac.za/s/rjgj/ |publisher=Universiteit van Kaapstad |access-date=5 September 2026}}</ref> Gordon se visuele en geskrewe nalatenskap vorm een van die omvangrykste rekords van die Kaap gedurende die laat 18de eeu, maar is ook deel van die koloniale proses waardeur grondgebied en gemeenskappe opgeteken, geklassifiseer en vir Europese gehore voorgestel is.<ref>{{cite web |title=Robert Jacob Gordon: Writings and Drawings |url=https://www.robertjacobgordon.nl/ |publisher=Rijksmuseum en Brenthurst Library |access-date=5 September 2026}}</ref> Portretskildering was in hierdie tyd hoofsaaklik tot koloniale amptenare en welgestelde inwoners beperk. Die breër visuele kultuur het egter ook Kaapse meubels, silwerwerk, keramiek, glasware en argitektoniese versiering ingesluit. Hierdie voorwerpe is dikwels deur plaaslike ambagslui vervaardig en het Europese ontwerpe met materiale, tegnieke en invloede uit Afrika en die gebiede rondom die [[Indiese Oseaan]] verbind. Versamelings soos die [[William Fehr-versameling]] bevat skilderye, werke op papier, meubels en ander dekoratiewe kuns wat die visuele en materiële kultuur van die koloniale Kaap dokumenteer.<ref name="Fehr"/> == Negentiende-eeuse koloniale en landskapkuns == Gedurende die 19de eeu het Europese kunstradisies ’n toenemende invloed op die formele kunsproduksie in Suid-Afrika uitgeoefen. Landskappe, portrette, stadsgesigte en uitbeeldings van historiese gebeure het belangrike genres geword. Baie van hierdie werke is deur Europese kunstenaars, reisigers, landmeters en militêre kunstenaars vervaardig en was op ’n koloniale gehoor gerig. Die uitbreiding van nedersettings, die grensgebiede van die [[Kaapkolonie]], die [[Kaapse grensoorloë|Xhosa-oorloë]], ontdekkingsreise en die landskap van Suider-Afrika was algemene onderwerpe. Die kuns uit hierdie tydperk toon gevolglik noue stilistiese bande met 19de-eeuse Britse kuns.<ref name="NMMAM">{{Cite web |url=https://www.artmuseum.co.za/Content.aspx?pageID=4 |title=About the Collection |publisher=Nelson Mandela Metropolitaanse Kunsmuseum |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Landskappe is dikwels volgens Europese romantiese en topografiese konvensies uitgebeeld. Skilderye en tekeninge het die uitgestrektheid, plantegroei en geografiese kenmerke van die binneland aan Europese gehore bekend gestel. Hierdie werke het ’n dokumentêre waarde, maar was nie bloot neutrale weergawes van die omgewing nie. Die voorstelling van die landskap as ’n gebied wat ontdek, gekarteer of benut kon word, het dikwels met koloniale uitbreiding saamgeval. Inheemse gemeenskappe is soms as deel van die landskap of as etnografiese onderwerpe uitgebeeld, eerder as as historiese rolspelers met hul eie politieke en kulturele perspektiewe. [[Thomas Baines]] (1820–1875) was een van die bekendste kunstenaars wat die landskap, oorloë en ontdekkingsreise van hierdie tydperk visueel gedokumenteer het. Hy het in 1842 in Kaapstad aangekom en aanvanklik as dekor-, see- en portretskilder gewerk. Tussen 1848 en 1853 was hy hoofsaaklik in die [[Oos-Kaap]] gevestig, vanwaar hy verskeie reise na die binneland onderneem het. Hy het die [[Agtste Grensoorlog|Agtste Xhosa-oorlog]] van 1850 tot 1853 as amptelike oorlogskunstenaar uitgebeeld en word as Suid-Afrika se eerste amptelike oorlogskunstenaar beskou.<ref name="BainesSAHO">{{Cite web |url=https://sahistory.org.za/people/john-thomas-baines |title=John Thomas Baines |publisher=South African History Online |date=17 Februarie 2011 |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Baines het later aan ontdekkingsreise in [[Australië]] en [[Suider-Afrika]] deelgeneem en onder meer tonele van die [[Zambezirivier]], die [[Victoria-waterval]] en gebiede in die huidige [[Namibië]] en [[Zimbabwe]] geskilder. Sy werke kombineer noukeurige topografiese waarneming met die dramatiese komposisie van romantiese landskapkuns. [[Frederick Timpson I'Ons]] (1802–1887) het hom in 1834 in [[Makhanda|Grahamstad]] gevestig, kort voor die uitbreek van die Sesde Xhosa-oorlog. Hy het landskappe, portrette, karikature en tonele uit die alledaagse lewe in die Oos-Kaapse grensgebied vervaardig. Militêre offisiere het hom opdrag gegee om portrette van onder andere die Xhosa-leiers [[Maqoma]] en [[Sandile kaNgqika|Sandile]] te skilder.<ref name="IOnsSAHO">{{Cite web |url=https://sahistory.org.za/people/frederick-timpson-ions |title=Frederick Timpson I’Ons |publisher=South African History Online |date=17 Februarie 2011 |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Sy uitbeeldings van Xhosa- en Khoikhoi-individue word as belangrike visuele rekords van die grensgebied beskou, hoewel hulle ook binne die magsverhoudings en klassifikasies van die koloniale samelewing gelees moet word. I’Ons was een van die vroegste voltydse professionele kunstenaars in Suid-Afrika, en ’n belangrike versameling van sy werk word deur die Nelson Mandela Metropolitaanse Kunsmuseum bewaar.<ref name="NMMAM" /> Ander kunstenaars, waaronder [[Thomas William Bowler]], het Kaapse dorpe, hawens en landskappe in skilderye, waterverwe en afdrukke vasgelê. Saam vorm hierdie werke ’n belangrike visuele rekord van 19de-eeuse Suid-Afrika. Hulle dokumenteer veranderende nedersettings, omgewings en mense, maar weerspieël terselfdertyd die Europese kunsopvattings, koloniale belange en ongelyke magsverhoudings waarbinne hulle geskep en versamel is. == Sendingonderwys en vroeë swart Suid-Afrikaanse kunstenaars == Gedurende die laat 19de en vroeë 20ste eeu was sendinginstellings van die min plekke waar swart Suid-Afrikaners toegang tot formele onderwys en sekere vorme van kuns- en ambagsopleiding kon verkry. Hierdie opleiding het egter binne ’n koloniale en paternalistiese raamwerk plaasgevind. Die klem het dikwels op onderwysersopleiding, Christelike godsdiensonderrig en sogenaamde nuttige ambagte geval, eerder as op die ontwikkeling van kunstenaars wat onafhanklik kon werk. Formele opleiding in die skone kunste was vir swart studente feitlik ontoeganklik.<ref>{{cite web |title=Masterpiece of the Month: Gerard Sekoto, ''Street Scene'' (1945) |url=https://www.iziko.org.za/masterpiece/masterpiece-of-the-month-gerard-sekoto-street-scene-1945/ |publisher=Iziko Museums of South Africa |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> Een van die belangrikste instellings in hierdie ontwikkeling was die Anglikaanse Diocesan Training College by Grace Dieu, naby [[Pietersburg]], die huidige Polokwane. Die instelling het ’n werkswinkel gehad waar studente houtwerk, teken- en kerfwerk beoefen het. Die beeldhouer [[Ernest Mancoba]] het daar versierde meubels en kerklike voorwerpe vervaardig voordat hy selfstandige beeldhouwerke begin skep het. Sy ''African Madonna'' van 1929 word as een van die vroegste moderne beeldhouwerke deur ’n swart Suid-Afrikaanse kunstenaar beskou. Mancoba het later na [[Europa]] vertrek, waar hy met [[avant-garde]] kunstenaars verbind geraak en [[Abstrakte kuns|abstraksie]] begin ondersoek het.<ref>{{cite web |last=Cohen |first=Joshua I. |title=Identity and Abstraction: Ernest Mancoba in London and Paris, 1938–1940 |url=https://post.moma.org/identity-and-abstraction-ernest-mancoba-in-london-and-paris-1938-1940/ |date=9 May 2018 |publisher=Museum of Modern Art |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Five Things to Know: Ernest Mancoba |url=https://www.norvalfoundation.org/five-things-to-know-ernest-mancoba/ |date=4 December 2020 |publisher=Norval Foundation |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> [[Job Kekana]] was nog ’n beeldhouer wat uit die Grace Dieu-werkswinkel bekend geword het. Hy het houtbeelde, reliëfs en kerkmeubels vir kerke en sendinginstellings vervaardig. Die godsdienstige onderwerpe en voorgeskrewe styl van hierdie opdragte het die beperkings van sendinggebaseerde kunsopleiding weerspieël. Terselfdertyd het kunstenaars soos Kekana en Mancoba Christelike beeldtaal begin aanpas deur Bybelse figure en temas binne ’n Afrika-konteks voor te stel.<ref>{{cite web |title=Job Kekana |url=https://www.straussart.co.za/artists/job-kekana |publisher=Strauss & Co |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> Sendingonderwys het ook ’n rol gespeel in die ontwikkeling van skilders. [[Moses Tladi]], wat aan die Lobethal-sendingsyasie opgevoed is, was grotendeels selfonderrig as kunstenaar. Hy het in die 1920’s landskappe begin skilder terwyl hy as tuinier in Johannesburg gewerk het. In 1931 het hy die eerste swart kunstenaar geword wie se werk formeel in die [[Suid-Afrikaanse Nasionale Kunsmuseum]], die huidige Iziko Suid-Afrikaanse Nasionale Kunsmuseum, uitgestal is.<ref>{{cite web |title=Moses Tladi |url=https://www.straussart.co.za/artists/moses-tladi |publisher=Strauss & Co |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> [[George Pemba]] het die Van der Kemp-sendinglaerskool bygewoon en in 1931 ’n onderwysdiploma aan die Lovedale-opleidingskollege verwerf. Hoewel kunsonderrig nie aan sy laerskool aangebied is nie, het hy reeds as kind geteken. By Lovedale het hy illustrasies vir boeke van die Lovedale Press vervaardig. Hy het later beperkte formele opleiding aan die [[Rhodes-universiteitskollege]] en in [[Maurice van Essche]] se ateljee in Kaapstad ontvang. Pemba se skilderye van die alledaagse lewe, portrette en stedelike gemeenskappe het hom een van die belangrikste swart Suid-Afrikaanse modernistiese skilders van die 20ste eeu gemaak.<ref>{{cite web |title=Milwa Mnyaluza “George” Pemba |url=https://sahistory.org.za/people/milwa-mnyaluza-george-pemba |publisher=South African History Online |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Milwa Mnyaluza Pemba |url=https://www.gov.za/about-government/milwa-mnyaluza-pemba |publisher=South African Government |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> [[Gerard Sekoto]] is in 1913 op die Lutherse sendingstasie [[Botshabelo, Mpumalanga|Botshabelo]] gebore en het later die onderwyserskollege by Grace Dieu bygewoon. Hoewel hy daar met teken- en handwerkaktiwiteite kennis gemaak het, het hy hom grotendeels onafhanklik as skilder ontwikkel. In 1938 het hy die onderwys verlaat en na Johannesburg verhuis om hom voltyds op kuns toe te spits. Sy voorstellings van die alledaagse lewe in [[Sophiatown]], [[Distrik Ses]] en Eastwood het swart stedelike gemeenskappe met ’n menslikheid en onmiddellikheid uitgebeeld wat van vroeëre koloniale voorstellings verskil het. In 1940 het die Johannesburgse Kunsmuseum een van sy werke aangekoop, die eerste skildery deur ’n swart kunstenaar wat tot dié museum se versameling toegevoeg is.<ref>{{cite web |title=South African artist Gerard Sekoto is born |url=https://sahistory.org.za/dated-event/south-african-artist-gerard-sekoto-born |publisher=South African History Online |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Masterpiece of the Month: Gerard Sekoto, ''Street Scene'' (1945) |url=https://www.iziko.org.za/masterpiece/masterpiece-of-the-month-gerard-sekoto-street-scene-1945/ |publisher=Iziko Museums of South Africa |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> Sendinginstellings het gevolglik ’n teenstrydige rol in die Suid-Afrikaanse kunsgeskiedenis gespeel. Hulle het beperkte toegang tot onderwys, materiale en vaardighede gebied, maar het kuns terselfdertyd dikwels tot Christelike onderrig, handwerk en Europese estetiese norme beperk. Die kunstenaars wat uit hierdie omgewing voortgekom het, het hierdie opleiding egter nie bloot nagevolg nie. Hulle het die beskikbare tegnieke en instellings gebruik om nuwe kunsvorme te ontwikkel en die grondslag vir swart Suid-Afrikaanse modernisme te help lê. == Formele kunsinstellings en vroeë modernisme == Vanaf die laat 19de eeu het ’n meer georganiseerde kunswêreld in Suid-Afrika ontstaan deur die stigting van kunsverenigings, openbare kunsmuseums, uitstallings en opleidingsinstellings. Hierdie instellings was aanvanklik hoofsaaklik op Britse en Europese kuns gerig en het grotendeels die belange van die wit koloniale bevolking gedien. Die [[Suid-Afrikaanse Nasionale Kunsmuseum]] is in 1871 gedurende die Britse koloniale tydperk gestig, en sy vroeë versamelbeleid het veral Britse kuns beklemtoon.<ref>{{cite web |title=Historical Painting and Sculpture Collections |url=https://www.iziko.org.za/collection/historical-painting-and-sculpture-collections/ |publisher=Iziko Museums of South Africa |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> Die Durbanse Kunsmuseum het sy oorsprong in 1892, terwyl die versameling van die [[Johannesburgse Kunsmuseum]] in 1910 tot stand gekom het en sy doelgeboude museum in 1915 geopen is.<ref>{{cite web |title=The Durban Art Gallery – KwaZulu-Natal’s home of art |url=https://www.southafrica.net/gl/en/travel/article/the-durban-art-gallery-kwazulu-natal-s-home-of-art |publisher=South African Tourism |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Johannesburg Art Gallery |url=https://www.joburg.org.za/play_/Pages/Play%20in%20Joburg/Things%20to%20do/ATTRACTIONS/Johannesburg-Art-Gallery.aspx |publisher=City of Johannesburg |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> Kunstenaarsverenigings het ’n belangrike rol gespeel deur gereelde uitstallings te organiseer en ’n mark vir plaaslik vervaardigde kuns te help skep. Die South African Fine Arts Association is in 1871 in Kaapstad gestig met die doel om ’n openbare kunsmuseum tot stand te bring. Die South African Society of Artists, wat aanvanklik in 1897 gestig en in 1902 heringestel is, het professionele kunstenaars sowel as amateurs byeengebring en gedurende die eerste helfte van die 20ste eeu ’n belangrike uitstalruimte gebied.<ref>{{cite web |title=Charles Gow, ''Peace and War'' (c. 1870), copy after Rubens |url=https://www.iziko.org.za/masterpiece/masterpiece-of-the-month-charles-gow-peace-and-war-c-1870-copy-after-rubens/ |publisher=Iziko Museums of South Africa |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=The South African Society of Artists and its exhibitors, 1902–1950 |url=https://sahistory.org.za/article/south-african-society-artists-and-its-exhibitors-1902-1950 |publisher=South African History Online |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> Die stigting van die Michaelis-kunsskool as die [[Universiteit van Kaapstad]] se departement van skone kunste in 1925 het formele tersiêre kunsopleiding verder gevestig.<ref>{{cite web |title=Prospectus |url=https://humanities.uct.ac.za/michaelis/about/prospectus |publisher=Michaelis School of Fine Art, University of Cape Town |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Artikels oor Suid-Afrika}} {{Normdata}} [[Kategorie:Kuns]] [[Kategorie:Suid-Afrika]] swmltrzzzy0fsb3h171qlfgxqw6fk92 2965857 2965757 2026-09-09T08:05:30Z Sobaka 328 /* Formele kunsinstellings en vroeë modernisme */ bywerk 2965857 wikitext text/x-wiki '''Suid-Afrikaanse kuns''' omvat die visuele [[kuns]]tradisies wat oor duisende jare ontwikkel het in die gebied wat vandag as [[Suid-Afrika]] bekend staan. Dit sluit prehistoriese [[rotskuns]] en dekoratiewe voorwerpe, die kunstradisies van inheemse gemeenskappe, kuns wat tydens die koloniale en apartheidstydperke ontstaan het, asook moderne en kontemporêre Suid-Afrikaanse kuns. Van die vroegste bekende getuienis van [[Simbool|simboliese]] en artistieke gedrag deur moderne mense is in Suid-Afrika gevind. Argeologiese opgrawings by onder meer [[Blombosgrot]] in die [[Wes-Kaap]] het gegraveerde [[Oker (kleur)|oker]]stukke, skulpkraletjies en toerusting vir die verwerking van oker opgelewer. Sommige van hierdie vondste dateer van ongeveer 100 000 jaar gelede en word deur navorsers verbind met die ontwikkeling van simboliese denke en komplekse menslike gedrag. Geperforeerde [[skulp]]e van ongeveer 75 000 jaar oud, wat waarskynlik as persoonlike versiering gebruik is, is ook daar gevind. Hierdie ontdekkings vorm deel van die omvangryke [[argeologie]]se getuienis vir die vroeë ontwikkeling van [[Homo sapiens]] in Suider-Afrika. Die [[San]] en ander [[Khoisan]]-gemeenskappe het ’n besonder ryk tradisie van [[rotskuns]] nagelaat. Duisende rotskilderye en gravures kom regoor Suider-Afrika voor, met belangrike konsentrasies in onder meer die [[Drakensberge]].<ref name="South African art">{{cite web|title=South African art|url=http://www.southafrica.info/about/arts/art.htm#.Vw5td8d6FlI|website=www.southafrica.info|access-date=13 April 2016}}</ref> Hierdie kuns beeld mense, diere, jagtonele en rituele of geestelike temas uit en bied belangrike insigte in die [[wêreldbeskouing]]s en sosiale lewe van vroeë jagter-versamelaarsgemeenskappe. Met die latere vestiging en uitbreiding van Bantoesprekende gemeenskappe in Suider-Afrika het verdere kunstradisies ontwikkel, onder meer in [[pottebakkery]], metaalwerk, kralewerk, houtsneewerk en [[argitektuur]]. Vanaf die koloniale tydperk het Suid-Afrikaanse kuns toenemend deur die wisselwerking tussen plaaslike tradisies en Europese artistieke strominge ontwikkel. Nederlandse en later Britse invloede was onder meer sigbaar in [[skilderkuns]], argitektuur, meubelmaak en dekoratiewe kuns, terwyl [[Afrikaners|Afrikaner]]-volkskuns en uiteenlopende Afrika-kunstradisies hul eie ontwikkeling voortgesit het. Gedurende die 20ste eeu het industrialisering, [[verstedeliking]] en [[apartheid]] ingrypende gevolge vir Suid-Afrikaanse kunstenaars en kunsproduksie gehad. Nuwe kunsvorme het onder meer in myngemeenskappe en stedelike woongebiede ontstaan, terwyl kunstenaars toenemend temas soos [[identiteit]], ras, politieke onderdrukking en [[sosiale verandering]] ondersoek het. Kunstenaars het ’n groot verskeidenheid materiale en mediums gebruik, van tradisionele skilder- en beeldhoukuns tot kralewerk, draadwerk en gevonde of herwonne materiaal. Sedert die einde van apartheid het Suid-Afrikaanse kuns verder ontwikkel binne ’n internasionaal geïntegreerde kontemporêre kunswêreld, terwyl temas soos [[geskiedenis]], identiteit, ongelykheid, [[grond]], [[geheue]] en [[postkolonialisme]] steeds ’n belangrike rol speel. ==Paleolitiese rotskuns== [[Lêer:San Bushman rock art Perdekop Farm North of Mossel bay.jpg|links|duimnael|San-rotstekeninge, Perdekop-plaas, (Mosselbaai, Suid-Afrika).]] Die pre-Bantoe-volke wat vanaf ongeveer 30 000 v.C. suidwaarts migreer het, was nomadiese jagter-versamelaars wat grotte as wonings verkies het. Voor die opkoms van die [[Nguni-taalfamilie|Nguni]]-volke langs die oos- en suidkus en in sentraal-Afrika, was hierdie nomadiese jagters wyd verspreid. Daar word geglo dat hulle Suid-Afrika minstens 1000 jaar gelede binnegekom het. Hulle het baie tekens van lewe gelaat, soos [[Boesmanrotskuns|kunswerke]] ([[San]]-skilderye) wat jag, huishoudelike en magie-verwante kuns uitbeeld.<ref name="Britannica">{{cite web|title=Paleolithic Period|url=http://www.britannica.com/event/Paleolithic-Period|website=Britannica|access-date=13 April 2016}}</ref> Daar is 'n stilistiese eenheid regoor die streek en selfs met meer antieke kuns in die Tassili n'Ajjer-streek van Noord-Afrika, en ook in wat nou woestyn [[Tsjad]] is, maar eens 'n welige landskap was. Die figure is dinamies en verleng, en die kleure (waarskynlik afgelei van grond- en plantpigmente, en moontlik van insekte) kombineer [[Oker (kleur)|oker]]rooi, wit, grys, swart en baie warm kleure wat wissel van rooi tot primêre geel. Tipiese onderwerpe sluit in [[jag]], wat dikwels groot diere uitbeeld wat nie meer die streek in die moderne era bewoon nie, met groot akkuraatheid; [[oorlogvoering]] tussen mense; [[dans]]; huishoudelike tonele; en verskeie beelde van verskeie diere, insluitend kameelperde, wildsbokke van baie soorte en slange. Die laaste van hierdie werke is aangrypend in sy voorstelling van groter, donkerder mense en selfs van wit jagters te perd, wat albei die San-mense sou vervang. Baie van die "dansende" figure is versier met kenmerkende patrone en dra moontlik maskers en ander feestelike klere. Ander skilderye, wat patroonvierhoeke en ander simbole uitbeeld, is onduidelik in hul betekenis en is moontlik nie-verteenwoordigend. Soortgelyke simbole word wêreldwyd in sjamanistiese kuns gesien. Hierdie kunsvorm word versprei van Angola in die weste tot [[Mosambiek]] en [[Kenia]], dwarsdeur [[Zimbabwe]] en Suid-Afrika, en dwarsdeur [[Botswana]] waar grottoestande bewaring teen die elemente bevoordeel het. ==Prekoloniale kuns buite rotskuns== Prekoloniale visuele en materiële kultuur in Suid-Afrika het veel verder as rotskuns gestrek en het onder meer liggaamsversiering, kralewerk, [[keramiek]], [[metaalbewerking]], houtwerk en argitektuur ingesluit. Baie van hierdie voorwerpe het terselfdertyd praktiese, sosiale, rituele en estetiese funksies vervul, en dit is daarom nie altyd moontlik om moderne onderskeidings tussen kuns, handwerk en gebruiksvoorwerpe daarop toe te pas nie. Argeologiese versamelings uit Suid-Afrika bevat onder meer versierde beenvoorwerpe, skulphangertjies, volstruiseierdopkrale, keramiek en ander dekoratiewe voorwerpe uit die [[Steentydperk]] en [[Ystertydperk]].<ref>{{Cite web |title=Archaeology |url=https://www.iziko.org.za/collection/archaeology/ |website=Iziko Museums of South Africa |access-date=4 September 2026}}</ref> Iziko Museums se etnografiese versamelings sluit ook [[Khoisan]]-kleredrag, inheemse kralewerk, mandjiewerk en keramiek in.<ref>{{Cite web |title=Social History Centre |url=https://www.iziko.org.za/museums/social-history-centre/ |website=Iziko Museums of South Africa |access-date=4 September 2026}}</ref> Versiering van die liggaam het ’n lang geskiedenis in suidelike Afrika. Voor die grootskaalse invoer van Europese glaskrale is krale onder meer van volstruiseierdop, been, skulpe, hout en klip vervaardig. Hierdie materiale is as halssnoere, [[gordel]]s en ander vorme van persoonlike versiering gebruik. In latere eeue het ingevoerde glas- en keramiekkrale toenemend plaaslike materiale aangevul en uiteindelik ’n belangrike komponent van die uitgebreide kralewerktradisies van onder meer Nguni-sprekende gemeenskappe geword.<ref>{{Cite web |title=Belt (Umutsha) |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/314790 |website=The Metropolitan Museum of Art |access-date=4 September 2026}}</ref> Kralewerk kon benewens versiering ook ouderdom, [[geslag]], status en ander aspekte van sosiale identiteit aandui.<ref>{{Cite web |title=Belt (Umutsha) |url=https://www.metmuseum.org/art/collection/search/318023 |website=The Metropolitan Museum of Art |access-date=4 September 2026}}</ref> Keramiek vorm een van die belangrikste oorblywende uitdrukkings van prekoloniale materiële kultuur. Vanaf die eerste millennium n.C. het landbougemeenskappe in verskillende dele van Suid-Afrika potte vervaardig waarvan vorm, afwerking en ingekerfde of ingeprikte versiering tussen streke en tydperke verskil het. Argeoloë gebruik keramiekstyle onder andere om kulturele kontakte, tegnologiese verandering en die verspreiding van gemeenskappe te bestudeer.<ref>{{Cite journal |last1=Pikirayi |first1=Innocent |last2=Lindahl |first2=Anders |year=2013 |title=Ceramics, ethnohistory, and ethnography: locating meaning in southern African Iron Age ceramic assemblages |journal=African Archaeological Review |volume=30 |issue=4 |pages=455–475|https://www.researchgate.net/publication/259633295_Ceramics_Ethnohistory_and_Ethnography_Locating_Meaning_in_Southern_African_Iron_Age_Ceramic_Assemblages |doi=10.1007/s10437-013-9147-0}}</ref> Onder [[Sotho]]-[[Tswana]]- en [[Nguni-taalfamilie|Nguni]]-sprekende gemeenskappe het kenmerkende keramiektradisies oor eeue ontwikkel, terwyl vervaardigingstegnieke, grondstowwe en dekorasie ook binne dieselfde kulturele gebied kon verskil.<ref>{{Cite web |title=Archaeology Ceramics Lab |url=https://www.up.ac.za/anthropology-archaeology/archaeology-ceramics-lab |website=University of Pretoria |access-date=4 September 2026}}</ref> Metaalbewerking het vanaf die vroeë [[Ystertydperk]] ’n verdere belangrike vorm van tegnologiese en materiële uitdrukking geword. Argeologiese terreine soos [[Broederstroom]] wes van [[Pretoria]] toon dat [[yster]] reeds tussen ongeveer 550 en 700 n.C. daar gesmee is.<ref>{{Cite web |title=Prehistory of the Pretoria area |url=https://sahistory.org.za/article/prehistory-pretoria-area |website=South African History Online |access-date=4 September 2026}}</ref> Benewens werktuie is [[koper]], yster en later [[goud]] ook vir [[Juweliersware|juwele]], ornamente en voorwerpe wat met status verbind is, gebruik. Vroeë Sotho-sprekende gemeenskappe het byvoorbeeld gevestigde tradisies van metaalbewerking gehad, waarvan argeologiese getuienis op verskeie terreine in Gauteng, Noordwes en Limpopo gevind is.<ref>{{Cite web |title=Sotho (South Sotho or Basotho) |url=https://sahistory.org.za/article/sotho-south-sotho-or-basotho |website=South African History Online |access-date=4 September 2026}}</ref> Die mees opvallende voorbeeld van prekoloniale metaal- en dekoratiewe kuns in Suid-Afrika kom uit [[Mapungubwe]], wat tussen ongeveer 900 en 1300 n.C. tot die belangrikste politieke en handelsentrums in die binneland van Suider-Afrika ontwikkel het. Die terrein het voorwerpe van goud, koper, yster, ivoor, keramiek en ingevoerde glaskrale opgelewer. Die bekendste voorwerp is die [[Goue renoster van Mapungubwe]], waarvan die dun goudfoelie oor ’n gekerfde houtkern aangebring is. Ander goue voorwerpe sluit krale, armbande, draad, penne en met goud bedekte dier- en houerfigure in.<ref>{{Cite web |title=Mapungubwe Cultural Landscape |url=https://whc.unesco.org/en/list/1099/ |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=4 September 2026}}</ref><ref>{{Cite web |title=Mapungubwe Cultural Landscape: Nomination File |url=https://whc.unesco.org/uploads/nominations/1099.pdf |publisher=UNESCO World Heritage Centre |access-date=4 September 2026}}</ref> Die vervaardiging van hierdie voorwerpe dui op hoogs ontwikkelde metaalbewerking en op die gebruik van visuele materiaal om rykdom, elite-status en politieke gesag uit te druk. Argitektuur en die uitleg van nedersettings was eweneens ’n betekenisvolle deel van prekoloniale visuele kultuur. [[Khoekhoen|Khoekhoe]]-veeboere het onder meer draagbare koepelvormige wonings van raamwerke, rietmatte en diervelle gebruik, terwyl Nguni-sprekende landbougemeenskappe hoofsaaklik grasbedekte koepelvormige wonings gebou het. Onder Sotho-Tswana-gemeenskappe was ronde of silindriese huise met koniese dakke algemeen, en klipmure is op groot skaal gebruik om woongebiede, veekrale en ander ruimtes af te baken.<ref>{{Cite web |title=The Pre-Industrial Architecture of the Transvaal |url=https://francofrescura.sahistory.org.za/architecture/indigenous/indiginous-preindustrial-tvl/ |website=Franco Frescura Archive, South African History Online |access-date=4 September 2026}}</ref> Teen ongeveer die 13de eeu het die argitektoniese uitleg van Mapungubwe ook ’n toenemende sosiale hiërargie weerspieël, met die politieke elite wat afgesonder op Mapungubwe-heuwel gewoon het terwyl die meerderheid van die bevolking op die omliggende vlaktes gevestig was.<ref>{{Cite web |title=Mapungubwe Cultural Landscape |url=https://whc.unesco.org/en/list/1099/ |website=UNESCO World Heritage Centre |access-date=4 September 2026}}</ref> Hierdie uiteenlopende tradisies toon dat die visuele kultuur van prekoloniale Suid-Afrika nie tot rotskuns beperk was nie. Estetiese uitdrukking was verweef met alledaagse lewe, [[tegnologie]], identiteit, handel, ritueel en politieke gesag, en het in media gewissel van die versiering van die liggaam en huishoudelike keramiek tot argitektuur en die goudbewerking van komplekse Ystertydperkstate. ==Vroeë koloniale kuns, 17de en 18de eeu== Met die stigting van 'n verversingspos deur die [[Verenigde Oos-Indiese Kompanjie]] (VOC) aan die [[Kaap]] in 1652 is Europese beeldtradisies na die gebied oorgedra. Dit het naas die bestaande kuns- en materiële tradisies van die [[Khoikhoi]], [[San]] en ander inheemse gemeenskappe ontwikkel. Die visuele kultuur van die vroeë kolonie het skilderye, tekeninge, kaarte, boukundige ontwerpe en dekoratiewe voorwerpe ingesluit. Baie van hierdie werke is nie as selfstandige fynkuns geskep nie, maar het praktiese, wetenskaplike, administratiewe of dokumentêre funksies vervul.<ref name="Fehr">{{cite web |title=The Castle of Good Hope: William Fehr Collection |url=https://www.iziko.org.za/museums/the-castle-of-good-hope/ |publisher=Iziko Museums of South Africa |access-date=5 September 2026}}</ref> [[Lêer:Hendrik Claudius05.jpg|links|duimnael|200px|Hendrik Claudius se illustrasie van ''Cordylus cataphractus'' Boie, 1828.]] Kaarte, seeprofiele en topografiese tekeninge was vir die VOC belangrik omdat dit navigasie, verdediging, grondbesit en die uitbreiding van die kolonie ondersteun het. Kunstenaars en reisigers het ook die Kaapse landskap, nedersettings en inwoners uitgebeeld. Hierdie voorstellings het waardevolle historiese inligting bewaar, maar weerspieël terselfdertyd die belange en wêreldbeskouing van Europese reisigers, amptenare en koloniale beskermhere. Uitbeeldings van Khoekhoe-, San- en ander gemeenskappe moet daarom ook as koloniale voorstellings gelees word en nie bloot as neutrale weergawes van hul voorkoms en leefwyses nie. Een van die vroegste bekende tekenaars wat aan die Kaap werksaam was, was die Duitsgebore apteker en kunstenaar [[Hendrik Claudius]]. Hy het in 1682 uit [[Batavia]] aan die Kaap aangekom en waterverftekeninge van plaaslike plante en diere vervaardig. Hy het ook aan ekspedisies na die binneland deelgeneem. Honderde natuurhistoriese illustrasies word aan hom toegeskryf, waaronder werk wat met die ''Codex Witsenii'' verbind word.<ref name="Claudius">{{cite web |title=Claudius, Hendrik |url=https://www.s2a3.org.za/bio/Biograph_final.php?serial=520 |work=S2A3 Biographical Database of Southern African Science |access-date=5 September 2026}}</ref> Hierdie soort illustrasie het 'n belangrike rol gespeel in die Europese optekening en klassifikasie van die Kaap se fauna en flora. Gedurende die tweede helfte van die 18de eeu het reisekspedisies 'n groot hoeveelheid visuele materiaal opgelewer. [[Johannes Schumacher]], 'n VOC-soldaat en tekenaar, het Hendrik Swellengrebel die Jongere op sy reise van 1776 en 1777 vergesel. Sy waterverftekeninge beeld Kaapse dorpe, plase, landskappe en tonele uit die binneland uit en tel onder die vroeë topografiese voorstellings van hierdie gebiede.<ref name="Swellengrebel">{{cite web |title=Hendrik Swellengrebel in Africa: Journals of Three Journeys in 1776–1777 |url=https://hipsa.org.za/publication/hendrik-swellengrebel-in-africa-journals-of-three-journeys-in-1776-1777/ |publisher=Historical Publications Southern Africa |access-date=5 September 2026}}</ref> [[Lêer:De veeplaats Queekvallei van de weduwe Zacharias de Beer, oost van de Gamkarivier, RP-T-1914-17-65.jpg|duimnael|Die veeplaas Queekvallei van die weduwee Zacharias die Beer, oos van die [[Gamkarivier]] deur Robert Gordon. (geskep tussen Augustus 1778 en Januarie 1779)]] Die soldaat, ontdekkingsreisiger en natuurkundige [[Robert Jacob Gordon]] het tussen 1777 en 1795 talle reise deur Suider-Afrika onderneem. Hy en tekenaars wat met hom saamgewerk het, het honderde gekleurde tekeninge, panoramas en kaarte van landskappe, plante, diere en mense vervaardig.<ref name="GordonUCT">{{cite web |title=Robert Jacob Gordon Journal Archive |url=https://ibali.uct.ac.za/s/rjgj/ |publisher=Universiteit van Kaapstad |access-date=5 September 2026}}</ref> Gordon se visuele en geskrewe nalatenskap vorm een van die omvangrykste rekords van die Kaap gedurende die laat 18de eeu, maar is ook deel van die koloniale proses waardeur grondgebied en gemeenskappe opgeteken, geklassifiseer en vir Europese gehore voorgestel is.<ref>{{cite web |title=Robert Jacob Gordon: Writings and Drawings |url=https://www.robertjacobgordon.nl/ |publisher=Rijksmuseum en Brenthurst Library |access-date=5 September 2026}}</ref> Portretskildering was in hierdie tyd hoofsaaklik tot koloniale amptenare en welgestelde inwoners beperk. Die breër visuele kultuur het egter ook Kaapse meubels, silwerwerk, keramiek, glasware en argitektoniese versiering ingesluit. Hierdie voorwerpe is dikwels deur plaaslike ambagslui vervaardig en het Europese ontwerpe met materiale, tegnieke en invloede uit Afrika en die gebiede rondom die [[Indiese Oseaan]] verbind. Versamelings soos die [[William Fehr-versameling]] bevat skilderye, werke op papier, meubels en ander dekoratiewe kuns wat die visuele en materiële kultuur van die koloniale Kaap dokumenteer.<ref name="Fehr"/> == Negentiende-eeuse koloniale en landskapkuns == Gedurende die 19de eeu het Europese kunstradisies ’n toenemende invloed op die formele kunsproduksie in Suid-Afrika uitgeoefen. Landskappe, portrette, stadsgesigte en uitbeeldings van historiese gebeure het belangrike genres geword. Baie van hierdie werke is deur Europese kunstenaars, reisigers, landmeters en militêre kunstenaars vervaardig en was op ’n koloniale gehoor gerig. Die uitbreiding van nedersettings, die grensgebiede van die [[Kaapkolonie]], die [[Kaapse grensoorloë|Xhosa-oorloë]], ontdekkingsreise en die landskap van Suider-Afrika was algemene onderwerpe. Die kuns uit hierdie tydperk toon gevolglik noue stilistiese bande met 19de-eeuse Britse kuns.<ref name="NMMAM">{{Cite web |url=https://www.artmuseum.co.za/Content.aspx?pageID=4 |title=About the Collection |publisher=Nelson Mandela Metropolitaanse Kunsmuseum |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Landskappe is dikwels volgens Europese romantiese en topografiese konvensies uitgebeeld. Skilderye en tekeninge het die uitgestrektheid, plantegroei en geografiese kenmerke van die binneland aan Europese gehore bekend gestel. Hierdie werke het ’n dokumentêre waarde, maar was nie bloot neutrale weergawes van die omgewing nie. Die voorstelling van die landskap as ’n gebied wat ontdek, gekarteer of benut kon word, het dikwels met koloniale uitbreiding saamgeval. Inheemse gemeenskappe is soms as deel van die landskap of as etnografiese onderwerpe uitgebeeld, eerder as as historiese rolspelers met hul eie politieke en kulturele perspektiewe. [[Thomas Baines]] (1820–1875) was een van die bekendste kunstenaars wat die landskap, oorloë en ontdekkingsreise van hierdie tydperk visueel gedokumenteer het. Hy het in 1842 in Kaapstad aangekom en aanvanklik as dekor-, see- en portretskilder gewerk. Tussen 1848 en 1853 was hy hoofsaaklik in die [[Oos-Kaap]] gevestig, vanwaar hy verskeie reise na die binneland onderneem het. Hy het die [[Agtste Grensoorlog|Agtste Xhosa-oorlog]] van 1850 tot 1853 as amptelike oorlogskunstenaar uitgebeeld en word as Suid-Afrika se eerste amptelike oorlogskunstenaar beskou.<ref name="BainesSAHO">{{Cite web |url=https://sahistory.org.za/people/john-thomas-baines |title=John Thomas Baines |publisher=South African History Online |date=17 Februarie 2011 |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Baines het later aan ontdekkingsreise in [[Australië]] en [[Suider-Afrika]] deelgeneem en onder meer tonele van die [[Zambezirivier]], die [[Victoria-waterval]] en gebiede in die huidige [[Namibië]] en [[Zimbabwe]] geskilder. Sy werke kombineer noukeurige topografiese waarneming met die dramatiese komposisie van romantiese landskapkuns. [[Frederick Timpson I'Ons]] (1802–1887) het hom in 1834 in [[Makhanda|Grahamstad]] gevestig, kort voor die uitbreek van die Sesde Xhosa-oorlog. Hy het landskappe, portrette, karikature en tonele uit die alledaagse lewe in die Oos-Kaapse grensgebied vervaardig. Militêre offisiere het hom opdrag gegee om portrette van onder andere die Xhosa-leiers [[Maqoma]] en [[Sandile kaNgqika|Sandile]] te skilder.<ref name="IOnsSAHO">{{Cite web |url=https://sahistory.org.za/people/frederick-timpson-ions |title=Frederick Timpson I’Ons |publisher=South African History Online |date=17 Februarie 2011 |access-date=6 September 2026 |language=en }}</ref> Sy uitbeeldings van Xhosa- en Khoikhoi-individue word as belangrike visuele rekords van die grensgebied beskou, hoewel hulle ook binne die magsverhoudings en klassifikasies van die koloniale samelewing gelees moet word. I’Ons was een van die vroegste voltydse professionele kunstenaars in Suid-Afrika, en ’n belangrike versameling van sy werk word deur die Nelson Mandela Metropolitaanse Kunsmuseum bewaar.<ref name="NMMAM" /> Ander kunstenaars, waaronder [[Thomas William Bowler]], het Kaapse dorpe, hawens en landskappe in skilderye, waterverwe en afdrukke vasgelê. Saam vorm hierdie werke ’n belangrike visuele rekord van 19de-eeuse Suid-Afrika. Hulle dokumenteer veranderende nedersettings, omgewings en mense, maar weerspieël terselfdertyd die Europese kunsopvattings, koloniale belange en ongelyke magsverhoudings waarbinne hulle geskep en versamel is. == Sendingonderwys en vroeë swart Suid-Afrikaanse kunstenaars == Gedurende die laat 19de en vroeë 20ste eeu was sendinginstellings van die min plekke waar swart Suid-Afrikaners toegang tot formele onderwys en sekere vorme van kuns- en ambagsopleiding kon verkry. Hierdie opleiding het egter binne ’n koloniale en paternalistiese raamwerk plaasgevind. Die klem het dikwels op onderwysersopleiding, Christelike godsdiensonderrig en sogenaamde nuttige ambagte geval, eerder as op die ontwikkeling van kunstenaars wat onafhanklik kon werk. Formele opleiding in die skone kunste was vir swart studente feitlik ontoeganklik.<ref>{{cite web |title=Masterpiece of the Month: Gerard Sekoto, ''Street Scene'' (1945) |url=https://www.iziko.org.za/masterpiece/masterpiece-of-the-month-gerard-sekoto-street-scene-1945/ |publisher=Iziko Museums of South Africa |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> Een van die belangrikste instellings in hierdie ontwikkeling was die Anglikaanse Diocesan Training College by Grace Dieu, naby [[Pietersburg]], die huidige Polokwane. Die instelling het ’n werkswinkel gehad waar studente houtwerk, teken- en kerfwerk beoefen het. Die beeldhouer [[Ernest Mancoba]] het daar versierde meubels en kerklike voorwerpe vervaardig voordat hy selfstandige beeldhouwerke begin skep het. Sy ''African Madonna'' van 1929 word as een van die vroegste moderne beeldhouwerke deur ’n swart Suid-Afrikaanse kunstenaar beskou. Mancoba het later na [[Europa]] vertrek, waar hy met [[avant-garde]] kunstenaars verbind geraak en [[Abstrakte kuns|abstraksie]] begin ondersoek het.<ref>{{cite web |last=Cohen |first=Joshua I. |title=Identity and Abstraction: Ernest Mancoba in London and Paris, 1938–1940 |url=https://post.moma.org/identity-and-abstraction-ernest-mancoba-in-london-and-paris-1938-1940/ |date=9 May 2018 |publisher=Museum of Modern Art |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Five Things to Know: Ernest Mancoba |url=https://www.norvalfoundation.org/five-things-to-know-ernest-mancoba/ |date=4 December 2020 |publisher=Norval Foundation |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> [[Job Kekana]] was nog ’n beeldhouer wat uit die Grace Dieu-werkswinkel bekend geword het. Hy het houtbeelde, reliëfs en kerkmeubels vir kerke en sendinginstellings vervaardig. Die godsdienstige onderwerpe en voorgeskrewe styl van hierdie opdragte het die beperkings van sendinggebaseerde kunsopleiding weerspieël. Terselfdertyd het kunstenaars soos Kekana en Mancoba Christelike beeldtaal begin aanpas deur Bybelse figure en temas binne ’n Afrika-konteks voor te stel.<ref>{{cite web |title=Job Kekana |url=https://www.straussart.co.za/artists/job-kekana |publisher=Strauss & Co |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> Sendingonderwys het ook ’n rol gespeel in die ontwikkeling van skilders. [[Moses Tladi]], wat aan die Lobethal-sendingsyasie opgevoed is, was grotendeels selfonderrig as kunstenaar. Hy het in die 1920’s landskappe begin skilder terwyl hy as tuinier in Johannesburg gewerk het. In 1931 het hy die eerste swart kunstenaar geword wie se werk formeel in die [[Suid-Afrikaanse Nasionale Kunsmuseum]], die huidige Iziko Suid-Afrikaanse Nasionale Kunsmuseum, uitgestal is.<ref>{{cite web |title=Moses Tladi |url=https://www.straussart.co.za/artists/moses-tladi |publisher=Strauss & Co |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> [[George Pemba]] het die Van der Kemp-sendinglaerskool bygewoon en in 1931 ’n onderwysdiploma aan die Lovedale-opleidingskollege verwerf. Hoewel kunsonderrig nie aan sy laerskool aangebied is nie, het hy reeds as kind geteken. By Lovedale het hy illustrasies vir boeke van die Lovedale Press vervaardig. Hy het later beperkte formele opleiding aan die [[Rhodes-universiteitskollege]] en in [[Maurice van Essche]] se ateljee in Kaapstad ontvang. Pemba se skilderye van die alledaagse lewe, portrette en stedelike gemeenskappe het hom een van die belangrikste swart Suid-Afrikaanse modernistiese skilders van die 20ste eeu gemaak.<ref>{{cite web |title=Milwa Mnyaluza “George” Pemba |url=https://sahistory.org.za/people/milwa-mnyaluza-george-pemba |publisher=South African History Online |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Milwa Mnyaluza Pemba |url=https://www.gov.za/about-government/milwa-mnyaluza-pemba |publisher=South African Government |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> [[Gerard Sekoto]] is in 1913 op die Lutherse sendingstasie [[Botshabelo, Mpumalanga|Botshabelo]] gebore en het later die onderwyserskollege by Grace Dieu bygewoon. Hoewel hy daar met teken- en handwerkaktiwiteite kennis gemaak het, het hy hom grotendeels onafhanklik as skilder ontwikkel. In 1938 het hy die onderwys verlaat en na Johannesburg verhuis om hom voltyds op kuns toe te spits. Sy voorstellings van die alledaagse lewe in [[Sophiatown]], [[Distrik Ses]] en Eastwood het swart stedelike gemeenskappe met ’n menslikheid en onmiddellikheid uitgebeeld wat van vroeëre koloniale voorstellings verskil het. In 1940 het die Johannesburgse Kunsmuseum een van sy werke aangekoop, die eerste skildery deur ’n swart kunstenaar wat tot dié museum se versameling toegevoeg is.<ref>{{cite web |title=South African artist Gerard Sekoto is born |url=https://sahistory.org.za/dated-event/south-african-artist-gerard-sekoto-born |publisher=South African History Online |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Masterpiece of the Month: Gerard Sekoto, ''Street Scene'' (1945) |url=https://www.iziko.org.za/masterpiece/masterpiece-of-the-month-gerard-sekoto-street-scene-1945/ |publisher=Iziko Museums of South Africa |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> Sendinginstellings het gevolglik ’n teenstrydige rol in die Suid-Afrikaanse kunsgeskiedenis gespeel. Hulle het beperkte toegang tot onderwys, materiale en vaardighede gebied, maar het kuns terselfdertyd dikwels tot Christelike onderrig, handwerk en Europese estetiese norme beperk. Die kunstenaars wat uit hierdie omgewing voortgekom het, het hierdie opleiding egter nie bloot nagevolg nie. Hulle het die beskikbare tegnieke en instellings gebruik om nuwe kunsvorme te ontwikkel en die grondslag vir swart Suid-Afrikaanse modernisme te help lê. == Formele kunsinstellings en vroeë modernisme == Vanaf die laat 19de eeu het ’n meer georganiseerde kunswêreld in Suid-Afrika ontstaan deur die stigting van kunsverenigings, openbare kunsmuseums, uitstallings en opleidingsinstellings. Hierdie instellings was aanvanklik hoofsaaklik op Britse en Europese kuns gerig en het grotendeels die belange van die wit koloniale bevolking gedien. Die [[Suid-Afrikaanse Nasionale Kunsmuseum]] is in 1871 gedurende die Britse koloniale tydperk gestig, en sy vroeë versamelbeleid het veral Britse kuns beklemtoon.<ref>{{cite web |title=Historical Painting and Sculpture Collections |url=https://www.iziko.org.za/collection/historical-painting-and-sculpture-collections/ |publisher=Iziko Museums of South Africa |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> Die Durbanse Kunsmuseum het sy oorsprong in 1892, terwyl die versameling van die [[Johannesburgse Kunsmuseum]] in 1910 tot stand gekom het en sy doelgeboude museum in 1915 geopen is.<ref>{{cite web |title=The Durban Art Gallery – KwaZulu-Natal’s home of art |url=https://www.southafrica.net/gl/en/travel/article/the-durban-art-gallery-kwazulu-natal-s-home-of-art |publisher=South African Tourism |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=Johannesburg Art Gallery |url=https://www.joburg.org.za/play_/Pages/Play%20in%20Joburg/Things%20to%20do/ATTRACTIONS/Johannesburg-Art-Gallery.aspx |publisher=City of Johannesburg |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> Kunstenaarsverenigings het ’n belangrike rol gespeel deur gereelde uitstallings te organiseer en ’n mark vir plaaslik vervaardigde kuns te help skep. Die South African Fine Arts Association is in 1871 in Kaapstad gestig met die doel om ’n openbare kunsmuseum tot stand te bring. Die South African Society of Artists, wat aanvanklik in 1897 gestig en in 1902 heringestel is, het professionele kunstenaars sowel as amateurs byeengebring en gedurende die eerste helfte van die 20ste eeu ’n belangrike uitstalruimte gebied.<ref>{{cite web |title=Charles Gow, ''Peace and War'' (c. 1870), copy after Rubens |url=https://www.iziko.org.za/masterpiece/masterpiece-of-the-month-charles-gow-peace-and-war-c-1870-copy-after-rubens/ |publisher=Iziko Museums of South Africa |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref><ref>{{cite web |title=The South African Society of Artists and its exhibitors, 1902–1950 |url=https://sahistory.org.za/article/south-african-society-artists-and-its-exhibitors-1902-1950 |publisher=South African History Online |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> Die stigting van die Michaelis-kunsskool as die [[Universiteit van Kaapstad]] se departement van skone kunste in 1925 het formele tersiêre kunsopleiding verder gevestig.<ref>{{cite web |title=Prospectus |url=https://humanities.uct.ac.za/michaelis/about/prospectus |publisher=Michaelis School of Fine Art, University of Cape Town |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> Die eerste geslag professionele skilders het sterk op Europese akademiese kuns, naturalisme en [[impressionisme]] gesteun, maar hierdie invloede op die Suid-Afrikaanse landskap en ligstoestande toegepas. [[Hugo Naudé]] het ná kunsopleiding in [[Londen]], [[München]] en [[Italië]] na Suid-Afrika teruggekeer en is veral bekend vir sy landskappe van die Wes-Kaap en die blomvelde van [[Namakwaland]]. Sy gebruik van helder kleur en lig het hom een van die belangrikste vroeë vertolkers van impressionistiese landskapskildering in Suid-Afrika gemaak. Die Nederlands-gebore [[Pieter Wenning]] het vanaf 1905 in Suid-Afrika gewoon. Hy het Kaapse en Transvaalse landskappe, strate, bome en geboue in ’n los, atmosferiese styl geskilder en word saam met Naudé met die ontwikkeling van Kaapse impressionisme verbind. Anders as die grootse, geïdealiseerde landskappe wat later gewild geword het, het Wenning dikwels alledaagse omgewings en beskeie stads- en plattelandse tonele uitgebeeld. Naudé en Wenning het Europese impressionistiese tegnieke dus nie bloot nagevolg nie, maar dit by plaaslike lig, plantegroei en beboude omgewings aangepas. [[J.H. Pierneef]] het ’n meer gestileerde en monumentale voorstelling van die Suid-Afrikaanse landskap ontwikkel. Sy komposisies word gekenmerk deur vereenvoudigde geometriese vorme, sterk buitelyne en wyd uitgestrekte landskappe. Hy het invloede uit Europese modernisme, grafiese kuns en dekoratiewe ontwerp met Suid-Afrikaanse landskapmotiewe verbind. Sy landskappe, waaronder die panele wat vir die Johannesburgse stasie vervaardig is, het ’n invloedryke visuele voorstelling van die Suid-Afrikaanse binneland geskep.<ref>{{cite web |title=Jacob Hendrik Pierneef |url=https://sahistory.org.za/people/jacob-hendrik-pierneef |publisher=South African History Online |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> Hierdie voorstelling is later ook krities beskou omdat die skynbaar leë landskappe die swart gemeenskappe en arbeiders wat die land bewoon en bewerk het, meestal onsigbaar laat. In die 1920’s en 1930’s het [[Maggie Laubser]] en [[Irma Stern]] die ontwikkeling van Suid-Afrikaanse modernisme versnel deur ekspressionistiese en postimpressionistiese invloede bekend te stel. Albei het tyd in Europa deurgebring en is deur Duitse ekspressionisme beïnvloed. Laubser het haar landskappe, plaaswerkers, diere en portrette deur vereenvoudigde vorme, afgeplatte perspektief en sterk, nie-naturalistiese kleure weergegee. Haar werk is aanvanklik deur konserwatiewe plaaslike kritici bespot, maar het later wye erkenning ontvang. Sy word saam met Stern as een van die kunstenaars beskou wat ekspressionisme in Suid-Afrika gevestig het.<ref>{{cite web |last=Alluchon |first=Marion |title=Maggie Laubser |url=https://awarewomenartists.com/en/artiste/maggie-laubser/ |publisher=Archives of Women Artists, Research and Exhibitions |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> Stern het aan kunsakademies in [[Weimar]] en [[Berlyn]] studeer en is veral deur die Duitse ekspressionis Max Pechstein beïnvloed. Ná haar terugkeer na Suid-Afrika het haar kragtige kleurgebruik, verwronge vorme en dik aangewende verf aanvanklik sterk teenstand uitgelok. Haar portrette, stillewes en uitbeeldings van mense in Suid-Afrika en elders in Afrika het haar later een van die land se bekendste modernistiese kunstenaars gemaak.<ref>{{cite web |title=13 notable women in Cape Town’s history |url=https://sahistory.org.za/archive/13-notable-women-cape-towns-history-6-august-2015 |publisher=South African History Online |date=6 August 2015 |access-date=7 September 2026 |language=en}}</ref> Hoewel Stern en Laubser swart mense met groter individuele teenwoordigheid as baie vroeëre koloniale kunstenaars uitgebeeld het, word sommige van hierdie werke ook binne die koloniale verhouding tussen wit kunstenaars en swart modelle geïnterpreteer. Die ontwikkeling van hierdie formele kunswêreld het dus ’n plaaslike mark, openbare versamelings en ’n beroepsidentiteit vir kunstenaars help vestig. Dit was egter nie ’n inklusiewe nasionale kunsstelsel nie. Kunsmuseums, verenigings en opleidingsinstellings het swart kunstenaars grotendeels uitgesluit of hulle werk as etnografiese voorwerpe eerder as skone kuns geklassifiseer. Die Europees-georiënteerde tradisie van Naudé, Wenning, Pierneef, Laubser en Stern het nietemin ’n belangrike deel van die Suid-Afrikaanse modernisme gevorm, parallel met die ontwikkeling van swart kunstenaarspraktyke binne sendinginstellings en later in stedelike gemeenskappe. ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Artikels oor Suid-Afrika}} {{Normdata}} [[Kategorie:Kuns]] [[Kategorie:Suid-Afrika]] ea6tsc6jjxic97fuo0qpytqiq5w4crc 0 468767 2965923 2965679 2026-09-09T11:21:17Z Oesjaar 7467 Verduideliking van naam. 2965923 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Syncarpha vestita Cape snow.JPG |image_caption = ''Syncarpha vestita'' |display_parents = 3 |taxon = Syncarpha |authority = DC., (1810) |subdivision_ranks = Spesies |subdivision = <center>[[#Spesies|Sien teks]]</center> |synonyms =* ''Argyranthus'' <small>Neck.</small> * ''Astelma'' <small>[[Robert Brown (botanis)|R.Br.]] ex Ker Gawl.</small> * ''Damironia'' <small>Cass.</small> * ''Helipterum'' <small>DC.</small> * ''Leucostemma'' <small>D.Don</small> }} '''''Syncarpha''''' is 'n [[genus]] van [[krui]]e wat behoort tot die [[Familie (biologie)|familie]] Asteraceae. Die genus is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Noord-Kaap]], [[Oos-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]] voor. Syncarpha is afgelei van die Grieks, syn- = ‘tesame’ of ‘verenig’ en carphos = enige klein droë struktuur, byvoorbeeld ’n stingel of skub. Die genusnaam verwys moontlik na die droë omwindselskutblare wat die blomhofie omsluit om ’n keëlagtige struktuur te vorm. == Spesies == Daar is 21 [[spesie]]s wat tot die genus hoort:<ref>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:11218-1 Plants of the World Online]</ref> {{div col|colwidth=20em}} * ''[[Syncarpha affinis]]'' <small>(B.Nord.) B.Nord.</small> * ''[[Syncarpha argyropsis]]'' <small>(DC.) B.Nord.</small> * ''[[Syncarpha aurea]]'' <small>B.Nord.</small> * ''[[Syncarpha canescens]]'' <small>([[Carolus Linnaeus|L.]]) B.Nord.</small> * ''[[Syncarpha dregeana]]'' <small>(DC.) B.Nord.</small> * ''[[Syncarpha dykei]]'' <small>([[Harry Bolus|Bolus]]) B.Nord.</small> * ''[[Syncarpha eximia]]'' <small>(L.) B.Nord.</small> * ''[[Syncarpha ferruginea]]'' <small>(Lam.) B.Nord.</small> * ''[[Syncarpha flava]]'' <small>(Compton) B.Nord.</small> * ''[[Syncarpha gnaphaloides]]'' <small>(L.) DC.</small> * ''[[Syncarpha lepidopodium]]'' <small>(Bolus) B.Nord.</small> * ''[[Syncarpha loganiana]]'' <small>(Compton) B.Nord.</small> * ''[[Syncarpha marlothii]]'' <small>(Schltr.) B.Nord.</small> * ''[[Syncarpha milleflora]]'' <small>(L.f.) B.Nord.</small> * ''[[Syncarpha montana]]'' <small>(B.Nord.) B.Nord.</small> * ''[[Syncarpha speciosissima]]'' <small>(L.) B.Nord.</small> * ''[[Syncarpha staehelina]]'' <small>(L.) B.Nord.</small> * ''[[Syncarpha variegata]]'' <small>([[Peter Jonas Bergius|P.J.Bergius]]) B.Nord.</small> * ''[[Syncarpha vestita]]'' <small>(L.) B.Nord.</small> * ''[[Syncarpha virgata]]'' <small>(P.J.Bergius) B.Nord.</small> * ''[[Syncarpha zeyheri]]'' <small>(Sond.) B.Nord.</small> {{div col end}} == Verwysings == {{verwysings}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Syncarpha| ]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] izs1hvb2lwyuw75wyobliu3x88y3v8p 0 468772 2965766 2965721 2026-09-08T13:11:58Z Oesjaar 7467 Status 2965766 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Witsewejaartjie | image = | taxon = Syncarpha argyropsis | authority = (DC.) B.Nord., (1989) | synonyms =* ''Argyrocome argyropsis'' <small>(DC.) Kuntze</small> * ''Helipterum argyreum'' <small>St.-Lag.</small> * ''Helipterum argyropsis'' <small>DC.</small> }} Die '''witsewejaartjie''' (''Syncarpha argyropsis'') is 'n klein [[struik]]ie wat deel van die Asteraceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Wes-Kaap]] voor. Die spesie blom van Augustus tot November en is deel van die [[fynbos]]. == Galery == <gallery> Syncarpha argyropsis - Algoa Strandveld SA.jpg Syncarpha argyropsis 1DS-II 3-6881.jpg Syncarpha Potberg 01.jpg Syncarpha Potberg 02.jpg White Everlasting (Syncarpha argyropsis) (32801793052).jpg Syncarpha argyropsis 1DS-II 5968.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3013-3 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:947260-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/a6b60570-ad6b-41b2-8483-559c9c92b327 Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Syncarpha|argyropsis]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] oyjo9xk40ec7sx9f1oecwvqnk3irwhe 0 468777 2965767 2965727 2026-09-08T13:12:26Z Oesjaar 7467 Verbeter 2965767 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Pienksewejaartjie | image = | taxon = Syncarpha canescens | authority = ([[Carolus Linnaeus|L.]]) B.Nord., (1989) | synonyms = * ''Xeranthemum canescens'' <small>L.</small> }} Die '''pienksewejaartjie''' (''Syncarpha canescens'') is 'n klein [[struik]]ie wat deel van die Asteraceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Noord-Kaap]], [[Oos-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]] voor. Die spesie blom van Januarie tot September en is deel van die [[fynbos]]. == Infraspesies == Die spesie het drie [[Infraspesifieke naam|infraspesies]]: * ''Syncarpha canescens subsp. canescens'' * ''Syncarpha canescens subsp. leucolepis'' <small>(DC.) B.Nord.</small> * ''Syncarpha canescens subsp. tricolor'' <small>(DC.) B.Nord.</small> == Galery == <gallery> Syncarpha canescens (flower buds) in Western Cape fynbos-South Africa.jpg Syncarpha canescens 1DS-II 1-8083.jpg Syncarpha canescens 1DS-II 1-8101-01.jpg Syncarpha canescens 1DS-II 1-8105.jpg Syncarpha canescens Citrusdal 03.jpg Syncarpha canescens 1DS-II 1-8104.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3013-4 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:947249-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/230b6be3-9d7d-4f36-954d-7441d2899e24 Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Syncarpha|canescens]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] 24e1qjuk342z53ilh8d7t55jdvltik5 0 468781 2965750 2965740 2026-09-08T12:20:25Z Sobaka 328 opruim 2965750 wikitext text/x-wiki '''George Milwa Mnyaluza Pemba''' ([[2 April]] [[1912]] – [[12 Julie]] [[2001]]) was ’n [[Suid-Afrikaanse]] skilder, illustreerder, onderwyser en dramaturg. Hy het postuum die [[Orde van Ikhamanga]] ontvang. ==Biografie== Pemba is in 1912 in Hill's Kraal, Korsten, [[Port Elizabeth]] gebore. Hy was die vyfde kind van Rebecca en Titus Pemba. Hy het die Van der Kemp Sending Laerskool bygewoon tot 1924 toe hy die Grey-beurs gewen het om Paterson Sekondêre Skool by te woon. As kind is hy deur sy pa aangemoedig om te teken en te skilder, en het dus begin om muurskilderye in die gesinshuis te skilder en portrette te maak van foto's van sy pa se werkgewers. Sy pa is in 1926 in 'n motorfietsongeluk dood. Hy het 'n Grey-beurs gewen, wat hom in staat gestel het om post-primêre onderwys te ontvang, en in 1931 het hy 'n Onderwysersdiploma aan die Lovedale Opleidingskollege in die Oos-Kaap verwerf. By Lovedale het Pemba illustrasies gemaak vir boeke wat deur die Lovedale Press gepubliseer is en is hy gementor deur eerwaarde R. H. W. Shepherd, die laaste geordende skoolhoof van Lovedale. Hy het daar tot 1936 gewerk totdat hy 'n onderwyspos by die Wesleyan Sendingskool in [[King William's Town]] aanvaar het. Hy het die onderwys ná sewe jaar verlaat om 'n beter betaalde werk as bode van die Naturellekommissaris se Hof te aanvaar, en daarna as 'n huurinvorderaar vir die Dorpsadministrasie.<ref name= "South African Heritage Project">[http://sthp.saha.org.za/memorial/articles/pembas_luminous_palette.htm Pemba's Luminous Palette. South African Heritage Project. Accessed 10 Julie.]</ref> Die volgende jaar het hy vyf maande lank onder professor Austin Winter Moore aan die [[Rhodes-universiteit]] gestudeer, moontlik gemaak deur 'n beurs van die Bantu Welfare Trust. Pemba is in 1941 'n tweede beurs toegeken. Hierdie keer het hy twee weke by [[Maurice van Essche]] se ateljee in [[Kaapstad]] deurgebring om kunsklasse by te woon. Dit was by Maurice van Essche se ateljee waar hy [[Gerard Sekoto]] en John Mohl ontmoet het. Sekoto het hom aangemoedig om as 'n voltydse kunstenaar te werk en sy medium van waterverf na olieverf te verander. Hy het na Johannesburg, Durban, KwaZulu-Natal, Umtata en Basoetoland gereis om portrette van die inheemse volke wat hy in die verskillende streke ontmoet het, te skilder. Van 1952 tot 1978 het hy sy inkomste aangevul deur kruideniersware te verkoop in 'n spaza-winkel genaamd Gabby's Store. Daarna het Pemba kuns aan kinders onderrig by die S.A. Instituut vir Rasseverhoudinge en in 1979 is 'n Ere-Meestersgraad van die Kunste van die [[Universiteit van Fort Hare]] aan hom toegeken. George Pemba het met skilderkuns geëksperimenteer en 'n bekende [[Waterverfskilderkuns|waterverf]]- en olieverfskilder geword. 'n Hoogs suksesvolle uitstalling van skilderye vanaf die 1940's is in 1991 by die Everard Read-galery gehou. In 1992 het 'n tweede uitstalling sy 80ste verjaardag herdenk, wat ook saam met die kunstenaar by die King George VI-kunsgalery in Port Elizabeth gevier is. ==Loopbaan== Pemba se eerste werk is die eerste keer in 1928, toe hy sestien was, by die Veermarksaal in Port Elizabeth uitgestal. In 1934 is Pemba behandel vir 'n gebarste blindederm en hy het sy hospitaalverblyf deurgebring met die tekening van verpleegsters en dokters.<ref name= "South African Heritage Project"/> Sy hospitaaltekeninge het die aandag van die landskapskilder Ethel Smythe getrek, wat in Pemba belanggestel het en hom onderrig aangebied het. Smythe het 'n groot versameling boeke besit wat hom bekendgestel het aan die werk van Rembrandt Harmenszoon van Rijn, Diego Velázquez en impressionisme.<ref name= "Bonahms Auction House">[https://www.bonhams.com/auctions/21431/lot/100/ George Milwa Mnyaluza Pemba: South African 1912-2001. Bonhams Auction House. Accessed 12 Julie.]</ref> In 1937 het Pemba die eerste prys in die Mei Esther Bedford-kompetisie ontvang, waar die musikant en kunstenaar [[Gerard Sekoto]] die tweede prys ontvang het. Sy eerste opdrag het in 1950 gekom, in die vorm van 'n portret van die opvoeder en aktivis, professor Davidson Don Tengo Jabavu, vir die Universiteit van Fort Hare.<ref name= "George Milwa Mnyaluza Pemba">[http://www.lifewithart.com/artists/george-milwa-mnyaluza-pemba.html George Milwa Mnyaluza Pemba. Life With Art. Accesses 12 Julie.]</ref> Pemba het 'n satiriese spotprent vervaardig vir die eerste uitgawe van die [[African National Congress]] se koerant ''Isizwe'' wat in Junie 1959 vrygestel is.<ref name= "The Pen is Mightier than the Sword">[http://sthp.saha.org.za/memorial/articles/the_pen_is_mightier_than_apartheid.htm The Pen is Mightier Than the Sword. South African Heritage Project. Accessed 10 July.]</ref> Pemba was ook 'n skrywer wat ten minste twee toneelstukke geskryf en opgevoer het - ''Die Storie van Nongqawuse'' en ''Die Xhosa Profeet Ntsikana''.<ref name= "South African Heritage Project"/> Hy het later skilderye vervaardig om die toneelstukke te illustreer. Suid-Afrikaanse erfenisprojek. ==Erkenning en toekennings== Pemba se skilderye is bekend vir hul komposisie en hul vet kleurgebruik. Hy word erken as 'n pionier van sosiale realisme in Suid-Afrika.<ref name="George Milwa Mnyaluza Pemba"/> In 1995 het Barry Feinberg 'n dokumentêr oor George vervaardig met die titel ''George Pemba: A Painter of the People'' in samewerking met die Mayibuye-sentrum vir geskiedenis en kultuur.<ref name= "Milwa Mnyaluza Pemba">[http://www.gov.za/about-government/milwa-mnyaluza- Pemba Milwa Mnyaluza Pemba. South African Government. Accessed 11 Julie.]{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * In 1996 het die Iziko Suid-Afrikaanse Nasionale Galery 'n retrospektief van sy werk gehou, getiteld The George Milwa Mnyaluza Pemba Retrospective Exhibition. * In 2004 het die Suid-Afrikaanse regering Pemba postuum toegeken met die Orde van Ikhamanga in Goud vir sy bydrae tot kuns en letterkunde. * In 2012, op die 100ste herdenking van die kunstenaar se geboorte, het die Suid-Afrikaanse Poskantoor 'n stel van 10 herdenkingsseëls vrygestel met van Pemba se bekendste kunswerke. 300 000 miniatuurseëlvelle is gedruk en versprei.<ref name= "My PE News">{{Cite web |url=http://mype.co.za/new/honoring-south-africas-grand-master-of-art/12552/2012/04 |title=Honouring South Africa's Grand Master of Art. My PE News. Accessed 10 Julie. |access-date=13 Julie 2017 |archive-date=6 Augustus 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160806065818/http://mype.co.za/new/honoring-south-africas-grand-master-of-art/12552/2012/04 |url-status=dead }}</ref> * In 2017 is 'n uitstalling van Pemba se werk by die Nelson Mandela Metropolitaanse Kunsmuseum aangebied. ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Pemba, George}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skilders]] [[Kategorie:Geboortes in 1912]] [[Kategorie:Sterftes in 2001]] iqvcaev8903ivrx6ghu5aads2obu696 2965751 2965750 2026-09-08T12:22:05Z Sobaka 328 Inligtigskas 2965751 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Kunstenaar | agtergrondkleur = #76A8FF | naam = George Pemba | beeld = | opskrif = | geboortenaam = George Milwa Mnyaluza Pemba | geboortedatum = {{Geboortedatum|df=yes|1912|4|2}} | geboorteplek = Hill’s Kraal, Korsten, [[Port Elizabeth]], [[Unie van Suid-Afrika]] | sterfdatum = {{Sterftedatum en ouderdom|df=yes|1912|4|2|2001|7|12}} | plekvandood = [[Motherwell]], [[Oos-Kaap]] | nasionaliteit = | veld = Skilder, illustreerder, onderwyser en dramaturg | opleiding = | beweging = swart stadskuns en sosiale realisme | werke = | beskermhere = | beïnvloed_deur = | beïnvloed = | toekennings = }} '''George Milwa Mnyaluza Pemba''' ([[2 April]] [[1912]] – [[12 Julie]] [[2001]]) was ’n [[Suid-Afrikaanse]] skilder, illustreerder, onderwyser en dramaturg. Hy het postuum die [[Orde van Ikhamanga]] ontvang. ==Biografie== Pemba is in 1912 in Hill's Kraal, Korsten, [[Port Elizabeth]] gebore. Hy was die vyfde kind van Rebecca en Titus Pemba. Hy het die Van der Kemp Sending Laerskool bygewoon tot 1924 toe hy die Grey-beurs gewen het om Paterson Sekondêre Skool by te woon. As kind is hy deur sy pa aangemoedig om te teken en te skilder, en het dus begin om muurskilderye in die gesinshuis te skilder en portrette te maak van foto's van sy pa se werkgewers. Sy pa is in 1926 in 'n motorfietsongeluk dood. Hy het 'n Grey-beurs gewen, wat hom in staat gestel het om post-primêre onderwys te ontvang, en in 1931 het hy 'n Onderwysersdiploma aan die Lovedale Opleidingskollege in die Oos-Kaap verwerf. By Lovedale het Pemba illustrasies gemaak vir boeke wat deur die Lovedale Press gepubliseer is en is hy gementor deur eerwaarde R. H. W. Shepherd, die laaste geordende skoolhoof van Lovedale. Hy het daar tot 1936 gewerk totdat hy 'n onderwyspos by die Wesleyan Sendingskool in [[King William's Town]] aanvaar het. Hy het die onderwys ná sewe jaar verlaat om 'n beter betaalde werk as bode van die Naturellekommissaris se Hof te aanvaar, en daarna as 'n huurinvorderaar vir die Dorpsadministrasie.<ref name= "South African Heritage Project">[http://sthp.saha.org.za/memorial/articles/pembas_luminous_palette.htm Pemba's Luminous Palette. South African Heritage Project. Accessed 10 Julie.]</ref> Die volgende jaar het hy vyf maande lank onder professor Austin Winter Moore aan die [[Rhodes-universiteit]] gestudeer, moontlik gemaak deur 'n beurs van die Bantu Welfare Trust. Pemba is in 1941 'n tweede beurs toegeken. Hierdie keer het hy twee weke by [[Maurice van Essche]] se ateljee in [[Kaapstad]] deurgebring om kunsklasse by te woon. Dit was by Maurice van Essche se ateljee waar hy [[Gerard Sekoto]] en John Mohl ontmoet het. Sekoto het hom aangemoedig om as 'n voltydse kunstenaar te werk en sy medium van waterverf na olieverf te verander. Hy het na Johannesburg, Durban, KwaZulu-Natal, Umtata en Basoetoland gereis om portrette van die inheemse volke wat hy in die verskillende streke ontmoet het, te skilder. Van 1952 tot 1978 het hy sy inkomste aangevul deur kruideniersware te verkoop in 'n spaza-winkel genaamd Gabby's Store. Daarna het Pemba kuns aan kinders onderrig by die S.A. Instituut vir Rasseverhoudinge en in 1979 is 'n Ere-Meestersgraad van die Kunste van die [[Universiteit van Fort Hare]] aan hom toegeken. George Pemba het met skilderkuns geëksperimenteer en 'n bekende [[Waterverfskilderkuns|waterverf]]- en olieverfskilder geword. 'n Hoogs suksesvolle uitstalling van skilderye vanaf die 1940's is in 1991 by die Everard Read-galery gehou. In 1992 het 'n tweede uitstalling sy 80ste verjaardag herdenk, wat ook saam met die kunstenaar by die King George VI-kunsgalery in Port Elizabeth gevier is. ==Loopbaan== Pemba se eerste werk is die eerste keer in 1928, toe hy sestien was, by die Veermarksaal in Port Elizabeth uitgestal. In 1934 is Pemba behandel vir 'n gebarste blindederm en hy het sy hospitaalverblyf deurgebring met die tekening van verpleegsters en dokters.<ref name= "South African Heritage Project"/> Sy hospitaaltekeninge het die aandag van die landskapskilder Ethel Smythe getrek, wat in Pemba belanggestel het en hom onderrig aangebied het. Smythe het 'n groot versameling boeke besit wat hom bekendgestel het aan die werk van Rembrandt Harmenszoon van Rijn, Diego Velázquez en impressionisme.<ref name= "Bonahms Auction House">[https://www.bonhams.com/auctions/21431/lot/100/ George Milwa Mnyaluza Pemba: South African 1912-2001. Bonhams Auction House. Accessed 12 Julie.]</ref> In 1937 het Pemba die eerste prys in die Mei Esther Bedford-kompetisie ontvang, waar die musikant en kunstenaar [[Gerard Sekoto]] die tweede prys ontvang het. Sy eerste opdrag het in 1950 gekom, in die vorm van 'n portret van die opvoeder en aktivis, professor Davidson Don Tengo Jabavu, vir die Universiteit van Fort Hare.<ref name= "George Milwa Mnyaluza Pemba">[http://www.lifewithart.com/artists/george-milwa-mnyaluza-pemba.html George Milwa Mnyaluza Pemba. Life With Art. Accesses 12 Julie.]</ref> Pemba het 'n satiriese spotprent vervaardig vir die eerste uitgawe van die [[African National Congress]] se koerant ''Isizwe'' wat in Junie 1959 vrygestel is.<ref name= "The Pen is Mightier than the Sword">[http://sthp.saha.org.za/memorial/articles/the_pen_is_mightier_than_apartheid.htm The Pen is Mightier Than the Sword. South African Heritage Project. Accessed 10 July.]</ref> Pemba was ook 'n skrywer wat ten minste twee toneelstukke geskryf en opgevoer het - ''Die Storie van Nongqawuse'' en ''Die Xhosa Profeet Ntsikana''.<ref name= "South African Heritage Project"/> Hy het later skilderye vervaardig om die toneelstukke te illustreer. Suid-Afrikaanse erfenisprojek. ==Erkenning en toekennings== Pemba se skilderye is bekend vir hul komposisie en hul vet kleurgebruik. Hy word erken as 'n pionier van sosiale realisme in Suid-Afrika.<ref name="George Milwa Mnyaluza Pemba"/> In 1995 het Barry Feinberg 'n dokumentêr oor George vervaardig met die titel ''George Pemba: A Painter of the People'' in samewerking met die Mayibuye-sentrum vir geskiedenis en kultuur.<ref name= "Milwa Mnyaluza Pemba">[http://www.gov.za/about-government/milwa-mnyaluza- Pemba Milwa Mnyaluza Pemba. South African Government. Accessed 11 Julie.]{{Dead link|date=May 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * In 1996 het die Iziko Suid-Afrikaanse Nasionale Galery 'n retrospektief van sy werk gehou, getiteld The George Milwa Mnyaluza Pemba Retrospective Exhibition. * In 2004 het die Suid-Afrikaanse regering Pemba postuum toegeken met die Orde van Ikhamanga in Goud vir sy bydrae tot kuns en letterkunde. * In 2012, op die 100ste herdenking van die kunstenaar se geboorte, het die Suid-Afrikaanse Poskantoor 'n stel van 10 herdenkingsseëls vrygestel met van Pemba se bekendste kunswerke. 300 000 miniatuurseëlvelle is gedruk en versprei.<ref name= "My PE News">{{Cite web |url=http://mype.co.za/new/honoring-south-africas-grand-master-of-art/12552/2012/04 |title=Honouring South Africa's Grand Master of Art. My PE News. Accessed 10 Julie. |access-date=13 Julie 2017 |archive-date=6 Augustus 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160806065818/http://mype.co.za/new/honoring-south-africas-grand-master-of-art/12552/2012/04 |url-status=dead }}</ref> * In 2017 is 'n uitstalling van Pemba se werk by die Nelson Mandela Metropolitaanse Kunsmuseum aangebied. ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Pemba, George}} [[Kategorie:Suid-Afrikaanse skilders]] [[Kategorie:Geboortes in 1912]] [[Kategorie:Sterftes in 2001]] tnoxkr30e7q4ttnk36joigg1b1la3ut 0 468783 2965763 2026-09-08T13:08:44Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto. 2965763 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Rooisewejaartjie | image = | taxon = Syncarpha dregeana | authority = (DC.) B.Nord., (1989) | synonyms =* ''Argyrocome dregeana'' <small>Kuntze</small> * ''Helipterum dregeanum'' <small>DC.</small> }} Die '''rooisewejaartjie''' (''Syncarpha dregeana'') is 'n klein [[struik]]ie wat deel van die Asteraceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Noord-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]] voor. Die spesie blom in Oktober en is deel van die [[fynbos]]. == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3013-7 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:947246-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/509e4bcf-cd36-4bd6-bf27-c28d18b31781 Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Syncarpha|dregeana]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] 6rrrmsvnz2migupvv7uucjl96nkv76v 2965764 2965763 2026-09-08T13:09:13Z Oesjaar 7467 Verbeter 2965764 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Rooisewejaartjie | image = | taxon = Syncarpha dregeana | authority = (DC.) B.Nord., (1989) | synonyms =* ''Argyrocome dregeana'' <small>Kuntze</small> * ''Helipterum dregeanum'' <small>DC.</small> }} Die '''rooisewejaartjie''' (''Syncarpha dregeana'') is 'n klein [[struik]] wat deel van die Asteraceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Noord-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]] voor. Die spesie blom in Oktober en is deel van die [[fynbos]]. == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3013-7 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:947246-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/509e4bcf-cd36-4bd6-bf27-c28d18b31781 Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Syncarpha|dregeana]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] p55jngl4cdzx7uoj15uchg3rubbyq87 1 468784 2965765 2026-09-08T13:11:35Z Oesjaar 7467 Verbeter 2965765 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 468785 2965798 2026-09-08T16:00:31Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto. 2965798 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Syncarpha eximia | authority = ([[Carolus Linnaeus|L.]]) B.Nord., (1989) | synonyms =* ''Anaxeton eximium'' <small>(L.) Schrank</small> * ''Argyrocome eximium'' <small>(L.) Kuntze</small> * ''Astelma eximium'' <small>(L.) [[Robert Brown (botanis)|R.Br.]] ex Ker Gawl.</small> * ''Gnaphalium eximium'' <small>L.</small> * ''Helichrysum eximium'' <small>(L.) Less.</small> * ''Helipterum eximium'' <small>(L.) DC.</small> }} '''''Syncarpha eximia''''' is 'n klein [[struik]] wat deel van die Asteraceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Oos-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]] voor. Die spesie blom van November tot Maart en is deel van die [[fynbos]]. == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3013-9 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:947248-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Syncarpha|eximia]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] aaggncfw8cyevtzec5rhsa25wmtcjo8 1 468786 2965799 2026-09-08T16:02:06Z Oesjaar 7467 Verbeter 2965799 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 468787 2965800 2026-09-08T17:35:38Z BurgertB 2401 Nuwe artkel, besig 2965800 wikitext text/x-wiki {{Kursiewe titel}} {{Inligtingskas rolprent | naam = Practical Magic | beeld = | regisseur = Griffin Dunne | vervaardiger = Denise Di Novi | produksieleier = | geskryf_deur = {{Plainlist| * Robin Swicord * Akiva Goldsman * Adam Brooks }} | geskoei = ''Practical Magic'', 'n roman deur Alice Hoffman | met = {{Plainlist| * [[Sandra Bullock]] * [[Nicole Kidman]] * [[Dianne Wiest]] * [[Stockard Channing]] * [[Aidan Quinn]] }} | musiek = Alan Silvestri | kinematografie = Andrew Dunn | ateljee = {{Plainlist| * Fortis Films * Di Novi Pictures * Village Roadshow Pictures }} | verspreider = Warner Bros. | vrygestel = {{Begindatum|1998|10|16|df=yes}} | speeltyd = 104 minute<ref>{{Cite web|date=October 27, 1998|title=''Practical Magic'' (12)|url=https://www.bbfc.co.uk/release/practical-magic-q29sbgvjdglvbjpwwc0zmtyynzm|access-date=May 7, 2025|website=British Board of Film Classification}}</ref> | land = [[VSA]] | taal = [[Engels]] | imdb_id = 0120791 }} '''''Practical Magic''''' is ’n [[Amerika]]anse fantasierolprent/romantiese komedie/dramarolprent van 1998, geskoei op die roman met dieselfde naam uit 1995 deur Alice Hoffman. Die regie is deur Griffin Dunne en die hoofrolle word vertolk deur [[Sandra Bullock]], [[Nicole Kidman]], [[Dianne Wiest]], [[Stockard Channing]] en [[Aidan Quinn]]. Bullock en Kidman is die susters Sally en Gillian Owens, wat afstam van ’n lang geslag hekse. Nadat hulle ouers weens ’n familievloek gesterf het, word die susters deur hulle tantes grootgemaak, wat hulle die gebruike van praktiese towery leer. Jare later moet hulle hulle toorkrag gebruik om die bose gees van Gillian se mishandelende kêrel te vernietig voordat dit hulle doodmaak. ''Practical Magic'' is op 16 Oktober 1998 deur Warner Bros. uitgereik en het gemengde resensies gekry, wat die prent se kombinasie van verskillende genres, waaronder bonatuurlike fantasie, gesinsgewelddrama, romantiese komedie en misdaadprosedure, as skokkend en onvanpas beskou het. Sedertdien het dit ’n [[kultusrolprent|kultusaanhang]] opgebou. ’n Opvolgprent, ''Practical Magic 2'', sal na verwagting op 10 September 2026 uitgereik word. ==Verwysings== {{Verwysings}} ==Skakels== * {{IMDb-titel|0120791}} {{vertaaluit| taalafk = en | il = Practical Magic}} {{Normdata}} [[Kategorie:Amerikaanse rolprente]] 10j04pppd1nsgjdwbjb0u9ds6qp3v4l 1 468788 2965801 2026-09-08T17:36:26Z BurgertB 2401 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2965801 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 468789 2965802 2026-09-08T17:45:09Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto. 2965802 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Syncarpha ferruginea | authority = (Lam.) B.Nord., (1989) | synonyms =* ''Astelma crassifolium'' <small>D.Don</small> * ''Gnaphalium ferrugineum'' <small>J.C.Wendl.</small> * ''Helipterum ferrugineum'' <small>Sond. & Harv.</small> * ''Helipterum spinulosum'' <small>Turcz.</small> * ''Xeranthemum ferrugineum'' <small>Lam.</small> }} '''''Syncarpha ferruginea''''' is 'n klein [[struik]] wat deel van die Asteraceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Oos-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]] voor. Die spesie is deel van die [[fynbos]]. == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3013-10 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:947253-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Syncarpha|ferruginea]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] m7xczr7sksu031yr7g87cff5r9teisq 1 468790 2965803 2026-09-08T17:47:09Z Oesjaar 7467 Verbeter 2965803 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 468791 2965804 2026-09-08T17:51:29Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto. 2965804 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Syncarpha flava | authority = (Compton) B.Nord., (1989) | synonyms = * ''Helipterum flavum'' <small>Compton</small> }} '''''Syncarpha flava''''' is 'n klein [[struik]] wat deel van die Asteraceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Wes-Kaap]] voor. Die spesie is deel van die [[fynbos]]. == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3013-11 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:947252-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Syncarpha|flava]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] 6fduwdolaqla2dq9gu6937dhzt8y0p0 1 468792 2965805 2026-09-08T17:53:25Z Oesjaar 7467 Verbeter 2965805 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 468793 2965808 2026-09-08T18:10:09Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto's. 2965808 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Vlaktetee | image = | taxon = Syncarpha gnaphaloides | authority = ([[Carolus Linnaeus|L.]]) DC., (1810) | synonyms =* ''Argyrocome gnaphalodes'' <small>(L.) Kuntze</small> * ''Astelma modestum'' <small>(Hook.) J.Forbes</small> * ''Gnaphalium modestum'' <small>Hook.</small> * ''Helichrysum gnaphaloides'' <small>Steud.</small> * ''Helichrysum staehelinoides'' <small>Less.</small> * ''Helipterum gnaphaloides'' <small>(L.) DC.</small> * ''Leontonyx modestus'' <small>(Hook.) Heynh.</small> * ''Leysera gnaphaloides'' <small>(L.) Thunb.</small> * ''Leysera squarrosa'' <small>Thunb.</small> * ''Serratula gnaphaloides'' <small>(L.) Poir.</small> * ''Spiralepis modesta'' <small>(Hook.) G.Don</small> * ''Staehelina gnaphaloides'' <small>L.</small> * ''Staehelina squarrosa'' <small>Raf.</small> * ''Syncarpha staehelinoides'' <small>Steud.</small> }} Die '''vlaktetee''' (''Syncarpha gnaphaloides'') is 'n klein [[struik]]ie wat deel van die Asteraceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Wes-Kaap]] voor. Die spesie is deel van die [[fynbos]]. == Galery == <gallery> Syncarpha gnaphaloides 1DS-II 3-5248.jpg Syncarpha gnaphaloides 1DS-II 3-5249.jpg Syncarpha gnaphaloides, Vlakkenberg summit path- Vlakkenberg section Table Mountain National Park imported from iNaturalist photo 15210619.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3013-12 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:252002-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Syncarpha|argyropsis]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] r2bvmfyweh8dwh4975pr7uhq5rid9gt 2965814 2965808 2026-09-08T19:09:24Z Oesjaar 7467 Verbeter 2965814 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Vlaktetee | image = | taxon = Syncarpha gnaphaloides | authority = ([[Carolus Linnaeus|L.]]) DC., (1810) | synonyms =* ''Argyrocome gnaphalodes'' <small>(L.) Kuntze</small> * ''Astelma modestum'' <small>(Hook.) J.Forbes</small> * ''Gnaphalium modestum'' <small>Hook.</small> * ''Helichrysum gnaphaloides'' <small>Steud.</small> * ''Helichrysum staehelinoides'' <small>Less.</small> * ''Helipterum gnaphaloides'' <small>(L.) DC.</small> * ''Leontonyx modestus'' <small>(Hook.) Heynh.</small> * ''Leysera gnaphaloides'' <small>(L.) [[Carl Peter Thunberg|Thunb.]]</small> * ''Leysera squarrosa'' <small>Thunb.</small> * ''Serratula gnaphaloides'' <small>(L.) Poir.</small> * ''Spiralepis modesta'' <small>(Hook.) G.Don</small> * ''Staehelina gnaphaloides'' <small>L.</small> * ''Staehelina squarrosa'' <small>Raf.</small> * ''Syncarpha staehelinoides'' <small>Steud.</small> }} Die '''vlaktetee''' (''Syncarpha gnaphaloides'') is 'n klein [[struik]]ie wat deel van die Asteraceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Wes-Kaap]] voor. Die spesie is deel van die [[fynbos]]. == Galery == <gallery> Syncarpha gnaphaloides 1DS-II 3-5248.jpg Syncarpha gnaphaloides 1DS-II 3-5249.jpg Syncarpha gnaphaloides, Vlakkenberg summit path- Vlakkenberg section Table Mountain National Park imported from iNaturalist photo 15210619.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3013-12 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:252002-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Syncarpha|argyropsis]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] 77d8zz7dtn4gbtpvrmy02dw5h39wl4x 1 468794 2965809 2026-09-08T18:11:22Z Oesjaar 7467 Verbeter 2965809 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 468795 2965811 2026-09-08T19:03:52Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto. 2965811 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = VU | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Syncarpha lepidopodium | authority = ([[Harry Bolus|Bolus]]) B.Nord., (1989) | synonyms = * ''Helichrysum lepidopodium'' <small>Bolus</small> }} '''''Syncarpha lepidopodium''''' is 'n klein [[struik]] wat deel van die Asteraceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Wes-Kaap]] in die Franschhoekberge op hoogtes van 1500 m of hoër voor. Die spesie het 'n [[voorkomsgebied]] van kleiner as 100&nbsp;km² met vyf bevolkings en is deel van die [[fynbos]]. Die spesie word bedreig deur [[indringerplant]]e. == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3013-13 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:947262-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Syncarpha|lepidopodium]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] pjct4bz0agyb0zyqto1bky2y0iucf12 2965812 2965811 2026-09-08T19:04:25Z Oesjaar 7467 Verbeter 2965812 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = VU | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Syncarpha lepidopodium | authority = ([[Harry Bolus|Bolus]]) B.Nord., (1989) | synonyms = * ''Helichrysum lepidopodium'' <small>Bolus</small> }} '''''Syncarpha lepidopodium''''' is 'n klein [[struik]] wat deel van die Asteraceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Wes-Kaap]] in die Franschhoekberge op hoogtes van 1500 m of hoër voor. Die spesie het 'n [[voorkomsgebied]] van kleiner as 100&nbsp;km² met vyf bevolkings bekend en is deel van die [[fynbos]]. Die spesie word bedreig deur [[indringerplant]]e. == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3013-13 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:947262-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Syncarpha|lepidopodium]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] ikdwcwh0bzqzsbn04ik8kfp3a9ova0z 1 468796 2965813 2026-09-08T19:06:13Z Oesjaar 7467 Verbeter 2965813 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 468797 2965816 2026-09-08T19:25:12Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto. 2965816 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Syncarpha loganiana | authority = (Compton) B.Nord., (1989) | synonyms = * ''Helipterum loganianum'' <small>Compton</small> }} '''''Syncarpha loganiana''''' is 'n klein [[struik]] wat deel van die Asteraceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Wes-Kaap]] van die [[Gydopas]] tot die Witteberg en [[Touwsberg]] voor. Die spesie het 'n [[voorkomsgebied]] van 2&nbsp;799&nbsp;km² en is deel van die [[fynbos]]. Die spesie het geen bedreigings nie. == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3013-14 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:947256-1 Plants of the World Online] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Syncarpha|loganiana]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] e7zfypx8v7d1s5rygp9ejy5pr4qvf85 1 468798 2965817 2026-09-08T19:25:36Z Oesjaar 7467 Verbeter 2965817 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 10 468799 2965823 2026-09-09T00:30:28Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Inligtingskas4 | datastyle = text-align: left | title = {{{name|<includeonly>{{PAGENAMEBASE}}</includeonly>}}} | headerstyle = background:{{Infobox instrument/Color|{{{background|}}} }};color:inherit; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=250x250px|alt={{{alt|}}}|class={{{image_class|}}}}} | imageclass = {{{imageclass|}}} | caption = {{{caption|{{{image_capt|}}}}}} | header1 = {{...' 2965823 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas4 | datastyle = text-align: left | title = {{{name|<includeonly>{{PAGENAMEBASE}}</includeonly>}}} | headerstyle = background:{{Infobox instrument/Color|{{{background|}}} }};color:inherit; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=250x250px|alt={{{alt|}}}|class={{{image_class|}}}}} | imageclass = {{{imageclass|}}} | caption = {{{caption|{{{image_capt|}}}}}} | header1 = {{Infobox instrument/Classification|{{{background|}}} }} | label2 = Other names | data2 = {{{names|}}} | label3 = [[Musical instrument classification|Classification]] | data3 = {{#if:{{{classification|}}}|<span></span> {{{classification}}} }} | label4 = [[Hornbostel–Sachs|Hornbostel–Sachs classification]] | data4 = {{{hornbostel_sachs|}}}{{#if:{{{hornbostel_sachs_desc|}}}|<br />({{{hornbostel_sachs_desc}}})}} | label5 = Inventor{{pluralize from text|{{{inventors|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data5 = {{{inventors|}}} | label6 = Developed | data6 = {{{developed|}}} | label7 = {{#if:{{{timbre|}}}|[[Timbre]]}} | data7 = {{#if:{{{timbre|}}}|{{{timbre|}}}}} | label8 = {{#if:{{{volume|}}}|[[Loudness|Volume]]}} | data8 = {{#if:{{{volume|}}}|{{{volume|}}}}} | label9 = {{#if:{{{attack|}}}|[[ADSR envelope|Attack]]}} | data9 = {{#if:{{{attack|}}}|{{{attack|}}}}} | label10 = {{#if:{{{decay|}}}|[[ADSR envelope|Decay]]}} | data10 = {{#if:{{{decay|}}}|{{{decay|}}}}} | header11 = {{#if:{{{range|}}}|[[Range (music)|Playing range]]}} | data12 = {{#if:{{{range|}}}|<span></span> {{{range}}} {{#if:{{{pitch|}}}|{{{pitch}}}}} }} | header13 = {{#if:{{{related|}}}|[[Musical instrument|Related instruments]]}} | data14 = {{#if:{{{related|}}}|<span></span> {{{related}}} }} | header15 = {{#if:{{{musicians|}}}|Musicians}} | data16 = {{#if:{{{musicians|}}}|<span></span> {{{musicians}}} }} | header17 = {{#if:{{{composers|}}}|Composers}} | data18 = {{#if:{{{composers|}}}|<span></span> {{{composers}}} }} | header19 = {{#if:{{{builders|}}}|Builders}} | data20 = {{#if:{{{builders|}}}|<span></span> {{{builders}}} }} | header21 = {{#if:{{{sound sample|}}}|Sound sample}} | data22 = {{#if:{{{sound sample|}}}|<span></span> {{{sound sample}}} }} | header23 = {{#if:{{{articles|}}}|More articles or information}} | data24 = {{#if:{{{articles|}}}|<span></span> {{{articles}}} }} |data25 = {{{module|}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox instrument with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox instrument]] with unknown parameter "_VALUE_"| showblankpositional=1 | name | image | image_size | alt | caption | image_capt | image_class | background | names | classification | hornbostel_sachs | hornbostel_sachs_desc | inventors | developed | timbre | volume | attack | decay | range | pitch | related | musicians | composers | sound sample | builders | articles | module}}<noinclude> {{Documentation}}<!-- Please add interwikis to the /doc page, not here --> </noinclude> 0ztklc4qguj64g99msrbs2dkfpmp8dj 2965826 2965823 2026-09-09T00:34:52Z Pynappel 70858 Pynappel het bladsy [[Sjabloon:Infobox instrument]] na [[Sjabloon:Inligtingskas Instrument]] geskuif 2965823 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas4 | datastyle = text-align: left | title = {{{name|<includeonly>{{PAGENAMEBASE}}</includeonly>}}} | headerstyle = background:{{Infobox instrument/Color|{{{background|}}} }};color:inherit; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=250x250px|alt={{{alt|}}}|class={{{image_class|}}}}} | imageclass = {{{imageclass|}}} | caption = {{{caption|{{{image_capt|}}}}}} | header1 = {{Infobox instrument/Classification|{{{background|}}} }} | label2 = Other names | data2 = {{{names|}}} | label3 = [[Musical instrument classification|Classification]] | data3 = {{#if:{{{classification|}}}|<span></span> {{{classification}}} }} | label4 = [[Hornbostel–Sachs|Hornbostel–Sachs classification]] | data4 = {{{hornbostel_sachs|}}}{{#if:{{{hornbostel_sachs_desc|}}}|<br />({{{hornbostel_sachs_desc}}})}} | label5 = Inventor{{pluralize from text|{{{inventors|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data5 = {{{inventors|}}} | label6 = Developed | data6 = {{{developed|}}} | label7 = {{#if:{{{timbre|}}}|[[Timbre]]}} | data7 = {{#if:{{{timbre|}}}|{{{timbre|}}}}} | label8 = {{#if:{{{volume|}}}|[[Loudness|Volume]]}} | data8 = {{#if:{{{volume|}}}|{{{volume|}}}}} | label9 = {{#if:{{{attack|}}}|[[ADSR envelope|Attack]]}} | data9 = {{#if:{{{attack|}}}|{{{attack|}}}}} | label10 = {{#if:{{{decay|}}}|[[ADSR envelope|Decay]]}} | data10 = {{#if:{{{decay|}}}|{{{decay|}}}}} | header11 = {{#if:{{{range|}}}|[[Range (music)|Playing range]]}} | data12 = {{#if:{{{range|}}}|<span></span> {{{range}}} {{#if:{{{pitch|}}}|{{{pitch}}}}} }} | header13 = {{#if:{{{related|}}}|[[Musical instrument|Related instruments]]}} | data14 = {{#if:{{{related|}}}|<span></span> {{{related}}} }} | header15 = {{#if:{{{musicians|}}}|Musicians}} | data16 = {{#if:{{{musicians|}}}|<span></span> {{{musicians}}} }} | header17 = {{#if:{{{composers|}}}|Composers}} | data18 = {{#if:{{{composers|}}}|<span></span> {{{composers}}} }} | header19 = {{#if:{{{builders|}}}|Builders}} | data20 = {{#if:{{{builders|}}}|<span></span> {{{builders}}} }} | header21 = {{#if:{{{sound sample|}}}|Sound sample}} | data22 = {{#if:{{{sound sample|}}}|<span></span> {{{sound sample}}} }} | header23 = {{#if:{{{articles|}}}|More articles or information}} | data24 = {{#if:{{{articles|}}}|<span></span> {{{articles}}} }} |data25 = {{{module|}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox instrument with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox instrument]] with unknown parameter "_VALUE_"| showblankpositional=1 | name | image | image_size | alt | caption | image_capt | image_class | background | names | classification | hornbostel_sachs | hornbostel_sachs_desc | inventors | developed | timbre | volume | attack | decay | range | pitch | related | musicians | composers | sound sample | builders | articles | module}}<noinclude> {{Documentation}}<!-- Please add interwikis to the /doc page, not here --> </noinclude> 0ztklc4qguj64g99msrbs2dkfpmp8dj 2965833 2965826 2026-09-09T00:48:32Z Pynappel 70858 2965833 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas4 | datastyle = text-align: left | title = {{{name|<includeonly>{{PAGENAMEBASE}}</includeonly>}}} | headerstyle = background:{{Infobox instrument/Color|{{{background|}}} }};color:inherit; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=250x250px|alt={{{alt|}}}|class={{{image_class|}}}}} | imageclass = {{{imageclass|}}} | caption = {{{caption|{{{image_capt|}}}}}} | header1 = {{Infobox instrument/Classification|{{{background|}}} }} | label2 = Ander name | data2 = {{{names|}}} | label3 = [[Musical instrument classification|Classification]] | data3 = {{#if:{{{classification|}}}|<span></span> {{{classification}}} }} | label4 = [[Hornbostel-Sachs|Hornbostel-Sachs-klassifikasie]] | data4 = {{{hornbostel_sachs|}}}{{#if:{{{hornbostel_sachs_desc|}}}|<br />({{{hornbostel_sachs_desc}}})}} | label5 = Inventor{{pluralize from text|{{{inventors|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data5 = {{{inventors|}}} | label6 = Ontwikkel | data6 = {{{developed|}}} | label7 = {{#if:{{{timbre|}}}|[[Timbre]]}} | data7 = {{#if:{{{timbre|}}}|{{{timbre|}}}}} | label8 = {{#if:{{{volume|}}}|[[Loudness|Volume]]}} | data8 = {{#if:{{{volume|}}}|{{{volume|}}}}} | label9 = {{#if:{{{attack|}}}|[[ADSR envelope|Attack]]}} | data9 = {{#if:{{{attack|}}}|{{{attack|}}}}} | label10 = {{#if:{{{decay|}}}|[[ADSR envelope|Decay]]}} | data10 = {{#if:{{{decay|}}}|{{{decay|}}}}} | header11 = {{#if:{{{range|}}}|[[Omvang (musiek)|Klankomvang]]}} | data12 = {{#if:{{{range|}}}|<span></span> {{{range}}} {{#if:{{{pitch|}}}|{{{pitch}}}}} }} | header13 = {{#if:{{{related|}}}|[[Musiekinstrument|Verwante instrumente]]}} | data14 = {{#if:{{{related|}}}|<span></span> {{{related}}} }} | header15 = {{#if:{{{musicians|}}}|Musici}} | data16 = {{#if:{{{musicians|}}}|<span></span> {{{musicians}}} }} | header17 = {{#if:{{{composers|}}}|Komponiste}} | data18 = {{#if:{{{composers|}}}|<span></span> {{{composers}}} }} | header19 = {{#if:{{{builders|}}}|Bouers}} | data20 = {{#if:{{{builders|}}}|<span></span> {{{builders}}} }} | header21 = {{#if:{{{sound sample|}}}|Klankmonster}} | data22 = {{#if:{{{sound sample|}}}|<span></span> {{{sound sample}}} }} | header23 = {{#if:{{{articles|}}}|More articles or information}} | data24 = {{#if:{{{articles|}}}|<span></span> {{{articles}}} }} |data25 = {{{module|}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox instrument with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox instrument]] with unknown parameter "_VALUE_"| showblankpositional=1 | name | image | image_size | alt | caption | image_capt | image_class | background | names | classification | hornbostel_sachs | hornbostel_sachs_desc | inventors | developed | timbre | volume | attack | decay | range | pitch | related | musicians | composers | sound sample | builders | articles | module}}<noinclude> {{Documentation}}<!-- Please add interwikis to the /doc page, not here --> </noinclude> hot4z6ucngi80kvcrkvxtobh8f2papn 2965838 2965833 2026-09-09T01:10:51Z Pynappel 70858 Ondubbelsinnig in hierdie konteks 2965838 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas4 | datastyle = text-align: left | title = {{{name|<includeonly>{{PAGENAMEBASE}}</includeonly>}}} | headerstyle = background:{{Infobox instrument/Color|{{{background|}}} }};color:inherit; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=250x250px|alt={{{alt|}}}|class={{{image_class|}}}}} | imageclass = {{{imageclass|}}} | caption = {{{caption|{{{image_capt|}}}}}} | header1 = {{Infobox instrument/Classification|{{{background|}}} }} | label2 = Ander name | data2 = {{{names|}}} | label3 = [[Musical instrument classification|Classification]] | data3 = {{#if:{{{classification|}}}|<span></span> {{{classification}}} }} | label4 = [[Hornbostel-Sachs|Hornbostel-Sachs-klassifikasie]] | data4 = {{{hornbostel_sachs|}}}{{#if:{{{hornbostel_sachs_desc|}}}|<br />({{{hornbostel_sachs_desc}}})}} | label5 = Inventor{{pluralize from text|{{{inventors|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data5 = {{{inventors|}}} | label6 = Ontwikkel | data6 = {{{developed|}}} | label7 = {{#if:{{{timbre|}}}|[[Timbre]]}} | data7 = {{#if:{{{timbre|}}}|{{{timbre|}}}}} | label8 = {{#if:{{{volume|}}}|[[Loudness|Volume]]}} | data8 = {{#if:{{{volume|}}}|{{{volume|}}}}} | label9 = {{#if:{{{attack|}}}|[[ADSR envelope|Attack]]}} | data9 = {{#if:{{{attack|}}}|{{{attack|}}}}} | label10 = {{#if:{{{decay|}}}|[[ADSR envelope|Decay]]}} | data10 = {{#if:{{{decay|}}}|{{{decay|}}}}} | header11 = {{#if:{{{range|}}}|[[Omvang (musiek)|Omvang]]}} | data12 = {{#if:{{{range|}}}|<span></span> {{{range}}} {{#if:{{{pitch|}}}|{{{pitch}}}}} }} | header13 = {{#if:{{{related|}}}|[[Musiekinstrument|Verwante instrumente]]}} | data14 = {{#if:{{{related|}}}|<span></span> {{{related}}} }} | header15 = {{#if:{{{musicians|}}}|Musici}} | data16 = {{#if:{{{musicians|}}}|<span></span> {{{musicians}}} }} | header17 = {{#if:{{{composers|}}}|Komponiste}} | data18 = {{#if:{{{composers|}}}|<span></span> {{{composers}}} }} | header19 = {{#if:{{{builders|}}}|Bouers}} | data20 = {{#if:{{{builders|}}}|<span></span> {{{builders}}} }} | header21 = {{#if:{{{sound sample|}}}|Klankmonster}} | data22 = {{#if:{{{sound sample|}}}|<span></span> {{{sound sample}}} }} | header23 = {{#if:{{{articles|}}}|More articles or information}} | data24 = {{#if:{{{articles|}}}|<span></span> {{{articles}}} }} |data25 = {{{module|}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox instrument with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox instrument]] with unknown parameter "_VALUE_"| showblankpositional=1 | name | image | image_size | alt | caption | image_capt | image_class | background | names | classification | hornbostel_sachs | hornbostel_sachs_desc | inventors | developed | timbre | volume | attack | decay | range | pitch | related | musicians | composers | sound sample | builders | articles | module}}<noinclude> {{Documentation}}<!-- Please add interwikis to the /doc page, not here --> </noinclude> 4al38850wgsbp4573j90mvzx1yqeez3 2965887 2965838 2026-09-09T09:29:40Z Pynappel 70858 2965887 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas4 | datastyle = text-align: left | title = {{{name|<includeonly>{{PAGENAMEBASE}}</includeonly>}}} | headerstyle = background:{{Infobox instrument/Color|{{{background|}}} }};color:inherit; | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=250x250px|alt={{{alt|}}}|class={{{image_class|}}}}} | imageclass = {{{imageclass|}}} | caption = {{{caption|{{{image_capt|}}}}}} | header1 = {{Infobox instrument/Classification|{{{background|}}} }} | label2 = Ander name | data2 = {{{names|}}} | label3 = [[Klassifikasie van musiekinstrumente|Klassifikasie]] | data3 = {{#if:{{{classification|}}}|<span></span> {{{classification}}} }} | label4 = [[Hornbostel-Sachs|Hornbostel-Sachs-klassifikasie]] | data4 = {{{hornbostel_sachs|}}}{{#if:{{{hornbostel_sachs_desc|}}}|<br />({{{hornbostel_sachs_desc}}})}} | label5 = Inventor{{pluralize from text|{{{inventors|}}}|likely=(s)|plural=s}} | data5 = {{{inventors|}}} | label6 = Ontwikkel | data6 = {{{developed|}}} | label7 = {{#if:{{{timbre|}}}|[[Timbre]]}} | data7 = {{#if:{{{timbre|}}}|{{{timbre|}}}}} | label8 = {{#if:{{{volume|}}}|[[Loudness|Volume]]}} | data8 = {{#if:{{{volume|}}}|{{{volume|}}}}} | label9 = {{#if:{{{attack|}}}|[[ADSR envelope|Attack]]}} | data9 = {{#if:{{{attack|}}}|{{{attack|}}}}} | label10 = {{#if:{{{decay|}}}|[[ADSR envelope|Decay]]}} | data10 = {{#if:{{{decay|}}}|{{{decay|}}}}} | header11 = {{#if:{{{range|}}}|[[Omvang (musiek)|Omvang]]}} | data12 = {{#if:{{{range|}}}|<span></span> {{{range}}} {{#if:{{{pitch|}}}|{{{pitch}}}}} }} | header13 = {{#if:{{{related|}}}|[[Musiekinstrument|Verwante instrumente]]}} | data14 = {{#if:{{{related|}}}|<span></span> {{{related}}} }} | header15 = {{#if:{{{musicians|}}}|Musici}} | data16 = {{#if:{{{musicians|}}}|<span></span> {{{musicians}}} }} | header17 = {{#if:{{{composers|}}}|Komponiste}} | data18 = {{#if:{{{composers|}}}|<span></span> {{{composers}}} }} | header19 = {{#if:{{{builders|}}}|Bouers}} | data20 = {{#if:{{{builders|}}}|<span></span> {{{builders}}} }} | header21 = {{#if:{{{sound sample|}}}|Klankmonster}} | data22 = {{#if:{{{sound sample|}}}|<span></span> {{{sound sample}}} }} | header23 = {{#if:{{{articles|}}}|More articles or information}} | data24 = {{#if:{{{articles|}}}|<span></span> {{{articles}}} }} |data25 = {{{module|}}} }}{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using infobox instrument with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview=Page using [[Template:Infobox instrument]] with unknown parameter "_VALUE_"| showblankpositional=1 | name | image | image_size | alt | caption | image_capt | image_class | background | names | classification | hornbostel_sachs | hornbostel_sachs_desc | inventors | developed | timbre | volume | attack | decay | range | pitch | related | musicians | composers | sound sample | builders | articles | module}}<noinclude> {{Documentation}}<!-- Please add interwikis to the /doc page, not here --> </noinclude> jpv39vg1j4748wy4akuylyteae3ti2o 10 468800 2965824 2026-09-09T00:31:18Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '<includeonly>{{#if:{{{1|}}}|{{#switch: {{{1|}}} | keyboard = [[Keyboard instrument]] | woodwind = [[Woodwind instrument]] | brass = [[Brass instrument]] | string = [[String instrument]] | percussion = [[Percussion instrument]] | electronic = [[Electronic instrument]] | other = Other instrument | {{{1|}}} }}}}</includeonly><noinclude> <!-- *...' 2965824 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{{1|}}}|{{#switch: {{{1|}}} | keyboard = [[Keyboard instrument]] | woodwind = [[Woodwind instrument]] | brass = [[Brass instrument]] | string = [[String instrument]] | percussion = [[Percussion instrument]] | electronic = [[Electronic instrument]] | other = Other instrument | {{{1|}}} }}}}</includeonly><noinclude> <!-- * IMPORTANT: the default line in the switch above is provisional; * * when the design will be settled it shouldn't be possible * * to specify anything else than one of the above names. * * * -->;NOTE This template is an implementation detail, encapsulating the classification association we use for its parent template. It has a single unnamed parameter and expands to a link corresponding to the classification specified. [[Category:Template implementation details|{{PAGENAME}}]] </noinclude> rtjekdq9nv26kjf96rioh6ccgoczyhr 2965828 2965824 2026-09-09T00:34:52Z Pynappel 70858 Pynappel het bladsy [[Sjabloon:Infobox instrument/Classification]] na [[Sjabloon:Inligtingskas Instrument/Classification]] geskuif 2965824 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{{1|}}}|{{#switch: {{{1|}}} | keyboard = [[Keyboard instrument]] | woodwind = [[Woodwind instrument]] | brass = [[Brass instrument]] | string = [[String instrument]] | percussion = [[Percussion instrument]] | electronic = [[Electronic instrument]] | other = Other instrument | {{{1|}}} }}}}</includeonly><noinclude> <!-- * IMPORTANT: the default line in the switch above is provisional; * * when the design will be settled it shouldn't be possible * * to specify anything else than one of the above names. * * * -->;NOTE This template is an implementation detail, encapsulating the classification association we use for its parent template. It has a single unnamed parameter and expands to a link corresponding to the classification specified. [[Category:Template implementation details|{{PAGENAME}}]] </noinclude> rtjekdq9nv26kjf96rioh6ccgoczyhr 2965832 2965828 2026-09-09T00:44:48Z Pynappel 70858 2965832 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{{1|}}}|{{#switch: {{{1|}}} | keyboard = [[Toetsinstrument]] | woodwind = [[Houtblaasinstrument]] | brass = [[Koperblaasinstrument]] | string = [[Snaarinstrument]] | percussion = [[Perkussie-instrument]] | electronic = [[Elektroniese instrument]] | other = Ander instrument | {{{1|}}} }}}}</includeonly><noinclude> <!-- * IMPORTANT: the default line in the switch above is provisional; * * when the design will be settled it shouldn't be possible * * to specify anything else than one of the above names. * * * -->;NOTE This template is an implementation detail, encapsulating the classification association we use for its parent template. It has a single unnamed parameter and expands to a link corresponding to the classification specified. [[Category:Template implementation details|{{PAGENAME}}]] </noinclude> cu2v4xubqf11olhmvk3brc6sknl9l7h 10 468801 2965825 2026-09-09T00:31:59Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '<includeonly>{{#switch: {{{1|}}} | keyboard = #f0e68c <!-- khaki --> | woodwind = #f4bf92 <!-- unnamed pale orange --> | brass = #bfe0bf <!-- unnamed pale green --> | string = #b0c4de <!-- lightsteelblue --> | percussion = #d8bfd8 <!-- Thistle --> | electronic = #b0e0e6 <!-- PowderBlue --> | other = #d3d3d3 <!-- LightGrey --> | {{{1|#a9a9a9}}} }...' 2965825 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1|}}} | keyboard = #f0e68c <!-- khaki --> | woodwind = #f4bf92 <!-- unnamed pale orange --> | brass = #bfe0bf <!-- unnamed pale green --> | string = #b0c4de <!-- lightsteelblue --> | percussion = #d8bfd8 <!-- Thistle --> | electronic = #b0e0e6 <!-- PowderBlue --> | other = #d3d3d3 <!-- LightGrey --> | {{{1|#a9a9a9}}} }}</includeonly><noinclude> <!-- * IMPORTANT: the default line in the switch above is provisional; * * when the design will be settled it shouldn't be possible * * to specify anything else than one of the above names. * * * -->;NOTE This template is an implementation detail, encapsulating the color association we use for its parent template. It has a single unnamed parameter and expands to * <code><color name></code> if a name exists among the 16 names supported by the HTML 4.0 standard (aqua, black, blue, fuchsia, gray, green, lime, maroon, navy, olive, purple, red, silver, teal, white, yellow) * <code>#<color hex></code> otherwise. <em>No final semicolon is included, ever</em>. [[Category:Template implementation details|{{PAGENAME}}]] </noinclude> diwwkyft5uuakwlwx1iyucy78xzqsvx 2965830 2965825 2026-09-09T00:34:52Z Pynappel 70858 Pynappel het bladsy [[Sjabloon:Infobox instrument/Color]] na [[Sjabloon:Inligtingskas Instrument/Color]] geskuif 2965825 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1|}}} | keyboard = #f0e68c <!-- khaki --> | woodwind = #f4bf92 <!-- unnamed pale orange --> | brass = #bfe0bf <!-- unnamed pale green --> | string = #b0c4de <!-- lightsteelblue --> | percussion = #d8bfd8 <!-- Thistle --> | electronic = #b0e0e6 <!-- PowderBlue --> | other = #d3d3d3 <!-- LightGrey --> | {{{1|#a9a9a9}}} }}</includeonly><noinclude> <!-- * IMPORTANT: the default line in the switch above is provisional; * * when the design will be settled it shouldn't be possible * * to specify anything else than one of the above names. * * * -->;NOTE This template is an implementation detail, encapsulating the color association we use for its parent template. It has a single unnamed parameter and expands to * <code><color name></code> if a name exists among the 16 names supported by the HTML 4.0 standard (aqua, black, blue, fuchsia, gray, green, lime, maroon, navy, olive, purple, red, silver, teal, white, yellow) * <code>#<color hex></code> otherwise. <em>No final semicolon is included, ever</em>. [[Category:Template implementation details|{{PAGENAME}}]] </noinclude> diwwkyft5uuakwlwx1iyucy78xzqsvx 10 468802 2965827 2026-09-09T00:34:52Z Pynappel 70858 Pynappel het bladsy [[Sjabloon:Infobox instrument]] na [[Sjabloon:Inligtingskas Instrument]] geskuif 2965827 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Sjabloon:Inligtingskas Instrument]] f6c5gu6bwl5wa8z445sto5he7p42a76 10 468803 2965829 2026-09-09T00:34:52Z Pynappel 70858 Pynappel het bladsy [[Sjabloon:Infobox instrument/Classification]] na [[Sjabloon:Inligtingskas Instrument/Classification]] geskuif 2965829 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Sjabloon:Inligtingskas Instrument/Classification]] rp56jxwv8q46ivlyzkyggwce36dc3gn 10 468804 2965831 2026-09-09T00:34:52Z Pynappel 70858 Pynappel het bladsy [[Sjabloon:Infobox instrument/Color]] na [[Sjabloon:Inligtingskas Instrument/Color]] geskuif 2965831 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Sjabloon:Inligtingskas Instrument/Color]] mralvqfvr7wpbos01gs78bxngr5yert 14 468805 2965852 2026-09-09T07:13:01Z JMK 649 skep kat 2965852 wikitext text/x-wiki {{broodkrummels}} {{commonskat|Blockchain|Blokketting}} [[Kategorie:Rekenaarnetwerke]] [[Kategorie:Skryfstelsels]] [[Kategorie:Kriptogeld]] sya8olyiqwbm9s649yo3v85th4is197 10 468806 2965855 2026-09-09T07:33:41Z Derek J Moore 173539 'n stylblad-opskrif vir 'n jonger gehoor 2965855 sanitized-css text/css /****************************/ /*** afikipedia ***/ /****************************/ .afikipedia-handfont { font-family: 'GochiHand', sans-serif; } /****************************/ /*** HEADER ***/ /****************************/ .afipedia-header { display: grid; grid-template-columns: 1fr auto; background-color:#551A8B; border-radius: 12px; overflow: hidden; margin-top: -20px; margin-bottom: 1em; } .afipedia-header-left { padding: 1.4rem 1.75rem; color: white; } .afipedia-logo { color:#333333;font-size:4rem;font-family:'Linux Libertine',Georgia, serif;font-variant:small-caps;line-height:100%; padding-top:4px;} .afiki-logo-lead { color: #fff; } .afiki-logo-end { color: #fff; } .afikipedia-tagline { font-family: 'GochiHand', sans-serif; font-size: 1.3em; color: rgba(255,255,255,0.85); padding-left: 4px; margin-bottom: 14px; } .afikipedia-meta { display: flex; flex-wrap: wrap; gap: 8px; margin-top: 12px; } .afikipedia-pill { font-size: 0.85em; background: rgba(255,255,255,0.18); border-radius: 20px; padding: 3px 12px; color: white; display: inline-block; border: none !important; margin-top: 4px; } .afipedia-header-right { background: rgba(0,0,0,0.22); padding: 1.1rem 1.25rem; display: flex; flex-direction: column; justify-content: center; min-width: 270px; } .afikipedia-menu-title { font-family: 'GochiHand', sans-serif; font-size: 1.2em; color: rgba(255,255,255,0.85); margin-bottom: 10px; } .afikipedia-menu-grid { display: grid; grid-template-columns: repeat(4, 1fr); gap: 6px; } .afikipedia-menu-grid p { display: contents; } .afikipedia-cat { display: inline-flex; flex-direction: column; align-items: center; gap: 4px; padding: 8px 4px; border-radius: 10px; background: rgba(255,255,255,0.13); border: none !important; vertical-align: top; } .afikipedia-cat:hover { background: rgba(255,255,255,0.28); } .afikipedia-cat a { display: flex; flex-direction: column; align-items: center; gap: 4px; text-decoration: none; color: white; width: 100%; } .afikipedia-cat a:hover { text-decoration: none; color: white; } .afikipedia-cat-icon { font-size: 1.6em; line-height: 1; display: block; } .afikipedia-cat-label { font-family: 'GochiHand', sans-serif; font-size: 0.9em; color: white; text-align: center; line-height: 1.15; display: block; } /****************************/ /*** Cafi image ***/ /****************************/ .container { position: relative; width: 250px; height: 400px; } .shade { display: block; position: relative; width: 100px; top: 10px; left: 50%; transform: translateX(-50%); border-top: 30px solid #2c3e50; border-bottom: 30px solid transparent; border-radius: 50%; z-index: 40; } .top-light { position: absolute; height:0; width:20px; border-bottom:75px solid #f2ce3a; border-right:15px solid #f2ce3a; border-left:15px solid #f2ce3a; top: 10px; left: 50%; transform: translateX(-50%); z-index: 10; } .pole { position: absolute; bottom: 0; left: 50%; transform: translateX(-50%); width: 20px; height: 320px; background: #2c3e50; } .base { position: absolute; bottom: 0; left: 50%; transform: translateX(-50%); width: 40px; height: 20px; background: #1a252f; border-radius: 5px 5px 0 0; } .contain { height: 100vh; display: flex; justify-content: center; align-items: center; background-color: #D2CBD5; transition: color 0.3s, background-color 0.3s; } .lamp-row { display: flex; justify-content: center; align-items: flex-end; gap: 20px; flex-wrap: wrap; } /****************************/ /*** MOBILE ***/ /****************************/ @media screen and (max-width: 560px) { .afipedia-header { grid-template-columns: 1fr; } .afipedia-header-right { min-width: unset; border-top: 1px solid rgba(255,255,255,0.15); padding: 1rem 1.25rem 1.25rem; } .afipedia-logo { font-size: 1.9em; } .afikipedia-tagline { font-size: 1.1em; } } /****************************/ /*** Ta Txikipedia ***/ /****************************/ o2lraczodwi7etltfqhnuempfnlqinu 0 468807 2965861 2026-09-09T08:20:17Z AFM 21229 Nuwe bladsy geskep met 'Die '''Magdalenasmeer''' is een van die ongeveer 30 vleie in die [[Panneveld]]. Hierdie meertjie is ‘n 8 km suidoos van [[Chrissiesmeer]], oos van [[Ermelo]] en by 26° 22′ 41″ suid en 30° 17′ 11″ oos. Weens die hoë soutgehalte van die water is dit onbruikbaar vir besproeiing en is daar feitlik geen plantegroei nie. Die oostelike oewer van die meer is sanderig en laag. Daarteenoor het die suidwestelike kant van die pan ‘n loodregte sandsteenkrans. H...' 2965861 wikitext text/x-wiki Die '''Magdalenasmeer''' is een van die ongeveer 30 vleie in die [[Panneveld]]. Hierdie meertjie is ‘n 8 km suidoos van [[Chrissiesmeer]], oos van [[Ermelo]] en by 26° 22′ 41″ suid en 30° 17′ 11″ oos. Weens die hoë soutgehalte van die water is dit onbruikbaar vir besproeiing en is daar feitlik geen plantegroei nie. Die oostelike oewer van die meer is sanderig en laag. Daarteenoor het die suidwestelike kant van die pan ‘n loodregte sandsteenkrans. Hierdie pannestreek is gevorm deur vroeëre versperrings in die bolope van die [[Umpilosirivier]]. [[Kategorie: Mere in Suid-Afrika]] [[Kategorie: Mpumalanga]] kbdlkburrdlf2e7a103i9fuh1sn0i5j 2965879 2965861 2026-09-09T09:22:03Z Aliwal2012 39067 Umpilosirivier→Mpuluzirivier 2965879 wikitext text/x-wiki Die '''Magdalenasmeer''' is een van die ongeveer 30 vleie in die [[Panneveld]]. Hierdie meertjie is ‘n 8 km suidoos van [[Chrissiesmeer]], oos van [[Ermelo]] en by 26° 22′ 41″ suid en 30° 17′ 11″ oos. Weens die hoë soutgehalte van die water is dit onbruikbaar vir besproeiing en is daar feitlik geen plantegroei nie. Die oostelike oewer van die meer is sanderig en laag. Daarteenoor het die suidwestelike kant van die pan ‘n loodregte sandsteenkrans. Hierdie pannestreek is gevorm deur vroeëre versperrings in die bolope van die [[Mpuluzirivier]]. [[Kategorie: Mere in Suid-Afrika]] [[Kategorie: Mpumalanga]] 4xd2hnp109c80w9mdrg0g1jnvbn0xm0 2965880 2965879 2026-09-09T09:22:50Z Aliwal2012 39067 2965880 wikitext text/x-wiki Die '''Magdalenasmeer''' is een van die ongeveer 30 vleie in die [[Panneveld]]. Hierdie meertjie is ‘n 8 km suidoos van [[Chrissiesmeer]], oos van [[Ermelo]] en by 26° 22′ 41″ suid en 30° 17′ 11″ oos. Weens die hoë soutgehalte van die water is dit onbruikbaar vir besproeiing en is daar feitlik geen plantegroei nie. Die oostelike oewer van die meer is sanderig en laag. Daarteenoor het die suidwestelike kant van die pan ‘n loodregte sandsteenkrans. Hierdie pannestreek is gevorm deur vroeëre versperrings in die bolope van die [[Mpuluzirivier]]. [[Kategorie:Mere in Suid-Afrika]] [[Kategorie:Mpumalanga]] kcwjmeasfuuib4y6ifzrgpl4qiih9wx 0 468808 2965863 2026-09-09T08:30:51Z Sobaka 328 Nuwe artikel, nog besig 2965863 wikitext text/x-wiki '''Frederick Timpson I'Ons''' ([[15 November]] [[1802]] in [[Islington]] – [[18 Desember]] [[1887]] in [[Grahamstad]]) was 'n in Brittanje gebore Kaapkolonie-[[Skilderkuns|skilder]], een van die agt kinders van John I'Ons, wat die hoof van 'n ryskool in Islington was. I'Ons het vroeg reeds 'n aanleg vir teken getoon, is beïnvloed deur, en het 'n vriend van die beeldhouer John Francis en sy dogter Mary geword, wat met 'n ander beeldhouer, Thomas Thornycroft, getroud is. Hy het later 'n kunsskool in Marylebone bestuur waar hy teken, skilder en kommersiële vakke onderrig het. Op 31 Mei 1827 het Frederick I'Ons met Ann Frazer getrou, wie se swak gesondheid in 1834 daartoe gelei het dat die jong paartjie na die Albany-distrik van Grahamstad emigreer het. Hulle het aan die begin van die [[Sesde Grensoorlog]] aangekom, wat Frederick aangespoor het om sy dienste vrywillig aan te bied. Hierdie datum merk die eerste van sy 'Aquila-karikature', 'n reeks insiggewende, maar spottende aanstootlike aanmerkings gerig op [[Andries Stockenström]], die destydse luitenant-goewerneur van [[Brits-Kaffrarië]]. Die beskermhere van I'Ons was hoofsaaklik militêre tipes wat portrette van die plaaslike Xhosa-hoofde, soos Sandile en Khama, laat maak het. I'Ons was uitstaande in die uitbeelding van die Bantoe- en Hottentot-verbygangers. Die beelde van hierdie 'inheemse karakters' word as sy belangrikste werke beskou, wat 'n groot mate van sensitiwiteit en vaardigheid in hul uitbeelding weerspieël, en word vergelyk met dié van Adriaen van Ostade.<ref>''Art & Artists of South Africa'' - Esme Berman (AA Balkema,1970)</ref> Soos dikwels die geval is met kunstenaars wat inkomste moet produseer om te oorleef, word hul beste werk verwaarloos in belang van finansiële nood.<ref>''Standard Encyclopaedia of Southern Africa - vol 6'' - Edna Bradlow (NASOU 1972)</ref> Behalwe vir sy kort verbintenis met John Francis, het I'Ons geen formele opleiding in kuns gehad nie. Tog het sy landskappe van die [[Oos-Kaap]] die sjarme wat gewoonlik in naïewe kuns voorkom, met boslandtonele wat aan Watteau herinner. Tog word sy landskappe soms gekritiseer as somber en oninspirerend. Hy het sy inkomste verdien deur verhoogdekor te skilder, portrette van noemenswaardige inwoners van Grahamstad te skilder en kunsklasse te gee. 'n Uitstappie na die diamantdelwerye by [[Kimberley]] het nie sy fortuin verbeter nie. Sy werke bied 'n belangrike insig in die grenslewe in die 1800's en is uitgestal deur die Tate Gallery in Londen (1948), die Suid-Afrikaanse Nasionale Galery in Kaapstad (1976) en die King George VI Gallery in Port Elizabeth (1990). Sy skilderye kan in private en korporatiewe besit gevind word, en by museums en galerye soos die [[Africana Museum]], [[Albanie-museum]], Fort Beaufort Historiese Museum, King George VI Kunsgalery, Suid-Afrikaanse Nasionale Galery, die Universiteit van Stellenbosch, die [[William Fehr-versameling]], [[William Humphreys-kunsgalery]] en die 1820 Setlaarsgedenkmuseum.<ref>{{Cite web|url=http://www.sahistory.org.za/people/frederick-timpson-ions|title=Frederick Timpson I'Ons &#124; South African History Online}}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} bssdou9anl276kvl7k5qymxfxig1cqe 2965865 2965863 2026-09-09T08:35:25Z Sobaka 328 kategorie 2965865 wikitext text/x-wiki '''Frederick Timpson I'Ons''' ([[15 November]] [[1802]] in [[Islington]] – [[18 Desember]] [[1887]] in [[Grahamstad]]) was 'n in Brittanje gebore Kaapkolonie-[[Skilderkuns|skilder]], een van die agt kinders van John I'Ons, wat die hoof van 'n ryskool in Islington was. I'Ons het vroeg reeds 'n aanleg vir teken getoon, is beïnvloed deur, en het 'n vriend van die beeldhouer John Francis en sy dogter Mary geword, wat met 'n ander beeldhouer, Thomas Thornycroft, getroud is. Hy het later 'n kunsskool in Marylebone bestuur waar hy teken, skilder en kommersiële vakke onderrig het. Op 31 Mei 1827 het Frederick I'Ons met Ann Frazer getrou, wie se swak gesondheid in 1834 daartoe gelei het dat die jong paartjie na die Albany-distrik van Grahamstad emigreer het. Hulle het aan die begin van die [[Sesde Grensoorlog]] aangekom, wat Frederick aangespoor het om sy dienste vrywillig aan te bied. Hierdie datum merk die eerste van sy 'Aquila-karikature', 'n reeks insiggewende, maar spottende aanstootlike aanmerkings gerig op [[Andries Stockenström]], die destydse luitenant-goewerneur van [[Brits-Kaffrarië]]. Die beskermhere van I'Ons was hoofsaaklik militêre tipes wat portrette van die plaaslike Xhosa-hoofde, soos Sandile en Khama, laat maak het. I'Ons was uitstaande in die uitbeelding van die Bantoe- en Hottentot-verbygangers. Die beelde van hierdie 'inheemse karakters' word as sy belangrikste werke beskou, wat 'n groot mate van sensitiwiteit en vaardigheid in hul uitbeelding weerspieël, en word vergelyk met dié van Adriaen van Ostade.<ref>''Art & Artists of South Africa'' - Esme Berman (AA Balkema,1970)</ref> Soos dikwels die geval is met kunstenaars wat inkomste moet produseer om te oorleef, word hul beste werk verwaarloos in belang van finansiële nood.<ref>''Standard Encyclopaedia of Southern Africa - vol 6'' - Edna Bradlow (NASOU 1972)</ref> Behalwe vir sy kort verbintenis met John Francis, het I'Ons geen formele opleiding in kuns gehad nie. Tog het sy landskappe van die [[Oos-Kaap]] die sjarme wat gewoonlik in naïewe kuns voorkom, met boslandtonele wat aan Watteau herinner. Tog word sy landskappe soms gekritiseer as somber en oninspirerend. Hy het sy inkomste verdien deur verhoogdekor te skilder, portrette van noemenswaardige inwoners van Grahamstad te skilder en kunsklasse te gee. 'n Uitstappie na die diamantdelwerye by [[Kimberley]] het nie sy fortuin verbeter nie. Sy werke bied 'n belangrike insig in die grenslewe in die 1800's en is uitgestal deur die Tate Gallery in Londen (1948), die Suid-Afrikaanse Nasionale Galery in Kaapstad (1976) en die King George VI Gallery in Port Elizabeth (1990). Sy skilderye kan in private en korporatiewe besit gevind word, en by museums en galerye soos die [[Africana Museum]], [[Albanie-museum]], Fort Beaufort Historiese Museum, King George VI Kunsgalery, Suid-Afrikaanse Nasionale Galery, die Universiteit van Stellenbosch, die [[William Fehr-versameling]], [[William Humphreys-kunsgalery]] en die 1820 Setlaarsgedenkmuseum.<ref>{{Cite web|url=http://www.sahistory.org.za/people/frederick-timpson-ions|title=Frederick Timpson I'Ons &#124; South African History Online}}</ref> ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:I'Ons, Frederick Timpson}} [[Kategorie:Geboortes in 1802]] [[Kategorie:Sterftes in 1887]] rb9xl2k3rt28ekzmhtfg5tahb8if471 2965866 2965865 2026-09-09T08:37:17Z Sobaka 328 bywerk 2965866 wikitext text/x-wiki '''Frederick Timpson I'Ons''' ([[15 November]] [[1802]] in [[Islington]] – [[18 Desember]] [[1887]] in [[Grahamstad]]) was 'n in Brittanje gebore Kaapkolonie-[[Skilderkuns|skilder]], een van die agt kinders van John I'Ons, wat die hoof van 'n ryskool in Islington was. I'Ons het vroeg reeds 'n aanleg vir teken getoon, is beïnvloed deur, en het 'n vriend van die beeldhouer John Francis en sy dogter Mary geword, wat met 'n ander beeldhouer, Thomas Thornycroft, getroud is. Hy het later 'n kunsskool in Marylebone bestuur waar hy teken, skilder en kommersiële vakke onderrig het. Op 31 Mei 1827 het Frederick I'Ons met Ann Frazer getrou, wie se swak gesondheid in 1834 daartoe gelei het dat die jong paartjie na die Albany-distrik van Grahamstad emigreer het. Hulle het aan die begin van die [[Sesde Grensoorlog]] aangekom, wat Frederick aangespoor het om sy dienste vrywillig aan te bied. Hierdie datum merk die eerste van sy 'Aquila-karikature', 'n reeks insiggewende, maar spottende aanstootlike aanmerkings gerig op [[Andries Stockenström]], die destydse luitenant-goewerneur van [[Brits-Kaffrarië]]. Die beskermhere van I'Ons was hoofsaaklik militêre tipes wat portrette van die plaaslike Xhosa-hoofde, soos Sandile en Khama, laat maak het. I'Ons was uitstaande in die uitbeelding van die Bantoe- en Hottentot-verbygangers. Die beelde van hierdie 'inheemse karakters' word as sy belangrikste werke beskou, wat 'n groot mate van sensitiwiteit en vaardigheid in hul uitbeelding weerspieël, en word vergelyk met dié van Adriaen van Ostade.<ref>''Art & Artists of South Africa'' - Esme Berman (AA Balkema,1970)</ref> Soos dikwels die geval is met kunstenaars wat inkomste moet produseer om te oorleef, word hul beste werk verwaarloos in belang van finansiële nood.<ref>''Standard Encyclopaedia of Southern Africa - vol 6'' - Edna Bradlow (NASOU 1972)</ref> Behalwe vir sy kort verbintenis met John Francis, het I'Ons geen formele opleiding in kuns gehad nie. Tog het sy landskappe van die [[Oos-Kaap]] die sjarme wat gewoonlik in naïewe kuns voorkom, met boslandtonele wat aan Watteau herinner. Tog word sy landskappe soms gekritiseer as somber en oninspirerend. Hy het sy inkomste verdien deur verhoogdekor te skilder, portrette van noemenswaardige inwoners van Grahamstad te skilder en kunsklasse te gee. 'n Uitstappie na die diamantdelwerye by [[Kimberley]] het nie sy fortuin verbeter nie. Sy werke bied 'n belangrike insig in die grenslewe in die 1800's en is uitgestal deur die Tate Gallery in Londen (1948), die Suid-Afrikaanse Nasionale Galery in Kaapstad (1976) en die King George VI Gallery in Port Elizabeth (1990). Sy skilderye kan in private en korporatiewe besit gevind word, en by museums en galerye soos die [[Africana Museum]], [[Albanie-museum]], Fort Beaufort Historiese Museum, King George VI Kunsgalery, Suid-Afrikaanse Nasionale Galery, die Universiteit van Stellenbosch, die [[William Fehr-versameling]], [[William Humphreys-kunsgalery]] en die 1820 Setlaarsgedenkmuseum.<ref>{{Cite web|url=http://www.sahistory.org.za/people/frederick-timpson-ions|title=Frederick Timpson I'Ons &#124; South African History Online}}</ref> {{multiple image | align = center | direction = horizontal | caption_align = center | image1 = Frederick Timpson I'Ons07b.jpg | alt1 = | width1 = 350 | caption1 = Groep Xhosas op die pad na Grahamstad | image2 = Frederick Timpson I'Ons06a.jpg | alt2 = | width2 = 300 | caption2 = Xhosas op ’n voetpad | image3 = Frederick Timpson I'Ons01.JPG | alt3 = | width3 = 300 | caption3 = Kantientoneel by Potter's Inn, Grahamstad }} ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:I'Ons, Frederick Timpson}} [[Kategorie:Geboortes in 1802]] [[Kategorie:Sterftes in 1887]] [[Kategorie:Engelse kunstenaars]] 3c86sa3bp4k3vfxiz2rvwojrg0y45nz 2965867 2965866 2026-09-09T08:39:32Z Sobaka 328 Beeld 2965867 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Frederick Timpson I'Ons00.jpg|duimnael|Frederick Timpson I'Ons, in die 1870’s.]] '''Frederick Timpson I'Ons''' ([[15 November]] [[1802]] in [[Islington]] – [[18 Desember]] [[1887]] in [[Grahamstad]]) was 'n in Brittanje gebore Kaapkolonie-[[Skilderkuns|skilder]], een van die agt kinders van John I'Ons, wat die hoof van 'n ryskool in Islington was. I'Ons het vroeg reeds 'n aanleg vir teken getoon, is beïnvloed deur, en het 'n vriend van die beeldhouer John Francis en sy dogter Mary geword, wat met 'n ander beeldhouer, Thomas Thornycroft, getroud is. Hy het later 'n kunsskool in Marylebone bestuur waar hy teken, skilder en kommersiële vakke onderrig het. Op 31 Mei 1827 het Frederick I'Ons met Ann Frazer getrou, wie se swak gesondheid in 1834 daartoe gelei het dat die jong paartjie na die Albany-distrik van Grahamstad emigreer het. Hulle het aan die begin van die [[Sesde Grensoorlog]] aangekom, wat Frederick aangespoor het om sy dienste vrywillig aan te bied. Hierdie datum merk die eerste van sy 'Aquila-karikature', 'n reeks insiggewende, maar spottende aanstootlike aanmerkings gerig op [[Andries Stockenström]], die destydse luitenant-goewerneur van [[Brits-Kaffrarië]]. Die beskermhere van I'Ons was hoofsaaklik militêre tipes wat portrette van die plaaslike Xhosa-hoofde, soos Sandile en Khama, laat maak het. I'Ons was uitstaande in die uitbeelding van die Bantoe- en Hottentot-verbygangers. Die beelde van hierdie 'inheemse karakters' word as sy belangrikste werke beskou, wat 'n groot mate van sensitiwiteit en vaardigheid in hul uitbeelding weerspieël, en word vergelyk met dié van Adriaen van Ostade.<ref>''Art & Artists of South Africa'' - Esme Berman (AA Balkema,1970)</ref> Soos dikwels die geval is met kunstenaars wat inkomste moet produseer om te oorleef, word hul beste werk verwaarloos in belang van finansiële nood.<ref>''Standard Encyclopaedia of Southern Africa - vol 6'' - Edna Bradlow (NASOU 1972)</ref> Behalwe vir sy kort verbintenis met John Francis, het I'Ons geen formele opleiding in kuns gehad nie. Tog het sy landskappe van die [[Oos-Kaap]] die sjarme wat gewoonlik in naïewe kuns voorkom, met boslandtonele wat aan Watteau herinner. Tog word sy landskappe soms gekritiseer as somber en oninspirerend. Hy het sy inkomste verdien deur verhoogdekor te skilder, portrette van noemenswaardige inwoners van Grahamstad te skilder en kunsklasse te gee. 'n Uitstappie na die diamantdelwerye by [[Kimberley]] het nie sy fortuin verbeter nie. Sy werke bied 'n belangrike insig in die grenslewe in die 1800's en is uitgestal deur die Tate Gallery in Londen (1948), die Suid-Afrikaanse Nasionale Galery in Kaapstad (1976) en die King George VI Gallery in Port Elizabeth (1990). Sy skilderye kan in private en korporatiewe besit gevind word, en by museums en galerye soos die [[Africana Museum]], [[Albanie-museum]], Fort Beaufort Historiese Museum, King George VI Kunsgalery, Suid-Afrikaanse Nasionale Galery, die Universiteit van Stellenbosch, die [[William Fehr-versameling]], [[William Humphreys-kunsgalery]] en die 1820 Setlaarsgedenkmuseum.<ref>{{Cite web|url=http://www.sahistory.org.za/people/frederick-timpson-ions|title=Frederick Timpson I'Ons &#124; South African History Online}}</ref> {{multiple image | align = center | direction = horizontal | caption_align = center | image1 = Frederick Timpson I'Ons07b.jpg | alt1 = | width1 = 350 | caption1 = Groep Xhosas op die pad na Grahamstad | image2 = Frederick Timpson I'Ons06a.jpg | alt2 = | width2 = 300 | caption2 = Xhosas op ’n voetpad | image3 = Frederick Timpson I'Ons01.JPG | alt3 = | width3 = 300 | caption3 = Kantientoneel by Potter's Inn, Grahamstad }} ==Verwysings== {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:I'Ons, Frederick Timpson}} [[Kategorie:Geboortes in 1802]] [[Kategorie:Sterftes in 1887]] [[Kategorie:Engelse kunstenaars]] ajtonux680iv14s49uv08k1550ynqkj 1 468809 2965864 2026-09-09T08:32:19Z Sobaka 328 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2965864 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 6 468810 2965870 2026-09-09T08:56:15Z JMK 649 {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Ds. [[S.J. du Toit]] en sy tweede gade (Anna Francina) se portret in die konsistorie van die [[Gereformeerde kerk Strydenburg]]}} |bron= Foto van portretfoto, met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Ds_SJ_du_Toit_en_sy_vrou_se_portret_in_die_Gereformeerde_kerk_Strydenburg_se_konsistorie.jpg foto] as bron |datum= Omstreeks 1905 en 30 September 2008 |daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JM... 2965870 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= {{af|1=Ds. [[S.J. du Toit]] en sy tweede gade (Anna Francina) se portret in die konsistorie van die [[Gereformeerde kerk Strydenburg]]}} |bron= Foto van portretfoto, met ChatGPT-aanhef vir realistiese herskepping van hierdie [https://af.wikipedia.org/wiki/L%C3%AAer:Ds_SJ_du_Toit_en_sy_vrou_se_portret_in_die_Gereformeerde_kerk_Strydenburg_se_konsistorie.jpg foto] as bron |datum= Omstreeks 1905 en 30 September 2008 |daarsteller= Morné van Rooyen, [[Gebruiker:JMK|JMK]] met ChatGPT |outeur= Onbekend |ander_weergawes= [[Lêer:Ds SJ du Toit en sy vrou se portret in die Gereformeerde kerk Strydenburg se konsistorie.jpg|85px|oorspronklike]] }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> [[Kategorie:KI-gegenereerde beelde]] [[Kategorie:Stephanus Jacobus du Toit]] == Lisensiëring == {{PD-SA}} gx9k8p272y193x921m3twixmlazyz1f 10 468811 2965885 2026-09-09T09:28:49Z Pynappel 70858 Stuur aan na [[Sjabloon:Inligtingskas Instrument]] 2965885 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Sjabloon:Inligtingskas Instrument]] f6c5gu6bwl5wa8z445sto5he7p42a76 1 468812 2965898 2026-09-09T09:53:31Z Aliwal2012 39067 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2965898 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 468813 2965903 2026-09-09T10:00:32Z AFM 21229 Nuwe bladsy geskep met 'Die '''Maatskappy vir Europese Immigrasie''' (MEI) het in die middel van die 20ste eeu mense in [[Europa]] gewerf om hulle in Suid-Afrika te kom vestig. Hierdie nutsmaatskappy is in 1949 gestig met die aanvanklike doel om die immigrasie van Nederlandse Protestante te bevorder. In [[Duitsland]] en [[Nederland]] is mettertyd veral vakmanne gewerf. Oor die hele Suid-Afrika heen is spesiale komitees in die lewe geroep om die nuwe setlaars te help vestig en inskakel en...' 2965903 wikitext text/x-wiki Die '''Maatskappy vir Europese Immigrasie''' (MEI) het in die middel van die 20ste eeu mense in [[Europa]] gewerf om hulle in Suid-Afrika te kom vestig. Hierdie nutsmaatskappy is in 1949 gestig met die aanvanklike doel om die immigrasie van Nederlandse Protestante te bevorder. In [[Duitsland]] en [[Nederland]] is mettertyd veral vakmanne gewerf. Oor die hele Suid-Afrika heen is spesiale komitees in die lewe geroep om die nuwe setlaars te help vestig en inskakel en so die Afrikanersaak te bevorder. Die nuwe setlaars moes vertroud raak met die Afrikaner se leefwyse en sy lewens- en wêreldbeskouing. Daarom is aandag gegee aan die kerklike, kulturele, ekonomiese, opvoedkundige en maatskaplike inskakeling van die immigrante in die Afrikanersamelewing. Die MEI is deur die Afrikaanse susterkerke, die groot Afrikaanse kultuurorganisasies, sekere groot sake-ondernemings en die staat finansieel ondersteun. ‘n Soortgelyke organisasie gemik op Engelstalige immigrante was die ''1820 Settlers’ Association''. ==Bibliografie== *Swart, M.J. (red.): Afrikaanse Kultuuralmanak. [[Aucklandpark]]: [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge]], 1980. ISBN 0-620-04543-4 [[Kategorie: Suid-Afrikaanse organisasies]] 44uog7mc1cf0gqpozomry5qtfqeifxl 0 468814 2965907 2026-09-09T10:04:06Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Inligtingskas Instrument | name = Fiddle | names = [[Viool]] | image = Morris fiddler - Festivals of Winds, 2012.jpg | image_capt = 'n Fiddlespeler wat vir 'n morrisdans speel. | background = string | classification = [[Snaarinstrument|Strykinstrument]] | hornbostel_sachs = 321.322-71 | developed = Vroeë 16de eeu | range = [[Lêer:Range violin.svg|class=skin-invert|130px|center]] | related = *'''[[Viool]]fa...' 2965907 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Instrument | name = Fiddle | names = [[Viool]] | image = Morris fiddler - Festivals of Winds, 2012.jpg | image_capt = 'n Fiddlespeler wat vir 'n morrisdans speel. | background = string | classification = [[Snaarinstrument|Strykinstrument]] | hornbostel_sachs = 321.322-71 | developed = Vroeë 16de eeu | range = [[Lêer:Range violin.svg|class=skin-invert|130px|center]] | related = *'''[[Viool]]familie''' ([[altviool]], [[tjello]]) *[[Viol]]familie (sluit die [[kontrabas]] in) | builders = *[[Lys van vioolbouers|Vioolbouers]] }} '''Fiddle''' is die Engelse benaming vir 'n gestrykte [[snaarinstrument]], meestal 'n [[viool]] of 'n basinstrument.<ref>{{cite journal |last=Gyles |first=Mary Francis |title=Nero Fiddled While Rome Burned |journal=The Classical Journal |date=Januarie 1947 |volume=42 |issue=4 |pages=211–17 |jstor=3291751}}</ref> Dit is 'n omgangstaalwoord vir die viool wat deur spelers in alle genres gebruik word, ook in die [[klassieke musiek]]. Hoewel ''violin'' en ''fiddle'' in baie gevalle in wese sinonieme is, kan die styl van die musiek wat gespeel word bepaalde bouverskille tussen fiddles en klassieke viole meebring. 'n Fiddle kan byvoorbeeld met 'n platter [[Viool#Kam|kam]] toegerus word om die omvang van die stokarm se beweging te verminder wat vir tegnieke soos die ''double shuffle'' nodig is – 'n vorm van ''bariolage'' waarby vinnig tussen pare aangrensende snare afgewissel word.<ref>{{cite book |last1=Reiner |first1=David |last2=Anick |first2=Peter |date=1989 |title=Mel Bay's Old-Time Fiddling Across America |publisher=Mel Bay Publications, Inc. |page=37 |isbn=978-0-7866-5381-2}}</ref> Om 'n helderder toon te verkry as die diep klank van derm- of sintetiese snare, gebruik fiddlespelers dikwels [[staal]]snare. Die fiddle is deel van baie tradisionele ([[volksmusiek|volks-]])style, wat tipies mondelinge tradisies is: dit word "op die oor" aangeleer eerder as uit bladmusiek.<ref name="OKHistory">{{cite web |url=http://www.okhistory.org/publications/enc/entry.php?entry=FI001 |title=Fiddling |last=Harris |first=Rodger |publisher=The Encyclopedia of Oklahoma History and Culture |date=2009 |website=okhistory.org |access-date=7 April 2017}}</ref> ''Fiddling'' is die speel van die fiddle, en ''fiddlers'' is die musikante wat dit speel. Onder die musiekstyle is fiddlespel geneig om ritmes voort te bring wat op dans gerig is, met vinnige nootwisselings wat daarmee saamgaan, terwyl die klassieke musiek geneig is om meer [[vibrato]] en volgehoue note te bevat. Fiddlespel staan ook oop vir improvisasie en vir versiering na die speler se eie goeddunke, in teenstelling met orkesuitvoerings, wat hulle by die komponis se note hou om 'n werk getrou weer te gee. Dit kom minder algemeen voor dat 'n klassiek opgeleide violis volksmusiek speel, maar vandag het baie fiddlespelers – soos Alasdair Fraser, Brittany Haas en Alison Krauss – 'n klassieke opleiding.<ref>{{cite web |url=http://nodepression.com/article/alison-krauss-bluegrass-rose-blooms |title=Alison Krauss – The bluegrass rose blooms |work=No Depression |date=29 Desember 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161229100342/http://nodepression.com/article/alison-krauss-bluegrass-rose-blooms |archive-date=29 Desember 2016 |access-date=21 April 2021}}</ref> In sommige kontekste of kulture kan enige strykinstrument wat vir volksmusiek gebruik word 'n ''fiddle'' genoem word, byvoorbeeld die [[tjello]] (''big fiddle'') of die [[kontrabas]] (''bass fiddle''). Die woord word veral gebruik om die viool in die Ierse en Britse tradisionele musiek, in die [[klezmer]]musiek en in die musiek van die Roma aan te dui. == Etimologie == [[Lêer:Fiddlinbillhensley.png|duimnael|regs|upright|Fiddlin' Bill Hensley]] Die [[etimologie]] van ''fiddle'' is onseker: dit is waarskynlik van die [[Latyn]]se ''fidula'' afkomstig, die vroeë woord vir ''viool'', of dit kan van [[Germaanse tale|Germaanse]] oorsprong wees.<ref>''Fiddle''. In: ''Oxford English Dictionary''. Besoek op 28 Maart 2008. Die uiteindelike oorsprong is duister; die Germaanse woord toon 'n opvallende klankooreenkoms met sy Middeleeus-Latynse sinoniem ''vitula'', ''vidula'', waaruit Oudfrans ''viole'' en, deur ontlening daaruit, [[Italiaans]], [[Spaans]] en [[Portugees]] ''viola'' kom.</ref> Volgens 'n ander uiteensetting stam die woord van die [[Angel-Saksers|Angel-Saksiese]] ''fithele'' af, self van die Germaanse ''fiƿula'' – vergelyk [[Middelnederlands]] ''vedel'', [[Nederlands]] ''veel'', Oudhoogduits ''fidula'', [[Duits]] ''Fiedel'' en [[Oudnoors]] ''fiðla''. Die Middeleeus-Latynse ''fidula'' of ''vitula'' is dan beslis 'n ontlening uit die Germaans. Daar bestaan ook 'n verwantskap met die woorde ''vièle'' en ''viola'', waaruit ''violino'' (viool) kom. Die naam blyk verwant te wees aan [[Yslands]] ''fiðla'' en aan [[Ou Engels|Oudengels]] ''fiðele''.<ref>{{cite web |url=http://web.ff.cuni.cz/cgi-bin/uaa_slovnik/gmc_search_v3?cmd=formquery2&query=fiddle&startrow=1 |title=Bosworth and Toller |website=Germanic Lexicon Project |access-date=30 April 2012 |archive-date=23 Oktober 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131023060800/http://web.ff.cuni.cz/cgi-bin/uaa_slovnik/gmc_search_v3?cmd=formquery2&query=fiddle&startrow=1 |url-status=dead}}</ref> 'n Germaanse voorloper van ''fiddle'' sou selfs die voorouer van die vroeë Romaanse vorm van ''violin'' kon wees.<ref>Mario Pei: ''The Story of the English Language''. Simon and Schuster, New York 1967, p. 109.</ref> In die [[Middeleeue]] het ''fiddle'' ook na 'n voorloper van die hedendaagse viool verwys, die [[vedel]]. Soos die viool het dit gewoonlik vier snare gehad, maar dit het in 'n verskeidenheid vorme en groottes voorgekom. Nog 'n instrumentefamilie wat tot die ontwikkeling van die moderne viool bygedra het, is die [[Viol|viole]] (gambas), wat tussen die bene gehou en regop gespeel word en 'n toets met frette het.<ref>{{cite web |url=https://www.metmuseum.org/toah/hd/viol/hd_viol.htm |title=The Viol |publisher=The Metropolitan Museum of Art |last=Weinfield |first=Elizabeth |website=The Met's Heilbrunn Timeline of Art History |date=Junie 2014 |access-date=9 April 2018}}</ref> In [[Duits]] het die Engelse term ''Fiddle'', wat in die Middeleeue 'n vedel aangedui het, deur die verspreiding van [[Country-musiek|country-]] en [[Volksmusiek|folkmusiek]] asook van ''western swing'' en [[jazz]] ingang gevind. == Geskiedenis == Die Middeleeuse vedel het in die 10de eeu in Europa te voorskyn gekom en is van die Bisantynse ''lira'' (Grieks: λύρα; Latyn: ''lira'') afgelei, 'n strykinstrument van die [[Bisantynse Ryk]] en die voorouer van die meeste Europese strykinstrumente.<ref name="ebfiddle">''Fiddle''. In: ''[[Encyclopædia Britannica]]'', 6 Maart 2009.</ref><ref>{{cite book |first=Anthony |last=Baines |title=The Oxford Companion to Musical Instruments |publisher=Oxford University Press USA |date=12 November 1992}}</ref> Die ''lira'' het wyd weswaarts na Europa versprei; in die 11de en 12de eeu gebruik Europese skrywers die terme ''fiddle'' en ''lira'' as sinonieme wanneer hulle na strykinstrumente verwys.<ref name="ebfiddle" /> Die viool in sy huidige vorm het in die vroeë 16de eeu in Noord-[[Italië]] te voorskyn gekom. Die vroegste afbeeldings van viole, weliswaar met drie snare, word omstreeks 1530 in Noord-Italië gesien, min of meer terselfdertyd as wat die woorde ''violino'' en ''vyollon'' in Italiaanse en Franse dokumente verskyn. Een van die vroegste uitdruklike beskrywings van die instrument, insluitend sy stemming, kom uit die ''Epitome musical'' van Jambe de Fer, wat in 1556 in [[Lyon]] gepubliseer is.<ref>{{cite web |url=http://www.violinonline.com/historicalbackgroundoftheviolin.htm |title=Historical Background of the Violin |publisher=ViolinOnline.com |first=Robin Kay |last=Deverich |year=2006 |access-date=22 September 2006}}</ref> Teen daardie tyd het die viool reeds deur Europa begin versprei. Die instrument was baie populêr, sowel onder straatmusikante as onder die adel; die Franse koning Karel IX het in 1560 by Andrea Amati 24 viole bestel.<ref>{{cite web |url=http://www.bartruff.com/history.php |title=The History of the Violin |first=William |last=Bartruff |access-date=22 September 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070208112530/http://www.bartruff.com/history.php |archive-date=8 Februarie 2007}}</ref> Een van hierdie instrumente, die ''Charles IX'', is die oudste viool wat behoue gebly het. Oor die eeue heen het Europa twee onderskeie soorte strykinstrumente behou: die een, betreklik hoekig van vorm en in die arms gehou, het as die ''viola da braccio''-familie ('armviool') bekend geword en het tot die viool ontwikkel; die ander, met afhellende skouers en tussen die knieë gehou, was die groep van die ''[[viol|viola da gamba]]'' ('beenviool'). Gedurende die [[Renaissance]] was die gambas belangrike en elegante instrumente; hulle het uiteindelik veld verloor teenoor die luider ''viola da braccio''-familie.<ref>{{cite encyclopedia |editor-last=Sadie |editor-first=Stanley |author=Diana Poulton |entry=Viol |encyclopedia=The New Grove Dictionary of Musical Instruments |year=1984 |volume=3 |pages=736–741}}</ref> == Verskille met die klassieke vioolspel == [[Lêer:Peter Stampfel 08.jpg|duimnael|regs|upright|Die fiddlespeler Peter Stampfel]] Die reëls vir die speel, maar ook vir die aanleer van die fiddle is nie aan dieselfde konvensies gebonde as die klassieke vioolspel nie. Hoewel die fiddle meestal soos die viool onder die ken gehou word, kom ander houdings ook voor, byvoorbeeld in die elmboogholte of skuins afwaarts hangend sonder kontak met die ken. Hierdie houding stel die speler enersyds in staat om gelyktydig te sing; andersyds kry die linkerhand 'n vashoufunksie, waardeur die moontlikheid van posisiewisselings of van vibrato sterk beperk word. Baie fiddlespelers hou die [[Viool#Strykstok|strykstok]] nie, soos klassieke violiste dit doen, aan die onderste ent by die slof vas nie, maar 'n entjie hoër op. Hierdie houding vergemaklik ritmiese, vinnige spel, en by vinnige stukke is net 'n kort strykbeweging nodig. In baie gevalle sien fiddlespelers van vibrato af, dit wil sê van die vinnige beweging van die vingers van die linkerhand wat 'n ligte skommeling van die toonfrekwensie voortbring. In die plek daarvan word die ritme van die spel veral met die regterhand, wat die strykstok vashou, bepaal. Kenmerkend is verder ook die veelvuldige gebruik van dubbelgrepe (die gelyktydige stryk van twee snare), waarby veral die volkome konsonante van die kwart en die [[kwint]] graag gebruik word. Dikwels word dié deur die speler op 'n marcato-agtige wyse geaksentueer en/of volg hulle 'n kenmerkende, sinkopiese ritmisering. Soms word die dubbelgrepe boonop met portamento of ''bends'' gekombineer. Binne die volksmusiek word die fiddle dikwels met baie versierings bespeel, byvoorbeeld die ''roll'' en die dubbelgreep, wat veelvuldig in die [[Ierse volksmusiek]] gebruik word.<ref>McCarrick, T.: [https://web.archive.org/web/20101128165336/http://archive.fiddlesessions.com/jun06/tipsirish.pdf ''Tips and Techniques on Irish Fiddling, Part One''] (in Engels). ''Fiddle Sessions'' (geargiveer).</ref> Baie fiddlespelers leer die fiddlespel nie aan die hand van bladmusiek aan nie; die stukke word op die oor nagespeel en van speler tot speler oorgedra. 'n Verdere moontlikheid van fiddlespel in die folk- en jazzmusiek is die variasie van temas en die begeleiding van die musiek uitsluitlik op die gehoor. == Bouwyses == [[Lêer:FeleHel (2).jpg|duimnael|regs|upright=0.7|'n [[Hardangerviool]] deur Knut Gunnarsson Helland gebou]] Hoewel enige viool as fiddle bespeel kan word, is daar bouvorme van die viool wat nie in die klassieke musiek voorkom nie en wat slegs as fiddle bespeel word. So het Amerikaanse fiddlespelers die kamme van hul viole, waarop die snare rus, besonder plat uitgevoer om daarmee dubbel- of drievoudige grepe moontlik te maak. Baie sogenaamde ''old-time''-spelers gebruik ook [[scordatura]] (in die volksmusiek kruisstemming genoem), byvoorbeeld A–E–A–E, om bepaalde stukke makliker te kan speel. 'n Besondere fiddlebouvorm is die vyfsnarige fiddle, wat benewens die vier snare van die viool (G–D–A–E) 'n C-snaar het en daarmee die toonomvang van die [[altviool]] sowel as dié van die viool dek. Sommige spelers eksperimenteer ook met ses- of sewesnarige instrumente. Die [[Hardangerviool]] uit [[Noorweë]] besit naas die vier snare wat gestryk word, verdere meeklinkende snare, wat aan hierdie instrument 'n eiesoortige klank verleen. == Ensembles == [[Lêer:Musiciens pub Gus O'Connor-Doolin.JPG|duimnael|links|Fiddlespelers by 'n ''session'' in 'n kroeg in Ierland]] By uitvoerings is 'n enkele fiddlespeler, of een of twee saam met 'n groep ander instrumentaliste, die norm, hoewel spel met twee fiddles in sommige Noord-Amerikaanse, Skandinawiese, Skotse en Ierse style verteenwoordig word. Ná die volksmusiekherlewings van die tweede helfte van die 20ste eeu het dit algemeen geword om in minder formele omstandighede groot groepe fiddlespelers saam te sien speel – byvoorbeeld die Calgary Fiddlers, die Sweedse ''spelmanslag''-volksmusiekklubs en die wêreldwye verskynsel van die Ierse ''sessions''.<ref>{{cite web |url=http://www.thesession.org/sessions/index.php |title=The Session: Sessions |access-date=28 Augustus 2006}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2012/03/16/arts/music/traditional-irish-music-in-new-york-city.html |title=Traditional Irish Music in New York City |newspaper=The New York Times |first=Andy |last=Webster |date=16 Maart 2012 |access-date=6 Februarie 2018}}</ref> Orkesviole word daarenteen gewoonlik in afdelings gegroepeer. Hierdie teenstellende tradisies is moontlik oorblyfsels van historiese uitvoeringsomstandighede: groot konsertsale waar viole gespeel is, het – voor elektroniese versterking – meer instrumente vereis as die meer intieme danssale en huise waarin fiddlespelers gespeel het. Die verskil is waarskynlik versterk deur die verskillende klanke wat van vioolmusiek en van fiddlemusiek verwag is. Histories was die meerderheid fiddlemusiek dansmusiek,<ref name="OKHistory" /> terwyl vioolmusiek óf uit die dansmusiek gegroei het óf iets heeltemal anders was. Vioolmusiek het mettertyd 'n gladheid begin waardeer wat die fiddlespel, met sy duidelike dansgedrewe polsslag, nie altyd gevolg het nie. Die verskillende fiddletradisies heg aan verskillende dinge waarde. === Skots, met tjello === Heel aan die einde van die 20ste eeu het 'n paar kunstenaars die Skotse tradisie van viool en "''big fiddle''" (tjello) met welslae herskep. Bekende opnames sluit in dié van Iain Fraser en Christine Hanson, die ''Bonnie Lasses'' van Amelia Kaminski en Christine Hanson,<ref>{{cite web |url=http://www.willockandsaxgallery.com/kaminski.htm |title=Amelia Kaminski Productions |publisher=Willockandsaxgallery.com |access-date=14 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111112125429/http://www.willockandsaxgallery.com/kaminski.htm |archive-date=12 November 2011 |url-status=dead}}</ref> ''Fire and Grace'' van Alasdair Fraser en Natalie Haas,<ref>{{cite web |url=http://www.culburnie.com/albums/AlasdairFraser/fire_and_grace.htm |title=Fire & Grace |publisher=Culburnie.com |access-date=14 November 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928193410/http://www.culburnie.com/albums/AlasdairFraser/fire_and_grace.htm |archive-date=28 September 2011 |url-status=dead}}</ref> en ''The Wilds'' van Tim Macdonald en Jeremy Ward.<ref>{{cite web |url=http://www.timandjeremy.com/wilds |title=The Wilds |publisher=Tim Macdonald and Jeremy Ward |date=15 November 2017 |access-date=24 Augustus 2018}}</ref> === Balkan, met ''kontra'' === Hongaarse, Sloweense en Roemeense fiddlespelers word dikwels begelei deur 'n driesnarige variant van die altviool – die ''kontra'' – en deur die [[kontrabas]], met die ''cimbalom'' en die klarinet as minder standaardagtige, dog steeds algemene toevoegings tot so 'n groep. In [[Hongarye]] vorm 'n driesnarige altvioolvariant met 'n plat kam, die ''kontra'' of ''háromhúros brácsa'', deel van 'n tradisionele ritmeafdeling in die Hongaarse volksmusiek. Die plat kam laat die musikant toe om drieklanke oor drie snare te speel. 'n Driesnarige variant van die kontrabas word ook gebruik. == Style == In 'n groter mate as die klassieke vioolspel word fiddlespel gekenmerk deur 'n groot verskeidenheid etniese of volksmusiektradisies, elk met sy eie kenmerkende klank. === Europa === ==== Groot-Brittanje ==== * Fiddlespel in die [[Engeland|Engelse]] volksmusiek, onder andere: ** die Northumbriese styl, wat "''seconding''" bevat – 'n geïmproviseerde harmoniestem wat deur 'n tweede fiddlespeler gespeel word; ** die fiddlespel van Lakeland of Cumbria, waarvan die repertoire grotendeels op ''hornpipes'' berus, maar wat ook ''reels'' en ''jigs'' insluit;<ref>{{cite web |last=Gilchrist |first=Anne Geddes |title=Some Old Lake Country Fiddlers and their Tune Books |url=http://www.cpartington.plus.com/Links/Irwin/Lake%20District%20Fiddlers.html}}</ref> ** die Yorkshire-fiddlespel, 'n kombinasie van twee hoofbenaderings: 'n duidelik gefraseerde en geartikuleerde uitvoering met min bindings, maar soms met bourdons op los snare, soortgelyk aan die spel van Cotswold-morrisspelers en musikante van die Suid-Engelse landsdanse; vir noteryker wysies 'n vloeiender styl met onreëlmatige bindings wat die aksent tussen die polsslae en die teenslae verskuif, soortgelyk aan die Northumbriese fiddlemusiek.<ref>{{cite web |last1=Geoff |first1=Ed |last2=Bowen |first2=Liz |title=Yorkshire Fiddle Tunes and Dances |url=http://ydw.org.uk/YorksFidDance.pdf |website=Yorkshire Dales Workshops |access-date=24 Desember 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211024035010/http://ydw.org.uk/YorksFidDance.pdf |archive-date=24 Oktober 2021 |url-status=dead}}</ref> * [[Skotland|Skotse]] fiddlespel, onder andere: ** die Shetland-fiddlespel, met ''trowie''-wysies wat na bewering van die ''peerie folk'' (die "klein volkie" van die volksgeloof) afkomstig is. Die styl word deur "klinkende snare" en sinkopiese ritmes gekenmerk; ** 'n tradisie van die noordooste (veral Aberdeenshire en Moray) wat sterk deur die barokvioolspel beïnvloed is, met staccato- en ''Scotch snap''-stryktegnieke en dubbelgrepe; ** 'n tradisie van die Skotse Grensgebiede met 'n repertoire wat swaar op ''hornpipes'' leun en dubbelgrepe volop gebruik; ** 'n Hooglandtradisie, sterk beïnvloed deur die versieringskuns en die mixolidiese toonleer van die Groot Hooglandse [[doedelsak]], asook met gladder strykwerk as ander Skotse fiddlestyle en 'n swaai in die 6/8-''jig''-ritme; ** 'n Wes-Hooglandse en Hebridiese tradisie, baie na verwant aan die Hooglandtradisie, met sterk invloed uit die Gaeliese liedtradisie; ** 'n Orkney-tradisie met eenvoudiger strykwerk en versiering, maar met wysies wat toevallige tekens bevat.<ref>{{cite web |author=Joseph Lyons |url=http://www.scotlandsmusic.com/Home/scottish-fiddle.htm |title=Scottish Fiddle Music |publisher=Scotlandsmusic.com |access-date=30 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419115950/http://www.scotlandsmusic.com/Home/scottish-fiddle.htm |archive-date=19 April 2012 |url-status=dead}}</ref> * [[Wallis|Walliese]] fiddlespel (Wallies ''ffidil''), 'n tradisie wat onlangs herleef het. ==== Ierland ==== [[Lêer:Whiskey-youre-the-devil-violin.ogg|duimnael|150x150px|''Whiskey, You're the Devil'']] Fiddlespel in die [[Ierse volksmusiek]], onder andere: * Donegal-fiddlespel uit die noordweste in Ulster, wat ''mazurkas'' en 'n Skots beïnvloede repertoire insluit, met ''strathspey''- en ''highland fling''-danse. Die spelers is geneig om vinnig te speel en maak volop van staccato-strykwerk gebruik; van tyd tot tyd word "die bas gespeel", wat beteken dat 'n tweede fiddlespeler die melodie 'n oktaaf laer speel as die eerste. * Sligo-fiddlespel uit die noorde van Connacht, wat soos die Donegal-styl geneig is om vinnig te wees, maar met 'n veerkragtiger gevoel in die strykwerk. * Galway-fiddlespel uit die suide van Connacht, stadiger as die Sligo- of Donegal-tradisies, met swaarder klem op versiering. Wysies word soms in E♭ of B♭ gespeel om by die toonaard van doedelsakke in mol-toonsoorte te pas. * Clare-fiddlespel uit die noorde van Munster, wat geneig is om naby die stadiger Galway-tempo gespeel te word, dog met groter klem op die melodie self as op versiering. * Sliabh Luachra-fiddlespel uit die suidweste in Munster, gekenmerk deur 'n eiesoortige repertoire van ''polkas'' en ''slides'', die gebruik van dubbelgrepe en bourdons, asook die speel van die melodie in twee oktawe soos in Donegal.<ref>{{cite web |url=http://www.irishfiddle.com/article_on_styles1.html |title=Regional Irish Fiddle Styles |publisher=Irishfiddle.com |access-date=30 April 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120423204037/http://www.irishfiddle.com/article_on_styles1.html |archive-date=23 April 2012 |url-status=dead}}</ref> ==== Noordse lande ==== [[Lêer:JPP Areenalla.jpeg|duimnael|Die volksmusiekgroep JPP by die Kaustinen-volksmusiekfees van 2015 in Kaustinen, Finland]] * [[Noorweë|Noorse]] fiddlespel, insluitend dié op die [[Hardangerviool]], met tradisies uit: ** Røros en Noord-Noorweë, albei met die gewone viool; ** Finnskogen, met die gewone viool, maar met sommige verlaagde note onder invloed van die Finse volksmusiek; ** Voss en Telemark, albei met die Hardangerviool; ** Setesdal, waar sowel die gewone viool as die Hardangerviool gebruik word. * [[Swede|Sweedse]] fiddlespel, insluitend die spel van die ''låtfiol'', met tradisies uit Jämtland en Dalarna. * [[Finland|Finse]] fiddlespel, met die streekstyle van Kaustinen en Ostrobothnia, laasgenoemde sterk deur die Sweedse fiddlespel beïnvloed. ==== Vasteland-Europa ==== [[Lêer:KLEZPO.png|duimnael|regs|upright|Klezmer-fiddlespelers by 'n bruilof, Oekraïne, ongeveer 1925]] * [[Oostenryk]]se fiddlespel * Franse fiddlespel, insluitend 'n ou tradisie uit Corrèze en 'n herleefde tradisie uit [[Bretagne]] * Tradisies van die [[Hongarye|Hongaarse]] volksmusiek * [[Italië|Italiaanse]] fiddlespel<ref>{{cite web |url=http://www.fiddlingaround.co.uk/med/Med+mid%20frame.html |title=Middle Eastern and Mediterranean Fiddle |publisher=Fiddlingaround.co.uk |access-date=14 November 2011}}</ref> * [[Klezmer]]-fiddlespel<ref>{{cite web |url=http://www.fiddlingaround.co.uk/klezmer/Klezmer%20frame.html |title=Klezmer Fiddle |publisher=Fiddlingaround.co.uk |access-date=14 November 2011}}</ref> * [[Pole|Poolse]] fiddlespel * Vastelands-[[Portugal|Portugese]] en Asoriese fiddlespel * [[Roemenië|Roemeense]] fiddlespel<ref>{{cite web |url=http://www.fiddlingaround.co.uk/easterneurope/Easterneurope%20frame.html |title=East European and Gypsy Fiddle |publisher=Fiddlingaround.co.uk |access-date=14 November 2011}}</ref> === Die Amerikas === ==== Verenigde State ==== [[Lêer:Kenny Baker-fiddle.jpg|duimnael|regs|Die bluegrass-fiddlespeler Kenny Baker]] [[Lêer:LittleOldCabinInTheLane.ogg|duimnael|Die ''hillbilly''-liedjie "Little Log Cabin In The Lane", uitgevoer deur Fiddlin' John Carson]] Die Amerikaanse fiddlespel is 'n breë kategorie wat sowel tradisionele as moderne style insluit. Tradisioneel: * [[blues|Blues]]-fiddlespel * Cajun- en zydeco-fiddlespel * Fiddlespel van die inheemse volke van die Verenigde State, onder andere dié van die Cherokee<ref name="OKHistory" /> en die Creek,<ref name="OKHistory" /> asook die ''waila''-musiek van die Tohono O'odham, 'n styl wat sterk deur die Meksikaanse fiddlespel beïnvloed is<ref>{{cite web |url=http://store.canyonrecords.com/index.php?app=ecom&ns=prodshow&ref=CR-8082 |title=Gu-Achi Fiddlers – Old Time O'odham Fiddle Music (CR-8082) |publisher=Store.canyonrecords.com |access-date=3 Augustus 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120803000540/http://store.canyonrecords.com/index.php?app=ecom&ns=prodshow&ref=CR-8082 |archive-date=3 Augustus 2012 |url-status=dead}}</ref> * ''Old-time''-fiddlespel, onder andere: ** die fiddlespel van die [[Appalache]], vandag die bekendste styl, met volop gebruik van bourdons en dubbelgrepe asook sinkopiese strykpatrone; ** die Athabaskiese fiddlespel van die binneland van Alaska; ** die fiddlespel van die Middelweste, sterk deur die Skandinawiese musiek beïnvloed; ** die fiddlespel van die Ozarks, met vinniger en knapper strykwerk as dié van die Appalache; ** die Texas-fiddlespel, met invloede uit die Meksikaanse fiddlespel en klem op wedstrydspel; ** die fiddlespel van [[Nieu-Engeland]], met sterk invloede uit die [[Quebec]]se/Frans-Kanadese en Britse repertoires; ** die fiddlespel van die Noordweste, met invloede uit sowel die Ozark- as die Middelwestelike style, dog met sterk klem op wedstrydspel soos in Texas. Modern: * Bluegrass-fiddlespel * [[Country-musiek|Country]]-fiddlespel * ''Western swing''-fiddlespel<ref>{{cite web |url=http://www.fiddlingaround.co.uk/westernswing/wswingframe.html |title=Western Swing Fiddle |publisher=Fiddlingaround.co.uk |access-date=14 November 2011}}</ref> ==== Kanada ==== Fiddlespel bly gewild in [[Kanada]], en die verskillende plaaslike style word as 'n belangrike deel van die land se kulturele identiteit beskou, soos tydens die openingseremonie van die [[Olimpiese Winterspele 2010]] in [[Vancouver]] gevier is. * Cape Breton-fiddlespel, met 'n duidelike Skotse invloed * Frans-Kanadese fiddlespel, insluitend "skewe wysies" – wysies met onreëlmatige polspatrone * Métis-fiddlespel van sentraal- en wes-Kanada, met sterk Frans-Kanadese invloed, maar met nog meer "skewe" wysies<ref>{{cite web |url=http://jsis.washington.edu/canada/collections/metis2.shtml |title=Jackson School of International Studies – Canadian Studies Center |publisher=Jsis.washington.edu |access-date=3 Augustus 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131023062109/http://jsis.washington.edu/canada/collections/metis2.shtml |archive-date=23 Oktober 2013 |url-status=dead}}</ref> * Newfoundland-fiddlespel, ook met baie skewe wysies wat in die omgangstaal ''singles'' of ''doubles'' genoem word * Die Maritieme, Acadiese of ''downeast''-styl, wat baie ooreenkomste met die Cape Breton-fiddlespel toon * Engels-Kanadese fiddlespel ==== Meksiko ==== [[Lêer:Silvestre Vargas Orfeon.JPG|duimnael|regs|Silvestre Vargas (1901–1985), fiddlespeler van Mariachi Vargas van 1921 tot 1975 en leier daarvan van 1931 tot 1955]] Die [[Meksiko|Meksikaanse]] fiddlespel sluit in: * ''Danza indígena'' * ''Mariachi'' * ''Son arribeño'' * ''Son calentano'' * ''Son huasteco'' * ''Son planeco'' * ''Violín-tambora'' * ''Violín tuxtleco'' * ''Violín mixteco'' ==== Suid-Amerika ==== * ''Forró'', 'n musieksoort uit [[Brasilië]], insluitend die ''rabeca''-fiddletradisie * Die [[Peru|Peruaanse]] viool === Afrika, Asië en Australië === * Afrika-fiddles * Tradisies van die [[Australië|Australiese]] volksmusiek * Die Chinese ''huqin''-fiddles * Die ''morna''-fiddlespel van [[Kaap Verde]] * Die Indiese fiddle * Die [[Indië|Indiese]] klassieke musiek == Verwante instrumente == === Variante === [[Lêer:Apachefiddler.jpg|duimnael|regs|upright|Chasi, 'n Warm Springs-Apache-musikant, speel die Apache-viool, 1886<ref>[http://siris-archives.si.edu/ipac20/ipac.jsp?&profile=all&source=~!siarchives&uri=full=3100001~!33821~!0#focus "Portrait of Chasi, Bonito's Son…"] ''National Anthropological Archives'' (besoek op 11 Junie 2010).</ref>]] * [[Hardangerviool]] * Strohviool of fonoviool, in Roemeens bekend as ''vioară cu goarnă'' === Nabye verwante === * [[Tjello]] * [[Kontrabas]] * ''Kontra'' * ''Låtfiol'' * Rebec * ''Rabeca'' * [[Altviool]] === Verlangse verwante === [[Lêer:Vaxholm 8556 (1158877619).jpg|duimnael|'n Nyckelharpa word bespeel]] * Apache-viool * Bisantynse lier, die Middeleeuse strykinstrument van die [[Bisantynse Ryk]] * Kretensiese lier * ''Crwth'' * ''Gadulka'' * ''Gudok'' * ''Gusle'' * Draailier, ook die "wielfiddle" genoem * ''Kamancheh'' * ''Lijerica'' * ''Nyckelharpa'' * ''Rebab'' * ''Erhu'' * Perdekopviool (''morin khuur'') == Sien ook == * [[Viool]] * [[Vedel]] (voorloper van die viool in die Middeleeue) * [[Hardangerviool]] * [[Scordatura]] * [[Jazz]] == Verwysings == {{Verwysings|30em}} == Literatuur == {{Refbegin|30em}} * Marion Thede: ''The Fiddle Book''. Oak Publications, 1970, {{ISBN|0-8256-0145-2}}. * David Brody: ''The Fiddler's Fakebook''. Oak Publications, 1983, {{ISBN|0-8256-0238-6}}. * David Reiner, Peter Anick: ''Oldtime Fiddling Across America''. Mel Bay Publications, 1989, {{ISBN|0-87166-766-5}}. Bevat transkripsies en ontledings van wysies uit verskeie streeks- en etniese style. * Susan Songer: ''The Portland Collection''. 1997, {{ISBN|0-9657476-0-3}} (deel 2: {{ISBN|0-9657476-1-1}}). * Drew Beisswenger: ''North American Fiddle Music: A Research and Information Guide''. Routledge, 2011, {{ISBN|978-0-415-99454-5}}. {{Refeindig}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie|Fiddles|Fiddle}} * [http://www.ibiblio.org/fiddlers/index.html The Fiddler's Companion] (in Engels) – 'n ensiklopedie van historiese aantekeninge oor wysies uit die Britse, Keltiese en Amerikaanse tradisies * [https://www.fiddlingaround.co.uk/ Fiddling Around] (in Engels) {{Portaal|Musiek}} {{Authority control}} [[Kategorie:Snaarinstrumente]] [[Kategorie:Volksmusiek]] [[Kategorie:Musiek van Ierland]] qev6oz5u56ild0hhjcyu1gnuavr1qje 0 468815 2965910 2026-09-09T10:26:44Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Kort beskrywing|Middeleeuse strykinstrument}} {{Inligtingskas Instrument | name = Vedel | names = | image = Viella2.jpg | image_capt = 'n Moderne rekonstruksie van 'n vedel na 'n skildery van Hans Memling | background = string | classification = * [[Snaarinstrument]] ** Strykinstrument | developed = 11de eeu | related = * Bisantynse lira * [[Rebec]] * ''[[Lira da braccio]]'' * [[Viool]] * [[Fiddle]] * [[Draailier]]...' 2965910 wikitext text/x-wiki {{Kort beskrywing|Middeleeuse strykinstrument}} {{Inligtingskas Instrument | name = Vedel | names = | image = Viella2.jpg | image_capt = 'n Moderne rekonstruksie van 'n vedel na 'n skildery van Hans Memling | background = string | classification = * [[Snaarinstrument]] ** Strykinstrument | developed = 11de eeu | related = * Bisantynse lira * [[Rebec]] * ''[[Lira da braccio]]'' * [[Viool]] * [[Fiddle]] * [[Draailier]] }} Die '''vedel''' is 'n Europese [[snaarinstrument]] wat met 'n [[Viool#Strykstok|strykstok]] bespeel is en in die [[Middeleeue]] gebruik is.<ref name="cnrtl" /> Dit lyk soos die moderne [[viool]], maar met 'n effens langer en dieper klankkas, drie tot vyf [[Viool#Snare|dermsnare]] en 'n blaarvormige skroefkas met stemskroewe wat van voor ingesteek is; soms het die klankkas die vorm van 'n agt.{{Feit|datum=September 2026}} Watter uiterlike vorm hierdie instrumente ook al gehad het, die klankkas het bestaan uit 'n boblad en 'n bodem wat deur sye verbind is, 'n boumetode wat volgens ondervinding vir strykinstrumente die geskikste is. Die vorm wat in Frankryk die algemeenste aan die vroegste vedels gegee is, was ovaal, en dié vorm het met sy wysigings in die guns gebly totdat die Italiaanse ''[[lira da braccio]]'' hom as die beter tipe laat geld het, wat uiteindelik tot die viool gelei het.<ref name="EB1911" /> Die vedel was een van die gewildste instrumente van die Middeleeue en is van die 13de tot die 15de eeu deur [[troebadoer]]s en jongleurs gebruik. Dit het moontlik uit die Bisantynse lira ontwikkel, 'n gestrykte instrument wat naby verwant is aan die ''rebab'', 'n Arabiese strykinstrument.<ref name="fiddle-eb" /> Daar bestaan talle Middeleeuse afbeeldings van verskillende soorte vedels in [[manuskrip]]te, beeldhouwerk en skilderye, ten minste sedert die 12de eeu.<ref name="musiconis" /> In die musiekwetenskap word die terme ''vièle'' en ''vielle'' ook in 'n algemene sin gebruik vir enige min of meer eenvoudige strykinstrument wat wêreldwyd voorkom en wat baie verskillende vorme en eienskappe kan hê. Net so word klein strykinstrumente uit die volksmusiek en tradisionele musiek van oor die hele wêreld sonder nadere onderskeid ''fidel'' of ''fiedel'' genoem. == Naam == Die woord kom uit dieselfde stam as die Engelse ''[[fiddle]]''.<ref name="fiddle-eb" /> Naas ''vedel'' is die instrument ook as ''fidel'' en ''viuola'' bekend, hoewel die Franse naam ''vièle'' algemeen gebruik word.<ref name="fiddle-eb" /> Ander Franse vorme is ''vielle'', ''viièle'' en ''viele''.<ref name="cnrtl" /> Verwante benaminge is Italiaans ''viella'' en Spaans ''vihuela''; die historiese instrument word ook ''fidula'' genoem.<ref name="valentin-427" /> Die Duitse vorme gaan terug op [[Oudhoogduits]] ''fidula'' en Middelhoogduits ''fidel'', ''fyddel'' en ''videl''. Voor die 19de eeu was die Duitse spelling nie gestandaardiseer nie: naas ''fidel'' en ''fiedel'' kom ook vorme met 'n aanvangs-''v'' voor. Die woordoorsprong kan tot in [[Provensaals|Oudprovensaals]] teruggevoer word. 'n Verwantskap met ''viola'' (Italiaans ''viola'') word as waarskynlik beskou, hoewel die besonderhede omstrede is; ook of daar 'n verband met Italiaans ''viella'', Spaans ''vihuela'' en Frans ''vièle'' en ''vielle'' bestaan, is omstrede. Die Duitstalige musiekwetenskap het hom grootliks op die spelling ''Fidel'' vir historiese strykinstrumente vasgelê, onder andere in die naslaanwerk ''Die Musik in Geschichte und Gegenwart''.<ref name="mgg" /> Dieselfde geld vir die Schola Cantorum Basiliensis in Basel, waarskynlik die enigste instelling vir hoër musiekonderrig ter wêreld waar Fidel as hoofvak studeer kan word.<ref name="scb" /> Van die middel of die einde van die 15de eeu af is die Franse woord ''vielle'' vir die [[draailier]] gebruik, as verkorte vorm van ''vielle à roue'' ("vedel met 'n wiel").<ref name="EB1911" /> == Geskiedenis == [[Lêer:Saint-Denis - Basilique Saint-Denis - Portail central -18.JPG|duimnael|Een van die 24 ouderlinge uit die Openbaring, hoofportaal van die Basiliek van Saint-Denis (ongeveer 1200)]] Die historiese vedel, ook ''fidula'' genoem, is reeds in die 11de eeu aantoonbaar; in die 12de eeu kom vedels dikwels in die timpane van kerkportale voor as die instrumente van die 24 ouderlinge uit die [[Openbaring]].<ref name="valentin-427" /> Naas die vedel was veral die [[rebec]] die belangrikste strykinstrument van die Middeleeuse en die Renaissance-musiek. Waar die Middeleeuse vedel 'n plat bodem gehad het en 'n skroefkas met stemskroewe wat regop van voor of van agter ingesteek is, het die rebec 'n gewelfde rug en stemskroewe gehad wat na die sy uitgestaan het. Die strykstok het bestaan uit 'n geboë stok wat die perdehaarbespanning styf gehou het. Die vedel was die belangrikste instrument van die troebadoers en die Duitse minnesangers. Vedels het gewoonlik 'n ovaal klankkas gehad of een met 'n ingesnoerde taille, en volgens die Duitse vakliteratuur vyf tot sewe snare in kwint- en kwartstemming, met of sonder bourdonsnare; dié sonder bourdonsnare was die voorlopers van die groter strykinstrumente. In die 15de eeu het die ''lira da braccio'' uit die vedel ontwikkel, wat naas die vyf speelsnare twee bourdonsnare langs die toets gehad het. Die stemming van dié instrument was d–d′–g–g′–d′–a′–e″. Uit die vedel en die rebec het die strykinstrumente ontwikkel; die ''viola da braccio'' van die 15de eeu het al baie na aan die hedendaagse viool gestaan. Die korthalsvedel is met die linkerhand teen die bors of die nek gehou en met die regterhand met die strykstok bespeel. Gedurende die Renaissance is die familie uitgebrei en is die groter tipes tussen die bene vasgeklem en so bespeel. Die instrument is by godsdienstige sowel as burgerlike feeste gebruik.<ref name="museumgids" /> Nasate van die Middeleeuse vedel het in die Oos-Europese volksmusiek behoue gebly. 'n Ou vorm van die vedel wat tot aan die einde van die 19de eeu in Pole gespeel is, is die ''suka''; sedert die 1990's word die tipe wat in tekeninge oorgelewer is, weer nagebou. Onder die vervaardigers van vedels in die 20ste eeu was byvoorbeeld die ''Werkstatt für Historische Musikinstrumente und Fidelbau'' van Emmo Koch in [[Bremen]] en, in Mittenwald, Karl Frank, wat sessnarige "Mittenwalder Fideln" gebou het wat in kwarte gestem en op die skoot gespeel word.<ref name="valentin-455" /> == Vorme en tipes == [[Lêer:Vielle.jpg|duimnael|links|'n Vedelspeler, boekillustrasie uit die ''Cantigas de Santa Maria'', 13de eeu]] 'n Studie van 147 instrumente in Romaanse beeldhouwerk, wat uitgaan van 'n ontwikkeling wat deur die musikale eise aan die instrument gedryf is en wat sigbaar is in die verbinding tussen die klankkas en die hals eerder as in die vorm van die klankkas, onderskei vier tipes: * die peervormige vedel sonder hals en sonder toets, waarvan die klankkas by die bosaal regstreeks by die kop aansluit; * die vedel met 'n hals maar sonder toets (die klankkas van hierdie tipe kan verskillende vorme aanneem: peervormig, ovaal of ellipties); * die peervormige vedel met 'n toets maar sonder hals (die toets verskyn aan die begin van die 12de eeu); * die ovaal of halfovaal vedel met 'n hals wat van die klankkas losstaan en van 'n toets voorsien is. Hierdie ontwikkeling was nie lineêr nie, aangesien argaïese ontwerpe aan die einde van die 12de eeu nog steeds voortbestaan het, terwyl ander instrumente meer musikale moontlikhede sou gebied het. == Bou == [[Lêer:Engel mit Viola und Laute Oberrhein um 1490.jpg|duimnael|Engele met 'n vedel en 'n luit. Houtbeeldhouwerk in lindehout, Duitsland, ongeveer 1490 – Bode-Museum, [[Berlyn]]]] === Kop === Die kop van die vedel, waarin die frontale stemskroewe sit waarmee die snare gespan word, het verskillende vorme: vyfhoekig, rond of spitsboogvormig. Die kop kan aan die onderkant uitgehol wees; in daardie geval loop die snare deur een of meer openinge net agter die bosaal in. === Klankgate en klankkas === Die klankgate neem uiteenlopende vorme aan. Hulle kan as twee halfsirkels weerskante van die kam uitgesny wees, of die vorm van 'n letter, van 'n [[neum]] (veral die ''virga''), van waterdruppels, of 'n ovaal, halfovaal of kwartovaal hê. By hierdie paar hoofklankgate kan nog ander op die boblad bykom – Griekse of Maltese kruise, sterrekonstellasies, waterdruppels of gewone gaatjies – of selfs op die sykant van die instrument. Aangesien die tegniek om sye met 'n warm yster te buig, wat eie is aan die vioolbou, nog nie bestaan het nie, is daar juis op die sykant plek vir sulke klankgate: die klankkas is in sy geheel uit 'n enkele plank uitgehol, waarop 'n bodem en 'n boblad aangebring is. === Strykstok === Omdat die strykstok van die vedel selde in beeldhouwerk bewaar gebly het – dit is afgebreek of te sterk gestileer – kom die meeste afbeeldings uit manuskripte en skilderye; Nelly Poidevin het daaruit 'n ontwikkelingslyn afgelei. Die oorspronklike vorm is dié van 'n eenvoudige boog, die wapen waaraan die voorwerp sy Franse naam (''archet'') te danke het. Daarna verskyn 'n verlenging van die stok aan een van die ente, onder die vlak van die perdehaar: 'n soort handgreep wat die speler kan vasvat. Hierdie greep bly van die 12de tot die 14de eeu in gebruik, in verskillende vorme en groottes. Aanvanklik, tot in die 12de eeu, lê die greep nie op dieselfde lyn as die stok nie en word dit deur 'n knik van die kromming van die stok onderskei. Hierdie eerste drie strykstokvorme volg die natuurlike krommings van die hout; die vorme wat daarna voorkom, veronderstel meer ingewikkelde konstruksiemetodes. 'n Vorm wat baie dikwels voorkom, is dié waar die stok oor die hele lengte reguit is behalwe by die punt, waar die kromming skerp soos 'n haak is; hierdie strykstokke, wat in die 12de en 13de eeu op peervormige, ovaal en agtvormige vedels (op die knieë) gespeel is, is dikwels baie lank. 'n Vyfde vorm, wat naby aan die voorgaande staan, onderskei hom deur 'n kromming oor die hele lengte van die stok terwyl die haak aan die punt behou word, wat 'n S-vormige stok gee. 'n Wikingstrykstok uit die 11de eeu wat in [[Ierland]] gevind is, het hierdie vorm, wat veral in die 14de eeu algemeen bly. In dieselfde eeu verskyn 'n vorm wat radikaal van die voorgaandes verskil: die grootste afstand tussen die stok en die hare lê nie meer na die punt toe nie, maar in die eerste derde van die strykstok, waar 'n soort slof uit die stok gesny is waardeur die hare loop. Hierdie strykstokke lyk fyner en ligter, met 'n minder ferm houvas as vroeër. 'n Ander vorm, wat beheersing van die warmbuigtegniek vir die welwing van die hout vereis, bestaan uit 'n reguit stok wat parallel aan die hare loop maar aan albei ente omgebuig is om by die hare aan te sluit; hierdie model kom deur die hele 15de eeu voor. Die laaste tipe wat opgeteken is, in die 15de eeu en daarna, is dié in die vorm van 'n S, waar die grootste afstand tussen die hare en die stok onderaan die stok, na die slof toe, lê. Sulke kort, fyn strykstokke veronderstel 'n verfynde speelwyse naby die slof. == Snare en stemming == Afbeeldings van die instrument van voor die 13de eeu gee 'n wisselende aantal snare aan, hoofsaaklik drie tot vyf, wat ook François-Joseph Fétis in sy werk ''Sur l'origine et les transformations des instruments à archet'' (1856) opmerk. Die prins-abt Martin Gerbert beweer dat die snaargetal van die 11de tot die 13de eeu wisselend was, van drie tot vyf, en dat die getal van vyf snare daarna vasgelê is. Hieronymus van Morawië, 'n [[Dominikane|Dominikaan]] wat in die 13de eeu geleef het, gee 'n gedetailleerde beskrywing van die vedel van sy tyd, wat vyf snare gehad het.<ref name="moravia" /> Hieronymus skryf oor die stemming van die instrument: {{Aanhaling|Die vedel, hoewel dit hoër gaan as die ''rubèbe'' [die rebec], gaan nie hoër of laer as wat die verskillende maniere waarop musikante dit stem, bepaal nie; want die vedel kan op drie maniere gestem word. Dit het en moet vyf snare hê.<ref name="moravia" />}} In die eerste manier wat Hieronymus voorstel, lê een snaar links van en buite die hals en word dit op d gestem. Die snaar daarnaas op die hals word op die kwint daaronder gestem, dit wil sê op G; die volgende snaar staan 'n oktaaf bo G, wat g gee, sodat daar 'n oktaafkoor ontstaan wat dikwels in die ikonografie te sien is. Die twee oorblywende hoë snare word in unisoon op d′ gestem, die kwint bo die naasliggende g. Volgens Hieronymus kan met hierdie eerste stemming, deur die druk van die vingers van die linkerhand, in alle moontlike modusse gespeel word. Vir die tweede stemming, wat nodig is vir wêreldlike en onreëlmatige liedere wat dikwels die hele omvang van die Guidoniese hand deurloop, lê al vyf snare op die hals. Slegs een snaar verskil van die vorige stemming, naamlik die hoogste, wat op g′ gestem word – die kwart bo d′. Die derde en laaste manier staan teenoor die eerste: die laagste snare word in unisoon op G gestem, die derde op d, die kwint bo G, en die twee hoogstes in unisoon op c′. Hierdie laaste stemming, wat weens die septiem daarin vreemd voorkom, word in navorsing van Christopher Page verdedig, wat daarin 'n eiesoortige stemwyse sien om die [[chanson de geste]] te begelei. Die drie stemminge wat Hieronymus oorlewer, word ook so weergegee, met die bourdonsnaar tussen hakies: # (d–)G–g–d′–d′ # (d–)G–g–d′–g′ # (G–)G–d–c′–c′ Stemminge 1 en 3 lyk daarop te dui dat die vedel soms dubbelsnare gebruik het en dus, musikaal gesproke, soms net oor drie speelsnare beskik het, soos die rebec. == Die agtvormige vedel == Daar bestaan enkele seldsame voorbeelde van vedels met soortgelyke vorme wat sittende gespeel is; dit kom hoofsaaklik in die Iberiese gebied voor. 'n Ander instrument wat sittende gespeel is – op die knieë of soms tussen die bene – onderskei hom egter van dié wat hierbo bespreek is en in die arms gespeel is. Vir die snaarinstrumentmaker en organoloog Christian Rault kan hierdie agtvormige vedel die ''trichordum giga'' wees wat in 'n werk uit die 12de eeu vermeld word.<ref name="bachmann" /> Die agtvormige vedel is deur sy vorm, sy konstruksiemetode en sy musikale gebruik met 'n opvoedkundige funksie nou verbonde aan die ''organistrum''. Ongeag die polemiek oor sy benaming kom dit in Romaanse beeldhouwerk voor in die hande van koning [[Dawid]], van die 24 ouderlinge uit die Openbaring en van ander belangrike figure. Hierdie driesnarige instrument met 'n hals het nooit 'n verhoogde toets nie. Dit is dus vermoedelik nie gespeel deur die snare met die vingers teen die toets te druk, soos op die [[tjello]] of die viola da gamba nie – die vingers is te ver van die hals af – maar deur hulle sywaarts met die naels of die vingers te haak, soos by sekere Oosterse instrumente, byvoorbeeld die Maghrebiese ''rabab''. == Moderne gebruik == Verskeie moderne musiekgroepe wat op ou musiek (van voor die [[Barok]]) fokus, gebruik soms vedels of moderne nabouings daarvan in hul ensembles, saam met ander instrumente soos rebecs en die ''saz''. == Die moderne "Fidel" == Die naam ''Fidel'', vroeër ook ''Neue Fidel'',<ref name="valentin-426" /> word in Duits ook gebruik vir 'n strykinstrument wat eers in die 20ste eeu ontstaan het. Dit is 'n gemoderniseerde vorm van die viola da gamba, 'n historiese strykinstrument wat in die loop van die 20ste eeu saam met die historiese uitvoeringspraktyk herontdek is. Die instrument stem in speelwyse en stemming met sy historiese voorbeeld ooreen. In die middel van die 20ste eeu het vioolbouers met die Fidel 'n stewiger en goedkoper vorm van die gamba ontwikkel om beginners se toegang tot die instrument te vergemaklik. By sommige musiekskole word dit steeds as beginnersinstrument onderrig. Fidels kom in verskillende toonlae voor; die algemeenste is die hoë diskantlaag. In teenstelling met die gamba word die Fidel met staalsnare bespan. Baie Fidels word met meganieke in plaas van stemskroewe gestem, maar daar is ook variante met stemskroewe en fynstemmers, soos by viole. Dit word soos die diskantgamba tussen die bene gehou, of met die klankkas op die skoot en die hals boontoe. Fidels het vyf tot ses snare in 'n kwart-terts-stemming en 'n toets met bande. Gebruiklike stemminge: * vyfsnarig: g–c′–e′–a′–d″ * sessnarig: d–g–c′–e′–a′–d″ == Galery == <gallery mode="packed" heights="180px"> Violas de arco en un manuscrito del año 900 - 950.jpg|Mosarabiese miniatuur uit 'n ''Beatus''-manuskrip van ongeveer 900–950 in Spanje. Nasionale Biblioteek van Spanje, Vitr. 14/1, folio 130r. Vielles and Citole, Manuscript T (El Escorial, Biblioteca del Real Monasterio, MS. T. I. 1), fol. 5r, detail.jpg|Detail uit die ''Cantigas de Santa Maria'' (kodeks MS T.I. 1): twee vedels (links) en 'n citole. Spanje, ongeveer 1280. Vihuela de arco pequeña en las Cantigas de Alfonso X el Sabio.jpg|Vedel of ''vihuela de arco'' in die ''Cantigas de Santa Maria'', ongeveer 1280. Die instrument word regop op die musikant se knie gespeel. Ormesby Psalter Vielle.jpg|Vedel uit ongeveer 1310, Ormesby-psalter, Bodleian-biblioteek. Anonymous vielle-player from the Codex Manesse.PNG|Vedel uit die Codex Manesse, Universiteitsbiblioteek van Heidelberg, ongeveer 1305–1315. Codex Manesse 312r Reinmar der Fiedler.jpg|Reinmar die vedelspeler, uit die Codex Manesse. Duitsland, ongeveer 1305–1315. Peterborough Psalter vielle.png|Speler van 'n driesnarige vedel, in die kantlyn van die Peterborough-psalter. Vroeë 14de eeu. Master of the Brussels Initials and Associates (French) - Hours of Charles the Noble, King of Navarre (1361-1425), fol. 325r, Text - 1964.40.325.a - Cleveland Museum of Art cropped.jpg|Half mens, half dier wat 'n driesnarige vedel linkshandig speel, in die kantlyn van die getydeboek van Karel die Edele. Vroeë 15de eeu. Fidulaconfrascos.JPG|Moderne nabouing van 'n vedel uit Spanje, gebaseer op 'n instrument in die beeldhouwerk van die Pórtico de la Gloria in Santiago de Compostela. </gallery> == Sien ook == * [[Fiddle]], die Engelse benaming vir 'n viool wat in die volks- en countrymusiek gebruik word * [[Draailier]] * [[Viool]] == Verwysings == {{Verwysings|refs= <ref name="EB1911">{{Cite book |last=Schlesinger |first=Kathleen |chapter=Vielle |title=Encyclopædia Britannica |edition=11de |volume=28 |editor-last=Chisholm |editor-first=Hugh |publisher=Cambridge University Press |year=1911 |page=50}}</ref> <ref name="fiddle-eb">{{Cite web |title=fiddle |website=Encyclopædia Britannica |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/206069/fiddle |access-date=6 Maart 2009}}</ref> <ref name="cnrtl">[https://www.cnrtl.fr/definition/vielle ''Vielle''] in die ''Trésor de la langue française informatisé''. Centre national de ressources textuelles et lexicales. {{In taal|fr}}</ref> <ref name="musiconis">[http://musiconis.huma-num.fr/recherche_simple?query=vi%C3%A8le ''Vièle''] in die Musiconis-databasis, Université Paris-Sorbonne. {{In taal|fr}}</ref> <ref name="moravia">Hieronymus van Morawië: ''Tractatus de Musica'', ongeveer 1280.</ref> <ref name="bachmann">Werner Bachmann: ''The Origins of Bowing''. Oxford University Press, 1969, p. 83.</ref> <ref name="valentin-426">Erich Valentin: ''Handbuch der Musikinstrumentenkunde''. Gustav Bosse, Regensburg 1954, p. 426.</ref> <ref name="valentin-427">Erich Valentin: ''Handbuch der Musikinstrumentenkunde''. Gustav Bosse, Regensburg 1954, p. 427.</ref> <ref name="valentin-455">Erich Valentin: ''Handbuch der Musikinstrumentenkunde''. Gustav Bosse, Regensburg 1954, pp. 455 e.v.</ref> <ref name="mgg">Rainer Ullreich: ''Fidel''. In: ''Die Musik in Geschichte und Gegenwart''. 2de uitgawe, aanvullingsband (S3).</ref> <ref name="scb">{{Cite web |title=Liste der Instrumente, die an der Schola Cantorum Basiliensis unterrichtet werden |url=http://www.scb-basel.ch/index/110329 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081018191054/http://www.scb-basel.ch/index/110329 |archive-date=18 Oktober 2008 |url-status=dead |access-date=9 September 2026}} {{In taal|de}}</ref> <ref name="museumgids">{{Cite web |title=Muziekinstrumenten uit Middeleeuwen, Renaissance en Barok. Museum voor muziekinstrumenten, Peer (museumgids) |url=http://www.geschiedenis.westerschool.picto.nl/PDF/museumgids.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20221209083755/http://www.geschiedenis.westerschool.picto.nl/PDF/museumgids.pdf |archive-date=9 Desember 2022 |url-status=dead |access-date=23 Oktober 2016}} {{In taal|nl}}</ref> }} == Eksterne skakels == {{Commonscat|Vielle}} * [http://ludowe.instrumenty.edu.pl/en/instruments-/categories/category/316 Vedels] in ''Polish folk musical instruments'' {{In taal|en}} * [http://musiconis.huma-num.fr/recherche_simple?query=vi%C3%A8le Vedels] in die Musiconis-databasis van die Université Paris-Sorbonne {{In taal|fr}} * [http://www.ville-ge.ch/meg/musinfo01.php?what=vi%E8le&debut=0&search=rechercher&bool=AND Versameling vedels van oor die hele wêreld] by die Etnografiese Museum van Genève {{In taal|fr}} {{Normdata}} [[Kategorie:Snaarinstrumente]] 5jrpw3zvg4ct1wwmmb39mkdu9q0ymm7 14 468816 2965911 2026-09-09T10:27:33Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Versteekte kategorie}}' 2965911 wikitext text/x-wiki {{Versteekte kategorie}} d65yxcjy5mr1bvdb53uzx2c5tilgynt 1 468817 2965913 2026-09-09T10:51:22Z Aliwal2012 39067 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 'n Engelse naam! Laat my nekhare rys! --~~~~' 2965913 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 'n Engelse naam! Laat my nekhare rys! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:50, 9 September 2026 (UTC) g1g7rto3c3rqvu8qdc63d5r7qvr5mke 2965916 2965913 2026-09-09T11:00:10Z Pynappel 70858 /* */ Antwoord 2965916 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 'n Engelse naam! Laat my nekhare rys! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:50, 9 September 2026 (UTC) :Ek sal dit graag skuif indien ons 'n bron het vir 'n Afrikaanse naam. Intussen kan ek dink aan [[vedel (volksmusiek)]] of [[vedel (folk-musiek)]] (om dit te onderskei van [[vedel]]). – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 11:00, 9 September 2026 (UTC) ih5cx8dt8m317w7z6i4ffzee9l12bat 1 468818 2965914 2026-09-09T10:51:22Z Aliwal2012 39067 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2965914 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 468819 2965917 2026-09-09T11:06:49Z Pynappel 70858 Nuwe bladsy geskep met '{{Gekursiveerde titel}} In die [[politiek]] is 'n '''''cordon sanitaire''''' (Frans, letterlik "sanitêre kordon") die weiering van een of meer [[politieke party|politieke partye]] om met sekere ander politieke partye saam te werk. Dit gebeur dikwels omdat die betrokke party se strategie of [[ideologie]] as onaanvaarbaar of [[ekstremisme|ekstremisties]] beskou word. Die term is toegepas op die weiering om saam te werk met partye wat as [[populisme|populisties]],<ref...' 2965917 wikitext text/x-wiki {{Gekursiveerde titel}} In die [[politiek]] is 'n '''''cordon sanitaire''''' (Frans, letterlik "sanitêre kordon") die weiering van een of meer [[politieke party|politieke partye]] om met sekere ander politieke partye saam te werk. Dit gebeur dikwels omdat die betrokke party se strategie of [[ideologie]] as onaanvaarbaar of [[ekstremisme|ekstremisties]] beskou word. Die term is toegepas op die weiering om saam te werk met partye wat as [[populisme|populisties]],<ref name="jacobs" /> links-ekstremisties<ref name="jacobs" /> of regs-ekstremisties gesien word. 'n Cordon sanitaire kan as 'n [[sosiale norm]] of as sosiale uitsluiting beskou word<ref name="axelsen" /> en kan tot selfsensuur lei.<ref name="harteveld" /><ref name="bolin" /> In die politieke wetenskap verwys die term sedert die 1990's na die ooreenkoms tussen gevestigde partye om geen samewerking met regs-ekstremistiese of regspopulistiese partye aan te gaan nie.<ref name="holzhauser" /> In Duitsland word dieselfde beginsel deurgaans die ''Brandmauer'' ("brandmuur") genoem.<ref name="lacroix" /><ref name="duitslandinstituut" /> 'n Cordon sanitaire is oor die algemeen daarop gemik om demokratiese norme en die liberale demokrasie te handhaaf, stabiele regerings te bevorder en te verhoed dat ekstremistiese, haatdraende of [[outoritarisme|outoritêre]] ideologie genormaliseer word. Terselfdertyd is die strategie wetenskaplik en maatskaplik omstrede, omdat die permanente uitsluiting van sekere partye politieke besluite kan blokkeer en dele van die kieserskorps in die parlement onverteenwoordig kan laat. == Ontstaan en verspreiding in Europa == Die praktyk het in 1989 in [[België]] ontstaan, waar die parlementêre partye ooreengekom het om die regs-ekstremistiese [[Vlaams Blok]] van enige regeringsvorming uit te sluit. Die doel was om antidemokratiese kragte polities te isoleer en die demokratiese orde te beskerm. Die Belgiese model het in baie Europese lande navolging gevind: in state soos Frankryk, Nederland, Duitsland en Oostenryk het partye ooreengekom om regse partye nie by regeringsverantwoordelikheid te betrek nie. Hierdie uitsluiting was meestal informeel en het op 'n party-oorskrydende konsensus berus.<ref name="holzhauser" /> Sedert die 1990's het daardie konsensus toenemend verbrokkel. In lande soos Italië (1994), Oostenryk (1999), Denemarke (2001) en Finland (2023) het regspopulistiese partye ná koalisies met konserwatiewe kragte aan die regering deelgeneem. In [[Swede]] het 'n konserwatief-liberale minderheidsregering in 2022 ontstaan wat deur die regspopulistiese Swede-Demokrate (''Sverigedemokraterna'') gedoog word. In baie gevalle is hierdie bondgenootskappe voorafgegaan deur 'n politieke en retoriese toenadering van konserwatiewe partye tot die standpunte van die regs. Die afbou van die cordon sanitaire het teen die agtergrond van veranderde meerderheidsverhoudinge en die groeiende sukses van regspopulistiese bewegings plaasgevind.<ref name="holzhauser" /> == Doel en kritiek == Die politieke wetenskaplike [[Heike Klüver]] het saam met 'n kollega gegewens oor 647 regerings in 37 [[demokrasie|demokrasieë]] tussen 1980 en 2023 ontleed. Hulle het bevind dat regs-ekstremistiese partye nie deur regstreekse regeringsdeelname of deur die ondersteuning van minderheidsregerings swakker word nie; hulle trek gemiddeld selfs voordeel daaruit. Klüver het daaruit afgelei dat enige vorm van inskakeling van regs-ekstremistiese partye polities riskant en strategies kontraproduktief is.<ref name="handelsblatt" /> Die politieke wetenskaplike [[Peter R. Neumann]] en die joernalis Richard C. Schneider beskou die handhawing van brandmure as een van vyf sentrale middele om die liberale demokrasie teen regspopuliste te verdedig. Regspopulistiese partye behaal volgens hulle in die reël geen meerderhede nie en is dus op samewerking met konserwatiewe partye aangewese. Konserwatiewe kommentators stel die geweierde samewerking dikwels voor as 'n set van die politieke linkervleuel om meerderhede vir konserwatiewe beleid te verhinder, maar volgens Neumann en Schneider is brandmure "in die eie belang van sowel middel-regse partye as die demokrasie as geheel". Hulle ken geen geval waar 'n konserwatiewe party op die duur by samewerking met regspopuliste gebaat het nie; baie konserwatiewe partye het eerder hul dominante posisie in die partystelsel verloor of is heeltemal vernietig.<ref name="neumann" /> Die taktiek word egter ook gekritiseer as ondemokraties en ondoeltreffend, en omdat dit politieke polarisasie kan vererger. 'n Cordon sanitaire kan besluitneming lamlê en 'n populistiese party se beeld as buitestander of as teenstander van die establishment versterk.<ref name="shuttleworth" /><ref name="downs2002" /> == Voorbeelde per land == === Australië === Die regspopulistiese party [[One Nation]] het in die laat 1990's op die voorgrond getree nadat die stigter, Pauline Hanson, weens haar meer ekstreme sienings oor ras van die konserwatiewe Liberale Party se kandidatelys verwyder is. Ná die Liberale Party se swak vertoning in die Queenslandse verkiesing van 1998 het die Howard-regering 'n beleid ingestel om One Nation laaste op die aanbevole voorkeurlys te plaas, wat die Arbeidersparty reeds gedoen het.<ref name="economou" /> So het 'n tydperk begin waarin die twee groot partye One Nation uit die federale politiek uitgesluit het. Met die opkoms van populistiese sentiment in die 2020's het die Liberale Party hierdie brandmuur laat vaar, wat aan kiesers gesein het dat dit aanvaarbaar is om hul stem oor te dra.<ref name="sunman" /> In 2026 was die twee regsgeneigde partye in regstreekse mededinging om die status van amptelike opposisie. === België === ==== Ontstaan ==== In 1989 is 'n cordon sanitaire teen die [[Vlaams Blok]] in die lewe geroep deur die ander [[Vlaandere|Vlaamse]] partye van daardie tyd: die CVP, SP, PVV, Volksunie en Agalev. Die uiterste regse Vlaams Blok het toe 17,17% van die stemme in die gemeenteraadsverkiesing in [[Antwerpen]] gehaal. Die term ''cordon sanitaire'' is deur die ondersoekende joernalis Hugo Gijsels in die Belgiese politiek ingevoer. Die eerste protokol is op 10 Mei 1989 op voorstel van die Agalev-partysekretaris Jos Geysels gesluit, maar dit het net 'n paar weke gehou: op 26 Junie het die Volksunie-voorsitter Jaak Gabriëls dit opgesê, waarna die PVV en die CVP hulle ook nie meer daaraan gebonde geag het nie. In die aanloop tot die parlementsverkiesing van 1991 het 'n verdere poging om die protokol te laat herleef, misluk.<ref name="charta91" /> Ná die Vlaams Blok se nasionale deurbraak in die verkiesing van 24 November 1991 is 'n nuwe inisiatief geneem. Op 19 November 1992 het al die Vlaamse partye, behalwe die Vlaams Blok, in die Vlaamse Parlement 'n resolusie goedgekeur waarin die party se sogenaamde 70-puntplan oor immigrasie skerp veroordeel is omdat dit in stryd is met die [[Europese Konvensie vir Menseregte]]. Die resolusie het bevind dat sommige van die voorstelle daarop gemik is om immigrante volgens die patroon van [[apartheid]] as 'n groep af te sonder en stapsgewys uit die maatskaplike lewe te verban, "op dieselfde wyse as waarop Joodse medeburgers van 1933 af in [[Nazi-Duitsland]] behandel is".<ref name="vlaamsparlement" /><ref name="vrtnws" /> In die resolusie is die beginsels van die cordon sanitaire vasgelê: geen Vlaamse party sou in enige geval bestuursooreenkomste sluit of politieke afsprake met die Vlaams Blok maak nie. Dit het sowel op plaaslike as op nasionale vlak en by verkiesings gegeld. 'n Derde ooreenkoms, die Handves vir die Demokrasie, is voor die gemeenteraadsverkiesings van 2000 aanvaar.<ref name="charta91" /> ==== Politieke en media-komponent ==== Die reëling het uit twee groot komponente bestaan. Die "politieke" komponent berus op geen wetgewing nie, maar uitsluitlik op ooreenkomste tussen partye: demokratiese partye vermy enige gesprek of koalisie met 'n ekstremistiese party en hou dit in die opposisie. Die "media"-komponent verwag van die media om nie in positiewe terme oor ekstremistiese partye te praat nie, nie aan hul partyleiers 'n platform te gee nie en die klem op moontlike hofbeslissings teen hulle te plaas.<ref name="charta91" /> In [[Vlaandere]] bly die praktyk beperk tot 'n ooreenkoms tussen partye om nie 'n koalisie met die Vlaams Blok te vorm nie, terwyl dit in Franstalige België tot sekere media, in besonder die openbare omroep RTBF, uitgebrei is. Voorstanders van die reëling voer aan dat dit verhoed dat sulke partye publisiteit kry, en dat dit aan die kieserskorps 'n boodskap stuur oor die nutteloosheid van 'n stem vir 'n uiterste regse party wat nooit tot regeringsverantwoordelikheid sou kon kom nie.<ref name="delwit" /> In Franstalige België word uiterste regse politici van regstreekse mediaverskynings soos onderhoude en debatte uitgesluit.<ref name="dw" /><ref name="euractiv" /> Die verbod het ook meer hoofstroom-regse partye soos die N-VA geraak.<ref name="standaard" /> In Vlaandere bestaan daar geen mediaverbod nie, hoewel die politieke cordon sanitaire teen die uiterste regse [[Vlaams Belang]] steeds geld.<ref name="dw" /> Die Vlaamse Gemeenskap het gekies om die stelsel nie op mediagebied toe te pas nie. Die politieke situasie was ook heeltemal anders, aangesien die Vlaams Blok/Belang sedert 1991 'n parlementêre fraksie gehad het, wat dit ingevolge die Kultuurpakt outomaties verteenwoordiging op die direksies van openbare instellings soos die Vlaamse openbare omroep VRT en die Universiteit Gent verseker het. Aan die Franstalige kant het die Front national en die Front nouveau de Belgique altyd elektoraal baie swak gebly en nooit oor 'n parlementêre fraksie beskik nie. In Mei 2020 het ''Wilfried Magazine'' vir die eerste keer aan Tom van Grieken, leier van die Vlaams Belang, die woord gegee, wat deur sommige as 'n deurbreking van die cordon beskou is.<ref name="stroobants2020" /> Die kansellasie van 'n verkiesingsdebat op die Franstalige openbare televisiediens RTBF in 2010 in die naam van die cordon sanitaire is deur die organisasie Verslaggewers sonder Grense veroordeel.<ref name="rsf" /> ==== Deurbrekings ==== Die omvorming van die Vlaams Blok tot die [[Vlaams Belang]] in 2004 het met 'n nuwe partyprogram gepaardgegaan, wat aangepas is om aan die wet te voldoen. Ná 'n mate van bespreking het die ander partye besluit om nie 'n nuwe skriftelike cordon sanitaire-ooreenkoms teen die Vlaams Belang aan te gaan nie, sodat daar formeel gesproke nie meer 'n cordon teen daardie party bestaan nie. Nietemin bly dit onseker of enige hoofstroom-Belgiese party in die afsienbare toekoms koalisiegesprekke met die Vlaams Belang sou aanknoop.<ref name="brusselstimes" /> Die cordon sanitaire is deurbreek om die wet op [[universele jurisdiksie]] van 1 Augustus 2003 goed te keur.<ref name="lemonde2003" /> Ná die gewestelike en gemeenskapsverkiesings van 2004 het die CD&V in die loop van die koalisievorming al die parlementêre fraksies gekonsulteer, ook die Vlaams Belang wat tweede in setels was, om aan die kiesers te bewys dat daardie party se program onversoenbaar met dié van die demokratiese partye was. In Maart 2006 het Vlaamse liberale (VLD) en die CD&V in die gemeente Schoten verklaar dat hulle nie sou weier om saam met die Vlaams Belang te regeer nie indien dit nodig sou wees om die burgemeesterskap te behou.<ref name="laporte2006a" /> In Junie 2006 het die federale Kamer met 77 stemme (al die Vlaamse partye) teen 51 (die Franstaliges), met die Kamervoorsitter Herman De Croo wat buite stemming gebly het, 'n Vlaams Belang-resolusie in oorweging geneem waarin gevra is "om die ontmanteling van België voor te berei". Franstaliges het dit as 'n deurbreking van die cordon sanitaire beskou, terwyl die Vlaamse sosialistiese en liberale fraksieleiers verklaar het dat alle tekste wat deur parlementslede ingedien word ten minste in oorweging geneem moet word, sonder om oor die verdere hantering daarvan te beslis.<ref name="laporte2006b" /> Die Koning werk nie aan die cordon sanitaire mee nie: uit die oogpunt van die Belgiese Grondwet is die Vlaams Belang 'n party soos enige ander, en om die beginsel van gelykheid tussen partye en tussen kiesers te eerbiedig, kan die Koning die uiterste regs ontvang sonder dat dit beteken dat hy die party 'n oorheersende rol in 'n regeringsvorming sou gee.<ref name="lesoir2019" /> Ná die gemeenteraadsverkiesings van 13 Oktober 2024 het die Vlaams Belang-lys Forza Ninove van Guy D'Haeseleer 'n absolute meerderheid in [[Ninove]] gehaal en met die aanvang van die volgende ampstermyn op 5 Desember 2024 aan die bewind gekom, terwyl 'n plaaslike ondersoek na verkiesingsbedrog met volmagstemme aan die gang was. Die Vlaams Belang het dit as 'n deurbreking van die cordon sanitaire bestempel, maar nuusmedia en ander nasionale partye het dit weerspreek omdat Forza Ninove sonder samewerking met 'n ander party sou regeer. In [[Ranst]] het twee plaaslike lyste, PIT en Vrij Ranst, op 19 Oktober besluit om 'n koalisie met die Vlaams Belang aan te gaan, waarmee die cordon sanitaire vir die eerste keer in België as deurbreek beskou is; die burgemeester Lode Hofmans is met die Vlaams Belang se stemme verkies. Verkose lede van PIT en Vrij Ranst wat ook lid van die CD&V en Open VLD was, is onmiddellik uit daardie nasionale partye gesit.<ref name="rtbf2024ranst" /> In [[Izegem]] het die plaaslike lys STIP+ eers aangekondig dat dit ook die cordon sou deurbreek, maar ná dreigemente van afdankings, kontrakkansellasies en fisieke geweld teen lede van die lys het dit op 28 Oktober van die bondgenootskap met die Vlaams Belang afgesien.<ref name="lalibre2024izegem" /> In [[Brecht]] het die plaaslike lys Nu2960, nadat 'n bondgenootskap met die N-VA misluk het, op 26 November 2024 aangekondig dat dit met die Vlaams Belang saamgaan om 'n gemeentelike meerderheid te vorm; die CD&V en Open VLD het aangekondig dat hulle hul lede op daardie lys sou uitsit.<ref name="rtbf2024brecht" /> Teen einde November 2024 was daar in Ranst, Izegem en Brecht meerderhede met die Vlaams Belang.<ref name="brf" /><ref name="vrtde" /> ==== Kritiek ==== Die demokratiese waarde van die cordon sanitaire bly 'n herhalende twispunt in die Vlaamse politiek, aangesien nie net die party nie maar ook alle mense wat vir die party gestem het, elektoraal buitespel gestel word. Die politieke ontleder Derk Jan Eppink voer aan dat die Vlaams Blok, wat intussen tot die [[Vlaams Belang]] omvorm is, juis onder die "beskerming" van die cordon sanitaire die grootste party in Vlaandere geword het: 'n party wat op hierdie manier geïsoleer word, kan simpatie wek deur homself as slagoffer voor te stel en kan die regering na willekeur op alle punte kritiseer omdat dit self geen regeringsverantwoordelikheid kry nie. Juriste soos Matthias Storme en filosowe soos Ger Groot en Johan Sanctorum is ook teen die cordon gekant, en Jean-Marie Dedecker het dit as 'n "demokratiese tekort" bestempel. Die filosoof en meningsvormer Etienne Vermeersch het daarenteen die stelling weerlê dat die cordon ondemokraties sou wees. Die cordon sanitaire om die Vlaams Belang het in Mei 2019 weer in die kollig gekom, in die nadraai van die Belgiese federale verkiesing. Die Vlaams Belang, nou onder leiding van Tom van Grieken, het bykans twintig persent van die Vlaamse stemme behaal, maar is nie in die regering opgeneem nie, waarna die party in Januarie 2020 nuwe verkiesings geëis het. Die cordon is sowel op regs as op links en onder politieke ontleders omstrede. Die regs sien daarin 'n vorm van ideologiese en ondemokratiese sensuur wat 'n eenvormige denkwyse afdwing. Onder die kritiek van links kom onder meer die volgende punte na vore: dat die cordon slegs een van die simptome van steun vir die uiterste regs aanpak en die diepere oorsake daarvan verwaarloos, soos maatskaplike krisisse en die verlies van vertroue in die politiek; dat dit kontraproduktief is omdat dit die betrokke partye toelaat om hulself as slagoffers voor te stel en van 'n Streisand-effek voordeel te trek; dat die media-cordon deur die opkoms van sosiale media onwerkbaar geword het, aangesien sosiale media nie daaraan onderworpe is nie; en dat die skynbare afwesigheid van die uiterste regs in die Waalse Parlement 'n misleidende beeld van die politieke klimaat kan gee deurdat die oorheersing van uiterste regse idees in die openbare mening onderskat word.<ref name="dhnet" /> === Duitsland === [[Lêer:Demonstration gegen Rechtsextremismus Hannover Landtag Eingang.jpg|thumb|"Brandmauer gegen Rechts" ("Brandmuur teen regs") op 'n plakkaat by 'n betoging teen regs voor die Nedersaksiese Landdag (2024)]] ==== Historiese ontwikkeling ==== In die [[Republiek Weimar|Weimarrepubliek]] was daar geen stabiele uitsluiting van antidemokratiese partye nie, en regeringsvormings het dikwels republiekkritiese kragte ingesluit. Partye soos die Zentrum en die DDP het koalisies met die DNVP aangegaan, terwyl slegs die [[Sosiaal-Demokratiese Party|SPD]] op ryksvlak nie met antidemokratiese partye gekoalisieer het nie. Die inskakeling van antidemokratiese partye is as 'n middel gebruik om politieke handelingsvermoë te verseker.<ref name="sabrow" /> Vroeër is die SPD self uitgesluit: die party is aan die einde van die 19de eeu deur die sosialistewette verbied en het eers met die begin van die [[Eerste Wêreldoorlog]] by die ''Burgfriedenspolitik'' ingeskakel geraak. Ook in die ou Bondsrepubliek is daar tot 1990 geen brandmuur teen regse partye opgerig wat nie as ongrondwetlik geklassifiseer is nie. Die CDU/CSU het met die Deutsche Partei saamgewerk, wat ná 'n kort tyd in die [[Christelik-Demokratiese Unie|CDU]] opgegaan het. Hierdie openheid teenoor regse strominge het die ontwikkeling van die CDU/CSU tot 'n party van die liberale middel, sowel as die verwerking van die Nazi-verlede, jare lank bemoeilik.<ref name="sabrow" /> Ná die Duitse hereniging was die politieke uitsluiting aanvanklik op links gerig. Die voormalige regerende party van Oos-Duitsland, die [[Sosialistiese Eenheidsparty van Duitsland]] (SED), het homself in 1990 as die PDS en in 2005 as [[Die Linke|Die Linkspartei]] herskep om met die nuwe Wes-Duitse groepering WASG saam te smelt. Die PDS en later Die Linke is lank nie as koalisiegenoot aanvaar nie, maar van 1994 af het samewerking op deelstaatvlak voorgekom, waar sogenaamde rooi-rooi- of rooi-rooi-groen-koalisies met die SPD gevorm is.<ref name="sabrow" /> Op bondsvlak het die ander partye deurgaans geweier om 'n koalisie met die PDS of Die Linke te oorweeg, ook waar dit rekenkundig moontlik was, soos in 2005 en 2013. Die term ''cordon sanitaire'' word in Duitsland self selde vir koalisie-oorwegings gebruik. ==== Die brandmuur teen die AfD ==== [[Lêer:2020-02-05 Thüringer Landtag, Wahl des Ministerpräsidenten 1DX 3057 by Stepro.jpg|thumb|Die verkiesing van Thomas Kemmerich (FDP) as minister-president van Thüringen in Februarie 2020 met stemme van die CDU en die AfD word as 'n teken van die toenemende verbrokkeling van die politieke brandmuur in Duitsland beskou.<ref name="wzb" />]] Sedert die 2010's het die debat toenemend op die uitsluiting van die [[Alternative für Deutschland|AfD]] gefokus.<ref name="lacroix" /> Dit het nie net beteken dat die AfD van regeringsdeelname uitgesluit gebly het nie: die party se mosies is konsekwent verwerp, eie meerderhede is doelbewus sonder sy steun gevorm, en verteenwoordigers het vermy om met AfD-stemme in politieke ampte verkies te word.<ref name="greef" /> Die uitsluiting het ten doel om te verhoed dat die AfD homself as 'n legitieme rolspeler in die partystelsel vestig en om terselfdertyd die stabiliteit van die Duitse demokrasie te verseker. Die benadering sluit aan by die begrip van die "weerbare demokrasie" wat in die Duitse Grondwet vasgelê is en op die insig berus dat ekstremistiese kragte nie noodwendig deur geweldadige staatsomwentelinge nie, maar deur die demokratiese prosesse self aan die mag kan kom. In die Duitse geskiedenis het dit ook geblyk dat bedreigings vir die liberale demokrasie dikwels nie van die staatsleiding nie, maar van die munisipale vlak af gegroei het.<ref name="wzb" /> Die CDU het in 2018 op sy partykongres 'n sogenaamde "onversoenbaarheidsbesluit" geneem waarvolgens "koalisies en soortgelyke vorme van samewerking" met die AfD en met Die Linke verwerp word. Die bondsbestuur van die [[Vrye Demokratiese Party|FDP]] het in die lente van 2020 ook besluit om samewerking met die AfD op alle politieke vlakke kategories te verwerp en om afhanklikheid van die AfD by besluite te vermy. Die bondsbestuur van [[Die Linke]] het in Maart 2024 samewerking met die AfD op alle vlakke uitgesluit. Die SPD en [[Alliansie 90/Die Groenes|die Groenes]] het geen uitdruklike skriftelike besluite op bondsvlak geneem nie, maar oortredings van die brandmuur is deur die partyleierskappe onmiddellik veroordeel. Voor die Europese verkiesing van 2024 het al die ander partye in die [[Bundestag]] 'n gesamentlike verklaring uitgereik waarin hulle enige samewerking met die AfD uitgesluit het.<ref name="wzb" /> In Februarie 2020 is Thomas Kemmerich van die FDP met die stemme van die AfD as minister-president van Thüringen verkies – die eerste keer sedert die Tweede Wêreldoorlog dat 'n minister-president van 'n deelstaat met beslissende stemme van die uiterste regs verkies is. Dit het 'n landwye skandaal en 'n regeringskrisis in Thüringen ontketen, waarna hy ná 'n kort tyd tot bedanking gedwing is;<ref name="greef" /> die federale voorsitter van die CDU, Annegret Kramp-Karrenbauer, het daarna ook bedank.<ref name="wieder" /><ref name="grandcontinent" /><ref name="figaro2023" /> Op 23 Julie 2023 het die federale CDU-voorsitter [[Friedrich Merz]] in 'n onderhoud met die ZDF die deur oopgemaak vir samewerking met AfD-verkosenes op plaaslike vlak, voordat hy die volgende dag daarop teruggekrabbel het.<ref name="figaro2023" /> 'n Studie van die Rosa Luxemburg-stigting, wat naby aan Die Linke staan, het in Maart 2024 121 gevalle van plaaslike samewerking tussen die AfD en die tradisionele partye, waaronder die CDU, in Oos-Duitsland tussen Junie 2019 en Desember 2023 aangeteken.<ref name="spiegel" /><ref name="lexpress" /><ref name="dwbrandmauer" /> In 'n ondersoek by die Wetenskapsentrum Berlyn vir Maatskaplike Navorsing het die politieke wetenskaplike Wolfgang Schroeder die stemgedrag in stadsrade en distriksrade met betrekking tot samewerking met die AfD ontleed. Die studie het bevind dat in ongeveer 80 persent van die besluite geen samewerking met die AfD plaasgevind het nie, wat dui op 'n brandmuur wat steeds bestaan maar duidelik deurlaatbaar is. In die oorblywende gevalle het onafhanklike raadslede en kleiner regse groeperinge die meeste saam met die AfD gestem. Van die gevestigde partye het die CDU en die FDP in elk 38 persent van daardie gevalle saam met die AfD gestem, die SPD en die Groenes in ongeveer 30 persent en Die Linke in ruim 20 persent. Dit het meestal oor tegniese vrae soos vergaderingsdatums gegaan. Verrassend was dat daar in die geheel geen groot verskille tussen Oos- en Wes-Duitsland was nie; die verskille het eerder tussen stad en platteland gelê, veral in die landelike ooste, waar die AfD meer dikwels steun gekry het.<ref name="ntv" /> Op 29 Januarie 2025 het 'n teks van die CDU wat 'n verskerping van die immigrasiewetgewing bepleit het, met die AfD se stemme 'n klein meerderheid in die Bundestag gekry. Dit was die eerste keer sedert die einde van die Tweede Wêreldoorlog dat die cordon sanitaire op bondsvlak deurbreek is.<ref name="grandcontinent" /><ref name="lemonde2025" /><ref name="sabrow" /> Die eerste sekretaris van die AfD se parlementêre fraksie, Bernd Baumann, het onmiddellik gereageer: "Dit is werklik 'n historiese oomblik. Meneer Merz, u het gehelp om dit tot stand te bring ... Hier en nou begin 'n nuwe era."<ref name="lemonde2025" /><ref name="sandmann" /> Die mede-voorsitter van die SPD, [[Lars Klingbeil]], het aan Merz gevra: "Wie in hierdie land moet u in die toekoms werklik glo wanneer u sê dat u u ferm van die AfD distansieer?"<ref name="lemonde2025" /> Die voormalige bondskanselier [[Angela Merkel]] het verklaar dat sy dit verkeerd ag om 'n meerderheid met die AfD se stemme met oop oë moontlik te maak.<ref name="lesechos" /> Merz self het in die parlement gesê: "Ek soek geen ander meerderhede as dié wat in die demokratiese middel van ons Bundestag te vinde is. As daar so 'n meerderheid [met die AfD] was, betreur ek dit."<ref name="lemonde2025" /> Volgens sommige kommentators het die brandmuur die stemming egter oorleef.<ref name="nouvelobs" /><ref name="lopinion" /> Die gebeure het grootskaalse betogings deur Duitsland ontketen, met tussen 160 000 en 250 000 mense in Berlyn op 2 Februarie en meer as 220 000 betogers in verskeie groot stede die dag daarvoor.<ref name="lemondeberlin" /><ref name="franceinter" /> Op 14 Februarie 2025 het die Amerikaanse visepresident [[J.D. Vance]] in sy toespraak by die Veiligheidskonferensie van München gesê dat "daar geen plek vir brandmure is nie". Dit is 'n week voor die vroeë Duitse bondsverkiesing as buitelandse inmenging en as 'n hupstoot vir die AfD beskou.<ref name="trt" /><ref name="lemondevance" /><ref name="sudouest" /> ==== Standpunte van akademici ==== In die politieke wetenskap word die strategie van die brandmuur toenemend omstrede bespreek.<ref name="wzb" /> Die politieke wetenskaplike Christian Stecker beskou 'n kategoriese weiering van enige samewerking krities, omdat 'n deel van die demokraties verkose parlement daardeur van politieke medebeslissing uitgesluit word. Hy waarsku ook dat partye van die deurvoering van hul eie kiesers se belange sou moet afsien wanneer die betrokke parlementêre meerderhede net met steun van die AfD tot stand kan kom.<ref name="greef" /><ref name="focus" /> Stecker voer verder aan dat 'n streng uitsluiting die ander partye die moontlikheid ontneem om hulself polities duidelik van mekaar te onderskei en so vir kiesers aantreklik te bly, en dat die AfD daardeur van die realpolitieke uitdagings en die slytasie van die parlementêre alledaagse werk afgeskerm word.<ref name="stecker" /> Die geskiedkundige Martin Sabrow beoordeel die brandmuur teenoor regspopulistiese of regs-ekstremistiese kragte krities en gedifferensieer. Die tydgeskiedenis laat volgens hom geen duidelike gevolgtrekkings toe nie, maar dit wys wel dat die benadering om die mag aan die regs-ekstremisme oor te laat, nog nowêrens gewerk het nie: dit lei nie tot maatskaplike insig nie, maar bring die land in gevaar. Terselfdertyd merk hy op dat politieke brandmure net so stabiel is as die maatskaplike fondament wat hulle dra. Wanneer daardie fondament verkrummel, help 'n streng vashou aan uitsluiting weinig – veral wanneer die uitsluiting inhoudelik deur populistiese teenstanders van die demokrasie bepaal word en in die munisipale praktyk in elk geval geïgnoreer word. Volgens hom help slegs 'n politieke doelgerigtheid wat die kloof tussen demokratiese en regspopulistiese beleid in die alledaagse lewe duidelik maak; 'n oortuigende toekomsprogram wat migrasiebeheer met menslikheid versoen, sou geen brandmuur nodig hê nie, omdat dit homself inhoudelik van die regspopulisme onderskei.<ref name="sabrow" /> Die politieke wetenskaplike Nicole Deitelhoff beskou die "brandmuur teen regs" veral as 'n simboliese begrip eerder as 'n geleefde politieke praktyk. Volgens haar het 'n stabiele uitsluiting nooit bestaan nie, en veral op munisipale vlak het dit gou brokkelrig geword. Regspopulistiese en regs-ekstremistiese partye staan, ondanks inhoudelike verskille, ideologies nader aan konserwatiewe kragte as aan progressief-liberale partye. Daardeur ontstaan vir konserwatiewes 'n sterker mededingingsdruk, wat soms daartoe lei dat hulle probeer om kiesers by regse partye weg te neem deur hul temas oor te neem. Volgens studies versterk sodanige strategie egter eerder die ekstremistiese kragte. Maar Deitelhoff beskou ook die voorstelling van 'n doeltreffende brandmuur as bedrieglik: om ekstremistiese rolspelers te ignoreer, kom gou hooghartig voor en kan aggressie versterk. In plaas daarvan is dit volgens haar nodig om hulle standpunte voortdurend te bestry.<ref name="republik" /> Volgens die politieke wetenskaplike Heinrich Oberreuter kan die opkoms van die AfD nie deur uitsluiting nie, maar slegs deur 'n beleid gestuit word wat maatskaplike onsekerheid teenwerk en positiewe lewensvooruitsigte skep. Terselfdertyd het hy beklemtoon dat mure en rooi lyne nodig is waar die grondslae van die demokrasie in twyfel getrek word, sonder om die AfD die moontlikheid te gee om politieke besluite te blokkeer.<ref name="handelsblatt" /> Die psigoanalis en sosiale wetenskaplike Alexander Degel interpreteer die "brandmuur" nie net as 'n politieke metafoor van uitsluiting nie, maar as die uitdrukking van 'n onbewuste, kollektief werksame Oos-Wes-fantasma. In sy diepte-hermeneutiese ontleding verstaan hy die diskoers oor die brandmuur as die herhaling van 'n praktyk wat sedert die Tweede Wêreldoorlog plaasvind, waarin afgesplete dele van skuld, skaamte en angs geprojekteer en maatskaplik hertoneel word. Die brandmuur is volgens hom weliswaar 'n psigiese beskerming- en afweerformasie wat historiese konflikte afweer, maar dit verhinder terselfdertyd ook die verwerking van juis daardie konflikte uit die Duits-Duitse geskiedenis. Degel pleit vir 'n dialogiese onthou wat hierdie verdringde affekte en onbewuste konflikte erken in plaas daarvan om hulle deur nuwe mure te herhaal.<ref name="degel" /> Die geskiedkundige Michael Wolffsohn het die strategie van die brandmuur as misluk beoordeel. Dit het volgens hom nie tot die stuiting van die AfD of van die BSW bygedra nie, maar hulle eerder versterk. Isolasie en uitsluiting lei na sy mening tot 'n martelaarsrol, terwyl politieke inskakeling ekstremistiese partye kan verswak. Die DNVP se poging om die NSDAP van 1933 af deur inskakeling te beheer, het weliswaar misluk gegewe die kragsverhoudinge van daardie tyd, maar Wolffsohn het na verskeie positiewe voorbeelde van politieke integrasie verwys, waaronder die inskakeling van voormalige nasionaal-sosialiste ná 1945, van die buiteparlementêre opposisie in die 1970's en van die SED/PDS/Linke, wie se parlementêre integrasie tot 'n langtermynverlies van betekenis gelei het.<ref name="wolffsohn" /> ==== Standpunte van politici ==== Die voormalige bondsminister van binnelandse sake en visepresident van die Bundestag, Hans-Peter Friedrich (CSU), het die brandmuur teenoor die AfD in 'n onderhoud met die sender Phoenix in Maart 2025 "ondemokraties" genoem en gehoop dat dit in die volgende jare afgebreek sou word.<ref name="fried" /> Die voormalige AfD-voorsitter Jörg Meuthen het in 2023 in 'n onderhoud die hoop uitgespreek dat die CDU/CSU se brandmuur sou hou, aangesien die AfD intussen deur radikales beheer word.<ref name="welt" /> Verskeie voorheen invloedryke CDU/CSU-politici het hulle in 2025 vir 'n veranderde hantering van die AfD uitgespreek. Die vroeëre CDU-sekretaris-generaal Peter Tauber en die vroeëre voorsitter van die CDU se grondwaardekommissie, Andreas Rödder, het in die tydskrif ''Stern'' 'n afskeid van die bestaande brandmuur gevra. Tauber het gesê die huidige stigmatisering help net die AfD, en het 'n "nuwe beleid van rooi lyne" bepleit wat besluite ook moontlik maak wanneer die AfD daarvoor stem. Rödder het 'n volledige isolasie van die AfD as kontraproduktief gekritiseer en gepleit vir 'n "gekondisioneerde gespreksbereidheid duskant die brandmuur", op voorwaarde dat die party homself van regs-ekstremistiese standpunte en persone distansieer. Die vroeëre bondsminister van verdediging Karl-Theodor zu Guttenberg (CSU) het gewaarsku dat 'n "ontnugtering" van die AfD nie deur boikot bereik kan word nie.<ref name="tagesschau" /> Hy het daarna duidelik gemaak dat hy nie 'n verswakking van die brandmuur steun nie en die onversoenbaarheidsbesluit teenoor die AfD wil behou, maar wel 'n inhoudelike gesprek met die party bepleit.<ref name="tagesspiegel" /> SPD-politici het hulle by verskeie geleenthede teen enige vorm van samewerking met die AfD uitgespreek en die brandmuur verdedig. Die SPD se mede-voorsitter Lars Klingbeil het die CDU/CSU in 2025 gevra om "baie duidelik" te maak dat daar geen samewerking met die AfD sou wees nie. Sebastian Roloff en Sebastian Fiedler het beklemtoon dat samewerking met 'n party wat deur die grondwetlike beskermingsdiens as regs-ekstremisties geklassifiseer is, die demokratiese orde in gevaar sou stel en 'n las vir die regeringskoalisie sou wees. Ook die vroeëre CDU-sekretaris-generaal Ruprecht Polenz het die duidelike uitsluiting gesteun en terselfdertyd die CDU/CSU se praktyk gekritiseer om die brandmuur nie konsekwent deur te voer nie.<ref name="handelsblatt" /> In sy toespraak op 9 November 2025 het bondspresident [[Frank-Walter Steinmeier]] op die brandmuur-debat ingegaan. Sonder om die AfD uitdruklik te noem, het hy bevestig dat daar "geen politieke samewerking" met ekstremiste mag wees nie – nie in regerings nie en ook nie in parlemente nie. Onversoenbaarheidsbesluite en brandmure is volgens hom belangrike seine maar geen waarborg nie; hulle word poreus wanneer daar geen duidelike afstand van die regs-ekstremiste se taal, ressentimente en vyandsbeelde gehandhaaf word nie. Steinmeier het terselfdertyd beklemtoon dat die verantwoordelikheid vir hierdie uitsluiting nie net by die middel-regse partye lê nie, en het die politieke kragte van middel-links gewaarsku daarteen om onwelgevallige uitsprake sonder onderskeid as regs-ekstremisties te diskrediteer of om middel-regs sonder onderskeid van nabyheid aan regs-ekstremiste te verdink, aangesien dit ook aan die brandmuur ruk.<ref name="rossmann" /> === Estland === In [[Estland]] is die Grondwetsparty en die Sentrumparty tot 'n leierskapswisseling op nasionale vlak van deelname aan regerende koalisies uitgesluit. Verskillende interpretasies van die Sowjet-besetting tussen 1940 en 1990 en houdings teenoor die huidige Russiese regering word dikwels aangevoer as redes om eerder met ander partye koalisiegesprekke te voer, selfs waar dié partye as radikaal regs beskou word. Die cordon was nie absoluut nie: die Sentrumparty het kortliks aan drie koalisieregerings deelgeneem, in 1995, 2002–2003 en 2005–2007. Dit is in 2007 vernieu weens Edgar Savisaar se houding oor die Bronsnag-onluste, en het in werklikheid geëindig toe Jüri Ratas van die Sentrumparty in 2016 eerste minister geword het. In Estland is 'n cordon tussen 2015 en 2019 ook teen die Konserwatiewe Volksparty ingestel. === Europese Unie === Al die politieke groepe in die [[Europese Parlement]] het 'n cordon sanitaire teen die uiterste regse groep Identiteit en Demokrasie in die negende Europese Parlement, wat in 2019 verkies is, afgekondig.<ref name="agenceurope" /><ref name="fortuna" /> Sommige van die onafhanklike lede van die Europese Parlement is nie by 'n groep aangesluit nie omdat hulle as te ver regs of te ver links beskou word om vir enige van die groepe aanvaarbaar te wees. Ná die vorming van die groepe [[Patriotte vir Europa]] en Europa van Soewereine Nasies in 2024 is 'n cordon sanitaire deur die meeste politieke groepe in die tiende Europese Parlement afgekondig. Dit is egter deurbreek toe die [[Europese Volksparty]] hom by die Europese Konserwatiewes en Hervormers, die Patriotte vir Europa en Europa van Soewereine Nasies geskaar het om 'n resolusie te steun wat Edmundo González as die regmatig verkose president van [[Venezuela]] erken.<ref name="brusselssignal" /> In die tiende Europese Parlement, waar die parlement meer na regs leun, word die Europese Volksparty verwyt dat dit hom op die Europese Konserwatiewes en Hervormers en selfs op die uiterste regse Patriotte vir Europa verlaat om meerderhede te vind.<ref name="lalibreep" /> === Frankryk === Die beleid van nie-samewerking met die [[Rassemblement National]] (RN), saam met die meerderheidsgebaseerde stelsel van twee rondtes, lei tot die permanente onderverteenwoordiging van die party in die Nasionale Vergadering. In die verkiesing van 2002 het die party byvoorbeeld geen van die 577 setels gewen nie ondanks 11,3% van die stemme in die eerste rondte, aangesien geen van sy kandidate 'n meerderheid in die eerste rondte behaal het nie en min van hulle vir die tweede rondte gekwalifiseer het, waarvoor 'n kandidaat minstens 12,5% van die ingeskrewe kiesers se steun of anders een van die twee hoogste plekke nodig het. In die presidentsverkiesing van 2002, nadat die kandidaat [[Jean-Marie Le Pen]] Lionel Jospin onverwags in die eerste rondte geklop het, het die tradisioneel ideologies teenoorgestelde Sosialistiese Party sy kiesers aangemoedig om in die tweede rondte vir [[Jacques Chirac]] te stem, omdat enige ander kandidaat bo Le Pen verkies is. In die verkiesings van 2017 en 2022 het sy dogter en partyopvolger [[Marine Le Pen]] die tweede rondte van die presidentsverkiesing bereik, en beide die Sosialistiese Party en die Republikeine het stemme vir haar teenstander [[Emmanuel Macron]] aangemoedig. Die praktyk staan in Frankryk as die "Front républicain" (republikeinse front) bekend en is onder meer by die gewestelike verkiesings van 1998, die presidentsverkiesings van 2002, 2017 en 2022 en die parlementsverkiesing van 2024 toegepas. Die cordon sanitaire teen die RN het nietemin sedert 2011, toe Marine Le Pen partyleier geword het, verswak. Haar pogings tot "ontgifting" het die party se beeld aansienlik verbeter, soos herhaaldelik deur meningsmetings bevestig, en die verval van die links-regs-skeidslyn sedert Macron se verkiesing in 2017 word as sleutelfaktore in die afname van die Franse cordon sanitaire beskou. In 2022 het die strategie twee keer simbolies gebreek: eers in die parlementsverkiesing, toe Macron se koalisie geweier het om linkse kandidate wat teen RN-kandidate in die tweede rondte gestaan het openlik te steun, wat gedeeltelik daartoe gehelp het dat die party 'n rekordgetal van 89 uit 577 parlementslede verower het en 55% van die tweede rondtes teen linkse kandidate gewen het; en daarna toe twee RN-lede as visepresidente van die Kamer verkies is. Aangesien die RN die grootste opposisieparty in die Vergadering was, is lede van die party ook in sleutelrolle in die parlement aangewys of verkies, soos Caroline Colombier, wat deur die sentristiese Kamervoorsitter Yaël Braun-Pivet as die enigste opposisielid van die Nasionale Vergadering in die parlementêre inligtingskomitee aangewys is. Sedert die vorming van die linkse NUPES-koalisie in Mei 2022 het die begrip cordon sanitaire wegbeweeg van 'n party-oorskrydende beleid teen uiterste regse partye en kandidate – die "republikeinse front" – na 'n verkiesingstrategie wat, afwisselend of gesamentlik, op beide politieke "uiterstes" toegepas word: links op Jean-Luc Mélenchon se La France Insoumise en regs op Le Pen se RN of Éric Zemmour se Reconquête. Op dieselfde wyse het daar ná die parlementsverkiesing van 2022 gesprekke ontstaan, veral van Macron se politieke kant, oor 'n "republikeinse boog" bestaande uit Macron se sentristiese koalisie, die Republikeine, die Sosialistiese Party, die Groenes en die Kommuniste, in teenstelling met die "uiterstes".<ref name="nbc" /><ref name="politico" /> Dat so 'n strategie ook op linkse partye toegepas word, herinner aan die cordon sanitaire wat tussen 1947 en 1958 onder die Vierde Franse Republiek teen die Kommunistiese Party van Frankryk en die Gaullistiese Rassemblement du peuple français toegepas is. === Israel === Die Gesamentlike Lys en die partye waaruit dit bestaan het – Hadash, Balad, Ta'al, Ma'an en voorheen Ra'am – was aan 'n feitlike cordon sanitaire onderworpe, hoofsaaklik omdat hulle nie die [[Sionisme]] steun nie. Ná die parlementsverkiesing van 2021 het die konserwatiewe Ra'am, wat die gesamentlike lys verlaat en op sy eie deelgeneem het, 'n koalisie met 'n aantal oorwegend sionistiese partye aangegaan om die ses-en-dertigste regering van [[Israel]] te vorm. Tussen 1984 en 1988 was daar 'n cordon sanitaire teen die Kahanistiese party Kach. Die [[Likoed]]-eerste minister [[Yitzhak Shamir]] het bekend geword daarvoor dat hy die [[Knesset]] verlaat het tydens Meir Kahane se toesprake. Die cordon het in 1988 geëindig nadat die party verbied en ontbind is, en cordons van verskillende omvang is op sy opvolgerpartye toegepas. Hierdie cordons was tot 2019 meestal beperk tot samewerking binne die Nasionale Unie en die opvolgerkoalisies daarvan, tot die destydse eerste minister [[Benjamin Netanyahu]] Otzma Yehudit se deelname aan 'n verkiesingskoalisie bewerkstellig het in die hoop om 'n parlementêre meerderheid van ondersteuners te verseker. === Italië === [[Lêer:Giuramento Governo Berlusconi I.jpg|thumb|Met die vorming van die eerste kabinet van [[Silvio Berlusconi]] in 1994, waaraan die nasionaal-konserwatiewe Alleanza Nazionale ook deelgeneem het, het die cordon sanitaire teenoor die uiterste regs in Italië feitlik geëindig.<ref name="holzhauser" />]] Die Italiaanse Kommunistiese Party (PCI) en die Italiaanse Sosiale Beweging (MSI) is tydens die [[Koue Oorlog]] uit koalisieregerings onder leiding van die [[Christelike Demokrasie (Italië)|Christelike Demokrasie]] uitgesluit. Slegs tydens die Zoli-regering, die tweede Segni-regering en die Tambroni-regering (1957–1958 en 1959–1960) en tydens die Historiese Kompromis (1976–1979) het die Christelike Demokrasie op óf die MSI óf die PCI gesteun. Die einde van die Koue Oorlog, saam met die ''Tangentopoli''-skandaal en die ''Mani pulite''-ondersoek, het tot 'n dramatiese politieke herskikking gelei wat die val van die Eerste Italiaanse Republiek en die ontstaan van die Tweede Italiaanse Republiek beteken het. === Kanada === In [[Kanada]] word die weerstand teen die vorming van koalisieregerings onder middel-linkse partye toegeskryf aan 'n onwilligheid om gesien te word as bondgenote van die Bloc Québécois, wat vir die onafhanklikheid van Quebec pleit. Tydens die Kanadese parlementêre dispuut van 2008–2009 is daar egter 'n ooreenkoms gesluit waarvolgens die Bloc Québécois 'n moontlike koalisieregering van die Liberale Party en die [[New Democratic Party (Kanada)|New Democratic Party]] met begrotings- en vertroueskwessies sou steun. Daardie regering is nooit gevorm nie, aangesien die Konserwatiewe Party se minderheidsregering uiteindelik die vertroue van die Laerhuis behou het. === Letland === In [[Letland]] is die Lettiese Russiese Unie, Vir Stabiliteit! en die Sosiaal-Demokratiese Party "Harmonie" op nasionale vlak van deelname aan regerende koalisies uitgesluit. Die cordon teen Harmonie geld steeds. === Litaue === In [[Litaue]] was die Kommunistiese Party van Litaue (CPSU) 'n party waarmee ander partye nie op nasionale vlak sou saamwerk nie. Dit het van Maart 1990 tot Augustus 1991 gegeld, toe die party verbied is. 'n Soortgelyke cordon het tussen 2002 en 2006 bestaan, toe al die ander partye geweier het om met die Liberaal-Demokratiese Party in die [[Seimas]] en in munisipale rade saam te werk, en 'n verdere een tussen 2012 en 2016 teen die party Weg van Moed. === Nederland === Ná die gemeenteraadsverkiesings van 1990, wat vir die Sentrumdemokrate (CD) in die vier groot stede gunstig verloop het, het die fraksieleier Hans Janmaat homself in die parlement stouter opgestel en is 'n cordon sanitaire teen hierdie nasionalistiese party deur die derde Lubbers-kabinet en die [[Tweede Kamer van die Stategeneraal|Tweede Kamer]] ingestel. 'n Soortgelyke cordon het vroeër ook om die Sentrumparty (CP) bestaan. Janmaat het homself verdedig deur so dikwels as moontlik te beklemtoon dat die CD buitengesluit word. In 2009 het verskillende partye in [[Nederland]] aangedui dat hulle nie saam met [[Geert Wilders]] se [[Party vir die Vryheid]] (PVV) 'n regering wil vorm nie. Wilders het daarop van 'n "linkse cordon sanitaire" gepraat, terwyl die PvdA, GroenLinks, D66, SP en die ChristenUnie gesê het dat hulle op grond van standpunte geen moontlikheid vir samewerking sien nie. Daar was geen onderlinge afspraak nie, en die PVV is ook nie in die parlement gemy wanneer dit oor besprekings met die party of steun vir sy mosies gegaan het nie. Wilders het gesê dat hy self geen partye vooraf uitsluit nie, maar het in 2016 wel die [[Volksparty vir Vryheid en Demokrasie]] (VVD) uitgesluit solank [[Mark Rutte]] die party se lysleier sou wees.<ref name="wilders2016" /> Tydens die kabinetsformasie van 2010 het die PVV die ander partye daarvan beskuldig dat hulle 'n cordon sanitaire beplan, maar daar was nooit enige ooreenkoms tussen die ander partye om die PVV te ignoreer nie. Die PVV is inderdaad verskeie kere deur informateurs as 'n moontlike koalisiegenoot geopper, en die uiteindelike minderheidskoalisie onder Mark Rutte tussen die VVD en die [[Christen-Demokratiese Appèl]] (CDA) het parlementêre steun van die PVV geniet. Die koalisie het geval nadat die PVV sy steun in 2012 teruggetrek het. Sedertdien het al die groot partye geweier om met die PVV saam te werk, en sedert die skeuring in die [[Forum vir Demokrasie]] (FvD) in 2020 weier al die groot partye behalwe die PVV ook om met die FvD saam te werk. Met verloop van jare het verskeie partye uit die breë middel en die linkervleuel hulle in meer of minder skerp bewoording teen samewerking met die PVV uitgespreek.<ref name="eenvandaag" /> Toe die PVV in 2017 as die tweede party uit die stembus gekom het, het die VVD en die CDA (onderskeidelik die eerste en derde partye) hulle cordon sanitaire skriftelik vasgelê,<ref name="kiesraad" /><ref name="rtl2017" /> en onder leiding van Rutte is hierdie lyn by die VVD sedertdien gehandhaaf.<ref name="nos2021" /> Met die val van die vierde Rutte-kabinet in Julie 2023 en die leierskapswisseling by die VVD kort daarna is 'n nuwe koers van strategiese dubbelsinnigheid ingeslaan. Deur enige vorm van samewerking met die PVV nie langer kategories uit te sluit nie, het die nuwe partyleier Dilan Yeşilgöz die deur vir die PVV op 'n skrefie oopgelaat.<ref name="ad2023" /> In navolging van hierdie strategie het die nuwe party NSC onder leiding van Pieter Omtzigt die PVV ook nooit kategories uitgesluit nie.<ref name="mediacourant" /> In November 2023 het die PVV 'n oorweldigende verkiesingsoorwinning behaal, en die katalisator daarvoor word gereeld gedeeltelik toegeskryf aan die breuk met die harde cordon sanitaire deur partye op middel-regs, in besonder die VVD wat die eerste aanset daartoe gegee het.<ref name="npo2024" /> Die cordon sanitaire teen die PVV het ná die algemene verkiesing van 2023 geëindig, toe die VVD, die NSC en die Boere-Burgerbeweging (BBB) 'n regering met die PVV as volwaardige koalisiegenoot gevorm het.<ref name="politico2023" /> === Noorweë === Van die 1970's af het al die parlementêre partye in [[Noorweë]] deurgaans geweier om op nasionale vlak formeel by 'n regeringskoalisie met die regse Vooruitgangsparty aan te sluit. Die cordon is in 2013 deurbreek toe die Konserwatiewe Party dit gedoen het. In sommige munisipaliteite werk die Vooruitgangsparty egter met baie partye saam, ook met die middel-linkse Arbeidersparty.<ref name="arbeiderpartiet" /> === Oostenryk === Nadat [[Jörg Haider]] in 1986 leier van die [[Vryheidsparty van Oostenryk]] geword het, het al die ander partye geweier om met die party saam te werk tot in 2000, toe die eerste Schüssel-regering gevorm is. Daardie koalisieregering het van 2000 tot 2005 gehou, en 'n tweede koalisieregering van 2017 tot 2019. === Portugal === Sedert die party Chega in 2019 parlementêre verteenwoordiging gekry het, was daar verskeie pogings om 'n cordon sanitaire in te stel, met die meeste partye wat weier om met hulle geassosieer te word.<ref name="grandcontinent2021" /> Tydens die veldtog vir die Portugese parlementsverkiesing van 2024 het die middel-regse kandidaat Luís Montenegro die uitdrukking "Não é não" ("Nee is nee") gepopulariseer om die onwilligheid om met Chega te onderhandel te herhaal.<ref name="publico" /> === Slowenië === In [[Slowenië]] het liberale, middel-linkse en linkse partye onder leiding van Marjan Šarec ná die parlementsverkiesing van 2018 'n feitlike cordon sanitaire afgekondig en die Sloweense Demokratiese Party (SDS) van koalisie-onderhandelinge uitgesluit weens sy xenofobiese en verdelende retoriek en beleid, wat hoofsaaklik op verset teen onwettige migrasie en die diskreditering van politieke teenstanders gebaseer was. Dieselfde partye het ook beweer dat die SDS onwettig deur buitelandse skenkings via sy media gefinansier is, meestal met kapitaal van Hongaarse maatskappye naby aan [[Viktor Orbán]], met wie die SDS nou saamwerk, en deur lenings van 'n buitelandse burger. Die SDS het die verkiesing gewen, maar al die partye van die middel tot links het sy uitnodiging tot onderhandelinge verwerp.<ref name="siol" /> Ná 'n regeringskrisis in 2020 het die sosiaal-liberale Party van die Moderne Middel en die Demokratiese Party van Pensioenarisse van Slowenië 'n koalisie met die SDS gevorm. === Spanje === In 2003 het 'n meerderheid in die Katalaanse Parlement, bestaande uit die middel-linkse en pro-desentralisasie-partye PSC, ERC en ICV-EUiA, 'n koalisie-ooreenkoms bereik wat 'n veto op die middel-regse, sentralistiese Volksparty op sowel substaatlike as nasionale vlak ingesluit het.<ref name="abc" /> Hierdie punt van die ooreenkoms is later deur die gevolglike president van Katalonië, Pasqual Maragall, gekritiseer.<ref name="garriga" /> Die koalisie-ooreenkoms is in 2006 hersien, maar in 2010 het die destydse PSC-kandidaat José Montilla gesê dat sy party nie 'n nuwe ooreenkoms met die ERC sou nastreef nie.<ref name="elpais2010" /> === Swede === Die politieke partye in die Sweedse Riksdag het 'n beleid van nie-samewerking met die regse Swede-Demokrate (SD) aanvaar, hoewel daar uitsonderings was waar plaaslike politici resolusies van die SD gesteun het. Die party is tot 2022 in die breë deur die res van die politieke klas aan 'n cordon sanitaire onderwerp.<ref name="franceinfo" /> In Oktober 2018 het die Swede-Demokrate vir die eerste keer regerende koalisies met die Moderate Party en die Christen-Demokrate aangegaan, in die munisipaliteite Staffanstorp, Sölvesborg, Herrljunga en Bromölla.<ref name="orange" /><ref name="thelocal" /> In Bromölla het die koalisie in 2020 uitmekaar geval, terwyl nuwe koalisies met die SD in Svalöv (2019), Bjuv (2020) en Surahammar (2021) ontstaan het. In Maart 2019 het die Christen-Demokratiese leier Ebba Busch aangekondig dat haar party gereed is om onderhandelinge met die Swede-Demokrate in die Riksdag te begin.<ref name="hamidi" /> Die opening van die Moderate Party en die Christen-Demokrate na die SD, saam met die Januarie-ooreenkoms, het tot die ontbinding van die Alliansie gelei; nadat die Liberale opgehou het om die minderheidsregering te steun, het hulle ook opgehou om 'n koalisie met die SD uit te sluit. Ná die verkiesing van 2022 en die Tidö-ooreenkoms het Ulf Kristersson 'n minderheidsregering van die Moderate Party, die Christen-Demokrate en die Liberale gevorm met begrotings- en vertroue-steun van die SD. 'n Studie van 2024 het bevind dat kiesers die Swede-Demokrate toenemend as legitiem en as minder van 'n bedreiging vir die demokrasie beskou het toe die hoofstroompartye in Swede hul cordon sanitaire teenoor die party laat vaar het. Toe die hoofstroompartye die cordon sanitaire weer ingestel het, het dit nie die kiesers se sienings van die Swede-Demokrate verander nie.<ref name="daur" /> === Tsjeggië === Die Kommunistiese Party van Bohemië en Morawië (KSČM) is in werklikheid van enige moontlike koalisie uitgesluit weens 'n sterk antikommunistiese teenwoordigheid in die meeste politieke partye, ook in die Tsjeggiese Sosiaal-Demokratiese Party. Hierdie beleid het op nasionale vlak tot 2018 gegeld, toe die KSČM die tweede kabinet van Andrej Babiš gesteun het. In die afgelope jare het die vraag akademies geword, aangesien die party steun verloor het en nie meer in die wetgewer verteenwoordig is nie. Op gewestelike vlak bly die KSČM steeds van koalisies uitgesluit; ná die gewestelike verkiesings van 2020 het hierdie beleid byvoorbeeld die Tsjeggiese Piraatparty en die Burgerlike Demokratiese Party gedwing om in Ústí nad Labem, Zlín en Morawië-Silesië koalisies met ANO 2011 te vorm. 'n Cordon sanitaire is ook om Miroslav Sládek se nasionaal-konserwatiewe Vereniging vir die Republiek – Republikeinse Party van Tsjeggo-Slowakye geplaas terwyl dit tussen 1992 en 1998 in die Tsjeggiese parlement aktief was. Wanneer een van sy lede aan die woord sou kom, het die ander afgevaardigdes die Kamer van Afgevaardigdes verlaat. === Turkye === Pro-Koerdiese partye soos die Volksdemokratiese Party (HDP) is aan 'n cordon sanitaire onderworpe weens die beskuldiging van samewerking met die verbode Koerdistan Werkersparty, wat tans deur die [[Europese Unie]],<ref name="eurlex" /> die [[Verenigde Koninkryk]],<ref name="ukgov" /> die Verenigde State,<ref name="statedept" /> [[Turkye]]<ref name="egm" /> en ander lande as 'n terroriste-organisasie aangewys is. Koerdiese partye wat na bewering met terroriste-organisasies saamgewerk het, is in die verlede ook verskeie kere deur die Turkse Grondwetlike Hof verbied. Gedurende die 1990's is Islamitiese partye van die Millî Görüş-beweging van regeringsvorming uitgesluit en verskeie kere verbied, met die uitsondering van die sogenaamde "Refahyol"-regering (1996–1997). Die cordon sanitaire is opgehef toe die meer gematigde Party vir Geregtigheid en Ontwikkeling (AKP) in 2002 aan die mag gekom het en die meer radikale opvolger, die Geluksparty, in 2018 by die Nasie-alliansie aangesluit het. === Verenigde Koninkryk === In die Verenigde Koninkryk word die uiterste regse [[British National Party]] (BNP) volledig deur die politieke hoofstroom uitgesluit. Prominente politici, waaronder die voormalige eerste minister en leier van die [[Konserwatiewe Party (Verenigde Koninkryk)|Konserwatiewe Party]], [[David Cameron]], het kiesers aangemoedig om vir kandidate van enige party behalwe die BNP te stem.<ref name="guardiancameron" /> Die Euroskeptiese [[Verenigde Koninkryk Onafhanklikheidsparty]] (UKIP), wat self as uiterste regs bestempel is,<ref name="guardianukip" /> het kategories geweier om selfs beperkte samewerking met die BNP aan te gaan.<ref name="bbcukip" /> Hoewel die BNP nooit meer as 60 van die ongeveer 22 000 verkose poste in die plaaslike regering beklee het nie, is al die partye oor die algemeen eens dat die party van enige koalisie-ooreenkoms uitgesluit moet word in rade waar geen enkele party 'n meerderheid het nie. Toe twee BNP-kandidate in die Europese Parlementsverkiesing van 2009 verkies is, het die Britse regering aangekondig dat dit hulle albei slegs die minimum vlak van ondersteuning sou verskaf en hulle die maklike toegang tot amptenare en inligting wat die ander 70 Britse Europese parlementslede geniet, sou ontsê.<ref name="traynor" /> In 2017 is daar beweer dat die cordon in Pendle deurbreek is toe die raad sonder 'n algehele meerderheid gebly het, maar dit is deur die leiers van die Arbeidersparty en die Liberale Demokrate in die raad ontken.<ref name="bbcpendle" /> Met die opkoms van [[Reform UK]] in 2024, 'n regse tot uiterste regse party onder leiding van [[Nigel Farage]], het verskeie partye die moontlikheid van samewerking met die party uitgesluit. In die verkiesing vir die Skotse Parlement in 2026 het Reform 17 setels gewen en met die Arbeidersparty vir die tweede plek gelykop geëindig, maar die party is deur John Swinney, die eerste minister en leier van die [[Skotse Nasionale Party]], van regeringsgesprekke uitgesluit.<ref name="cochrane" /> == Sien ook == * [[Sentrisme]] == Verwysings == {{Verwysings|30em|refs= <ref name="jacobs">{{Cite journal |last=Jacobs |first=Laura |title=How Do Mainstream Parties Justify Their (Un)willingness to Rule with Populist Parties? Evidence from Twitter Data |journal=Government and Opposition |volume=59 |issue=1 |date=2024 |pages=47–72 |issn=0017-257X |doi=10.1017/gov.2022.45 |language=en}}</ref> <ref name="axelsen">{{Cite journal |last=Axelsen |first=Jørgen Eikvar |title=The cordon sanitaire: a social norm-based model |journal=Journal of Elections, Public Opinion and Parties |volume=34 |issue=2 |date=2024-04-02 |pages=277–297 |issn=1745-7289 |doi=10.1080/17457289.2023.2168272 |language=en}}</ref> <ref name="harteveld">{{Cite journal |last1=Harteveld |first1=Eelco |last2=Dahlberg |first2=Stefan |last3=Kokkonen |first3=Andrej |last4=van der Brug |first4=Wouter |title=Social Stigma and Support for the Populist Radical Right: An Experimental Study |journal=Scandinavian Political Studies |volume=42 |issue=3–4 |date=2019 |pages=296–307 |issn=0080-6757 |doi=10.1111/1467-9477.12153 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1467-9477.12153 |hdl=11245.1/547169c4-3fd8-44fc-ae4f-3771b0adb676 |hdl-access=free |language=en}}</ref> <ref name="bolin">{{Cite journal |last1=Bolin |first1=Niklas |last2=Dahlberg |first2=Stefan |last3=Blombäck |first3=Sofie |title=The stigmatisation effect of the radical right on voters' assessment of political proposals |journal=West European Politics |volume=46 |issue=1 |date=2023 |pages=100–121 |issn=0140-2382 |doi=10.1080/01402382.2021.2019977 |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/01402382.2021.2019977 |hdl=11250/2985600 |hdl-access=free |language=en}}</ref> <ref name="shuttleworth">{{Cite journal |last1=Shuttleworth |first1=Luke |last2=Brown |first2=Katy |last3=Mondon |first3=Aurelien |date=2025-08-21 |title=The pretence of the cordon sanitaire: non-collaboration as a distraction from discursive congruence |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14782804.2025.2549800 |journal=Journal of Contemporary European Studies |pages=1–18 |doi=10.1080/14782804.2025.2549800 |issn=1478-2804 |doi-access=free |language=en}}</ref> <ref name="downs2002">{{Cite journal |last=Downs |first=William M. |year=2002 |title=How Effective Is The Cordon Sanitaire? Lessons from Efforts to Contain the Far Right in Belgium, France, Denmark and Norway |url=https://d-nb.info/1305137795/34 |journal=Journal of Conflict and Violence Research |volume=4 |issue=1 |pages=32–51 |language=en}}</ref> <ref name="holzhauser">{{Cite web |last=Holzhauser |first=Thorsten |url=https://geschichtedergegenwart.ch/abschied-vom-cordon-sanitaire-eine-geschichte-rechter-tabubrueche-in-europa/ |title=Abschied vom „cordon sanitaire“: Eine Geschichte rechter Tabubrüche in Europa |website=Geschichte der Gegenwart |date=2023-06-14 |access-date=2025-02-28 |language=de}}</ref> <ref name="lacroix">{{Cite web |last1=Guillemoles |first1=Alain |last2=Nerbollier |first2=Delphine |title=Législatives en Allemagne : comment l'AfD s'est installée sur le rejet de l'immigration |url=https://www.la-croix.com/international/legislatives-en-allemagne-comment-l-afd-sest-installee-sur-le-rejet-de-limmigration-20250217 |website=La Croix |date=2025-02-17 |access-date=2025-03-17 |language=fr}}</ref> <ref name="duitslandinstituut">{{Cite web |url=https://duitslandinstituut.nl/artikel/56621/er-komt-rook-vanonder-de-brandmuur |title=Er komt rook vanonder de brandmuur |website=Duitsland Instituut |access-date=2025-02-02 |language=nl}}</ref> <ref name="handelsblatt">{{Cite web |last1=Neuerer |first1=Dietmar |last2=Koch |first2=Moritz |url=https://www.handelsblatt.com/100164893.html |title=SPD-Chef Klingbeil warnt Union vor Ende der Brandmauer zur AfD |website=Handelsblatt |date=2025-10-19 |access-date=2025-10-31 |language=de}}</ref> <ref name="neumann">{{Cite book |last1=Neumann |first1=Peter R. |last2=Schneider |first2=Richard C. |title=Das Sterben der Demokratie. Der Plan der Rechtspopulisten – in Europa und den USA |year=2025 |pages=201–202 |language=de}}</ref> <ref name="economou">{{Cite web |last1=Economou |first1=Nick |last2=Ghazarian |first2=Zareh |title=Friend or foe? Pauline Hanson, One Nation and the Howard Government |url=https://parlinfo.aph.gov.au/parlInfo/search/display/display.w3p;query=Id%3A%22media%2Fpressrel%2FGLYI6%22;src1=sm1 |website=Parliament of Australia |access-date=2026-07-05 |language=en}}</ref> <ref name="sunman">{{Cite news |last=Sunman |first=Josh |title=Should One Nation and the Coalition strike a deal to win office? There are huge risks for both parties |url=https://theconversation.com/should-one-nation-and-the-coalition-strike-a-deal-to-win-office-there-are-huge-risks-for-both-parties-285341 |agency=The Conversation |date=2026-06-17 |access-date=2026-07-05 |language=en}}</ref> <ref name="charta91">{{Cite web |title=Het Cordon Sanitaire: Dossier |url=http://www.charta91.be/NB/Cordon.htm |website=charta91.be |access-date=2023-09-21 |language=nl}}</ref> <ref name="vlaamsparlement">{{Cite web |title=Resolusie van 19 November 1992 betreffende het algemeen migrantenbeleid, 246 (1992-1993) |url=https://www.vlaamsparlement.be/parlementaire-documenten/parlementaire-initiatieven/366175 |website=Vlaams Parlement |language=nl |archive-url=https://web.archive.org/web/20200513145028/https://www.vlaamsparlement.be/parlementaire-documenten/parlementaire-initiatieven/366175 |archive-date=2020-05-13}}</ref> <ref name="vrtnws">{{Cite web |author=VRT NWS |url=https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2016/11/30/vijf_vragen_overhetcordonsanitaire-1-2831927/ |title=5 vragen over het cordon sanitaire: wat is het juist en waar komt het vandaan? |date=2019-05-26 |website=vrtnws.be |access-date=2020-03-19 |language=nl |archive-url=https://web.archive.org/web/20200513120229/https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2016/11/30/vijf_vragen_overhetcordonsanitaire-1-2831927/ |archive-date=2020-05-13}}</ref> <ref name="delwit">{{Cite book |last=Delwit |first=Pascal |title=La vie politique en Belgique de 1830 à nos jours |edition=2de |location=Brussel |publisher=Éditions de l'Université de Bruxelles |year=2010 |page=311 |language=fr}}</ref> <ref name="dw">{{Cite web |last=Joyner |first=Ella |title=Belgian election tests limits of media's far-right boycott |website=dw.com |date=2024-06-04 |url=https://www.dw.com/en/belgian-election-tests-limits-of-medias-far-right-boycott/a-69161435 |access-date=2024-06-12 |language=en}}</ref> <ref name="euractiv">{{Cite web |title=Belgium's far right struggles to break through media ban |website=euractiv.com |date=2024-05-06 |url=https://www.euractiv.com/section/elections/news/belgiums-far-right-struggles-to-break-through-media-ban/ |access-date=2024-06-12 |language=en}}</ref> <ref name="standaard">{{Cite web |last1=Struys |first1=Jeroen |last2=De Lobel |first2=Peter |title=N-VA-kandidaat in Wallonië in de ban geslagen: waarom er rechts van MR geen zuurstof is over de taalgrens |website=De Standaard |date=2024-03-25 |url=https://www.standaard.be/cnt/dmf20240324_97085493 |access-date=2024-06-12 |language=nl}}</ref> <ref name="stroobants2020">{{Cite web |last=Stroobants |first=Jean-Pierre |title=En Belgique, face à l'extrême droite, le « cordon médiatique » a sauté |url=https://www.lemonde.fr/international/article/2020/05/06/en-belgique-face-a-l-extreme-droite-le-cordon-mediatique-a-saute_6038778_3210.html |date=2020-05-06 |website=lemonde.fr |access-date=2020-05-06 |language=fr}}</ref> <ref name="rsf">{{Cite web |author=Reporters sans frontières |title=Annulation d'un débat politique sur la RTBF en pleine période électorale |url=https://rsf.org/fr/annulation-d-un-d%C3%A9bat-politique-sur-la-rtbf-en-pleine-p%C3%A9riode-%C3%A9lectorale |date=2010-05-31 |language=fr}}</ref> <ref name="brusselstimes">{{Cite web |date=2019-05-27 |title=The rule to keep the far-right out of Parliament: what is the cordon sanitaire? |url=https://www.brusselstimes.com/news/belgium-all-news/57347/the-rule-to-keep-the-far-right-out-of-parliament-what-is-the-cordon-sanitaire/ |access-date=2021-04-06 |website=The Brussels Times |language=en |archive-date=2021-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210617163157/https://www.brusselstimes.com/news/belgium-all-news/57347/the-rule-to-keep-the-far-right-out-of-parliament-what-is-the-cordon-sanitaire/}}</ref> <ref name="lemonde2003">{{Cite news |last=Stroobants |first=Jean-Pierre |title=Bruxelles réduit la « compétence universelle » de sa justice |work=Le Monde |date=2003-04-08 |language=fr}}</ref> <ref name="laporte2006a">{{Cite news |last=Laporte |first=Christian |title=Un cordon de plus en plus élastique |work=La Libre Belgique |date=2006-03-14 |language=fr}}</ref> <ref name="laporte2006b">{{Cite news |last=Laporte |first=Christian |title=Le cordon saute sur un vote anti-belge |work=La Libre Belgique |date=2006-06-12 |language=fr}}</ref> <ref name="lesoir2019">{{Cite web |title=Le Roi a reçu le Vlaams Belang: le cordon sanitaire a été respecté juridiquement |url=https://www.lesoir.be/227910/article/2019-05-30/le-roi-recu-le-vlaams-belang-le-cordon-sanitaire-ete-respecte-juridiquement |website=Le Soir |date=2019-05-30 |access-date=2024-06-10 |language=fr}}</ref> <ref name="rtbf2024ranst">{{Cite web |author=Belga |url=https://www.rtbf.be/article/a-ranst-en-province-d-anvers-le-cordon-sanitaire-est-rompu-une-liste-s-allie-avec-le-vlaams-belang-11452011 |website=rtbf.be |title=Le cordon sanitaire est rompu pour la première fois à Ranst : « Une bonne gestion plutôt que de s'en tenir à des principes », justifie le futur bourgmestre |date=2024-10-19 |language=fr}}</ref> <ref name="lalibre2024izegem">{{Cite web |author=Belga |url=https://www.lalibre.be/regions/flandre/2024/10/28/communales-2024-a-izeghem-un-parti-renonce-a-gouverner-avec-le-belang-apres-des-menaces-SXIIBC7CM5AE3LTCMDOOJQPP6Y/ |website=La Libre Belgique |title=Communales 2024: à Izegem, le Vlaams Belang lâché par son partenaire après des menaces |date=2024-10-28 |language=fr}}</ref> <ref name="rtbf2024brecht">{{Cite web |last=Roberfroid |first=Anthony |url=https://www.rtbf.be/article/le-vlaams-belang-au-pouvoir-dans-une-troisieme-commune-flamande-a-brecht-la-liste-locale-nu2960-brise-le-cordon-sanitaire-et-s-allie-a-l-extreme-droite-11468713 |website=rtbf.be |title=Le Vlaams Belang au pouvoir à Brecht : la liste locale nu2960 brise le cordon sanitaire et s'allie à l'extrême droite |date=2024-11-26 |language=fr}}</ref> <ref name="brf">{{Cite web |last=Pint |first=Roger |url=https://brf.be/national/1921406/ |title=Cordon sanitaire drei Mal durchbrochen |date=2024-11-27 |access-date=2025-02-26 |language=de}}</ref> <ref name="vrtde">{{Cite web |last=Kockartz |first=Andreas |url=https://www.vrt.be/vrtnws/de/2024/11/26/cordon-sanitaire-durchbrochen-nu2960-und-vlaams-belang-erzielen/ |title=Cordon Sanitaire durchbrochen: Mehrheiten mit Vlaams Belang in Brecht und Izegem |date=2024-11-26 |access-date=2025-02-26 |language=de}}</ref> <ref name="dhnet">{{Cite web |last=de Marneffe |first=Adrien |title=Un Zemmour version belge pourrait-il voir le jour? « Le terreau est là » |url=https://www.dhnet.be/actu/monde/2021/10/08/un-zemmour-version-belge-pourrait-il-voir-le-jour-le-terreau-est-la-XZH4DTWE2BADXF7YPNSZI7SAIE/ |website=DHnet |date=2021-10-08 |access-date=2024-03-17 |language=fr}}</ref> <ref name="sabrow">{{Cite web |author=Martin Sabrow |publisher=Bundeszentrale für politische Bildung |url=https://www.bpb.de/themen/deutschlandarchiv/559041/von-nutzen-und-nachteil-der-brandmauer/ |title=Von Nutzen und Nachteil der Brandmauer |date=2025-02-10 |access-date=2025-03-01 |language=de}}</ref> <ref name="greef">{{Cite web |author=Samuel Greef |publisher=Bundeszentrale für politische Bildung |url=https://www.bpb.de/themen/parteien/rechtspopulismus/551872/wie-umgehen-mit-rechtspopulistischen-akteuren/ |title=Wie umgehen mit rechtspopulistischen Akteuren? |date=2024-09-04 |access-date=2025-05-04 |language=de}}</ref> <ref name="wzb">{{Cite book |author1=Wolfgang Schroeder |author2=Daniel Ziblatt |author3=Florian Bochert |title=Brandmauer – Still Alive! Empirical Findings on Support for the AfD by Established Parties in Eastern Germany (2019–2024) |series=Discussion Paper SP V 2024-503en |publisher=WZB Berlin Social Science Center |location=Berlyn |date=Januarie 2025 |url=https://bibliothek.wzb.eu/pdf/2025/v25-501en.pdf |language=en}}</ref> <ref name="wieder">{{Cite web |author=Thomas Wieder |title=La démission du dirigeant de la région allemande de Thuringe ne met pas fin à la tempête |url=https://www.lemonde.fr/international/article/2020/02/07/la-demission-du-dirigeant-de-la-region-allemande-de-thuringe-ne-met-pas-fin-a-la-tempete_6028717_3210.html |website=Le Monde |date=2020-02-07 |access-date=2025-03-22 |language=fr}}</ref> <ref name="grandcontinent">{{Cite web |title=L'union des droites en Allemagne sur l'immigration : cartographie et contexte d'un possible effet domino |url=https://legrandcontinent.eu/fr/2025/01/29/lunion-des-droites-en-allemagne-sur-limmigration-cartographie-et-contexte-dun-possible-effet-domino/ |website=Le Grand Continent |date=2025-01-29 |access-date=2025-03-22 |language=fr}}</ref> <ref name="figaro2023">{{Cite web |author=Pierre Avril |title=Allemagne: le flirt avorté de la CDU avec l'extrême droite |url=https://www.lefigaro.fr/international/allemagne-le-flirt-avorte-de-la-cdu-avec-l-extreme-droite-20230725 |website=Le Figaro |date=2023-07-25 |access-date=2025-03-17 |language=fr}}</ref> <ref name="spiegel">{{Cite web |author=Laura Backes |title=Brandmauer gegen rechts? Von wegen |url=https://www.spiegel.de/politik/deutschland/news-des-tages-afd-im-osten-bodo-ramelow-zum-bahn-gdl-streik-1-fc-saarbruecken-a-47566223-c647-476a-9d91-c186d08ec401 |website=Der Spiegel |date=2024-03-13 |access-date=2025-03-22 |language=de}}</ref> <ref name="lexpress">{{Cite web |author=Charles Haquet |title=Allemagne : l'AfD, ce cancer localisé qui se rapproche dangereusement de Berlin |url=https://www.lexpress.fr/monde/europe/allemagne-lafd-ce-cancer-localise-qui-se-rapproche-dangereusement-de-berlin-2PT2QRD3ORC2HLUG4PNNL6P24E/ |website=L'Express |date=2024-09-03 |access-date=2025-03-22 |language=fr}}</ref> <ref name="dwbrandmauer">{{Cite web |url=https://www.dw.com/de/brandmauer-asyl-abstimmung-bundestag-friedrich-merz-v2/a-71455738 |website=dw.com |title=Nach Asyl-Abstimmung: Was ist die „Brandmauer“? |date=2025-01-30 |access-date=2025-03-19 |language=de}}</ref> <ref name="ntv">{{Cite web |url=https://www.n-tv.de/25738589.html |title=Schroeder zu Brandmauer-Studie: „Nicht die CDU stimmt am häufigsten mit der AfD“ |website=ntv.de |date=2025-05-03 |access-date=2025-05-03 |language=de}}</ref> <ref name="lemonde2025">{{Cite web |author=Elsa Conesa |title=En Allemagne, la CDU fait sauter le « cordon sanitaire » avec l'extrême droite |url=https://www.lemonde.fr/international/article/2025/01/29/en-allemagne-la-cdu-fait-sauter-le-cordon-sanitaire-avec-l-extreme-droite_6522492_3210.html |website=Le Monde |date=2025-01-29 |access-date=2025-03-22 |language=fr}}</ref> <ref name="sandmann">{{Cite web |author=Philipp Sandmann |title=Liebes Deutschland, wohin steuern wir gerade? |url=https://philippsandmann.substack.com/p/liebes-deutschland-wohin-steuern |date=2025-02-02 |access-date=2025-03-22 |language=de}}</ref> <ref name="lesechos">{{Cite web |author=Emmanuel Grasland |title=Angela Merkel sort de sa retraite pour fustiger le vote des conservateurs avec l'extrême droite |url=https://www.lesechos.fr/monde/europe/angela-merkel-sort-de-sa-retraite-pour-fustiger-le-vote-des-conservateurs-avec-lextreme-droite-2145699 |website=Les Echos |date=2025-01-30 |access-date=2025-03-22 |language=fr}}</ref> <ref name="nouvelobs">{{Cite journal |author=Noé Megel |title=10 choses à savoir sur… Alice Weidel |journal=Le Nouvel Obs |issue=3152 |page=14 |date=2025-02-20 |language=fr}}</ref> <ref name="lopinion">{{Cite journal |author=Jean-Dominique Merchet |title=Ébranlée, l'Allemagne cherche un cap |journal=L'Opinion |issue=2959 |pages=1–2 |date=2025-02-21 |language=fr}}</ref> <ref name="lemondeberlin">{{Cite news |date=2025-02-02 |title=A Berlin, plus de 160 000 personnes se sont rassemblées pour dénoncer le rapprochement entre la droite et l'extrême droite |url=https://www.lemonde.fr/international/article/2025/02/02/a-berlin-des-milliers-de-manifestants-rassembles-contre-l-extreme-droite_6528260_3210.html |access-date=2025-02-04 |work=Le Monde |language=fr}}</ref> <ref name="franceinter">{{Cite web |date=2025-01-30 |title=Pourquoi l'alliance entre droite et extrême droite sur l'immigration ouvre une nouvelle ère politique en Allemagne |url=https://www.radiofrance.fr/franceinter/podcasts/le-monde-a-18h50/le-monde-a-18h50-du-jeudi-30-janvier-2025-3732324 |access-date=2025-02-04 |website=France Inter |language=fr}}</ref> <ref name="trt">{{Cite web |last1=Mazi |first1=Yunus |last2=Uçar |first2=Muhammed Ali |title=Federal elections in a turning point: Is Germany at a crossroads? |url=https://www.trtworld.com/magazine/federal-elections-in-a-turning-point-is-germany-at-a-crossroads-18267771 |publisher=TRT World |access-date=2025-03-22 |language=en}}</ref> <ref name="lemondevance">{{Cite journal |author1=William Audureau |author2=Philippe Bernard |author3=Maxime Ferrer |author4=Assma Maad |author5=Manon Romain |title=Derrière les mots de J. D. Vance à Munich |journal=Le Monde |issue=24929 |pages=20–21 |date=2025-02-24 |language=fr}}</ref> <ref name="sudouest">{{Cite web |author=David Philippot |title=Élections allemandes : en proie aux doutes sur son modèle, l'Allemagne s'apprête à élire un candidat conservateur |url=https://www.sudouest.fr/international/europe/allemagne/elections-allemandes-en-proie-aux-doutes-sur-son-modele-l-allemagne-s-apprete-a-elire-un-candidat-conservateur-23297098.php |website=Sud Ouest |date=2025-02-17 |access-date=2025-03-22 |language=fr}}</ref> <ref name="focus">{{Cite web |author=Anna Schmid |url=https://www.focus.de/politik/deutschland/abgrenzung-zur-afd-undemokratisch-je-hoeher-die-brandmauer-desto-schwerer-ist-sie-zu-rechtfertigen_id_260234869.html |title=Sollte die Brandmauer fallen? Politologe schlägt neues CDU-Modell im Osten vor |website=focus.de |date=2024-08-21 |access-date=2025-12-05 |language=de}}</ref> <ref name="stecker">{{Cite web |author=Christian Stecker |url=https://www.bpb.de/shop/zeitschriften/apuz/konservatismus-2026/574880/warum-eine-hermetische-brandmauer-undemokratisch-ist/ |title=Warum eine hermetische Brandmauer undemokratisch ist |website=Aus Politik und Zeitgeschichte |date=2026-01-30 |access-date=2026-05-17 |language=de}}</ref> <ref name="republik">{{Cite web |author=Theresa Hein |url=https://www.republik.ch/2023/09/23/die-brandmauer-ist-bestenfalls-ein-maschendrahtzaun |title=«Die Brandmauer ist bestenfalls ein Maschendrahtzaun» |website=Republik |date=2023-09-23 |access-date=2025-05-03 |language=de}}</ref> <ref name="degel">{{Cite journal |author=Alexander Degel |title=Zwischen Erinnerung und Wiederholung |journal=Forum der Psychoanalyse |date=2025-09-26 |issn=1437-0751 |doi=10.1007/s00451-025-00598-8 |language=de}}</ref> <ref name="wolffsohn">{{Cite web |author=Michael Wolffsohn |title=Droht der Berliner Republik das Schicksal der Weimarer Republik? Vortrag im Rahmen der 68. Bitburger Gespräche |date=Januarie 2025 |url=https://www.uni-trier.de/fileadmin/fb5/inst/IRP/03_Events/02_Bitburger_Gespraeche/2025/Onlineveroeffentlichung/BG68_2_Wolffsohn.pdf |language=de}}</ref> <ref name="fried">{{Cite web |author=Nico Fried |url=https://www.tickaroo.com/e/FNAROmxzRraQBJ30 |title=Liveticker Abstimmung zur Schuldenbremse |website=stern.de |date=2025-03-18 |access-date=2025-03-18 |language=de}}</ref> <ref name="welt">{{Cite web |url=https://www.welt.de/politik/deutschland/article246051608/Joerg-Meuthen-warnt-vor-AfD-Hoffen-dass-die-Brandmauer-haelt.html |title=Jörg Meuthen warnt vor AfD: „Hoffen, dass die Brandmauer hält“ |publisher=Die Welt |date=2023-06-25 |access-date=2025-05-18 |language=de}}</ref> <ref name="tagesschau">{{Cite web |url=https://www.tagesschau.de/inland/innenpolitik/afd-union-brandmauer-100.html |title=Einzelne Unionspolitiker fordern Abkehr von Brandmauer |website=tagesschau.de |date=2025-10-15 |access-date=2025-10-25 |language=de}}</ref> <ref name="tagesspiegel">{{Cite web |url=https://www.tagesspiegel.de/politik/umgang-mit-der-afd-guttenberg-an-keiner-stelle-fur-aufweichen-der-brandmauer-14606642.html |title=Umgang mit der AfD: Guttenberg gegen Aufweichen der „Brandmauer“ |website=Tagesspiegel |date=2025-10-19 |access-date=2025-10-31 |language=de}}</ref> <ref name="rossmann">{{Cite web |author=Robert Roßmann |url=https://www.sueddeutsche.de/politik/bundespraesident-frank-walter-steinmeier-rede-demokratie-rechtsradikale-afd-li.3336179 |title=Steinmeier fordert, dass „wir den Gefahren illusionslos ins Auge sehen“ |website=Süddeutsche Zeitung |date=2025-11-09 |access-date=2025-11-09 |language=de}}</ref> <ref name="agenceurope">{{Cite web |title=MEPs apply cordon sanitaire against Identity and Democracy political group |url=https://agenceurope.eu/en/bulletin/article/12293/4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190711162218/https://agenceurope.eu/en/bulletin/article/12293/4 |archive-date=2019-07-11 |access-date=2019-07-11 |website=agenceurope.eu |language=en}}</ref> <ref name="fortuna">{{Cite web |last=Fortuna |first=Gerardo |date=2019-07-11 |title=MEPs shut out nationalists from key posts |url=https://www.euractiv.com/section/politics/news/meps-shut-out-nationalists-from-key-posts/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214064859/https://www.euractiv.com/section/politics/news/meps-shut-out-nationalists-from-key-posts/ |archive-date=2019-12-14 |access-date=2019-07-11 |website=euractiv.com |language=en}}</ref> <ref name="brusselssignal">{{Cite web |title=European Parliament finds right-wing majority on Venezuela vote as 'cordon sanitaire' cracks |url=https://brusselssignal.eu/2024/09/european-parliament-finds-right-wing-majority-on-venezuela-vote-as-cordon-sanitaire-cracks/ |website=brusselssignal.eu |date=2024-09-20 |language=en}}</ref> <ref name="lalibreep">{{Cite web |author=Olivier le Bussy |url=https://www.lalibre.be/international/europe/2024/10/21/au-parlement-europeen-la-majorite-von-der-leyen-trebuche-sur-le-cordon-sanitaire-XCQSJUWT5FBP3A7NP5L7QES2YQ/ |website=La Libre Belgique |title=Au Parlement européen, la majorité von der Leyen trébuche sur le cordon sanitaire |date=2024-10-21 |language=fr}}</ref> <ref name="nbc">{{Cite web |date=2024-07-07 |title=France prevents far-right takeover, but its famed 'cordon sanitaire' has cracks |url=https://www.nbcnews.com/news/europe/frances-far-right-firewall-holds-signs-cracks-rcna160628 |access-date=2025-10-09 |website=NBC News |language=en}}</ref> <ref name="politico">{{Cite web |date=2025-10-01 |title=Le Pen's party lands top jobs in French parliament with assist from Macron's allies |url=https://www.politico.eu/article/national-rally-france-parliament-marine-le-pen-sebastien-chenu-helene-laporte/ |access-date=2025-10-09 |website=Politico |language=en}}</ref> <ref name="wilders2016">{{Cite web |author=Geert Wilders |url=https://twitter.com/geertwilderspvv/status/686156800048119808 |title=Zolang de VVD Rutte niet terugtrekt zal de PVV niet met de VVD regeren |date=2016-01-10 |publisher=Twitter |language=nl}}</ref> <ref name="eenvandaag">{{Cite web |url=https://eenvandaag.avrotros.nl/item/rutte-sluit-wilders-uit-cordon-sanitaire-tegen-de-pvv/ |title=Rutte sluit Wilders uit: cordon sanitaire tegen de PVV? |date=2017-01-16 |access-date=2024-03-13 |language=nl}}</ref> <ref name="kiesraad">{{Cite web |author=Kiesraad |url=https://www.kiesraad.nl/actueel/nieuws/2017/03/20/officiele-uitslag-tweede-kamerverkiezing-15-maart-2017 |title=Officiële uitslag Tweede Kamerverkiezing 15 maart 2017 |date=2017-03-21 |access-date=2024-03-13 |website=kiesraad.nl |language=nl}}</ref> <ref name="rtl2017">{{Cite web |url=https://www.rtlnieuws.nl/nederland/politiek/artikel/50346/vvd-en-cda-sommen-argumenten-tegen-wilders-op-brief |title=VVD en CDA sommen argumenten tegen Wilders op in brief |date=2017-06-15 |access-date=2024-03-13 |website=RTL Nieuws |language=nl}}</ref> <ref name="nos2021">{{Cite web |url=https://nos.nl/artikel/2368463-vvd-leider-rutte-sluit-opnieuw-coalitie-met-pvv-uit |title=VVD-leider Rutte sluit opnieuw coalitie met PVV uit |date=2021-02-12 |access-date=2024-03-13 |website=nos.nl |language=nl}}</ref> <ref name="ad2023">{{Cite web |url=https://www.ad.nl/politiek/nieuwe-vvd-leider-zet-de-deur-voor-pvv-op-een-kier-eerst-is-de-kiezer-aan-zet~ae842122/ |title=Nieuwe VVD-leider zet de deur voor PVV op een kier: 'Eerst is de kiezer aan zet' |date=2023-08-18 |access-date=2024-03-13 |website=ad.nl |language=nl}}</ref> <ref name="mediacourant">{{Cite web |url=https://www.mediacourant.nl/2023/09/hans-kraay-jr-zet-pieter-omtzigt-onder-druk-op-tv-sluit-pvv-uit/ |title=Hans Kraay jr. zet Pieter Omtzigt onder druk op tv: 'Sluit PVV uit!' |date=2023-09-19 |access-date=2024-03-13 |website=Mediacourant.nl |language=nl}}</ref> <ref name="npo2024">{{Cite web |url=https://www.nporadio1.nl/nieuws/politiek/a606214c-fea9-463d-856a-43f915042a29/waar-komt-winst-pvv-vandaan-wilders-zag-kans-schoon-na-afscheid-rutte |title=Waar komt winst PVV vandaan? 'Wilders zag kans schoon na afscheid Rutte' |access-date=2024-03-13 |website=NPO Radio 1 |language=nl}}</ref> <ref name="politico2023">{{Cite web |url=https://www.politico.eu/article/dutch-netherlands-elections-centrist-vvd-party-not-join-government-dilan-yesilgoz-geert-wilders-pieter-omtzigt/ |title=Rutte's party won't join Geert Wilders in Dutch coalition, new leader says |date=2023-11-24 |website=Politico |language=en}}</ref> <ref name="arbeiderpartiet">{{Cite web |title=Nulltoleranse mot Frp-samarbeid |url=http://arbeiderpartiet.no/Aktuelt/Nyhetsarkiv/De-andre-partiene/Nulltoleranse-mot-Frp-samarbeid |website=arbeiderpartiet.no |language=no}}</ref> <ref name="grandcontinent2021">{{Cite web |url=https://legrandcontinent.eu/fr/2021/02/14/portugal-de-quoi-ventura-est-il-le-nom/ |title=Portugal : de quoi Ventura est-il le nom? |date=2021-02-14 |language=fr}}</ref> <ref name="publico">{{Cite web |last=Miranda |first=Narciso |date=2024-03-07 |title="Não é não". E a vitória do PS cada vez mais longe |url=https://www.publico.pt/2024/03/07/opiniao/opiniao/nao-nao-vitoria-ps-longe-2082827 |access-date=2024-10-15 |website=Público |language=pt}}</ref> <ref name="siol">{{Cite web |title=Tudi če se Janša umakne, Šarec ne bi šel v koalicijo s SDS |url=https://siol.net/novice/volitve-2018/tudi-ce-se-jansa-umakne-sarec-ne-bi-sel-v-koalicijo-s-sds-468462 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190425060500/https://siol.net/novice/volitve-2018/tudi-ce-se-jansa-umakne-sarec-ne-bi-sel-v-koalicijo-s-sds-468462 |archive-date=2019-04-25 |access-date=2019-07-06 |website=siol.net |language=sl}}</ref> <ref name="abc">{{Cite web |date=2003-12-12 |title=El gobierno catalán quiere una Generalitat con "consideración constitucional de Estado" |url=https://www.abc.es/espana/abci-gobierno-catalan-quiere-generalitat-consideracion-constitucional-estado-200312120300-226064_noticia.html |access-date=2022-08-09 |website=ABC |language=es |archive-date=2022-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221020005147/https://www.abc.es/espana/abci-gobierno-catalan-quiere-generalitat-consideracion-constitucional-estado-200312120300-226064_noticia.html}}</ref> <ref name="garriga">{{Cite news |last=Garriga |first=Josep |date=2005-11-15 |title=El presidente desea retirar del Pacto del Tinell el veto a acuerdos con el PP |work=El País |url=https://elpais.com/diario/2005/11/16/espana/1132095611_850215.html |access-date=2022-08-09 |issn=1134-6582 |language=es |archive-date=2022-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220809172439/https://elpais.com/diario/2005/11/16/espana/1132095611_850215.html}}</ref> <ref name="elpais2010">{{Cite news |date=2010-10-25 |title=Montilla entierra el tripartito y descarta repetirlo aunque sume |work=El País |url=https://elpais.com/elpais/2010/10/25/actualidad/1287994620_850215.html |access-date=2022-08-09 |issn=1134-6582 |language=es}}</ref> <ref name="franceinfo">{{Cite web |title=Législatives en Suède : comment l'extrême droite s'est rapprochée du pouvoir après une percée historique dans les urnes |url=https://www.francetvinfo.fr/monde/europe/legislatives-en-suede-comment-l-extreme-droite-s-est-rapprochee-du-pouvoir-apres-une-percee-historique-dans-les-urnes_5358697.html |website=Franceinfo |date=2022-09-14 |access-date=2023-09-21 |language=fr}}</ref> <ref name="orange">{{Cite web |url=https://www.meforum.org/islamist-watch/57337/swedish-moderate-led-council-to-ban-halal-meat-in |title=Swedish Moderate-led council to ban halal meat in deal with populists |first=Richard |last=Orange |website=Islamist Watch |date=2018-11-15 |access-date=2021-07-22 |language=en |archive-date=2021-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210722071425/https://www.meforum.org/islamist-watch/57337/swedish-moderate-led-council-to-ban-halal-meat-in}}</ref> <ref name="thelocal">{{Cite web |url=https://www.thelocal.se/20181022/centre-right-seized-back-control-in-skne |title=Centre-right Alliance takes power in Skåne |date=2018-10-22 |access-date=2021-07-22 |language=en |archive-date=2018-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181022201447/https://www.thelocal.se/20181022/centre-right-seized-back-control-in-skne}}</ref> <ref name="hamidi">{{Cite news |url=https://www.svt.se/nyheter/inrikes/kd-ledaren-oppnar-for-sd-samarbete |title=KD-ledaren öppnar för SD-samarbete |last=Hamidi-Nia |first=Gilda |date=2019-03-21 |access-date=2019-04-05 |language=sv |archive-date=2019-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190331054325/https://www.svt.se/nyheter/inrikes/kd-ledaren-oppnar-for-sd-samarbete}}</ref> <ref name="daur">{{Cite journal |last=Daur |first=Valentin |date=2024-12-10 |title=Legitimize or Delegitimize? Mainstream Party Strategy toward (Former) Pariah Parties and How Voters Respond |url=https://www.cambridge.org/core/journals/american-political-science-review/article/legitimize-or-delegitimize-mainstream-party-strategy-toward-former-pariah-parties-and-how-voters-respond/43C9CF2E552DA0AB2B9A6EBDA25BE047 |journal=American Political Science Review |pages=1–16 |doi=10.1017/S0003055424000996 |issn=0003-0554 |doi-access=free |language=en}}</ref> <ref name="eurlex">{{Cite web |date=2011-02-02 |title=Council Decision 2011/70/CFSP of 31 January 2011 updating the list of persons, groups and entities subject to Articles 2, 3 and 4 of Common Position 2001/931/CFSP on the application of specific measures to combat terrorism |url=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2011:028:0057:01:EN:HTML |access-date=2022-10-20 |publisher=EUR-Lex |language=en}}</ref> <ref name="ukgov">{{Cite web |title=Proscribed terrorist groups or organisations |url=https://www.gov.uk/government/publications/proscribed-terror-groups-or-organisations--2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629082221/https://www.gov.uk/government/publications/proscribed-terror-groups-or-organisations--2 |archive-date=2020-06-29 |access-date=2022-08-22 |website=gov.uk |language=en}}</ref> <ref name="statedept">{{Cite web |title=Foreign Terrorist Organizations |url=https://www.state.gov/foreign-terrorist-organizations/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200227062101/https://www.state.gov/foreign-terrorist-organizations/ |archive-date=2020-02-27 |access-date=2022-08-22 |language=en}}</ref> <ref name="egm">{{Cite web |title=Türkiye'de Halen Faaliyetlerine Devam Eden Başlıca Terör Örgütleri |url=http://www.egm.gov.tr/temuh/terorgrup1.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114042731/http://www.egm.gov.tr/temuh/terorgrup1.html |archive-date=2013-01-14 |access-date=2022-04-19 |publisher=Regering van Turkye |language=tr}}</ref> <ref name="guardiancameron">{{Cite news |date=2006-04-18 |title=Cameron: vote for anyone but BNP |work=The Guardian |location=Londen |url=https://www.theguardian.com/politics/2006/apr/18/localelections2006.uk |access-date=2010-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221020005145/https://www.theguardian.com/politics/2006/apr/18/localelections2006.uk |archive-date=2022-10-20 |language=en}}</ref> <ref name="guardianukip">{{Cite web |last1=Walker |first1=Peter |last2=Halliday |first2=Josh |date=2019-03-03 |title=Revealed: UKIP membership surge shifts party to far right |url=https://www.theguardian.com/world/2019/mar/03/new-ukip-members-shifting-party-far-right |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175746/https://www.theguardian.com/world/2019/mar/03/new-ukip-members-shifting-party-far-right |archive-date=2019-03-21 |access-date=2022-03-12 |website=The Guardian |language=en}}</ref> <ref name="bbcukip">{{Cite news |date=2008-11-03 |title=UKIP rejects BNP electoral offer |publisher=BBC News |url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/7706857.stm |access-date=2011-11-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170822060231/http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/7706857.stm |archive-date=2017-08-22 |language=en}}</ref> <ref name="traynor">{{Cite news |last=Traynor |first=Ian |date=2009-07-09 |title=UK diplomats shun BNP officials in Europe |work=The Guardian |location=Londen |url=https://www.theguardian.com/politics/2009/jul/09/diplomats-shun-nick-griffin-bnp-europe |access-date=2009-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130906234803/http://www.theguardian.com/politics/2009/jul/09/diplomats-shun-nick-griffin-bnp-europe |archive-date=2013-09-06 |language=en}}</ref> <ref name="bbcpendle">{{Cite news |title=Pendle Labour and Lib Dems 'made deal with BNP' |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-lancashire-39223658 |access-date=2023-07-14 |work=BBC News |date=2017-03-09 |language=en}}</ref> <ref name="cochrane">{{Cite web |last=Cochrane |first=Angus |website=BBC |title=SNP leader John Swinney rules out Holyrood talks with Reform UK |url=https://www.bbc.com/news/articles/cddpevvv97jo |date=2026-05-09 |access-date=2026-05-10 |language=en}}</ref> }} == Verdere leeswerk == * {{Cite journal |last1=Rummens |first1=Stefan |last2=Abts |first2=Koen |title=Defending Democracy: The Concentric Containment of Political Extremism |journal=Political Studies |year=2010 |volume=58 |issue=4 |pages=649–665 |doi=10.1111/j.1467-9248.2009.00809.x |language=en}} * {{Cite journal |last1=Littler |first1=Mark |last2=Feldman |first2=Matthew |title=Social media and the cordon sanitaire: Populist politics, the online space, and a relationship that just isn't there |journal=Journal of Language and Politics |year=2017 |volume=16 |issue=4 |pages=510–522 |doi=10.1075/jlp.17029.lit |url=https://research.tees.ac.uk/ws/files/4186226/621290.pdf |language=en}} * {{Cite book |last=Downs |first=William M. |title=Political Extremism in Democracies: Combating Intolerance |date=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-05283-4 |pages=81–109 |chapter=Is the Cordon Sanitaire Effective? |language=en}} * {{Cite journal |last1=Geys |first1=Benny |last2=Heyndels |first2=Bruno |last3=Vermeir |first3=Jan |title=Explaining the formation of minimal coalitions: Anti-system parties and anti-pact rules |journal=European Journal of Political Research |year=2006 |volume=45 |issue=6 |pages=957–984 |doi=10.1111/j.1475-6765.2006.00640.x |language=en}} * {{Cite journal |last=Heinze |first=Anna-Sophie |title=Strategies of mainstream parties towards their right-wing populist challengers: Denmark, Norway, Sweden and Finland in comparison |journal=West European Politics |year=2018 |volume=41 |issue=2 |pages=287–309 |doi=10.1080/01402382.2017.1389440 |language=en}} * {{Cite journal |last=Ripoll Servent |first=Ariadna |title=The European Parliament after the 2019 Elections: Testing the Boundaries of the 'Cordon Sanitaire' |journal=Journal of Contemporary European Research |year=2019 |volume=15 |issue=4 |pages=331–342 |doi=10.30950/jcer.v15i4.1121 |doi-access=free |language=en}} * {{Cite journal |last=Spoerri |first=Marlene |title=U.S. Policy Towards Ultranationalist Political Parties in Serbia: The Policy of Non-Engagement Examined |journal=CEU Political Science Journal |year=2008 |issue=1 |pages=25–48 |issn=1818-7668 |language=en}} * {{Cite journal |last1=Van Spanje |first1=Joost |last2=Van Der Brug |first2=Wouter |title=The Party as Pariah: The Exclusion of Anti-Immigration Parties and its Effect on their Ideological Positions |journal=West European Politics |year=2007 |volume=30 |issue=5 |pages=1022–1040 |doi=10.1080/01402380701617431 |language=en}} * {{Cite book |last=Valentim |first=Vicente |title=The Normalization of the Radical Right |publisher=Oxford University Press |year=2024 |doi=10.1093/9780198926740.001.0001 |language=en}} [[Kategorie:Politieke begrippe]] [[Kategorie:Politieke filosofie]] tmr0vhn3gtdwsou55lza193fnob9orx 2965918 2965917 2026-09-09T11:08:11Z Pynappel 70858 Pynappel het bladsy [[Cordon sanitaire]] na [[Cordon sanitaire (politiek)]] geskuif sonder om 'n aanstuur agter te laat 2965917 wikitext text/x-wiki {{Gekursiveerde titel}} In die [[politiek]] is 'n '''''cordon sanitaire''''' (Frans, letterlik "sanitêre kordon") die weiering van een of meer [[politieke party|politieke partye]] om met sekere ander politieke partye saam te werk. Dit gebeur dikwels omdat die betrokke party se strategie of [[ideologie]] as onaanvaarbaar of [[ekstremisme|ekstremisties]] beskou word. Die term is toegepas op die weiering om saam te werk met partye wat as [[populisme|populisties]],<ref name="jacobs" /> links-ekstremisties<ref name="jacobs" /> of regs-ekstremisties gesien word. 'n Cordon sanitaire kan as 'n [[sosiale norm]] of as sosiale uitsluiting beskou word<ref name="axelsen" /> en kan tot selfsensuur lei.<ref name="harteveld" /><ref name="bolin" /> In die politieke wetenskap verwys die term sedert die 1990's na die ooreenkoms tussen gevestigde partye om geen samewerking met regs-ekstremistiese of regspopulistiese partye aan te gaan nie.<ref name="holzhauser" /> In Duitsland word dieselfde beginsel deurgaans die ''Brandmauer'' ("brandmuur") genoem.<ref name="lacroix" /><ref name="duitslandinstituut" /> 'n Cordon sanitaire is oor die algemeen daarop gemik om demokratiese norme en die liberale demokrasie te handhaaf, stabiele regerings te bevorder en te verhoed dat ekstremistiese, haatdraende of [[outoritarisme|outoritêre]] ideologie genormaliseer word. Terselfdertyd is die strategie wetenskaplik en maatskaplik omstrede, omdat die permanente uitsluiting van sekere partye politieke besluite kan blokkeer en dele van die kieserskorps in die parlement onverteenwoordig kan laat. == Ontstaan en verspreiding in Europa == Die praktyk het in 1989 in [[België]] ontstaan, waar die parlementêre partye ooreengekom het om die regs-ekstremistiese [[Vlaams Blok]] van enige regeringsvorming uit te sluit. Die doel was om antidemokratiese kragte polities te isoleer en die demokratiese orde te beskerm. Die Belgiese model het in baie Europese lande navolging gevind: in state soos Frankryk, Nederland, Duitsland en Oostenryk het partye ooreengekom om regse partye nie by regeringsverantwoordelikheid te betrek nie. Hierdie uitsluiting was meestal informeel en het op 'n party-oorskrydende konsensus berus.<ref name="holzhauser" /> Sedert die 1990's het daardie konsensus toenemend verbrokkel. In lande soos Italië (1994), Oostenryk (1999), Denemarke (2001) en Finland (2023) het regspopulistiese partye ná koalisies met konserwatiewe kragte aan die regering deelgeneem. In [[Swede]] het 'n konserwatief-liberale minderheidsregering in 2022 ontstaan wat deur die regspopulistiese Swede-Demokrate (''Sverigedemokraterna'') gedoog word. In baie gevalle is hierdie bondgenootskappe voorafgegaan deur 'n politieke en retoriese toenadering van konserwatiewe partye tot die standpunte van die regs. Die afbou van die cordon sanitaire het teen die agtergrond van veranderde meerderheidsverhoudinge en die groeiende sukses van regspopulistiese bewegings plaasgevind.<ref name="holzhauser" /> == Doel en kritiek == Die politieke wetenskaplike [[Heike Klüver]] het saam met 'n kollega gegewens oor 647 regerings in 37 [[demokrasie|demokrasieë]] tussen 1980 en 2023 ontleed. Hulle het bevind dat regs-ekstremistiese partye nie deur regstreekse regeringsdeelname of deur die ondersteuning van minderheidsregerings swakker word nie; hulle trek gemiddeld selfs voordeel daaruit. Klüver het daaruit afgelei dat enige vorm van inskakeling van regs-ekstremistiese partye polities riskant en strategies kontraproduktief is.<ref name="handelsblatt" /> Die politieke wetenskaplike [[Peter R. Neumann]] en die joernalis Richard C. Schneider beskou die handhawing van brandmure as een van vyf sentrale middele om die liberale demokrasie teen regspopuliste te verdedig. Regspopulistiese partye behaal volgens hulle in die reël geen meerderhede nie en is dus op samewerking met konserwatiewe partye aangewese. Konserwatiewe kommentators stel die geweierde samewerking dikwels voor as 'n set van die politieke linkervleuel om meerderhede vir konserwatiewe beleid te verhinder, maar volgens Neumann en Schneider is brandmure "in die eie belang van sowel middel-regse partye as die demokrasie as geheel". Hulle ken geen geval waar 'n konserwatiewe party op die duur by samewerking met regspopuliste gebaat het nie; baie konserwatiewe partye het eerder hul dominante posisie in die partystelsel verloor of is heeltemal vernietig.<ref name="neumann" /> Die taktiek word egter ook gekritiseer as ondemokraties en ondoeltreffend, en omdat dit politieke polarisasie kan vererger. 'n Cordon sanitaire kan besluitneming lamlê en 'n populistiese party se beeld as buitestander of as teenstander van die establishment versterk.<ref name="shuttleworth" /><ref name="downs2002" /> == Voorbeelde per land == === Australië === Die regspopulistiese party [[One Nation]] het in die laat 1990's op die voorgrond getree nadat die stigter, Pauline Hanson, weens haar meer ekstreme sienings oor ras van die konserwatiewe Liberale Party se kandidatelys verwyder is. Ná die Liberale Party se swak vertoning in die Queenslandse verkiesing van 1998 het die Howard-regering 'n beleid ingestel om One Nation laaste op die aanbevole voorkeurlys te plaas, wat die Arbeidersparty reeds gedoen het.<ref name="economou" /> So het 'n tydperk begin waarin die twee groot partye One Nation uit die federale politiek uitgesluit het. Met die opkoms van populistiese sentiment in die 2020's het die Liberale Party hierdie brandmuur laat vaar, wat aan kiesers gesein het dat dit aanvaarbaar is om hul stem oor te dra.<ref name="sunman" /> In 2026 was die twee regsgeneigde partye in regstreekse mededinging om die status van amptelike opposisie. === België === ==== Ontstaan ==== In 1989 is 'n cordon sanitaire teen die [[Vlaams Blok]] in die lewe geroep deur die ander [[Vlaandere|Vlaamse]] partye van daardie tyd: die CVP, SP, PVV, Volksunie en Agalev. Die uiterste regse Vlaams Blok het toe 17,17% van die stemme in die gemeenteraadsverkiesing in [[Antwerpen]] gehaal. Die term ''cordon sanitaire'' is deur die ondersoekende joernalis Hugo Gijsels in die Belgiese politiek ingevoer. Die eerste protokol is op 10 Mei 1989 op voorstel van die Agalev-partysekretaris Jos Geysels gesluit, maar dit het net 'n paar weke gehou: op 26 Junie het die Volksunie-voorsitter Jaak Gabriëls dit opgesê, waarna die PVV en die CVP hulle ook nie meer daaraan gebonde geag het nie. In die aanloop tot die parlementsverkiesing van 1991 het 'n verdere poging om die protokol te laat herleef, misluk.<ref name="charta91" /> Ná die Vlaams Blok se nasionale deurbraak in die verkiesing van 24 November 1991 is 'n nuwe inisiatief geneem. Op 19 November 1992 het al die Vlaamse partye, behalwe die Vlaams Blok, in die Vlaamse Parlement 'n resolusie goedgekeur waarin die party se sogenaamde 70-puntplan oor immigrasie skerp veroordeel is omdat dit in stryd is met die [[Europese Konvensie vir Menseregte]]. Die resolusie het bevind dat sommige van die voorstelle daarop gemik is om immigrante volgens die patroon van [[apartheid]] as 'n groep af te sonder en stapsgewys uit die maatskaplike lewe te verban, "op dieselfde wyse as waarop Joodse medeburgers van 1933 af in [[Nazi-Duitsland]] behandel is".<ref name="vlaamsparlement" /><ref name="vrtnws" /> In die resolusie is die beginsels van die cordon sanitaire vasgelê: geen Vlaamse party sou in enige geval bestuursooreenkomste sluit of politieke afsprake met die Vlaams Blok maak nie. Dit het sowel op plaaslike as op nasionale vlak en by verkiesings gegeld. 'n Derde ooreenkoms, die Handves vir die Demokrasie, is voor die gemeenteraadsverkiesings van 2000 aanvaar.<ref name="charta91" /> ==== Politieke en media-komponent ==== Die reëling het uit twee groot komponente bestaan. Die "politieke" komponent berus op geen wetgewing nie, maar uitsluitlik op ooreenkomste tussen partye: demokratiese partye vermy enige gesprek of koalisie met 'n ekstremistiese party en hou dit in die opposisie. Die "media"-komponent verwag van die media om nie in positiewe terme oor ekstremistiese partye te praat nie, nie aan hul partyleiers 'n platform te gee nie en die klem op moontlike hofbeslissings teen hulle te plaas.<ref name="charta91" /> In [[Vlaandere]] bly die praktyk beperk tot 'n ooreenkoms tussen partye om nie 'n koalisie met die Vlaams Blok te vorm nie, terwyl dit in Franstalige België tot sekere media, in besonder die openbare omroep RTBF, uitgebrei is. Voorstanders van die reëling voer aan dat dit verhoed dat sulke partye publisiteit kry, en dat dit aan die kieserskorps 'n boodskap stuur oor die nutteloosheid van 'n stem vir 'n uiterste regse party wat nooit tot regeringsverantwoordelikheid sou kon kom nie.<ref name="delwit" /> In Franstalige België word uiterste regse politici van regstreekse mediaverskynings soos onderhoude en debatte uitgesluit.<ref name="dw" /><ref name="euractiv" /> Die verbod het ook meer hoofstroom-regse partye soos die N-VA geraak.<ref name="standaard" /> In Vlaandere bestaan daar geen mediaverbod nie, hoewel die politieke cordon sanitaire teen die uiterste regse [[Vlaams Belang]] steeds geld.<ref name="dw" /> Die Vlaamse Gemeenskap het gekies om die stelsel nie op mediagebied toe te pas nie. Die politieke situasie was ook heeltemal anders, aangesien die Vlaams Blok/Belang sedert 1991 'n parlementêre fraksie gehad het, wat dit ingevolge die Kultuurpakt outomaties verteenwoordiging op die direksies van openbare instellings soos die Vlaamse openbare omroep VRT en die Universiteit Gent verseker het. Aan die Franstalige kant het die Front national en die Front nouveau de Belgique altyd elektoraal baie swak gebly en nooit oor 'n parlementêre fraksie beskik nie. In Mei 2020 het ''Wilfried Magazine'' vir die eerste keer aan Tom van Grieken, leier van die Vlaams Belang, die woord gegee, wat deur sommige as 'n deurbreking van die cordon beskou is.<ref name="stroobants2020" /> Die kansellasie van 'n verkiesingsdebat op die Franstalige openbare televisiediens RTBF in 2010 in die naam van die cordon sanitaire is deur die organisasie Verslaggewers sonder Grense veroordeel.<ref name="rsf" /> ==== Deurbrekings ==== Die omvorming van die Vlaams Blok tot die [[Vlaams Belang]] in 2004 het met 'n nuwe partyprogram gepaardgegaan, wat aangepas is om aan die wet te voldoen. Ná 'n mate van bespreking het die ander partye besluit om nie 'n nuwe skriftelike cordon sanitaire-ooreenkoms teen die Vlaams Belang aan te gaan nie, sodat daar formeel gesproke nie meer 'n cordon teen daardie party bestaan nie. Nietemin bly dit onseker of enige hoofstroom-Belgiese party in die afsienbare toekoms koalisiegesprekke met die Vlaams Belang sou aanknoop.<ref name="brusselstimes" /> Die cordon sanitaire is deurbreek om die wet op [[universele jurisdiksie]] van 1 Augustus 2003 goed te keur.<ref name="lemonde2003" /> Ná die gewestelike en gemeenskapsverkiesings van 2004 het die CD&V in die loop van die koalisievorming al die parlementêre fraksies gekonsulteer, ook die Vlaams Belang wat tweede in setels was, om aan die kiesers te bewys dat daardie party se program onversoenbaar met dié van die demokratiese partye was. In Maart 2006 het Vlaamse liberale (VLD) en die CD&V in die gemeente Schoten verklaar dat hulle nie sou weier om saam met die Vlaams Belang te regeer nie indien dit nodig sou wees om die burgemeesterskap te behou.<ref name="laporte2006a" /> In Junie 2006 het die federale Kamer met 77 stemme (al die Vlaamse partye) teen 51 (die Franstaliges), met die Kamervoorsitter Herman De Croo wat buite stemming gebly het, 'n Vlaams Belang-resolusie in oorweging geneem waarin gevra is "om die ontmanteling van België voor te berei". Franstaliges het dit as 'n deurbreking van die cordon sanitaire beskou, terwyl die Vlaamse sosialistiese en liberale fraksieleiers verklaar het dat alle tekste wat deur parlementslede ingedien word ten minste in oorweging geneem moet word, sonder om oor die verdere hantering daarvan te beslis.<ref name="laporte2006b" /> Die Koning werk nie aan die cordon sanitaire mee nie: uit die oogpunt van die Belgiese Grondwet is die Vlaams Belang 'n party soos enige ander, en om die beginsel van gelykheid tussen partye en tussen kiesers te eerbiedig, kan die Koning die uiterste regs ontvang sonder dat dit beteken dat hy die party 'n oorheersende rol in 'n regeringsvorming sou gee.<ref name="lesoir2019" /> Ná die gemeenteraadsverkiesings van 13 Oktober 2024 het die Vlaams Belang-lys Forza Ninove van Guy D'Haeseleer 'n absolute meerderheid in [[Ninove]] gehaal en met die aanvang van die volgende ampstermyn op 5 Desember 2024 aan die bewind gekom, terwyl 'n plaaslike ondersoek na verkiesingsbedrog met volmagstemme aan die gang was. Die Vlaams Belang het dit as 'n deurbreking van die cordon sanitaire bestempel, maar nuusmedia en ander nasionale partye het dit weerspreek omdat Forza Ninove sonder samewerking met 'n ander party sou regeer. In [[Ranst]] het twee plaaslike lyste, PIT en Vrij Ranst, op 19 Oktober besluit om 'n koalisie met die Vlaams Belang aan te gaan, waarmee die cordon sanitaire vir die eerste keer in België as deurbreek beskou is; die burgemeester Lode Hofmans is met die Vlaams Belang se stemme verkies. Verkose lede van PIT en Vrij Ranst wat ook lid van die CD&V en Open VLD was, is onmiddellik uit daardie nasionale partye gesit.<ref name="rtbf2024ranst" /> In [[Izegem]] het die plaaslike lys STIP+ eers aangekondig dat dit ook die cordon sou deurbreek, maar ná dreigemente van afdankings, kontrakkansellasies en fisieke geweld teen lede van die lys het dit op 28 Oktober van die bondgenootskap met die Vlaams Belang afgesien.<ref name="lalibre2024izegem" /> In [[Brecht]] het die plaaslike lys Nu2960, nadat 'n bondgenootskap met die N-VA misluk het, op 26 November 2024 aangekondig dat dit met die Vlaams Belang saamgaan om 'n gemeentelike meerderheid te vorm; die CD&V en Open VLD het aangekondig dat hulle hul lede op daardie lys sou uitsit.<ref name="rtbf2024brecht" /> Teen einde November 2024 was daar in Ranst, Izegem en Brecht meerderhede met die Vlaams Belang.<ref name="brf" /><ref name="vrtde" /> ==== Kritiek ==== Die demokratiese waarde van die cordon sanitaire bly 'n herhalende twispunt in die Vlaamse politiek, aangesien nie net die party nie maar ook alle mense wat vir die party gestem het, elektoraal buitespel gestel word. Die politieke ontleder Derk Jan Eppink voer aan dat die Vlaams Blok, wat intussen tot die [[Vlaams Belang]] omvorm is, juis onder die "beskerming" van die cordon sanitaire die grootste party in Vlaandere geword het: 'n party wat op hierdie manier geïsoleer word, kan simpatie wek deur homself as slagoffer voor te stel en kan die regering na willekeur op alle punte kritiseer omdat dit self geen regeringsverantwoordelikheid kry nie. Juriste soos Matthias Storme en filosowe soos Ger Groot en Johan Sanctorum is ook teen die cordon gekant, en Jean-Marie Dedecker het dit as 'n "demokratiese tekort" bestempel. Die filosoof en meningsvormer Etienne Vermeersch het daarenteen die stelling weerlê dat die cordon ondemokraties sou wees. Die cordon sanitaire om die Vlaams Belang het in Mei 2019 weer in die kollig gekom, in die nadraai van die Belgiese federale verkiesing. Die Vlaams Belang, nou onder leiding van Tom van Grieken, het bykans twintig persent van die Vlaamse stemme behaal, maar is nie in die regering opgeneem nie, waarna die party in Januarie 2020 nuwe verkiesings geëis het. Die cordon is sowel op regs as op links en onder politieke ontleders omstrede. Die regs sien daarin 'n vorm van ideologiese en ondemokratiese sensuur wat 'n eenvormige denkwyse afdwing. Onder die kritiek van links kom onder meer die volgende punte na vore: dat die cordon slegs een van die simptome van steun vir die uiterste regs aanpak en die diepere oorsake daarvan verwaarloos, soos maatskaplike krisisse en die verlies van vertroue in die politiek; dat dit kontraproduktief is omdat dit die betrokke partye toelaat om hulself as slagoffers voor te stel en van 'n Streisand-effek voordeel te trek; dat die media-cordon deur die opkoms van sosiale media onwerkbaar geword het, aangesien sosiale media nie daaraan onderworpe is nie; en dat die skynbare afwesigheid van die uiterste regs in die Waalse Parlement 'n misleidende beeld van die politieke klimaat kan gee deurdat die oorheersing van uiterste regse idees in die openbare mening onderskat word.<ref name="dhnet" /> === Duitsland === [[Lêer:Demonstration gegen Rechtsextremismus Hannover Landtag Eingang.jpg|thumb|"Brandmauer gegen Rechts" ("Brandmuur teen regs") op 'n plakkaat by 'n betoging teen regs voor die Nedersaksiese Landdag (2024)]] ==== Historiese ontwikkeling ==== In die [[Republiek Weimar|Weimarrepubliek]] was daar geen stabiele uitsluiting van antidemokratiese partye nie, en regeringsvormings het dikwels republiekkritiese kragte ingesluit. Partye soos die Zentrum en die DDP het koalisies met die DNVP aangegaan, terwyl slegs die [[Sosiaal-Demokratiese Party|SPD]] op ryksvlak nie met antidemokratiese partye gekoalisieer het nie. Die inskakeling van antidemokratiese partye is as 'n middel gebruik om politieke handelingsvermoë te verseker.<ref name="sabrow" /> Vroeër is die SPD self uitgesluit: die party is aan die einde van die 19de eeu deur die sosialistewette verbied en het eers met die begin van die [[Eerste Wêreldoorlog]] by die ''Burgfriedenspolitik'' ingeskakel geraak. Ook in die ou Bondsrepubliek is daar tot 1990 geen brandmuur teen regse partye opgerig wat nie as ongrondwetlik geklassifiseer is nie. Die CDU/CSU het met die Deutsche Partei saamgewerk, wat ná 'n kort tyd in die [[Christelik-Demokratiese Unie|CDU]] opgegaan het. Hierdie openheid teenoor regse strominge het die ontwikkeling van die CDU/CSU tot 'n party van die liberale middel, sowel as die verwerking van die Nazi-verlede, jare lank bemoeilik.<ref name="sabrow" /> Ná die Duitse hereniging was die politieke uitsluiting aanvanklik op links gerig. Die voormalige regerende party van Oos-Duitsland, die [[Sosialistiese Eenheidsparty van Duitsland]] (SED), het homself in 1990 as die PDS en in 2005 as [[Die Linke|Die Linkspartei]] herskep om met die nuwe Wes-Duitse groepering WASG saam te smelt. Die PDS en later Die Linke is lank nie as koalisiegenoot aanvaar nie, maar van 1994 af het samewerking op deelstaatvlak voorgekom, waar sogenaamde rooi-rooi- of rooi-rooi-groen-koalisies met die SPD gevorm is.<ref name="sabrow" /> Op bondsvlak het die ander partye deurgaans geweier om 'n koalisie met die PDS of Die Linke te oorweeg, ook waar dit rekenkundig moontlik was, soos in 2005 en 2013. Die term ''cordon sanitaire'' word in Duitsland self selde vir koalisie-oorwegings gebruik. ==== Die brandmuur teen die AfD ==== [[Lêer:2020-02-05 Thüringer Landtag, Wahl des Ministerpräsidenten 1DX 3057 by Stepro.jpg|thumb|Die verkiesing van Thomas Kemmerich (FDP) as minister-president van Thüringen in Februarie 2020 met stemme van die CDU en die AfD word as 'n teken van die toenemende verbrokkeling van die politieke brandmuur in Duitsland beskou.<ref name="wzb" />]] Sedert die 2010's het die debat toenemend op die uitsluiting van die [[Alternative für Deutschland|AfD]] gefokus.<ref name="lacroix" /> Dit het nie net beteken dat die AfD van regeringsdeelname uitgesluit gebly het nie: die party se mosies is konsekwent verwerp, eie meerderhede is doelbewus sonder sy steun gevorm, en verteenwoordigers het vermy om met AfD-stemme in politieke ampte verkies te word.<ref name="greef" /> Die uitsluiting het ten doel om te verhoed dat die AfD homself as 'n legitieme rolspeler in die partystelsel vestig en om terselfdertyd die stabiliteit van die Duitse demokrasie te verseker. Die benadering sluit aan by die begrip van die "weerbare demokrasie" wat in die Duitse Grondwet vasgelê is en op die insig berus dat ekstremistiese kragte nie noodwendig deur geweldadige staatsomwentelinge nie, maar deur die demokratiese prosesse self aan die mag kan kom. In die Duitse geskiedenis het dit ook geblyk dat bedreigings vir die liberale demokrasie dikwels nie van die staatsleiding nie, maar van die munisipale vlak af gegroei het.<ref name="wzb" /> Die CDU het in 2018 op sy partykongres 'n sogenaamde "onversoenbaarheidsbesluit" geneem waarvolgens "koalisies en soortgelyke vorme van samewerking" met die AfD en met Die Linke verwerp word. Die bondsbestuur van die [[Vrye Demokratiese Party|FDP]] het in die lente van 2020 ook besluit om samewerking met die AfD op alle politieke vlakke kategories te verwerp en om afhanklikheid van die AfD by besluite te vermy. Die bondsbestuur van [[Die Linke]] het in Maart 2024 samewerking met die AfD op alle vlakke uitgesluit. Die SPD en [[Alliansie 90/Die Groenes|die Groenes]] het geen uitdruklike skriftelike besluite op bondsvlak geneem nie, maar oortredings van die brandmuur is deur die partyleierskappe onmiddellik veroordeel. Voor die Europese verkiesing van 2024 het al die ander partye in die [[Bundestag]] 'n gesamentlike verklaring uitgereik waarin hulle enige samewerking met die AfD uitgesluit het.<ref name="wzb" /> In Februarie 2020 is Thomas Kemmerich van die FDP met die stemme van die AfD as minister-president van Thüringen verkies – die eerste keer sedert die Tweede Wêreldoorlog dat 'n minister-president van 'n deelstaat met beslissende stemme van die uiterste regs verkies is. Dit het 'n landwye skandaal en 'n regeringskrisis in Thüringen ontketen, waarna hy ná 'n kort tyd tot bedanking gedwing is;<ref name="greef" /> die federale voorsitter van die CDU, Annegret Kramp-Karrenbauer, het daarna ook bedank.<ref name="wieder" /><ref name="grandcontinent" /><ref name="figaro2023" /> Op 23 Julie 2023 het die federale CDU-voorsitter [[Friedrich Merz]] in 'n onderhoud met die ZDF die deur oopgemaak vir samewerking met AfD-verkosenes op plaaslike vlak, voordat hy die volgende dag daarop teruggekrabbel het.<ref name="figaro2023" /> 'n Studie van die Rosa Luxemburg-stigting, wat naby aan Die Linke staan, het in Maart 2024 121 gevalle van plaaslike samewerking tussen die AfD en die tradisionele partye, waaronder die CDU, in Oos-Duitsland tussen Junie 2019 en Desember 2023 aangeteken.<ref name="spiegel" /><ref name="lexpress" /><ref name="dwbrandmauer" /> In 'n ondersoek by die Wetenskapsentrum Berlyn vir Maatskaplike Navorsing het die politieke wetenskaplike Wolfgang Schroeder die stemgedrag in stadsrade en distriksrade met betrekking tot samewerking met die AfD ontleed. Die studie het bevind dat in ongeveer 80 persent van die besluite geen samewerking met die AfD plaasgevind het nie, wat dui op 'n brandmuur wat steeds bestaan maar duidelik deurlaatbaar is. In die oorblywende gevalle het onafhanklike raadslede en kleiner regse groeperinge die meeste saam met die AfD gestem. Van die gevestigde partye het die CDU en die FDP in elk 38 persent van daardie gevalle saam met die AfD gestem, die SPD en die Groenes in ongeveer 30 persent en Die Linke in ruim 20 persent. Dit het meestal oor tegniese vrae soos vergaderingsdatums gegaan. Verrassend was dat daar in die geheel geen groot verskille tussen Oos- en Wes-Duitsland was nie; die verskille het eerder tussen stad en platteland gelê, veral in die landelike ooste, waar die AfD meer dikwels steun gekry het.<ref name="ntv" /> Op 29 Januarie 2025 het 'n teks van die CDU wat 'n verskerping van die immigrasiewetgewing bepleit het, met die AfD se stemme 'n klein meerderheid in die Bundestag gekry. Dit was die eerste keer sedert die einde van die Tweede Wêreldoorlog dat die cordon sanitaire op bondsvlak deurbreek is.<ref name="grandcontinent" /><ref name="lemonde2025" /><ref name="sabrow" /> Die eerste sekretaris van die AfD se parlementêre fraksie, Bernd Baumann, het onmiddellik gereageer: "Dit is werklik 'n historiese oomblik. Meneer Merz, u het gehelp om dit tot stand te bring ... Hier en nou begin 'n nuwe era."<ref name="lemonde2025" /><ref name="sandmann" /> Die mede-voorsitter van die SPD, [[Lars Klingbeil]], het aan Merz gevra: "Wie in hierdie land moet u in die toekoms werklik glo wanneer u sê dat u u ferm van die AfD distansieer?"<ref name="lemonde2025" /> Die voormalige bondskanselier [[Angela Merkel]] het verklaar dat sy dit verkeerd ag om 'n meerderheid met die AfD se stemme met oop oë moontlik te maak.<ref name="lesechos" /> Merz self het in die parlement gesê: "Ek soek geen ander meerderhede as dié wat in die demokratiese middel van ons Bundestag te vinde is. As daar so 'n meerderheid [met die AfD] was, betreur ek dit."<ref name="lemonde2025" /> Volgens sommige kommentators het die brandmuur die stemming egter oorleef.<ref name="nouvelobs" /><ref name="lopinion" /> Die gebeure het grootskaalse betogings deur Duitsland ontketen, met tussen 160 000 en 250 000 mense in Berlyn op 2 Februarie en meer as 220 000 betogers in verskeie groot stede die dag daarvoor.<ref name="lemondeberlin" /><ref name="franceinter" /> Op 14 Februarie 2025 het die Amerikaanse visepresident [[J.D. Vance]] in sy toespraak by die Veiligheidskonferensie van München gesê dat "daar geen plek vir brandmure is nie". Dit is 'n week voor die vroeë Duitse bondsverkiesing as buitelandse inmenging en as 'n hupstoot vir die AfD beskou.<ref name="trt" /><ref name="lemondevance" /><ref name="sudouest" /> ==== Standpunte van akademici ==== In die politieke wetenskap word die strategie van die brandmuur toenemend omstrede bespreek.<ref name="wzb" /> Die politieke wetenskaplike Christian Stecker beskou 'n kategoriese weiering van enige samewerking krities, omdat 'n deel van die demokraties verkose parlement daardeur van politieke medebeslissing uitgesluit word. Hy waarsku ook dat partye van die deurvoering van hul eie kiesers se belange sou moet afsien wanneer die betrokke parlementêre meerderhede net met steun van die AfD tot stand kan kom.<ref name="greef" /><ref name="focus" /> Stecker voer verder aan dat 'n streng uitsluiting die ander partye die moontlikheid ontneem om hulself polities duidelik van mekaar te onderskei en so vir kiesers aantreklik te bly, en dat die AfD daardeur van die realpolitieke uitdagings en die slytasie van die parlementêre alledaagse werk afgeskerm word.<ref name="stecker" /> Die geskiedkundige Martin Sabrow beoordeel die brandmuur teenoor regspopulistiese of regs-ekstremistiese kragte krities en gedifferensieer. Die tydgeskiedenis laat volgens hom geen duidelike gevolgtrekkings toe nie, maar dit wys wel dat die benadering om die mag aan die regs-ekstremisme oor te laat, nog nowêrens gewerk het nie: dit lei nie tot maatskaplike insig nie, maar bring die land in gevaar. Terselfdertyd merk hy op dat politieke brandmure net so stabiel is as die maatskaplike fondament wat hulle dra. Wanneer daardie fondament verkrummel, help 'n streng vashou aan uitsluiting weinig – veral wanneer die uitsluiting inhoudelik deur populistiese teenstanders van die demokrasie bepaal word en in die munisipale praktyk in elk geval geïgnoreer word. Volgens hom help slegs 'n politieke doelgerigtheid wat die kloof tussen demokratiese en regspopulistiese beleid in die alledaagse lewe duidelik maak; 'n oortuigende toekomsprogram wat migrasiebeheer met menslikheid versoen, sou geen brandmuur nodig hê nie, omdat dit homself inhoudelik van die regspopulisme onderskei.<ref name="sabrow" /> Die politieke wetenskaplike Nicole Deitelhoff beskou die "brandmuur teen regs" veral as 'n simboliese begrip eerder as 'n geleefde politieke praktyk. Volgens haar het 'n stabiele uitsluiting nooit bestaan nie, en veral op munisipale vlak het dit gou brokkelrig geword. Regspopulistiese en regs-ekstremistiese partye staan, ondanks inhoudelike verskille, ideologies nader aan konserwatiewe kragte as aan progressief-liberale partye. Daardeur ontstaan vir konserwatiewes 'n sterker mededingingsdruk, wat soms daartoe lei dat hulle probeer om kiesers by regse partye weg te neem deur hul temas oor te neem. Volgens studies versterk sodanige strategie egter eerder die ekstremistiese kragte. Maar Deitelhoff beskou ook die voorstelling van 'n doeltreffende brandmuur as bedrieglik: om ekstremistiese rolspelers te ignoreer, kom gou hooghartig voor en kan aggressie versterk. In plaas daarvan is dit volgens haar nodig om hulle standpunte voortdurend te bestry.<ref name="republik" /> Volgens die politieke wetenskaplike Heinrich Oberreuter kan die opkoms van die AfD nie deur uitsluiting nie, maar slegs deur 'n beleid gestuit word wat maatskaplike onsekerheid teenwerk en positiewe lewensvooruitsigte skep. Terselfdertyd het hy beklemtoon dat mure en rooi lyne nodig is waar die grondslae van die demokrasie in twyfel getrek word, sonder om die AfD die moontlikheid te gee om politieke besluite te blokkeer.<ref name="handelsblatt" /> Die psigoanalis en sosiale wetenskaplike Alexander Degel interpreteer die "brandmuur" nie net as 'n politieke metafoor van uitsluiting nie, maar as die uitdrukking van 'n onbewuste, kollektief werksame Oos-Wes-fantasma. In sy diepte-hermeneutiese ontleding verstaan hy die diskoers oor die brandmuur as die herhaling van 'n praktyk wat sedert die Tweede Wêreldoorlog plaasvind, waarin afgesplete dele van skuld, skaamte en angs geprojekteer en maatskaplik hertoneel word. Die brandmuur is volgens hom weliswaar 'n psigiese beskerming- en afweerformasie wat historiese konflikte afweer, maar dit verhinder terselfdertyd ook die verwerking van juis daardie konflikte uit die Duits-Duitse geskiedenis. Degel pleit vir 'n dialogiese onthou wat hierdie verdringde affekte en onbewuste konflikte erken in plaas daarvan om hulle deur nuwe mure te herhaal.<ref name="degel" /> Die geskiedkundige Michael Wolffsohn het die strategie van die brandmuur as misluk beoordeel. Dit het volgens hom nie tot die stuiting van die AfD of van die BSW bygedra nie, maar hulle eerder versterk. Isolasie en uitsluiting lei na sy mening tot 'n martelaarsrol, terwyl politieke inskakeling ekstremistiese partye kan verswak. Die DNVP se poging om die NSDAP van 1933 af deur inskakeling te beheer, het weliswaar misluk gegewe die kragsverhoudinge van daardie tyd, maar Wolffsohn het na verskeie positiewe voorbeelde van politieke integrasie verwys, waaronder die inskakeling van voormalige nasionaal-sosialiste ná 1945, van die buiteparlementêre opposisie in die 1970's en van die SED/PDS/Linke, wie se parlementêre integrasie tot 'n langtermynverlies van betekenis gelei het.<ref name="wolffsohn" /> ==== Standpunte van politici ==== Die voormalige bondsminister van binnelandse sake en visepresident van die Bundestag, Hans-Peter Friedrich (CSU), het die brandmuur teenoor die AfD in 'n onderhoud met die sender Phoenix in Maart 2025 "ondemokraties" genoem en gehoop dat dit in die volgende jare afgebreek sou word.<ref name="fried" /> Die voormalige AfD-voorsitter Jörg Meuthen het in 2023 in 'n onderhoud die hoop uitgespreek dat die CDU/CSU se brandmuur sou hou, aangesien die AfD intussen deur radikales beheer word.<ref name="welt" /> Verskeie voorheen invloedryke CDU/CSU-politici het hulle in 2025 vir 'n veranderde hantering van die AfD uitgespreek. Die vroeëre CDU-sekretaris-generaal Peter Tauber en die vroeëre voorsitter van die CDU se grondwaardekommissie, Andreas Rödder, het in die tydskrif ''Stern'' 'n afskeid van die bestaande brandmuur gevra. Tauber het gesê die huidige stigmatisering help net die AfD, en het 'n "nuwe beleid van rooi lyne" bepleit wat besluite ook moontlik maak wanneer die AfD daarvoor stem. Rödder het 'n volledige isolasie van die AfD as kontraproduktief gekritiseer en gepleit vir 'n "gekondisioneerde gespreksbereidheid duskant die brandmuur", op voorwaarde dat die party homself van regs-ekstremistiese standpunte en persone distansieer. Die vroeëre bondsminister van verdediging Karl-Theodor zu Guttenberg (CSU) het gewaarsku dat 'n "ontnugtering" van die AfD nie deur boikot bereik kan word nie.<ref name="tagesschau" /> Hy het daarna duidelik gemaak dat hy nie 'n verswakking van die brandmuur steun nie en die onversoenbaarheidsbesluit teenoor die AfD wil behou, maar wel 'n inhoudelike gesprek met die party bepleit.<ref name="tagesspiegel" /> SPD-politici het hulle by verskeie geleenthede teen enige vorm van samewerking met die AfD uitgespreek en die brandmuur verdedig. Die SPD se mede-voorsitter Lars Klingbeil het die CDU/CSU in 2025 gevra om "baie duidelik" te maak dat daar geen samewerking met die AfD sou wees nie. Sebastian Roloff en Sebastian Fiedler het beklemtoon dat samewerking met 'n party wat deur die grondwetlike beskermingsdiens as regs-ekstremisties geklassifiseer is, die demokratiese orde in gevaar sou stel en 'n las vir die regeringskoalisie sou wees. Ook die vroeëre CDU-sekretaris-generaal Ruprecht Polenz het die duidelike uitsluiting gesteun en terselfdertyd die CDU/CSU se praktyk gekritiseer om die brandmuur nie konsekwent deur te voer nie.<ref name="handelsblatt" /> In sy toespraak op 9 November 2025 het bondspresident [[Frank-Walter Steinmeier]] op die brandmuur-debat ingegaan. Sonder om die AfD uitdruklik te noem, het hy bevestig dat daar "geen politieke samewerking" met ekstremiste mag wees nie – nie in regerings nie en ook nie in parlemente nie. Onversoenbaarheidsbesluite en brandmure is volgens hom belangrike seine maar geen waarborg nie; hulle word poreus wanneer daar geen duidelike afstand van die regs-ekstremiste se taal, ressentimente en vyandsbeelde gehandhaaf word nie. Steinmeier het terselfdertyd beklemtoon dat die verantwoordelikheid vir hierdie uitsluiting nie net by die middel-regse partye lê nie, en het die politieke kragte van middel-links gewaarsku daarteen om onwelgevallige uitsprake sonder onderskeid as regs-ekstremisties te diskrediteer of om middel-regs sonder onderskeid van nabyheid aan regs-ekstremiste te verdink, aangesien dit ook aan die brandmuur ruk.<ref name="rossmann" /> === Estland === In [[Estland]] is die Grondwetsparty en die Sentrumparty tot 'n leierskapswisseling op nasionale vlak van deelname aan regerende koalisies uitgesluit. Verskillende interpretasies van die Sowjet-besetting tussen 1940 en 1990 en houdings teenoor die huidige Russiese regering word dikwels aangevoer as redes om eerder met ander partye koalisiegesprekke te voer, selfs waar dié partye as radikaal regs beskou word. Die cordon was nie absoluut nie: die Sentrumparty het kortliks aan drie koalisieregerings deelgeneem, in 1995, 2002–2003 en 2005–2007. Dit is in 2007 vernieu weens Edgar Savisaar se houding oor die Bronsnag-onluste, en het in werklikheid geëindig toe Jüri Ratas van die Sentrumparty in 2016 eerste minister geword het. In Estland is 'n cordon tussen 2015 en 2019 ook teen die Konserwatiewe Volksparty ingestel. === Europese Unie === Al die politieke groepe in die [[Europese Parlement]] het 'n cordon sanitaire teen die uiterste regse groep Identiteit en Demokrasie in die negende Europese Parlement, wat in 2019 verkies is, afgekondig.<ref name="agenceurope" /><ref name="fortuna" /> Sommige van die onafhanklike lede van die Europese Parlement is nie by 'n groep aangesluit nie omdat hulle as te ver regs of te ver links beskou word om vir enige van die groepe aanvaarbaar te wees. Ná die vorming van die groepe [[Patriotte vir Europa]] en Europa van Soewereine Nasies in 2024 is 'n cordon sanitaire deur die meeste politieke groepe in die tiende Europese Parlement afgekondig. Dit is egter deurbreek toe die [[Europese Volksparty]] hom by die Europese Konserwatiewes en Hervormers, die Patriotte vir Europa en Europa van Soewereine Nasies geskaar het om 'n resolusie te steun wat Edmundo González as die regmatig verkose president van [[Venezuela]] erken.<ref name="brusselssignal" /> In die tiende Europese Parlement, waar die parlement meer na regs leun, word die Europese Volksparty verwyt dat dit hom op die Europese Konserwatiewes en Hervormers en selfs op die uiterste regse Patriotte vir Europa verlaat om meerderhede te vind.<ref name="lalibreep" /> === Frankryk === Die beleid van nie-samewerking met die [[Rassemblement National]] (RN), saam met die meerderheidsgebaseerde stelsel van twee rondtes, lei tot die permanente onderverteenwoordiging van die party in die Nasionale Vergadering. In die verkiesing van 2002 het die party byvoorbeeld geen van die 577 setels gewen nie ondanks 11,3% van die stemme in die eerste rondte, aangesien geen van sy kandidate 'n meerderheid in die eerste rondte behaal het nie en min van hulle vir die tweede rondte gekwalifiseer het, waarvoor 'n kandidaat minstens 12,5% van die ingeskrewe kiesers se steun of anders een van die twee hoogste plekke nodig het. In die presidentsverkiesing van 2002, nadat die kandidaat [[Jean-Marie Le Pen]] Lionel Jospin onverwags in die eerste rondte geklop het, het die tradisioneel ideologies teenoorgestelde Sosialistiese Party sy kiesers aangemoedig om in die tweede rondte vir [[Jacques Chirac]] te stem, omdat enige ander kandidaat bo Le Pen verkies is. In die verkiesings van 2017 en 2022 het sy dogter en partyopvolger [[Marine Le Pen]] die tweede rondte van die presidentsverkiesing bereik, en beide die Sosialistiese Party en die Republikeine het stemme vir haar teenstander [[Emmanuel Macron]] aangemoedig. Die praktyk staan in Frankryk as die "Front républicain" (republikeinse front) bekend en is onder meer by die gewestelike verkiesings van 1998, die presidentsverkiesings van 2002, 2017 en 2022 en die parlementsverkiesing van 2024 toegepas. Die cordon sanitaire teen die RN het nietemin sedert 2011, toe Marine Le Pen partyleier geword het, verswak. Haar pogings tot "ontgifting" het die party se beeld aansienlik verbeter, soos herhaaldelik deur meningsmetings bevestig, en die verval van die links-regs-skeidslyn sedert Macron se verkiesing in 2017 word as sleutelfaktore in die afname van die Franse cordon sanitaire beskou. In 2022 het die strategie twee keer simbolies gebreek: eers in die parlementsverkiesing, toe Macron se koalisie geweier het om linkse kandidate wat teen RN-kandidate in die tweede rondte gestaan het openlik te steun, wat gedeeltelik daartoe gehelp het dat die party 'n rekordgetal van 89 uit 577 parlementslede verower het en 55% van die tweede rondtes teen linkse kandidate gewen het; en daarna toe twee RN-lede as visepresidente van die Kamer verkies is. Aangesien die RN die grootste opposisieparty in die Vergadering was, is lede van die party ook in sleutelrolle in die parlement aangewys of verkies, soos Caroline Colombier, wat deur die sentristiese Kamervoorsitter Yaël Braun-Pivet as die enigste opposisielid van die Nasionale Vergadering in die parlementêre inligtingskomitee aangewys is. Sedert die vorming van die linkse NUPES-koalisie in Mei 2022 het die begrip cordon sanitaire wegbeweeg van 'n party-oorskrydende beleid teen uiterste regse partye en kandidate – die "republikeinse front" – na 'n verkiesingstrategie wat, afwisselend of gesamentlik, op beide politieke "uiterstes" toegepas word: links op Jean-Luc Mélenchon se La France Insoumise en regs op Le Pen se RN of Éric Zemmour se Reconquête. Op dieselfde wyse het daar ná die parlementsverkiesing van 2022 gesprekke ontstaan, veral van Macron se politieke kant, oor 'n "republikeinse boog" bestaande uit Macron se sentristiese koalisie, die Republikeine, die Sosialistiese Party, die Groenes en die Kommuniste, in teenstelling met die "uiterstes".<ref name="nbc" /><ref name="politico" /> Dat so 'n strategie ook op linkse partye toegepas word, herinner aan die cordon sanitaire wat tussen 1947 en 1958 onder die Vierde Franse Republiek teen die Kommunistiese Party van Frankryk en die Gaullistiese Rassemblement du peuple français toegepas is. === Israel === Die Gesamentlike Lys en die partye waaruit dit bestaan het – Hadash, Balad, Ta'al, Ma'an en voorheen Ra'am – was aan 'n feitlike cordon sanitaire onderworpe, hoofsaaklik omdat hulle nie die [[Sionisme]] steun nie. Ná die parlementsverkiesing van 2021 het die konserwatiewe Ra'am, wat die gesamentlike lys verlaat en op sy eie deelgeneem het, 'n koalisie met 'n aantal oorwegend sionistiese partye aangegaan om die ses-en-dertigste regering van [[Israel]] te vorm. Tussen 1984 en 1988 was daar 'n cordon sanitaire teen die Kahanistiese party Kach. Die [[Likoed]]-eerste minister [[Yitzhak Shamir]] het bekend geword daarvoor dat hy die [[Knesset]] verlaat het tydens Meir Kahane se toesprake. Die cordon het in 1988 geëindig nadat die party verbied en ontbind is, en cordons van verskillende omvang is op sy opvolgerpartye toegepas. Hierdie cordons was tot 2019 meestal beperk tot samewerking binne die Nasionale Unie en die opvolgerkoalisies daarvan, tot die destydse eerste minister [[Benjamin Netanyahu]] Otzma Yehudit se deelname aan 'n verkiesingskoalisie bewerkstellig het in die hoop om 'n parlementêre meerderheid van ondersteuners te verseker. === Italië === [[Lêer:Giuramento Governo Berlusconi I.jpg|thumb|Met die vorming van die eerste kabinet van [[Silvio Berlusconi]] in 1994, waaraan die nasionaal-konserwatiewe Alleanza Nazionale ook deelgeneem het, het die cordon sanitaire teenoor die uiterste regs in Italië feitlik geëindig.<ref name="holzhauser" />]] Die Italiaanse Kommunistiese Party (PCI) en die Italiaanse Sosiale Beweging (MSI) is tydens die [[Koue Oorlog]] uit koalisieregerings onder leiding van die [[Christelike Demokrasie (Italië)|Christelike Demokrasie]] uitgesluit. Slegs tydens die Zoli-regering, die tweede Segni-regering en die Tambroni-regering (1957–1958 en 1959–1960) en tydens die Historiese Kompromis (1976–1979) het die Christelike Demokrasie op óf die MSI óf die PCI gesteun. Die einde van die Koue Oorlog, saam met die ''Tangentopoli''-skandaal en die ''Mani pulite''-ondersoek, het tot 'n dramatiese politieke herskikking gelei wat die val van die Eerste Italiaanse Republiek en die ontstaan van die Tweede Italiaanse Republiek beteken het. === Kanada === In [[Kanada]] word die weerstand teen die vorming van koalisieregerings onder middel-linkse partye toegeskryf aan 'n onwilligheid om gesien te word as bondgenote van die Bloc Québécois, wat vir die onafhanklikheid van Quebec pleit. Tydens die Kanadese parlementêre dispuut van 2008–2009 is daar egter 'n ooreenkoms gesluit waarvolgens die Bloc Québécois 'n moontlike koalisieregering van die Liberale Party en die [[New Democratic Party (Kanada)|New Democratic Party]] met begrotings- en vertroueskwessies sou steun. Daardie regering is nooit gevorm nie, aangesien die Konserwatiewe Party se minderheidsregering uiteindelik die vertroue van die Laerhuis behou het. === Letland === In [[Letland]] is die Lettiese Russiese Unie, Vir Stabiliteit! en die Sosiaal-Demokratiese Party "Harmonie" op nasionale vlak van deelname aan regerende koalisies uitgesluit. Die cordon teen Harmonie geld steeds. === Litaue === In [[Litaue]] was die Kommunistiese Party van Litaue (CPSU) 'n party waarmee ander partye nie op nasionale vlak sou saamwerk nie. Dit het van Maart 1990 tot Augustus 1991 gegeld, toe die party verbied is. 'n Soortgelyke cordon het tussen 2002 en 2006 bestaan, toe al die ander partye geweier het om met die Liberaal-Demokratiese Party in die [[Seimas]] en in munisipale rade saam te werk, en 'n verdere een tussen 2012 en 2016 teen die party Weg van Moed. === Nederland === Ná die gemeenteraadsverkiesings van 1990, wat vir die Sentrumdemokrate (CD) in die vier groot stede gunstig verloop het, het die fraksieleier Hans Janmaat homself in die parlement stouter opgestel en is 'n cordon sanitaire teen hierdie nasionalistiese party deur die derde Lubbers-kabinet en die [[Tweede Kamer van die Stategeneraal|Tweede Kamer]] ingestel. 'n Soortgelyke cordon het vroeër ook om die Sentrumparty (CP) bestaan. Janmaat het homself verdedig deur so dikwels as moontlik te beklemtoon dat die CD buitengesluit word. In 2009 het verskillende partye in [[Nederland]] aangedui dat hulle nie saam met [[Geert Wilders]] se [[Party vir die Vryheid]] (PVV) 'n regering wil vorm nie. Wilders het daarop van 'n "linkse cordon sanitaire" gepraat, terwyl die PvdA, GroenLinks, D66, SP en die ChristenUnie gesê het dat hulle op grond van standpunte geen moontlikheid vir samewerking sien nie. Daar was geen onderlinge afspraak nie, en die PVV is ook nie in die parlement gemy wanneer dit oor besprekings met die party of steun vir sy mosies gegaan het nie. Wilders het gesê dat hy self geen partye vooraf uitsluit nie, maar het in 2016 wel die [[Volksparty vir Vryheid en Demokrasie]] (VVD) uitgesluit solank [[Mark Rutte]] die party se lysleier sou wees.<ref name="wilders2016" /> Tydens die kabinetsformasie van 2010 het die PVV die ander partye daarvan beskuldig dat hulle 'n cordon sanitaire beplan, maar daar was nooit enige ooreenkoms tussen die ander partye om die PVV te ignoreer nie. Die PVV is inderdaad verskeie kere deur informateurs as 'n moontlike koalisiegenoot geopper, en die uiteindelike minderheidskoalisie onder Mark Rutte tussen die VVD en die [[Christen-Demokratiese Appèl]] (CDA) het parlementêre steun van die PVV geniet. Die koalisie het geval nadat die PVV sy steun in 2012 teruggetrek het. Sedertdien het al die groot partye geweier om met die PVV saam te werk, en sedert die skeuring in die [[Forum vir Demokrasie]] (FvD) in 2020 weier al die groot partye behalwe die PVV ook om met die FvD saam te werk. Met verloop van jare het verskeie partye uit die breë middel en die linkervleuel hulle in meer of minder skerp bewoording teen samewerking met die PVV uitgespreek.<ref name="eenvandaag" /> Toe die PVV in 2017 as die tweede party uit die stembus gekom het, het die VVD en die CDA (onderskeidelik die eerste en derde partye) hulle cordon sanitaire skriftelik vasgelê,<ref name="kiesraad" /><ref name="rtl2017" /> en onder leiding van Rutte is hierdie lyn by die VVD sedertdien gehandhaaf.<ref name="nos2021" /> Met die val van die vierde Rutte-kabinet in Julie 2023 en die leierskapswisseling by die VVD kort daarna is 'n nuwe koers van strategiese dubbelsinnigheid ingeslaan. Deur enige vorm van samewerking met die PVV nie langer kategories uit te sluit nie, het die nuwe partyleier Dilan Yeşilgöz die deur vir die PVV op 'n skrefie oopgelaat.<ref name="ad2023" /> In navolging van hierdie strategie het die nuwe party NSC onder leiding van Pieter Omtzigt die PVV ook nooit kategories uitgesluit nie.<ref name="mediacourant" /> In November 2023 het die PVV 'n oorweldigende verkiesingsoorwinning behaal, en die katalisator daarvoor word gereeld gedeeltelik toegeskryf aan die breuk met die harde cordon sanitaire deur partye op middel-regs, in besonder die VVD wat die eerste aanset daartoe gegee het.<ref name="npo2024" /> Die cordon sanitaire teen die PVV het ná die algemene verkiesing van 2023 geëindig, toe die VVD, die NSC en die Boere-Burgerbeweging (BBB) 'n regering met die PVV as volwaardige koalisiegenoot gevorm het.<ref name="politico2023" /> === Noorweë === Van die 1970's af het al die parlementêre partye in [[Noorweë]] deurgaans geweier om op nasionale vlak formeel by 'n regeringskoalisie met die regse Vooruitgangsparty aan te sluit. Die cordon is in 2013 deurbreek toe die Konserwatiewe Party dit gedoen het. In sommige munisipaliteite werk die Vooruitgangsparty egter met baie partye saam, ook met die middel-linkse Arbeidersparty.<ref name="arbeiderpartiet" /> === Oostenryk === Nadat [[Jörg Haider]] in 1986 leier van die [[Vryheidsparty van Oostenryk]] geword het, het al die ander partye geweier om met die party saam te werk tot in 2000, toe die eerste Schüssel-regering gevorm is. Daardie koalisieregering het van 2000 tot 2005 gehou, en 'n tweede koalisieregering van 2017 tot 2019. === Portugal === Sedert die party Chega in 2019 parlementêre verteenwoordiging gekry het, was daar verskeie pogings om 'n cordon sanitaire in te stel, met die meeste partye wat weier om met hulle geassosieer te word.<ref name="grandcontinent2021" /> Tydens die veldtog vir die Portugese parlementsverkiesing van 2024 het die middel-regse kandidaat Luís Montenegro die uitdrukking "Não é não" ("Nee is nee") gepopulariseer om die onwilligheid om met Chega te onderhandel te herhaal.<ref name="publico" /> === Slowenië === In [[Slowenië]] het liberale, middel-linkse en linkse partye onder leiding van Marjan Šarec ná die parlementsverkiesing van 2018 'n feitlike cordon sanitaire afgekondig en die Sloweense Demokratiese Party (SDS) van koalisie-onderhandelinge uitgesluit weens sy xenofobiese en verdelende retoriek en beleid, wat hoofsaaklik op verset teen onwettige migrasie en die diskreditering van politieke teenstanders gebaseer was. Dieselfde partye het ook beweer dat die SDS onwettig deur buitelandse skenkings via sy media gefinansier is, meestal met kapitaal van Hongaarse maatskappye naby aan [[Viktor Orbán]], met wie die SDS nou saamwerk, en deur lenings van 'n buitelandse burger. Die SDS het die verkiesing gewen, maar al die partye van die middel tot links het sy uitnodiging tot onderhandelinge verwerp.<ref name="siol" /> Ná 'n regeringskrisis in 2020 het die sosiaal-liberale Party van die Moderne Middel en die Demokratiese Party van Pensioenarisse van Slowenië 'n koalisie met die SDS gevorm. === Spanje === In 2003 het 'n meerderheid in die Katalaanse Parlement, bestaande uit die middel-linkse en pro-desentralisasie-partye PSC, ERC en ICV-EUiA, 'n koalisie-ooreenkoms bereik wat 'n veto op die middel-regse, sentralistiese Volksparty op sowel substaatlike as nasionale vlak ingesluit het.<ref name="abc" /> Hierdie punt van die ooreenkoms is later deur die gevolglike president van Katalonië, Pasqual Maragall, gekritiseer.<ref name="garriga" /> Die koalisie-ooreenkoms is in 2006 hersien, maar in 2010 het die destydse PSC-kandidaat José Montilla gesê dat sy party nie 'n nuwe ooreenkoms met die ERC sou nastreef nie.<ref name="elpais2010" /> === Swede === Die politieke partye in die Sweedse Riksdag het 'n beleid van nie-samewerking met die regse Swede-Demokrate (SD) aanvaar, hoewel daar uitsonderings was waar plaaslike politici resolusies van die SD gesteun het. Die party is tot 2022 in die breë deur die res van die politieke klas aan 'n cordon sanitaire onderwerp.<ref name="franceinfo" /> In Oktober 2018 het die Swede-Demokrate vir die eerste keer regerende koalisies met die Moderate Party en die Christen-Demokrate aangegaan, in die munisipaliteite Staffanstorp, Sölvesborg, Herrljunga en Bromölla.<ref name="orange" /><ref name="thelocal" /> In Bromölla het die koalisie in 2020 uitmekaar geval, terwyl nuwe koalisies met die SD in Svalöv (2019), Bjuv (2020) en Surahammar (2021) ontstaan het. In Maart 2019 het die Christen-Demokratiese leier Ebba Busch aangekondig dat haar party gereed is om onderhandelinge met die Swede-Demokrate in die Riksdag te begin.<ref name="hamidi" /> Die opening van die Moderate Party en die Christen-Demokrate na die SD, saam met die Januarie-ooreenkoms, het tot die ontbinding van die Alliansie gelei; nadat die Liberale opgehou het om die minderheidsregering te steun, het hulle ook opgehou om 'n koalisie met die SD uit te sluit. Ná die verkiesing van 2022 en die Tidö-ooreenkoms het Ulf Kristersson 'n minderheidsregering van die Moderate Party, die Christen-Demokrate en die Liberale gevorm met begrotings- en vertroue-steun van die SD. 'n Studie van 2024 het bevind dat kiesers die Swede-Demokrate toenemend as legitiem en as minder van 'n bedreiging vir die demokrasie beskou het toe die hoofstroompartye in Swede hul cordon sanitaire teenoor die party laat vaar het. Toe die hoofstroompartye die cordon sanitaire weer ingestel het, het dit nie die kiesers se sienings van die Swede-Demokrate verander nie.<ref name="daur" /> === Tsjeggië === Die Kommunistiese Party van Bohemië en Morawië (KSČM) is in werklikheid van enige moontlike koalisie uitgesluit weens 'n sterk antikommunistiese teenwoordigheid in die meeste politieke partye, ook in die Tsjeggiese Sosiaal-Demokratiese Party. Hierdie beleid het op nasionale vlak tot 2018 gegeld, toe die KSČM die tweede kabinet van Andrej Babiš gesteun het. In die afgelope jare het die vraag akademies geword, aangesien die party steun verloor het en nie meer in die wetgewer verteenwoordig is nie. Op gewestelike vlak bly die KSČM steeds van koalisies uitgesluit; ná die gewestelike verkiesings van 2020 het hierdie beleid byvoorbeeld die Tsjeggiese Piraatparty en die Burgerlike Demokratiese Party gedwing om in Ústí nad Labem, Zlín en Morawië-Silesië koalisies met ANO 2011 te vorm. 'n Cordon sanitaire is ook om Miroslav Sládek se nasionaal-konserwatiewe Vereniging vir die Republiek – Republikeinse Party van Tsjeggo-Slowakye geplaas terwyl dit tussen 1992 en 1998 in die Tsjeggiese parlement aktief was. Wanneer een van sy lede aan die woord sou kom, het die ander afgevaardigdes die Kamer van Afgevaardigdes verlaat. === Turkye === Pro-Koerdiese partye soos die Volksdemokratiese Party (HDP) is aan 'n cordon sanitaire onderworpe weens die beskuldiging van samewerking met die verbode Koerdistan Werkersparty, wat tans deur die [[Europese Unie]],<ref name="eurlex" /> die [[Verenigde Koninkryk]],<ref name="ukgov" /> die Verenigde State,<ref name="statedept" /> [[Turkye]]<ref name="egm" /> en ander lande as 'n terroriste-organisasie aangewys is. Koerdiese partye wat na bewering met terroriste-organisasies saamgewerk het, is in die verlede ook verskeie kere deur die Turkse Grondwetlike Hof verbied. Gedurende die 1990's is Islamitiese partye van die Millî Görüş-beweging van regeringsvorming uitgesluit en verskeie kere verbied, met die uitsondering van die sogenaamde "Refahyol"-regering (1996–1997). Die cordon sanitaire is opgehef toe die meer gematigde Party vir Geregtigheid en Ontwikkeling (AKP) in 2002 aan die mag gekom het en die meer radikale opvolger, die Geluksparty, in 2018 by die Nasie-alliansie aangesluit het. === Verenigde Koninkryk === In die Verenigde Koninkryk word die uiterste regse [[British National Party]] (BNP) volledig deur die politieke hoofstroom uitgesluit. Prominente politici, waaronder die voormalige eerste minister en leier van die [[Konserwatiewe Party (Verenigde Koninkryk)|Konserwatiewe Party]], [[David Cameron]], het kiesers aangemoedig om vir kandidate van enige party behalwe die BNP te stem.<ref name="guardiancameron" /> Die Euroskeptiese [[Verenigde Koninkryk Onafhanklikheidsparty]] (UKIP), wat self as uiterste regs bestempel is,<ref name="guardianukip" /> het kategories geweier om selfs beperkte samewerking met die BNP aan te gaan.<ref name="bbcukip" /> Hoewel die BNP nooit meer as 60 van die ongeveer 22 000 verkose poste in die plaaslike regering beklee het nie, is al die partye oor die algemeen eens dat die party van enige koalisie-ooreenkoms uitgesluit moet word in rade waar geen enkele party 'n meerderheid het nie. Toe twee BNP-kandidate in die Europese Parlementsverkiesing van 2009 verkies is, het die Britse regering aangekondig dat dit hulle albei slegs die minimum vlak van ondersteuning sou verskaf en hulle die maklike toegang tot amptenare en inligting wat die ander 70 Britse Europese parlementslede geniet, sou ontsê.<ref name="traynor" /> In 2017 is daar beweer dat die cordon in Pendle deurbreek is toe die raad sonder 'n algehele meerderheid gebly het, maar dit is deur die leiers van die Arbeidersparty en die Liberale Demokrate in die raad ontken.<ref name="bbcpendle" /> Met die opkoms van [[Reform UK]] in 2024, 'n regse tot uiterste regse party onder leiding van [[Nigel Farage]], het verskeie partye die moontlikheid van samewerking met die party uitgesluit. In die verkiesing vir die Skotse Parlement in 2026 het Reform 17 setels gewen en met die Arbeidersparty vir die tweede plek gelykop geëindig, maar die party is deur John Swinney, die eerste minister en leier van die [[Skotse Nasionale Party]], van regeringsgesprekke uitgesluit.<ref name="cochrane" /> == Sien ook == * [[Sentrisme]] == Verwysings == {{Verwysings|30em|refs= <ref name="jacobs">{{Cite journal |last=Jacobs |first=Laura |title=How Do Mainstream Parties Justify Their (Un)willingness to Rule with Populist Parties? Evidence from Twitter Data |journal=Government and Opposition |volume=59 |issue=1 |date=2024 |pages=47–72 |issn=0017-257X |doi=10.1017/gov.2022.45 |language=en}}</ref> <ref name="axelsen">{{Cite journal |last=Axelsen |first=Jørgen Eikvar |title=The cordon sanitaire: a social norm-based model |journal=Journal of Elections, Public Opinion and Parties |volume=34 |issue=2 |date=2024-04-02 |pages=277–297 |issn=1745-7289 |doi=10.1080/17457289.2023.2168272 |language=en}}</ref> <ref name="harteveld">{{Cite journal |last1=Harteveld |first1=Eelco |last2=Dahlberg |first2=Stefan |last3=Kokkonen |first3=Andrej |last4=van der Brug |first4=Wouter |title=Social Stigma and Support for the Populist Radical Right: An Experimental Study |journal=Scandinavian Political Studies |volume=42 |issue=3–4 |date=2019 |pages=296–307 |issn=0080-6757 |doi=10.1111/1467-9477.12153 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/1467-9477.12153 |hdl=11245.1/547169c4-3fd8-44fc-ae4f-3771b0adb676 |hdl-access=free |language=en}}</ref> <ref name="bolin">{{Cite journal |last1=Bolin |first1=Niklas |last2=Dahlberg |first2=Stefan |last3=Blombäck |first3=Sofie |title=The stigmatisation effect of the radical right on voters' assessment of political proposals |journal=West European Politics |volume=46 |issue=1 |date=2023 |pages=100–121 |issn=0140-2382 |doi=10.1080/01402382.2021.2019977 |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/01402382.2021.2019977 |hdl=11250/2985600 |hdl-access=free |language=en}}</ref> <ref name="shuttleworth">{{Cite journal |last1=Shuttleworth |first1=Luke |last2=Brown |first2=Katy |last3=Mondon |first3=Aurelien |date=2025-08-21 |title=The pretence of the cordon sanitaire: non-collaboration as a distraction from discursive congruence |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/14782804.2025.2549800 |journal=Journal of Contemporary European Studies |pages=1–18 |doi=10.1080/14782804.2025.2549800 |issn=1478-2804 |doi-access=free |language=en}}</ref> <ref name="downs2002">{{Cite journal |last=Downs |first=William M. |year=2002 |title=How Effective Is The Cordon Sanitaire? Lessons from Efforts to Contain the Far Right in Belgium, France, Denmark and Norway |url=https://d-nb.info/1305137795/34 |journal=Journal of Conflict and Violence Research |volume=4 |issue=1 |pages=32–51 |language=en}}</ref> <ref name="holzhauser">{{Cite web |last=Holzhauser |first=Thorsten |url=https://geschichtedergegenwart.ch/abschied-vom-cordon-sanitaire-eine-geschichte-rechter-tabubrueche-in-europa/ |title=Abschied vom „cordon sanitaire“: Eine Geschichte rechter Tabubrüche in Europa |website=Geschichte der Gegenwart |date=2023-06-14 |access-date=2025-02-28 |language=de}}</ref> <ref name="lacroix">{{Cite web |last1=Guillemoles |first1=Alain |last2=Nerbollier |first2=Delphine |title=Législatives en Allemagne : comment l'AfD s'est installée sur le rejet de l'immigration |url=https://www.la-croix.com/international/legislatives-en-allemagne-comment-l-afd-sest-installee-sur-le-rejet-de-limmigration-20250217 |website=La Croix |date=2025-02-17 |access-date=2025-03-17 |language=fr}}</ref> <ref name="duitslandinstituut">{{Cite web |url=https://duitslandinstituut.nl/artikel/56621/er-komt-rook-vanonder-de-brandmuur |title=Er komt rook vanonder de brandmuur |website=Duitsland Instituut |access-date=2025-02-02 |language=nl}}</ref> <ref name="handelsblatt">{{Cite web |last1=Neuerer |first1=Dietmar |last2=Koch |first2=Moritz |url=https://www.handelsblatt.com/100164893.html |title=SPD-Chef Klingbeil warnt Union vor Ende der Brandmauer zur AfD |website=Handelsblatt |date=2025-10-19 |access-date=2025-10-31 |language=de}}</ref> <ref name="neumann">{{Cite book |last1=Neumann |first1=Peter R. |last2=Schneider |first2=Richard C. |title=Das Sterben der Demokratie. Der Plan der Rechtspopulisten – in Europa und den USA |year=2025 |pages=201–202 |language=de}}</ref> <ref name="economou">{{Cite web |last1=Economou |first1=Nick |last2=Ghazarian |first2=Zareh |title=Friend or foe? Pauline Hanson, One Nation and the Howard Government |url=https://parlinfo.aph.gov.au/parlInfo/search/display/display.w3p;query=Id%3A%22media%2Fpressrel%2FGLYI6%22;src1=sm1 |website=Parliament of Australia |access-date=2026-07-05 |language=en}}</ref> <ref name="sunman">{{Cite news |last=Sunman |first=Josh |title=Should One Nation and the Coalition strike a deal to win office? There are huge risks for both parties |url=https://theconversation.com/should-one-nation-and-the-coalition-strike-a-deal-to-win-office-there-are-huge-risks-for-both-parties-285341 |agency=The Conversation |date=2026-06-17 |access-date=2026-07-05 |language=en}}</ref> <ref name="charta91">{{Cite web |title=Het Cordon Sanitaire: Dossier |url=http://www.charta91.be/NB/Cordon.htm |website=charta91.be |access-date=2023-09-21 |language=nl}}</ref> <ref name="vlaamsparlement">{{Cite web |title=Resolusie van 19 November 1992 betreffende het algemeen migrantenbeleid, 246 (1992-1993) |url=https://www.vlaamsparlement.be/parlementaire-documenten/parlementaire-initiatieven/366175 |website=Vlaams Parlement |language=nl |archive-url=https://web.archive.org/web/20200513145028/https://www.vlaamsparlement.be/parlementaire-documenten/parlementaire-initiatieven/366175 |archive-date=2020-05-13}}</ref> <ref name="vrtnws">{{Cite web |author=VRT NWS |url=https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2016/11/30/vijf_vragen_overhetcordonsanitaire-1-2831927/ |title=5 vragen over het cordon sanitaire: wat is het juist en waar komt het vandaan? |date=2019-05-26 |website=vrtnws.be |access-date=2020-03-19 |language=nl |archive-url=https://web.archive.org/web/20200513120229/https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2016/11/30/vijf_vragen_overhetcordonsanitaire-1-2831927/ |archive-date=2020-05-13}}</ref> <ref name="delwit">{{Cite book |last=Delwit |first=Pascal |title=La vie politique en Belgique de 1830 à nos jours |edition=2de |location=Brussel |publisher=Éditions de l'Université de Bruxelles |year=2010 |page=311 |language=fr}}</ref> <ref name="dw">{{Cite web |last=Joyner |first=Ella |title=Belgian election tests limits of media's far-right boycott |website=dw.com |date=2024-06-04 |url=https://www.dw.com/en/belgian-election-tests-limits-of-medias-far-right-boycott/a-69161435 |access-date=2024-06-12 |language=en}}</ref> <ref name="euractiv">{{Cite web |title=Belgium's far right struggles to break through media ban |website=euractiv.com |date=2024-05-06 |url=https://www.euractiv.com/section/elections/news/belgiums-far-right-struggles-to-break-through-media-ban/ |access-date=2024-06-12 |language=en}}</ref> <ref name="standaard">{{Cite web |last1=Struys |first1=Jeroen |last2=De Lobel |first2=Peter |title=N-VA-kandidaat in Wallonië in de ban geslagen: waarom er rechts van MR geen zuurstof is over de taalgrens |website=De Standaard |date=2024-03-25 |url=https://www.standaard.be/cnt/dmf20240324_97085493 |access-date=2024-06-12 |language=nl}}</ref> <ref name="stroobants2020">{{Cite web |last=Stroobants |first=Jean-Pierre |title=En Belgique, face à l'extrême droite, le « cordon médiatique » a sauté |url=https://www.lemonde.fr/international/article/2020/05/06/en-belgique-face-a-l-extreme-droite-le-cordon-mediatique-a-saute_6038778_3210.html |date=2020-05-06 |website=lemonde.fr |access-date=2020-05-06 |language=fr}}</ref> <ref name="rsf">{{Cite web |author=Reporters sans frontières |title=Annulation d'un débat politique sur la RTBF en pleine période électorale |url=https://rsf.org/fr/annulation-d-un-d%C3%A9bat-politique-sur-la-rtbf-en-pleine-p%C3%A9riode-%C3%A9lectorale |date=2010-05-31 |language=fr}}</ref> <ref name="brusselstimes">{{Cite web |date=2019-05-27 |title=The rule to keep the far-right out of Parliament: what is the cordon sanitaire? |url=https://www.brusselstimes.com/news/belgium-all-news/57347/the-rule-to-keep-the-far-right-out-of-parliament-what-is-the-cordon-sanitaire/ |access-date=2021-04-06 |website=The Brussels Times |language=en |archive-date=2021-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210617163157/https://www.brusselstimes.com/news/belgium-all-news/57347/the-rule-to-keep-the-far-right-out-of-parliament-what-is-the-cordon-sanitaire/}}</ref> <ref name="lemonde2003">{{Cite news |last=Stroobants |first=Jean-Pierre |title=Bruxelles réduit la « compétence universelle » de sa justice |work=Le Monde |date=2003-04-08 |language=fr}}</ref> <ref name="laporte2006a">{{Cite news |last=Laporte |first=Christian |title=Un cordon de plus en plus élastique |work=La Libre Belgique |date=2006-03-14 |language=fr}}</ref> <ref name="laporte2006b">{{Cite news |last=Laporte |first=Christian |title=Le cordon saute sur un vote anti-belge |work=La Libre Belgique |date=2006-06-12 |language=fr}}</ref> <ref name="lesoir2019">{{Cite web |title=Le Roi a reçu le Vlaams Belang: le cordon sanitaire a été respecté juridiquement |url=https://www.lesoir.be/227910/article/2019-05-30/le-roi-recu-le-vlaams-belang-le-cordon-sanitaire-ete-respecte-juridiquement |website=Le Soir |date=2019-05-30 |access-date=2024-06-10 |language=fr}}</ref> <ref name="rtbf2024ranst">{{Cite web |author=Belga |url=https://www.rtbf.be/article/a-ranst-en-province-d-anvers-le-cordon-sanitaire-est-rompu-une-liste-s-allie-avec-le-vlaams-belang-11452011 |website=rtbf.be |title=Le cordon sanitaire est rompu pour la première fois à Ranst : « Une bonne gestion plutôt que de s'en tenir à des principes », justifie le futur bourgmestre |date=2024-10-19 |language=fr}}</ref> <ref name="lalibre2024izegem">{{Cite web |author=Belga |url=https://www.lalibre.be/regions/flandre/2024/10/28/communales-2024-a-izeghem-un-parti-renonce-a-gouverner-avec-le-belang-apres-des-menaces-SXIIBC7CM5AE3LTCMDOOJQPP6Y/ |website=La Libre Belgique |title=Communales 2024: à Izegem, le Vlaams Belang lâché par son partenaire après des menaces |date=2024-10-28 |language=fr}}</ref> <ref name="rtbf2024brecht">{{Cite web |last=Roberfroid |first=Anthony |url=https://www.rtbf.be/article/le-vlaams-belang-au-pouvoir-dans-une-troisieme-commune-flamande-a-brecht-la-liste-locale-nu2960-brise-le-cordon-sanitaire-et-s-allie-a-l-extreme-droite-11468713 |website=rtbf.be |title=Le Vlaams Belang au pouvoir à Brecht : la liste locale nu2960 brise le cordon sanitaire et s'allie à l'extrême droite |date=2024-11-26 |language=fr}}</ref> <ref name="brf">{{Cite web |last=Pint |first=Roger |url=https://brf.be/national/1921406/ |title=Cordon sanitaire drei Mal durchbrochen |date=2024-11-27 |access-date=2025-02-26 |language=de}}</ref> <ref name="vrtde">{{Cite web |last=Kockartz |first=Andreas |url=https://www.vrt.be/vrtnws/de/2024/11/26/cordon-sanitaire-durchbrochen-nu2960-und-vlaams-belang-erzielen/ |title=Cordon Sanitaire durchbrochen: Mehrheiten mit Vlaams Belang in Brecht und Izegem |date=2024-11-26 |access-date=2025-02-26 |language=de}}</ref> <ref name="dhnet">{{Cite web |last=de Marneffe |first=Adrien |title=Un Zemmour version belge pourrait-il voir le jour? « Le terreau est là » |url=https://www.dhnet.be/actu/monde/2021/10/08/un-zemmour-version-belge-pourrait-il-voir-le-jour-le-terreau-est-la-XZH4DTWE2BADXF7YPNSZI7SAIE/ |website=DHnet |date=2021-10-08 |access-date=2024-03-17 |language=fr}}</ref> <ref name="sabrow">{{Cite web |author=Martin Sabrow |publisher=Bundeszentrale für politische Bildung |url=https://www.bpb.de/themen/deutschlandarchiv/559041/von-nutzen-und-nachteil-der-brandmauer/ |title=Von Nutzen und Nachteil der Brandmauer |date=2025-02-10 |access-date=2025-03-01 |language=de}}</ref> <ref name="greef">{{Cite web |author=Samuel Greef |publisher=Bundeszentrale für politische Bildung |url=https://www.bpb.de/themen/parteien/rechtspopulismus/551872/wie-umgehen-mit-rechtspopulistischen-akteuren/ |title=Wie umgehen mit rechtspopulistischen Akteuren? |date=2024-09-04 |access-date=2025-05-04 |language=de}}</ref> <ref name="wzb">{{Cite book |author1=Wolfgang Schroeder |author2=Daniel Ziblatt |author3=Florian Bochert |title=Brandmauer – Still Alive! Empirical Findings on Support for the AfD by Established Parties in Eastern Germany (2019–2024) |series=Discussion Paper SP V 2024-503en |publisher=WZB Berlin Social Science Center |location=Berlyn |date=Januarie 2025 |url=https://bibliothek.wzb.eu/pdf/2025/v25-501en.pdf |language=en}}</ref> <ref name="wieder">{{Cite web |author=Thomas Wieder |title=La démission du dirigeant de la région allemande de Thuringe ne met pas fin à la tempête |url=https://www.lemonde.fr/international/article/2020/02/07/la-demission-du-dirigeant-de-la-region-allemande-de-thuringe-ne-met-pas-fin-a-la-tempete_6028717_3210.html |website=Le Monde |date=2020-02-07 |access-date=2025-03-22 |language=fr}}</ref> <ref name="grandcontinent">{{Cite web |title=L'union des droites en Allemagne sur l'immigration : cartographie et contexte d'un possible effet domino |url=https://legrandcontinent.eu/fr/2025/01/29/lunion-des-droites-en-allemagne-sur-limmigration-cartographie-et-contexte-dun-possible-effet-domino/ |website=Le Grand Continent |date=2025-01-29 |access-date=2025-03-22 |language=fr}}</ref> <ref name="figaro2023">{{Cite web |author=Pierre Avril |title=Allemagne: le flirt avorté de la CDU avec l'extrême droite |url=https://www.lefigaro.fr/international/allemagne-le-flirt-avorte-de-la-cdu-avec-l-extreme-droite-20230725 |website=Le Figaro |date=2023-07-25 |access-date=2025-03-17 |language=fr}}</ref> <ref name="spiegel">{{Cite web |author=Laura Backes |title=Brandmauer gegen rechts? Von wegen |url=https://www.spiegel.de/politik/deutschland/news-des-tages-afd-im-osten-bodo-ramelow-zum-bahn-gdl-streik-1-fc-saarbruecken-a-47566223-c647-476a-9d91-c186d08ec401 |website=Der Spiegel |date=2024-03-13 |access-date=2025-03-22 |language=de}}</ref> <ref name="lexpress">{{Cite web |author=Charles Haquet |title=Allemagne : l'AfD, ce cancer localisé qui se rapproche dangereusement de Berlin |url=https://www.lexpress.fr/monde/europe/allemagne-lafd-ce-cancer-localise-qui-se-rapproche-dangereusement-de-berlin-2PT2QRD3ORC2HLUG4PNNL6P24E/ |website=L'Express |date=2024-09-03 |access-date=2025-03-22 |language=fr}}</ref> <ref name="dwbrandmauer">{{Cite web |url=https://www.dw.com/de/brandmauer-asyl-abstimmung-bundestag-friedrich-merz-v2/a-71455738 |website=dw.com |title=Nach Asyl-Abstimmung: Was ist die „Brandmauer“? |date=2025-01-30 |access-date=2025-03-19 |language=de}}</ref> <ref name="ntv">{{Cite web |url=https://www.n-tv.de/25738589.html |title=Schroeder zu Brandmauer-Studie: „Nicht die CDU stimmt am häufigsten mit der AfD“ |website=ntv.de |date=2025-05-03 |access-date=2025-05-03 |language=de}}</ref> <ref name="lemonde2025">{{Cite web |author=Elsa Conesa |title=En Allemagne, la CDU fait sauter le « cordon sanitaire » avec l'extrême droite |url=https://www.lemonde.fr/international/article/2025/01/29/en-allemagne-la-cdu-fait-sauter-le-cordon-sanitaire-avec-l-extreme-droite_6522492_3210.html |website=Le Monde |date=2025-01-29 |access-date=2025-03-22 |language=fr}}</ref> <ref name="sandmann">{{Cite web |author=Philipp Sandmann |title=Liebes Deutschland, wohin steuern wir gerade? |url=https://philippsandmann.substack.com/p/liebes-deutschland-wohin-steuern |date=2025-02-02 |access-date=2025-03-22 |language=de}}</ref> <ref name="lesechos">{{Cite web |author=Emmanuel Grasland |title=Angela Merkel sort de sa retraite pour fustiger le vote des conservateurs avec l'extrême droite |url=https://www.lesechos.fr/monde/europe/angela-merkel-sort-de-sa-retraite-pour-fustiger-le-vote-des-conservateurs-avec-lextreme-droite-2145699 |website=Les Echos |date=2025-01-30 |access-date=2025-03-22 |language=fr}}</ref> <ref name="nouvelobs">{{Cite journal |author=Noé Megel |title=10 choses à savoir sur… Alice Weidel |journal=Le Nouvel Obs |issue=3152 |page=14 |date=2025-02-20 |language=fr}}</ref> <ref name="lopinion">{{Cite journal |author=Jean-Dominique Merchet |title=Ébranlée, l'Allemagne cherche un cap |journal=L'Opinion |issue=2959 |pages=1–2 |date=2025-02-21 |language=fr}}</ref> <ref name="lemondeberlin">{{Cite news |date=2025-02-02 |title=A Berlin, plus de 160 000 personnes se sont rassemblées pour dénoncer le rapprochement entre la droite et l'extrême droite |url=https://www.lemonde.fr/international/article/2025/02/02/a-berlin-des-milliers-de-manifestants-rassembles-contre-l-extreme-droite_6528260_3210.html |access-date=2025-02-04 |work=Le Monde |language=fr}}</ref> <ref name="franceinter">{{Cite web |date=2025-01-30 |title=Pourquoi l'alliance entre droite et extrême droite sur l'immigration ouvre une nouvelle ère politique en Allemagne |url=https://www.radiofrance.fr/franceinter/podcasts/le-monde-a-18h50/le-monde-a-18h50-du-jeudi-30-janvier-2025-3732324 |access-date=2025-02-04 |website=France Inter |language=fr}}</ref> <ref name="trt">{{Cite web |last1=Mazi |first1=Yunus |last2=Uçar |first2=Muhammed Ali |title=Federal elections in a turning point: Is Germany at a crossroads? |url=https://www.trtworld.com/magazine/federal-elections-in-a-turning-point-is-germany-at-a-crossroads-18267771 |publisher=TRT World |access-date=2025-03-22 |language=en}}</ref> <ref name="lemondevance">{{Cite journal |author1=William Audureau |author2=Philippe Bernard |author3=Maxime Ferrer |author4=Assma Maad |author5=Manon Romain |title=Derrière les mots de J. D. Vance à Munich |journal=Le Monde |issue=24929 |pages=20–21 |date=2025-02-24 |language=fr}}</ref> <ref name="sudouest">{{Cite web |author=David Philippot |title=Élections allemandes : en proie aux doutes sur son modèle, l'Allemagne s'apprête à élire un candidat conservateur |url=https://www.sudouest.fr/international/europe/allemagne/elections-allemandes-en-proie-aux-doutes-sur-son-modele-l-allemagne-s-apprete-a-elire-un-candidat-conservateur-23297098.php |website=Sud Ouest |date=2025-02-17 |access-date=2025-03-22 |language=fr}}</ref> <ref name="focus">{{Cite web |author=Anna Schmid |url=https://www.focus.de/politik/deutschland/abgrenzung-zur-afd-undemokratisch-je-hoeher-die-brandmauer-desto-schwerer-ist-sie-zu-rechtfertigen_id_260234869.html |title=Sollte die Brandmauer fallen? Politologe schlägt neues CDU-Modell im Osten vor |website=focus.de |date=2024-08-21 |access-date=2025-12-05 |language=de}}</ref> <ref name="stecker">{{Cite web |author=Christian Stecker |url=https://www.bpb.de/shop/zeitschriften/apuz/konservatismus-2026/574880/warum-eine-hermetische-brandmauer-undemokratisch-ist/ |title=Warum eine hermetische Brandmauer undemokratisch ist |website=Aus Politik und Zeitgeschichte |date=2026-01-30 |access-date=2026-05-17 |language=de}}</ref> <ref name="republik">{{Cite web |author=Theresa Hein |url=https://www.republik.ch/2023/09/23/die-brandmauer-ist-bestenfalls-ein-maschendrahtzaun |title=«Die Brandmauer ist bestenfalls ein Maschendrahtzaun» |website=Republik |date=2023-09-23 |access-date=2025-05-03 |language=de}}</ref> <ref name="degel">{{Cite journal |author=Alexander Degel |title=Zwischen Erinnerung und Wiederholung |journal=Forum der Psychoanalyse |date=2025-09-26 |issn=1437-0751 |doi=10.1007/s00451-025-00598-8 |language=de}}</ref> <ref name="wolffsohn">{{Cite web |author=Michael Wolffsohn |title=Droht der Berliner Republik das Schicksal der Weimarer Republik? Vortrag im Rahmen der 68. Bitburger Gespräche |date=Januarie 2025 |url=https://www.uni-trier.de/fileadmin/fb5/inst/IRP/03_Events/02_Bitburger_Gespraeche/2025/Onlineveroeffentlichung/BG68_2_Wolffsohn.pdf |language=de}}</ref> <ref name="fried">{{Cite web |author=Nico Fried |url=https://www.tickaroo.com/e/FNAROmxzRraQBJ30 |title=Liveticker Abstimmung zur Schuldenbremse |website=stern.de |date=2025-03-18 |access-date=2025-03-18 |language=de}}</ref> <ref name="welt">{{Cite web |url=https://www.welt.de/politik/deutschland/article246051608/Joerg-Meuthen-warnt-vor-AfD-Hoffen-dass-die-Brandmauer-haelt.html |title=Jörg Meuthen warnt vor AfD: „Hoffen, dass die Brandmauer hält“ |publisher=Die Welt |date=2023-06-25 |access-date=2025-05-18 |language=de}}</ref> <ref name="tagesschau">{{Cite web |url=https://www.tagesschau.de/inland/innenpolitik/afd-union-brandmauer-100.html |title=Einzelne Unionspolitiker fordern Abkehr von Brandmauer |website=tagesschau.de |date=2025-10-15 |access-date=2025-10-25 |language=de}}</ref> <ref name="tagesspiegel">{{Cite web |url=https://www.tagesspiegel.de/politik/umgang-mit-der-afd-guttenberg-an-keiner-stelle-fur-aufweichen-der-brandmauer-14606642.html |title=Umgang mit der AfD: Guttenberg gegen Aufweichen der „Brandmauer“ |website=Tagesspiegel |date=2025-10-19 |access-date=2025-10-31 |language=de}}</ref> <ref name="rossmann">{{Cite web |author=Robert Roßmann |url=https://www.sueddeutsche.de/politik/bundespraesident-frank-walter-steinmeier-rede-demokratie-rechtsradikale-afd-li.3336179 |title=Steinmeier fordert, dass „wir den Gefahren illusionslos ins Auge sehen“ |website=Süddeutsche Zeitung |date=2025-11-09 |access-date=2025-11-09 |language=de}}</ref> <ref name="agenceurope">{{Cite web |title=MEPs apply cordon sanitaire against Identity and Democracy political group |url=https://agenceurope.eu/en/bulletin/article/12293/4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190711162218/https://agenceurope.eu/en/bulletin/article/12293/4 |archive-date=2019-07-11 |access-date=2019-07-11 |website=agenceurope.eu |language=en}}</ref> <ref name="fortuna">{{Cite web |last=Fortuna |first=Gerardo |date=2019-07-11 |title=MEPs shut out nationalists from key posts |url=https://www.euractiv.com/section/politics/news/meps-shut-out-nationalists-from-key-posts/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214064859/https://www.euractiv.com/section/politics/news/meps-shut-out-nationalists-from-key-posts/ |archive-date=2019-12-14 |access-date=2019-07-11 |website=euractiv.com |language=en}}</ref> <ref name="brusselssignal">{{Cite web |title=European Parliament finds right-wing majority on Venezuela vote as 'cordon sanitaire' cracks |url=https://brusselssignal.eu/2024/09/european-parliament-finds-right-wing-majority-on-venezuela-vote-as-cordon-sanitaire-cracks/ |website=brusselssignal.eu |date=2024-09-20 |language=en}}</ref> <ref name="lalibreep">{{Cite web |author=Olivier le Bussy |url=https://www.lalibre.be/international/europe/2024/10/21/au-parlement-europeen-la-majorite-von-der-leyen-trebuche-sur-le-cordon-sanitaire-XCQSJUWT5FBP3A7NP5L7QES2YQ/ |website=La Libre Belgique |title=Au Parlement européen, la majorité von der Leyen trébuche sur le cordon sanitaire |date=2024-10-21 |language=fr}}</ref> <ref name="nbc">{{Cite web |date=2024-07-07 |title=France prevents far-right takeover, but its famed 'cordon sanitaire' has cracks |url=https://www.nbcnews.com/news/europe/frances-far-right-firewall-holds-signs-cracks-rcna160628 |access-date=2025-10-09 |website=NBC News |language=en}}</ref> <ref name="politico">{{Cite web |date=2025-10-01 |title=Le Pen's party lands top jobs in French parliament with assist from Macron's allies |url=https://www.politico.eu/article/national-rally-france-parliament-marine-le-pen-sebastien-chenu-helene-laporte/ |access-date=2025-10-09 |website=Politico |language=en}}</ref> <ref name="wilders2016">{{Cite web |author=Geert Wilders |url=https://twitter.com/geertwilderspvv/status/686156800048119808 |title=Zolang de VVD Rutte niet terugtrekt zal de PVV niet met de VVD regeren |date=2016-01-10 |publisher=Twitter |language=nl}}</ref> <ref name="eenvandaag">{{Cite web |url=https://eenvandaag.avrotros.nl/item/rutte-sluit-wilders-uit-cordon-sanitaire-tegen-de-pvv/ |title=Rutte sluit Wilders uit: cordon sanitaire tegen de PVV? |date=2017-01-16 |access-date=2024-03-13 |language=nl}}</ref> <ref name="kiesraad">{{Cite web |author=Kiesraad |url=https://www.kiesraad.nl/actueel/nieuws/2017/03/20/officiele-uitslag-tweede-kamerverkiezing-15-maart-2017 |title=Officiële uitslag Tweede Kamerverkiezing 15 maart 2017 |date=2017-03-21 |access-date=2024-03-13 |website=kiesraad.nl |language=nl}}</ref> <ref name="rtl2017">{{Cite web |url=https://www.rtlnieuws.nl/nederland/politiek/artikel/50346/vvd-en-cda-sommen-argumenten-tegen-wilders-op-brief |title=VVD en CDA sommen argumenten tegen Wilders op in brief |date=2017-06-15 |access-date=2024-03-13 |website=RTL Nieuws |language=nl}}</ref> <ref name="nos2021">{{Cite web |url=https://nos.nl/artikel/2368463-vvd-leider-rutte-sluit-opnieuw-coalitie-met-pvv-uit |title=VVD-leider Rutte sluit opnieuw coalitie met PVV uit |date=2021-02-12 |access-date=2024-03-13 |website=nos.nl |language=nl}}</ref> <ref name="ad2023">{{Cite web |url=https://www.ad.nl/politiek/nieuwe-vvd-leider-zet-de-deur-voor-pvv-op-een-kier-eerst-is-de-kiezer-aan-zet~ae842122/ |title=Nieuwe VVD-leider zet de deur voor PVV op een kier: 'Eerst is de kiezer aan zet' |date=2023-08-18 |access-date=2024-03-13 |website=ad.nl |language=nl}}</ref> <ref name="mediacourant">{{Cite web |url=https://www.mediacourant.nl/2023/09/hans-kraay-jr-zet-pieter-omtzigt-onder-druk-op-tv-sluit-pvv-uit/ |title=Hans Kraay jr. zet Pieter Omtzigt onder druk op tv: 'Sluit PVV uit!' |date=2023-09-19 |access-date=2024-03-13 |website=Mediacourant.nl |language=nl}}</ref> <ref name="npo2024">{{Cite web |url=https://www.nporadio1.nl/nieuws/politiek/a606214c-fea9-463d-856a-43f915042a29/waar-komt-winst-pvv-vandaan-wilders-zag-kans-schoon-na-afscheid-rutte |title=Waar komt winst PVV vandaan? 'Wilders zag kans schoon na afscheid Rutte' |access-date=2024-03-13 |website=NPO Radio 1 |language=nl}}</ref> <ref name="politico2023">{{Cite web |url=https://www.politico.eu/article/dutch-netherlands-elections-centrist-vvd-party-not-join-government-dilan-yesilgoz-geert-wilders-pieter-omtzigt/ |title=Rutte's party won't join Geert Wilders in Dutch coalition, new leader says |date=2023-11-24 |website=Politico |language=en}}</ref> <ref name="arbeiderpartiet">{{Cite web |title=Nulltoleranse mot Frp-samarbeid |url=http://arbeiderpartiet.no/Aktuelt/Nyhetsarkiv/De-andre-partiene/Nulltoleranse-mot-Frp-samarbeid |website=arbeiderpartiet.no |language=no}}</ref> <ref name="grandcontinent2021">{{Cite web |url=https://legrandcontinent.eu/fr/2021/02/14/portugal-de-quoi-ventura-est-il-le-nom/ |title=Portugal : de quoi Ventura est-il le nom? |date=2021-02-14 |language=fr}}</ref> <ref name="publico">{{Cite web |last=Miranda |first=Narciso |date=2024-03-07 |title="Não é não". E a vitória do PS cada vez mais longe |url=https://www.publico.pt/2024/03/07/opiniao/opiniao/nao-nao-vitoria-ps-longe-2082827 |access-date=2024-10-15 |website=Público |language=pt}}</ref> <ref name="siol">{{Cite web |title=Tudi če se Janša umakne, Šarec ne bi šel v koalicijo s SDS |url=https://siol.net/novice/volitve-2018/tudi-ce-se-jansa-umakne-sarec-ne-bi-sel-v-koalicijo-s-sds-468462 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190425060500/https://siol.net/novice/volitve-2018/tudi-ce-se-jansa-umakne-sarec-ne-bi-sel-v-koalicijo-s-sds-468462 |archive-date=2019-04-25 |access-date=2019-07-06 |website=siol.net |language=sl}}</ref> <ref name="abc">{{Cite web |date=2003-12-12 |title=El gobierno catalán quiere una Generalitat con "consideración constitucional de Estado" |url=https://www.abc.es/espana/abci-gobierno-catalan-quiere-generalitat-consideracion-constitucional-estado-200312120300-226064_noticia.html |access-date=2022-08-09 |website=ABC |language=es |archive-date=2022-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221020005147/https://www.abc.es/espana/abci-gobierno-catalan-quiere-generalitat-consideracion-constitucional-estado-200312120300-226064_noticia.html}}</ref> <ref name="garriga">{{Cite news |last=Garriga |first=Josep |date=2005-11-15 |title=El presidente desea retirar del Pacto del Tinell el veto a acuerdos con el PP |work=El País |url=https://elpais.com/diario/2005/11/16/espana/1132095611_850215.html |access-date=2022-08-09 |issn=1134-6582 |language=es |archive-date=2022-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220809172439/https://elpais.com/diario/2005/11/16/espana/1132095611_850215.html}}</ref> <ref name="elpais2010">{{Cite news |date=2010-10-25 |title=Montilla entierra el tripartito y descarta repetirlo aunque sume |work=El País |url=https://elpais.com/elpais/2010/10/25/actualidad/1287994620_850215.html |access-date=2022-08-09 |issn=1134-6582 |language=es}}</ref> <ref name="franceinfo">{{Cite web |title=Législatives en Suède : comment l'extrême droite s'est rapprochée du pouvoir après une percée historique dans les urnes |url=https://www.francetvinfo.fr/monde/europe/legislatives-en-suede-comment-l-extreme-droite-s-est-rapprochee-du-pouvoir-apres-une-percee-historique-dans-les-urnes_5358697.html |website=Franceinfo |date=2022-09-14 |access-date=2023-09-21 |language=fr}}</ref> <ref name="orange">{{Cite web |url=https://www.meforum.org/islamist-watch/57337/swedish-moderate-led-council-to-ban-halal-meat-in |title=Swedish Moderate-led council to ban halal meat in deal with populists |first=Richard |last=Orange |website=Islamist Watch |date=2018-11-15 |access-date=2021-07-22 |language=en |archive-date=2021-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210722071425/https://www.meforum.org/islamist-watch/57337/swedish-moderate-led-council-to-ban-halal-meat-in}}</ref> <ref name="thelocal">{{Cite web |url=https://www.thelocal.se/20181022/centre-right-seized-back-control-in-skne |title=Centre-right Alliance takes power in Skåne |date=2018-10-22 |access-date=2021-07-22 |language=en |archive-date=2018-10-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181022201447/https://www.thelocal.se/20181022/centre-right-seized-back-control-in-skne}}</ref> <ref name="hamidi">{{Cite news |url=https://www.svt.se/nyheter/inrikes/kd-ledaren-oppnar-for-sd-samarbete |title=KD-ledaren öppnar för SD-samarbete |last=Hamidi-Nia |first=Gilda |date=2019-03-21 |access-date=2019-04-05 |language=sv |archive-date=2019-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190331054325/https://www.svt.se/nyheter/inrikes/kd-ledaren-oppnar-for-sd-samarbete}}</ref> <ref name="daur">{{Cite journal |last=Daur |first=Valentin |date=2024-12-10 |title=Legitimize or Delegitimize? Mainstream Party Strategy toward (Former) Pariah Parties and How Voters Respond |url=https://www.cambridge.org/core/journals/american-political-science-review/article/legitimize-or-delegitimize-mainstream-party-strategy-toward-former-pariah-parties-and-how-voters-respond/43C9CF2E552DA0AB2B9A6EBDA25BE047 |journal=American Political Science Review |pages=1–16 |doi=10.1017/S0003055424000996 |issn=0003-0554 |doi-access=free |language=en}}</ref> <ref name="eurlex">{{Cite web |date=2011-02-02 |title=Council Decision 2011/70/CFSP of 31 January 2011 updating the list of persons, groups and entities subject to Articles 2, 3 and 4 of Common Position 2001/931/CFSP on the application of specific measures to combat terrorism |url=http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2011:028:0057:01:EN:HTML |access-date=2022-10-20 |publisher=EUR-Lex |language=en}}</ref> <ref name="ukgov">{{Cite web |title=Proscribed terrorist groups or organisations |url=https://www.gov.uk/government/publications/proscribed-terror-groups-or-organisations--2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200629082221/https://www.gov.uk/government/publications/proscribed-terror-groups-or-organisations--2 |archive-date=2020-06-29 |access-date=2022-08-22 |website=gov.uk |language=en}}</ref> <ref name="statedept">{{Cite web |title=Foreign Terrorist Organizations |url=https://www.state.gov/foreign-terrorist-organizations/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20200227062101/https://www.state.gov/foreign-terrorist-organizations/ |archive-date=2020-02-27 |access-date=2022-08-22 |language=en}}</ref> <ref name="egm">{{Cite web |title=Türkiye'de Halen Faaliyetlerine Devam Eden Başlıca Terör Örgütleri |url=http://www.egm.gov.tr/temuh/terorgrup1.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114042731/http://www.egm.gov.tr/temuh/terorgrup1.html |archive-date=2013-01-14 |access-date=2022-04-19 |publisher=Regering van Turkye |language=tr}}</ref> <ref name="guardiancameron">{{Cite news |date=2006-04-18 |title=Cameron: vote for anyone but BNP |work=The Guardian |location=Londen |url=https://www.theguardian.com/politics/2006/apr/18/localelections2006.uk |access-date=2010-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221020005145/https://www.theguardian.com/politics/2006/apr/18/localelections2006.uk |archive-date=2022-10-20 |language=en}}</ref> <ref name="guardianukip">{{Cite web |last1=Walker |first1=Peter |last2=Halliday |first2=Josh |date=2019-03-03 |title=Revealed: UKIP membership surge shifts party to far right |url=https://www.theguardian.com/world/2019/mar/03/new-ukip-members-shifting-party-far-right |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321175746/https://www.theguardian.com/world/2019/mar/03/new-ukip-members-shifting-party-far-right |archive-date=2019-03-21 |access-date=2022-03-12 |website=The Guardian |language=en}}</ref> <ref name="bbcukip">{{Cite news |date=2008-11-03 |title=UKIP rejects BNP electoral offer |publisher=BBC News |url=https://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/7706857.stm |access-date=2011-11-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170822060231/http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk_politics/7706857.stm |archive-date=2017-08-22 |language=en}}</ref> <ref name="traynor">{{Cite news |last=Traynor |first=Ian |date=2009-07-09 |title=UK diplomats shun BNP officials in Europe |work=The Guardian |location=Londen |url=https://www.theguardian.com/politics/2009/jul/09/diplomats-shun-nick-griffin-bnp-europe |access-date=2009-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130906234803/http://www.theguardian.com/politics/2009/jul/09/diplomats-shun-nick-griffin-bnp-europe |archive-date=2013-09-06 |language=en}}</ref> <ref name="bbcpendle">{{Cite news |title=Pendle Labour and Lib Dems 'made deal with BNP' |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-lancashire-39223658 |access-date=2023-07-14 |work=BBC News |date=2017-03-09 |language=en}}</ref> <ref name="cochrane">{{Cite web |last=Cochrane |first=Angus |website=BBC |title=SNP leader John Swinney rules out Holyrood talks with Reform UK |url=https://www.bbc.com/news/articles/cddpevvv97jo |date=2026-05-09 |access-date=2026-05-10 |language=en}}</ref> }} == Verdere leeswerk == * {{Cite journal |last1=Rummens |first1=Stefan |last2=Abts |first2=Koen |title=Defending Democracy: The Concentric Containment of Political Extremism |journal=Political Studies |year=2010 |volume=58 |issue=4 |pages=649–665 |doi=10.1111/j.1467-9248.2009.00809.x |language=en}} * {{Cite journal |last1=Littler |first1=Mark |last2=Feldman |first2=Matthew |title=Social media and the cordon sanitaire: Populist politics, the online space, and a relationship that just isn't there |journal=Journal of Language and Politics |year=2017 |volume=16 |issue=4 |pages=510–522 |doi=10.1075/jlp.17029.lit |url=https://research.tees.ac.uk/ws/files/4186226/621290.pdf |language=en}} * {{Cite book |last=Downs |first=William M. |title=Political Extremism in Democracies: Combating Intolerance |date=2012 |publisher=Palgrave Macmillan US |isbn=978-1-137-05283-4 |pages=81–109 |chapter=Is the Cordon Sanitaire Effective? |language=en}} * {{Cite journal |last1=Geys |first1=Benny |last2=Heyndels |first2=Bruno |last3=Vermeir |first3=Jan |title=Explaining the formation of minimal coalitions: Anti-system parties and anti-pact rules |journal=European Journal of Political Research |year=2006 |volume=45 |issue=6 |pages=957–984 |doi=10.1111/j.1475-6765.2006.00640.x |language=en}} * {{Cite journal |last=Heinze |first=Anna-Sophie |title=Strategies of mainstream parties towards their right-wing populist challengers: Denmark, Norway, Sweden and Finland in comparison |journal=West European Politics |year=2018 |volume=41 |issue=2 |pages=287–309 |doi=10.1080/01402382.2017.1389440 |language=en}} * {{Cite journal |last=Ripoll Servent |first=Ariadna |title=The European Parliament after the 2019 Elections: Testing the Boundaries of the 'Cordon Sanitaire' |journal=Journal of Contemporary European Research |year=2019 |volume=15 |issue=4 |pages=331–342 |doi=10.30950/jcer.v15i4.1121 |doi-access=free |language=en}} * {{Cite journal |last=Spoerri |first=Marlene |title=U.S. Policy Towards Ultranationalist Political Parties in Serbia: The Policy of Non-Engagement Examined |journal=CEU Political Science Journal |year=2008 |issue=1 |pages=25–48 |issn=1818-7668 |language=en}} * {{Cite journal |last1=Van Spanje |first1=Joost |last2=Van Der Brug |first2=Wouter |title=The Party as Pariah: The Exclusion of Anti-Immigration Parties and its Effect on their Ideological Positions |journal=West European Politics |year=2007 |volume=30 |issue=5 |pages=1022–1040 |doi=10.1080/01402380701617431 |language=en}} * {{Cite book |last=Valentim |first=Vicente |title=The Normalization of the Radical Right |publisher=Oxford University Press |year=2024 |doi=10.1093/9780198926740.001.0001 |language=en}} [[Kategorie:Politieke begrippe]] [[Kategorie:Politieke filosofie]] tmr0vhn3gtdwsou55lza193fnob9orx 0 468820 2965924 2026-09-09T11:28:24Z Aliwal2012 39067 Nuwe artikel 2965924 wikitext text/x-wiki '''Sidvokodvo''' is 'n dorp in [[Eswatini]]. Dit lê in die middel van die land, 40 km suidoos van die hoofstad [[Mbabane]]. Sidvokodvo is 375 meter bo seevlak en het 1&nbsp;746 inwoners. Sidvokodvo is die eindpunt van die Swazilink-spoorwegprojek, wat Eswatini met [[Mpumalanga]] verbind. Dit het vroeër die Swazilandse Spoorweë se stoomloods gehuisves, maar stoomaandrywing is lankal in Eswatini laat vaar. {{koördinate|26|37|S|31|27|O|region:SZ_type:city|display=title}} {{Saadjie}} [[Kategorie:Eswatini]] adw8gbkriyrqxw7bs7sny8olwn55ymn 2965925 2965924 2026-09-09T11:30:29Z Aliwal2012 39067 2965925 wikitext text/x-wiki '''Sidvokodvo''' is 'n dorp in [[Eswatini]]. Dit lê in die middel van die land, 40 km suidoos van die hoofstad [[Mbabane]]. Sidvokodvo is 375 meter bo seevlak en het 1&nbsp;746 inwoners. Sidvokodvo is die eindpunt van die Swazilink-spoorwegprojek, wat Eswatini met [[Mpumalanga]] verbind.<ref>{{cite news|url=http://www.railwaygazette.com/nc/news/single-view/view/ceremony-launches-swazilink-project.html|access-date=22 January 2012|title=Railway Gazette: Ceremony launches Swazilink project|work=Railway Gazette International}}</ref> Dit het vroeër die Swazilandse Spoorweë se stoomloods gehuisves, maar stoomaandrywing is lankal in Eswatini laat vaar. {{koördinate|26|37|S|31|27|O|region:SZ_type:city|display=title}} == Verwysings == {{Verwysings}} {{Saadjie}} [[Kategorie:Eswatini]] t6o30id7m4jt29fgn4xlcl8fdts3le1 2965926 2965925 2026-09-09T11:40:09Z Aliwal2012 39067 [[:Kategorie:Nedersettings in Eswatini]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2965926 wikitext text/x-wiki '''Sidvokodvo''' is 'n dorp in [[Eswatini]]. Dit lê in die middel van die land, 40 km suidoos van die hoofstad [[Mbabane]]. Sidvokodvo is 375 meter bo seevlak en het 1&nbsp;746 inwoners. Sidvokodvo is die eindpunt van die Swazilink-spoorwegprojek, wat Eswatini met [[Mpumalanga]] verbind.<ref>{{cite news|url=http://www.railwaygazette.com/nc/news/single-view/view/ceremony-launches-swazilink-project.html|access-date=22 January 2012|title=Railway Gazette: Ceremony launches Swazilink project|work=Railway Gazette International}}</ref> Dit het vroeër die Swazilandse Spoorweë se stoomloods gehuisves, maar stoomaandrywing is lankal in Eswatini laat vaar. {{koördinate|26|37|S|31|27|O|region:SZ_type:city|display=title}} == Verwysings == {{Verwysings}} {{Saadjie}} [[Kategorie:Eswatini]] [[Kategorie:Nedersettings in Eswatini]] ie91pftq7nmkkcyth1ytjc9o4n3l4lo 2965927 2965926 2026-09-09T11:40:16Z Aliwal2012 39067 [[:Kategorie:Eswatini]] verwyder ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2965927 wikitext text/x-wiki '''Sidvokodvo''' is 'n dorp in [[Eswatini]]. Dit lê in die middel van die land, 40 km suidoos van die hoofstad [[Mbabane]]. Sidvokodvo is 375 meter bo seevlak en het 1&nbsp;746 inwoners. Sidvokodvo is die eindpunt van die Swazilink-spoorwegprojek, wat Eswatini met [[Mpumalanga]] verbind.<ref>{{cite news|url=http://www.railwaygazette.com/nc/news/single-view/view/ceremony-launches-swazilink-project.html|access-date=22 January 2012|title=Railway Gazette: Ceremony launches Swazilink project|work=Railway Gazette International}}</ref> Dit het vroeër die Swazilandse Spoorweë se stoomloods gehuisves, maar stoomaandrywing is lankal in Eswatini laat vaar. {{koördinate|26|37|S|31|27|O|region:SZ_type:city|display=title}} == Verwysings == {{Verwysings}} {{Saadjie}} [[Kategorie:Nedersettings in Eswatini]] f6plr4tanl2gz9e1ehg77m48rcsaxmv 1 468821 2965928 2026-09-09T11:41:13Z Aliwal2012 39067 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2965928 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 468822 2965930 2026-09-09T11:43:22Z Aliwal2012 39067 Nuwe bladsy geskep met 'Die '''Sidvokodvo''' is 'n rivier wat in [[Eswatini]] vloei, ongeveer 40km van die hoofstad [[Mbabane]]. Dit is 'n [[sytak]] van die [[Maputorivier]].' 2965930 wikitext text/x-wiki Die '''Sidvokodvo''' is 'n rivier wat in [[Eswatini]] vloei, ongeveer 40km van die hoofstad [[Mbabane]]. Dit is 'n [[sytak]] van die [[Maputorivier]]. 7nusy3ulotxlz2niu5xphsdutgqsms0 1 468823 2965932 2026-09-09T11:47:03Z Aliwal2012 39067 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2965932 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv